1400 پرسش و پاسخ از قرآن کریم

مشخصات کتاب

سرشناسه : خطیب،علیرضا، 1326-

عنوان و نام پديدآور : 1400 پرسش و پاسخ از قرآن کریم بسوی تدبر شامل200 پرسش و پاسخ / مولف علیرضا خطیب.

مشخصات نشر : تهران: گلستان، 1399-

مشخصات ظاهری : ج.

شابک : دوره: 978-600-6253-33-6 ؛ 200000ریال:

ج.1: : 978-600-625332-9 ؛

ج.2978-600-6253-34-3 : ؛

ج.3978-600-6253-35-0 :

وضعیت فهرست نویسی : فاپا

يادداشت : ج.2 و 3 (چاپ اول: 1400) (فیپا).

يادداشت : عنوان دیگر: یکهزار و چهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم (به سوی تدبر).

عنوان دیگر : یکهزاروچهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم (به سوی تدبر).

عنوان گسترده : هزار و چهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم بسوی تدبر شامل200 پرسش و پاسخ.

موضوع : قرآن -- پرسش ها و پاسخ ها

موضوع : Qur'an -- Questions and answers

موضوع : اسلام -- پرسش ها و پاسخ ها

موضوع : Islam -- Catechisms

رده بندی کنگره : BP65/2

رده بندی دیویی : 297/1076

شماره کتابشناسی ملی : 6218243

اطلاعات رکورد کتابشناسی : فاپا

جلد 1

اشاره

ص: 1

ص: 2

بسوی

تدبر

پرسش وپاسخ از

قرآن کریم

شامل 200 پرسش وپاسخ

جلد اول

انتشارات

گلستان

یکهزار

و چهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم

نویسنده:

علیرضا خطیب

ناظر

چاپ: علی محمد حسینی

انتشارات:

گلستان

صفحه

آرا: قاسمی (رها)

نوبت

چاپ: اول 1399

شمارگان:

100 نسخه

شابک

جلد 1: 9-2-62533-600-978

شابک: دوره 6-33-6253-600-978

قیمت: 20.000 تومان

آدرس:

تهران، میدان انقلاب،

ابتدای کارگر جنوبی،

خیابان ژاندارمری، پلاک 127

تلفکس: 66968052

نمابر: 66968056

مسئولیت

صحت، اعتبار و هر مطلب منتشر شده دیگر در این کتاب به عهده مولف علیرضا خطیب می باشد.

ص: 3

راهنمای خود آموزی وخود آزمائی

جهت استفاده ازاین کتاب به عنوان خود آموزی یا خودآزمائی از روش زیر استفاده نمائید :

1) یک پرسش را انتخاب کنید، مثلا پرسش شماره41 از جلد اول

2) پرسش را بادقت بخوانید وسپس یکی از 4 پاسخ ذیل پرسش را انتخاب نمائید،فرض کنید شما گزینه 2 را انتخاب کرده اید.

3) حال برای اطمینان از صحت انتخاب پاسخ،لازم است به آیاتی که بعنوان راهنما در همان پرسش ذکر شده مراجعه نمائید.ملاحظه

خواهید نمود که از بین 10 آیه راهنما، آیه 53 جواب صحیح می باشد.

4) اکنون برای آشنائی بیشتر با موضوع سؤال و تفسیر آیه مربوطه به فصل دوم کتاب یعنی فصل پاسخ ها مراجعه نموده ومتن پاسخ شماره 41 را که شامل ترجمه وخلاصه تفسیرآیه می باشد مطالعه نمائید.

برای اطمینان بیشتر،می توانید به متن عربی آیات مربوطه در فصل چهارم کتاب مراجعه فرمائید.

ص: 4

بنام خداوند بخشنده مهربان

سپاس

پس از حمد خالق یکتا ،صلوات خداوند وفرشتگانش بر پیامبر اعظم صلوات الله علیه وامامان معصوم علیهم ا لسلام ، که تاویل

کنندگان وتفسیر کنندگان قرآن مجیدند ودرود به روان پاک امام خمینی (ره) رهبر کبیرانقلاب اسلامی که فرامین الهی را با نشر قرآن کریم در جوامع اسلامی احیا نمود وسلام به رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای که با اجرای احکام قرآنی ،لرزه براندام

دشمنان اسلا م ومنافقین انداخته وخواب را برآنها حرام نموده است.

رحمت ومغفرت الهی بر مادران وپدرانیکه نور قرآن را در وجود فرزندانشان از کودکی فروزان میکنند وسپاس ازهمه مربیان وآموزگارانی

که جوانان ونوجوانان مارا بسوی تدبر در قرآن هدایت می نمایندو فن شناگری وغواصی را در اقیانوس بیکران قرآن کریم به آنان می آموزند وخوشا بحال آنانکه از دل این بحر عمیق ،گوهر های ناب وگرانبها را استخراج مینمایند تا در دو جهان ،خویشتن را بیارایند.

بشکرانه اتمام تالیف این کتاب ،

از گروه متخصصین دربخش تدوین ،ویراستاری ،صفحه آرائی ،چاپ وصحافی ونیز ازناشر متعهد ودلسوز صمیمانه سپاس گزاری مینمایم.

تقدیر وتشکرمینمایم از همسر و فرزندان عزیزم که در تا لیف وانتشار این اثر مرا یاری نمودند.

مهر ماه 1398 علیرضا خطیب

ص: 5

ص: 6

روش استفاده از فهرست موضوعی

فصل سوم کتاب شامل عناوین متعددی از موضوعات گوناگون بوده که توضیحات آن در متن پرسش وپاسخ ها می باشد.

این فصل از کتاب به شما کمک می کند تا به پاسخ سؤالاتی که در ذهن دارید برسید، بطور مثال شما میخواهید نظر قرآن را در باره "علم غیب" بدانید پس بامراجعه به فصل سوم و پیدا کردن جمله "علم غیب" در زیر حرف " ع"،شماره پرسش وپاسخ راکه عدد21 است مشاهده نموده وبامطالعه متن پرسش و پاسخ مربوطه به جواب مطلوب میرسید.

لازم به یادآوریست که موضوع سؤال شما ممکن است در این کتاب نباشد زیرا این کتاب شامل 200 مورد از 1000پرسش وپاسخ می باشد.بنابر این می توانید به 6جلد دیگر کتاب مراجعه نمائید.

ص: 7

ص: 8

مقدمه

بنام خداوند بخشنده مهربان

" این (قرآن مجید) کتابی مبارک وعظیم الشان است که برتو نازل کردیم تا امت درآیاتش تدبر نمایند وصاحبان خرد متذکر (حقایق) آن شوند".

سوره ص آیه29

"ای مردم،قرآن را تدبر نمائید وآیات آنرابفهمید ودر محکمات آن نظر کنید وبدنبال متشابه آن نروید... "

فرازی از فرمایشات رسول اکرم(ص) درخطبه غدیر

"همانا قرآن دارای ظاهری زیبا وباطنی ژرف وناپیدااست،مطالب شگفت آور آن تمام نمی شود واسرار نهفته آن پایان نمی پذیرد وتاریکی بدون قرآن برطرف نخواهد شد"

حضرت علی (ع)،خطبه 18 نهج ا لبلاغه

اثر حاضر بمنظور دسترسی سریع وآسان پژوهشگران،دانشجویان وعلاقمندان به پاسخ بسیاری ازپرسشها پیرامون دین مبین اسلام،جهان بینی توحیدی ونیز نقش واهمیت قرآن مجید دراصلاح زندگی وهدایت بشروبالاخره ورود به اقیانوس بیکران مفاهیم قرآن با تدبر صحیح تالیف شده است.

ص: 9

در این مجموعه 7 جلدی بالغ بر از یکهزار و چهارصد پرسش وپاسخ از متن آیات قرآن استخراج شده که پاسخ دقیق آنها نیز درآیات معین می باشد وبرای اطمینان خاطر از صحت ودقت پرسش وپاسخ ها به ترجمه ها وتفاسیر معتبر زیادی مراجعه شده ومقابله صورت گرفته واز بین آنها کتاب خلاصه تفاسیر المیزان و نمونه بعنوان مرجع برگزیده شده است.

ازخوانندگان عزیز، اساتید محترم وپژوهشگران گرامی تقاضا می شود بانقد این اثر وارائه اشکالات وپیشنهادات اصلا حی وتکمیلی،مؤلف

را یاری فرمایند.

باسپاس

علیرضا خطیب

تلفن همراه: 09121258024

ص: 10

فهرست مطالب

فصل اول: پرسش ها... 13

فصل دوم: پاسخ ها... 65

فصل سوم: فهرست موضوعی... 187

فصل چهارم: متن عربی آیات قرآن مرتبط با پاسخ ها... 201

ص: 11

ص: 12

فصل اول: پرسش ها

ص: 13

ص: 14

پرسش 1= شخص مؤمن و دانشمندی ازپیروان حضرت موسی(ع) که خداوند باو عنایت داشت(بلعم با عورا)چرا طغیان کرد و همه نعمتهای الهی را از دست داد و از گمراهان شد؟

1) چون ثروت زیادی داشت

2) فریب شیطان را خورد

3) چون او به دنیا دل بست و از هوای نفس پیروی نمود

4) گزینه های2و3

پاسخ صحیح بین آیات 170 تا 180 سوره اعراف می باشد.

پرسش2= خداوند متعال در عالم ذر چه تعهدی از ذریه آدم گرفت؟

1) خداوند تعهد گرفت که همیشه صبور باشند

2) خداوند تعهد گرفت که او را به پروردگاری بشناسند و جز او را نپرستند

3) خداوندتعهد گرفت که زیاد نماز بخوانند

4) خداوندتعهد گرفت که بیگناه را نکشند

پاسخ صحیح بین آیات 170 تا 180سوره اعراف می باشد

پرسش3= کدامیک از پیامبران الهی پیامبر دیگری را بدلیل سرپیچی پیروانش از دستورات وی سرزنش و شماتت نمود. نام ایندو پیامبر چيست؟

1) حضرت ابراهیم و لوط 2) حضرت موسی و هارون

3) حضرت ابراهیم و اسمعیل 4) حضرت یعقوب و یوسف

پاسخ صحیح بین آیات 140 تا 50 1 سوره اعراف می باشد

پرسش4= شیطان چگونه انسان را به بخل وادار می کند؟

1) وسوسه می کند

2) شیطان اورا به آرزوهای دور ودراز می کشاند

3) فریب می دهد

4) شیطان انسان را از تهیدستی می ترساندو به تنگ نظری وا می دارد

پاسخ صحیح بین آیا ت 260 تا 270 سوره بقره می باشد

ص: 15

پرسش 5= غایب شدن حضرت مسیح (ع) چگونه صورت گرفت و دشمنانش دچار چه اشتباهی شدند؟

1) آنها تصورکردند که مسیح (ع) رابه صلیب کشیدند

2) خداوند مسیح (ع)را به سوی خود بعرش برد ودشمنان ندیدند

3) مسیح(ع) در جنگ شهید نشد

4) همه گزینه ها

پاسخ صحیح بین آیات 150 تا 160 سوره نساء می باشد

پرسش6= تا چه اندازه اجازه داریم عیوب دیگران را افشا کنیم؟

1) مظلوم می تواند ظالم را بهر طریقی رسوا کند

2) کلا غیبت و افشاگری ممنوع است

3) شخص مظلوم می تواند فقط نسبت به ظلمی که باو شده برای احقاق حق علیه ظالم افشاگری نماید

4) مظلوم نباید گناه ظالم را ببخشد

پاسخ صحیح بین آیات 140 تا 150 سوره نساء می باشد.

پرسش7= در روز قیامت خداوند به زمین چه فرمانی می دهد؟

1) از لرزش آرام بگیرد

2) خداوند به زمین فرمان می دهدکه اخبارش را بازگوید( و علیه بدکاران شهادت دهد)

3) مواد مذاب را از دل خود خارج کند

4) زلزله ایجاد کند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 8 سوره زلزله می باشد

پرسش 8= کدام انفاق به درگاه خدا قبول می شود؟

1) هرگونه انفاق خوب است

2) انفاق علنی

3) انفاق فقط باید برای طلب رضای خدا باشد

4) انفاق مخفی

پاسخ صحیح بین آیات 270 تا 280سوره بقره می باشد.

ص: 16

پرسش 9 = آیاانچه که انسان دوست دارد به سود اوست یا ممکن است به ضرراو باشد؟

1) انسان بایداز خدا طلب خیر کند

2) چه بسا چیزی را انسان خوش دارد در حالیکه به ضرر او است

3) گاهی انسان اشتباه می کند

4) انسان عاقل می داندچه چیزی از خدا بخواهد

پاسخ صحیح بین آیات 210 تا 220 سوره بقره می باشد

پرسش 10= دلیل اینکه دینی جز اسلام پذیرفته نیست و خداونداز هیچکس بجز اسلام دینی را نمی پذیرد چیست؟

1) چون آخرین دین الهی است

2) چون اسلام دین برتر است

3) اسلام کامل ترین دین است

4) همه ادیان الهی بر محور اسلام هستند (یعنی تسلیم حقتعالی بودن) و هیچ تفاوتی بین آنان نیست

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 11= جایگاه هرکس در بهشت یا جهنم چه هنگامی باو نشان داده می شود؟

1) در روز قیامت 2) درهمین دنیا

3) موقع جان دادن 4) پس از حسابرسی در پیشگاه خداوند

پاسخ صحیح بین آیات 25 تا 35 سوره نحل می باشد

پرسش 12= مشخصات و صفات یاران خدا چیست؟

1) کسانی که خدا را دوست دارند

2) کسانی که در صورت توانایی نماز را به پا می دارندو زکات می دهندو امر به معروف و نهی از منکر می کنند

3) در بیشتر کارها بیاد خدا هستند

4) در حد توان خدا را فراموش نمی کنند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره حج می باشد

ص: 17

پرسش 13=بهترین مخلوقات عالم چه کسانی هستند؟

1) کسانیکه متواضعند

2) کسانیکه دروغ نمی گویند

3) کسانیکه باهمه مهربانند

4) مؤمنانیکه نیکوکارند

پاسخ صحیح دربین آیات سوره بینه می باشد.

پرسش 14= صحبت در گوشی و نجوا در حضور دیگران در چه مواقعی خوب و مورد توصیه می باشد؟

1) برای صدقه دادن و یا کار نیک و یا اصلاح بین مردم برای رضای خدا

2) اصلا صحبت در گوشی در جمع خوب نیست

3) حرف خصوصی اشکال ندارد

4) اگر غیبت نباشداشکال ندارد

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره نساء می باشد

پرسش 15= چرا خداوند دستور فرمود همه مؤمنین برای جهاد عازم جنگ نشوند؟

1) برای اینکه گروهی از ایشان به کسب علوم و معارف بپردازند و مهیا شوند تا به رزمندگان پس از بازگشت از جبهه آموزش دهند و امربمعروف کنند.

2) برای اینکه پیامبر (ص)تنها نماند

3) برای اینکه از شهر دفاع کنند

4) برای کمک به خانواده جهادگران

پاسخ صحیح بین آیات 120 تا 130 سوره توبه می باشد

پرسش 16= خداوندوعده فرموده که پاداش زیادی به متّقیان عطا می نماید. این پاداشها کدامند؟

1) گشودن راه خروج از گناه و مشکلات

2) روزی رسانیدن از جایی که گمان نمی برد و آسان کردن کارها

3) پاک کردن ا زبدی ها

4) هر سه گزینه

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره طلاق می باشد

ص: 18

پرسش17= خداوند

توبه چه کسانی را نمی پذیرد؟

1) کسانی که زیاد گناه می کنند

2) کسانی که پس از ایمان آوردن کافر شدندو سپس بر کفر خود افزودند

3) کسانیکه در نماز خواندن سستی می کنند

4) کسانیکه عادت به گناه دارند

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره آل عمران می باشد

پرسش18= چگونه انسان تحت مراقبت و کنترل و نظارت خداوند متعال است؟.قسمتی از آنرا بیان کنید.

1) انسان خودش می داندچه کرده است

2) خدا وند از رگ گردن هم به انسان نزدیک تر است

3) بوسیله فرشتگان رقیب و عتید

4) گزینه های 2و3

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره ق می باشد

پرسش19= اولین کسی که قسم دورغ خوردتا بشر را گمراه کندچه کسی بود؟

1) فرعون 2) سامری

3) قابیل 4) شیطان

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره اعراف می باشد

پرسش 20= در جنگ حنین ابتدا مسلمانان شکست خورده و مجبور به فرار شدنداما خداوند لشگریان نا پیدای خود را به کمک مسلمانان

فرستاد و کفاررا شکست داد. دلیل شکست اوّلیه مسلمانان چه بود؟

1) تعداد مسلمانان کمتر از کفار بود

2) چون مسلمانان به جمعیت زیاد لشگر خودشان مغرور شدند وخدارا فراموش کردند

3) مسلمانان با هم اختلاف پیدا کردند

4) شیطان آنان را ترسانید

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره توبه می باشد

ص: 19

پرسش 21= آیا پیامبران از جمله پیامبر اکرم (ص) علم غیب داشته اند؟

1) بله همه علوم غیبی را می دانسته اند

2) خیر اصلا از غیب چیزی نمی دانستند

3) در حدی که خدا می خواست بایشان علم غیب عطا می نمود

4) همه پیامبران علم غیب نداشتند مگر بعضی از ایشان

پاسخ صحیح بین آیات 180 تا 190 سوره اعراف می باشد.

پرسش22= در چه جائی خداوند لشگریان ناپیدایش را به کمک پیامبر (ص) فرستاد درحالیکه ایشان درمیدان جنگ نبود؟

1) در مسیر هجرت از مکه به مدینه ودرون غار

2) در مکه

3) در خانه خدا

4) در غدیرخم

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره توبه می باشد

پرسش23= به چه شرطی خداوند همه گناهان را می آمرزد؟

1) بشرط نماز خواندن زیاد

2) دستگیری از فقرا

3) رفتن به حج

4) توبه واقعی

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره زمر می باشد

پرسش 24 = آیا

کلمه(علی) از صفات خداوند است؟

1) بله،یکی از صفات خداوند است

2)خیر

3) نام اوّلین امام است

4) همه صفات خوب از آن خداست

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره شوری می باشد

ص: 20

پرسش 25= چه چیزی باعث می شودکه مؤمنین در برابر پروردگار وقرآن خشوع نکنند؟

1) عدم انجام واجبات 2) انفاق نکردن

3) آرزوهایی بلند وسرگرمی های دنیا 4) ظلم کردن

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره حدید می باشد

پرسش 26= کفار برای آنکه به مستمندان کمک نکنند چه بهانه ای می آوردند؟

1) می گفتنداینکارگداپروری است

2) می گفتنداگر خداوند می خواست خودش به مستمندان کمک می کرد

3) می گفتند آنها بیکار و تنبل می شوند

4) می گفتند هرکس ببازوی خودش اتکا کند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره یس می باشد

پرسش 27= یکی از کفار در جنگ با مسلمانان بدلیل اهانتی که کرد داغ ننگین بر صورتش گذاشته شد و بینی اش شکافت.صفات

دیگر این شخص که به غضب الهی گرفتار شد چه بود؟

1) بسیار سوگند می خورد و افکار پستی داشت

2) بسیار عیب جو و طعنه زن بود سخن چین و دو بهم زن بود

3) مانع خیرات بود و بسیار گناه می کرد ,پرخور و کینه توز و بدون اصل و نسب بود

4) هر سه گزینه

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره قلم می باشد

پرسش 28= فرشتگان الهی برای مردم چه درخواستی از خداوند می نمایند؟

1) درخواست می کنند تا در روی زمین فساد نباشد

2) درخواست می کنند تا همه مردم خوشبخت شوند

3) درخواست می کنند تا خداوند توبه آنان را قبول کند و سپس به بهشت درآورد

4) درخواست می کنندتا کسی گناه نکند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره شوری می باشد

ص: 21

پرسش 29= خداوندبه شرابی اشاره فرمود که نوشیدن آن بسیار گوارا و بدون اثار سوء می باشد.این شراب در کجا ست؟

1) آب باران 2) چشمه بالای کوه ها

3) در بهشت 4) چاه زمزم

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره محمد(ص) می باشد.

پرسش 30= ایا حرف زدن انسان مانند اعمالش توسط فرشتگان ثبت و ضبط می شود؟

1) بله 2) خیر

3) فقط اعمال ثبت می شود 4) انچه خدا بخواهد ثبت می شود

پاسخ صحیح بین آیات 10تا 20 سوره ق می باشد

پرسش31= قرین یا همدم کفار در قیامت کیست؟

1) مال و ثروت 2) شیطان

3) مقام و ریاست 4) همسرو فرزند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره ق می باشد

پرسش 32= بزرگوارترین و با افتخارترین انسان ها نزد پروردگار چه کسانی هستند؟

1) کسانیکه نماز زیاد می خوانند 2) کسانیکه زیاد بخشنده هستند

3) کسانیکه پرهیزکارترند 4) کسانیکه بیشتر اوقات دعا می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 18 سوره حجرات می باشد

پرسش 33= ثروتمندان صدر اسلام چه عملی انجام می دادند که موجب رنجش فقرا می شد و دستور خداوند چه بود؟

1) آنها در گوش پیامبر نجوا می کردند و خداوند منع نمود

2) آنها به فقرا انفاق نمی کردند

3) آنها از فقرا روی می گرداندند

4) آنها فقرا را مسخره می کردند

پاسخ صحیح بین آیات 5 تا 15 سوره مجادله می باشد

ص: 22

پرسش34= انسان گنه کار چه مواقعی بسوی خدا برمی گردد؟

1) در پیری پشیمان می شود

2) وقتی رنج و مصیبتی بانسان گناهکار میرسد خدا را می خواند و بسوی او برمی گردد

3) در لحظات خوشی یاد خدا نمی افتد

4) هیچوقت

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره روم می باشد

پرسش 35= تدبر در قرآن برای چه کسانی سودمند است؟

1) برای همه مسلمانان

2) برای همه انسانها

3) برای شیعیان

4) برای خردمندان

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوه ص می باشد

پرسش 36= اگر بدی را با خوبی پاسخ دهیم چه اتفاقی می افتد؟

1) آدم ظالم، بیشتر ظلم می کند

2) کسی که بدی کرده شرمنده می شود

3) دشمنی ها تبدیل به دوستی می شود

4) اتفاق خاصی نمی افتد

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره فصلت می باشد

پرسش 37= نحوه رفتار ماموران الهی در روز قیامت با خوبان و بدان چگونه است؟

1) به خوبان سلام و خوش آمد می گویند وبه بدان غضب می کنند

2) با هر دو گروه رفتاری مساوی دارند

3) ماموران الهی کاری با کسی ندارند

4) هر دو گروه را حسابرسی می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 75 سوره زمر می باشد

ص: 23

پرسش38= قرطاس به چه معنی است و به چه مناسبتی در قرآن بکار رفته است؟

1) یعنی ورقه سفید

2) اصطلاحا" بهر ورقی میگویند که رویش می نویسند، وکفار از پیامبر(ص)خواستند تا قرآنی بصورت نوشته از آسمان بر آنان فرود آید.

3) یعنی کتاب

4) منظور نامه است

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره انعام می باشد

پرسش 39= بدی را چگونه پاسخ دهیم؟

1) باندازه همان بدی باید جواب داد

2) گذشت از انتقام وبخشیدن گنهکار

3) اگر گذشت کنیم به ظلم کمک کرده ایم

4) اگر انسان بتواند باید مقابله به مثل کند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره شوری می باشد

پرسش40= زمانیکه عیسی (ع) در مقابل مشرکین و کفار قرار گرفت و فرمود : کیست بخاطر آئین خدا مرا یاری کند، حواریون چه پاسخی دادند؟

1) آنها گفتند ما تورا یاری خواهیم کرد

2) آنها گفتند ما یاران خدائیم و باو ایمان داریم و تو شاهد باش که ما از تسلیم شدگانیم

3) آنها گفتند ما بدین پدران خود باقی هستیم

4) آنها سکوت کردند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 55 سوره آل عمران می باشد

پرسش 41= چگونه نفس امّاره انسان را به گناه می کشاند؟

1) نفس اماره وسوسه گر است

2) نفس اماره انسان را به بدی فرمان می دهد

3) نفس اماره همان وجدان درون است

4) نفس اماره و شیطان با یکدیگرند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره یوسف می باشد

ص: 24

پرسش 42= یکی از بزرگترین توبه های دسته جمعی در تاریخ توسط چه کسانی انجام شد؟

1) توبه نصوح 2) توبه بنی اسرائیل

3) توبه پیروان نوح(ع) 4) توبه ساحران دربار فرعون

پاسخ صحیح بین آیات 120 تا 130 سوره اعراف می باشد

پرسش43= آیا در روز قیامت چه کسانی با خدا ملاقات خواهند کرد؟

1) انبیاء واولیاء

2) شهدا

3) همه انسانها

4) فقط فرشتگان

پاسخ صحیح بین آیات 1تا10 سوره انشقاق می باشد.

پرسش44= ریاکاری در انفاق و صدقات به چه چیزی شبیه است؟

1) ریاکاری در انفاق مانند خاکی برروی سنگ صاف است که باران آنرا بشوید و حاصلی ندهد

2) آدم ریاکار مانند سنگی استکه از آن حاصلی نمی روید

3) ریاکاری مثل بارانی است که بر سنگ ببارد

4) ریاکاری در انفاق مانند زمینی است که آب ندارد

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد

پرسش 45= اگر در عالم بیش از یک خدا بود چه اتفاقی می افتاد؟

1) در اینصورت هر خدایی مخلوقات خودش را جدا می کردو با هم به رقابت می پرداختند

2) خدایان متعدد موجب برهم خوردن نظم جهان می شدند

3) اداره جهان می بایست بین خدایان تقسیم می شد

4) مخلوقات باید از چندخدا اطاعت می کردند

پاسخ صحیح بین آیات 90 تا 100 سوره مومنون می باشد

ص: 25

پرسش 46= عمل بدی که زندگی انسان را در دنیا سخت می کند و باعث می شود تا در آخرت نابینا محشور گردد کدام است؟

1) شرابخواری

2) دروغگوئی

3) پشت کردن به خدا و نافرمانی او

4) نماز را سبک شمردن

پاسخ صحیح بین آیات 120 تا 130 سوره طه می باشد

پرسش 47= بت ناپیدا و بسیار نزدیک به انسان چیست؟

1) پول و ثروت 2) قدرت و مقام

3) هوی نفس 4) شهوت

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره جاثیه می باشد

پرسش 48 = شرط اینکه انسان به نیکی برسد چیست؟

1) نماز خواندن 2) انفاق کردن در راه خدا از آنچه دوست می دارد

3) کسب حلال 4) خدمت به پدرو مادر

پاسخ صحیح بین آیات90 تا 100 سوره آل عمران می باشد

پرسش49= چگونه ممکن است انسان نسبت به عفو و کرم الهی مغرور شود؟

1) فراموش کردن خدا 2) گناه زیاد

3) با وسوسه شیطان 4) تکبر و خودبزرگ بینی

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره فاطر می باشد

پرسش 50= یکی از صفات بد انسان که خداونددر

باره آن به پیامبر (ص) هشدار می دهد و فرمان می دهد تا به خدا پناه ببرد چیست؟

1) دروغگویی 2) حسد

3) تکبر 4) غضب

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 5 سوره فلق می باشد

ص: 26

پرسش 51= بیعت کردن با خدا چگونه انجام می شود؟

1) با نماز خواندن 2) با انفاق کردن

3) اعمال حج را به جا آوردن 4) بیعت نمودن با رسول خدا

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره فتح می باشد

پرسش 52= خداوند به مومنین مژده می دهد چنانچه تقوی داشته باشند خدا نعمت های زیادی به آنان عطا می فرماید این نعمت ها کدامست؟

1) ثروت ومال

2) قدرت تشخیص حق و باطل و پاک کردن گناهان

3) نعمت سلامتی و امنیت

4) بهشت درآخرت

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره انفال می باشد

پرسش53= آیادرموقع نماز خواندن،چه عهدوپیمانی را باخدا تجدید می کنیم؟

1) وقتی می گوئیم :" فقط ترا می پرستیم و فقط از تو یاری می خواهیم"

2) در نیت

3) در رکوع

4) در سجود

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 7 سوره حمد می باشد

پرسش 54= خداوند درخواست یکی از انبیاء را نپذیرفت و او را سرزنش نمودو فرمود به چیزی که نمی دانی اصرار نکن نام این پیامبر چیست و درخواست او چه بود؟

1) وقتی نوح(ع) از خدا خواست تا پسرش را از غرق شدن نجات دهد

2) موسی(ع) برای نجات بنی اسرائیل از ظلم فرعون

3) مسیح (ع) برای نجات حواریون از ظلم پادشاه ستمگر

4) لوط (ع) برای نجات همسرش از عذاب الهی

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره هود می باشد

ص: 27

پرسش 55= چه چیز باعث نجات یوسف (ع) از دست زلیخا و زنان هوس باز مصری شد؟

1) یوسف (ع)پیامبر و معصوم بودبنابراین مرتکب گناه نمی شد

2) عزیز مصر از یوسف حمایت کردو او نجات یافت

3) آنحضرت از خدا درخواست کرد تا مکر زنان مصری را از او دور کندو خداوند دعای اورا مستجاب کرد

4) راستگویی و نجابت یوسف (ع) اورا نجات داد

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره یوسف می باشد

پرسش56= در روز قیامت گناهکاران چگونه محشور می شوند؟

1) بسیار زشت

2) بازنجیر ها بردست و پایشان

3) کبودچشم و نابینا

4) روی زانو به زمین می افتند

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره طه می باشد

پرسش 57= یکی از معجزات قرآن مجید چیست؟

1) شفای بیماران 2) قابل جعل و تحریف نیست

3) کلمات الهی 4) کتاب راهنمای زندگی بشر

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره بقره می باشد

پرسش 58= چگونه آیات قرآن مجید در طول تاریخ دستخوش تغییر و تبدیل و انحراف نشده است؟

1) توسط پیامبر(ص) و ائمه اطهار (ع)حفظ شده است

2) خداوند، خودحفاظت از قرآن و ماندگاری آنرا تضمین کرده است

3) کاتبان وحی از آن محافظت کرده اند

4) جبرئیل امین محافظ آنست

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره حجر می باشد

ص: 28

پرسش 59= خداوند برای اثبات حقانیت قرآن مجید،اینبار شاهدانی ازبین مردم را معرفی می فرماید. اینها چه کسانی هستند؟

1) دانشمندان اهل کتاب 2) پیامبر اکرم (ص)

3) کاتبان وحی 4) علمای اسلام

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا120 سوره انعام می باشد

پرسش 60= کدام پیامبر در کودکی از طرف خداوند به حکمت و علوم الهی رسید؟

1) موسی (ع) 2) یحیی(ع)

3) ابراهیم (ع) 4) یونس (ع)

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره مریم می باشد

پرسش61= نام یکی از پیامبرانی که از دوران شیر خوارگی پدر خوانده کافر وظالم داشت؟

1) موسی(ع) 2) یوسف(ع

3) عیسی(ع) 4) یونس (ع)

پاسخ صحیح بین آیات 1تا 10سوره قصص می باشد.

پرسش 62= آیا همه مردم با هر مقامی به جهنم وارد خواهند شد؟

1) نیکوکاران وارد جهنم نمی شوند

2) بله همه وارد جهنم می شوند وخوبان بسلامت عبور می کنند

3) فقط بدکاران به جهنم می روند

4) همه آدمها بجز پیامبران اولیای خدا وارد جهنم می شوند

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره مریم می باشد.

پرسش 63= هدف خداوند از امتحان انسانها چیست؟

1) برای اینکه بدکاران را معرفی کند

2) برای اینکه نیکوکاران را پاداش دهد

3) برای اینکه قبول شدگان در امتحان را معرفی نماید

4) برای جدا کردن راستگویان از دروغگویان

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره عنکبوت می باشد

ص: 29

پرسش 64= کدام پیامبر در گاهواره اعلام نبوت نمود؟

1) عیسی(ع) 2) موسی(ع)

3) یحیی(ع) 4) اسماعیل(ع)

پاسخ صحیح بین آیات 20تا 30 سوره مریم می باشد

پرسش 65= خداوند انسان را با چه چیزهایی می آزماید؟

1) با علم ودانش 2) با هوای نفس

3) باشیطان 4) با خیرو شر

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره انبیاء می باشد

پرسش 66= آیا در روز قیامت زمین به چه شکلی در می آید؟

1) زمین از حرکت می افتد

2) زمین به همین شکل باقی می ماند

3) زمین هموار و صاف می شود و پستی بلندی نخواهد داشت

4) زمین کلاَ نابود می شود

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره انشقاق می باشد

پرسش 67= یکی از شروط مهم توبه را نام ببرید؟

1) پشیمانی

2) پس از اظهار توبه باید مفاسد گذشته را جبران نمود

3) تصمیم قاطع به عدم بازگشت به گناه

4) هیچوقت به گناه باز نگردد

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره مائده می باشد.

پرسش 68= بعضی از عالمان بظاهر دینی برای مطامع دنیوی یکی از پیامبران را بعنوان معبود مورد پرستش قرار دادند. نام این پیامبر چیست؟

1) موسی (ع) 2) ابراهیم(ع)

3) یوسف(ع) 4) عیسی(ع)

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره مائده می باشد

ص: 30

پرسش 69= آیا پند گرفتن از قرآن سخت است یا آسان؟

1) برای اولیاءالهی آسان است

2) برای مردم عادی سخت است.

3) برای کسی که بخواهد پند گیرد آسان است

4) برای کسی که به زبان عربی مسلط باشدپند گرفتن از قرآن آسان است

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره قمر می باشد

پرسش 70= چگونه با یکدیگر سخن بگوئیم تا شیطان نتواند بین ما دشمنی و فساد ایجاد کند؟

1) سخن هرچه نیکوتر بگوئیم 2) با آرامش سخن بگوئیم

3) با منطق صحبت کنیم 4) جدال نکنیم

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا0 6 سوره اسراء میباشد

پرسش 71= موضوع مهمی که خداوند در برخی آیات قران بخاطر اهمیت آن به خورشید و ماه و دیگر مخلوقات عظیم قسم می خورد چیست؟

1) نماز و روزه 2) احترام

3) تزکیه نفس 4) یتیم نوازی

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره شمس می باشد

پرسش 72= از میان اصناف مردم چه گروهی خداترسند؟

1) مسلمانان 2) علماء (خداشناسان)

3) مومنین 4) نمازگزاران

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره فاطر می باشد

پرسش 73= فرشتگان مامورحمل عرش الهی برای چه کسانی دعا می کنند؟

1) برای اهل ایمان و خانواده صا لحان

2) برای بیچارگان

3) برای شفای بیماران

4) برای همه درماندگان

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره غافر می باشد.

ص: 31

پرسش 74= از تدبر در قرآن چه کسانی سود می برند؟

1) خردمندان

2) کسانی که قرآن را زیاد می خوانند

3) کسانی که قرآن را از حفظ می خوانند

4) کسانیکه زبان عربی می دانند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره" ص" می باشد

پرسش75= از مصادیق جنگ با خدا و رسول خدا چیست؟

1) شرابخواری

2) اسراف کاری

3) مومنینی که علیرغم فرمان الهی دست از رباخواری بر نمی دارد

4) مسالمت با دشمنان خدا

پاسخ صحیح بین آیات 270 تا 280 سوره بقره می باشد

پرسش76= ساحران دربار فرعون چه زمانی تسلیم حضرت موسی شدند؟

1) آنها تسلیم نشدند

2) پس از اجازه گرفتن از فرعون

3) آنها ظاهرا تسلیم شدند

4) آنها قبل از شروع مبارزه با موسی(ع) به او ایمان آورده بودند اما این مهم راتا روز مبارزه باموسی(ع) پنهان داشتند

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره طه می باشد

پرسش 77= حداقل پاداش خداوند برای انفاق کنندگان در راه او چند برابر است؟

1) 700برابر

2) 10 برابر

3) 18 برابر

4) 2 برابر

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد.

ص: 32

پرسش 78= چگونه خداوند انسان را در روز قیامت از دل خاک بیرون می آورد؟

1) همانگونه که از زمین مرده گیاهان و دانه ها را می رویاند

2) مانند خلقت اول زمین

3) خداوند هرچه بخواهد خلق می کند

4) مانند خلقت حضرت ادم (ع)

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره فصلت می باشد.

پرسش 79= صفات توبه کنندگان حقیقی چیست؟

1) در مجالس لهو و باطل شرکت نمی کنند و از اهل باطل دوری می کنند

2) از گناه می ترسند

3) گزینه 1و 4 صحیح است

4) در آیات قرآن تدبر می کنندو نسبت به سعادت خانواده خود جدی هستندو برای نجات دیگران نیز تلاش می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 65 تا 75 سوره فرقان می باشد.

پرسش 80= فرشتگان الهی به چه شکلی(قیافه ای)بر پیامبران نازل میشدند تا پیام خداوند را به ایشان برسانند؟

1) بصورت مردان خوش سیما و آراسته 2) به صورت افرادی سال خورده

3) بصورت نور 4) بصورت فرشته بالدار

پاسخ صحیح بین آیات70 تا 80 سوره هود می باشد

پرسش 81= علت مردن و زنده شدن مجدد چند هزار نفر از اهالی یک شهر چه بود؟

1) آنها از ترس بیماری طاعون از شهر فرار کردند

2) اهالی شهر گرفتار قحطی شدند

3) آنها بخاطر فرار از جهاد گرفتار طاعون شده بودند و به دعای پیامبرشان همه زنده شدند و خدا آنها را بخشید

4) آنها به نفرین پیامبرشان گرفتار شدند

پاسخ صحیح بین آیات 240 تا 250 سوره بقره می باشد

ص: 33

پرسش 82= خداوند به چه شرطی دوستداران خودرا دوست میدارد و گناهانشان را می بخشد

1) بشرط پیروی از پیامبر(ص) 2) اهل نماز باشند

3) انفاق کنند 4) با صبر وحوصله باشند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره آل عمرا ن می باشد

پرسش83= عمده منابع مالی در اختیار پیامبر اکرم (ص) از کجا و چگونه فراهم میشد؟

1) از محل ثروت همسر ایشان

2) از ارثیه

3) انفال(اموال بدون مالک خصوصی) و غنایم

4) ازطرف سران قبائل

پاسخ صحیح در آیه 1 وبین آیات 40 تا50 سوره انفال می باشد

پرسش 84= بعضی از صفات متقین کدامست ؟

1) خدا و پیامبر را دوست دارند

2) به نماز قیام می کنند و انفاق می کنند

3) به همه کتب آسمانی ایمان آورده و به آخرت یقین دارند

4) گزینه های 2و3

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره بقره می باشد

پرسش 85= اگر نزد ما به مومنی تهمت بزنند یعنی بدون ارائه دلیل و مدرک و شاهد از او بدگوئی کنندتکلیف ما چیست؟

1) باید تامل کنیم

2) حق نداریم آنرا بپذیریم و باید اعتراض کنیم وجائی هم بازگو نکنیم

3) باید درباره آن تحقیق کنیم

4) گناهش به عهده گوینده خواهد بود

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره نور می باشد

ص: 34

پرسش 86= آیا قرآن مجید برای همه انسانها شفا ورحمت است؟

1) آری

2) برای اهل ایمان شفا و رحمت است

3) برای عده خاصی بله

4) برای کفار شفا ورحمت نیست

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره اسراء می باشد.

پرسش87= خداوند احوال بعضی از آدم ها را بمانندخانه عنکبوت مثال زده است این ها چه کسانی هستند؟

1) کسانی که مانند عنکبوت از جامعه منزوی هستند

2) کسانیکه زندگیشان به بادی بند است

3) کسانی که غیر خدا را سرپرست خویش برگزیدند

4) کسانیکه اعتقادات سستی دارند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره عنکبوت می باشد

پرسش 88= آیا هشدارهای خداوند شامل پیامبران نیز بوده است؟

1) خیر

2) محدود به چندتن از پیامبران

3) آری شامل همه می شود

4) پیامبران چون معصوم هستند لذا خداوندبه آنها تذکر نمی داده است

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره اسراء می باشد

پرسش 89= قرآن برای چه کسانی مایه هدایت و بشارت است؟

1) برای کسانیکه قران را زیاد می خوانند

2) برای کسانیکه خدا را دوست دارند

3) برای مومنینی که نماز بپا می دارندو زکات می دهندو به عالم آخرت یقین دارند

4) برای کسانیکه که پیامبر را دوست دارند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره نمل می باشد.

ص: 35

پرسش 90= خداوند چه روشی را برای دعوت مردم بسوی پروردگار به پیامبر(ص) توصیه فرمودند؟

1) به روش ملایم

2) به روش حکمت موعظه حسنه و جدال احسن

3) امر به معروف و نهی از منکر

4) به روش خداپسند

پاسخ صحیح بین آیات 120 تا 128 سوره نحل می باشد.

پرسش91= آیاخلقت انسان از خلقت سایر مخلوقات خداوند مهم تر است؟

1) انسان مخلوق عظیمی است

2) برای خداوند خلقت مخلوقات تفاوتی با هم ندارند

3) خلقت آسمانها و زمین بسیار بزرگتر و مهم تر از خلقت بشر است

4) انسان اشرف مخلوقات است.

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره غافر می باشد

پرسش92= برادران شیطان چه کسانی هستند؟

1) آنهائیکه نماز نمی خوانند

2) آنهائیکه گناه می کنند

3) آنهائیکه به قیامت اعتقاد ندارند

4) کسانیکه در همه چیز اسراف و زیاده روی می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره اسراء می باشد.

پرسش93= یکی از زنان مومنه که فرشتگان برای او از بهشت غذا می آوردندچه کسی بود؟

1) همسر حضرت ابراهیم(ع)

2) همسر یوسف (ع)

3) همسر حضرت ذکریا(ع)

4) مریم (ع)

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره آل عمران می باشد

ص: 36

پرسش 94= کدام قوم بمحض خلاص شدن از دست دشمن بلافاصله از پیامبرشان خواستند تا برایشان بتی بسازد تااورا پرستش نمایند؟

1) قوم لوط(ع) 2) قوم موسی(ع)

3) قوم فرعون 4) قوم ابراهیم(ع)

پاسخ صحیح بین آیات 130 تا 140 سوره اعراف می باشد.

پرسش 95= پس از غرق شدن فرعونیان در دریا خداوند چه نعمتهایی را به بنی اسرایئل عطا نمود؟

1) تسلط و حکومت بر سرزمین فراعنه 2) نعمت سلامتی

3) اموال فراوان و گنجها 4) گزینه 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره شعرا می باشد.

پرسش 96= خداوند در روز قیامت دو فرشته را با هر نفر همراه می نماید. نام ایندو فرشته چیست؟ و چه ماموریتی دارند؟

1) رقیب و عتید اعمال که انسان را ثبت می کنند

2) فرشته" سائق" که انسان را بپای میز حسابرسی می کشاندو فرشته" شهید" بر اعمالش گواهی می دهد

3) نگهبان و محافظ

4) میکائیل و اسرافیل

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره ق می باشد

پرسش 97= خداوند عده ای از قوم بنی اسرائیل را محکوم به مرگ نمود، آنها با شفاعت حضرت موسی(ع)از مرگ نجات یافتند. علت محکومیت آنها چه بود؟

1) آنها ظاهرا خداپرست شده بودند

2) چون ابتدا به دین موسی ایمان آوردند و سپس به بت پرستی برگشتند

3) آنها ظلم می کردند

4) آنها به موسی اهانت کردند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره بقره می باشد

ص: 37

پرسش98= خداوندبه

چه طریقی با انسانها صحبت می کند ؟

1) یاازطریق وحی، یا بافرستادن فرشتگان ویا ازطریق سایر مخلوق

2) خداوند قادر است با همه مخلوقاتش صحبت کند

3) خداوندهرگونه بخواهد با مخلوقاتش صحبت می کند

4) انسان قادر به تحمل جلوه الهی نیست.

پاسخ صحیح بین آیات 43 تا 53 سوره شوری می باشد.

پرسش 99= چرا انسان در موقع انفاق کردن از بخشیدن مال خوب و سالم پرهیز می کند و به دنبال چیزهای بی ارزش می رود؟

1) انسان آینده نگر است

2) انسان مقتصد است

3) شیطان انسان را از فقر و تهیدستی می ترساند

4) انسان ذاتا خسیس است.

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد

پرسش100= آیا خداوند همه کافران را به حال خود رها کرده و هدایت نمی کند؟

1) بله خداوند به آنها کاری ندارد

2) خداوند در دنیا کافران را قبل از رها کردن بحال خودشان کمی عذاب می کندتا متنبه شوند و ایمان بیاورند

3) خیر، خداوند همه انسانها را هدایت می کند

4) خداوند در قیامت کافران را عذاب می کند

پاسخ صحیح بین آیات 20تا30سوره سجده می باشد.

پرسش101= آیا در بهشت هم، روز و شب وجود دارد ؟

1) بهشتیان همیشه پذیرایی می شوند

2) چندین بار پذیرایی می شوند

3) از جهان دیگر کسی خبر ندارد

4) بله، از بهشتیان در شب وروز پذیرایی می شود

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره مریم می باشد

ص: 38

پرسش 102= فطرت انسان بر اساس چه چیزی آفریده شده است؟

1) انسانیت 2) وحدانیت

3) پاکی 4) فطرت الهی

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره روم می باشد.

پرسش 103= نقش شیطان در امتحانات الهی چیست؟

1) شیطان همه را گمراه می کند

2) نقش سیطان وسوسه است و از این طریق مؤمن در امتحانات الهی از غیر مؤمن شناخته می شود

3) شیطان انسان را به شک می اندازد

4) شیطان باعث می شود تا انسان در بعضی امتحانات الهی مردود شود

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره سبا می باشد.

پرسش104= آیا حوادث تلخی که موجب ورود خسارات سنگین به یک جامعه می شود اتفاقی است؟

1) مربوط به فعل و انفعالات طبیعی است

2) خیر بلکه به ناسپاسی و نافرمانی افرادجامعه از دستورات الهی ارتباط دارد

3) بله اتفاقی است

4) مردم نمی توانند از حوادث پیشگیری کنند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره روم می باشد

پرسش105= آیا در عالم برزخ هم شب وروز وجود دارد ؟

1) بله شب و روز وجود دارد

2) زمان در برزخ ثابت است

3) خیروجود ندارد

4) هیچکس از آنجا خبر ندارد

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره غافر می باشد

ص: 39

پرسش 106= کسانی که از یاد خدا رویگردان هستند در دنیا و آخرت چه وضعی دارند؟

1) در دنیا ظاهرأ خوش و در آخرت ناخوش هستند

2) خداوند آنهارا بحال خود رها می کند

3) در دنیا معیشت سختی دارند و در آخرت نابینا خواهند بود

4) خداوند در دنیا کاری بآنها ندارد ولی در آخرت آنها را عذاب می کند

پاسخ صحیح بین آیات 120 تا 130 سوره طه می باشد

پرسش107= خداوند چگونه انسان را امتحان می کند؟

1) با اندکی ترس وگرسنگی و کاهش دارایی و اولاد و محصولات

2) خداوند همه چیز انسان را می داند

3) با ثروت و فقر

4) با سلامتی و بیماری

پاسخ صحیح بین آیات 150 تا 160 سوره بقره می باشد

پرسش 108= چه کسی آدم را از بهشت بیرون کرد؟

1) حوا

2) شیطان

3) خود آدم باعث شد

4) خداوند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره بقره می باشد.

پرسش109= آیا ممکن است کسی بتواند جان همه مردم جهان را نجات دهد؟

1) خیر امکان ندارد

2) جلوگیری از جنگ و خونریزی به همین معنی است

3) اگر کسی بتواند جان یک نفرا را نجات بدهد مانند آن است که جان همه مردم را نجات داده است

4) عمر همه، به دست خداست

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره مائده می باشد.

ص: 40

پرسش110= چرا خداوند مسلمانان را از صلح کردن با کفار منع نمود؟

1) زیرا کفار بر مسلمانان مسلط می شوند

2) خداوند به مسلمانان می فرماید چون من با شما هستم پس شما برترید

3) چون مسلمانان از کفار ترسیده بودند

4) چون اسلام در خطر بود

پاسخ صحیح بین آیات 28 تا 38 سوره محمد(ص) می باشد

پرسش111= چه کسانی مانع انجام حج مردم می شوند و عاقبت آنها چه خواهد شد؟

1) حج یک واجب سیاسی-عبادی می باشد

2) حکام سرزمین مکه باید آسایش حجاج را فراهم کنند

3) حجاج نباید در خانه خدا مزاحمت ایجاد کنند

4) آنها کافر و ظالمند و خداوند آنها را به عذاب سختی مجازات می کند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره حج می باشد

پرسش 112= چه کسانی هنگام صحبت از یکتایی خدا ملول می شوندو در هنگام صحبت از امور مادی شاد می گردند؟

1) کسانی که ثروت زیاد دارند

2) کسانی که به آخرت ایمان ندارند

3) کسانی که مغرور هستند

4) کسانیکه ظالم هستند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره زمر می باشد

پرسش 113= چرا در قیامت عده ای با صورتهای سیاه محشور می شوند؟

1) چون دروغگو بودند

2) چون به دیگران تهمت زدند

3) مستکبرانی هستند که به خدا نسبت دروغ داده اند

4) چون ربا می خوردند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره زمر می باشد.

ص: 41

پرسش114= خداوند پس از پیمان گرفتن از بنی اسرائیل درباره عبادت و ستایش خودش بلافاصله آنهارا به چه عملی سفارش می فرماید؟

1) دوری از رباخواری

2) دوری از شرابخواری

3) نیکی به پدر و مادر، خویشاوندان، یتیمان وبی نوایان

4) ترک غیبت و تهمت

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره بقره می باشد

پرسش115= خداوند نسبت به گروهی از آدمها بسیار خشمگین و غضبناک است.اینها چه کسانی هستند؟

1) کسانیکه زیاد حرف می زنند

2) کسانیکه پر خوری می کنند

3) کسانی که سخنی می گویند و خلاف آن عمل می کنند

4) آدمهای تنبل

پاسخ صحیح بین آیات 1تا 10 سوره صف می باش

پرسش 116= آیا همه سخنان پیامبر منشاءوحی الهی دارد؟

1) خیر فقط قرآن بر مبنای وحی است

2) پیامبر مانند همه مسلمانان زندگی می کرده و وحی فقط در مواقع خاص بوده است

3) همه سخنان پیامبر بر مبنای وحی است و هیچگاه برخواسته نفسانی سخن نگفته است

4) فقط در جنگها بایشان وحی می رسیده است.

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره نجم می باشد

پرسش117= پیامبر اکرم (ص)جبرئیل امین را درچه فاصله ای ملاقات کرد؟

1) درافقی دور جبرئیل را مشاهده فرمود 2) در آسمانها جبرئیل را ملاقات نمود

3) بدون فاصله معینی او را دید 4) در فاصله ای کمتر از اندازه 2 کمان

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره نجم می باش

ص: 42

پرسش 118= آیا سوء ظن گناه است؟

1) بعضی از گمان ها گناه دارد(چون می تواند اساس تجسس و غیبت شود)

2) انسان محتاط همیشه ظن بد دارد

3) اشکالی ندارد

4) آدم عاقل نمی تواند به همه اطمینان کند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 18 سوره حجرات می باشد

پرسش119= آیا درروز قیامت هرکس نتیجه اعمال خود را مشاهده می کند ؟

1) منظور پاداش یا کیفراعمال است که باو می دهند

2) هرکس حاصل کار خودرا می داند

3) نمی تواند ببیند بلکه احساس می کند

4) آری آثار اعمال خود را می بیند(مانند حاصل زراعت)

پاسخ صحیح بین آیات 1تا 8 سوره زلزله می باشد

پرسش120= کدام پادشاه ظالم و کافر،همسر موحد و پارسای خودرابخاطر ایمانش شهید نمود؟

1) نمرود

2) فرعون

3) جالوت

4) دقیانوس

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 12 سوره تحریم می باشد.

پرسش121= اعضاءحزب شیطان چه کسانی هستند؟

1) کسانیکه زیاد قسم می خورند

2) کسانیکه با سوگند دروغ مردم را ازراه خداوند باز می دارند

3) گناهکاران

4) کسانیکه مردم آزارند

پاسخ صحیح بین آیات 15 تا 20 سوره مجادله می باشد.

ص: 43

پرسش 122= خداوند هر روز در کاری است یعنی چه؟

1) یعنی هرروز به درخواست همه مخلوقات در زمین و آسمان پاسخ می دهد

2) یعنی خداوند مشغول اداره امور جهان است

3) یعنی خداوند هر روز کار جدیدی انجام می دهد

4) گزینه های 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا30 سوره الرحمن می باشد

پرسش123= حزب الله چه کسانی هستند؟

1) آنها با دشمنان خدا و رسول دشمن هستند

2) یعنی لشگریان خدا

3) کسانی هستند که به قیامت ایمان دارند

4) گزینه های 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 12 تا22 سوره مجادله می باشد

پرسش 124= قوم فاسد لوط وقتی به خانه لوط پیامبر (ع) حمله کردند دچار چه بلائی شدند؟

1) دچار بیهوشی شدند

2) همه کور شدند

3) یکباره هلاک شدند

4) از آسمان بر سر آنها سنگ باریدو کشته شدند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره قمر می باشد

پرسش125= کشتی نوح (ع) پس ازبرطرف شدن طوفان آیا به سلامت به ساحل رسیدیا از بین رفت؟

1) از عاقبت کشتی کسی خبر ندارد

2) با امواج دریا در نقطه ای ناپدید شد

3) کشتی بامر خدا در کوه جودی بر خشکی نشست و سالم باقی ماند تا نشانه ای برای آیندگان باشد

4) کشتی نوح (ع) به نقطه اول خود بازگشت

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره قمر می باشد

ص: 44

پرسش126= بهانه و توجیه مشرکان برای بت پرستی چه بود؟

1) بهانه این بود که می گفتند این بتان شفیعان ما نزد پروردگارند.

2) مشرکان توجیه می کردندکه بت ها واسطه اند

3) آنها برای بت پرستی هیچ بهانه ای نداشتند

4) مشرکان می گفتند که پدران ما چون بت پرست بودند ماهم دنباله روی انها هستیم

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره یونس می باشد.

پرسش 127= کدام اعضای بدن درروز قیامت نسبت به اعمال هرکس شهادت می دهند؟

1) پوست بدن 2) چشم ها وگوش ها

3) زبانها،دستها وپاها 4) تمام اعضای بدن

پاسخ صحیح بین آیات20 تا30 سوره نور می باشد

پرسش 128= خداوندبه توبه کنندگان واقعی که ایمان آورده و به اصلاح اعمال گذشته بپردازند مژده بزرگی داده است. این مژده چیست؟

1) پاداش زیادی به آنها می دهد

2) از گناهانشان می گذرد

3) بدیهایشان را تبدیل به نیکی می کند

4) انها را عذاب نمی کند

پاسخ صحیح بین آیات60 تا70 سوره فرقان می باشد

پرسش 129= روز سایبان روزی بود که خداوند عذاب خود را بر قوم شعیب (ع) نازل کرد. نوع عذاب و علت آن چه بود؟

1) سایه و تاریکی همه جا را پوشانید چون گناهکار بودند

2) گرمای آن روز همه را هلاک کرد بواسطه تکذیب پیامبرشان

3) روزی بود که از آسمان سنگ بارید بخاطر طغیان مردم

4) آن قوم چون خواستند پیامبرشان بکشند صاعقه زد

پاسخ صحیح بین آیات 180 تا 190 سوره شعراء می باشد.

ص: 45

پرسش 130= آیا حرفهای ما مانند اعمالمان توسط فرشتگان ثبت و ضبط می شود؟

1) فقط اعمال ثبت می شود

2) حرفهای زشت و گناه ثبت می شود

3) آری حتی یک کلمه هم ثبت می شود

4) فقط حرفهای خوب و ثواب ثبت می شود

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره ق می باشد

پرسش131= بعضی از صفات عبادالرحمن کدامست؟

1) آنها بی تکبر در زمین راه می روند

2) اکثر اوقات در نماز و روزه اند

3) اگر نادانها به آنان توهین کنند با محبت در می گذرند

4) گزینه 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 65 سوره فرقان می باشد

پرسش132= هدف حقتعالی از خلقت جن و انس چه بوده است؟

1) خداوند هرچه بخواهد خلق می کند

2) خداوند جن و انس را دوست دارد

3) برای عبادت حقتعالی یعنی پرستش و فرمانبرداری از رب العالمین

4) آنها باید امتحان بدهندتا بهشتیان از دوزخیان جدا شوند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره ذاریات می باشد

پرسش133= آیا همه موجودات عالم خدا را عبادت می کنند؟

1) فقط عده ای از جن و انس خدا را عبادت می کنند

2) آری هر مخلوقی بنوعی خدا را عبادت می کنندکه فقط خدا آگاه از آن است

3) فقط مخلوقی که مثل انسان شعور دارند می توانند خدا را عبادت کنند

4) فقط فرشتگان و عده ای از جن و انس خدا را عبادت کنند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره نور می باشد

ص: 46

پرسش134= دستور پوشانیدن چشم از نگاه به نامحرم شامل مردان است یا زنان ؟

1) شامل زنان است 2) شامل مردان است

3) شامل هر دو می شود 4) فقط برای جوانان است

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره نور می باشد

پرسش135= آیا در آسمان هم کوه وجود دارد؟

1) خیر

2) منظور ابرهای سنگین است

3) بله کوه هائی از برف و یخ درآسمان وجود دارد

4) ممکن است تصویر کوه های زمین بر ابرها باشد

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره نور می باشد.

پرسش 136= خداوند 3 گناه بزرگ شرک، قتل و زنا را بدنبال هم ذکر فرموده و به شدت مردم را انذار می دهد اما درهمین موارد می فرماید چنانچه انسان با شرایطی توبه نمایدخداوند اورا می بخشدو پاداش بزرگی نیز عطا خواهد نمود.این شرایط چیست؟

1) بشرط پرداخت کفاره

2) بشرط ایمان بعد از توبه و اصلاح عوارض گناهان گذشته

3) بشرط عدم تکرار

4) بشرط اینکه نماز را ترک نکنند

پاسخ صحیح بین آیات 67تا 77 سوره فرقان می باشد.

پرسش 137= چرا در روز قیامت پیامبر اکرم (ص)درباره قرآن مجید از امت اسلامی شکایت می کند؟

1) چون اُمت پیامبر قرآن کم می خوانند

2) زیرا اُمت پیامبر قرآن را متروک و مهجور می نمایند(بدستورات آن عمل نمی کنند)

3) چون اُمت پیامبر قرآن را قبول دارند ولی یقین ندارند

4) چون اُمت، به دستورات پیامبر عمل نکردند.

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره فرقان می باشد.

ص: 47

پرسش 138= فرعون که خود را خدای بزرگ مینامید،زمانیکه مرگش فرا رسید، در حال غرق شدن در میان امواج دریا به حقیقتی اعتراف کرد. آن حقیقت چه بود؟

1) حقیقت همان بر حق بودن موسی(ع) و دین او بود

2) فرعون به شکست خود اعتراف کرد

3) او به جنایات خود اعتراف کرد

4) فرعون اعتراف کرد که فریب شیطان را خورده است.

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره یونس می باشد.

پرسش 139= برتری شب قدر از 1000 ماه چیست؟

1) یعنی شب قدر بسیار مهم است

2) چون شب قدر مقدرات هر کس تا پایان عمرش معین و قطعی می شود

3) یعنی عبادت در شب قدر ازعبادت 1000 ماه(حدود 80 سال عمر متوسط انسان) بالاتر است

4) گزینه 2و3 صحیح است

پاسخ صحیح بین آیات 1تا 5 سوره قدر می باشد

پرسش 140= تواب به چه معنی است؟

1) یعنی کسیکه زیاد توبه می کند

2) یعنی خداوند ابتدا توفیق توبه را به بنده گنه کار می دهد و بعد هم آن توبه را می پذیرد

3) یعنی کسیکه بعد از گناه توبه می کند

4) یعنی اگر هر کسی توبه کند توبه اش پذیرفته است.

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره توبه می باشد

پرسش141= آیا پند گرفتن از قرآن سخت است یا آسان ؟

1) فهمیدن قرآن معرفت می خواهد 2) پند گرفتن از قرآن آسان است

3) سخت است 4) گاهی سخت است و گاهی آسان

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره قمر می باشد.

ص: 48

پرسش 142= آیا ممکن است همسر و فرزندان کسی دشمن او باشند؟

1) بله بخاطر مال و ثروت

2) خیر آنها خیرخواه وی هستند

3) اگر همسر و فرزندان مانع انجام دستورات اللهی باشند،آری دشمن او هستند

4) بله اگر پدر مانع آزادی آنها شود با او دشمن می شوند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 18 سوره تغابن می باشد

پرسش143= فتیل چیست و خداوندچه چیزی را با آن تشبیه کرده است؟

1) خداوند خبر می دهد که در قیامت باندازه فتیل (رشته میان هسته خرما)به کسی ظلم نخواهد شد

2) فتیل جزئی از خرما است که ارزشی ندارد

3) خداوند توصیه می فرماید اسراف نکنید حتی باندازه فتیل هسته خرما

4) یعنی خداوند از جزئی ترین اشیاء با خبر است

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره نساء می باشد.

پرسش144= آیا گمراهان می توانند به مومنانیکه ایمان خود را حفظ می کنند ضرری برسانند ؟

1) خیر نمی توانند

2) آنها بواسطه شیطان مؤمنین را گمراه می کنند

3) بله آنها مانند منافقین ضربه می زنند

4) تا حدودی ممکن است موفق شوند

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره مائده می باشد

پرسش 145= چه کسانی میتوانند حق وباطل را ازهم تشخیص دهند؟

1) خداوند به پرهیزکاران قوه تشخیص حق از باطل را می دهد(یعنی فرقان می دهد)

2) با استفاده از عقل و اندیشه

3) باید از تجارب دیگران استفاده کنیم

4) آدم مومن می تواند تشخیص دهد

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره انفال می باشد

ص: 49

پرسش146= نام دو تن از انبیاء الهی که همسرانشان به آنان خیانت کردند و اهل جهنم شدند چیست؟

1) زکریاو عمران

2) نوح و لوط(ع)

3) مسیح و یونس

4) موسی و هارون(ع)

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره تحریم می باشد.

پرسش 147= چرا خداوند رزق و روزی همه مردم را زیاد نمی کند؟

1) هرکس باید برای رزق و روزی بیشتر تلاش کند

2) چون مردم تنبل می شوند و کار نمی کنند

3) در اینصورت انسانها طغیان می کنند ودر نتیجه جوامع متلاشی می شوند

4) چون رقابت بین مردم از بین می رود

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره شوری می باشد

پرسش 148= آیا حیوانات شعور دارند؟

1) خیر

2) بله مانند مورچه و هدهدپرنده که باسلیمان(ع) سخن می گفتند

3) بعضی مثل اسب و سگ شعور دارند

4) حیوانات زبان انسان را نمی فهمند

پاسخ صحیح بین آیات 15 تا 25 سوره نمل می باشد.

پرسش 149= آیا در روز قیامت کسانیکه تابع اربابان ظالم و کافر بودند مورد مواخذه قرار می گیرند؟

1) خیر هرکس مسئول اعمال خویش است.

2) آری همه آنها در آن روز در عذاب شریکند

3) فقط اربابان ظالم مجازات می شوند

4) اگر مامور و معذور بوده باشند خیر

پاسخ صحیح بین آیات 25 تا 35 سوره صافات می باشد

ص: 50

پرسش 150= کدامیک از دستورات الهی است که انجام آن انسان را از فحشاءو منکر باز می دارد؟

1) قرآن خواندن 2)نماز

3) روزه گرفتن 4) راستگوئی

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره عنکبوت می باشد.

پرسش 151= بهترین روش بهره مند شدن از نعمت های الهی چیست؟

1) شکر نعمت باید کرد

2) اسراف نباید کرد

3) باید از نعمت های الهی برای توشه آخرت استفاده کرد ضمن اینکه از آن برای زندگی دنیا هم باید بهره مند شد البته بدون زیاده روی

4) باید راضی به رضای خدا باشیم

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره قصص می باشد

پرسش 152= قارون که ثروتمندترین مرد دوران فرعون و از قوم بنی اسرائیل بود چه سرنوشتی پیدا کردو به چه علت؟

1) قارون با فرعون متحد شد

2) از شر فرعون خلاص شد

3) خداوند قارون متکبر را با ثروت هنگفتش بقعر زمین فروبرد

4) قارون تسلیم فرعون شد

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 88 سوره قصص می باشد

پرسش153= علت قراردادن فرشتگان محافظ از سوی خدا برای هرکس چیست؟

1) برای ثبت اعمال و گفتار انسان

2) محافظت انسان دربرابر حوادث و مراقبت از نعمتهای الهی

3) برای جلوگیری از ظلم و بیعدالتی

4) برای شهادت دادن درروز قیامت

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره رعد می باشد.

ص: 51

پرسش154= خداوند مزد رسالت پیامبراکرم (ص) را چگونه از امت اسلامی مطالبه می کند؟

1) مّودت با خویشاوندان ایشان{ اهل بیت رسول الله(ص)}

2) جهاد با کفار

3) اداء زکات

4) اطاعت از فرمان پیامبر

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره شوری می باشد.

پرسش 155= بدترین وبهترین مخلوقات خداوند چه کسانی هستند؟

1) بی نمازها بدترین ونماز خوانها بهترین مخلوقاتند.

2) دروغگویان بدترین وراستگویان بهترین مخلوقاتند

3) کافران اهل کتاب ومشرکین بدترین ومومنین نیکوکار بهترین مخلوقاتند

4) ظالمان بدترین ومظلومان بهترین مخلوقاتند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 8 سوره بینه می باشد

پرسش156= خداوند تعداد فرشتگان عذاب را چند نفراعلام فرموده است وچرا؟

1) 8 نفر تعیین فرموده برای امتحان بشر

2) 7 نفر

3) 19 نفر تعیین نموده برای امتحان اهل کتاب همانگونه که در کتب آسمانی قبل نیز چنین بوده است

4) خداوند هر تعداد بخواهد کم یا زیاد می کند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا40 سوره مدثر می باشد

پرسش157= قرآن را چگونه بخوانیم بهتراست ؟

1) با دقت و با توجه به مفاهیم آن (با ترتیل)

2) آهسته

3) با صوت زیبا

4) با صدای بلند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره مزمل می باشد.

ص: 52

پرسش 158= اصل رسالت پیامبر اکرم(ص) چه بود؟

1) فقط برچیدن بت پرستی

2) شاهد بر امت،بشارت دهنده و بیم رسان

3) فقط رفع ظلم و بیعدالتی

4) فقط یاددادن قرآن به مردم

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره فتح می باشد.

پرسش 159= چرا خداوند شرق و غرب سرزمین فلسطین پر برکت را به بنی اسرائیل بخشید؟

1) چون فقیر بودند

2) چون در برابر مشکلات صبر نمودند

3) چون با فرعونیان جنگیدند

4) چون مستضعف بودند

پاسخ صحیح بین آیات 130 تا 140 سوره اعراف می باشد.

پرسش160= خداوند چگونه کفار را از عذاب قیامت می ترساند؟

1) از آتش سوزان جهنم

2) از سختی روز قیامت که هر کودکی را پیر می کند

3) از تشنگی و گرسنگی در جهنم

4) از ابدی بودن عذاب جهنم

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره مزمل می باشد.

پرسش 161 -آیا جمادات (مثل کوه )شعور دارند ؟

1) خیر

2) بله

3) جمادات روح ندارند

4) فقط مخلوقاتیکه دارای اختیار هستند شعور دارند.

پاسخ صحیح در بین آیات 14 تا 24 سوره حشر می باشد.

ص: 53

پرسش162= پیامبر اسلام که تاقبل از مبعوث شدن برسالت قادر به خوا ندن نبود چگونه در یکروز خواندن را آموخت؟

1) توسط معلمان عرب زبان

2) بواسطه جبرئیل ازطرف خداوند

3) بوسیله آموزگاران ایرانی

4) بواسطه تلاش وممارست خودش

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره علق می باشد.

پرسش163= آیا بنی اسرائیل سحرو جادو را از چه کسی آموختند ؟

1) بنی اسرائیل از نعمت های الهی سوء استفاده کردند

2) از فرشتگان آموختند

3) از شیاطین آموختند

4) آنها از دشمنان آموختند

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره بقره می باشد.

پرسش 164= خداوند کدام گروه از نمازگزاران را تهدید نموده است؟

1) آنهائیکه اهل ریا هستند.

2) کسانیکه از یاد خدا غافلند

3) کسانیکه دیگران را از کمکهای جزئی به نیازمندان منع می کنند

4) هر سه گزینه

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 7 سوره ماعون می باشد.

پرسش 165= چرا آدم (ع)عهد با خدا را شکست و از میوه ممنوعه خورد؟

1) اهمیتی به دستور خدا نداد

2) حوا او را مجبور کرد

3) شیطان اورا وسوسه کرد

4) آدم (ع)دستور خدا را فراموش کردو ضمناً عزم راسخی برای اجرای فرمان الهی نداشت

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره طه می باشد.

ص: 54

پرسش166= اهمیت و علت قسم های خداوند به آسمان و زمین چیست؟

1) برای تاکید به اینکه قرآن جدا کننده حق از باطل است و هرگز شوخی نیست

2) خداوند می خواهدمردم را متوجه عظمت خلقت کند

3) برای هدایت گمراهان

4) برای اینکه کافران حرف پیامبر را باور نمی کردند

پاسخ صحیح بین آیات 7 تا 17 سوره طارق می باشد.

پرسش167= خداوند برای تاکید نسبت به امر مهمی،7باربه مخلوقات عظیمش قسم میخورد،این امر مهم چیست؟

1) انسان عجول است

2) انسان فراموشکاراست

3) سعادت انسان به تزکیه وتربیت نفس بستگی دارد

4) انسان طمعکاراست

پاسخ صحیح بین آیات 1تا10 سوره شمس می باشد.

پرسش 168= در روز قیامت مردم تصورشان از مدت زندگی دنیا چقدر است؟

1) همه فکر می کنندچند روزی بوده است

2) مردم در قیامت همه چیز را بخاطر می آورند حتی اگر صد سال عمر کرده باشند

3) تصور می کنند باندازه شامگاهی و یا صبحگاهی بیشتر نبوده است

4) بستگی به سن آدم ها دارد

پاسخ صحیح بین آیات 36 تا 46 سوره نازعات می باشد.

پرسش 169= چرا خداوند بخاطر گناه یکنفر در قوم صالح (ع)همه آن قوم را عذاب کرد؟

1) چون همه آنها ظالم بودند

2) چون بقیه مردم یا راضی با ینکار بودند یا سکوت کردند

3) چون آنها با پیامبر شان در ستیز بودند

4) چون کشتن شتر صالح (ع)نقشه همه آنها بود.

پاسخ صحیح بین آیات 5 تا 15 سوره شمس می باشد.

ص: 55

پرسش170= یکی از پیامبران الهی بخاطر رها کردن زود هنگام امت خود، دچار مصیبت شد نام آن پیامبر چیست؟

1) موسی (ع) 2) یونس(ع)

3) عیسی (ع) 4) یوسف(ع)

پاسخ صحیح بین آیات135 تا 145 سوره صافات می باشد.

پرسش171= قرآن چگونه مومنان واقعی را توصیف نموده است؟

1) آنان زیاد نماز می خوانند و حج بجا می آورند

2) آنها به خدا و رسول او ایمان آورده و دیگر هیچ شکی به دل راه ندادند و در راه خدا با جان وما لشان جهاد می کنند

3) آنها به نیازمندان کمک می کنند

4) آنان شب تا صبح عبادت می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 8 تا 18 سوره حجرات می باشد.

پرسش 172= پس از آنکه موسی (ع) به دختران شعیب (ع) کمک نمود خداوند نعمتهای زیادی باو عطا کرد علت این همه نعمت چه بود؟

1) چون خداوند همه جاحاضر و ناظر است.

2) چون موسی (ع) پیامبر خدا بود

3) چون موسی (ع)از آنها مزد نخواست بلکه با كمال ادب از خدا طلب خير می كند.

4) چون دختران شعیب(ع) پیش پدرشان از موسی (ع)تعریف کردند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره قصص می باشد.

پرسش 173= وقتی فرمانده مورچگان در برابر لشکر عظیم سلیمان(ع) مورچگان را بسوی پناهگاه ها فرستاد سلیمان چه گفت؟

1) سلیمان خندید و گذر کرد

2) سلیمان تبسم کرد و خدا راشکر نمود که زیان حیوانات را باو یاد داد

3) سلیمان مسیر حرکت لشکر را تغییر داد

4) سلیمان اهمیتی به مورچگان نداد

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره نمل می باشد.

ص: 56

پرسش 174= آیا کثرت جمعیت پلیدان و ناپاکان در یک جامعه نشانه حقانیت آنهاست؟

1) گاهی اقلیت ها برحقند وگاهی اکثریت

2) خیر اینطور نیست

3) فقط خدا می داند

4) همیشه طرفداران حق کم هستند

پاسخ صحیح بین آیات 90تا 100 سوره مائده می باشد.

پرسش175= زمانیکه فرعون تصمیم به کشتن موسی (ع)گرفت یکی از افراد دربار با او به مخالفت برخواست و بطور صریح از موسی (ع)دفاع کردتا جائیکه قصد کشتن او نیز نمودند. این شخص که بود وعاقبت او چه شد؟

1) بدست فرعونیان شهید شد

2) این شخص مؤمن به زندان افتاد

3) او ظاهرا از نزدیکان فرعون بود اما مؤمن بودو به دین موسی ایمان آورده بود لکن ایمان خود را مخفی نمود وتوانست جان سالم بدر ببرد

4) فرعون اورا تبعید نمود

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره غافر می باشد.

پرسش176= شخصی که پیامبر نبود اما فرشتگان الهی با او سخن می گفتندچه کسی بود؟

1) لقمان 2) زن فرعون

3) مریم(س) 4) طالوت

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا50 سوره آل عمران می باشد.

پرسش177= خداوند برای منع انسان نسبت به عمل گناه مثالی زده است از جمله فرمود: آیا مایلید گوشت مرده برادر خود را بخورید. این گناه چیست؟

1) تهمت 2) دروغ

3) غیبت 4) سوءظن

پاسخ صحیح بین آیات 8 تا 18سوره حجرات می باشد.

ص: 57

پرسش178= خداوند دستور داده که زنان و مردان یکدیگر را مسخره نکنندوالقاب زشت روی یکدیگر نگذارند و توبه نمایند. این فرمان از چه جهت قابل تامل است؟

1) از آن جهت که ممکن است شخص مورد تمسخر از آنان بهتر باشد

2) باعث کدورت بین مردم می شود

3) مردم با یکدیگر دشمن می شود

4) برکت از جامعه می رود

پاسخ صحیح بین آیات 8 تا 18 سوره حجرات می باشد.

پرسش 179= دین و آئین حضرت ابراهیم (ع)چه بود ؟

1) دین اجداد او 2) دین الهی

3) اسلام 4) دین حضرت نوح(ع)

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 78 سوره حج می باشد

پرسش180= چه کسانی خسرالدنیا والاخره هستند؟

1) آنهائیکه در نماز کاهلی می کنند

2) کسانیکه بدستورات قرآن عمل نمی کنند

3) کسانیکه خدا را تا زمانی قبول دارند که دنیا بر وفق مرادشان باشد.

4) منافقین

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره حج می باشد.

پرسش 181= خداوند جهت بی ارزش معرفی کردن بت و بت پرستی، بت ها را ناتوان از خلقت موجود بسیار کوچکی می داند. منظوراز موجود بسیار کوچک دراینجا چیست؟

1) پشه

2) مورچه

3) مگس

4) زنبور

پاسخ صحیح بین آیات70 تا 78 سوره حج می باشد.

ص: 58

پرسش 182= چگونه همه چیز حتی کمتر از وزن یک ذره در زمین و آسمان از پروردگار پوشیده نیست؟

1) چون همه چیز را او خلق کرده و همه مخلوقات خدا در کتابی روشن ثبت شده اند

2) فرشتگان بامر خدا مراقب هستند

3) انبیاء و کتب آسمانی همه مخلوقات را معرفی نموده اند.

4) هیچ مخلوقی نمی تواند از نظر خدا پنهان بماند.

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره یونس می باشد.

پرسش 183= لقمان به فرزندش توصیه می کند که صبور و شکیبا باشد آیا این شکیبایی در برابر چه چیزی می باشد؟

1) برای عبادت خداوند

2) برای تحمل بیماری و فقر

3) برای خدمت به پدر و مادر

4) در مقابل رنج و سختی که از امر به معروف و نهی از منکر نمودن می رسد.

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره لقمان می باشد

پرسش184= چرا اهل کتاب حتی وقتی به حقانیت رسول اکرم (ص)پی بردند باز هم عناد ورزیدند؟

1) چون جاهل بودند

2) چون کافر بودند

3) می گفتندما به دین پدران خود باقی می مانیم

4) چون ظالم وتجاوز گر وحسود بودند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره آل عمران می باشد

پرسش185= بعضی ازصفات متقین چیست؟

1) صبور،راستگو،فروتن و بخشنده

2) نماز زیاد می خوانند.

3) در هنگام سحر به استغفار می پردازند.

4) گزینه های 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره آل عمران می باشد

ص: 59

پرسش 186= چه کسانی می توانند قرآن را تاویل و تفسیر کنند؟

1) آنهائیکه مومن هستند

2) خداوندو آنهائیکه دانش عمیق به قرآن دارند{ پیامبر و معصومین( ع)}

3) آنهائیکه قرآن را زیاد می خوانند

4) آنهائیکه درس قرآن خوانده اند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره آل عمران می باشد.

پرسش187= آیا فکر گناه کردن هم ثبت می شود؟

1) باید فورا توبه کرد

2) بله اگرفکر گناه با اراده انسان دنبال شودمواخذه دارد

3) فقط ثبت می شود و مواخذه ندارد

4) خیر بلکه فقط اعمال ثبت می شود.

پاسخ صحیح بین آیات 275تا285 سوره بقره می باشد

پرسش 188= موضوع مباهله برای چه بود؟

1) برای اثبات بندگی و نبوت عیسی(ع)

2) برای مقایسه دین اسلام با سایر ادیان

3) برای ترویج دین اسلام

4) جنگ بین مسلمانان و کفار

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 189= حقتعالی به کسانیکه کتاب آسمانی را رها نکنند و نماز را به شایستگی بجا بیاورندچه مژده ای می دهد؟

1) در آخرت پاداش می دهند

2) خداوند آنان را بعنوان مصلح تائید می کند

3) اجر و ثوابشان محفوظ خواهد بود

4) گزینه های 2و3 صحیح می باشد.

پاسخ صحیح بین آیات 160 تا 170 سوره اعراف می باشد.

ص: 60

پرسش 190= در تلاوت قرآن، کدام روش توصیه شده است ؟

1) ترتیل 2) مجلسی

3) آهسته 4) باصدای بلند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره مزمل می باشد.

پرسش 191= در روز قیامت، دوزخ چه کسانی را به سوی خود فرا می خواند؟

1) کسی را که با حق مخالفت کرده است

2) کسی را که ثروت اندوزی نموده وبه نیازمندان کمک نکرده است

3) کسی را که از خدا روی گردانیده

4) گزینه های 2و3

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا20 سوره معارج می باشد.

پرسش192 = درروز قیامت چه کسانی با صورتی تاریک وسیاه محشور میشوند؟

1) کم فروشان

2) رباخواران

3) ظالمان

4) متکبرانی که برخدا دروغ بستند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا60 سوره زمر می باشد.

پرسش 193= حقتعالی برای معرفی حضرت علی (ع)در محل غدیر خم بعنوان جانشین بلافصل پیامبر (ص) و بعنوان امیر المومنین چگونه با حضرت رسول اکرم (ص)اتمام حجت کرد؟

1) خداوند فرمود : این امر مهم را اگر ابلاغ نکنی یعنی اینکه رسالتت را انجام نداده ای

2) خداوندفرمود نترس که خدا ترا حفظ می کند

3) خداوند از طریق جبرئیل امین وحی فرستاد

4) گزینه های 1 و2

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا70سوره مائده می باشد

ص: 61

پرسش 194= وقتی برتری های مادی دیگران را نسبت بخود می بینیم چه باید بکنیم؟

1) خداوند همه را یکسان آفریده وبرتری معنی ندارد

2) فقط باید از کرم پروردگار درخواست کنیم که چنانچه مصلحت باشد به ما هم عنایت فرماید

3) نباید هر آنچه دیگران دارند آرزو نمود

4) گزینه های 2و3

پاسخ صحیح بین آیات 30تا40 سوره نساء می باشد.

پرسش 195= چرا باید در شروع هر کار ان شاءالله گفت؟

1) برای اینکه کار ما به خوبی انجام شود

2) چون خدا همه جا هست

3) چون دستور خداست و خدا باید بخواهد تا کاری انجام شود

4) منظور در مورد کارهای بسیار مهم می باشد.

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا30 سوره کهف می باشد.

پرسش 196= فرعون برای کشتن موسی(ع)چه بهانه و توجیهی را به درباریانش ارائه نمود؟

1) گفت می ترسم موسی آئین شما را تغییر دهد

2) گقت موسی دروغگو است

3) گفت می ترسم که که موسی در زمین فتنه و فسادبرانگیزد

4) گزینه های 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 20تا30 سوره غافر می باشد.

پرسش 197= در روز قیامت بهشتیان از دوزخیان می پرسندچه چیز آنها را وارد جهنم نمود،دوزخیان چه پاسخی می دهند؟

1) می گویند نماز نمی خواندیم و به درماندگان غذا نمی دادیم

2) می گویند خوش گذران بودیم

3) با اهل باطل عمر را به بطالت می گذراندیم و روز قیامت را تکذیب می کردیم

4) گزینه 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا50 سوره مدثر می باشد.

ص: 62

پرسش 198= خداوند چگونه باطل را از بین می بردو حق را پدیدار می کند؟

1) خداوند با ملایمت و مهربانی حق را بر باطل مسلط می کند

2) خداوند اهل حق را چیره می سازد

3) خداوند حق را برسر باطل میکوبد تا باطل را درهم شکند و نابود کند

4) جنگ حق و باطل را همیشه خداوند بسود حق پایان می دهد

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره انبیاء می باشد.

پرسش 199= آیا چشم زخم (چشم زدن) حقیقت دارد؟

1) خیر

2) ممکن است گاهی خطرناک باشد

3) آری می تواند به انسان ضرر برساند

4) در مومنین اثر ندارد

پاسخ صحیح بین آیات 42تا52 سوره قلم می باشد.

پرسش 200= منافقین چگونه نماز می خوانند؟

1) برای ریاکاری

2) اصلا نماز نمی خوانند

3) با بی میلی و باکسالت نماز می خوانند

4) گزینه 1و3

پاسخ صحیح بین آیات 140 تا150 سوره نساء می باشد.

ص: 63

ص: 64

فصل دوم: پاسخ ها

ص: 65

ص: 66

یادآوری

ترجمه وخلاصه تفسیر آیاتی که دراین فصل بعنوان پاسخ به پرسش ها آورده شده،برگرفته از کتاب : خلاصه تفسیر المیزان و نمونه می باشد

1- گزینه 4 صحیح است. آیات 175 و176 سوره اعراف.

و بر آنان خبر کسی را بخوان که به او علم آیات خود را بخشیده بودیم اما از آن عاری شد پس شیطان در پی او افتاد و آنگاه از گمراهان شد *

سرگذشت مومنی را بخوان که علوم الهی آنچنان بر او احاطه یافته بود که گویی جزء پوست او شده بود اما ناگهان این پوست را کند و از راه حق گام بیرون نهاد و شیطان که تا آن لحظه از او قطع امید کرده بود، به سرعت به تعقیبش پرداخت و با وسوسه هایش او را بیشتر گمراه کرد. پس تا انسان خودش نخواهد شیطان بر او نفوذی نمی یابد

و اگر می خواستیم قدر او را به خاطر عملش به آیات، بلند می داشتیم ولی او به دنیا گرایید و از هوای نفسِ خویش پیروی کرد. آری، داستان او همچون داستان سگ است که اگر به او حمله کنی زبان از دهان بیرون می آورد و اگر هم او را واگذاری باز زبان از دهان بیرون می آورد. این داستانِ تکذیب کنندگانِ آیات ماست پس برایشان این داستان را بخوان باشد که اندیشه کنند*

اگر می خواستیم می توانستیم او را در همان مسیر حق نگاه داریم و به وسیلۀ آن علوم الهی به مقام والایش

برسانیم امّا مسلّم است که نگهداری اجباری یک فرد در مسیر حق با سنّت خدا که بر اختیار انسان استوار است، سازگار نمی باشد زیرا نشانۀ ارزش شخص نخواهد بود پس او را به اختیار خودش واگذار کردیم. او هم به جای اینکه با استفاده از آن علوم به سوی خدا حرکت کند به سمت لذّات دنیوی میل کرد و بر اثر پیروی از هوای نفس سقوط کرد. این شخص مثل سگی است که چه به او حمله کنی و چه رهایش سازی در هر حال زبانش بیرون است یعنی در هیچ موقعیتی از عطش دنیاپرستی سیراب نمی شود و چه وسایل در اختیارش باشد چه نباشد تابع هوای نفسش است. البته این مَثَل مخصوص به این شخص

ص: 67

نیست بلکه مثالی است برای همه جمعیت هایی که آیات خدا را پس از آنکه به آنها علم پیدا کردند تکذیب می کنند. از روایات معلوم می شود فرد مذکور بلعم باعورا بوده که به عنوان یک مبلّغ کمک بسیاری به موسی (ع) می کرد و کارش آنقدر بالا گرفت که دعایش به اجابت می رسید امّا به تدریج بر اثر تمایل به وعده های فرعون از راه حق منحرف و در صف مخالفان موسی (ع) قرار گرفت. بلعم باعوراها واقعیت هایی در همه زمان ها هستند، همانها که علم و نفوذ خود را در برابر مظاهر دنیوی در اختیار دشمنان حق قرار می دهند و آنها نیز برای تحمیق مردم عوام، از این افراد حداکثر استفاده را می کنند

2- گزینه 2 صحیح است. آیه 172 سوره اعراف.

و هنگامی را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم ذریه آنان را برگرفت و ایشان را بر خودشان گواه ساخت که آیا پروردگار شما نیستم؟گفتند : چرا گواهی دادیم تا مبادا روز قیامت بگویید ما از این حقیقت غافل بودیم *

به توحید فطری و وجود ایمان به ربوبیت در اعماق روح آدمی اشاره می کند. البته این پرسش و پاسخ به زبان آفرینش است یعنی خدا در نهاد افراد، حقیقت توحید را نوشته و انسان نیز استعداد پذیرش آنرا دارد. یعنی انسان هر قدر هم دچار کبر و غرور باشد می داند که مالک وجود خویش نیست چون اگر بود می توانست مرگ و سایر مصائب را از خود دور کند لذا احساس می کند برای او پروردگاری است که مالک و مدبر امورش است. گرفتن پیمان توحید برای این است که فرزندان آدم در قیامت نگویند از موضوع توحید و شناسایی خدا غافل بودیم و بر غافل نیز تکلیف و مواخذه نیست.

3- گزینه 2 صحیح است. آیه 150 سوره اعراف.

و چون موسی آگاه شد و خشمگین و اندوهگین به سوی قومش بازگشت گفت : در غیاب من چه بد رفتار کردید ! چرا مهلت ندادید فرمان پروردگارتان برسد و الواح را بینداخت و سر برادرش را گرفت در حالی که به سوی خود می کشید هارون گفت :ای پسر مادرم! این قوم مرا زار و زبون کردند و نزدیک بود مرا بکشند مرا دشمن شاد نکن و مرا در زمره ظالمان قرار نده. *

ص: 68

وقتی موسی بازگشت و صحنه نفرت انگیز گوساله پرستی را دید گفت شما بد جانشینانی برای من بودید، آیا در فرمان پروردگار خود عجله کردید و تمدید سی شب به چهل شب را دلیل بر مرگ یا خلف وعده گرفتید؟ در حالی که چند روزی باید صبر می کردید تا حقیقت امر بر شما روشن شود. موسی که نگران آینده بود و اندوه عمیقی بر روحش سنگینی می کرد می بایست دست به شدید ترین عکس العملها بزند تا در افکار تخدیر شده این قوم نادان انقلابی به وجود آورد لذا بی درنگ الواح را انداخت و به سراغ برادرش هارون رفت و سر و ریش او را گرفت و به سوی خود کشید و گفت چرا در حفظ عقاید و فرمان الهی کوتاهی کردی؟ مگر به تو سفارش نکردم که در میان قوم به اصلاح امور بپردازی و راه مفسده جویان را پیروی نکنی ؟ هارون برای تحریک عواطف موسی و بیان بی گناهی خود گفت : فرزند مادرم، من درباره گوساله پرستی آنها اظهار مخالفت کردم اما به حرفهای من توجهی نکردند و نزدیک بود که مرا بکشند پس مرا نزد دشمن خوار مکن و زبان شماتت آنها را بر من دراز نکن و مرا یکی از دشمنان خود مپندار و در ردیف این جمعیت ظالم قرار مده. این عکس العمل شدید که در هیچ لحظه از تاریخ یهود دیده نشده بود، لازم بود تا این قوم به اهمیت و عمق خطای خویش پی ببرد. البته اثر تربیتی لازم نیز برجای گذاشت و صحنه را به کلی دگرگون ساخت. شاید کسی بپرسد آیا اشتباه موسی (ع) در مورد هارون منافاتی با مقام عصمتِ آن حضرت ندارد؟ باید گفت احتمال قوی آن است که موسی (ع) می خواست به طور غیرمستقیم قومش را سرزنش کند یعنی به در گفت تا دیوار بشنود و این نوعی روش تربیتی موثر است

4 - گزینه 4 صحیح است. آیه 268 سوره بقره

شیطان شما را از فقر می ترساند و به فحشاء فرمان می دهد در حالی که خدا مغفرت و فضلش را به شما وعده می دهد و خدا گشایشگر داناست. *

انفاق مال خبیث به جای مال طیب انگیزه ای جز ترس از فقر و بی خبری از منافع این انفاق ندارد اما این ترس خطاست چون منشأ آن القاء شیطانی است؛ او این ترس را در دلها می اندازد و هیچ منظوری جز گمراهی و به فحشا کشاندن شما ندارد

ص: 69

چون وقتی نیازمندان در فقر باقی بمانند آن وقت در جامعه، آرامش و معنویت جای خود را به انواع ناآرامی و بی عفتی ها و جنایات خواهد داد. اما منافع انفاق طیب، آمرزش گناهان و زیادت مال است و این البته یک نتیجه گیری موهوم نیست بلکه وعده ای است که خدا داده و وعده او نیز همواره حق است برای همین علی(ع) فرمود: به هنگام تنگدستی انفاق کنید و با خدا معامله نمایید. او واسع است، یعنی در امکان او هست که آنچه وعده داده، عطا کند و او علیم است یعنی هیچ چیزی بر او پوشیده نیست پس هر وعده ای که می دهد از روی علم است نه جهل تا نتواند به آن عمل کند.

5 - گزینه 4 صحیح است. آیات 158-157 سوره نساء

و ادعاکردند که ما مسیح بن مریم، رسول خدا را کشتیم حال آنکه نه او را کشتند و نه بردار کردند بلکه حقیقت امر بر آنان مشتبه شد، و کسانی که در این امر اختلاف کردند از آن در شک هستند و به آن علمی ندارند بلکه پیروی از گمان می کنند و او را به یقین نکشته اند.*

خدا هم کشتن وهم به صلیب کشیدن را ذکر کرد تا بفهماند عیسی به هیچ صورتی به دست آنان وفات نیافته بلکه کسی دیگری به دست آنان کشته و یا مصلوب شده است. باید دانست تعبیر رسول خدا را برای استهزاء به کار می بردند. می فرماید : آنها که در مورد مسیح اختلاف کردند در واقع خودشان در شک بودند و به گفته خود ایمان نداشتند و تنها از گمان پیروی می کردند. این اختلاف یا در مورد مقام مسیح بوده چون جمعی او را فرزند خدا دانسته و بعضی نیز او را اصلاً پیامبر نمی دانستند یا اختلاف در چگونگی قتل حضرت بوده است به هر حال هیچکدام به گفته خوداعتماد نداشتند و از روی علم و یقین حرف نمی زدند اما آنچه مسلم است این است که یقیناً او را نکشتند. بلکه خدا او را به سوی خود بالا برد و خدا توانای حکیم است. * خدا عیسی را با جسم و روحش به سوی خود برد، نه آنکه اول مرده و آنگاه خدا روحش را به سوی خود بالا برد. این کار برای خدا هیچ سختی ندارد چون هم عزیز و تواناست و هم حکیم است و می داند کجا چنین کاری را انجام دهد. در مورد مصلوب شدن مسیح (ع) چند نکتۀ مهم وجود دارد 1- علت تکیه مسیحیان روی مصلوب شدن مسیح (ع) این است که معتقدند اگر به دار آویخته شد برای این

ص: 70

بود که گناهان بشر پاک شود، اگر مصلوب شدن نفی گردد چگونه گناهان خود را توجیه کنند؟ حال آنکه در منطق اسلام راه نجاتِ بشر، ایمان و عمل صالح خود اوست به علاوه این عقیده مشوّق گناه خواهد بود 2- قرائنی وجود دارد که مصلوب شدن را رد می کند مثلاً در انجیل برنابا رسماً مصلوب شدن نفی شده یا یهودای اسخریوطی که به مسیح (ع) خیانت کرد بعد از این حادثه دیگر دیده نشد و طبق اناجیل انتحار کرد یا اینکه شخص محکوم بر چوبۀ دار از خدا و تنهایی اش شکایت می کرد که این با مقام انبیاء ناسازگار است و...

6 - گزینه 3 صحیح است. آیه 148 سوره نساء

خدا دوست ندارد با سخنان خود بدی ها را آشکار کنید مگر از سوی کسی که به او ستم شده باشد و خدا شنوای داناست *

همانطور که خدا ی مهربان پوشاننده عیوب است دوست دارد افراد بشر نیز عیوب یکدیگر را فاش نکنند و آبروی یکدیگر را نبرند. تمام انسان ها دارای عیوبی هستند که اگر بر ملا گردد یک روح بدیینی عجیب بر سراسر جامعه سایه می افکند به نحوی که همکاری و تعاون را مشکل ساخته و استحکام جامعه را از بین می برد. استثناء در جایی است که یک مظلوم بخواهد ظلم های کسی را که به او ستم کرده بیان کند. البته آیه این اجازه را نمی دهد که مظلوم هر چه خواست بگوید و چیزهایی را که در ظالم نیست یا مربوط به ظلم او نمی شود، بیان نماید چون خدا شنوا و داناست. البته فاش کردن بدی یکدیگر شامل هر گونه بدگویی مانند شکایت، نفرین، مذمت یا غیبت می شود.

7 - گزینه 2 صحیح است. آیه 4 سوره زلزله

در چنین روز زمین رازهایش را بازگوید*

در آنروز زمین تمام خبرهای خود را بازگو می کند و به اعمالی که انسان ها کرده اند شهادت می دهد همانطور که اعضای بدن خود انسان شهادت می دهند و ملائکه رقیب و عتید که نویسنده اعمال انسانند و نیز سایر شاهدان که از جنس بشر یا غیر بشرند بر اعمال انسان شهادت می دهند.

ص: 71

8 - گزینه 3 صحیح است. آیه 272 سوره بقره

هدایت آنان برعهده تو نیست بلکه خدا هر کس را بخواهد هدایت می کند و هر مالی که ببخشید به سود خودتان است و چرا در راه رضای الهی انفاق نمی کنید و هر مالی که ببخشید پاداشش به تمامی به شما داده خواهد شد و بر شما ستم نمی شود. *

برای قسمت اول آیه دو تعبیر وجود دارد : 1. گویا پیامبر(ص) وقتی اختلاف مسلمانان در خصوص مسئله انفاق را دیده و ملاحظه کردند که بعضی انفاق را با خلوص انجام می دهند و بعضی دیگر بعد از انفاق منت و اذیت روا می دارند و گروهی دیگر اصلاً از انفاق کردن مال پاکیزه خودداری می ورزند دردل شریف خود احساس

ناراحتی و اندوه می نمودند لذا خدا دراین آیه خاطر شریف او را تسلی داده و می فرماید : اختلاف مراحل ایمان که در این مردم می بینی که یکی اصلاً ندارد و دیگری اگر دارد نیتش خالص نیست و گروه سوم هم انفاق دارد وهم نیتش خالص است همه مربوط و مستند به خداست، اوست که هرکس را بخواهد به هر درجه از ایمان که صلاح بداند هدایت می فرماید و بعضی را به کلی محروم می سازد، نه ایجاد ایمان در دلها به عهده توست و نه حفظ آن تا هر وقت ببینی که پاره ای از مردم ایمانشان ضعیف شده اندوهناک شود 2. در صدر اسلام مسلمانان با عدم انفاق به بینوایان غیر مسلمان سعی می کردند آنها را تحت فشار قراردهند تا اسلام را اختیار کنند و هدایت یابند. آیه این هدایت اجباری را نفی کرده و می فرماید : خدا هر که را بخواهد و شایسته ببیند، هدایت می کند و منافع انفاق هم در دنیا و هم در آخرت به خود شما بازگشت می کند و این موکول به این است آنرا تنها برای خدا انجام دهید و الا سودبخش نخواهد بود. و چون ممکن بود کسی خیال کند این نفعی که از ناحیۀ انفاق عاید انفاق گران می شود فقط حرف باشد لذا دنبالش فرمود: اگر شما را به منفعت دنیایی و آخرتیِ انفاق می خوانیم امری موهوم نیست بلکه حقیقی است و خدا آن را بدون اینکه چیزی از آن گم شده باشد و یا کم کرده باشد به شما خواهد رساند. حال که چنین است پس چه بهتر که در انفاق گشاده دست باشید

ص: 72

9 - گزینه 2 صحیح است. آیه 216 سوره بقره

بر شما جهاد واجب شده و آن برای شما ناخوشایند است و چه بسا چیزی را ناخوش بدارید در حالی که آن به سود شماست و چه بسا چیزی را خوش بدارید و آن به زیان شما باشد و خدا می داند و شما نمی دانید. *

جهاد و انفاق در میدان فداکاری دوشادوش یکدیگر می آیند به همین مناسبت از جهاد هم سخن می گوید. آیه به یک حقیقت مهم در قوانین تکوینی و تشریعی اشاره می کند : انسان نباید در برابر قوانین پروردگار تشخیص خود را ملاک قضاوت قرار دهد زیرا علم او محدود اما علم خداوند از هر نظر نامحدود است به همین دلیل چه بسا از چیزی اکراه دارد در حالی که خیرش در آن است یا چیزی را دوست دارد در حالی که شرش در آن است پس بپذیرید که تمام احکام و قوانین الهی به سود خود شماست خواه تشریعی مانند زکات و نماز و خواه تکوینی مانند مرگ و قحطی. امّا چرا مؤمنین از جنگیدن اکراه داشتند؟ در جنگ جانها در خطر قرار می گیرد و ضررهای مالی به بار می آورد و امنیت و ارزانی ارزاق و آسایش را سلب می کند و از این قبیل ناراحتی ها که مورد کراهت انسان در زندگی اجتماعی است. شاید از این جهت هم باشد که مؤمنین به تربیت قرآن بار آمده اند و شفقت و رحمت نسبت به تمامی مخلوقات در آنان شدیدتر از دیگران است، تربیت شدگان قرآن حتی از آزار یک مورچه هم پرهیز دارند، چنین کسانی البته از جنگ و خونریزی کراهت دارند، هرچند دشمنانشان کافر باشند بلکه دوست دارند با عمل نیک و از راه احسان دشمنان را به سوی خدا دعوت نموده تا هم جان برادران مؤمنشان به خطر نیفتد و هم کفّار با حالت کفر هلاک نشوند و در نتیجه برای ابد بدبخت نگردند. از این دو وجه، وجه اول به نظر با حالت عتاب و سرزنش آیه مناسب تر است. تکرار کلمۀ "عسی" برای این است که مؤمنین دو اشتباه داشتند یکی از قتال کراهت داشتند دوم اینکه به صلح علاقمند بودند لذا خدا خواست آنها را به هر دو اشتباه شان آگاه سازد. روش برخورد خدا جالب است، برای اینکه مؤمنین یکّه نخورند اول احتمال خطا را در ذهنشان انداخت و فرمود دربارۀ هرچه کراهت دارید یا علاقه مندید احتمال بدهید که ممکن است خطا کرده باشید. بعد از آنکه ذهن مؤمنین از افراط دور شد و به شک افتاد دوباره روی سخن را متوجۀ

ص: 73

آنان کرده فرمود: حکم قتال که شما از آن کراهت دارید حکمی است که خدای دانا تشریع کرده در حالی که علم شما محدود و به اندازه ای است که خدا تعلیمتان داده پس ناگزیر باید در برابر دستورش تسلیم شوید

10 - گزینه 4 صحیح است. آیات 85-84 سوره آل عمران

بگو : به خدا و آنچه بر ما و آنچه بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط نازل شده و آنچه به موسی و عیسی و پیامبران از سوی پروردگارشان داده شده ایمان آورده ایم و بین هیچ یک از آنان فرق نمی گذاریم و تسلیم اوییم. *

نگرش توحیدی و حق طلبانه را به مسلمانان آموزش می دهد یعنی نباید پیرو نفسانیات و امتیازات نژادی و قومی باشند. آیه اثبات می کند که عهد و پیمان هم از پیامبران و هم امتهایشان گرفته شده است. و هر که جز اسلام دینی دیگر برگزیند هرگز از وی پذیرفته نشود و وی درآخرت از زیانکاران است. * نتیجه گیری کلی می کند که دین حقیقی همانا دین اسلام است و این حقیقتی ما فوق نژاد و زبان و قومیت و... است برای همین هر کس آنرا نپذیرد خود را از سعادت واقعی محروم ساخته و مانع رشد سرمایه های وجودی اش شده لذا زیانکار خواهد بود.

11 - گزینه 3 صحیح است. آیات 28 تا32 سوره نحل همان کسانی که فرشتگان جانشان را می گیرند در حالیکه بر خود ستم کرده اند. پس، از درِ تسلیم در می آیند و می گویند: ما هیچ کار بدی نمی کردیم. آری، خدا به آنچه می کردید داناست*

کافران و مشرکانِ مستکبر در حالی که سرگرم کفر و ظلم بر خویشند، ملائک جانشان را می گیرند در این حال ناگهان تسلیم گشته، راه خشوع و انقیاد پیش می گیرند و چنین وانمود می کنند که اصلاً کار زشتی نکرده اند امّا در همان حالی که جانشان گرفته می شود به ایشان می گویند: آری شما چنین و چنان کردید، خدا هم به اعمال شما و هم نیّاتتان آگاه است لذا هیچ جای انکار و حاشا نمودن نیست.

پس، از درهای دوزخ وارد شوید و در آن همیشه بمانید و حقاً که چه بد است جایگاه متکبران!*

ص: 74

اکنون که چنین است هرکدام از شما از دری از درهای جهنم که مناسب اعمال شما است وارد شوید و جاودانه در آن بمانید. مقصود از متکبّرین همان مستکبرین است یعنی کسی که برای خود طلب بزرگی می کند و این کار برای او یک صفت شده است

و به کسانی که تقوِ پیشه کردند، گفته می شود: پروردگارتان چه نازل کرد؟ می گویند: خیر، برای کسانی که در این دنیا نیکی کردند حسنه است و قطعاً سرای آخرت بهتر است و چه نیکوست جایگاه پرهیزگاران!*

در مقابل مستکبرین که قرآن را اساطیر الاولین خواندند، متّقین پاسخ دادند: خدا خیر نازل کرده است و با گفتن این پاسخ در واقع به دو چیز اعتراف کردند 1- قرآن از طرف خدای عالم است 2- متضمن سعادت دنیا و آخرت انسان است و به این ترتیب تو دهنیِ محکمی به مستکبرین می زنند. سپس به خیر دنیا و آخرت اشاره می کند: مردم با تقوی چون به دستورات قرآن عمل می کنند و اهل احسان هستند، اجتماعی را به وجود می آورند که عدل و احسان و زندگی طیّبه بر آن حاکم است. در این اجتماع از زندگی سالم و امن و خوش برخوردارند و زندگی آخرت نیز چون خوشی اش زوال ناپذیر است برای آنها از دنیایشان بهتر است بهشت های عدن که در آن داخل می شوند؛ رودها از زیر آنها روان است؛ در آنجا هرچه بخواهند برای آنان است. خدا اینگونه متّقین را پاداش می دهد*

همان کسانی که وقتی فرشتگان جانشان را در حالی که پاکند، می گیرند و می گویند: درود بر شما باد، به خاطر آنچه انجام می دادید به بهشت درآیید*

متّقین کسانی هستند که ملائک درحالی آنها را قبض روح می کنند که پاک و از هر ظلم و آلودگی به دور هستند. فرشتگان به ایشان می گویند سلامت و امنیت و آرامش کامل برای شما باد و به پاداش آنچه کردید به بهشت در آیید. آیه مانند 82 انعام است

12 - گزینه 2 صحیح است. آیه 41 سوره حج

همان کسانی که چون در زمین به آنان توانایی دهیم نماز بر پا می دارند و زکات می دهند و به کارهای پسندیده امر می کنند و از کارهای ناپسند باز می دارند و عاقبت

ص: 75

همه کارها از آن خداست.*

یاران خدا و مومنان افرادی هستند که اگر در زمین به واسطه جهاد قدرت و حاکمیت یابند، چنان زندگی و جامعه ای را انتخاب می کنند که صالح است یعنی پس از قدرت یافتن به طاغوت جدید مبدل نمی شوند و ارتباطشان با خدا(نماز) و خلق(زکات) را تحکیم بخشیده و جامعه خود را با امر به معروف و نهی از منکر حمایت و تقویت می کنند. خدا در آخر با عبارت و لله عاقبه الامور وعده غلبه مومنین بر دشمنان دین را تأکید می کند.

13- گزینه 4 صحیح است . آیه7 سوره بینه :

کسانیکه ایمان آورده وکارهای شایسته کرد ه اند ،اینانند که خود بهترین آفریدگانند.

بعد از ایمان،اعمال صالحه را ذکر کرد تا معلوم کند گواه و صدق ایمان به اعمال صالح است در حالیکه

کفرحتی اگر با عمل فاسد همراه نباشد مایه سقوط و بدبختی انسان است .این عظمت مقام انسان وقابلیت شگرف تکامل اوست که هم می تواند برترین مخلوقات وبد ترین آنها باشد.

14 - گزینه 1 صحیح است. آیه 114 سوره نساء

در بسیاری از نجواهای ایشان خیری نیست مگر کسی که بدین وسیله به صدقه یا کار پسندیده یا اصلاح میان مردم فرمان دهد و هر کس برای طلب خشنودی خدا چنین کند بزودی او را پاداش بزرگی می دهیم.*

به طور کلی در قرآن، نجوی یک عمل شیطانی معرفی شده زیرا غالباً برای کارهای نادرست و بر علیه پیامبر یا مومنین به کار می رود و الا کار خیر و مفید چیز محرمانه ای نیست که با سخنان درگوشی انجام بگیرد مگر در شرایط استثنایی که این آیه به همین شرایط اشاره دارد و سه شرط یا سه خیر را برای نجوائی که به خاطر رضای خدا صورت می گیرد بر می شمارد1. برای کمک های مالی و توصیه به صدقه چون حفظ آبروی انسان واجب است 2. در امر به معروف برای ممانعت از شرمنده شدن فرد و مقاومت در پذیرش معروف 3. در اصلاح بین مردم تا بعد از شنیدن جداگانه صحبت های دو طرف نقشه های اصلاحی را به کار برد

ص: 76

15 - گزینه 1 صحیح است. آیه 122 سوره توبه

و شایسته نیست مومنان همگی برای جهاد کوچ کنند. پس چرا از هر فرقه ای از آنان، دسته ای کوچ نمی کنند تا دسته ای بمانند و در دین آگاهی پیدا کنند و قوم خود را وقتی به سوی آنان بازگشتند بیم دهند، شاید آنان پرهیز کنند؟ *

گر چه جهاد بسیار اهمیت دارد و تخلف از آن ننگ و گناه است اما درمواردی که ضرورت بسیج عمومی وجود ندارد مسلمانان باید دو گروه شده یک عده فریضه جهاد را انجام دهند و گروه دیگر در مدینه بمانند و معارف و احکام اسلام اعم از اصول و فروع دین را بیاموزند و در مراجعت، هموطنان خود را با نشر دین بیم دهند شاید بترسند و به سوی تقوای الهی گرایش یابند و وظایف خویش را انجام دهند وبه این ترتیب به جهاد با جهل اقدام کنند. استفاده می شود که اسلام چه قدر به موضوع تعلیم و تربیت اهمیت قایل است و به عنوان یک واجب کفایی همیشه باید عده ای به تحصیل علم در تمام شئونات بپردازند زیرا یک ملت جاهل نمی تواند

همیشه در جهاد با دشمن پیروز باشد.

16 - گزینه 4 صحیح است. آیات 2،3،4،5 سوره طلاق

پس چون عدّۀ آنان به سر رسید، یا به شایستگی نگاهشان دارید، یا به شایستگی از آنان جدا شوید، و دو عادل را از میان خود شاهد بگیرید و گواهی را برای خدا به پا دارید. این است اندرزی که به آن کس که به خدا و روز آخرت ایمان دارد، داده می شود، و هر کس از خدا پروا کند، برای او راه بیرون شدنی قرار می دهد*

این آیه نیز متضمن چند حکم است 1- وقتی مدت عدّه به اواخر خود رسید و هنوز تمام نشده می توانید رجوع کرده و از این به بعد با او حسن برخورد داشته و حقوقش را مراعات نمایید 2- اگر در پایان عدّه نخواستید

رجوع کنید باید بدون هیچ جنجال و دعوا و نزاع و تضییع حقوق شرعیه باشد. پس آنچه برای اسلام مهم است این است که زن و مرد یا بطور شایسته با هم زندگی کنند یا بطور شایسته از هم جدا شوند 3- به هنگام طلاق، دو مرد عادل از مسلمانان شاهد باشند تا اگر در آینده اختلافی روی داد هیچکدام از طرفین نتوانند واقعیات را انکار کنند. البته شاهد گرفتن برای جدایی واجب و در رجوع مستحب است 4- دو شاهد باید

ص: 77

شهادت را برای خدا برپا دارند و تمایل قلبی به سمت یکی از دو طرف نداشته باشند تا مانع شهادت حق بشود. می فرماید: آنها که ایمان به خدا و روز قیامت دارند از این مواعظ نتیجه و پند می گیرند گویی اعراض از این احکام به معنی خروج از ایمان می باشد. هرکس تقوای الهی پیشه کند خدا راه نجاتی برای او فراهم می کند چون حدود و دستورات اسلام مطابق فطرت انسان است پس تبعیت از آنها و پرهیز از محرمات الهی انسان را به سعادت دنیوی و اخرویش می رساند و راه نجاتی از مشکلات زندگی اش فراهم می آورد

و از جایی که حسابش را نمی کند به او روزی می رساند و هرکس بر خدا توکّل کند او برای وی بس است. خدا انجام رسانندۀ فرمانش است. به راستی خدا برای هر چیزی اندازه ای مقرر کرده است*

مؤمن نباید نگران این باشد که اگر حدود الهی را محترم شمارد خوشی زندگی اش تأمین نمی شود و به تنگی معیشت دچار می گردد، اینطور نیست چون رزق از ناحیۀ خدا ضمانت شده و خدا قادر است که از عهدۀ ضمانت خود برآید. انسانی که بر خدا توکّل کرده و ارادۀ خدا را بر ارادۀ خودش مقدم داشته برای او خدا کافی و کفیل است زیرا خدا آخرین سبب است و تمام اسباب به او منتهی می شود لذا اگر چیزی را اراده کند حتماً محقق می شود و اگر بنده اش چیزی را آرزو کند و سعادت واقعی اش در آن باشد، خدا نیز همان را برای او می خواهد. نتیجه آنکه چون هر سببی، اثر خود را از خدا دارد و ارادۀ خدا بر هر چیز حاکم است لذا هر کس بر او توکّل کند، کافی است و به هر چه بخواهد می رسد. می فرماید: هیچ چیز نیست مگر آنکه قدری معین و حدی محدود دارد جز خدا که بر همه چیز احاطه دارد. پس اگر خدا احکامی را بیان می دارد همه طبق حساب و اندازه گیری دقیق و حکیمانه است همانطور که هر حادثه ای اینچنین است پس چرا انسان باید در موقع وقوع حوادث دستپاچه شود و زبان به شکوِه بگشاید؟ در انتها حدیثی از رسول (ص) درباره روح توکّل ذکر می شود: اگر انسان بداند که مخلوق نه زیان می رساند و نه عطا می کند و نه منع، و چشم امید از خلق بردارد و به خدا بدوزد آنوقت جز برای خدا کار نمی کند و به غیر او امید نمی بندد و از غیر او نمی ترسد و دل به کسی جز او نمی بندد و این روح توکّل است. امّا منظور از "روزی می دهد از جایی که گمانش را

ص: 78

ندارد" چیست؟ حقیقت تقوی انجام واجبات و ترک محرمات است و این به معنای این است که انسان فعل و ترک فعلی را اراده نکند مگر آنکه خدا اراده کرده باشد در این صورت طبیعی است دیگر این شخص نمی تواند به اسباب ظاهری دلبسته باشد چون فقط ارادۀ خدا را نافذ می داند. وقتی انسان که فقط بعضی از اسباب ظاهری را می شناسد به ارادۀ خدایی پیوند بخورد که از همۀ اسباب خبر دارد بدیهی است خدا از این اسباب و سرهم کردن آنها که برای شخص ناشناس است آنچنان اثری به وجود می آورد که خود بنده چنان تاثیری را هیچگاه سراغ نداشته است

و از زنان شما کسانی که از حیض مأیوسند اگر در کارشان شک دارید بدانید عدّه آنان سه ماه است؛ همچنین است امر زنانی که حیض ندیده اند و باردارند، سرآمد عدّه شان این است که وضع حمل کنند؛ و هرکس از خدا پروا کند او در کارش آسانی پدید می آورد*

آیات قبل لزوم نگه داشتن عدّه بعد از طلاق را فرمود و آیه 228 بقره نیز حکم زنی را که عادت ماهانه می شود روشن کرده و آن پشت سر گذاشتن سه بار پاکی است که پس از این عدّه اش به پایان می رسد. اینجا حکم سه گروه از زنان را بیان می دارد 1- اگر زن یائسه ای خون نبیند و شما شک کنید که این به خاطر پیری است یا عارضه مزاجی پس وقتی طلاقش دادید باید سه ماه عدّه نگهدارد 2- زنانی که در سن حیض دیدن هستند امّا حیض نمی بینند نیز باید سه ماه تمام عدّه نگه دارند 3- امّا عدّه زنان باردار این است که بار خویش را بر زمین بگذارند. کسی که از خدا پروا داشته باشد و طبق احکام او عمل نمایند خدا شداید امورش را آسان می سازد و در دنیا و آخرت برایش گشایش فراهم می آورد

این امر الهی است که به سوی شما نازلش کرده و هرکس از خدا پروا کند سیئاتش را از او می پوشاند و پاداش او را بزرگ می گرداند*

تسلیم شدن به احکام الهی سبب پوشانده شدن گناهان و و عظیم شدن اجر می گردد

ص: 79

17 - گزینه 2 صحیح است. آیه 90 سوره آل عمران

کسانی که پس از ایمان خود کافر شدند سپس بر کفر خود افزودند، و هرگز توبه آنان پذیرفته نمی شود و آنان گمراهانند.

18 - گزینه 4 صحیح است. آیات 16،17،18 سوره ق

و براستی که انسان را آفریده ایم و می دانیم که نفسش چه وسوسه ای به او می کند وما به او از رگ قلبش نزدیکتریم. *

چگونه ممکن است خالق بشر از جزئیات وجود او بی خبر باشد آن هم در شرایطی که اگر یک لحظه رابطه مخلوق با خالقش قطع شود نابود می گردد؟ پس تا هستی انسان باقی است خدا از تمام جزئیات وجود او و حتی خطورات قلبی او و وسوسه های زودگذری که از فکر او می گذرد آگاه است و به طریق اولی از تمام عقاید و اعمال و گفتار انسان با خبر می باشد و حساب همه را برای روز حساب نگه می دارد. چگونه ممکن است این طور نباشد در حالی که او از رگ گردن به ما نزدیکتر است. با چنین احاطه علمی و قدرت بر خلق اول انسان،مسئله

ثبت و ضبط اعمال انسانها برای روز جزا و خلقت جدید روشن می شود. - آنگاه که دو دریافت کننده از راست و چپ مراقب نشسته اند * علاوه بر علمی که خدا بدون وساطت ملائکه و سایر واسطه ها دارد علمی هم از طریق نوشتن اعمال انسان توسط ملائکه دارد، دوفرشته ای که همواره ملازم انسانند و مترصد اعمال اویند. هیچ سخنی را تلفظ نمی کند مگر اینکه مراقبی آماده نزد اوست * در آیه گذشته سخن از ثبت تمامی اعمال آدمی بود و اینجا به خصوص روی ضبط الفاظ و سخنان او تکیه می کند و این به خاطر اهمیت و نقش موثری است که گفتار در زندگی انسان ها دارد.

19 - گزینه 4 صحیح است. آیه 21 سوره اعراف

و برای آن دو سوگند یاد کرد که من قطعاً از خیرخواهان شمایم *

آدم با شنیدن سخنان شیطان به فکر فرو می رود اما او برای آنکه پنجه های وسوسه خود را بیشتر فرو برد قسم های شدید می خورد که من خیرخواه شما هستم. وسوسه های شیطان هر چقدر هم قوی باشد از انسان سلب اختیار نمی کند بلکه انسان با نیروی عقل خود می تواند در برابر آن ایستادگی نماید لذا چون نیروی اختیار

ص: 80

باقی است پس مسئولیت و بازخواست همچنان باقی می ماند.

20- گزینه 2 صحیح است. آیه 25 سوره توبه

قطعاً خدا شما را در مواضع بسیاری یاری کرده و نیز در روز حنین؛ آن هنگام که کثرت نفراتتان شما را به شگفت آورده بود ولی به هیچ وجه از شما دفع خطر نکرد و زمین با همه فراخی بر شما تنگ گردید سپس در حالیکه پشت به دشمن کرده بودید برگشتید*

عمل کسانی را که به اسباب ظاهری اعتماد کرده و از خدا غافل می شوند مورد نکوهش قرار می دهد: خدا شما را در موارد جنگی بسیاری مانند بدر، احد، خندق و... یاری کرد و نیز در هنگام جنگ حنین که در اثر دیدن کثرت نفرات خود به تعجب افتادید و به خودتان تکیه کردید و اعتمادتان از خدا قطع شد اما درست در لحظاتی که مغرورانه به پیروزی فکر می کردید، جمعیت انبوه شما مشکلی را حل نکرد و دشمنان چنان شما را احاطه کردند که زمین با همه وسعتش برای شما تنگ شد و هیچ پناهگاهی نمی یافتید و با اینکه می دانستید فرار کردن گناه کبیره است اما باز تنها به فکر فرار بودید، همه اینها بخاطر تکیه ای بود که به اسباب ظاهری و کثرت نفرات خود کردید.

21 - گزینه 3 صحیح است. آیه 188 سوره اعراف

بگو جز آنچه خدا بخواهد، برای خودم اختیار سود و زیانی ندارم و اگر غیب می دانستم قطعاً خیر بیشتری می اندوختم و هرگز به من آسیبی نمی رسید. من جز نذیر و بشیر برای گروهی که ایمان می آورند، نیستم.*

آنها که از تاریخ وقوع قیامت سوال میکردند گویا فکر می کردند یک رسول باید از علم غیب خبر داشته باشد در حالیکه حقیقت علم غیب از خداست و دیگر هر چه می داند به تعلیم خداست. این عقیده یک مسلمان است که هیچکس را جز خدا ذاتاً مالک سود و زیان نمی داند و اگر هم از کسی چیزی می خواهد با توجه به این حقیقت است که او آنچه دارد از ناحیه خداست. به همین جهت مفهوم توسل این نیست که معصوم را در برابر خدا مستقل می داند و آنها را مالک سود و

ص: 81

زیان تلقی می کند که این شرک است بلکه ایشان را صاحب قدرت بالغیر می داند که می توانند به فرمان خدا نزد او شفاعت کنند. وقتی معلوم شد حتی رسول مالک سود و زیان خود نیست معلوم می شود که عالم به علم غیب هم نیست چون علم غیب آدمی را به تمامی خیر و شرها آگاه می سازد و معقول نیست کسی که از خیر و شرها آگاه است از اطلاعات خود استفاده نکند و تمامی خیرات را به سوی خود جلب نکرده و همه شرور را از خود دفع نساخته پس باید فهمید که قطعاً علم غیب نداشته و مقام واقعی اش این است که بیم دهنده وبشارت دهنده برای افرادی است که ایمان می آروند و هیچ دعوی دیگری ندارد. البته نباید تصور کرد رسول و سایر انبیاء علم غیب نداشتند بلکه آیه فقط علمِ بالذّات و مستقل را نفی می کند و الاّ تمامی آنها به فرمان خدا از علم غیب آگاه بودند و اصولاً تکمیل مقام رهبری بخصوص رهبری جهانی در تمام زمینه های مادی و معنوی بدون آگاهی از مسائلی که بر مردم پوشیده است امکان پذیر نیست، تنها در اینصورت است که قوانین و برنامه های الهی را می توان آنچنان بیان کرد که در طول زمان برای همه مفید بوده و هیچ گاه سخنان ایشان رنگ زمان و مکان به خود نگرفته و محدود به یک عصر و محیط نگردد

22 - گزینه 1 صحیح است. آیه 40 سوره توبه

اگر او را یاری نکنید قطعاً خدا او را یاری می کند. به یاد می آورید زمانی را که کسانی که کفر ورزیدند او را بیرون کردند و او نفر دوم از دو تن بود، آنگاه که در غار بودند، وقتی به همراه خود می گفت: غم مخور که خدا با ماست، پس خدا آرامش خود را بر او نازل کرد و او را با سپاهیانی که آنها را نمی دیدند تأیید کرد و کلمه کسانی را که کفر ورزیدند پست تر گردانید و کلمه خداست که برتر است و خدا عزیز حکیم است *

اگر شما پیامبر را یاری نکنید خدا او را همانطور که در سخت ترین حالات به شکل معجزه آسا یاری کرد باز قادر است از او حمایت کند. مگر به یاد نمی آورید روزی را که دشمنان بی شمار همدل شده بودند تا او را بکشند و او ناگزیر شد که از مکه هجرت نماید درحالی که فقط یک نفر با او بود؟ همان موقعی که در غار جای گرفتند و رسول به همراهش گفت که از آنچه می بینی نترس و غم مخور که خدا با

ص: 82

ماست پس خدا برای یاری رسولش آرامش و اطمینان خود را بر او نازل کرد و با لشگریان غیبی تأیید و تقویتش نمود و کلمه کفار را پایین قرار داد یعنی برنامه ها و نقشه های آنها را خنثی و باطل ساخت. کلمه خدا برتر است یعنی حکمش غلبه می یابد و چرا چنین نباشد در حالی که که خدا عزیز است و هرگز مغلوب نمی شود و حکیم است و راه پیروزی و غلبه را می داند.

23 - گزینه 4 صحیح است. آیات 54و53 سوره زمر

بگو: ای بندگان من که بر خویشتن اسراف کرده اید از رحمت خدا نومید نشوید. در حقیقت، خدا همۀ گناهان را می آمرزد که او خود آمرزندۀ مهربان است*

به رسول دستور می دهد تا مردم کافر را امیدوار سازد تا به رحمت و مغفرت خدا چنگ بزنند و به همین خاطر با لحن محبت آمیز از عبارت "عبادی" استفاده می کند یعنی ای بندگان من! آنچه من برای شما می خواهم برای این است که شما بندۀ من هستید و من مولای شمایم و مولا حق دارد بنده اش را به سعادت واقعی اش دعوت نماید. با این بیان محبت آمیز به آنها بگو گرچه شما بر خودتان اسراف کرده اید و از حدود تجاوز کرده و مرتکب گناهان شده اید امّا از رحمت و مغفرت خدا نومید نشوید چون خدا آمرزندۀ تمام گناهان است خواه گناهان صغیر یا کبیر و حتی شرک را البته این آمرزش مشروط به توبه است. توضیح اینکه آمرزش شرک و گناهان کبیره یا بواسطۀ شفاعت است یا بواسطه توبه امّا مطابق آیات قرآنی شفاعت شامل مشرکین نمی شود پس آنچه سبب آمرزش اینان می شود همان توبه است که آیه بعدی بر آن دلالت دارد

و پیش از آنکه به شما عذاب برسد و دیگر یاری نشوید بسوی پروردگارتان باز گردید و تسلیم او شوید *

بجای آمنوا فرمود اسلموا چون در آیات قبل سخن از استکبار کفار در برابر حق بود و مقابل استکبار، اسلام است و نه ایمان. می فرماید : قبل از آنکه عذاب الهی به سراغتان بیاید و فرصت توبه از شما گرفته شود، توبه کنید و اسلام آورید و الا هیچ یاوری نخواهید داشت و آمرزش الهی و شفاعت شامل شما نمی شود.

ص: 83

24 - گزینه 1 صحیح است. آیه 4 سوره شوری آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آنِ اوست و او بلند مرتبۀ بزرگ است*

همانطور که عزّت و حکمت خدا توانایی او را بر فرستادن وحی و محتوای حکیمانه و هماهنگی اش با نیازهای واقعی انسان اثبات می کند مالکیّت او نیز نسبت به همه چیز این حق را به خدا می دهد هرطور که خواست در امور بندگانش تصرّف کند و به تدبیر و رفع نیازهای آنها از طریق وحی بپردازد امّا چون صاحب علوّ مقام و عظمت است هیچ نیازی به اطاعت بندگانش ندارد و اگر وحی می فرستد برای این است که بندگانش به هدایت و کمال دست یابند

25 - گزینه 3 صحیح است. آیه 16 سوره حدید

آیا برای کسانی که ایمان آورده اند هنگام آن نرسیده که دلهایشان به یاد خدا و آن حقیقتی که نازل شده، خاشع گردد و مانند کسانی نباشند که از پیش به آنها کتاب داده شد و زمان طولانی بر آنان گذشت و دلهایشان سخت گردید و بسیاری از آنها فاسق بودند ؟ *

در حقیقت گروهی از مؤمنین را به خاطر قساوتی که دلهایشان را فراگرفته توبیخ می کند که چرا در مقابل ذکر خدا خاشع نمی شوند و حقی که از ناحیه او نازل شده (قرآن ) دلشان را نرم نمی کند؟ زیرا شأن ذکر خدا و قرآن این است که اگر به میان مؤمنین آید بلادرنگ به دنبالش خشوعی در دل ایشان پدید می آورد اما مؤمنین مانند اهل کتاب در اثر آرزوهای طولانی و غفلت و بی خبری دچار قساوت شده اند و قلب قاسی چون درمقابل ذکر و حق خشوع ندارد ازعبودیت خدا خارج است، پس با بی باکی مرتکب گناه و فسق می شود. معلوم می شود تنها به ادعای ایمان قناعت کردن کافی نیست و آنچه اهمیت دارد خشوع و تأثری است که از یاد خدا و قرآن به انسان دست می دهد.

26 - گزینه 2 صحیح است. آیه 47 سوره یس

و چون به آنان گفته شود : از آنچه خدا به شما روزی داده انفاق کنید کسانی که کافر شده اند به آنان که ایمان آورده اند می گویند : آیا کسی را بخورانیم که اگر خدا می خواست وی را می خورانید؟ شما جز در گمراهی آشکار نیستید*

ص: 84

کفر آنها نسبت به حق و اعراضشان از آن سبب شد استدلال فوق را در برابر مؤمنین به کار گیرند. اما استدلال کفار غلط است چون بین خواست تکوینی و خواست تشریعی خدا تفاوت قایل نشده اند. توضیح آنکه مشیت تکوینی خدا ایجاب می کند همه بندگانش از مواهب او بهره مند گردند و آنهارا در طی کردن این مسیر آزاد گذاشته است اما مشیت تشریعی خدا ایجاب می کند بندگانش امتحان و هدایت شوند و به این ترتیب با انفاق کردن و کنترل غرائز به تهذیب نفس و کمال واقعی خود برسند لذا گاهی شخصی با فقر امتحان می شود و کس دیگر با ثروت.

27 - گزینه 4 صحیح است. آیات 11،12،13 سوره قلم

همان که عیبجو ست و برای خبر چینی گام بر می دارد همو که بازدارنده از نیکی، تجاوزگر گنهکار است درشتخوی و گذشته از آن لئیم و شریر است*

9 صفت رذیله کفاری که پیامبر را به اطاعت خود و سازش دعوت می کردند توصیف می کند 1. بسیار سوگند می خورد و احترام و عظمتی برای خدا قایل نیست. از نظر اسلام قسم خوردن خوب نیست، سوگند دروغ حرام و سوگند راست مکروه است مگر برای احقاق حق، البته وارد است که تا حد ممکن خسارت را بپذیرد و سوگند نخورد، اگر هم سوگند بخورد و آن را بشکند باید کفاره بدهد3. بسیار تفرقه انداز و طعنه زن است 4. سخن چین و دو بهم زن می باشد 5. نمی گذارند مردم خیری انجام دهند 6. از حدود الهی و حقوقی که خدا برای هر انسانی تعیین کرده تجاوز می کند 7. بسیار گناه می کند به حدی که عمل همیشگی اوست 8. درشتخوی، پرخور، کینه توز و بهانه گیر است 9. لئیم و شریر است بنابر این اصلاً جا ندارد در امر حق از چنین فردی اطاعت شود و باید از هر جامعه ای طرد شود.

28 - گزینه 3 صحیح است. آیه 5 سوره شوری

نزدیک است که آسمان ها از فرازشان بشکافند و فرشتگان به سپاس پروردگارشان او را تسبیح می گویند و برای کسانی که در زمین هستند آمرزش می خواهند؛ آگاه باش همانا خداست که آمرزنده مهربانست. *

ص: 85

در مقام بزرگداشت کلام خداست از این جهت که در هنگام نزولش از آسمان ها عبور می کند. وحی از این جهت که کلام خدایی است که دارای عظمت مطلق می باشد پس آسمان ها در هنگام نزول آن نزدیک به پاره پاره شدن می شوند و چون کلام خدای علی و دارای علو است لذا اگر آسمان ها پاره می شوند از بالا پاره می شوند به عبارت دیگر چون وحی از بالا نازل می شود و از ناحیه خدایی است که ما فوق همه چیز است لذا آسما نها از بالا شکافته می شوند. فرشتگان پیوسته حمد و تسبیح خدا را به جا می آورند و به خاطر کارهای جمیلش او راستایش می کنند به علاوه فرشتگان از خدا درخواست می کنند از لغزش های مؤمنین در گذرد ( به قرینه آیه 7 سوره مؤمن ) این نیز محتاج این است که قبلاً دین تشریع شده باشد پس در حقیقت ملائک از خدا می خواهند ساکنین زمین را از طریق تشریع دین هدایت نماید و سپس مؤمنین به این دین را بیامرزد، آگاه باشید چون خدا غفور و رحیم است علاوه بر قبول استغفار ملائک بیشتر از آن مقداری که ملائک خواسته اند مغفرت و رحمت می دهد یعنی با تشریع دین زمینه ای را فراهم می سازد تا به مغفرت و رحمت او برسند و هم رحمت و مغفرتی علاوه بر این عطا می کند.

29 - گزینه 3 صحیح است. آیه 15 سوره محمد(ص)

مَثَل بهشتی که به پرهیزگاران وعده داده شده چنین است : در آن نهرهایی است از آبی که رنگ و بو و طعمش بر نگشته و جویهایی از شیری که مزه اش دگرگون نشود و رودهایی از باده ای(خَمر) که برای نوشندگان

لذتی است و جویبارهایی از عسل ناب و در آنجا از هر میوه برای آنان فراهم است و از همه بالاتر آمرزش پروردگار آنهاست. آیا چنین کسی مانند کسی است که جاودانه در آتش است و آبی جوشان به خوردشان داده می شود تا روده هایشان را از هم فرو پاشد؟*

به 6 موهبت برای پرهیزگاران اشاره می نماید که از چهار نهرآب،شیر، شراب طهور و عسل نام برده شده یکی برای رفع تشنگی، دومی تغذیه، سومی نشاط و چهارمی لذّت و قوّت است بعلاوه نوشابه ها و غذاهای بهشتی به همان طراوت و تازگی روز نخست بوده و فساد پذیر نیستند.

ص: 86

30 - گزینه 1 صحیح است. آیه 18 سوره ق

هیچ سخنی را تلفظ نمی کند مگر اینکه مراقبی آماده نزد اوست *

در آیه گذشته سخن از ثبت تمامی اعمال آدمی بود و اینجا به خصوص روی ضبط الفاظ و سخنان او تکیه می کند و این به خاطر اهمیت و نقش موثری است که گفتار در زندگی انسانها دارد

31- گزینه 2 صحیح است. آیه 27 سوره ق

همدمش می گوید : پروردگار ما! من او را به عصیان وانداشتم لیکن خودش در گمراهی دور و درازی بود *

شیطانی که یک عمر همنشین او بود و گمراهش میکرد می گوید:ای پروردگار ما ( یعنی پروردگار من ) این انسان که من قرینش بودم او را مجبور بر طغیان نکردم بلکه خودش آماده بود دعوتهای مرا بپذیرد هر چه به او پیشنهاد می کردم او به اختیار خودش قبول می کرد پس من مسئول گناهان و طغیان او نیستم.

32 - گزینه 3 صحیح است. آیه 13 سوره حجرات

ای مردم !ما شما را از مرد و زنی آفریدیم و شما را ملت ملت و قبیله قبیله گردانیدیم تا از یکدیگر شناسایی

متقابل حاصل کنید. در حقیقت ارجمند ترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست. بی تردید خدا دانای آگاه است. *

مردم از این جهت که از یک پدر و مادر آفریده شده اند با هم برابرند و از این حیث هیچ فضیلتی نسبت به یکدیگر ندارند و اگر هم اختلافی از لحاظ رنگ و ظاهر و استعداد و... در خلقت آنها وجود دارد به این منظور است که یکدیگر را بشناسند تا اجتماع نظم پیدا کند و بین مردم ائتلاف به وجود آید چون اگر شناسایی نباشد نه پای تعاون به میان می آید و نه ائتلاف. بنابراین غرض از اختلاف، شناسایی و به دنبال آن بهرمندی است نه اینکه به یکدیگر تفاخر کنید مثلاً یکی به نسب خود ببالد، یکی به سفیدی رنگش فخر بفروشد و... و بر این اساس دیگران را به استخدام خود درآورده و استثمار کند. تنها امتیازی که می تواند به جامعۀ انسانی وحدت و امنیت بدهد همان تقوی است و بس. برای به دست آوردن این امتیاز،

ص: 87

هیچ برخوردی بین انسان ها به وجود نمی آید برخلاف امتیازات مادی که به دست آوردنش توأم با نزاع است. خدا علیم و خبیر است پس هم امتیاز حقیقی را معرفی و سایر امتیازات را باطل می سازد و هم اهل تقوی و مدعیان دروغین را می شناسد و به هر کدام پاداش مناسب را می دهد. اما معنی تقوی چیست؟ از مجموع آیات قرآنی

استفاده می شود که تقوی همان احساس تعهدی است که به دنبال رسوخ ایمان در قلب پیدا می شود و انسان را از فجور و گناه باز می دارد و به نیکی و عدالت دعوت می کند. تقوی میوۀ درخت ایمان است و با تقویت ایمان، تقویت می شود و خود سبب تقویت ایمان نیز می شود

33 - گزینه 1 صحیح است. آیه 12 سوره مجادله

ای کسانی که ایمان آورده اید هر گاه با رسول گفتگوی محرمانه می کنید پیش از نجوای خود صدقه ای تقدیم بدارید. این برای شما بهتر و پاکیزه تر است و اگر چیزی نیافتید بدانید که خدا آمرزنده و مهربان است. *

مسلمین ثروتمند زیاد با رسول (ص) گفتگوی آهسته و سری داشتند و شاید می خواستند این را برای خود نوعی امتیاز در برابر فقرا به حساب آورند و در نتیجه فقرا از این بابت ناراحت می شدند و دلهایشان می شکست لذا خدا به این افراد دستور داد تا قبل از نجوی به فقرا صدقه دهند تا هم رفع نیاز حاجتمندان بشود و هم دلها به هم نزدیک شود و هم حس رحمت و مودت و پیوند دلها بیشتر شود و کینه ها زدوده شود و هم قلوب اغنیاء از حب مال پاک شود و... اما اگر بینوایان قصد نجوا کردن در مورد نیازهای خود را داشتند تکلیف چه خواهد بود؟ در این صورت ایشان مکلف به پرداخت صدقه نبوده و خدا ایشان را عفو می کند چون او غفور و رحیم است.

34 - گزینه 2 صحیح است. آیه 33 سوره روم

و چون زیانی به مردم رسد پروردگار خود را در حالی که به درگاه او توبه می کنند می خوانند و آنگاه که از جانب خود رحمتی به آنان چشانید بناگاه دسته ای از ایشان به پروردگارشان شرک می آورند*

ص: 88

فطرت توحیدی انسان را ثابت می کند: وقتی مختصر ضرر و ناراحتی مانند مرض و فقر به مردم برسد پروردگارشان

را می خوانند. بسوی او انابه و بازگشت می کنند اما بعضی انسان ها اینگونه هستند که وقتی مختصر رحمتی از ناحیه پروردگارشان به آنها چشانیده می شود ناگهان به خدایی که تا دیروز می خواندند و به ربوبیتش اعتراف

داشند، شرک می ورزند. آیه، رحمت را از جانب خدا می داند اما ضرر و گرفتاری را از خدا نمی داند پس مراد از گرفتاری آن ناراحتی هایی است که بواسطه گناهان به انسان می رسد.

35 - گزینه 4 صحیح است. آیه 29 سوره ص

کتابی است مبارک که آن را بر تو نازل کرده ایم تا در آیات آن اندیشه کنند و خردمندان از آن پند گیرند*

قرآن کتابی است که به سوی تو نازل کردیم در حالی که خیرات و برکات بسیار برای عموم مردم دارد تا در آن تدبر کنند و به این طریق هدایت شوند آنها هم که صاحب خرد هستند بوسیله قرآن متذکر شده بسوی حق هدایت یابند.

36 - گزینه 3 صحیح است. آیه 34 سوره فصلت

و نیکی وبدی برابر نیست. همواره به شیوه ای که آن نیکوتر است بدی را دفع کن آنگاه خواهی دید کسی که بین تو و او دشمنی بود گویی دوستی مهربان است. *

37 - گزینه 1 صحیح است. آیات 72و73 سوره زمر

و گفته شود : از درهای دوزخ در آیید، جاودانه در آن بمانید ؛ وه چه بد است جای متکبران! *

فرشتگان عذاب از میان تمام اوصاف رذیله ایشان روی تکبر تکیه می کنند زیرا عامل اصلی تکذیب و عناد و کفر همین کبر و غرور است. در روایتی از امام باقر(ع) آمده کسی که ذره ای در دلش کبر باشد به بهشت وارد نمی شود.!-

و کسانی که از پرودگارشان پروا داشته اند گروه گروه به سوی بهشت سوق داده شوند تا چون بدان رسند و درهای آن گشوده گردد و نگهبانان آن گویند : سلام بر شما

ص: 89

خوش آمدید در آن جاودانه در آیید.*

اما نگهبانان به متقین می گویند سلام بر شما! گوارایتان باد این نعمتها! داخل بهشت شوید و به احتمال دیگر سلام بر شما!به خاطر ایمان و عمل صالح، مورد پسند خدا شدید پس داخل بهشت شوید.

38 - گزینه 2 صحیح است. آیه 7 سوره انعام

و اگر کتابی نوشته بر کاغذ بر تو نازل می کردیم و آنان با دستهای خود آن را لمس می کردند باز کافران می گفتند: این چیزی جز سحر آشکار نیست. *

به روحیه استکبار کفار اشاره می کند: حتی اگر نزول قرآن به صورت کتابی نوشته شده در کاغذ بود و آن را با دستهای خود لمس می کردند بازایمان نمی آوردند و می گفتند این فقط سحر است عبارت نوشته شدن بر کاغذ برای این بود که آنها قرآن را از انشائات پیامبر می دانستند نه اینکه توسط جبرئیل نازل شده باشد و آیه می خواهد به این وسیله این توهم را از بین ببرد. پس خوی تکبر تا آنجا انسان را پیش می برد که حتی روشن ترین بدیهیات و محسوسات را که همان مشاهده و لمس است، انکار می کند.

39- گزینه 2 صحیح است. آیه 43 سوره شوری

و هر که صبر کند و ببخشد مسلماً این از اراده قوی و ازکارهای بزرگ است. *

دعوت به صبر و گذشت به این معنا نیست که حق کمک خواهی و دفع ظلم از خود، باطل شود بلکه ارشاد به فضیلتی است که از تمام فضایل مهم تر است. ذکر صبر قبل از غفران برای این است که تا صبر نباشد کار به عفو منتهی نمی شود بلکه زمام نفس از دست انسان خارج و به انتقام کشیده می شود. تأکید می شود عفو و غفران در صورتی مطلوبست که از موضع قدرت باشد نه آنکه از سوی ظالم تحمیل شود که در این صورت او را جسور تر خواهد ساخت.

40- گزینه 2 صحیح است. آیه 52 سوره آل عمران

چون عیسی از آنان احساس کفر کرد، گفت:یاوران من در راه خدا چه کسانند ؟

ص: 90

حواریون گفتند : ما یاوران خداییم، به خدا ایمان آورده ایم و گواه باش که ما تسلیم هستیم.*

یهود طبق بشارت موسی منتظر ظهور مسیح بودند اما چون او ظهور کرد و منافع سرانشان به خطر افتاد فقط جمعی اندک بر گردش جمع شدند. عیسی پس از دعوت و استدلال کافی چون علائم کفر یهود را دید و خطر خاموش شدن چراغ دعوتش را حس کرد برای بقای دعوتش یک کار تشکیلاتی مهم انجام می دهد و آن متمرکز ساختن قوایش برای حفظ دعوتش است لذا فریاد می زند کیست که به خاطر آیین خدا از من دفاع کند ؟ فقط حواریون جواب مثبت دادند. پاسخ حواریون نهایت اخلاص آنها را نشان می دهد چون به جای آنکه بگویند ما یاور تو هستیم گفتند ما یاوران خداییم گویا آنها نیز احساس می کردند که عده ای در آینده ادعای الوهیت مسیح را خواهند کرد. سپس انصار الله را با توجه به آیه بعدی چنین تفسیر می کنند : ما به همه آنچه نازل کرده ای

ایمان آوردیم و رسولت را در همه چیزهایی که به او فرستادی تبعیت می کنیم و این حاکی از ایمان جدید آنها بعد از ایمان قبلی شان است. قرآن از ایمان خالص و اینکه بر ایشان وحی شده و جزء أ نبیاء هستند، خبر می دهد در حالی که درانجیل جمله هایی مبنی بر لغزش همگی آنها و حتی خیانت یکی از آن ها به عیسی بود.

41- گزینه 2 صحیح است. آیه 53 سوره یوسف

و من نفسم را تبرئه نمی کنم چرا که نفس قطعاً به بدی امر می کند مگر کسی را که خدا رحم کند زیرا پروردگارم

آمرزنده مهربان است*

یوسف گفت من در غیاب عزیز به او خیانت نکردم،چون ممکن بود از این سخن بوی منیت و استقلال بیاید لذا به سرعت فرمود: آنچه من کردم با تکیه بر قوه خودم نبود بلکه هر عمل صالح و پسندیده ای که کردم رحمتی بود از ناحیه پروردگارم و الا هیچ فرقی میان نفس من با نفس افرادی که گناه می کنند، نیست. به عبارت دیگر من خودم را تبرئه نمی کنم چه نفس به طور کلی آدمی را به سوی زشتی ها وا می دارد مگر آنکه پروردگارم ترحم کند. البته او تنها رحمت نمی آورد بلکه غفور هم هست و معایب را مستور می کند همانطور که با رحمتش نیکی ها و زیبایی ها را نمایان

ص: 91

می کند. تکرار ربی هم برای تبلیغ مذهبش است و هم برای نفی قدرت و استقلال و منیت از خویش.

42 - گزینه 4 صحیح است. آیه 125 سوره اعراف

گفتند: به سوی پروردگارمان باز خواهیم گشت *

اما ساحران بدون ترس از فرعون و تهدیدهایش یکدل جواب دادند که اگر هم تهدیدات را عمل کنی ما بسوی

پروردگارمان باز می گردیم و این نهایت آروزی ماست. آنها در پرتو ایمان به خدا، قدرت مردی را که ادعای پروردگاری می کرد به هیچ گرفتند.

43 - گزینه 3 صحیح است. آیه 6 سوره انشقاق

ای انسان حقاً که تو بسوی پروردگارت به سختی در تلاشی پس اورا ملاقات میکنی.*

می خواهد معاد را اثبات کند زیرا انسان اعم از نیکوکار و بدکار مالک هیچ چیز از خود نیست چون همه عبد و مربوب خدا هستند لذا مسئولند تنها چیزی را اراده کنند و انجام دهند که پروردگارشان اراده کرده و دستور داده است. وقتی انسان مسئول اراده و عملش شد حتماً باید به سوی خدا برگردد تا اعمالش محاسبه شود و در آخر به جزای مناسبش برسد چون غیر از او هیچ حکم کننده ای نیست

44 - گزینه 1 صحیح است. آیه 264 سوره بقره

ای کسانی که ایمان آورده اید، صدقه های خودرا با منت و آزار باطل مکنید مانند کسی که مالش را برای خودنمایی به مردم انفاق می کند و به خدا و روز آخرت ایمان ندارد. پس مثل او همچون مثل سنگ خارایی است که بر روی آن خاکی نشسته است و رگباری به آن رسیده و آن سنگ را سخت و صاف بر جای نهاده است. آنان نیز از آنچه به دست آورده اند. بهره ای نمی برند؛ و خدا گروه کافران را هدایت نمی کند.*

شخص ریاکار همچون قطعه سنگی است که قشر نازکی خاک آن را پوشانده و بذرهای متعددی در آن افشانده می شود و در معرض نور و هوا قرار می گرد و بعد

ص: 92

باران پر برکت و سنگین بر آن باریده و در نتیجه قشر نازک خاک همراه بذرها پراکنده شده و چهره سخت و غیر قابل نفوذ سنگ مجدداً آشکار می شود. خاک و باران که از علل مهم رشد بذرهاست چون بر سنگ بی قابلیت قرار می گیرد، هیچ محصولی ببار نمی آورد،انفاق هم که از علل مهم رشد انسان و کسب ثواب الهی است وقتی برای خدا نباشد، هیچ رشد و ثوابی برای انفاق کننده به همراه نخواهد داشت حتی نتیجه ای که ریاکاران دنبال آن هستند نیز عایدشان نمی شود چون خدا هیچگاه کافران را به مقصودشان نمی رساند و اعمالشان را بی نتیجه و باطل می سازد. از آیه شریفه چنین بر می آید که ریا در هر عملی که آدمی انجام می دهد مستلزم نداشتن ایمان به خدا و به روز جزا در همان عمل است.

45- گزینه 1 صحیح است. آیه 91 سوره مؤمنون

خدا فرزندی اختیار نکرده است و با او معبودی نیست و اگر جز این بود قطعاً هر خدایی آنچه را آفریده با خود می برد و حتماً بعضی از آنان بر بعضی دیگر تفوق می جستند. منزه است خدا از آنچه وصف می کنند.*

مراد از اتخاذ فرزند، فرزند داشتن حقیقی است نه آن طور که یهودیان خود را فرزند خدا می دانند تا برای خود شرافتی به دست آورند. فرزند داشتن حقیقی یعنی سهمی از حقیقت خدایی خدا در فرزند هم باشد. این اعتقاد را مشرکین داشتند که ملائک را دختران خدا می پنداشتند. آیه برای رد این نوع شرک دو استدلال می آورد1. اگر چند خدا وجود می داشت حتماً باید بین آنها تفاوت و تباین وجود داشته باشد چرا که اگر از هر جهت مثل هم باشند فرض تعدد بی معناست. آن وقت این خدایان هر کدام برای اداره نظام و موجودات تحت امر خود باید تدابیری را بیندیشند و این به معنای آنست که اتصال و ارتباط اجزاء عالم هستی از بین برود مثلاً تدبیر عالم انسانی غیر از تدبیر عالم حیوانی بشودو... که این به معنای فساد نظام هستی است پس همین که وحدت نظام را مشاهده می کنیم به مدبر واحد پی می بریم 2. این مشخص است که هر موجودی خواهان کمال خویش است و خدایان متعدد نیز که هر کدام ازجهاتی نقص دارند درصدد کمال خویش بر می آیند و سعی می کنند عالم هستی را به طور کامل در قلمرو قدرت خود در آورند

ص: 93

و این برتری طلبی باز نظام هستی را به فساد می کشاند. این مطلب از عبارت بعضی بر بعضی دیگر برتری می جستند فهمیده می شود. البته برای تفسیر آیه احتمال دیگری نیز وجود دارد: نظام های حاکم بر جهان،گاهی درعرض یکدیگرند مانند نظام حاکم بر صحرا و دریا و گاهی در طول هم هستند مانند نظام حاکم بر منظومه شمسی و نظام حاکم بر زمین که این جزئی از آنست. در صورت دوم یکی از نظام ها فوق دیگری است و اگر هر یک از آنها وابسته به خدایی باشد پس باید خدای حاکم بر نظام کلی تر از هر نظر برتر از خدای حاکم بر نظام جزئی تر باشد به این ترتیب سلسله مراتب خدایان پیش می آید. اما تفوق و برتری یک خدا بر خدای دیگر عقلاً محال است چون خدای پست تر برای تدبیر نظام تحت امرش باید از خدای برتر اجازه بگیرد پس دیگر نمی شود نام او را خدا گذاشت و فقط یک وسیله دردست خدای برتر است. پس شاید بتوان گفت جمله اول تعدد الهه را از حیث هم عرض بودن باطل می سازد و جمله دوم تعدد الهه را از حیث سلسله مراتب.

46 - گزینه 3 صحیح است. آیه 124 سوره طه

و هر کس از یاد من دل بگرداند در حقیقت، زندگی تنگ خواهد داشت و روز رستاخیز او را نابینا محشور می کنیم.*

کسی که خدا را فراموش کند قهراً سرگرم توسعه امور مادی اش می شود و هر چه پیش رود، خواه کم و خواه زیاد،آرام نمی یابد برای اینکه هر چه به دست آورد به آن حد قانع نشده و دائماً چشم به بیشتر از آن د ارد بدون اینکه حرص و طمعش بجایی منتهی شود. پس چنین کسی دائماً در فقر و تنگی است و همیشه نسبت به آنچه ندارد، غمناک است و نسبت به آنچه دارد گرفتار اضطراب و ترس است که نکند مرگ یا حسودان و بیماری، دارایی اش را از بین ببرند اما فردی که به یاد پروردگارش بود و یقین کرد که نزد او حیات جاودانه دارد به آنچه به دست می آورد قانع شده و معیشتش هر چه باشد برایش فراخ گشته و روی تنگی را نمی بیند. پس می خواهد

بفرماید زندگی کافر همیشه در دو کلمه خلاصه می شود، نارضایتی به آنچه دارد و دلتنگی به آنچه ندارد در حالی که زندگی مؤمن همیشه توام با سعادت و حریت است خواه فقیر باشد و خواه غنی.

ص: 94

47- گزینه 3 صحیح است. آیه 23 سوره جاثیه

پس آیا دیدی کسی را که هوس خویش را معبود خود قرار داده و خدا او را با وجود علمش گمراه کرده و بر گوش او و دلش مهر زده و بر دیده اش پرده نهاده است؟ آیا پس از خدا چه کسی او را هدایت خواهد کرد؟ آیا پند نمی گیرید؟ *

آیا عجیب نیست کسی هوای نفس خود را بپرستد یعنی مطیع آن باشد با اینکه می داند غیر از هوای نفس معبودی دارد که باید او را بپرستد (این مطلب از تقدم الله بر هواه معلوم می شود) اما با این حال با آگاهی تمام معبود خود را هوای نفس خود می گیرد پس چون عالمانه به راه خطا می رود خدا برای مجازاتش او را گمراه می سازد ( یعنی علم به تنهایی منشأ هدایت نمی شود) و گوش و قلبش را مهر می کند تا حق را نشنود و نتواند تعقل کند و بر چشمانش پرده می کشدتا آیات حق را نبیند و خلاصه همه وسایل هدایت را از او می گیرد. وقتی او در چنین حالتی قرار گرفت و درعین آگاهی، خدا گمراهش ساخت دیگر چه کسی بعد از خدا می تواند او را هدایت کند؟ وقتی عاقبت هواپرستان اینچنین است و راهی بسوی هدایت نمی یابند چرا عبرت نمی گیرید؟مهم این است که اطاعت کردن هر کس به معنای عبادت کردن اوست زیرا عبادت چیزی جز تسلیم شدن در برابر اراده معبود و راضی شدن به خواسته های او نیست به همین جهت در یس 61فرمود شیطان را نپرستید و در توبه 317 و آل عمران 64 اطاعت احبار و رهبان را عبادت و رب گرفتن نامید.

48- گزینه 2 صحیح است. آیه 92 سوره آل عمران

هرگز به نیکوکاری نخواهید رسید تا از آنچه دوست دارید انفاق کنید و از هر چه انفاق کنید قطعاً خدا از آن آگاه است *

انسان زمانی دارای ایمان واقعی و شخصیت نیکوکار می شود که به خاطر خدا از علاقه شدید و عشق خود صرف نظر کند. تاکید آیه بر انفاق نشان می دهد که برای رسیدن به" بر" انفاق مهمترین رکن است. آن وقت برای ایجاد اخلاص در انفاق فرمود: خدا علیم است و هر چیزی را که در راه خدا انفاق می کنید چه کم و زیاد، خواه مورد علاقه باشد یا نه، همه را خدا آگاه است و پاداش مناسب می دهد.

ص: 95

49- گزینه 3 صحیح است. آیه 5 سوره فاطر

ای مردم! همانا وعده خدا حق است. مبادا این زندگی دنیا شما را بفریبد و مبادا شیطان فریبنده شما را درباره خدا بفریبد.*

وعده خدا که شمارا زنده می کند و هر کس را به سزای عملش می رساند حق و واقع شدنی است پس مبادا به حیات دنیا مغرور شوید و اشتغال شما به زینت ها و لذت های آن چنان شما را سرگرم سازد که از روز حساب غافل شوید و باز مبادا که شیطان شما را به خدا مغرور سازد و از یک طرف به شما تلقین کند که خدا حلیم و بخشنده است و از طرف دیگر به شما بگوید که به دنیاپرستان بنگرید که چگونه از عذاب خدا ایمنند که اگر شیطان در

وسوسه هایش موفق شود آن وقت به دل شما می افکند که احترام و ارزش فقط در پیشرفت زندگی دنیوی است و در ماورای این زندگی اصلاً خبری نیست و قیامت و بهشت و جهنم و حساب و کتاب مشتی خرافات بیش نیستند. غرور بر وزن جسور به معنی موجودی فوق العاده فریبکار است که مراد همان شیطان است و آیه بعدی این را تأیید می کند.

50 - گزینه 2 صحیح است. آیه 5 سوره فلق

و(بخدا پناه ببر) از شر هر حسود آنگاه که حسد ورزد *

حسادت از بدترین و زشت ترین صفات رذیله است زیرا قرآن آن را در ردیف شر شیاطین وسوسه گر و مهاجمین شروری که پنهانی عمل می کنند، آورده است و چرا از بدترین صفات نباشد در حالی که شخص حسود معترض به حکمت خداست و این که چرا خدا بنده ای رامورد لطف و عنایت خویش قرار داده است. این اعتراض و کفر به خدا وقتی به نقشه ریزی و توطئه ضمیمه شود بزرگترین شرها پدید می آید که تنها راه چاره پناهنده شدن به پروردگار عالمیان است.

51- گزینه 4 صحیح است. آیه 10 سوره فتح

در حقیقت کسانی که با تو بیعت می کنند جز این نیست که با خدا بیعت می کنند ؛ دست خدا بالای دستهای

آنهاست پس هر که پیمان شکنی کند تنها به زیان خود پیمان می شکند و هر که بر آنچه با خدا عهد بسته وفادار بماند بزودی خدا پاداشی

ص: 96

بزرگ به او می بخشد *

بیعت با پیامبر بمنزله بیعت با خداست یعنی هر اطاعتی که از پیامبر بشود در حقیقت از خدا اطاعت شده و این مطلب را با گفتن دست خدا بالای دست آنهاست تأکید می کند به این معنا که دست پیامبر همان دست خداست چون در هنگام بیعت حضرت دست خویش را روی دست مردم می گذاشتند. حال که بیعت با پیامبر همان بیعت با خداست پس فردی که بیعت با حضرت را بشکند در واقع بیعت با خدا را شکسته لذا جز خودش کسی ضرر نمی کند همانطور که اگر وفا کند خودش سود می برد زیرا خدا غنی مطق است.

52- گزینه 2 صحیح است. آیه 29 سوره انفال

ای کسانی که ایمان آروده اید اگر از خدا پروا کنید برای شما نیروی تشخیص حق از باطل قرار می دهد و گناهتان را از شما می زداید و شما را می آمرزد و خدا دارای بخشش بزرگ است.*

به کار بستن دستورات حیاتبخش اسلام جز در سایه تقوی امکان پذیر نیست لذا آیه به اهمیت تقوی و چهار نتیجه ای که از عمل صالح برای پرهیزگاران به وجود می آید اشاره می کند: اگر از خدا بپرهیزید و به خاطر او از گناهان اجتناب کنید. 1.برای شما روشن بینی خاصی قرار می دهد تا بتوانید حق را از باطل تمیزداده وراه سعادت را از راه شقاوت بشناسید. با پرهیز از گناه و کنترل هوس ها و تعصبات، نیروی عقل آزاد می گردد و امکان درک حقایق فراهم می شود به علاوه با هر نزدیکی به خدا، سهم بیشتری از علم و حکمت الهی نصیب انسان می شود و انسان راحت تر چهره حقیقت را می بیند. 2. آثار روانی گناهان شما را پاک می کند. 3. شما را مشمول آمرزش خود و رهایی از مجازات قرار می دهد 4. پاداش های فراوان را برای شما مقرر می دارد چون فضل و بخشش خدا عظیم است.

53- گزینه 1 صحیح است. آیه 5 سوره حمد

خداوندا! تنها ترا می پرستیم و تنها از تو یاری می خواهیم. *

تا اینجا به توحید نظری توجه داد اما این به نتیجه چنین شناختی که همان توحید

ص: 97

عملی است، اشاره می کند. معرفت به رب العالمین،الرحمن، الرحیم و مالک یوم الدین چنان ا نسان را وادار به اظهار تقدیس و تذلل می کند که لحن سخن او عوض می شود و نخست به توحید عبادی اقرار کرده و با خدا عهد می بندد که تنها تسلیم تو هستیم و فقط ترا عبادت می کنیم. سپس توحید ربوبی را بیان می دارد یعنی تنها از تو یاری می جوییم و برای رفع مشکلاتمان از هیچ کسی جز تو کمک نمی گیریم. از لحن این آِیه و آیات قبلی و تقدم ایاک دو نکته مهم به دست می آید 1. حقیقیت عبادت این است که هم خدا را ناظر و حاضر ببینی و هم خودت را در پیشگاه او بدانی 2. ما غیر از بندگی خدا شأنی نداریم و خدا نیزجز پرستیده شدن شأن دیگری ندارد. باید توجه داشت آیه بر عبادت و استعانت به عنوان یک حرکت اجتماعی هماهنگ و نه فردی تأکید می کند. البته یاری خواستن از خدا منافاتی با بهره گیری از اسباب ندارد به شرطی که فقط خدا را موثر بدانی و برای اسباب تاثیر مستقل قایل نباشی در این صورت به مستحکم ترین تکیه گاه ها دست خواهی یافت.

54- گزینه 1 صحیح است. آیات 46و45 سوره هود

و نوح پروردگار خود را نداد داد و گفت : پروردگارا!پسرم از کسان من است و قطعاً وعده تو راست است و تو بهترین داورانی *

وقتی نوح فرزند خود را در میان امواج دید عاطفه پدری اش به جوش آمد و از شدت ناراحتی و اندوه با فریاد به پروردگارش چنین دعا کرد: پروردگارا فرزندم از اهل خاندان من است و تو وعده فرمودی که خاندان مرا از طوفان رهایی بخشی و تو از همه حکم کنندگان برتری. نوح در چنین موقعیتی به مقتضای ادب نبوت به خود جرئت نمی دهد که با صراحت نجات فرزندش را بخواهد بلکه طوری سخن می گوید که گویی می خواهد از حقیقت امر مطلع شود لذا در آخر حکم قطعی و داوری حق را به خدا واگذار می کند.

فرمود:ای نوح اودر حقیقت از اهل تو نیست اودارای کرداری ناشایسته است. پس چیزی را که به آن علم نداری از من نخواه من به تو اندرز می دهم که مبادا از نادانان باشی. *

ص: 98

نوح بلافاصله با پاسخی روشنگر از سوی خدا مواجه می شود : او از اهل تو نیست بلکه عمل او عملی غیر صالح است. یعنی فرد ناشایسته ای است که بر اثر بریدن از مکتب تو،پیوند خانوادگی اش به چیزی شمرده نمی شود به عبارت دیگر این فرزندت دارای کارهای ناشایست فراوانی است پس او جزء بستگان تو که وعده نجات آنها را دادم، نیست. حال که او از اهل تو نیست پس مبادا نجات او را از من بخواهی زیرا این درخواست چیزی است که به آن علم نداری. من در این سخن به تو نصیحت می کنم که با چنین سوالی از جاهلان نباشی. باید دانست جزئی از مقام عصمت انبیاء این است که خدا مراقب کارهای ایشان است و هر وقت به چیزی نزدیک می شوند که ممکن است آنها را بلغزاند خدا آنان را به راه صواب آگاه می سازد مانند آنچه در مورد نوح اتفاق افتاد. این نیز فهمیده می شود که اسلام اهل هر پیامبری را فقط مؤمنین به او می داند حتی اگر فرزندش نباشد و اگر کافر باشند اهل او نیستند حتی اگر فرزندش باشند.

55- گزینه 3 صحیح است. آیات 34و33 سوره یوسف

گفت: پروردگارا! زندان برای من دوست داشتنی تر از آنچه مرا به آن می خوانند، می باشد و اگر نیرنگ آنان را از من بازنگردانی به سوی آنان خواهم گرایید و از نادانان خواهم شد. *

زلیخا و زنان مصر بدون هیچ پروایی آنچه را که در دل داشتند بیرون ریختند در حالی که یوسف ایستاده بود. آنها فکر کردند که می توانند یوسف را به سوی خود معطوف کنند اما یوسف به آنها کمترین توجهی نکرد و حتی کلمه ای با ایشان سخن نگفت بلکه با قلبی آکنده از عشق خدا با او مناجات می کند. معلوم می شود آنچه امروز بر یوسف گذشت سخت تر از آن روزی بود که با زلیخا تنها بود زیرا زنان مصر نیز وارد میدان شده و از یوسف می خواستند تسلیم آنها یا زلیخا بشود لذا به جای گفتن معاذ الله به درگاه خدا تضرع کرده و از او استمداد می جوید. از عبارت جاهلین می توان فهمید عصمت از مقوله علم است که به طور تدریجی به معصوم افاضه می شود چون در هر گرفتاری به خدا مراجعه می کنند. اثر این علم این است که به طور قطعی و دائم معصوم را از گناه باز می دارد البته نه اینکه این

ص: 99

علم سلب اختیار کند بلکه تنها اراده را تقویت می کند.

پس پروردگارش او را اجابت کرد و نیرنگ آنان را از او بگردانید. آری او شنوای داناست*

وعده خدا این است که جهادگران مخلص را یاری دهد لذا یوسف را دریافت و دعایش را مستجاب کرد. او شنواست و نیایش بندگان را می شنود و داناست و از اسرار درون آنها وبه راه حل مشکلات آگاه است.

56- گزینه 3 صحیح است. آیه 102 سوره طه

همان روزی که در صور دمیده می شود و د رآن روز مجرمان را کبود چشم بر می انگیزیم *

زرق،جمع ازرق به معنی کبود است یعنی بر اثر درد و رنج بدنشان کبود شده است. البته بعضی احتمال داده اند مجرمین بصورت کور محشور می شوند زیرا چشم وقتی بینایی اش را از دست می دهد کبود می شود و آیه 97 اسری این را تأیید می کند.

57- گزینه 2 صحیح است. آیات 24و23 سوره بقره

و اگر از آنچه بر بنده خویش نازل کرده ایم در شک هستید پس سوره ای همانند آن بیاورید و در این کار از یاورانتان در برابر خدا یاری بخواهید اگر راست می گویید. *

معجزات در واقع گواه صدق رسالت انبیاء هستند و قرآن نیز که اینچنین همه را به مقابله به مثل می خواند معجزه آخرین پیامبر خداست. قرآن معجزه ای است پایدار و جهانی که همه عقول را در همۀ زمان ها و اعصار به مقابله فرا می خواند و تا به حال نیز همه مدعیان در مقابل این معجزه جاوید به زانو درآمده اند. قرآن از چند جهت معجزه محسوب می شود 1- از نظر علمی و اینکه دست تکامل و تحوّل آنرا بی رونق نمی سازد 2- از نظر شخصی که قرآن بر او نازل شده زیرا قرآن بر فردی درس ناخوانده فرو فرستاده شد 3- از نظر خبر دادن از اخبار غیبی گذشتگان و آیندگان 4- از نظر وجود نداشتن اختلاف در آن با وجود اینکه در طی بیست و سه سال نازل گردیده و رسول نیز به عنوان یک انسان، علی القاعده می بایست تحول و تکامل

ص: 100

بپذیرد 5- و بالاخره اینکه از نظر بلاغت و رسا بودن تعبیرات آن بی نظیر است. امّا منظور از معجزه چیست؟ آیا منظور حادثه ای است که خلاف عقل و قانون اتفاق می افتد؟ معجزه از نظر احتیاج به علل، تفاوتی با امور عادی ندارد و تمام معجزات از علل مخصوصی سرچشمه می گیرند منتهی این علل برای ما ناشناخته اند یعنی در نظام خلقت جوش آمدن آب و سرد شدن آتش بر ابراهیم (ع) هر دو قانونمند هستند و در نهایت، امور عادی و هم معجزات مستند به اذن خدا هستند

58- گزینه 2 صحیح است. آیه 9 سوره حجر

بی تردید ما قرآن را نازل کرده ایم و قطعاً نگهبان آن هستیم. *

ای پیامبر ! تو این قرآن را از ناحیه خودت نیاوردی تا مردم علیه تو قیام کنند و بخواهند با زور و قلدری آن را باطل و نابود سازند و تو در نگهداری آن به زحمت افتی و آخر هم نتوانی حفظش کنی و نیز از طرف ملائک نیست تا در حفظ آن محتاج ایشان باشی و آنها بیایند و قرآن را تصدیق کنند بلکه ما آن را نازل کردیم و خود نگهدار آنیم. یعنی قرآن ذکری است ابدی که از هر گزندی مانند تحریف و نابودی مصون است.

59- گزینه 1 صحیح است. آیات 115و114 سوره انعام

پس آیا کسی جز خدا را داور گیرم با اینکه اوست که این کتاب را به تفصیل به سوی شما نازل کرده و کسانی که کتاب آسمانی بدیشان داده ایم می دانند که آن از جانب پروردگارت به حق فرو فرستاده شده است پس تو از

تردیدکنندگان نباش *

با دلایل روشنی که در زمینه توحید وجود دارد و آیات قبلی به آن اشاره فرمود حالا نتیجه می گیرد که باید چه کسی را به داوری پذیرفت؟ آیا غیر خدا را به داوری بپذیرم؟ با اینکه خداست که این کتاب بزرگ آسمانی را به سوی شما نازل کرده کتابی که همه چیز در آن آمده و به تمام نیازهای تربیتی انسان پاسخ می دهد، کتابی که هیچ یک از معارفش مختلط به دیگری نبوده و هیچ یک از احکامش با دیگری مشتبه نیست و میان حق و باطل و کفر و ایمان جدایی می افکند. سپس برای اطمینان قلبی پیامبر می فرماید : اهل کتاب نیز که نشانه های این کتاب

ص: 101

آسمانی را در کتب خود دیده اند، می دانند قرآن به حق نازل شده یعنی بدون شک از جانب خداست و نه القائات

شیاطین و کاهنان و غیره پس ای پیامبر! هرگز در آن تردید نکن. این خطاب به پیامبر در واقع خطاب به مردم است و خدا برای تأکید مطلب،اول پیامبر را مخاطب می سازد تا سایرین حساب کار خود را بکنند.

و سخن پروردگارت به صدق و عدل، سرانجام گرفته است؛ و هیچ تغییر دهنده ای برای کلمات او نیست ؛و او شنوای داناست*

تمام شدن کلام پروردگارت به این است که دعوت الهی با نبوت رسول و نزول قرآن که ما فوق همه کتابهای آسمانی است به حد کمال خود رسید و سرانجام ادیان آسمانی از مراحل نقص به مرحله کمال رسیدند و به صورت دین محمدی تجلی یافتند. اما تمام شدن کلام الهی با صدق به این معناست که اخبار،داستانها، معارف و تمام مطالب قرآن حق بوده و همه وعده هایش محقق می شود. از طرف دیگر تمام احکامش عدل است یعنی مواد و اجزایش هماهنگ و یکنواخت بوده و هیچ تضاد و تناقضی در آنها به چشم نمی خورد. اما کلمه خدا وقتی به صورت صدق و عدل انجام می گیرد که هیچ کس نتواند تغییری چه از نظر لفظ و چه محتوا در قرآن ایجاد کند و چون چنین است پس این کتاب تا به آخر راهنمای جهانیان بوده و ازدستبرد تحریف کنندگان مصون است. او شنونده داناست، هم آنچه را از او می خواهید می شنود و هم می داند نیازهای واقعی شما چیست

60- گزینه 2 صحیح است. آیه 12 سوره مریم

ای یحیی کتاب را به جد و جهد بگیر و از کودکی به او حکم دادیم. *

منظور از کتاب تورات است که در آن روز تنها کتاب مشتمل بر شریعت بود و گرفتن کتاب با قوت به معنی عالم شدن به آن وتحقق بخشیدن به معارف و عمل به احکام آن با اهتمام و قاطعیت می باشد و اصولاً هیچ مکتبی را بدون قوّت و قاطعیت پیروانش نمی توان گسترش داد پس سازشکاری و از موضع ضعف برخورد کردن مانع پیشرفت دین است. بعد به ده موهبت که خدا به یحیی یاد داده اشاره می کند 1- در طفولیت به او حکم دادیم یعنی علم به معارف حقّه و کشف حقایقی که در پردۀ غیب است و از نظر عادی پنهان می باشد

ص: 102

61- گزینه 1 صحیح است. آیه 9 سوره قصص

و همسر فرعون گفت : این کودک نور چشم من و تو خواهد بود او را نکشید شاید برای ما سودمند باشد یا او را به فرزندی بگیریم ولی آنها خبر نداشتند. *

خدا محبت آن کودک را در دل همسر فرعون انداخت به حدی که اختیار از کفش برفت و چاره ای

نیافت جز اینکه فرعون را از کشتن طفل منصرف نماید. وقتی همسر فرعون آثار بزرگی را در سیمای موسی می بیند می گوید: شاید برای ما مفید باشد یا او را به فرزندی بگیریم چون آنها پسری نداشتند. خدا در آیه 39 طه این جریان را از منت هایی دانسته که به موسی گذارده است. همسر فرعون این میانجیگری را کرد و بلای کشتن را از وی برگردانید در حالیکه او ومخاطبینش نمی دانستند چه می کنند و سرانجام کار چه می شود؟ آنها نمی دانستند که فرمان نافذ الهی بر این قرار گرفته که این نوزاد در مهم ترین کانون خطر پرورش یابد و هیچکس یاری مخالفت با این اراده را نداشته باشد.

62- گزینه 2 صحیح است. آیات 72و71 سوره مریم

و هیچ کس از شما نیست مگر اینکه بر آن(جهنم) حاضر می گردد. این امر بر پروردگارت حکمی قطعی است. *

هیچ یک از شما متقین و ظالمین نیست مگر آنکه بزودی در پرتگاه آتش قرار می گیرید و این قرار دادن شما در پرتگاه آتش، حکمی واجب و حتمی بر پروردگارت می باشد. این تفسیر در صورتی است که ورود را به معنی

حضور بگیریم اما اگر ورود به معنی دخول باشد معنا چنین می شود : همه انسان ها خواه نیک خواه بد، بدون استثناء داخل جهنم می شوند.

- آنگاه کسانی را که پرهیزگار بوده اند می رهانیم و ستمگران را به زانو درافتاده در آن رها می کنیم. *

آنگاه افرادی را که تقوی داشته اند نجات داده و ظالمان را در آن باقی می گذاریم به خاطر اینکه ظلم کردند و ایشان همچنان به زانو در آمده باقی می مانند. امّا طبق احتمال دوم، دوزخ بر متّقین سرد و سالم می گردد همانگونه که آتشِ نمرود بر

ص: 103

ابراهیم (ع) سرد شد زیرا با آن سنخیتی ندارند امّا دوزخیان که تناسب با آتش دارند همچون مادۀ قابل اشتعالی که به آتش برسد فوراً شعله ور می شوند

63- گزینه 4 صحیح است. آیات 3و2 سوره عنکبوت

آیا مردم پنداشتند که تا گفتند ایمان آورده ایم رها می شوند و مورد آزمایش قرار نمی گیرند؟ *

به صرف اینکه مردم بگویند ایمان آوردیم دست از سر آنها بر نمی داریم بلکه حتماً آزمایش می شوند تا آنچه در دل پنهان کردند بیرون بریزند و معلوم شود ایمان است یا کفر؟

- و براستی پیشینیان آنان را آزمودیم تا خدا بداند چه کسانی راستگویند و چه کسانی دروغگویند. *

اساساً آزمایش یکی از سنت های الهی است که به هیچ وجه درباره هیچکس استثناء نمی شود و همانطور که شامل امت های قبل شد در امتهای حاضر و آینده نیز جریان خواهد داشت. آیا "خدا بداند" یعنی خدا چیزهایی را نمی داند؟ در جواب دو احتمال وجود دارد 1- به وسیلۀ امتحان آثار صدق و کذب در عمل ظاهر گردد مثلاً آن فرد که ایمان واقعی دارد در مقابل سختی ها، صبر و توّکل نشان دهد یعنی ظاهر شدن نشانه هایی مثل صبر یا جزع همان دانستن خداست 2- علم ذاتی خدا تحقق عینی و وجود خارجی بیابد و راست ها و دروغ ها ظهور پیدا کنند. در هر دو احتمال، امتحان برای شناخت افراد نیست بلکه برای پرورش استعدادها در هر دو مسیر کفر و ایمان واقعی و سرانجام مشخص شدن صفوف صادقین و دروغگویان از یکدیگر است

64- گزینه 1 صحیح است. آیات 30و29 سوره مریم

(مریم) به سوی عیسی اشاره کرد. گفتند: چگونه با کسی که در گهواره و کودک است سخن بگوئیم؟ *

همانطور که عیسی قبلاً گفته بود مریم از جواب دادن خودداری کرد و به عیسی اشاره می کند اما آنها با تعجب می گویند: چگونه با کودکی که واقعاً کودک و در

ص: 104

گهواره است سخن بگوییم؟ با اینکه عیسی در آغوش مادر بود چرا آیه به مهد اشاره می کند؟ در پاسخ

دواحتمال است اول آنکه مهد به معنی جایگاهی است که برای کودک آماده می کنند خواه گهواره و خواه بغل و دامان مادر دوم اینکه مهد به معنی گهواره است و ظاهراً حضرت مریم قبل از رسیدن بستگان برای عیسی گهواره آماده کرده بود

گفت: منم بندۀ خدا، به من کتاب داده و مرا پیامبر قرار داده است*

از اینجا پاسخ عیسی (ع) شروع می شود و معلوم می کند در همان روز کتاب و نبوّت به عیسی (ع) داده شده و البته بعدها خدا او را به رسالت برمی گزیند چون نبی و رسول متفاوتند و بر رسول مستقیماً فرشته نازل می گردد در حالی که در نبی از طریق خواب و رویاست. جالب است عیسی (ع) در ابتدای کلامش به مسئلۀ ولادتش اشاره نمی کند با اینکه مشکل همه مردم از آن بود، به خاطر اینکه سخن گفتن نوزاد خود معجزه است و اثبات می کند که مادرش حق است. نکته دیگر آنکه ذکر "انی عبدالله" در آغاز سخنش می رساند که بزرگترین مقام آدمی همان مقام عبودیت حق تعالی است

65- گزینه 4 صحیح است. آیه 35 سوره انبیاء

هر نفسی چشنده مرگ است و شما را به بد و نیک آزمایش خواهیم کرد و بسوی ما بازگردانده می شوید *

مبنای سخن مشرکان اینست که خودشان را جاودانه و پیامبر را مزاحم حیات خویش می دانند لذا با مرگ حضرت، خود را صاحب حیات ابدی می بینند آن هم حیات بی دغدغه و بی فتنه؛ در حالی که اینطور نیست و هر انسانی طعم مرگ را خواهد چشید، چه پیامبر چه شما مشرکان و چه هر کس دیگر چون زندگی دنیا بر امتحان استوار است و شما را با بدیها و نیکیها مانند مرض و فقر و ثروت و سلامتی می آزمائیم سپس با مردن بسوی ما می آیید تا از نتیجه امتحان خود آگاه شوید و معلوم شود کدام نیکوکار و کدام بدکار هستید و به جزای کارهایتان برسید.

ص: 105

66- گزینه 3 صحیح است. آیه 3 سوره انشقاق

و آنگاه که زمین کشیده شود (پستی وبلندی ها ازبین میرود)*

67- گزینه 2 صحیح است. آیه 39 سوره مائده

و هر کس که بعد از ظلمش توبه کند و اصلاح نماید خدا از او می گذرد زیرا خدا غفور رحیم است *

(مثلا )اگر قبل از اثبات سرقت در دادگاه، توبه کند و گذشته را جبران نماید، خدا توبه او را می پذیرد و به این ترتیب حد سرقت برداشته می شود. البته اگر بعد از اثبات جرم توبه کند، پذیرفته نیست زیرا جنبه اختیاری

نداشته و در حالت اضطرار است.

68- گزینه 4 صحیح است. آیه 116 سوره مائده

و آنگاه خدا گوید:ای عیسی بن مریم! آیا تو به مردم گفتی که من و مادرم را همچون دو خدا به جای خدا بپرستید؟ گفت منزهی تو، مرا نرسد چیزی را که حق من نیست گفته باشم اگر گفته بودم بی شک می دانستی چون آنچه در ذات من است می دانی و من آنچه در ذات توست نمی دانم تویی که دانای نهان ها هستی. *

بعد از سوال خدا در روز قیامت، مسیح با نهایت خضوع جواب می دهد 1. تو از داشتن هر شریکی منزهی 2. امکان ندارد این عمل از کسی سر بزند چه رسد به من با آن مقام عصمتی که دارم 3.گواه من این است که اگر می گفتم تو می دانستی زیرا تو از آنچه در روان من است مطلعی، نه تنها از من که ازتمام پنهانها آگاهی درحالی که من از آنچه در ذات توست بی اطلاعم.

69- گزینه 3 صحیح است. آیه 32 سوره قمر

و قطعاً قرآن را برای پندآموزی آسان کردیم پس آیا پند گیرنده ای هست ؟

70- گزینه 1 صحیح است. آیه 53 سوره اسراء

و به بندگانم بگو: آنچه را که بهتر است بگویند؛ زیرا شیطان میانشان را به هم می زند قطعاً شیطان برای انسان دشمنی آشکار است *

ص: 106

بعضی از مسلمین در مواجهه با کفار به درشتی سخن می گفتند خصوصاً وقتی می شنیدند که آنها به پیامبر تهمت سحر و شعر و جنون می زنند و همین سبب می شد تا آنها بر علیه

مسلمانان و پیامبر دشمنی بیشتری نشان دهند. می فرماید : به بندگانم بگو: بهترین سخنها را بگویند و در بیان مطالب، نرمی و لطافت بکار برند و از اهانت و مشاجره لفظی و بی ادبی اجتناب کنند چون شیطان بوسیله این سخنان در میان آنها فساد می کند زیرا شیطان دشمنی آشکار برای انسانهاست.

71- گزینه 3 صحیح است. آیات 10و9 سوره شمس

براستی هر کس که آن(نفس) را پاک گرداند، رستگار شد و براستی نومید شد هر کس آن را ناپاک داشت *

پس مطلبی که برای آن این همه سوگند خورده شده این واقعیت است که رستگاری از آن فردی است که نفس خویش را تربیت کند و ازآلودگی و انحرافات پاک سازد. به شهادت آیات فوق خدا تمام وسایل مادی و معنوی را برای سعادت و خوشبختی انسان ها آفریده است با این حال چگونه انسان نفس خویش را تزکیه نمی کند و به اقتضای خلقتش که درک تقوی از فجور و تسلیم در برابر خداست عمل نمی کند و تسلیم وسوسه های شیطانی می شود؟

72- گزینه 2 صحیح است. آیه 28 سوره فاطر

و از مردمان و جانوران و دام ها انواعی با رنگهای مختلف به همانگونه پدید آوردیم. از بندگان خدا تنها

دانایانند که از او می ترسند. آری، خدا عزیز آمرزنده است. *

دامنه تدبر الهی را به عالم انسان ها و جنبندگان توسعه میدهد اما واقعاً از این آیات الهی چه کسانی عبرت می گیرند و متوجه مدبر اصلی نظم هستی می شوند؟

از میان تمام بندگان فقط دانشمندان هستند که به مقام عالی خشیت می رسند. خشیت ترسی است آمیخته با تعظیم که از علم به چیزی سرچشمه می گیرد پس علما کسانی هستند که خدای سبحان و صفات وافعالش را می شناسند و به هدف آفرینش پی برده اند لذا در مقابل ادای رسالت و وظیفه خویش همواره ترس دارند که نکند کوتاهی کرده باشند. به دنبال چنین خشیتی خشوع باطنی و

ص: 107

خضوع ظاهری پیدا می شود. می توان نتیجه گرفت علمای واقعی آنهایی نیستند که مغز آنها انباشته از قوانین و فرمولهای علمی و زبانشان گویای این موضوعات است بلکه عالم و اقعی کسی است که وجودش به نورایمان و تقوا روشن شده و نسبت به وظایفش سخت احساس مسئولیت می کند همان طور که در حدیثی آمده است : کسی از همه عالم تر است که ترسش از خدا از همه بیشتر است. اگر عالمان از خدا خشیت دارند از یک طرف به خاطر این است که او عزیز و همیشه غالب است و از طرف دیگر آمرزنده گناهان است. این دو صفت دایماً بنده را در حالت خوف و رجاء نگه می دارد و همین حالت است که حرکت به سمت کمال را تضمین می کند.

73- گزینه 1 صحیح است. آیات 9تا7 سوره غافر

کسانی که عرش را حمل می کنند و آنها که پیرامون آنند به حمد پروردگارشان تسبیح می گویند و به او ایمان دارند و برای کسانی که ایمان آورده اند طلب آمرزش می کنند:

پروردگارا!رحمت و دانش تو بر هر چیز احاطه دارد ؛ کسانی را که توبه کرده و راه تو را دنبال کرده اند. ببخش و آنها را از عذاب آتش نگاه دار.*

به مومنین بشارت می دهد شما هرگز تنها نیستید و فرشتگان با شما همصدا و طرفدار شما هستند : ملائکه ای که حاملین عرش هستند عرشی که تمام اوامر و احکام الهی ازآنجا صادر می شود تا امور عالم تدبیر شوند و نیز آن ملائکه ای که پیرامون عرش هستند تسبیح و حمد خدا می گویند یعنی خدا را از هر چیزی که لایق ساحت مبارکش نیست منزه می دارند و بر فعل و تدبیر الهی ثناخوانی می کنند. این فرشتگان به خدا ایمان دارند بنابر این بر خلاف نظر مشرکین معبودانی به جای خدا نیستند. آنها برای مومنان استغفار می کنند. اگر بین صفات خدا از رحمت و علم خدا نام بردند برای آن بود که خدا با رحمتش بر هر محتاجی انعام می کند و با علمش احتیاج هر نیازمندی را تشخیص می دهد.

- پروردگارا! آنان را در باغهای عدن که وعده شان داده ای با هر که از پدران و همسران و فرزندانشان که به صلاح آمده اند، داخل کن زیرا تو خود عزیز حکیمی*

از کلام ملائک معلوم می شود که آنها مومنین را دو قسمت کرده اند، یک قسمت

ص: 108

آنهایی که در ایمان و عمل صالح کامل هستند که خدا وعده جنات عدن را به ایشان داده و قسم دیگر آنهایی که از منسوبان گروه اول هستند و ملائک دعا می کنند که به گروه اول ملحق شوند. ملائک در آخر علت درخواستهای خود را بیان می کنند: زیرا تو عزیز هستی پس رحمتت را به هر کس که خواستی می دهی و چون حکیمی پس هر کاری که می کنی متقن و از روی حساب است و ایشان را از عقوبت های اخروی در امان بدار و هر کس را که در چنین روزی از عقوبت ها در امان بداری به راستی که بر او رحمت آورده ای و این همان رستگاری بزرگ است.* چهارمین دعای ملایک در حق مومنان این است : آنها را در روز قیامت از هراس ها و شدایدی که با آن مواجهند، حفظ فرما که هر کس را در آن روز از این ناملایمات نگاهداری مشمول رحمت خود ساخته ای، این است رستگاری بزرگ! واقعاً چه فوز و نجاتی از این بالاتر که گناهان انسان بخشوده شود و عذاب و بدی ها از او دور گردد و مشمول رحمت الهی شود و در بهشت جاویدان قدم بگذارد و بستگان مورد علاقه اش نیز به او ملحق گردند.

74- گزینه 1 صحیح است. آیه 29 سوره ص

کتابی است مبارک که آن را بر تو نازل کرده ایم تا در آیات آن اندیشه کنند و خردمندان ا زآن پند گیرند *

قرآن کتابی است که به سوی تو نازل کردیم در حالی که خیرات و برکات بسیار برای عموم مردم دارد تا در آن تدبر کنند و به این طریق هدایت شوند آنها هم که صاحب خرد هستند به وسیله قرآن متذکر شده به سوی حق هدایت یابند.

75- گزینه 3 صحیح است. آیات 278 و279 سوره بقره

ای کسانی که ایمان آورده اید. اگر واقعاً مومنید از خدا پروا کنید و بازمانده ربا را رها نمایید. *

از این بیان چنین به دست می آید که بعضی مومنین در عهد نزول این آیات هنوز ربا میگرفتند و بقایایی از ربا را از بدهکاران خود طلب داشته اند لذا می فرماید از آنچه مانده صرف نظر کنید و سپس آنان را در آیه بعد تهدید می کند. سپس جمله را با قید اگر مومنید تمام کرد تا بفهماند که ترک رباخواری از لوازم ایمان است. به هر

ص: 109

حال این آیه با ایمان شروع و با ایمان تمام می شود گویا رباخواری عمیقاً با روح ایمان ناسازگار است.

واگر چنین نکردید بدانید به جنگ باخدا ورسولش برخاسته اید و اگر توبه کنید سرمایه های شما از خودتان است،نه ستم می کنید ونه ستم می بینید.*

76- گزینه 4 صحیح است. آیه 70 سوره طه

پس ساحران به سجده افتاده شدند. گفتند: به پروردگار موسی و هارون ایمان آوردیم.*

اگر فرمود به سجده افتاده شدند و نفرمود به سجده افتادند برای این بود که قدرت الهی آنان را چنان ذلیل کرد و نور حق چنان بی اختیارشان کرد که گویی اراده ای نداشته و شخصی دیگر آن ها را به سجده انداخت. بعد از آنکه به سجده افتادند هم به ربوبیت خدا شهادت دادند و هم به رسالت موسی و هارون اعتراف کردند.

77- گزینه 1 صحیح است. آیه 261 سوره بقره

مثل کسانی که اموالشان را در راه خدا می بخشند همچون مثل دانه ای است که هفت خوشه برویاند و در هر خوشه ای یکصد دانه (700 برابر)و خدا بر هر کس که بخواهد چند برابر می کند و خدا گشایشگر داناست. *

تا چند آیه مؤمنین را تشویق به انفاق می کند و در مرحله اول می فرماید : هدف از این کار باید خدا باشد نه مردم و در مرحله دوم صورت عمل وکیفیت آن را تبیین کرده که باید منت و اذیت به دنبال نداشته باشد و در مرحله سوم وضع آن مال را بیان می کند که باید طیب باشد نه خبیث و در مرحله چهارم مورد آن را که باید فقیری باشد که در راه خدا فقیر شده و در مرحله پنجم اجر عظیمی که در دنیا و آخرت دارد بیان نموده است. منظور از سبیل الله هر امری است که به رضایت خدا منتهی شود و هر عملی که برای حصول غرضی دینی انجام گیرد. غرض اسلام از انفاق این است که طبقات پایین را حمایت کرده و سطح زندگی ایشان را به طبقه مرفه نزدیک سازد. از سوی دیگر طبقه مرفه را از مخارجی که در نظر عموم مردم،غیر معمولی است و طبقه متوسط جامعه تحمل دیدن آن خرج ها را ندارد تحت عنوان

ص: 110

نهی از اسراف و تبذیر و امثال آن، جلوگیری نماید. غرض ازاینها ایجاد یک زندگی متوسطی است که فاصله طبقاتی در آن فاحش و بیش از اندازه نباشد تا ناموس وحدت و همبستگی زنده گشته و کینه ها و انگیزه های

دشمنی بمیرند چون هدف قرآن این است که زندگی بشر را در شئون مختلفش طوری نظام بخشد که سعادت انسان را دردنیا و آخرت تضمین نماید و بشر در جامعه ای زندگی کند که جو فضایل اخلاقی حاکم بر آن باشد. اما اگر جامعه طبقاتی باشد دلهره، بدبینی، مال پرستی، دشمنی و درگیری اجتناب ناپذیر است. جالب است که می فرماید انفاق کننده و نه عمل او، همانند دانه است تا بفهماند که وجود انسان و عمل او،دو شکل از یک حقیقت هستند یعنی افراد نیکو کار مانند بذر هائی پر ثمری هستند که به اطراف ریشه وشاخه می گسترانندوهمه جا را زیر بال و پر خود میگیرند.خدا واسع است یعنی لطف ورحمتش وسیع بوده و خیر و برکتش را به هر اندازه که بخواهد می دهد و چون علیم است و از نیات همه با خبر است می داند به چه کسی بدهد. مطلب مهم این است که در آیه مثلی را که آورده مقید به آخرت نکرده و به طور مطلق فرموده: خدا انفاق شما را مضاعف می کند پس هم شامل دنیا می شود و هم شامل آخرت. عقل هم این را تأئید می کند چون کسی که از دسترنج خود چیزی انفاق می کند هر چند ابتدا ممکن است به قلبش خطور کند که این مال از چنگش رفت و دیگر به او بر نمی گردد لیکن اگر کمی دقت کند خواهد دید که جامعه انسانی به منزله تن واحد است و اعضای آن مربوط به هم هستند. پس اگر فردی از جامعه دچار فقر شد و ما با انفاق وضع او را اصلاح کردیم هم دل او را از رذایلی که فقر در او ایجاد می کند پاک کرده ایم و هم چراغ محبت را در دلش روشن نموده ایم و هم زبانش را به گفتن خوبی ها به راه انداخته ایم و هم او را در عملکردش نشاط بخشیده ایم و این فواید عاید همه جامعه می شود چون همه افراد جامعه به هم مربوط هستند. پس انفاق یک نفر اصلاح حال هزاران نفر از افراد جامعه است و مخصوصاً اگر این انفاق در رفع حوائج تعلیم و تربیتی و امثال آن باشد. حال اگر انفاق برای خدا باشد،نمو و زیاد شدن آن از لوازم تخلف ناپذیر آن خواهد بود در حالی که اگر در غیر راه خدا باشد ممکن است توام با ضررهایی باشد چون وقتی رضای خدا انگیزه آدمی نباشد لابد انگیزه این است که با انفاقم شر او را

ص: 111

از خود دفع نمایم یا اعتدالی به حال جامعه ببخشم و در نتیجه به طورغیر مستقیم منافعی عاید خودم بشود که این نوعی استخدام و استثمار فقیر به نفع خویش است که چه بسا در دل فقیر آثار سوء به جای گذارد و چه بسا این آثار سوء در دل فقرا متراکم شود و ناآرامی و بلواها به راه بیندازد.

78- گزینه 1 صحیح است. آیه 39 سوره فصلت

و از آیات او این است که تو زمین را خاشع می بینی آنگه چون بر آن آب نازل کنیم جنبش یابد و رشد کند، بی گمان کسی که آن را زنده کرد زندگی بخش مردگان است؛ او بر هر کاری تواناست. *

از آیات او این است که زمین را بی حرکت می بینی اما وقتی قطره های باران بر آن نازل شود به جنبش در می آید و نشو و نمو می کند. زمین مرده کجا و این آثار حیات پس از بارش باران کجا؟ کسی که زمین مرده را زنده می کند مردگان را نیز در قیامت زنده می کند،آری او بر همه چیز تواناست با این حال چگونه نسبت به وقوع معاد در شکید ؟

79 - گزینه 3 صحیح است. آیات 74و73و72 سوره فرقان

و نیز کسانی که در مجلس باطل حضور نیابند و چون بر امری لغو بگذرند کریمانه بگذرند *

بندگان رحمان وقتی با اهل لغو برخورد می کند و آنانرا سرگرم گناه و بیهودگی می بینند از آنها رو بر می گردانند

در حالی که خود را پاکتر از آن می دانند که همنشین ایشان شوند. لغو یعنی هر کاری که هدف عاقلانه ندارد پس عباد الرحمان همیشه دارای هدف معقول و سازنده ای هستند و از هر بیهوده کاری متنفرند. *

و کسانی اند که چون به آیات پروردگارشان تذکر داده شوند، کر و کور روی آن نمی افتند. *

بندگان رحمان با گوش شنوا حکمت و موعظه قرآن را می شنوند و با بصیرت تمام به آن توجه می کنند به عبارت دیگر کورکورانه به چیزی دل نمی بندند بلکه با تفکر و تعقل کافی آن را می پذیرند.

ص: 112

و کسانی اند که می گویند: پروردگارا!به ما از همسران و فرزندانمان آن ده که مایه روشنی چشمان ما باشد و ما را پیشوای پرهیزگاران گردان. *

ویژگی دیگر آنها این است که عنایت خاصی به فرزند و خانواده خویش دارند چون می گویند: پروردگارا!

آنها را موفق بدار تا از گناه اجتناب کنند و پیرو دستورات تو باشند. البته آنها صرفاً به دعا اکتفا نمی کنند بلکه با تلاش مستمر سعی در تربیت اهل خود نیز دارند لذا عرض می کنند : ما را پیشوای اهل تقوا قراربده. یعنی آنها به این قانع نیستند که خود راه حق را بپیمایند بلکه از خدا این توفیق را می خواهند که در انجام خیرات آنگونه حریص باشند که مؤمنان دیگر از آنها بیاموزند و از ایشان پیروی کنند و سرمشقی برای متّقین محسوب شوند

80- گزینه 1 صحیح است. آیه 77 سوره هود

و چون فرستادگان ما نزد لوط آمدند، از آمدن آنان غمگین شد و دستش از حمایت ایشان کوتاه شد و گفت: امروز، روزی سخت است. *

هنگامی که رسولان ما از نزد ابراهیم خارج و بر لوط وارد شدند، لوط از آمدنشان ناراحت شد و غم و اندوه تمام وجودش را فرا گرفت زیرا ملائک به صورت مردان خوش سیمایی ظاهر شده بودند و بیم آن می رفت که این قوم غرق شده در آلودگی جنسی به سراغ آنان بیایند پس گفت: امروز روز سخت و وحشتناکی است.

81- گزینه 3 صحیح است. آیه 243 سوره بقره

آیا داستان کسانی را که هزاران هزار بودند و از بیم مرگ از خانه و کاشانه خویش بیرون رفتند ندانسته ای؟ پس خدا به آنان گفت بمیرید و مردند سپس زنده شان کرد زیرا خدا نسبت به مردم صاحب فضل است ولی اکثر مردم شکر نمی کنند*

گروهی از مردم به بهانه واهی از رفتن به میدان جهاد خودداری کردند اما خدا ایشان را در همان شهرشان گرفتار مرض طاعون کرد به نحوی که هزار هزار خانه های خود را خالی کرده و برای نجات خود به بیابان پناه بردند پس خدا فرمود : بمیرید و همگی همانجا مردند سپس با دعای حضرت حزقیل زنده شان کرد زیرا خدا در حق مردم فضل و کرم بسیار دارد با این حال اکثراً شکر نعمتهای خدا را ادا

ص: 113

نمی کنند. نتیجه اینکه اگر از احکام الهی که مایه سعادت دنیا و آخرت شماست شانه خالی کنید دچار سرنوشت شوم می شوید. جهادمایه عزت است اما اگر به خاطر ترسهای موهوم از آن فرار شود، خدا انسان را گرفتار دشمنانی ناچیزتر خواهد کرد که سریعتر از میدان نبرد او را نابود می کند و خواری اخروی سرجای خودش است. با اینکه می توانست از ضمیر استفاده کند باز کلمه ناس را ذکر کرد تا بفهماند به طور کلی اکثر مردم جهان شاکر نیستند.

82- گزینه 1 صحیح است. آیه 31 سوره آل عمران

(ای پیامبر)بگو اگر خدا را دوست دارید از من پیروی کنید تا خدا نیز دوستتان بدارد و گناهان شما را بر شما ببخشاید و خدا آمرزنده مهربان است *

خدا بنده اش را به اخلاص در دین و اجتناب از شرک دعوت می کند و چون اخلاص در دین کامل نمی شود مگر با دلبستگی و محبت به خدا لذا آیه متذکر حب الهی می شود. البته خدا هر محبتی را لایق خود نمی داند فقط محبتی را سزاوار خود می داند که مبتنی بر اسلام یعنی همان دینی که تمام انبیاء منادی آن بودند، باشد. برای همین فرمود اگر می خواهید خدا را دوست داشته باشید باید از شریعتی که پیامبر(ص) آورده پیروی کنید. در این صورت بزرگترین بشارت را به شما می دهم و آن اینکه خدا نیز شما را دوست خواهد داشت. آیه این مطلب را نیز می فهماند که دوست داشتن خدا با دوستی کفار اصلاً سازگار نیست و تنها با پیروی از رسولش می سازد. همانطور که نتیجه دوست داشتن خدا،اخلاص و تقرب یافتن به درگاهش می شود نتیجه محبت خدا به بنده نیز این می شود که حجابهایی را که به واسطه گناهان بین خود و خدا درست کرده از بین می رود و به دنبال آن رحمت و کرامات دیگری به بنده اش افاضه می کند.

83- گزینه 3 صحیح است. آیات 41و1 سوره انفال

ای پیامبر از تو درباره انفال سوال می کنند بگو: انفال برای خدا و رسولش است پس از خدا پروا کنید و با یکدیگر سازش نمایید و اگر ایمان دارید از خدا و پیامبرش اطاعت کنید.*

ص: 114

مسلمانان به طور ابهام فهمیده بودند که مالک غنایم هستند اما نمی دانستند چگونه و بین چه افرادی باید آن را تقسیم کنند لذا بین آنها مشاجره واقع شد. مشکل را نزد پیامبر برده و از ایشان سوال کردند و حضرت یک حکم کلی در مورد انفال صادر کردند که غنایم نیز جزیی از آن است : انفال ملک کسی نیست بلکه مال خدا و رسول است که به هر مصرفی بخواهند می رسانند و به این ترتیب ریشه اختلاف از بین می رود. باید دانست انفال از ماده نفل به معنی زیادی است و شامل تمام اموال زیادی جامعه از قبیل سرزمین های تخلیه شده، دهات متروکه، قله کوه ها بستر رودخانه ها، ما ترک اشخاص بی وارث و غنایم جنگی و خلاصه اموالی که تحت مالکیت خصوصی نیست، می شود. حالا از خدا بترسید و با قبول این حکم، فسادی که در بینتان به وجود آمده اصلاح کنید. اگر ایمان دارید از خدا و پیامبرش اطاعت کنید و بر احکامی که صادر می شود گردن نهید. دستور اصلاح مسلمانان یکی از مهمترین احکام است و علی (ع) در آخرین وصایایش در بستر شهادت فرمودند من از پیامبر شنیدم که فرمود اصلاح رابطه میان مردم از انواع نماز و روزه مستحبی هم برتر است. علت این همه تاکید برای آن است که اقتدار ملت اسلام در سایه تعاون و وحدت به دست می آید.

و اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدایی حق از باطل، روزی که آن دو گروه با هم روبرو شدند، نازل کردیم؛ ایمان دارید بدانید هر چیزی را که به غنیمت گرفتید،یک پنجم آن برای خدا و پیامبر و برای خویشاوندان و یتیمان و بینوایان و در راه ماندگان است و خدا بر هر چیزی تواناست.*

بار دیگر به ریشه مشاجره جمعی از مسلمانان یعنی تقسیم غنایم بر می گردد و اعلام می دارد آنچه شما غنیمت می برید هر چه باشد، یک پنجم آن مال خدا و رسول و ذی القربی و یتیمان و مسکینان و واماندگان در راه است، آن را به اهلش بدهید. مراد از یوم الفرقان روز جنگ بدر است که بین حق و باطل جدایی افکند زیرا1. مومنین راستین از مدعیان کاذب شناخته شدند 2. دین خدا تثبیت شد و همه قبائل وادار به اندیشه در آیین جدید شدند 3. وعده پیروزی که قبلاً به مسلمانان داده شده بود محقق شد و به این ترتیب حقانیت رسول ظاهر شد. اما در روز بدر چه چیزی نازل شد؟ این حکم نازل شد که غنایم جنگی و انفال از آن خدا و رسول

ص: 115

است و احدی را در آن سهمی نیست و حالا همان خدا امروز حکم می کند که چهار سهم آن برای شما و یک سهم آن برای اهلش است که باید به ایشان برگردانید و بدانید خدا بر هر چیزی قادر است. منظور از ذی القربی طبق روایات متواتر فقط امامان اهل بیت هستند و نه همه خویشان پیامبر و این البته تبعیض یا امتیازی برای آنها نیست بلکه چون وظیفه رهبری امت را به عهده دارند باید از استقلال مالی برای رفع نیازهای جامعه و مردم برخوردار باشند. همین طور طبق روایات مراد از ایتام و مسکینان و واماندگان د رراه فقط از بنی هاشم و سادات هستند و نه همه نیازمندان که باز برای رفع توهم باید بگوییم که حکومت اسلامی دارای دو صندوق خمس و زکات است که سادات فقیر فقط از خمس و سایر نیازمندان از زکات بهره مند می شوند آن هم به طور مساوی و به اندازه نیاز یک سال و نه بیشتر. شاید علتش این است که زکات از مالیات هایی که جزأ اموال عمومی جامعه است تامین می شود پس باید به مصرف عامه برسد در حالی که خمس از مالیات های مربوط به حکومت اسلامی است که باید صرف مخارج دستگاه حکومت و کارگزاران آن بشود. گرچه آیه متذکر غنایم جنگی می شود اما حکم آن شامل تمام درآمدها و منافعی می شود که نصیب انسان می گردد پس باید خمس درآمدی که از راه تجارت و گنج و معدن و غواصی و... عاید می شود به شش گروهی که آیه متذکر شده پرداخت گردد. البته سهم خدا به رسول و امام و رهبر حکومت اسلامی تعلق می گیرد.

84- گزینه 4 صحیح است. آیات 4 و 3 سوره بقره

همان کسانی که به غیب ایمان دارند و نماز را بر پا می دارند و از آنچه روزیشان داده ایم انفاق می کنند. *

متقین چه مشخصاتی دارند ؟ چون فطرت سالمی دارند، به این حقیقت اعتراف دارند که موجود محتاج هستند و احتیاجشان به چیزی است که خارج از ذات خودشان است یعنی شخصی که سلامت فطرت داشته باشد خواه ناخواه ایمان به موجودی دارد که هستی خودش و هستی همه عالم مستند به آن موجود است. پس متقین به غیب ایمان دارند و افق دید و جهان بینی آنها محدود به ماده و

ص: 116

محسوسات نیست. رسالت قرآن نیز در این راستاست یعنی می خواهد دید انسان را از قشر تنگ و نازک عالم شهادت و محسوسات خارج ساخته و او را متوجه عالم پر عظمت غیب سازد. ملائک، لوح محفوظ،عرش و کرسی، بهشت و جهنم و حتی روح و روان انسان ها بخشی از عالم غیب هستند که متقین به آن ایمان دارند. تاکید قرآن برای باز کردن افق دید انسان به خاطر این است که احساسات و رفتار افراد تابع جهان بینی و ایمان آنهاست. شخص سلیم الفطره بعد از آنکه به چنین وجود غیبی ایمان آورد و معتقد شد که حتی دقیقه ای ا زحوائج

موجودات غافل نمی ماند آن وقت باور می کند که او لحظه ای نیز از هدایت بندگانش غافل نمی ماند و راه نجات را به آنان نشان می دهد. به این تریتب سر ازمسئله توحید و نبوت و معاد در می آورد و در نتیجه خود را ملزم می داند که در برابر آن مبدا یکتا خضوع کند چون خالق و رب او و رب همه عالم است و نیز خود را ملزم می داند که در جستجوی هدایت او برآید و وقتی به هدایت او رسید،آنچه در وسع او هست از مال و جاه و علم و فضیلت همه را در راه احیاء آن هدایت و نشر آن دین، به کار می بندد و این همان نماز و انفاق است اما نه نماز و زکات قرآن، چون گفتار ما دربارۀ شخص سلیم الفطره ای است که اینها را در فطرت خود می یابد، بلکه نماز و زکاتی که فطرتش بر گردنش می اندازد و او هم از فطرتش می پذیرد. به عبارت دیگر انسان به حسب فطرت سالم خود در می یابد که مهمترین کار بنده دو چیز است یکی توجه به خدا و دیگری توجه به مردم و انفاق کردن در راه خدا

*وهمان کسانیکه به آنچه برتونازل شده وبآنچه پیش از تو فروفرستاده شده ایمان دارند وهمانها به آخرت یقین دارند*

85- گزینه 2 صحیح است. آیات 13 تا17 سوره نور

چرا چهار گواه بر آن بهتان نیاوردند؟ پس چون گواهان را نیاوردند، اینانند که نزد خدا دروغگویانند. *

وظیفه مومنین روشن است : اگر آنها در آنچه می گویند و نسبت می دهند راستگو باشند باید شهود چهارگانه را حاضر می ساختند و چون نیاوردند پس شرعاً و در نزد خدا محکوم به کذب هستند. پس مومنین تا وقتی که دلیل شرعی اقامه نشده باید

ص: 117

طرف را دروغگو بدانند

- و اگر فضل خدا و رحمتش در دنیا و آخرت بر شما نبود قطعاً به سزای آنچه در آن به دخالت پرداختید به شما عذابی بزرگ می رسید*

اگر فضل و رحمت خدا نبود به خاطر این کاری که در آن وارد شدید عذاب عظیمی در دنیا و آخرت به شما می رسید. در کدام کار وارد شدند؟ آیه بعد پاسخ می دهد :

- انگاه که آن بهتان رااز زبان یکدیگر می گرفتید و با دهانهای خود چیزی را که به آن علم نداشتید می گفتید و می پنداشتید که کاری ساده است حال آنکه نزد خدا بس بزرگ بود. *

به خاطر بیاورید زمانی را که به استقبال این دروغ بزرگ رفتید و بدون تحقیق آن را از زبان یکدیگر می گرفتید و دهان به دهان منتشرش می ساختید بی آنکه اصلاً در دل شما جا داشته باشد چون به آن علم نداشتید. شما این رفتار خود را کاری ساده می پنداشتید حال آنکه نزد خدا کار بس عظیمی است چون هم بهتان و افتراء بود و پای آبروی یک مسلمان در میان بود و هم این مسلمان که رسول خدا بودند و طبعاً شیوع تهمت درباره آنجناب، هم وی را رسوا و هم دین را تباه می ساخت. از آیه می توان سه گناه مؤمنین را متوجه شد 1. پذیرفتن شایعه 2 اشاعه آن 3. کوچک شمردن عمل خود. کلمات زبان و دهان می فهماند آنها اهل استدلال نبوده و سخنشان فقط باد هوا و چرخش زبان و حرکت دهان بود. و چرا چون آن را شنیدید نگفتید: ما را سزاوار نیست که در این باره سخن گوییم،منزهی تو این بهتانی بزرگ است. * چرا نگفتید ما حق نداریم آن را بازگو کنیم ؟ و چرا نگفتید سبحا ن الله این بهتانی بسیار بزرگ است؟ یعنی مؤمنین هم نباید این سخنان را بپذیرند و اشاعه دهند و هم نباید بی تفاوت باشند باید به صورت منفی با چنین سخنانی برخورد نمایند و آن را دروغ تلقی کنند.

خدا اندرزتان می دهد که هرگز مثل آن را اگر مومنید تکرار نکنید *

نشانه ایمان اجتناب از تهمت زدن است وآیه به طور ضمنی بیان می کند که پشیمانی کفایت نمی کند و توبه واقعی عدم تکرار گناه است. در این صورت مؤمنین دیگر ابزار دست دشمنان نخواهند شد.

ص: 118

86- گزینه 2 صحیح است. آیه 82 سوره اسراء

و ما آنچه را برای مؤمنان مایه شفا و رحمت است از قرآن نازل می کنیم و ستمگران را جز زیان نمی افزاید.*

شفا و رحمت، همان قرآن است که برای مؤمنان شفاست و آنها را از انواع بیماری های فکری و اخلاقی پاک می کند و برای آنها رحمت است و پس از آن پاک سازی شکوفه های فضایل انسانی را در آنها می رویاند. اما برای ظالمین چه طور؟ درست بر عکس مؤمنین زیرا فقط بر خسران و زیان آنها می افزاید. آنها به واسطه اصرار بر گناه روحشان چنان آلوده شده که فقط متمایل به آلودگی هاست و از هر چه بوی حقیقت می دهد گریزانند لذا در برخورد با قرآن نه تنهاهدایت نمی شوند بلکه دشمنی آنها نیز بیشتر می گردد.

87- گزینه 3 صحیح است. آیه 41 سوره عنکبوت

داستان کسانی که به جای خدا سرپرستانی اختیار کردند همانند داستان عنکبوت است که خانه ای ساخت و اگر در می یافتند سست ترین خانه ها خانه عنکبوت است. *

خانه عنکبوت سست ترین خانه هاست چون علیرغم نظم و هماهنگی ظاهری نمی تواند عنکبوت را از شر گرما و سرما و خطرات دیگر محافظت نماید و در واقع از آثار خانه فقط اسم آن را دارد. اولیاء مشرکین نیز اینچنین هستند و تنها اسمی از ولایت را دارند چون نه می توانند خیری را جلب و شرّی را دفع کنند و نه می توانند آنها را شفاعت نمایند و خلاصه هیچ امری از امور آنها را تدبیر نمی کنند. عبارت اگر می دانستید یعنی اگر آنها از سستی تکیه گاه های خود با خبر بودند به خوبی می فهمیدند در سستی مانند خانه عنکبوت هستند. البته روی سخن متوجه هر کسی است که جز خدا سرپرستی انتخاب می کند و آن را مستقل در اثر می بیند لذا شامل ولایت پیامبر یا ائمه نمی شود چون برگشت ولایت ایشان به خداست.

88- گزینه 3 صحیح است. آیات 75-73 سوره اسراء

و چیزی نمانده بود که ترا از آنچه به سوی تو وحی کرده ایم گمراه کنند تا غیر آن را بر ما ببندی و در آن صورت ترا به دوستی خود بگیرند *

ص: 119

مشرکین از پیامبر خواستند که دست از بدگویی خدایان ایشان بر دارد و بردگان و فقرایی که به وی گرویده اند، از خود دور سازد تا آنها نیز راضی شوند با حضرت یکجا بشینند و به سخنان و آیات الهی گوش دهند. می فرماید: نزدیک بود مشرکین ترا بلغزانند و از آنچه به تو وحی کردیم منحرفت کنند تا رفتاری مخالف خواست ما در پیش بگیری و اختلاف طبقاتی را خداپسندانه جلوه دهی و به این وسیله افترایی بر ما ببندی تا آنها راضی شوند و ترا دوست خود بگیرند.

- و اگر ترا استوار نمی داشتیم قطعاً نزدیک بود کمی به سوی آنان متمایل شوی *

اگر ما با مقام عصمت،ترا ثابت قدم نمی کردیم، نزدیک بود اندکی به سوی آنها میل کنی اما ما ترا استوار

ساختیم و در نتیجه به آنها کمترین میلی پیدا نکردی چه رسد به اینکه دعوتشان را اجابت کنی. بعضی از آیه استفاده می کنندکه پیامبران معصوم نبودند اما کمی دقت نشان می دهد که مقام عصمت مانع تمایل حضرت، ولو اندک، به مشرکین شد نه اینکه پیامبر انعطاف نشان داد و خدا او را مواخذه کرد به عبارت دیگر حضرت به

اعتبار انسان بودن در خطر گرفتار شد به وسوسه های مشرکین بود اما به لحاظ مقام عصمتش نه تنها گرفتار نشد بلکه به آن نیز نزدیک هم نگشت.

- در آن صورت حتماً تو را دو برابر در زندگی دنیا و دو برابر پس از مرگ عذاب می چشاندیم آنگاه در برابر ما برای خود یاوری نمی یافتی *

معلوم می شود عصمت انبیاء جنبه اضطرار و اجبار ندارد بلکه توام با نوعی خود آگاهی است که به اختیار و آزادی اراده انجام می گردد. یعنی ارتکاب گناه در آنها عقلاً محال نیست بلکه به خاطر ایمان خاصی که دارند اصلاً وجود خارجی پیدا نمی کند. اما اینکه فرمود عذاب دو چندان، برای این است که انسان هر قدر مقامش از نظر علم و ایمان بالاتر رود، هم اعمال نیکش با ارزش تر و با ثواب تر و هم گناهش زشت تر و عذابش بیشتر خواهد بود یعنی خدا گناهان افراد را به یک چشم نمی بیند بلکه با علم و ایمان افراد مقایسه و سپس حکم می کند.

89- گزینه 3 صحیح است. آیات 3و2و1 سوره نمل

طا، سین،این است آیات قرآن و کتابی روشنگر *

ص: 120

این آیات رفیع القدر که ما نازل می کنیم آیات کتابی است خواندنی که مقاصد خود را روشن بیان می کند

بعبارت دیگر هم خودش واضح است و هم روشن کننده حقایق می باشد- که مایه هدایت و بشارت برای مومنان است

همانانکه نماز بر پا می دارند و زکات می دهند و به آخرت یقین دارند.*

حال به صفات مومنین اشاره می کند و قبل از همه به پیوند نزدیک آنها با خدا و مردم می پردازد. بیان این دو عمل از میان اعمال صالح نشان می دهد نماز و زکات چه مقام بزرگی دارند. اما عمل هر قدر هم صالح باشد اگر توام با اعتقاد به آخرت نباشد اثرش خنثی و حبط می گردد(147 اعراف) اگر در آخر آیه ضمیر هم را تکرار کرد برای این بود که بفهماند شأن مؤمنین یقین داشتن به آخرت است و باید چنین انتظاری از هر مومنی داشت. باید دانست اگر آیات قرآن برای مؤمنین ( 2نمل) و مسلمین (102 نحل) و متقین (2 بقره) هدایت است بخاطر این است که تا حداقلی از ایمان وتسلیم و تقوی نسبت به حقایق در دل انسان نباشد بدنبال حق نمی رود و از کتاب مبین بهره نمی گیرد همان طور که مشرکین لجوج نگرفتند.

90- گزینه 2 صحیح است. آیه 125 سوره نحل

با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت دعوت کن و با آنان به شیوه ای که نیکوتر است مجادله نمای. در حقیقت، پروردگار تو به حال کسی که از راه او منحرف شده داناتر و نیز به حال هدایت یافتگان داناتر است. *

حکمت یعنی مدد گرفتن از علم و عقل و استدلال که نتیجه اش همیشه حق است و هیچ شک و ابهامی را باقی نمی گذارد. موعظه بیان چیزهایی است که قلب شنونده را نرم و به رقت در می آورد مانند بیان کارهای نیکی که ستایش دیگران را بدنبال دارد. اگر حکمت همیشه نتیجه حق را در پی دارد، موعظه می تواند همه نتیجه خوب و هم بد را بدنبال داشته باشد و نتیجه بد وقتی است که موعظه کننده به آنچه می گوید، معتقد و عامل نباشد و مطلب را با حسن خلق بیان نکند و مثلاً آنرا با تحقیر و سرزنش همراه کند به همین جهت می فرماید موعظه حسنه کن. اما دعوت کردن با مجادله به این معنی است که طرف مقابل را با منطق خودش جواب دهی لذا خاصیت

روشنگری حق را ندارد و فقط فایده اش اینست که او را از عقیده و نظرش منصرف می کند. اما استفاده از این روش پر مخاطره است زیرا اگر با حسن خلق همراه نباشد

ص: 121

ممکن است طرف مقابل بر عقیده اش استوارتر شود و باطلی احیاء گردد. پس استفاده از جدال باید با ظرافت بیشتری توام باشد و شاید به همین دلیل فرمود جدال احسن و نفرمود جدال حسن تا بفهماند که در مجادله باید به نیکو ترین وجه عمل کرد. اینکه در برخورد با افراد کدامیک از این سه روش باید استفاده کرد بسته به تشخیص دعوت کننده است. خدا داناتر است به حال گمراهان و هدایت شده ها لذا خوب می داند آنچه برای گمراهان مفید و وسیله هدایت است همانا حکمت و موعظه و جدال است آن هم موعظه حسنه و جدال احسن.

91- گزینه 3 صحیح است. آیه 57 سوره غافر

قطعاً آفرینش آسمانها و زمین بزرگتر از آفرینش مردم است ولی بیشتر مردم نمی دانند *

مشرکین هرگز به آرزوی خود نمی رسند چون آفرینش آسمانها و زمین که از آفرینش انسانها بزرگتر است، نتوانست خدا را عاجز کند پس محال است یک جزء کوچک از آن یعنی انسان ها بتوانند او را عاجز سازند اما چه باید کرد که بیشتر مردم جاهلند و خیال می کنند می توانند با مجادله خود حق را سرکوب و خدا را عاجز سازند.

92- گزینه 4 صحیح است. آیه 27 سوره اسراء

همانا اهل تبذیر، برادران شیاطین هستند و شیطان نسبت به پروردگارش نا سپاس است *

علت نهی از تبذیر را بیان می کند: تبذیر نکن چون اگر بکنی از برادران شیطان خواهی بود، همو که کفور بود و نعمتهای خدادادی را در راه گمراه ساختن بندگان خدا و دعوتشان به نافرمانی مصرف کرد، تبذیر کنندگان نیز اینطور هستند چون نعمتهای الهی را کفران می کنند و نابجا مصرف می نمایند لذا برادر شیطانند. تعبیر به برادران برای این است که یا اعمال مبذرین هماهنگ با اعمال شیاطین است مانند برادرانی که یکسان عمل می کنند و یا به این جهت است که در دوزخ قرین شیاطین هستند. اگر در ابتدای آیه شیطان را به صورت جمع آورد برای این بود که هر انسانی که از خدا روی بر می گرداند،شیطانی بر انگیخته می شود تا قرین و همنشین او باشد پس هر مبذری برادر شیطان خویش است.

ص: 122

93 - گزینه 4 صحیح است. آیه 37 سوره آل عمران

پس پروردگارش او را هر چه نیکوتر پذیرفت و به نیکی پرورش داد و زکریا را به سرپرستی او برگماشت، هر گاه که زکریا در آن غرفه بر او وارد می شد می دید که نزد او رزق و روزی است و می گفت ای مریم! اینها از کجا برایت آمده است؟ می گفت آن از نزد خداست، خدا هر کس را بخواهد بی حساب روزی می دهد. *

اینجا دو دعای مادر مریم اجابت می شود: اول خدا او را برای خدمت در معبد پذیرفت که این متضمن احترام و تعظیم مریم است و معنایی جز اصطفاء و برگزیدن او ندارد دوم آنچنان به مریم رشد و طهارت بخشید که وسوسه شیطان نمی توانست در او راه یابد. پس این قسمت آیه ماننده آیه 42 همین سوره است باید دانست نکره آمدن رزق نشان می دهد که غذا برای زکریا ناشناس بود یعنی بهشتی بوده است همانطورکه حضرت مریم پاسخ داد.

94 - گزینه 2 صحیح است. آیه 138 سوره اعراف

و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم تا به قومی رسیدند که به پرستش بتهای خویش همت گماشتند. گفتند ای موسی!همانگونه که برای آنان خدایانی است برای ما نیز خدایی قرار ده. گفت راستی شما قومی نادان هستید.*

با پایان گرفتن جریان فرعون، درگیری داخلی موسی که به مراتب سخت تر از گذشته بود، شروع شد. از داستان بنی اسرائیل بر می آید که آنها مردمی مادی و حسی بودند و اعتنایی به ماورا حس نداشتند و اگر هم داشتند بیشتر تشریفاتی بوده و از طرف دیگر زندگی مداوم با قبطیان که مردمی بت پرست بودند سبب شده بود که شدیداً تحت تاثیر بت پرستی قرار بگیرند برای همین وقتی در مسیر خود به جمعیتی بت پرست رسیدند ازعمل آنها خوششان آمد و از موسی خواستند بتهایی برای آنان درست کند. این درخواست را زمانی مطرح کردند که به تازگی لطف پروردگار را در عبور دادنشان از نیل دیده بودند لذا موسی آنان را توبیخ کرده و می فرماید

واقعاً شما قومی جاهل هستید !معلوم می شود سرچشمه بت پرستی جهل است، جهل به خدا و صفات او،جهل به ماوراء ماده و جهل به علل اصلی حوادث جهان که سبب می شود حوادث به یک سلسله علل خیالی از جمله

ص: 123

بت ها نسبت داده شود.

95- گزینه 4 صحیح است. آیات 59و58و57 سوره شعراء

آنگاه ایشان را ازباغها و چشمه ها بیرون کردیم و از گنجها و مقام کریم *

گرچه آنها ضعیف و اندک هستند اما این تصمیم را گرفتیم که همگی به مقابله با آنها برخیزیم. پس فرعونیان به تحریک فرعون از شهرهای خود بیرون شدند تا به مقابله با بنی اسرائیل برخیزند. جالب است که خدا بیرون رفتن آنها را به خود نسبت می دهد تا بفهماند نقشه الهی درکاراست و می خواهد فرعونیان رادر نیل غرق سازد تا به سزای عملشان برسند. مراد ازمقام کریم، قصرها، قدرت و امکانات اقتصادی فرعونیان است

- وبدین سان آنها را به بنی اسرائیل به میراث دادیم *

چون بنی اسرائیل بی زحمت امکانات فرعونیان را به دست آوردند لذا تعبیر به ارث بردن کرد.

96- گزینه 2 صحیح است. آیه 21 سوره ق

و هر کسی با سوق دهنده و گواهی دهنده ای می آید *

هر فردی در روز قیامت در حالی به محضر خدا حاضر می شود که سوق دهنده ای او را از پشت سر می راند و شاهدی همراه دارد که به آنچه وی کرده گواهی می دهد.

97- گزینه 2 صحیح است. آیه 54 سوره بقره

و یاد آورید که موسی به قومش گفت ای قوم من ! شما با گوساله پرستی بر خودتان ستم کرده اید پس به درگاه آفریدگارتان توبه کنید، پس خودتان را بکشید که این در نزد آفریدگارتان برای شما بهتر است، وقتی چنین کردید خدا از شما درگذشت زیرا او تواب و رحیم است.*

به توبه عجیبی اشاره دارد چون بازگشت به بت پرستی موضوع کم اهمیتی نبود آن هم بعد از دیدن معجزات الهی در نتیجه باید این موضوع برای همیشه ریشه کن می شد به علاوه آنکه با سابقه لجاجت و عنادی که این قوم داشتند این مسئله

ص: 124

می توانست سر مشقی برای آیندگان محسوب گردد لذا دستور شدیدی از سوی خدا صادر شد و آن اینکه توبه تان فقط از طریق اعدام دسته جمعی گنهکاران پذیرفته می شود آنهم به این صورت که یکدیگر را به قتل برسانید. امر به قتل مجرمین یک امر آزمایشی مثل ذبح اسماعیل و به مصلحت قوم یهود بوده است. وقتی فرمان خدا صادر شد و عده ای به قتل رسیدند خدا قتل آنها را به عنوان قتل همه مجرمین قبول کرد و به این ترتیب توبه آنها پذیرفته شد زیرا او بسیار توبه پذیر و رحیم است.

98- گزینه 1 صحیح است. آیه 51 سوره شوری

و هیچ بشری را نرسد که خدا با او سخن گوید جز از راه وحی یا از پشت حجابی یا رسولی بفرستد و به اذن او هر چه بخواهد وحی نماید آری، اوست علی حکیم*

پس خدا به سه طریق با انسان تکلم می کند که این سه با هم متفاوتند1. به او وحی می کند در این حالت هیچ واسطه ای بین خدا و بنده نیست و همان القاء به قلب است مثل آیه 27 مؤمنون 2. از پشت حجاب یعنی تکلمی است که با واسطه انجام می شود و بنده سخنان خدا را از پشت پرده می شنود مانند سخن گفتن با موسی در طور 3. از طریق ارسال رسول،که در این حالت واسطه فرشته است که وحی را از خدا گرفته و به پیامبر می رساند آن گونه که جبرئیل به پیامبر می رساند. خدا علی و حکیم است یعنی به خاطر علو مقامی که نسبت به خلق و نظام حاکم بر آن دارد، بزرگتر از آن است که مانند خلق با سایرین گفتگو کند لذا به واسطه حکمتش راه وحی را برای سخن گفتن با خلق اختیار کرد تا انسان بتواند به سعادت لایقش برسد زیرا عقل به تنهایی کافی نیست.

99- گزینه 3 صحیح است. آیات 267 و268 سوره بقره

ای مؤمنین از دستاورد خویش(درآمدهای تجاری)وازآنچه از زمین برایتان خارج کرده ایم(درآمد های زراعی ومعدنی) پاکیزه هایش را انفاق کنید وقصد بخشیدن چیز های بد وبیهوده را نکنید،همان هائی که خودتان نیز ستاننده آن نیستید مگر آنکه چشم پوشی کنید وبدانید خدا بی نیاز ستوده است.*

کیفیت مال انفاقی را بیان می دارد که باید از قسمت های پاک باشد و نباید از

ص: 125

قسمت های ناپاک انفاق کنید در حالی که حتی خود شما نیز حاضر نیستید آنها را بگیرید مگر از روی اغماض و اکراه! مراد از طیّب هم پاکی ظاهری است و هم پاکی معنوی و حلال بودن آن. مطمئناً انفاق هایی که سراسر توهین و تحقیر است، نه تنها مایۀ رشد و تعالی انفاق کننده نمی شود بلکه شاید مایۀ سقوط او نیز بشود. در حقیقت، آیه به نکته لطیفی اشاره می کند که انفاق در راه خدا، یک طرفش مؤمنان نیازمندند و طرف دیگر آن خداست لذا اگر اموال پست و بی ارزش انتخاب شود، از یک سو تحقیر نیازمندان است که چه بسا با وجود تهیدستی، مقام بلندی از نظر ایمان و انسانیت داشته باشند و روحشان آزرده شود و از سوی دیگر توهین و سوء ادبی است نسبت به مقام شامخ پروردگار که او را شایستۀ اجناس پاک و طیّب نشمرده است. پس چیزی را انفاق کنید که پر قیمت و مورد پسند شما و همه است. بدانید خدا غنی است و نیازی به انفاق شما ندارد و حمید است و شایسته ستایش چون همه نعمتها را او به شما داده پس بهترین قسمت مالتان را انفاق کنید. شاید حمید به معنای ستایش کننده باشد نه ستایش شوند آنوقت می فهماند که او در عین بی نیازی از انفاق های شما، از شما ستایش می کند پس بهترین قسمت مال خود را به مستمندان بدهید

شیطان شمارا از فقر می ترساند وبه فحشاء فرمان می دهد در حالیکه خدا مغفرت و فضلش را بشما وعده می دهد وخدا گشایشگر داناست.*

انفاق مال خبیث بجای مال طیب انگیزه ای جز ترس از فقر وبی خبری ازمنافع این انفاق ندارد اما این ترس خطاست چون منشاء آن القاء شیطانی است؛او این ترس را به دلها می اندازد وهیچ منظوری جز گمراهی وبه فحشا کشاندن شما ندارد چون وقتی نیازمندان در فقر باقی بمانند آنوقت در جامعه، آرامش و معنویت جای خود را با انواع نا آرامی و بی عفتی ها و جنایات خواهد داد. امّا منافع انفاق طیّب، آمرزش گناهان و زیادت مال است و این البته یک نتیجه گیری موهوم نیست بلکه وعده ای است که خدا داده و وعدۀ او نیز همواره حق است برای همین حضرت علی (ع) فرمودند: به هنگام تنگدستی انفاق کنید و با خدا معامله نمایید. او واسع است، یعنی در امکان او هست که آنچه وعده داده، عطا کند و او علیم است یعنی هیچ چیز بر او پوشیده نیست پس هر وعده ای که می دهداز روی علم است نه جهل تا نتواند به آن عمل کند

ص: 126

100- گزینه 2 صحیح است. آیه 21 سوره سجده

و قطعاً غیر از آن عذاب بزرگتر از عذاب نزدیکتر نیز به آنان می چشانیم امید که آنها بازگردند*

به یکی از الطاف الهی برای تربیت مجرمین اشاره می کند: سوگند می خورم بزودی از عذاب ادنی و نزدیک به آنها می چشانیم و ایشان را گرفتار قحطی و فقر و مرض و جنگ می کنیم تا شاید قبل از آنکه عذاب اکبر و قیامت دامن آنها را بگیرد، متنبه شده و از عناد و لجبازی دست برداشته و توبه و انابه کنند. پس بسیاری از بلاها و رنجها فلسفه تربیتی دارند بعلاوه اگر فرمود شاید بازگردند برای اینست که چشاندن عذاب دنیای به تنهایی برای بیدار شدن کافی نیست بلکه اراده آدمی نیز شرط است. چرا ادنی مقابل اکبر قرار گرفت در حالی که "ادنی" باید مقابل "ابعد" قرار می گرفت و "اصغر" مقابل "اکبر" بیان می شد؟ عذاب دنیوی دارای دو صفت است یکی کوچک بودن و دیگری نزدیک بودن که به هنگام تهدید مناسب است روی نزدیک بودنش تأکید شود همینطور عذاب اخروی دارای دو صفت است یکی دور بودن و دیگری بزرگ بودن و در مقام تهدید مناسب است روی بزرگ بودنش تکیه شود.

101- گزینه 4 صحیح است. آیه 62 سوره مریم

در آنجا سخن بیهوده ای نمی شنوند، مگر درود. و روزی شان صبح و شام در آن جا آماده است. *

یکی از خصوصی ترین صفات بهشت آن است که درآن سخن لغوی نمی شنوند نه دروغی یا دشنام و تهمت و زخم زبانی و نه هر سخن بیهوده ای، بلکه تنها چیز ی که مرتباً به گوش می رسد سلام است خواه از سوی ملائکه و خواه رفقای بهشتی. وقتی به کسی سلام می گوییم معنایش این است که هرچه از جانب من می بینی چیزی خواهد بود که ناراحتت نمی کند پس محیط بهشت،یک محیط مملو از صفا و پاکی و آرامش است. در این حال رزق الهی هر صبح و شام و پشت سر هم به آنها می رسد.

ص: 127

102- گزینه 4 صحیح است. آیه 30 سوره روم

پس روی خود را به سوی دین حنیف کن با همان سرشتی که خدا مردم را بر آن سرشته است. آفرینش خدا تغییر پذیر نیست. این است همان دین پایدار ولی بیشتر مردم نمی دانند.*

وقتی معلوم شد خدا، خالق و مدبر عالم هستی است و برای او شریکی نیست و به زودی خلق را برای محاسبه اعمال مبعوث می کند پس روی دل خود را به سوی دینی کن که از تمام انحرافات و کجی ها خالی است،این دین یعنی اسلام همان آئینی است که فطرت انسان اورا بسوی آن هدایت می کند، فطرتی که خدا انسان را بر آن افریده است که چون دگرگونی درآفرینش خدا نیست و فطرت انسان تغیر نمی کند لذا این دین و آیین نیز تغییر نمی کند و همواره انسان را به سعادت لایقش می رساند، این است دین و آیین محکم و استوار امّا اکثر مردم نمی دانند. چگونه فطرت انسان او را به سوی اسلام می خواند؟ اسلام راه و روش کاملی است که انسان را به سعادت واقعی اش می رساند و از طرف دیگر انسان بطور فطری دنبال تکمیل نواقص خود و رسیدن به سعادت واقعی اش است یعنی انسان به طور فطری دنبال آیینی است که او را به سعادتش برساند و این همان آیین اسلام است چون انسان یک سعادت بیشتر ندارد پس یک دین و آیین نیز بیشتر برای او نخواهد بود. اما چرا نوع انسان فقط یک سعادت دارد؟ اگر هر انسانی سعادت خاص خود را می داشت هیچوقت یک جامعه واحد تشکیل نمی شد و یا اگر مردم هر سرزمین سعادت مخصوص به خود را می داشتند، زمینه برای وحدت انسان ها فراهم نمی شد و یا اگر سعادت افراد در طول زمان تغییر می کرد، جوامع انسانی سیر تکاملی نمی داشتند زیرا نقص و کمال مردم هر عصر مخصوص خودشان می بود در حالی که وقتی نوع انسان به سوی کمال سیر می کند که یک جهت مشترک و ثابت بین همه انسان های گذشته و آینده وجود داشته باشد.

103- گزینه 2 صحیح است. آیات 21و20 سوره سبا

و براستی ابلیس گمان خود را درباره ایشان راست یافت آنگاه همگی جز گروهی از مؤمنان از او پیروی کردند *

ص: 128

شیطان درباره تمام انسان ها این آرزو را دارد که همگی را گمراه سازد و این آرزو را درباره قوم سبأ محقق کرد و آنان نیز همگی از او پیروی کردند جز گروه اندکی از مؤمنان.

و او را بر آنان تسلطی نبود مگر آن که کسی را که به آخرت ایمان دارد از کسی که درباره آن در تردید است باز شناسیم و پروردگار تو بر هر چیزی نگاهبان است. *

شیطان ایشان را مجبور به گمراهی نکرد تا آنها معذور باشند بلکه خود آنان به اختیارشان شیطان را پیروی می کردند و او نیز بر آنان مسلط شد و گمراهشان ساخت. اما منشأ پیروی از شیطان شکی است که در مورد آخرت دارند و الا اگر کسی ایمان به آخرت داشته باشد از شیطان پیروی نخواهد کرد و این می فهماند آنچه انسان را از گناه باز می دارد و مانع طغیان او در برابر خدا می شود فقط ایمان به آخرت است نه ایمان به خدا و رسولش جدای ایمان به آخرت (26 ص ). به این ترتیب هدف از آزادی شیطان در وسوسه هایش این است که پیروان او از پیروان خدا متمایز و مومنین به آخرت از شک کنندگان به آخرت معلوم شوند. سپس برای تهدید کفار می فرماید : خدا حافظ همه چیز است و چیزی از اعمال و گفتار آنها در این جهان از بین نمی رود یا خدا فراموش نمی کند بلکه همه را برای روز جزا نگه می دارد.

104- گزینه 2 صحیح است. آیه 41 سوره روم

به خاطر اعمال مردم، تباهی در بر و بحر فراگیر شده تا خدا جزای بخشی از کردارشان را به آنان بچشاند، باشد که برگردند.*

در منطق اسلام بین اعمال مردم و حوادث عالم رابطه مستقیم وجود دارد. به طوری که هر جا فسادی ظاهر می شود مثل زلزله یا قحطی و خلاصه هر بلایی که نظام جاری در عالم را به هم بزند به خاطر کارهایی است که مردم انجام داده اند آن هم نتیجه بعضی از اعمال مردم نه تمام آنها چون خدا از بیشتر اعمال زشت انسان ها صرف نظر می کند(شوری 30 ) اگر خدا نتیجه بعضی از اعمال انسان ها را در همین دنیا به آنها می چشاند برای این است که از گناه و شرک دست بردارند و به سوی توحید و اطاعت خدا برگردند.

ص: 129

105- گزینه 1 صحیح است. آیه 46 سوره غافر

صبح و شام بر آتش عرضه می شوند و روزی که قیامت بر پا شود فریاد می رسد: آل فرعون را در سخت ترین عذاب داخل کنید.*

عذاب شدید فرعونیان را توضیح می دهد. معلوم می شود 1. د رعالم برزخ بر آنها آتش عرضه می شود و در قیامت داخل آتش می شوند که هر دو عذاب سخت است اما دومی سخت تر است 2. تعبیر صبح و شام می فهماند که اهل برزخ به کلی از دنیا منقطع نشده و مانند اهل دنیا صبح و شام دارند.

106- گزینه 3 صحیح است. آیه 124 سوره طه

و هر کس از یاد من دل بگرداند در حقیقت، زندگی تنگ خواهد داشت وروز رستاخیز او را نابینا محشور می کنیم *

کسی که خدا رافراموش کند قهراً سرگرم توسعه امور مادی اش می شود و هر چه پیش رود، خواه کم وخواه زیاد آرام نمی یابد برای اینکه هر چه به دست آورد به آن حد قانع نشده و دائماً چشم به بیشتر از آن دارد بدون اینکه حرص و طمعش به جایی منتهی شود. پس چنین کسی دائماً در فقر و تنگی است و همیشه نسبت به آنچه ندارد، غمناک است و نسبت به آنچه دارد گرفتار اضطراب و ترس است که نکند مرگ یا حسودان و بیماری، دارایی اش را ازبین ببرند اما فردی که بیاد پروردگارش بود و یقین کرد که نزد او حیات جاودانه دارد به آنچه به دست می آورد قانع شده و معیشتش هر چه باشد برایش فراخ گشته و روی تنگی را نمی بیند پس می خواهد بفرماید

زندگی کافر همیشه در دو کلمه خلاصه می شود، نارضایی به آنچه دارد و دلتنگی به آنچه ندارد در حالی که زندگی مومن همیشه توام با سعادت و حریت است خواه فقیر و خواه غنی.

107- گزینه 1 صحیح است. آیه 155 سوره بقره

و قطعاً شما را به چیزی از قبیل ترس و گرسنگی و زیان مالی و جانی و کمبود محصولات می آزماییم ومژده ده صابران را. *

بعد از آنکه به مومنان امر کرد تا از صبر و نماز کمک بگیرند و نیز نهی فرمود از اینکه

ص: 130

کشتگان راه خدا را مرده بخوانند و آنان را زنده معرفی کرد، اینک در این آیه علت آن امر و آن نهی را بیان می کند و توضیح می دهد که چرا ایشان را به آن خطاب ها، مخاطب کرد. آن علت این است که به زودی ایشان را به بوته آزمایش می برد تا به کمال و شرافت لایق خود برسند. خدا در این آیه به عموم شدایدی که ممکن است مسلمانان د رراه مبارزه با باطل گرفتارش شوند، اشاره نموده و آن عبارت است از خوف و گرسنگی و نقص اموال و جان ها. مراد از کلمه ثمرات ظاهراً اولاد باشد چون نقص فرزندان و کم شدن مردان و جوانان با جنگ مناسب تر است تا نقص میوه های درختان. آیات قبلی به ما فهماند که راه پیروزی در آزمایشات الهی داشتن سه نیرو است: صبر، نماز و طرز فکر صحیح نسبت به مرگ. البته باید توجه داشت مشکلات انسان ها دو دسته اند اول آنهایی که خود ساخته اند یعنی بخاطر زیر پا گذاشتن قوانین و دستورات الهی گریبان انسان را می گیرد دوم مشکلاتی که در مسیر عبودیت خدا برای انسان ها پیش می آید و همین آزمایش الهی است که به صورت غیر مترقّبه دامن انسان را می گیرد و او را تحت فشار قرار می دهد تا برای رهایی، نیروهای خود را بسیج کند و استعدادهایش را شکوفا سازد؛ حال اگر استعدادها در جهت مثبت فعال شوند مستحق پاداش شده و اگر در جهت منفی بروز کنند لایق کیفر الهی می شوند. البته آزمایش الهی منحصر به گرفتاری ها نیست بلکه انسان به خوشی و لذّات نیز آزمایش می شود. هر دسته از مردم به طور قطع آزمایش می شوند منتها متناسب با روحیه و وضع اجتماعی خود یعنی همه یکسان و با یک وسیله امتحان نمی شوند. پایداری مردم مقابل امتحانات متفاوت است، ممکن است در برابر آزمایشی پیروز و در مقابل دیگری مردود شوند. آزمایش هر شخص می تواند برای دیگران نیز آزمایش باشد مثلاً اگر فردی دچار مصیبت شد چگونگی همدردی دیگران خود آزمایشی برای آنهاست.

امتحان الهی عمومی و حتی شامل انبیاء نیز می شود منتها متناسب با رتبه آنها. به هر حال کسانی از امتحانات

سربلند بیرون می آیند و می توانند هوس ها و تمایلات را کنترل کنند که اهل صبر باشند لذا در انتها می فرماید که بشارت باد بر صابرین. البته ذکر نمی کند که ایشان را به چه چیزی بشارت می دهد تا عظمت آن را نشان دهد. چندین عامل هستند که صبر را در انسان تقویت می کنند و این آیه و آیۀ بعدی به آنها اشاره

ص: 131

دارد 1- توجه به این حقیقت که این مشکلات طاقت فرسا و آزمایش های سخت الهی برای همه اقوام و ملتها در طول تاریخ وجود داشته سبب افزایش نیروی پایداری انسان می گردد به همین دلیل قرآن مجید کراراً برای دلداری

پیامبر و تقویت روحیه مؤمنان اشاره به تاریخ گذشتگان و حوادث دردناک زندگی آنها می کند 2- توجه به این حقیقت که همۀ این حوادث در پیشگاه خدا رخ می دهد و او از همه چیز آگاه است عامل دیگری برای پایداری است. کسانی که در یک مسابقه مشکل شرکت دارند همین که احساس می کنند جمعی از دوستانشان در اطراف میدان آنها را می بینند تحمل مشکلات برای آنها آسان می شود و با شوق و عشق بیشتری به مبارزه ادامه می دهند. جایی که وجود چند نفر تماشاچی چنین اثری در روح انسان بگذارد توجه به این حقیقت که خدا مجاهدتهای ما را در صحنه های آزمایش می بیند، چه عشق و شوری به ادامه این جهاد در ما ایجاد خواهد کرد! وقتی خدا به نوح (ع) فرمود در برابر دیدگان ما اقدام به ساختن کشتی کن چنان قوت قلبی به نوح (ع) بخشید که فشار و استهزای دشمنان، کمترین خللی در ارادۀ نیرومند او ایجاد نکرد. از امام حسین (ع) نقل شده که فرمودند همین که می دانم این امور در برابر دیدگان علم پروردگار انجام می گیرد تحمل آن بر من آسان است 3- استمداد از الطاف الهی عامل مهم دیگر است؛ کسانی هستند که هر وقت دستخوش حوادث می گردند گرفتار اضطراب می شوند امّا دوستان خدا چون برنامه و هدف روشنی دارند بدون سرگردانی، مطمئن و آرام به راه خود ادامه می دهند، خدا نیز روشن بینی بیشتری به آنها می دهد تا در انتخاب راه صحیح دچار اشتباه نشوند، چنانکه فرمود: کسانی که در راه ما به جهاد برخیزند ما آنها را به راه های خود هدایت می کنیم

108- گزینه 2 صحیح است. آیه 36 سوره بقره

پس شیطان آنها را لغزاند و از جایی که در آن بودند اخراج کرد و گفتیم پایین بروید، برخی دشمن برخی دیگر خواهید بود و در روی زمین تا مدتی معین استقرار و بهره مندی دارید.*

آدم و حوا فهمیدند که پیروی از فرامین الهی چه پیامد خوب و آرام بخشی دارد امّا

ص: 132

این آرامش چندان به طول نینجامید چون شیطان ایشان را به لغزش افکند و خدا نیز آنها را از بهشت اخراج کرد به این ترتیب آدم و حوّا فهمیدند که هر نزدیکی به شیطان موجب دوری از خدا می شود و عاقبتی جز ناامنی و دشمنی ندارد. ممکن است سوال شود چرا خدا شیطان را آفرید تا بشر را گمراه کند؟ در پاسخ باید گفت شیطان انسان را مجبور به گناه نمی کند بلکه تنها راه یا راه هایی را به انسان معرفی می کند و این خود انسان است که انتخاب کننده نهایی است به علاوه انسان بعد از یک مبارزه دایمی با شیطان چه قبل از ارتکاب گناه و چه بعد از ارتکاب آن( یعنی توبه) امکان رشد و کمال واقعی را پیدا می کند لذا وجود او از هر جهت برای حیات بشر ضروری است.

109- گزینه 3 صحیح است. آیه 32 سوره مائده

به این علت بر بنی اسرائیل مقرر داشتیم که هر کس کسی را جز به قصاص قتل یا به جزای فساد در زمین بکشد مانند این است که همه مردم را کشته است و هر کس کسی را زنده بدارد مانند این است که همه مردم را زنده داشته است و پیامبران ما معجزاتی برای آنان آورده اند آنگاه بسیاری از آنان پس از آن در سرزمین خویش اسراف پیشه کردند. *

از داستان هابیل و قابیل معلوم شد انسان به واسطه پیروی از حسد و هوای نفس به آسانی دست به ارتکاب جنایت بزرگی مانند قتل برادر می زند. از طرفی یهود نیز بسیار حسود و پیرو هوای نفس بودند لذا خدا، جنایت بزرگ قابیل را برای یهود بیان می کند و ایشان را از حقیقت قتل با خبر می سازد تا شاید از زیاده روی دست بردارند. با وجود روشن شدن حقیقت قتل برای یهود و آمدن انبیایی که در مورد قتل و غیر قتل آیات روشنی برای آنها آورده بودند، باز بسیاری از آنها بر سرکشی پافشاری کردند و همچنان به تجاوز از حدود الهی و اسراف ادامه دادند. اما چرا قتل و احیاء یک نفر به منزله کشتن و احیاء همه است؟، همه افراد بشر از لحاظ داشتن انسانیت یکسان هستند، همان انسانیتی که در همه است در یک نفر هم هست و همانکه در یک نفر هست در همه هم هست پس کسی که به انسانی سوء قصد می کند در حقیقت به انسانیتی که در همه است سوء قصد نموده و یا اگر

ص: 133

انسانی را زنده کند در واقع انسانیتی را که در همه است زنده کرده است.

110- گزینه 2 صحیح است. آیه 35 سوره محمد (ص)

پس سستی نورزید و کافران را به آشتی نخوانید که شما برترید و خدا با شماست و از کارهایتان هرگز نخواهد کاست.*

وقتی عاقبت اطاعت نکردن خدا و رسولش، ابطال اعمال شماست و شما را به کفر و محرومیت از آمرزش ابدی ملحق می سازد پس چه جای سستی در جهاد؟ در واقع روحیه مسلمین را تقویت می کند که در صورت اطاعت خدا و رسولش غلبه با شماست زیرا خدا با شما و علیه آنهاست و هر تلاشی که در میدان جهاد می کنید و هر قطره خونی که از شما می ریزد، هدر نمی رود پس جایی برای سستی در جهاد و صلح با کافران لجوج وجود ندارد.

111- گزینه 4 صحیح است. آیه 25 سوره حج

بی گمان، کسانی که کافر شدند و از راه خدا و مسجد الحرام که آن را برای مردم، اعم ازمقیم و مسافر

بیابانی، یکسان قرار داده ایم، جلوگیری می کنند و نیزهر که بخواهد در آنجا به ستم منحرف شود او را ازعذابی دردناک می چشانیم. *

کسانی که کافر شدند و مردم را از راه خدا که همان دین اسلام است بازداشته و مومنین را از ورود به مسجد الحرام که ما آن را معبدی برای مردم قرار دادیم، چه مردمی که آنجا زندگی می کنند و چه مردمی که از نقاط دور وارد می شوند، جلوگیری می کنند و همواره مانع عبادت مومنین می شوند مستحق عذاب دردناکند چون حق مردم این است که در مسجد الحرام عبادت کنند و کسی نمی تواند و نباید مانع آنها شود و اگر مانع شود در واقع به حق خدا تجاوز و ظلم کرده و هر کس بخواهد د راین سرزمین ظلم کند و از طریق حق منحرف گردد عذاب دردناکی به او می چشانیم.

112- گزینه 2 صحیح است. آیه 45 سوره زمر

و چون خدا به تنهایی یاد شود دلهای کسانی که به آخرت ایمان ندارند منزجر می گردد و چون کسانی غیر از او یاد شوند، بناگاه آنان شادمانی می کنند.*

ص: 134

از اوصاف کفار تنها بی ایمانی به آخرت را نام برد چون ریشه نفرت آنان از شنیدن نام خدا همین بی ایمانی به آخرت است زیرا اگر مؤمن به آخرت بودند و باور داشتند که روزی به سوی او باز می گردند و جزای اعمال خود را می بینند قطعاً خدا را می پرستیدند و از شنیدن نام او نفرت پیدا نمی کردند.

113- گزینه 3 صحیح است. آیه 60 سوره زمر

و روز قیامت کسانی را که بر خدا دروغ بسته اند می بینی که چهره هایشان سیاه است. آیا منزلگاه متکبران در جهنم نیست ؟ *

روز قیامت کسانی را که برای خدا شریک قائل شدند یا در دین بدعت گذاشتند، می بینی که صورتشان همانند دلها و افکارشان سیاه می شود زیرا در قیامت ظاهر و باطن یکی می شود. این روسیاهی نشانه خواری آنهاست که سزای تکبرشان است و معلوم می کند که سرچشمه اصلی کفر همان کبر است.

114- گزینه 3 صحیح است. آیه 83 سوره بقره

و یاد کنید که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر و خویشاوندان و یتیمان و بینوایان نیکی کنید و با مردم به زبان خوش سخن بگویید و نماز را بر پا دارید و زکات را بپردازید، سپس جز اندکی از شما(بقیه)سر بر تافته و اعراض کردید.*

این آیه و آیه بعدی به طور مفصل از پیمانی سخن می گوید که از بنی اسرائیل گرفته شد و قبلاً به صورت مجمل از آن نام برده شد،مواد این پیمان اصول ثابت همه ادیان الهی است و متضمن سعادت واقعی بشر است 1. جز خدای یگانه را نپرستید و به هیچ قدرت دیگری تکیه نکنید و از هیچ نیرویی نهراسید 2. نسبت به والدین نیکی کنید. مطمئناً اگر خانواده سالم و مستحکم بماند جامعه نیز که از واحدهایی به نام خانواده تشکیل شده مهمترین شرط را برای سالم و مقاوم شدن پیدا می کند 3. نسبت به خویشاوندان و یتیمان و مستمندان نیز احسان کنید و با مردم سخنان نیکو بگویید. عمل به این دستور همبستگی خاصی را بین افراد جامعه پدید می آورد و شرط دیگری برای استحکام جامعه تحقق می یاید. باید

ص: 135

توجه داشت سخنان نیکو به ناس تعلق می گیرد یعنی هم باید شامل مؤمن و هم کافر شود. اگر خوب دقت شود خدا در رعایت احسان ترتیب را مراعات کرده و با دستوراتش به تدریج شعاع همبستگی بین مؤمنین را گسترش می دهد. 4. نماز را بر پا دارید. اگر نماز به طور حقیقی ادا شود و همه مؤمنین به یک نیرو متصل گردند

پیوندهای چنین جامعه ای استحکام همیشگی خواهد داشت5. زکات رابدهید تقویت توان مالی جامعه و از بین بردن فاصله طبقاتی، شروط استحکام جوامع دینی را تکمیل می کند.

115- گزینه 3 صحیح است. آیه 3 سوره صف

نزد خدا سخت مورد خشم است که چیزی را بگویید و عمل نکنید. *

چرا مومنین باید خلف وعده کنند در حالی که این عملشان موجب خشم شدید خدا می شود زیرا این خود از نشانه های نفاق است؟ توضیح آنکه انسان گاهی سخنی میگوید که از اول نمی خواهد انجام بدهد که این نوعی نفاق است و موجب خشم شدید خداست و گاه تصمیم بر انجام عملی دارد اما بعداً پشیمان می شود که این دلیل بر ضعف اراده است و همین نیز مغایر با سعادت انسان می باشد زیرا سعادت انسان در گروی عزم راسخ و همت بلند اوست.

116- گزینه 3 صحیح است. آیات 4و3 سوره نجم

و از روی هوس سخن نمی گوید این جز وحیی نیست که به او وحی می شود *

هر آنچه پیامبر به شما می فرماید ناشی از هوای نفسش نیست بلکه هر چه می گوید وحی خداست، پس سخنان پیامبر بطور مطلق خالی از هوای نفس است حتی سخنان روزمره ایشان که در داخل خانه دارند.

117- گزینه 4 صحیح است. آیات 9و8 سوره نجم

(جبرئیل )سپس نزدیک آمد و نزدیکتر شد تا فاصله اش به قدر دو کمان یا نزدیکتر شد*

ص: 136

118- گزینه 1 صحیح است. آیه 12 سوره حجرات

ای کسانی که ایمان آورده اید از بسیاری از گمانها بپرهیزید که پاره ای از گمانها گناه است و جاسوسی نکنید و بعضی از شما غیبت بعضی نکند؛آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده اش را بخورد؟ از آن کراهت دارید. پس از خدا بترسید که خدا توبه پذیر مهربان است. *

از بسیاری از گمانها بپرهیزید زیرا بعضی گمانها، گناه است. اگر فرمود بسیاری از گمانها بخاطر این است که قسمت اعظم گمانهای رایج بین مردم، گمان بد و سوء ظن است و قسمت کمی از آن حسن ظن می باشد. پس مراد این است که به سوء ظن ها ترتیب اثر ندهید چون در بعضی موارد گناه هستند و منظورش این نیست از گمان اجتناب کنید چون آمدن ظن اختیاری نیست مگر در پاره ای موارد که مقدمات آن اختیاری است. تجسس نکنید و دنبال اموری را که صاحبانش می خواهند پوشیده بماند نگیرید و آنها را فاش نسازید.. هیچیک از شما دیگری را غیبت نکند و در غیاب او چیزی نگوید که اگر بشنود ناراحت شود. گویی ترتیب اثر دادن به سوء ظن به تجسس می انجامد و تجسس و افشای اسرار به غیبت منتهی می شود. آیه برای نهی از غیبت آن را به خوردن گوشت برادر مرده اش تشبیه می کند چون شخص غیبت شونده مثل مردگان قادر به دفاع از خویش نسیت، آیا فردی از شما دوست دارد گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ به یقین همه شما کراهت دارید گوشت یک انسان آن هم برادرتان را بخورید پس غیبت او را نیز نکنید. اینکه فرمود گوشت برادرتان، می رساند که حرمت غیبت تنها مربوط به مسلمانان است زیرا برادری فقط بین مؤمنین است و چون در تجسس نیز عیب جویی وجود دارد لذا خوردن گوشت برادر مرده مربوط به تجسس نیز می شود ( گرچه در تجسس فقط خود ما از عیب دیگری مطلع می شویم)تقوای الهی پیشه کنید که خدا توبه پذیر و مهربان است و هم افرادی را که مرتکب این گناهان شده اند اگر توبه کنند می بخشد و مشمول رحمت خود قرار می دهد و هم آنهایی را که مرتکب این گناهان نشده اند به هدایت بیشتر می رسانند و با فراهم کردن اسباب نمی گذارد به مهلکه گناه بیفتند چون خدا به بنده با تقوایش زیاد رجوع می کند. امّا فلسفه این احکام چیست؟ انسان به حکم ضرورت تشکیل اجتماع داد تا

ص: 137

بتواند در کنار دیگران از خیر و کمک های آنها بهرمند شود.در جامعه ای که افراد با هم انس دارند و از یکدیگر در امان هستند و فضای اعتماد و اطمینان حاکم است جامعه مبدل به یک تن واحد شده که هر خیر و صلاحی به همه می رسد امّا عواملی مانند سوء ظن و تجسس و غیبت اجتماع انسانی را دچار تفرقه و فساد می کند و افراد گرچه در کنار هم هستند امّا هرگز به معنای واقعی، اجتماعی شکل نگرفته لذا خیر و صلاح چشمگیر نیز بوجود نمی آید

119- گزینه 4 صحیح است. آیات 8و7 سوره زلزله

پس هرکس همسنگ ذره ای عمل خیر انجام داده باشدآنرا می بیندوهرکس همسنگ ذره ای عمل ناشایست انجام داده باشد آنرا می بیند*

حسابرسی خدا درآنروزفوق العاده حساس ودقیق است وحتی کوچکترین اعمال انسان مورد رسیدگی قرار می گیرد.پس آیات هشدار می دهند نه گناهان کوچک را کم اهمیت بشماریم ونه اعمال خیر کوچک را ناچیز بدانیم چون هرچه مورد محاسبه خدا قرار گیرد کم اهمیت نیست.البته این محاسبه بعد از قوانین احباط،تکفیر، عفو و توبه صورت می گیرد.فرمود:اعمال خودرا می بیند نه جزای اعمال را که این تجسم اعمال چقدر برای نیکوکاران

مایه سرور است وبرای بدکاران مایه شرمساری.

120- گزینه 2 صحیح است. آیه 11 سوره تحریم

و برای کسانی که ایمان آورده اند، خدا همسر فرعون را مثل آورده آنگاه که گفت: پروردگارا! پیش خود در بهشت خانه ای برایم بساز و مرا از فرعون و کردارش نجات ده و مرا از دست مردم ستمگر برهان*

این مثل برای بیان حال مؤمنین است و آیه به آسیه اشاره می نماید که با وجود کفر شدید شوهرش،به خدا ایمان آورد، ایمانی خالص و به همین دلیل خدا نجاتش داد و او را داخل بهشت کرد و قدرت فرعون نتوانست هیچ خدشه ای به ایمان او وارد آرود. همسر فرعون در مسیر عبودیت آنچنان پیش رفته بود که چشم از تمام لذات دنیوی بر گرفت و نزدیکی به پروردگار خود را به نزدیکی با فرعون ترجیح داد و به غیب ایمان آورد و آن قدر در این کار استقامت ورزید تا از دنیا رفت به همین جهت دعا

ص: 138

فرمود که خدایا نزد خودت برایم خانه ای در بهشت بنا کن و مرا از فرعون و عمل او نجات ده. آسیه(س)

همانطور که درخواست نجات از خانواده ستمگر خود می کرد، از جامعه ستمکار نیز ابراز بیزاری می کرد و به این ترتیب تنفر خود را به طور مطلق از ظلم بیان می دارد.

121- گزینه 2 صحیح است. آیه 16 سوره مجادله

( منافقین) سوگندهای خود را سپر قرار داده اند و مردم را از راه خدا بازداشته اند پس برای آنان عذابی خفت آور است *

منافقین قسم یاد می کنند که مسلمانند و هدفی جز اصلاح ندارند در حالی که این سوگندها سپری است برای پنهان ساختن مقاصد توطئه گرانه آنهاو وسیله ای است برای رهایی از سوء ظن هایی که ممکن است از سوی مسلمانان متوجه آنها بشود. آنان می خواستند با این سوگندها به تدریج بر دین خدا لطمه وارد کرده و مردم رااز راه خدا باز دارند و مؤمنان را خوار سازند و خود را نیز از رسوا شدن حفظ کنند اما خدا با عذابی خوار کننده جواب مناسب را به آنها می دهد.

122- گزینه 4 صحیح است. آیه 29 سوره الرحمن

هر کس که در آسمان ها و زمین است از او درخواست دارد؛ او هر روز در کاری است.*

منظور از تقاضا به زبان نیست بلکه درخواست به احتیاج است زیرا احتیاج خودش زبان است ومعلوم است که همه موجودات از تمام جهات محتاج خدایند وآنی نمی توانند بدون فیض الهی باقی باشند. می فرماید: خلقتش دائم است وهر روز موضوع تازه ای می آفریندکه هرگز نبوده وبرای جواب دادن به درخواست

موجودات هرروز طرح تازه ای ابداع می کند،نه اینکه کارهای تکراری انجام دهد.این حقیقت از نیاز مستمر انسان

وموجودات به ذات پاک او پرده بر می دارد وبطور عجیبی برای انسانها سبب امید آفرینی واز بین رفتن غرورها می شود.

123- گزینه 4 صحیح است. آیه 22 سوره مجادله

قومی را نمی یابی که به خدا و روز آخرت ایمان داشته باشند و کسانی را که با خدا و رسولش مخالفت کرده اند، هر چند پدرانشان یا پسرانشان یا برادرانشان یا عشیره

ص: 139

آنان باشند، دوست بدارند. در دل اینهاست که خدا ایمان را نوشته و آنها را با روحی از جانب خود تأیید کرده و آنان را به بهشتهایی که از زیر آن جویهایی روان است در می آورد؛همیشه در آنجا ماندگارند ؛ خدا از ایشان خشنود و آنها از او خشنودند؛ اینانند حزب خدا. آری، حزب خداست که رستگارانند. *

کسی که واقعاً به خدا و رسولش و روز جزا ایمان دارد ممکن نیست با دشمنان خدا دوستی کند هر چند که همه نوع سبب وانگیزه دوستی در آنان وجود داشته باشد مانند اینکه پدرش یا پسرش باشد یا قرابتی دیگر داشته باشد. یعنی جمع میان محبت خدا و محبت دشمنان خدا محال است اگر هم دوستی ناشی از قرابت را ذکر کرد به خاطر آن بود که مودت خویشی قویترین و پابرجاترین محبت است و به آسانی از دلها بیرون نمی رود پس تکلیف سایر تعلقات آدمی روشن است. وقتی مؤمنین حقیقی اینچنین هستند پس امدادهای الهی شامل حال آنها شده و ایمان در قلبشان مستقر می گردد و به وسیله روحی از جانب خدا تقویت میشوند و به نوعی حیات معنوی جدید که خدا به مؤمنان حقیقی افاضه می کند دست می یابند. سپس به آنها وعده بهشت و دخول در آن را می دهد زیرا خدا از ایشان راضی است و رضایت خدا نیز عبارتست از رحمت او که مخصوص مؤمنین خالص است و ایشان هم از خدا راضی اند برای این که به وعده خدا که زندگی پاک و بهشت خرم است می رسند. اینها که ایمانی خالص دارند همان حزب خدایند و بی هیچ شکی حزب الله در دنیا و در آخرت پیروز است. نکته مهم این است که آن روحی که مؤمنین خالص با آن تقویت می شوند عبارتست از مبدأ حیات که قدرت و شعور از آن ناشی می شود یعنی در مؤمنین علاوه بر روح نباتی، حیوانی و انسانی که در مؤمن و کافر مشترک است، روحی دیگر وجود دارد که از آن حیاتی دیگر ناشی می شود و منشا قدرت و شعور جدیدی می گردد این روح یکی از مراتب روح انسانی است و بعد از آنکه ایمان به حد کمال برسد به آن نایل می گردند و دیگر از آن جدا نمی شوند.

124- گزینه 2 صحیح است. آیه 37 سوره قمر

و براستی از مهمانان او(لوط) کام می خواستند پس ایشان را نابینا ساختیم پس

ص: 140

عذاب و هشدار مرا بچشید*

آنها به القاء شبهات عقیدتی در میان مردم قناعت نکردند بلکه در وقاحت به جایی رسیدند که نسبت به میهمانان لوط قصد سوء کردند و از لوط خواستند میهمانانش را در اختیار آنان بگذارد. اما چیزی نگذشت که همه آنها را کور کردیم و حتی جای چشم آنها به کلی صاف شد ولی این حادثه هم سبب توبه آنها نشد.

125- گزینه 3 صحیح است. آیه 15 سوره قمر

و براستی آن(کشتی نوح) را به عنوان نشانه ای باقی گذاشتیم، پس پند گیرنده ای هست؟ *

واقعاً همه گفتنی ها در ماجرای نوح گفته شده و آنچه باید هر انسان بیداری بفهمد می تواند از آن بفهمد.

126- گزینه 1 صحیح است. آیه 18 سوره یونس

و به جای خدا،چیزهایی را می پرستند که نه به آنان زیان می رساند و نه سودی؛ و می گویند: اینها نزد خدا شفاعتگران ما هستند. بگو: آیا خدا را به چیزی که در آسمانها ودر زمین نمی داند، آگاه می گردانید؟ او پاک و برتر است از آنچه شریک او می سازند.*

بت پرستان می گفتند ما با آلودگیهایی که داریم نمی توانیم به درگاه مقدس خدای خالق وارد شویم پس مخلوقاتی را که امور زندگی بشر را تدبیر می کنند مانند ملائک را واسطه قرار می دهیم تا به خدا تقرب جوییم و بتها چیزی جز تمثال این مخلوقات محبوب نیستند.و پس درحقیقت بتها شفیعانی هستند که انسان را به خدا نزدیک می سازند. در رد ادعای آنها دو دلیل می آورد 1. بتها موجودات بی جان و بیشعوری هستند و هیچ نفع و ضرری ندارند پس نمی توانند شفاعت کنند 2. شفاعت در صورتی تحقق می یابد که خدا بداند چنین شفیعانی وجود دارند اما خدا چنین شفیعانی را در آسمانها و زمین نمی شناسد و شما با ادعای خود می خواهید خدارا از مطلبی که نمی داند آگاه سازید و این چیزی جز افترا بستن به خداست نيست.

ص: 141

127- گزینه 3 صحیح است. آیه 24 سوره نور

در روزی که زبان و دستها و پاهایشان بر ضد آنان نسبت به آنچه انجام می داند،شهادت می دهند. *

در روز قیامت اعضاء بدن به همه معاصی که مرتکب شده اند شهادت می دهند البته هر عضوی به گناهی شهادت می دهد که مناسب با خود اوست پس اگر دروغ و غیبت و قذف و غیره بود زبان شهادت می دهد و اگر گناه افعالی بود پس دست و پا شهادت می دهند و الخ. برای همین می بینیم در بعضی آیات می فرماید بر زبانشان مهر می زنیم چون سایر اعضاء گواهی می دهند و احتیاج به شهادت زبان نیست. به هر حال قرآن به صراحت بیان می کند که عالم آخرت و تمام چیزهایش، زنده هستند وحیات دارند.

128- گزینه 3 صحیح است. آیه 70 سوره فرقان

مگر کسی که توبه کند و ایمان آورد و کار شایسته کند پس خدا بدیهایشان را به نیکی ها تبدیل می کند و خدا همواره آمرزنده مهربان است. *

توبه و ایمان و عمل صالح سبب تبدیل سیئات به حسنات هستند اما چگونه؟ منظور از سیئات، خود آن اعمالی نیست که انسان انجام می دهد بلکه اثار سوئی است که آن عمل به واسطه مخالفت امر خدا بر روح انسان می گذارد مثلاً عمل زنا و نکاح از لحاظ ظاهر با هم فرقی ندارند اما اگر یکی گناه است به خاطر آن اثر سویی است که بر روان انسان دارد، حسنه بودن عمل هم به خاطر خود عمل نیست بلکه به واسطه اثر خیری است که آن عمل به جهت اطاعت امر خدا بر روان آدمی باقی می گذارد. حال اگر گنهکار مشرک توبه کند و ایمان آورد چون خدا غفور است آثار سوء اعمال سابق را پاک می کند و چون رحیم است آثار خیری به جایش می گذارد و این همان تبدیل سیئه به حسنه است. مثل روشن آن تبدیل زباله به کود و سپس میوه های شیرین است.

129- گزینه 2 صحیح است. آیه 189 سوره شعرا

پس او را تکذیب کردند و عذاب روز ابر سایه افکن آنان را فرو گرفت. براستی آن

ص: 142

عذاب روزی هولناک بود.*

سرانجام این قوم با تمام وجود شعیب را تکذیب کردند پس زمان پاکسازی این قوم از صفحه زمین فرا رسید. هفت روز گرمای سوزانی آن ها را در بر گرفت بدون کوچکترین وزش نسیمی، ناگاه قطعه ابری ظاهر می شود و نسیمی می وزد اما درست درموقعی که ازآمدن ابر مسرور بودند، صاعقه ای مرگبار و گوشخراش و بدنبالش آتشی بر سر آنها فرو می ریزد و لرزه ای بر زمین می افتد و همگی هلاک می شوند، این عذاب روز بزرگ بود.

130- گزینه 3 صحیح است. آیه 18 سوره ق

هیچ سخنی را تلفظ نمی کند مگراینکه مراقبی آماده نزد اوست.*

در آیه گذشته سخن از ثبت تمامی اعمال آدمی بود و اینجا به خصوص روی ضبط الفاظ و سخنان او تکیه می کند و این به خاطر اهمیت و نقش موثری است که گفتار در زندگی انسان ها دارد.

131- گزینه 4 صحیح است. آیه 63 سوره فرقان

وبندگان رحمان کسانی اند که روی زمین فروتنانه راه میروند وچون نادانان ایشان رامخاطب سازند، میگویند :سلام(بازبان خوش پاسخ میگویند) *

بعداز آنکه به استکبارکفار واهانت آنها نسبت به اسم رحمن اشاره شد حالا به رفتار عبادالرحمن یامؤمنین می پردازد: بندگان رحمن موقع راه رفتن باتواضع وتذلل راه میروند ودر معاشرت با مردم از هر غروری به دورند چون طبق رسم بندگی نسبت به رحمن استکبار نمی ورزند و خود را خاضع وخاشع نسبت به او می دانند در نتیجه در برابر مؤمنین نیز متواضعند در حالیکه درمقابل دشمنان خدا اصلاً اظهار خضوع و ذلت نمی کنند.آنها وقتی از جاهلان حرکات زشتی ملاحظه می کنند یا سخن زشتی می شنوند،پاسخی سالم می دهند،پاسخی خالی از لغو وگناه،یعنی با جهل جاهلان،جاهلانه برخورد نمی کنند،بلکه با بی اعتنائی تواَم بابزرگواری از کنار آنها می گذرند بدون هیچ ضعف یا ترشروئی و این عکس العمل از کسانی سر می زند که حلیم وصبورند ورسم بندگی رحمن را بجا می آورند.

ص: 143

132- گزینه 3 صحیح است. آیه 56 سوره ذاریات

و جن و انس را نیافریدم جز برای آنکه مرا بپرستند. *

خدا در خلال آیات گذشته برای بیان امر خلقت،ارسال رسل، انزال عذاب و... از ضمیر ما استفاده کرد زیرا واسطه هایی وجود داشتند اما در اینجا فقط از ضمیر من استفاده می کند یعنی عبادت امری است که باید مختص به خدا باشد و هیچ احدی در آن شرکت نداشته باشد. بیان آیه به گونه ای است که غرض خلقت را منحصراً عبادت می داند یعنی انسان باید دائم در حال عبادت باشد نه اینکه فقط به انجام بعضی اعمال عبادی اکتفا کند. البته عبادت برای این نیست که خدا به کمالی برسد چون او هیچ نقص و حاجتی ندارد بلکه غرض فایدهای است که از عبادت عاید خلق می شود و کمالی است که نصیب انسان می شود. حقیقت عبادت نیز این است که بنده خود را در مقام ذلت و فقر مطلق ببیند و خدا را در مقام عزت و غنای محض لذا فقط به یاد او باشد و تنها از خواسته های وی اطاعت کند. البته اگر در سایر آیات اهداف دیگری ذکر شده مانند آزمایش کردن انسان ها(ملک2 ) و رحمت الهی(هود 119 و 118) و... همه در طول هدف اصلی که عبودیت است قرار می گیرند و در مسیر تحقق هدف اصلی حاصل می شوند. اگر بندگان برای عبادت خلق شده اند پس چرا عده ای راه کفر می رود؟ زیرا هدف عبادت، اجباری نیست بلکه بندگی توأم با اراده و اختیار است و همین عبادت است که انسان را به کمال و قرب الهی می رساند. اما چرا دراین آیه، جن مقدم بر انسان ذکر شد؟، شاید به این جهت که زودتر از انسان خلق شدند. (حجر 29 )

133- گزینه 2 صحیح است. آیه 41 سوره نور

آیا ندانسته ای که هر کس در آسمانها و زمین است و پرندگان بال گشاده خدا را تسبیح می گویند؛ هر یک نماز و تسبیحش را می داند و خدا به آنچه می کنند داناست.*

یک دلیل برای آنکه خدا نور آسمانها و زمین است این است که همه موجودات او را عبادت می کنند. وقتی همه چیز فقط عبادت خدا را می کنند و او را از هر نقصی مبرا می کنند، معنایش این است که خدایان دیگر را نفی و تنها وجود خدا را اثبات

ص: 144

می کنند و چون قبلاً گفتیم وجود، هما ن نور است پس در واقع نور خدا را ثابت می کنند، نوری که منشا هر نوری و وجود سایر موجودات است. قبلاً گفته شد حمد وتسبیح موجودات هم به زبان حال است یعنی با وضع خود خبر از کمالات و پاکی خدا می دهند و هم به زبان قال است یعنی بر اساس شعور و بینش خود خدا را آگاهانه حمد وتسبیح می کنند و طبق فرمایش آیه، به این کارشان خود آگاهی دارند منتها این حمد وتسبیح را غالب انسان ها درک نمی کنند. اگر فرمود: خدا از تمام اعمال آنها یعنی عبادت و تسبیح آن ها آگاه است برای این بود که مؤمنین را ترغیب به عبادت وتسبیح بیشتر کند تا خیال نکنند که خدا نسبت به تسبیح آنها بی تفاوت است بلکه بزودی جزای آنها را می دهد. اما چرا به جای تسبیح از حمد استفاده نکرد؟ حمد در مقابل کمالات است در حالیکه تسبیح در برابر فقدان و نقص است و چون کفار همان صفاتی را که برای معبودان خود قایل بودند به خدا نیز نسبت می دادند لذا اینکار کفار تنها با تسبیح خدا رد می شود و نه حمد او.

134- گزینه 3 صحیح است. آیات 30و31 سوره نور

به مردان با ایمان بگو: دیده فرو نهند و پاکدامنی ورزند که این برای آنان پاکیزه تر است زیرا خدا به آنچه می کنند آگاه است. *

از اینجا آیات پوشش شروع می شود:ای رسول به مومنان امر کن چشم خود را از زنان نامحرم بپوشند و به چهره و اندام آنها خیره نشوند یعنی چشم چرانی نکنند و نیز عورت خود را از نظر نامحرمان بپوشانند تا در معرض دید قرار نگیرد. آنگاه مصلحت حکم را این طور بیان می کند : این بهتر شما را پاک می کند زیرا انسان تا چیزی را نبیند کمتر به آن می اندیشد و به دنبالش می رود. در آخر برای اخطار به نگاه های هوس آلود و تحریک مؤمنین به مراقبت از این حکم می فرماید خدا از آن چه می کنید با خبر است.*

و به زنان با ایمان بگو: دیدگان خود را فرو بندند و پاکدامنی ورزند و زیورهای خود را آشکار نگردانند مگر انچه که طبعاً از آن پیداست. و باید روسری خود را بر گردن خویش اندازند و زیورهایشان را جز برای شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرهایشان یا پسران خواهرانشان یا زنان همکیش خود یا کنیزانشان یا خدمتکاران مرد که از زن بی

ص: 145

نیازند یا کودکانی که به عورتهای زنان وقوف حاصل نکرده اند، آشکار نکنند؛ و پاهای خود را به گونه ای به زمین نکوبند تا آنچه از زینتشان نهفته می دارند معلوم گردد.ای مومنان همگی به درگاه خدا توبه کنید امید که رستگار شوید. *

آنچه برای مردان جایز نیست برای زنان نیز جایز نیست لذا سه دستور به زنان نیز داده می شود1. چشم های خود را فرو گیرند حتی از عورت زنان دیگر 2. دامان خویش را حفظ کنند و خود را از نامحران بپوشانند اما زنان وظیفه دیگری نیز دارند 3. زینت خودشان را جز آن مقدار که ظاهر است آشکار ننمایند. منظور هم آشکار نکردن محل زینت است و هم آشکار نکردن زینت هایی است که معمولاً پنهانی است مانند نمایش آرایش صورت یا لباس های زینتی از زیر چادر. دیگر آنکه روسری های خود را طوری بیندازند که هم گردن و هم سینه آنها را بپوشاند اما آشکار شدن زینت برای شوهرانشان یا.... یا زنان هم کیش یا کنیزانشان یا افراد سفیه که تمایلی به زن ندارد. ( یا نیازی به نکاح ندارند) یا کودکانی که از امور جنسی مربوط به زنان اگاه نیستند مانعی ندارد. نباید هنگام راه رفتن پاهای خود را به زمین بزنند تا زینت هایشان دانسته شود و صدای زیور آلات و نیز کفششان به گوش نامحرم برسد. در آخر مؤمنان را امر می کند به سوی خدا بازگردند و از راه او پیروی کنند و از خطاهای گذشته توبه کنند که رستگاری در بازگشت به سوی خداست. پوشاندن زن از هم کیشان یا زنان مسلمه شاید به این منظور باشد که آنها برای شوهرانشان تعریف می کنند. از محارم فوق به طور طبیعی استنباط می شود عمو و دایی نیز جزء محارم هستند چون اگر فرزند خواهر و برادرانشان محرم باشند طبعاً عمو و دایی نیزمحرم می شوند.

135- گزینه 3 صحیح است. آیه 43 سوره نور

آیا ندانستی که خدا ابرها را می راند سپس بین آنها پیوند مید هد سپس در هم فشرده اش می کند آنگاه باران درشت را می بینی که از لابلای آن بیرون می آید و از آسمان، از ابری که به کوه می ماند تگرگ فرو می فرستد و به هر کس که بخواهد آن را می زند و آن را از هر کس که بخواهد بر می گرداند، نزدیک است که درخشش برق آن، دیدگان را از بین ببرد.*

ص: 146

خدا علاوه بر نوری که شامل همه موجودات و از جمله کفار می کند، نور خاصی را فقط نصیب مؤمنین می کند چون او طبق حکمت ومصلحتش هر کاریکه بخواهد، می کند همان طور که وقتی بخواهد، آب و تگرگی از آسمان می فرستد که درآن منافعی برای عده ای و مضراتی برای عده دیگر است.

136- گزینه 2 صحیح است. آیات 70 و 71 سوره فرقان

مگر کسی که توبه کند و ایمان آورد و کار شایسته کند پس خدا بدیهایشان را به نیکی ها تبدیل می کند و خدا همواره آمرزنده مهربان است. *

توبه و ایمان و عمل صالح سبب تبدیل سیئات به حسنات هستند اما چگونه؟ منظور از سیئات، خود آن اعمالی نیست که انسان انجام می دهد بلکه آثار سوئی است که آن عمل به واسطه مخالفت امر خدا بر روح انسان می گذارد مثلاً عمل زنا و نکاح از لحاظ ظاهر با هم فرقی ندارند اما اگر یکی گناه است به خاطر آن اثر سویی است که بر روان انسان دارد، حسنه بودن عمل هم به خطر خود عمل نیست بلکه به واسطه اثر خیری است که آن عمل به جهت اطاعت امر خدا بر روان آدمی باقی می گذارد. حال اگر گنهکار مشرک توبه کند و ایمان آورد چون خدا غفور است آثار سوء اعمال سابق را پاک می کند و چون رحیم است آثار خیری به جایش می گذارد و این همان تبدیل سیئه به حسنه است. مثل روشن آن تبدیل زباله به کود و سپس میوه های شیرین است.-

و هر کس توبه کرده وعمل شایسته کند، در حقیقت به سوی خدا رجوع می کند*

رجوع به خدا یعنی خدا هر چه بخواهد برای او می کند لذا تبدیل سیئات به حسنات برایش دشوار نیست. از آیه فهمیده می شود اگرترک گناه به خاطر خدا نباشد آن اثر مورد بحث را ندارد.

137- گزینه 2 صحیح است. آیه 30 سوره فرقان

و پیامبر گوید: پروردگارا! قوم من این قرآن را رها کردند *

این شکایت حضرت امروز نیز همچنان ادامه دارد که چگونه جمعیت عظیم مسلمانان، قرآن را به دست فراموشی

سپرده اند. اگر حضرت را به عنوان رسول

ص: 147

معرفی کرد برای مسلم ساختن رسالت او و دادن جواب دندان شکن به کفار بود که به اوو کتابش طعنه می زدند. البته شاید این شکایت رسول در قیامت باشد که نتیجه اش قبول شدن شکوه آن حضرت و کیفر دادن به اعراض کننده های از قرآن خواهد بود.

138- گزینه 1 صحیح است. آیه 90 سوره یونس

و بنی اسرائیل را از دریا گذراندیم پس فرعون و سپاهیانش از روی ستم و تجاوز، آنان را دنبال کردند تا وقتی که در شرف غرق شدن قرار گرفت، گفت: ایمان آوردم که هیچ معبودی جز آنکه بنی اسرائیل به او گرویده اند،نیست و من از تسلیم شدگانم. *

وقتی زمان غرق شدن فرعون رسید در این هنگام پرده های غرور و بی خبری از جلوی چشمانش کنار رفت و فریاد زد: من ایمان آوردم که معبودی جز آن کس که بنی اسرائیل به او ایمان آوردند، نیست. نه تنها با قلب خودایمان آوردم بلکه عملاً هم در برابر چنین پروردگار توانایی، تسلیم هستم. اگر گفت به خدای بنی اسرائیل ایمان آوردم برای این بود که به آن چیزی که آنها دست یافتند یعنی نجات، دست یابد. بدیهی است چنین ایمانی که اضطراری است و هر مجرمی موقع مرگ دم از آن می زند هیچ سودی به حال او ندارد.

139- گزینه 4 صحیح است. آیه 3 سوره قدر

شب قدر بهتر از هزار ماه است *

این تعبیر نشان می هد حتی رسول قبل از نزول این آیات از عظمت شب قدر آگاه نبودند. هزار ماه یعنی بیش از هشتاد سال پس شب قدر به اندازه یک عمر طولانی پر برکت، ارزش دارد پس عبادت در آن شب بهتر از عبادت در هزار ماه است.

140- گزینه 2 صحیح است. آیه 118 سوره توبه

و نیز بر آن سه تن که به جای مانده بودند، تا آنجا که زمین با همه فراخی اش بر آنان تنگ گردید و از خود به تنگ آمدند و دانستند که پناهی جز خدا به سوی او نیست. پس خدا به آنان توفیق توبه داد تا توبه کنند. بی تردید خدا همان توبه پذیر مهربان

ص: 148

است.*

نه تنها رسول و مهاجرین و انصار را مشمول رحمت خود قرار داد بلکه آن سه نفر را که از شرکت در جهاد تخلف کردند، نیز مشمول رحمت ساخت چون کار آنها به سختی کشید و زمین با همه وسعتش برای آنها تنگ شد ودیدند که احدی از مردم با ایشان حرف نمی زدند حتی زن و فرزندان آنها نیز با ایشان حرف نمی زند، به این ترتیب همه راه ها را بسته دیدند و فهمیدند جز خدا و توبه به درگاهش پناهگاه دیگری ندارند. دراین هنگام خدا با رحمتش به سراغ آنان آمد تا توفیق توبه کردن را پیدا کنند و خدا آنها را بیامرزد که او تواب و رحیم است. پس توبه بنده میان دو توبه خداست یعنی اول خدا به سوی بنده بر می گردد و به او توفیق می دهد سپس بنده توبه می کند آنگاه خدا مجدداً توبه او را می پذیرد. از آیه می توان به نقش محاصره اجتماعی و قطع پیوندها برای تنبیه مجرمان پی برد، هم جرأت گناه را از دیگران می گیرد و هم سبب توبه و توجه خدا می شود.

141- گزینه 2 صحیح است. آیات 32 سوره قمر

و قطعاً قرآن را برای پند آموزی آسان کردیم پس آیا پند گیرنده ای هست؟

142- گزینه 3 صحیح است. آیه 14 سوره تغابن

ای کسانی که ایمان آورده اید در حقیقت برخی از همسران شما و اولاد شما دشمن شمایند، از آنا بر حذر باشید و اگر ببخشایید و در گذرید و بیامرزید براستی خدا آمرزنده مهربان است. *

منظور از دشمنی همسران و فرزندان این است که می خواهند مرد خانه دست از ایمان و تکالیفش برداشته و مرتکب گناه شود و چه بسا مؤمنینی که به خاطر محبت به همسر و فرزند تن به خواسته آنها بدهند. می فرماید از اینگونه زنان و فرزندان بر حذر باشید و رضای آنها را بر رضای خدا مقدم ندارید اما مؤمنین را هم تشویق می کند که با عفو (چشم پوشی) و صفح(ترک ملامت) و مغفرت(فراموش کردن) با همسر و فرزندان برخورد کنند ولی مواظب باشند فریب نخورند و این شیوه ای نیکو برای تربیت آنها خواهد بود. به علاوه اگر مومنین چنین کنند مشمول

ص: 149

غفران و رحمت خدا شده و به صفاتی از صفات خدا متصف خواهند شد.

143- گزینه 1 صحیح است. آیه 77 سوره نساء

آیا حال کسانی را که به آنان گفته شد عجالتاً دست از جهاد نگهدارید و نماز را بر پا دارید و زکات را بپردازید دانستی؟ وقتی بر آنها جهاد مقرر شد آنگاه گروهی از آنان مردم چنان ترسیدند که باید از خدا می ترسیدند

یا حتی شدیدتر و می گفتند پروردگارا! چرا بر ما جهاد را مقرر داشتی، چرا این فرمان را کمی تاخیر نینداختی؟

بگو بهره دنیا ناچیز است و برای کسی که تقوی پیشه کند آخرت بهتر است و بر شما به اندازه ذره ناچیزی(به اندازه فتیلی) ستم نمی شود.*

چه قدر عجیب است حال آنها که در موقعیت نا مناسب مکه با حرارت زیادی تقاضای حکم جهاد را داشتند! به آنها گفته شد فعلاً خودداری کرده و به خودسازی و بر پا کردن نماز و ادای زکات بپردازید اما وقتی در مدینه زمینه مساعد شد و حکم جهاد نازل گردید با اعتراض گفتند چرا این حکم زود صادر شد کاشکی به تاخیر می افتاد. علتش این بود که به جای ترسیدن از خدا از بشر ناتوان وحشت دارند بلکه وحشتشان از بشر بیش از خداست.بگو شاید با ترک جهاد چند روزی را آرام زندگی کنید اما این زندگی فانی و بی ازرش است و آخرت برای پرهیزگاران با ارزش تر است و شما نیز کاملاً پاداش خود را دریافت می کنید و هیچ ستمی به شما نمی شود. اگر در میان احکام اسلامی به دو فریضه نماز و زکات اشاره کرد برای این است که هرجهادی بدون آمادگی روحی و ارتباطات مستحکم اجتماعی و بنیه مالی محکوم به شکست است و نماز و زکات این شرایط را فراهم می آورد. معلوم می شود برنامه مسلمین در مکه، خودسازی و کسب آمادگی و در مدینه برنامه تشکیل نظام اسلامی و سرکوب دشمنان است.

144- گزینه 1 صحیح است. آیه 105 سوره مائده

ای مومنان! شما مسئولیت خودتان را دارید، اگر هدایت یافته باشید کسی که گمراه است زیانی به شما نمی رساند؛ بازگشت همگی به سوی خداست آنگاه شما را از آنچه انجام داده اید آگاه می سازد.*

در آیه قبل تقلید کورکورانه، مخالف عقل معرفی شد حال این سؤال مطرح می شود

ص: 150

پس سرنوشت نیاکان چه خواهد شد به علاوه اگر ما دست از تقلید برداریم سرنوشت آنهایی که کماکان تقلید می کنند چه خواهد بود؟ می فرماید : هر کس مسئول خویش است پس مراقب خود باشید، اگر هدایت یافتید

گمراهی دیگران لطمه ای به شما نخواهد زد. البته مؤمنین وظیفه امر به معروف ونهی از منکر را دارند اما آنجایی که این فریضه تاثیر ندارد لزومی برای نگرانی نیست زیرا هر کس باید مراقب هدایت خود باشد و بداند ضلالت دیگران هیچ زیانی به او نمی رساند. جامعه مؤمنین نیز باید وضع خویش را مطابق احکام الهی اصلاح نمایند و بدانند جوامع گمراه نمی توانند به آنها ضرری برسانند لذا لازم نیست خود را به رنج انداخته و بیش از حد متعارف در تبلیغ اسلام جدیت به خرج دهند یا از مشاهده گمراهی سایر جوامع دلسرد شوند زیرا مرجع همه به سوی خداست و به زودی خدا آنان را به آنچه کرده اند خبر می دهد.

145- گزینه 1 صحیح است. آیه 29 سوره انفال

ای کسانی که ایمان آورده اید اگر از خدا پروا کنید برای شما نیروی تشخیص حق از باطل قرار می دهد و گناهانتان را از شما می زداید و شما را می آمرزد و خدا دارای بخشش بزرگ است*

به کار بستن دستورات حیات بخش اسلام جز در سایه تقوی امکان پذیر نیست لذا آیه به اهمیت تقوی و چهار نتیجه ای که از عمل صالح برای پرهیزگاران به وجود می آید اشاره می کند: اگر از خدا بپرهیزید و به خاطر او از گناهان اجتناب کنید 1. برای شما روشن بینی خاصی قرار می دهد تا بتوانید حق را از باطل تمیز دهید و راه سعادت را از شقاوت بشناسید. با پرهیز از گناه و کنترل هوسها و تعصبات، نیروی عقل ازاد می گردد و امکان درک حقایق فراهم می شود بعلاوه با هر نزدیکی به خدا، سهم بیشتری از علم و حکمت الهی نصیب انسان می شود و انسان راحت تر چهره حقیقت را می بیند. 2 آثار روانی گناهان شما را پاک می کند 3. شما را مشمول آمرزش خود و رهایی از مجازات قرار می دهد 4. پاداشهای فراوان را برای شما مقرر می دارد چون فضل و بخشش خدا عظیم است.

ص: 151

146- گزینه 2 صحیح است. آیه 10 سوره تحریم

خدا برای آنها که کفر ورزیدند، زن نوح و زن لوط را مثل آورده که هر دو در نکاح دو بنده از بندگان

شایسته ما بودند پس به آنها خیانت کردند و آن دو پیامبر در برابر خدا چیزی را از آن دو زن کفایت نکردند و گفته شد: با داخل شوندگان داخل آتش شوید.*

در این مثل خدا وضع کفاری را بیان می دارد که به خاطر خیانت به خدا و رسولش گرفتار عاقبت شومی شدند و این سنت خداست و برای هر کافری اجرا می شود هر چند همسر پیامبر باشد. آیه، همسران دو پیامبر بزرگوار و عبد صالح خدا را مثال می آورد که به همسرانشان خیانت کردند و درنتیجه این فرمان الهی رسید که با سایر دوزخیان داخل آتش گردند در حالی که همسری و ارتباط نزدیک آنها با دو پیامبر خدا هیچ سودی به حالشان نداشت و بدون کسب کمترین امتیازی و کم شدن ذره ای از عذاب خدا به هلاکت رسیدند. توجه به دونکته ضروری است 1. اگر فرمود وارد آتش شوید همراه افرادی که وارد می شوند برای نشان دادن بی مقداری آن دو زن و فهماندن این است که نزد خدا هیچ شأن و کرامتی ندارند و خدا هم پروایی ندارد که آن دو را با چه افرادی به هلاکت برساند 2. چوبکاری و تهدید سختی است به دو همسر رسول(ص)که خیانت آن دو نیز می تواند چنین عواقب شدیدی داشته باشد. این آیه و آیه بعدی این مطلب را نیز گوشزد می کنند که محیط، نقش تعیین کننده در ایمان و کفر انسان ندارد بلکه این اراده و خواست اوست که تعیین کننده ایمان یا کفر او می باشد.

147- گزینه 3 صحیح است. آیه 27 سوره شوری

و اگر خدا روزی را بر همه بندگانش گسترده می داشت در روی زمین طغیان می کردند ولی به اندازه ای که بخواهد نازل می کند اوبه کار بندگانش آگاه و بیناست. *

اگر خدا رزق همه بندگان را وسعت بدهد شروع به ظلم و طغیان و استکبار در زمین می کنند لذا خدا به هر کس مقداری معین روزی می دهد چون او به حال بندگان خود خبیر و بصیر است و میداند هر یک از بندگانش

استحقاق چه مقدار رزق را دارد و چه مقدار از غنا و فقر مفید به حال اوست. احتمال دوم این است که اگر خدا به همه یکسان روزی دهد آن وقت همه غنی شده و دیگر نیازی به یکدیگر

ص: 152

احساس نمی کردند لذا پیوندهای اجتماعی گسسته و شیرازه جوامع متلاشی می شد. باید دانست این سنت، یک سنت ابتدایی است و اگر خدا بخواهد کسی را آزمایش کند سنت امتحان بر سنت ابتدایی مسلط می شود لذا می بینیم بعضی بیش از حد ثروت دارند یا بسیار فقیرند. همچنین سنت سومی وجود دارد که آن نیز مسلط بر سنت ابتدایی است و آن هم سنت استدراج است که خدا با دادن ثروت بی حساب مجازات می کند. البته نباید رزق را محدود به رزق مادی کرد بلکه باید رزق معنوی را نیزدر نظر داشت. اگر معارف و شرایع آسمانی ( که رزق معنوی است) نیز بر حسب حال مردم نازل نشود قهراً نمی توانستند آن را تحمل کنند به همین جهت به صورت تدریجی بر پیامبر نازل می شد تا مردم با پذیرفتن قسمت های اول آن آماده پذیرش قسمت های بعدی باشند و همین طور تکالیف شرعی را یکسان بر همه مردم تحمیل نکرده و رعایت حال هر کس را کرده است.

148- گزینه 2 صحیح است. آیات 18و22 سوره نمل

تا آنگاه که به وادی مورچگان رسیدند، مورچه ای گفت: ای مورچگان! به خانه هایتان داخل شوید مبادا سلیمان و سپاهیانش ناآگاهانه شما را پایمال کنند*

عدالت سلیمان (ع) حتی تا برای مورچگان ثابت شده بود زیرا معنای کلام مورچه این است که اگر آنها متوجه باشند حتی مورچه ضعیفی را پایمال نمی کنند و اگر کردند به خاطر عدم توجه آنها بود

پس دیری نپایید که هد هد آمد و گفت: از چیزی آگاهی یافتم که از آن آگاهی نیافته ای و برای تو از سبأ گزارشی درست آورده ام.*

غیبت هدهد چندان طول نکشید و بعد از حضورش در پیشگاه سلیمان با صراحت می گوید غیبت من بی دلیل نبوده و بر چیزی آگاهی یافتم که تو بر آن آگاهی نیافتی! و از ملک سبأ به طور یقین خبری مهم برایت آورده ام. پس در یک حکومت الهی آن قدر آزادی و امنیت گسترده است که کارگزاران بدون ترس و با صراحت مطالب خود را بیان می دارند و هیچ جایی برای تملق و چاپلوسی وجود ندارد در عین حال می توان متوجه شد موجود کوچکی می تواند مطلبی بداند که داناترین انسان عصر خویش با آن مقام علمی و نبوتش از آن بی خبر باشد تا آدمی

ص: 153

هیچگاه به علم خود مغرور نگردد. نکته دیگر این است که هد هد چون اثار خشم را در چهره سلیمان دید برای آرام کردن او اول به طور سربسته خبر از مطلب مهمی داد که سلیمان با آن مقامش از آن بی اطلاع بود و سپس به شرح آن در آیات بعدی پرداخت و الا جا داشت اول بگوید من به شهر سبأ رفتم و چنین و چنان شد.

149- گزینه 2 صحیح است. آیه 33 سوره صافات

پس در حقیقت،آنان درآنروز در عذاب شریکند*

رهبران وپیروان چون هردو در ظلم شرکت داشته ویکدیگر را کمک کرده اند پس هردو در عذاب الهی شریکند.

150- گزینه 2 صحیح است. آیه 45 سوره عنکبوت

آنچه از کتاب آسمانی که برتو وحی شده بخوان و نماز را بر پادار که نماز از فحشاء و زشتکاری باز می دارد و ذکر خدا بزرگتر است و خدا می داند که چه می کنید. *

بعد از بیان داستان اقوام گذشته و عاقبت شوم شرک، حالا به پیامبر دستور می دهد: آنچه از کتاب آسمانی به تو وحی شده، تلاوت کن زیرا تلاوت قرآن بهترین مانع شرک و گناهان است و نماز را بر پا دار که نماز از فحشاء و منکرات باز می دارد اما آنچه عاید تو می شود از این بالاتر است چون نماز تو را به یاد خدا می اندازد و ذکر خدا بزرگترین خیری است که ممکن است به انسان برسد. خدا می داند آنچه را که شما از خیر و شر انجام می دهید و چون می داند پس لازم است که مراقب باشید و از خدا غافل نگردید. اگر نماز مانع فحشاء ومنکر است پس چرا بعضی نمازگزاران مرتکب گناه می شوند؟. اثر طبیعی نماز بازداری از گناه است و هر چه نماز کامل تر باشد، این اثر نیز قوی تر است چون نماز، توجه خاصی از بنده ناچیز به سوی خدایی است که از هر چیزی برتر است پس هر نمازی به نسبت کامل بودنش نهی از فحشاء و منکر می کند لذا حتی کسی که نماز را با نواقصی به جا می آورد به همان اندازه نسبت به شخص بی نماز از گناهان دور می شود.

ص: 154

151- گزینه 3 صحیح است. آیه 77 سوره قصص

و در آن چه خدا بر تو بخشیده سرای آخرت را بجوی و درعین حال بهره ات را از دنیا هم فراموش نکن، و ازآنجا که خدا به تو نیکی کرده نیکی کن و دراین سرزمین دنبال فساد نباش که خدا مفسدین را دوست ندارد *

مال و ثروت بر خلاف تصور بعضی ها چیز بدی نیست و اگر به وسیله آن خانه آخرت طلب شود و در راه خدا انفاق شود از همه چیز بهتر است لذا به قارون نصیحت می کند که درآن چه خدا به تو داده سرای آخرت را جستجو کن به علاوه به او گفته می شود نصیب تو از مال دنیایی که داری مقدار اندکی است و آن همان مقداری است که صرف خوراک و پوشاک و نیازهای واقعی ات می شود و بقیه اش زیادی است که برای غیر خودت باقی می گذاری پس از اموالت به قدر کفایت بردار وما بقی را احسان کن و همانطور که خدا از روی احسان به تو انفاق کرد با اینکه لایق و مستحق نبودی، تو نیز از روی احسان به دیگران انفاق کن. نکند این همه حشمت و جاه و مال تو را بفریبد و آنها را در مسیر فساد بکارگیری که خدا مفسدان رادوست ندارد زیرا اساس خلقت بر صلاح و اصلاح است. جالب است که اندرزگویان به قارون، اول سعی کردند غرور او را بشکنند و در مرحلۀ دوم به او نشان دهند که دنیا وسیله است و نه هدف و سوم به او هشدار دادند که آن قسمت از اموالت که کفایت

نیازهای واقعی ات را می کند مصرف کن و در مرحلۀ چهارم او را تحریک به احسان و انفاق کردند همانطور که خدا در حق او اینچنین کرد و در مرحلۀ آخر تهدیدش کردند که فساد در زمین که نتیجۀ نادیده گرفتن اندرزهای چهارگانه فوق است عاقبت خوشایندی ندارد

152- گزینه 3 صحیح است. آیه 81 سوره قصص

آنگاه او (قارون )را با خانه اش در زمین فرو بردیم و گروهی نداشت که در برابر خدا او را یاری کنند و خود نیز نتوانست از خود دفاع کند*

نه جماعتی که دور او بودند مانع عذاب او شدند و نه قوت و نیروی خودش او را از عذاب نجات بخشید و این ادعایش باطل شد که من مالک این ثروت و قدرت هستم و احتیاجی به خدا ندارم و می توانم با نبوغ علمی و قدرت خودم جلب خیر و

ص: 155

دفع شر کنم و به این ترتیب معلوم شد که آنچه داشته خدا به او داده و او هیچ استقلالی در برابر خدا ندارد.

153- گزینه 2 صحیح است. آیه 11 سوره رعد

برای او فرشتگانی است که پی در پی او را به فرمان خدا از پیش رو و از پشت سرش پاسداری می کنند. در حقیقت، خدا حال قومی را تغییر نمی دهد تا آنان حال خود را تغییر دهند و چون خدا برای قومی آسیبی

بخواهد، هیچ برگشتی برای آن نیست و غیر از او سرپرستی برای آنان نخواهد بود.*

خدا علاوه بر اینکه علم مطلق به همه چیز دارد، حافظ و نگهبان بندگان خود نیز می باشد: برای انسان مأمورانی است که او را احاطه کرده واز حوادث حفظ می کنند و مانع می شوند که هلاک گردد یا وضعش دگرگون شود و از سعادت به شقاوت عوض شود. در حدیثی از امام صادق(ع) آمده که هیچ بنده ای نیست مگر آنکه دو فرشته با او هستند و اورا محافظت می کنند اما هنگامی که فرمان قطعی خدا برسد، او را تسلیم حوادث می کنند پس محافظین تنها او را از حوادثی حفظ می کنند که به فرمان خدا قطعیت نیافته است. اما کسی فکر نکند اگر خود را به پرتگاه ها بیفکند و دست به هر ندانم کاری بزند باز محافظین نگهدار او هستند چون خدا امر و سنت دیگری دارد و آن این است که وضع هیچ قومی را تغییر نمی دهد مگر آنکه خودشان حالات روحی خود را دگرگون سازند. اگر آن حالات روحی حق باشد یعنی اهل قوم دارای ایمان و عمل صالح باشند، خدا نیز به سوی آنها نعمت های دنیوی و اخروی را سرازیر می کند و تا وقتی این حالات ادامه دارد،نعمات خدا نیز سرازیر است اما هر وقت که ایشان حال خود را ( بسوی گناه) تغییر دادند خدا نیز رفتارش را عوض می کند و نعمتش را به نقمت و هدایتش را به اضلال و سعادتش را به شقاوت مبدل می سازد در این صورت اگر خدا برای مردم بدی بخواهد حتماً محقق می شود چون بشر غیر از خدا، ولی دیگری ندارد تا امورش را سرپرستی نموده و مانع تحقق خواست خدا بشود.

ص: 156

154- گزینه 1 صحیح است. آیه 23 سوره شوری

این همان است که خدا بندگان خود را که ایمان آورده و کارهای

شایسته کرده اند به آن مژده داده است، بگو : به ازای آن پاداشی از شما خواستار

نیستم مگر دوستی درباره خویشانم، و هر کس نیکی به جای آورد برای او در ثواب آن خواهیم افزود. قطعاً خدا آمرزنده و قدرشناس است.*

به مؤمنین بشارت می دهد و با کلمه بندگانش به آنها احترام می کند. پیامبر نیز مانند سایر انبیاء مامور می شود تا بگوید در تبلیغ رسالت مزدی نمی خواهم مگر مودت به خویشانم را. در مورد شخص پیامبر یکجا می فرماید

بگو پاداشی را که از شما خواستم تنها به سود شماست و پاداش من فقط بر خداست. (سبا 47) ودر جای دیگر می فرماید بگو من برای ابلاغ رسالت هیچگونه پاداشی از شما نمی خواهم مگر کسانی که بخواهند راهی به سوی پروردگارشان برگزینند حال اگر این آیات را در کنار هم قرار دهیم حاصل چنین می شود : مودت اهل بیت پاداش رسالت من است و این پاداشی است که نفعش تماماً به سود خود شماست و چیزیست که راه شما را به سوی خدا هموار می سازد. پس مودت اهل بیت و وواجب کردن محبت مردم به ایشان وسیله ای است برای رجوع و اخذ معارف دینی و مرجع علمی قرار دادن ایشان و خلاصه آیه ادامه راه پیامبر را که همانا ولایت ائمه معصومین

است بیان می دارد. روایات کثیری نیز از اهل سنت و شیعه نقل شده که همین معنا را تاکید می کند. هر کس حسنه ای به جا آورد یعنی عملی سازگار با سعادتش انجام دهد ما حسنی بر آن حسنه می افزاییم و نواقصش را رفع و ثوابش را بیشتر می کنیم چون خدا آمرزنده است و بدیها را محو می کند و شکور است و خوبی های عمل را آشکار و به آن جزای مناسب می دهد.

155- گزینه 3 صحیح است. آیات 6و7 سوره بینه

کسانی از اهلِ کتاب که کفر ورزیده و مشرکان در آتش دوزخند، در آن همواره می مانند؛ اینان بدترین آفریدگانند* اهل کتاب و مشرکان که به آیین اسلام کافر شدند در میان همۀ جنبندگان از همه بدترند زیرا بعد از وضوح حق و اتمام حجّت و روشن شدن راه سعادت و شقاوت و بیان احکامی که هیچ سختی در آنها نیست، راه

ص: 157

راست را رها کرده و با غرور و عناد در ضدیت با آن گام نهادند به همین دلیل باید در آتش دوزخ بمانند این آیه مانند آیۀ 22 انفال است

کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده اند، اینانند که خود بهترین آفریدگانند*

بعد از ایمان، اعمال صالحه را ذکر کرده تا معلوم کند گواه و صدق ایمان به اعمال صالح است در حالی که کفر حتی اگر با عمل فاسد همراه نباشد مایۀ سقوط و بدبختی انسان است. این عظمت مقام انسان و قابلیت شگرف تکامل اوست که هم می تواند برترین مخلوقات و هم بدترین آنها باشد

156- گزینه 3 صحیح است. آیات 30 و31 سوره مدثر

بر آن نوزده نگهبان است *

خصوصیت دیگر سقر این است که رنگ پوست بدن را به کلی دگرگون می سازد و چهره او را سیاهتر از شب تاریک می کند. فرشتگانی که عهده دار عذاب دادن به مجرمین هستند و از هر ترحمی به ایشان به دور هستند، 19 نفر می باشند.

وما موکلان آتش را جز فرشتگان نگرداندیم وشماره آنان را جز آزمایشی برای کسانیکه کافر شده اند قرارندادیم

تا آنانکه اهل کتابند یقین کنند وایمان کسانیکه ایمان آورده اند افزون گردد وآنانکه بایشان کتاب داده شده ونیز مومنین به شک نیفتند وتاکسانیکه دردلهایشان بیماری است وکافران بگویند:خدا از این وصف کردن چه چیزی را اراده نموده است؟. اینگونه خدا هرکه را بخواهد گمراه می کند وهرکه را بخواهد هدایت می کند وسپاهیان

پروردگارت راجز او نمی داند.و این جز تذکاری برای بشر نیست.

مردم بعد از شنیدن آیۀ قبلی که دربارۀ عددِ خازنان دوزخ بود دربارۀ آن بگو مگو کردند. کفّار بعد از شنیدن اینکه تعداد مأموران آتش 19 نفر است شروع به استهزاء کردند که چرا 19؟ و از روی سخریه گفتند ما در مقابل هر یک از آنها 10 نفر قرار می دهیم تا آنها را در هم بشکنیم! علاوه بر امتحان کفّار، هدف از گفتن اینکه موکّلین آتش 19 نفر هستند، این بود که اهل کتاب یقین کنند به اینکه قرآن حق است و مطابق کتاب آسمانی ایشان است زیرا این عدد هماهنگ با آن چیزی

ص: 158

است که در کتب خود یافته اند. علت دیگر این بود که به ایمان مؤمنین به اسلام هم افزوده شود چون وقتی ببینند اهل کتاب نیز این خبر قرآن را تصدیق کرده ایمانشان زیادتر خواهد شد. علت دیگر این است که کسانی که در قلبشان مرض است و نیز کافران از روی تحقیر و استهزاء بگویند: خدا از این مثل چه منظوری داشته و چگونه ممکن است که این تعداد اندک قدرت آن را داشته باشند که تمامی دوزخیان را که اکثر انس و جن هستند عذاب کنند؟ خبر دادن از عدد مأموران دوزخ همانطور که مایه امتحان و گمراهی بیشتر کفّار گردید سبب یقین اهل کتاب و بیش تر شدن ایمان مؤمنین نیز شد لذا آیه نتیجه می گیرد اینگونه هرکس را بخواهد گمراه می سازد و هرکس را بخواهد هدایت می نماید. همانطور که بارها گفته شد این همراهی و هدایت بعد از استحقاقی است که انسان از خود نشان می دهد و در واقع پیامد رفتار خود انسان می باشد. می فرماید: اصولاً علم به حقیقت جنودِ خدا و نفراتش و خصوصیات و اعمالی که انجام می دهند تماماً مخصوص خداست و هیچ احدی نمی تواند عدّه آن ها را کم یا زیاد بشمارد و یا دربارۀ خصوصیات آنها طعنه بزند. پس بشر هیچ راهی برای آگاهی از جنود

پروردگار ندارد و اگر ما خود خبر دادیم که آن ها 19 نفرند برای این بود که مایه تذکر و بیداری آنان بشود و نه آنکه بر سر آن قیل و قال کنند

157- گزینه 1 صحیح است. آیه 4 سوره مزمل

یا اندکی بر نیمه بیفزای و قرآن را شمرده و شیوا بخوان. *

همانگونه که گفته شد مفهوم این سوره آمادگی دادن به رسول برای انجام رسالت عظیمش می باشد. این آیات شب زنده داری را به حضرتش سفارش می کند که در متن این برنامه، خواندن قرآن با ترتیل است. ترتیل آن است که قرآن آشکارا خوانده شود، نه تند تند و نه جداجدا تا دل آدمی خبردار شود. این نحوه خواندن، قدرت تلقین دارد و به دل آدمی می نشیند و انسان می تواند روی معانی تامل کند بدون اینکه اتصال آیات و کلمات از بین برود. بدیهی است این نحوه قرائت می تواند به سرعت به انسان رشد و نمو وتقوی ببخشد. البته بعضی از مفسران

خواندن قرآن را به معنی نماز خواندن تفسیر کرده اند زیرا یکی از بخش های مهم نماز، تلاوت قرآن

ص: 159

است. آیات، رسول را بین اینکه درست نیمی از شب یا کمتر از نصف یا کمی بیشتر از آنرا زنده بدارد، مخیّر کرده است

158- گزینه 2 صحیح است. آیه 8 سوره فتح

همانا ما تو را گواه و مژده رسان و هشدار دهنده فرستاده ایم *

پیامبر در آخرت به ایمان و کفر و عمل صالح و طالح امتش گواهی می دهد و بلکه گواه همه امت ها هستند. (نساء 4)پس همانطور که خدا، فرشتگان، اعضاء بدن انسان، زمین و زمان گواه اعمال انسانند، پیامبر نیز گواه هستند. به علاوه بشیرند و افراد متقی را به قرب خدا و ثواب بشارت می دهند و نذیرند وکفار را از عذاب دردناک می ترسانند.

159- گزینه 2 صحیح است. آیه 137 سوره اعراف

و به آن گروهی که پیوسته تضعیف می شدند، بخشهای باختر و خاور سرزمین فلسطین را که در آن برکت قرار داده بودیم به میراث عطا کردیم و به پاس آن که صبر کردند، وعده نیکوی پروردگارت برای بنی اسرائیل تحقق یافت و آنچه را که فرعون و قومش ساخته و افراشته بودند ویران کردیم. *

همانطور که در آیات 128 و 129 این سوره وعده داده بود بنی اسرائیل به جهت صبر و استقامت به پیروزی

رسیدند و وارث سرزمین های پهناور و پر برکت شدند. اگر به بنی اسرائیل مستضعف گفت برای این است که بفهماند چگونه خدا افتادگان را بلند می کند و زمین را ملک آنها قرار می دهد. معلوم می شود عذاب فرعونیان

تنها غرق شدن در دریا نبود بلکه تمام قدرت مالی و اقتصادی آنها نیز نابود شد تا احتمال قدرت یابی مجدد آنها از بین برود و برای همیشه طغیانگری آنها خاتمه یابد.

160- گزینه 2 صحیح است. آیه 17 سوره مزمل

اگر کفر ورزید پس چگونه خود را از عذاب روزی که کودکان را پیر می گرداند حفظ می کنید؟ *

ص: 160

این حاکی از شدت عذاب و هولناک بودن آن روز است.

161- گزینه 2 صحیح است. آیه 21 سوره حشر :

اگر این قران را بر کوهی نازل می کردیم. بی شک آنرا از ترس خدا خاشع وفروپاشیده می دیدی واین مثلهارا برای مردم می زنیم باشد که تفکر کنند.

درمقام تعظیم قرآن است : اگر ممکن بود که قرآن بر کوهی نازل شود می دیدی که قطعاً کوه با آن صلابت ومقاومتش از ترس خدا متلاشی می شد چون از آیه 74 بقره می توان فهمید که تمام موجودات از جمله کوهها برای خود نوعی شعور دارند. وقتی حال کوه در برابر قرآن چنین است پس انسان سزاوارتر است که وقتی قرآن برایش تلاوت می شود قلبش خاشع گردد و اگر نمی شود بسیار جای تعجب دارد. اینها مثال هایی است که برای مردم می زنیم تا عظمت و جلالت قرآن به ذهن انسان نزدیک شود بلکه دربارۀ معارف آن تفکّر کنند و به نحو شایسته با آن برخورد نمایند چون انسان برای رسیدن به کمال و سعادت واقعی هیچ راهی جز قرآن ندارد

162- گزینه 2 صحیح است. آیات 4و3 سوره علق

بخوان و پروردگار تو کریمترین است*

می خواهد روح پیامبر را تقویت کند و اضطرابش را از بین ببرد چون امر به خواندن برای کسی که بیسواد است اضطراب آور بود لذا وقتی رسول فرمود که خواندن نمی دانم،جبرئیل گفت از برکت پروردگار کریمت توانایی بر قرائت داری،پروردگاری که عطایش فوق عطاء دیگران است زیرا دیگران اگر عطایی می کنند به استحقاق می کنند اما پروردگار تو بدون استحقاق عطاء می کند.

- همان که با قلم تعلیم داد*

در ادامه برای تقویت کردن روح رسول می فرماید وقتی سواد سواد داران به وسیله قلمی است که او آفریده و در اختیارشان قرار داده تا منظور خود را بنویسند چرا نتواند قرائت کتابش را بدون وساطت قلم به تو تعلیم دهد؟

ص: 161

163- گزینه 3 صحیح است. آیه 102 سوره بقره

و از آنچه شیطان(صفت )ها در سلطنت سلیمان خوانده ( و درس گرفته)بودند، پیروی کردند و سلیمان کفر نورزید( و به سحر نپرداخت) لیکن آن شیطان (صفت)ها به کفر گراییدند که به مردم سحر می آموختند و نیز از آنچه بر آن دو فرشته، هاروت و ماروت در بابل نازل شده بود (پیروی کردند) با اینکه آن دو (فرشته)هیچ کس را تعلیم ( سحر)نمی کردند مگر آنکه ( قبلاًبه او ) می گفتند : ما آزمایشی ( برای شما) هستیم،پس زنهار کافر نشوی. ولی آنها از آن دو ( فرشته) چیزهایی می آموختند که به وسیله آن میان مرد و همسرش جدایی بیفکنند هر چند بدون فرمان خدا نمی توانستند به وسیله آن به احدی زیان برسانند. (وخلاصه)چیزی می آموختند که برایشان زیان داشت و سودی به ایشان نمی رسانید و قطعاً (یهودیان) دریافته بودند که هر کس خریدار این (متاع)باشد،

در آخرت بهره ای ندارد وه که چه بد بود آنچه به جان خریدند اگر می دانستند.!*

به عقیده یهود، سلطنت سلیمان و تسخیر جن و انس و حیوانات وحشی و پرندگان همه بر اثر سحر بوده لذا گروهی از یهود سخت به جادوگری دل بسته و حتی از تورات دست برداشتند و ازسحرهایی پیروی می کردند که موجودات شیطان صفت به مردم تعلیم می دادند. قرآن گفتار یهود در مورد نسبت دادن سحر به سلیمن را رد می کند زیرا سحر عبارت است از تصرف در موجودات جهان بر خلاف آنچه که خدا برای آن ها خواسته است بنا برا این نوعی کفر به خداست و سلیمان یک پیامبر و معصوم بوده و هرگز برای پیشبرد اهدافش به سحر توسل نجست و کافر نشد بلکه آن شیطان صفتان کافر شدند که به مردم تعلیم سحردادند. وقتی جادو در سرزمین بابل به اوج خود رسید و سبب اذیت مردم شد، خدا دو فرشته با نام های هاروت و ماروت را به صورت انسان مأمور کرد تا طریق ابطال سحرها را به مردم تعلیم دهند. این دو فرشته به مردم می گفتند که تعلیمات ما برای مصون ماندن شما از شر سحرهاست و ما وسیله آزمایش خداهستیم و در صورت سوء استفاده از تعالیم ما کافر می شوید اما به این توصیه ها توجهی نشد و با سوء استفاده از تعلیمات، بین همسران جدایی انداختندو البته قانون آفرینش این است که بی اذن خدا، هیچ چیز بر چیز دیگر اثر نمی کند و اگر سحری هم انجام

ص: 162

می گیرد به جهت ناتوانی خدا نیست بلکه امتحان و مهلتی برای مردم و ساحران است پس آنها هرگز بدون اجازه خدا نمی توانند به احدی ضرر برسانند. به هر حال یهود قسمت هایی را یاد می گرفتند که برای آنها ضرر داشت تا بتوانند آنها را وسیله فساد قراردهند با اینکه می دانستند اینگونه استفاده از سحر به خاطر جلب منافع ظاهری،آنها

را از سعادت آخرت محروم می کند لذا در آخر فرمود: چه زشت و ناپسند بود آنچه آخرت خود را به آن فروختند اگر می دانستند.!

164- گزینه 4 صحیح است. آیات 7تا4 سوره ماعون

پس وای بر آن نمازگزاران- همان کسانی که از نماز خویش غافلند *

تکذیب روز جزا به این نیست که به کلی آن را منکر شوند بلکه کسی که تظاهر به ایمان می کند و نماز را می خواند اما طوری می خواند که اهتمام کامل به نماز ندارد، او نیز روز جزا را تکذیب کرده است. پس فراموش کردن نماز یا اهمیت ندادن به وقت فضیلت نماز یا بی توجهی به ارکان و شرایط و احکام نماز و خواندن نماز باطل، نتیجه تکذیب روز جزا و نشانه بی ایمانی به معاداست

- کسانی که ایشان ریاکاری می کنند. و از دادن ضروریات زندگی منع می کنند*

آنها که روز جزا را تکذیب می کنند اگر طاعتی هم انجام می دهند در انظار مردم مسلمان انجام می دهند آن هم بگونه ای بهتر و غلیظتر در حالی که اگر در میان اهل ملت دیگر قرار بگیرند چهره آن مردم را به خود می گیرند و روحیه واقعی خود را نشان می دهند. آنها دیگران را حتی از ضروریات زندگی منع می نمایند و به طرق مختلف از رفع نیازهای مردم خواه به صورت قرض و هدیه یا عاریه و غیره طفره می روند. خلاصه افرادی که روز جز را انکار می کنند نه پیوندی با خالق دارند و نه رابطه با مخلوق، آنچه را که باید برای خدا انجام دهند با ریاکاری و برای مردم انجام می دهند و آنچه را که باید برای مردم انجام دهند از آن دریغ می کنند و به این ترتیب هیچ حقی را به ذیحقش نمی دهند.

165- گزینه 4 صحیح است. آیه 115 سوره طه

و به یقین پیش از این با آدم پیمان بستیم ولی آن را فراموش کرد و برای او عزمی

ص: 163

استوار نیافتیم. *

مقصود از آن عهد،همان نهی از خوردن(میوه) درخت است. با توجه به اینکه آنچه برای آدم پیش آمد قبل از تشریع دین بوده و بهشت او نیز یا بهشت برزخی بوده که در یک زندگی غیر دنیوی برایش ممثل شده یا باغی از باغهای این جهان بوده که به لطف پروردگار ناراحتی در آن نبوده لذا نهی در آن نیز نهی دینی نبود بلکه نهی ارشادی است که مخالفت با این حکم فقط برای او زحمت فراوان به دنبال می آورد، بر خلاف نهی دینی که صرف نظر از مفاسدی که به دنبال می آورد برای شخص مواخذه اخروی نیز همراه دارد. در آیات بعدی ماجرا را بیشتر توضیح می دهد.

166- گزینه 1 صحیح است. آیات 14و13 سوره طارق

که حقیقتاً قرآن گفتاری قاطع و روشنگر است- وآن شوخی نیست *

این سوگندها بار دیگر قیامت و بازگشت به سوی خدا را تاکید می کنند و اشاره ای هستند به احیای زمین های مرده توسط باران و سر برآوردن گیاهان که خود دلیلی است بر موضع رستاخیز و بیرون آمدن انسان از زمین. پس قسم به آن آسمان واین زمین که این قرآن جدا سازنده حق از باطل و خالی از هر شوخی است لذا هر خبری که از قیامت و بازگشت داده، حق است و در آن شکی نیست.

167- گزینه 3 صحیح است. آیات 9و10 سوره شمس

براستی هرکس که آنرا (نفس)پاک گردانید رستگار شد*و براستی ناامید شد هرکس آنرا ناپاک داشت.*

پس مطلبی که برای آن اینهمه سوگند خورده شده این واقعیت است که رستگاری از آن فردی است که نفس خویش را تربیت کند واز آلودگی وانحراف پاک سازد. به شهادت آیات فوق خدا تمام وسایل مادی و معنوی را برای سعادت و خوشبختی انسانها آفریده است با این حال چگونه انسان نفس خویش را تزکیه نمی کند و به اقتضای خلقتش که درک تقوی از فجور و تسلیم در برابر خداست عمل نمی کند و تسلیم وسوسه های شیطانی می شود؟

ص: 164

168- گزینه 3 صحیح است. آیه 46 سوره نازعات

روزی که آن را می بینند گویی آنان جز عصری یا صبحی درنگ نکرده اند*

آنها در آن روز که قیامت را می بینند چنین احساس می کنند که گویی توقف آنها در دنیا یا برزخ جز عصرگاهی یا صبحگاهی بیشتر نبوده است. پس با یک تمثیل بیان می کند که تا قیامت زمان زیادی نیست. فاصله بین زندگی دنیا و برزخ تا قیامت به اندازه مدت زمانی است که یک عصر یا صبح احساس می شود. این امر هم ذاتاً صحیح است که عمر دنیا بسیار کوتاه و زودگذر است و هم درمقایسه با قیامت که تمام عمر جهان در مقایسه با آن لحظه ای بیش نیست.

169- گزینه 2 صحیح است. آیه 14 سوره شمس

پس او را تکذیب کردند و آن را پی نمودند؛ آنگاه پروردگارشان آنان را به گناهشان، با خاك یکسان ساخت. *

170- گزینه 2 صحیح است. آیات 142 و 139 سوره صافات

و بی گمان یونس از پیامبران بود.*

وماهی اورا فرو بلعید واودر خور ملامت بود*

نهنگی بر سر راه کشتی درآمد و کشتی را متلاطم کرد و چون سنگین بود خطر غرق همگی را تهدید کرد لذا ناگزیر شدند از کسانی که در کشتی بودند شخصی را در آب بیندازند تا نهنگ او را ببلعد و از سر راه کشتی به کنار رود پس با آن ها قرعه افکند و قرعه به نام یونس (ع) اصابت کرد و به ناچار او را به دهان نهنگ پرتاب کردند و نهنگ آن جناب را بلعید. از "مدحضین"معلوم می شود چند نفر به دریا انداخته شدند که یونس (ع) یکی از آنها بود. ماهی او را بلعید در حالیکه یونس (ع) استحقاق ملامت را داشت البته نه بخاطر ارتکاب گناه کبیره یا صغیره بلکه به جهت ترک اولی و تعجیل در ترک قوم خویش و هجرت از آنجا

ص: 165

171- گزینه 2 صحیح است. آیه 15 سوره حجرات

در حقیقت مؤمنان کسانی اند که به خدا و پیامبرش ایمان آورده سپس شک نیاورده و با مال و جانشان در راه خدا جهاد کرده اند؛ اینانند که صادقند. *

عربهای بادیه نشین بر پیامبر منت می گذاشتند که ما ایمان آورده ایم پاسخ می دهد: نه هنوز ایمان نیاورده اید بلکه بگویید اسلام آورده ایم زیرا جایگاه ایمان در قلب است و هنوز ایمان در قلب شما وارد نشده است. سپس نشانه ایمان را بیان می فرماید: اسلام به ظاهر و اعضاء است و ایمان به قلب و مومنان واقعی افرادی هستند که به خدا و رسولش ایمان آورده و حقانیت توحید و آنچه را پیامبرآورده پذیرفته اند به علاوه هیچگاه در این حقانیت شک نمی کنند و ایمانشان ثابت و مستقر است و با اموال و جانهای خود درراه خدا جهاد می کنند. آنها راستگویانند.

با این معیارها چه قدر از مسلمانان، مؤمن واقعی هستند و چه قدر مسلمان ظاهری؟

172- گزینه 3 صحیح است. آیه 24 سوره قصص

پس برای آن دو(دختران)،گوسفندان را آب داد به سوی سایه برگشت و گفت: پروردگارا! من به هر خیری که سویم بفرستی سخت نیازمندم.*

موسی از گفتار آن دو دختر و کنار کشیدنشان از چاه نوعی عفت را احساس کرد و فهمید مردم به آن دو دختر تعدی کرده اند لذا پیش رفت و برای آنان آب کشید و گوسفندانشان را سیراب کرد. پس از آن به طرف سایه بر می گردد تا استراحت کند آن گاه با کمال ادب از خدا می خواهد که نیازش را به طعام رفع کند تا نیروی بدنی برای انجام اعمال صالح و کارهایی که موجب رضای خداست داشته باشد.

173- گزینه 2 صحیح است. آیات 19 و18 سوره نمل

تا آنگاه که به وادی مورچگان رسیدند. مورچه ای گفت:ای مورچگان ! به خانه هایتان داخل شوید مبادا سلیمان و سپاهیانش ناآگاهانه شما را پایمال کنند.*

عدالت سلیمان حتی برای مورچگان ثابت شده بود زیرا معنای کلام مورچه این است که اگر آنها متوجه باشند حتی مورچه ضعیفی را پایمال نمی کنند و اگر کردند

ص: 166

به خاطر عدم توجه آنها بود.

(سلیمان)از گفتار او دهان به خنده گشود وگفت:پروردگارا ! توفیقم بده تا نعمتی که بمن و والدینم

ارزانی داشته ای سپاس بگزارم وبه کار شایسته ایکه آن را می پسندی بپردازم ومرا برحمت خویش در میان بندگان شایسته ات داخل کن*

سلیمان (ع) وقتی سخن مورچه را شنید از شدت سرور لبخندش به خنده مبدّل شد که خدا تا چه حد به او انعام فرموده و کارش را به کجا کشانیده است لذا از خدا می خواهد تا توفیق شکر نعمت هایی را که به او و والدینش ارزانی داشته به او بدهد. چون وجود و هستی فرزند از والدین است بعلاوه بسیاری از مواهب انسان از والدین به او ارث می رسد. از همین کلام معلوم می شود مادر سلیمان از اهل صراط مستقیم بوده و از نسبت های ناروایی که توراتِ فعلی به او می دهد منزّه است. سرانجام درخواست می نماید توفیقِ انجامِ عمل صالح که مورد رضای خداست و دخول در صف بندگان صالح به او داد شود. از این درخواست معلوم می شود هدف از قدرت، انجام عمل صالح است و عمل صالح نیز مقدمه ای است برای جلب خشنودی خدا که هدف نهایی است. البته داخل شدن در زمرۀ صالحان درخواستی بالاتر و مرحله ای عالی تر از انجام عمل صالح است زیرا گاه انسان عمل صالحی را انجام می دهد در حالی که می تواند صلاح جزء ذات و وجودش نشده باشد امّا قرار گرفتن در زمره صالحان به این معناست که به واسطۀ لطف الهی صالح بودن از عملش فراتر رفته و در درون جانش نفوذ کند پس صلاح روح، قدر و منزلتش بالاتر از صلاح عمل است. نکتۀ دیگر اینکه می توانست بگوید مرا اصلاح گردان امّا گفت مرا در زمره بندگان صالح قرار ده تا بفهماند که همۀ مواهبی را که خدا به صالحین داده می خواهد و از همه مهمتر همان موهبت بندگی و عبودیت است به همین جهت خداوند سلیمان (ع) را به وصف عبودیت ستوده است ( صف 31 )

174- گزینه 2 صحیح است. آیه 100 سوره مائده

بگو خبیث و طیب برابر نیستند و لو کثرت خبیث تو را به شگفتی در آورد؛ای خردمندان! از خدا پروا کنید شاید رستگار شوید.*

ص: 167

بعضی برای توجیه خلاف خود به خلاف اکثریت استناد می کنند، آیه این را باطل و یک اصل کلی را بیان می دارد: نا پاک و پاک مساوی نیستند حتی کثرت نا پاکها آن را پاک نمی کند همان طور که قلت پاک ها آن را ناپاک نمی سازد. پس بر هر عاقلی که پاک و ناپاک را تشخیص می دهد واجب است برای تأمین رستگاریش،

خیر را بر شر ترجیح دهد و ا زخدا بترسد و به احکام او عمل نماید و گول کثرت نا پاک ها را نخورد. پس در همه جا اعتبار با حق است و لو اندک باشد و رأی اکثریتی که به باطل حکم می کنند بی اعتبار است.

175- گزینه 3 صحیح است. آیه 28 سوره غافر

و مردی مؤمن از آل فرعون که ایمان خود را پنهان می داشت گفت: آیا مردی را می کشید که می گوید:

پروردگار من خداست؟ و مسلماً برای شما از جانب پروردگارتان دلایل آشکاری آورده و اگر دروغگو باشد دروغش به زیان اوست و اگر راستگو باشد برخی از آن چه به شما وعده می دهد به شما خواهد رسید زیرا خدا کسی را که اسرافکار بسیار دروغگو باشد هدایت نمی کند. *

مؤمن آل فرعون که ازنزدیکان فرعون بود دعوت موسی را پذیرفت اما ایمان خود را آشکار نمی ساخت. وقتی دید تصمیم بر قتل موسی گرفتند با بیانات مؤثر خود نقشه آنها را در هم ریخت: می خواهید کسی را به قتل برسانید که می گوید پروردگارم الله است؟ در حالی که معجزات و دلایل روشنی از سوی پروردگارتان آورده است؟ آیا معجزات او راندیدید؟ چنین کسی می تواند ساحر باشد ؟ ا زهمه اینها گذشته نیازی به اقدام شما نیست چون اگر دروغگو باشد همین دروغش دامن خودش را می گیردو اگر راستگو باشد به فرضی که همه عذاب هایی که وعده داده به شما نرسد لااقل بخشی از آن به شما می رسد چون خدا کسی را که اسرافکار و بسیار دروغگوست هدایت نمی کند.

176- گزینه 3 صحیح است. آیه 42 سوره ال عمرا ن

و یاد کن زمانی را که فرشتگان گفتند:ای مریم!خدا تو را برگزیده و پاک ساخته و تو را بر زنان جهان برتری داده است *

ص: 168

از اینجا مشروحاً از مریم و عظمت منزلت وی نزد خدا سخن می گوید. آیه استجابت دعای مادر مریم را بیان می کند که خواسته بود او فردی عبادتکار و از شر شیطان در امان باشد. اصطفاء مریم همان قبول نمودنش برای عبادت است و تطهیرش عبارت از دادن مقام عصمت به ایشان و نصیب نبردن شیطان از اوست. مطابق آیات قرآن، تقدم داشتن مریم بر زنان جهان مربوط به شأن عجیبی است که راجع به ولادت عیسی نصیبش شده است اما سایر موضوعات اختصاص به مریم نداشته و برای غیر او نیز پیدا شده است.

177- گزینه 3 صحیح است. آیه 12 سوره حجرات

ای کسانیکه ایمان آورده اید از بسیاری از گمانها بپرهیزید که پاره ای از گمانها گناه است وجاسوسی نکنید وبعضی از شما غیبت بعضی نکند،آیا دوست داردکه گوشت برادر مرده اش را بخورد؟ ازآن کراهت

دارید.پس از خدا بترسید که خدا توبه پذیر مهربان است*

از بسیاری از گمانها بپرهیزید زیرابعضی گمانها گناه است. اگر فرمود: بسیاری از گمانها،بخاطر این است که قسمت اعظم گمانهای رایج بین مردم،گمان بد و سوءظن است وقسمت کمی از آن حسن ظن می باشد. پس مراد اینست که به سوءظن هاترتیب اثر ندهید چون در بعضی موارد گناه هستند ومنظورش این نیست از گمان اجتناب کنید چون آمدن ظن اختیاری نیست مگر در پاره ای ازموارد که مقدمات آن اختیاری است.تجسس نکنید ودنبال اموری را که صاحبانش می خواهند پوشیده بماند نگیرید وآنهارا فاش نسازید.هیچ یک از شما غیبت دیگری را نکند ودر غیاب اوچیزی نگوید که اگر بشنود ناراحت شود.گوئی ترتیب اثر دادن به سوءظن به تجسس می انجامد وتجسس وافشای اسرار به غیبت منتهی می شود.آیه برای نهی از غیبت آنرا به خوردن گوشت برادر مرده اش تشبیه می کند.چون شخص غیبت شونده مثل مردگان قادر به دفاع از خود نیست. آیا فردی

ازشمادوست داردگوشت برادر مرده خود را بخورد؟.به یقین همه شما کراهت دارید گوشت یک انسان آنهم

برادرتان رابخورید پس غیبت اورا نکنید. اینکه فرمود "گوشت برادرتان" می رساند که حرمت غیبت تنها مربوط به مسلمانان است زیرا

ص: 169

برادری فقط بین مؤمنین است چون در تجسّس نیز عیب جویی وجود دارد لذا خوردن گوشت برادر مرده مربوط به تجسّس نیز می شود ( گرچه در تجسّس فقط خود ما از عیب دیگری مطلع می شویم ). تقوای الهی پیشه کنید که خدا توبه پذیر و مهربان است هم افرادی را که مرتکب این گناهان شده اند اگر توبه کنند می بخشد و مشمول رحمت خود قرار می دهد و هم آنهایی را که مرتکب این گناهان نشده اند به هدایت بیشتر می رساند و با فراهم کردن اسباب نمی گذارد به مهلکه گناه بیفتند چون خدا به بنده با تقوایش زیاد رجوع می کند. امّا فلسفه این احکام چیست؟ انسان به حکم ضرورت تشکیل اجتماع داد تا بتواند در کنار دیگران از خیر و کمک های آنها بهره مند شود. در جامعه ای که افراد با هم انس دارند و از یکدیگر در امان هستند و فضای اعتماد و اطمینان حاکم است جامعه مبدّل به یک تن واحد شده که هر خیر و صلاحی به همه می رسد امّا عواملی مانند سوء ظن و تجسّس و غیبت، اجتماع انسانی را دچار تفرقه و فساد می کند و افراد گرچه در کنار هم هستند امّا هرگز به معنای واقعی، اجتماعی شکل نگرفته لذا خیر و صلاح چشمگیر نیز به وجود نمی آید

178- گزینه 1 صحیح است. آیه 11 سوره حجرات

.ای کسانیکه ایمان آورده اید نباید قومی،قوم دیگر را ریشخند کند.شاید آنها از اینها بهتر باشند ونباید زنانی زنان دیگر راریشخند کنند شاید آنها بهتر از اینها باشند.وعیوب خویش را فاش نکنید و به همدیگر لقب های زشت ندهید،چه ناپسندیده است نام زشت پس از ایمان وهرکه توبه نکرد آنان خود ستمکارند.*

این آیه و آیه بعد دستوراتی را برای جلوگیری از هرگونه اختلاف و مخاصمه بین مسلمین بیان می کند 1- هیچکس نمی تواند بگوید من بهتر از دیگری هستم و بر این اساس او را استهزاء کند چون معیارِ برتری تقواست و این را تنها خدا می داند 2- عیوب شخصی را که از عیبش ناآگاه است فاش نکنید و اگر فرمود "عیوب خودتان" برای این است که در اجتماع اسلامی، همه از هم هستند و فاش کردن عیب یک نفر در واقع فاش کردن عیب خودتان است 3- به یکدیگر لقب زشت ندهید و با القاب ناپسندی همدیگر را صدا نزنید زیرا بسیار بد است که بعد از

ص: 170

ایمان آوردن یکدیگر را به فسق و بدی یاد کنید، مؤمن بخاطر ایمانش سزاوار است که همواره به نیکی یاد شود. افرادی که توبه نکنند ظالمند چون هم به خود و هم به جامعۀ اسلامی ستم کرده اند

179- گزینه 3 صحیح است. آیه 78 سوره حج

و در راه خدا چنانکه حق جهاد اوست جهاد کنید، اوست که شما را برگزیده و در دین بر شما سختی قرار نداده مثل آیین پدرتان ابراهیم؛ او بود که قبلاً شما را مسلمان نامید و در این قرآن نیز همین مطلب آمده است تا این پیامبر بر شما گواه باشد و شما بر مردم گواه باشید. پس نماز را بر پا دارید و زکات بدهید و به پناه خدا روید. او مولای شماست؛ چه نیکو مولایی و چه نیکو یاوری. *

در راه خدا شدیداً تلاش کنید و حق جهادش را ادا نمایید یعنی تمام تلاشهایتان در راه خدا و برای خدا باشد و غیر از خدا هیچ عاملی در آن شرکت نداشته باشد. خدا اگر شما مؤمنین را به خود واگذار می کرد هر گز به سعادت واقعی نمی رسیدید اما بر شما منت نهاد و از میان همه خلایق شما را برای دین حق یعنی اسلام برگزید. اسلام شریعتی است سهل که در آن کار سنگین و شاق برای شما نیست چون احکامش کاملاً هماهنگ با فطرت انسان است. این دین همان آیین پدرشما، ابراهیم است. ابراهیم را پدر مسلمین می خواند چون او اولین کسی بود که برای خدا اسلام آورد و از آیات 131 بقره و 36 ابراهیم فهمیده می شودهمه مسلمین دنیا از هر جا که باشند، فرزندان او هستند. سپس منت دیگری را به مؤمنین متذکر می شود: خدا در کتب پیشین و در قرآن، شما را مسلمان نامید؛ همه اینها به این علت بود که پیامبر،گواه براعمال شما باشد و شما هم گواهانی بر مردم. اکنون که چنین است پس در مقابل این منت ها و امتیازات، واجب است که نماز را بر پا دارید و زکات بدهید و در همه احوال به خدا تمسک جویید و در هیچ حالی با او قطع رابطه نکنید چون غیر از او سرپرست و یاوری

ندارید، آن هم چه مولای خوب و چه یاور شایسته ای.

180- گزینه 3 صحیح است. آیه 11 سوره حج

و از میان مردم کسی است که خدا را فقط بر یک طرف می پرستد، پس اگرخیری به او

ص: 171

برسد به آن اطمینان یابد و چون بلایی به او رسد روی بر تابد، در دنیا و آخرت زیان دیده است این است همان زیان آشکار.*

دسته دیگری از مردم بی ایمان را معرفی می کند که خدا را پرستش می کنند اما فقط از یک طرف و نه همه طرف! آن هم طرفی که پرستش خدا برای آنها خیری داشته باشد یعنی دین را به استخدام دنیا در آورده اند. پس اگر سودی عاید شود اطمینان خاطر پیدا کرده خدا پرستی ادامه دارد و اگر بلایی نازل شود به امید نجات از دین روگردان می شود. اینها که چنین تکیه گاه متزلزلی دارند و هر دم رو به سویی دارند هم در دنیا به خاطر وقوع بلاها و هم در آخرت به خاطر ایمان نداشتن به خدا و ارتدادشان زیانکارند،آن هم زیانی آشکار.

181- گزینه 1 صحیح است. آیه 73 سوره حج

ای مردم مثلی زده شد پس به آن گوش فرا دهید:کسانی را که جز خدا می خوانند هرگز مگسی را نمی آفرینند،

هرچند برای آفریدن آن اجتماع کنند واگر آن مگس چیزی از آنان برباید نمی توانند آنرا پس بگیرند.طالب ومطلوب هردو ناتوانند*

اگر فرض شود خدایانتان بخواهند یک مگس را که ضعیف ترین حیوانات است بیافرینند، هر چند بر این کار دست به دست هم دهند به هیچ وجه قادر به آن نیستند و از آن ساده تر اگر مگس چیزی از ایشان برباید نمی توانند

آن را از او پس بگیرند پس چگونه خدایانی را که قدرتی برای تدبیر ساده ترین امور ندارند عبادت می کنید و آنها را می خوانید؟ هم این طلب کنندگان ناتوانند ( یعنی بت ها ) و هم آن مطلوبان ضعیف هستند ( یعنی مگس )؛ آیه به این شکل ضعف خدایان آنها را اثبات می کند

182- گزینه 1 صحیح است. آیه 61 سوره یونس

و تو در هیچ کاری نیستی و هیچ بخشی از قرآن را نمی خوانی و شما نیز هیچ عملی نمی کنید مگر آنکه وقتی به آن می پردازید ما بر شما گواهیم؛ و همسنگ ذره ای، نه در زمین و نه در آسمان از پروردگارت پنهان نیست و کوچکتر و بزرگتر از این چیزی نیست مگر آنکه در کتابی مبین ثبت است.*

ص: 172

خدا به همه اعمال مردم علم و احاطه کامل دارد و هیچ کاری از او پوشیده نمی ماند پس کسی خیال نکند پاره ای از کارهایش بر خدا مخفی می ماند و در قیامت محاسبه نمی شود. حتی کوچکترین چیزی در زمین و آسمان به اندازه سنگینی ذره بی مقدار، از علم پروردگار مخفی نیست، نه کوچکتر از این و نه بزرگتر مگر اینکه همه اینها در لوح محفوظ و کتاب آشکار علم ثبت و ضبط است. از امام صادق(ع) نقل است که پیامبر هر وقت این آیه را تلاوت می کردند شدیداً گریه می نمودند.

183- گزینه 4 صحیح است. آیه 17 سوره لقمان

ای پسرکم! نماز را بر پادار و امر به معروف و نهی ازمنکر کن و بر آسیبی که بر تو وارد آمده صبر کن که این از کارهای مهم است.*

نخست به فرزندش تحکیم پیوند با خدا را سفارش می کند سپس بر مسئولیت اجتماعی تأکید می کند و چون انجام این فریضه همراه با مصائب و اذیت هاست بلافاصله توصیه به صبر می کندو با لفظ ذلک بلندی مرتبه صبر را بیان می کند و اگر فرمود صبر از عزم الامور است به جهت این است که صبر، حبس نفس است از انجام امری که نباید انجام شود و عزم به معنای تصمیم محکم و قلبی است. پس کسی که بر امری صبر می کند در واقع بر تصمیم قلبی اش پا برجا بوده و نمی خواهد از آن صرف نظر کند و این از قدرت و شهامت نفس است و هر زمان که تصمیم و عقد قلبی سست شود، صبر نیز از میان می رود.

184- گزینه 4 صحیح است. آیه 19 سوره آل عمران

در حقیقت،دین نزد خدا همان اسلام است و کسانی که کتاب آسمانی به آنان داده شده، با یکدیگر به اختلاف نپرداختند مگر پس از آن که علم برای آنان حاصل آمد، آن هم به خاطر تجاوزکاری و حسدی که میان آنان وجود داشت و هر کس به آیات خدا کفر ورزد پس بداند خدا سریع الحساب است. *

یقیناً دین نزد خدا یکی است و بندگان خود را امر نکرده مگر به پیروی از همان دین و بر انبیای خود هیچ کتابی نازل ننموده مگر درباره همان دین و هیچ آیت ومعجزه ای به پا نکرده مگر برای همان دین و آن دین عبارتست از اسلام یعنی تسلیم حق و اوامر الهی شدن. تمام ادیان الهی نیز همین را بیان می کردند که با

ص: 173

توجه به اختلاف شرایط زمانی و رشد ظرفیت بشر، بیانشان به تدریج کامل و کاملتر شد اما هیچ تضاد ذاتی بین این ادیان وجود نداشت. حال اگر اختلافی بین اهل کتاب دیده می شود ناشی از جهل یا ضعف تبلیغ انبیاء نیست بلکه به خاطر ظلم و تعصب و غرور اهل کتاب است آن هم پس از آگاه شدن ا زحقایق و این کفر به آیات خداست ( نه کفر به خدا چون اهل کتاب خدا را قبول داشتند.) لذا خدا بلافاصله تهدید می کند کسانی که از روی بغی به آیات خدا کفر می ورزند و با انکار و تحریف آیات، خاصیت احیا کنندگی مذاهب را از بین می برند خدا سریعاً به حساب آنها در دنیا و آخرت رسیدگی می کند چون او سریع الحساب است، در دنیا آنها را گرفتار ذلّت و محروم از سعادت می کند و در آخرت به عذاب دردناک دچارشان می سازد. دلیل ما بر اینکه سریع الحساب بودن خدا را مخصوص آخرت نکردیم آیه ای است که بعد از دو آیه می آید.

185- گزینه 4 صحیح است. آیه 17 سوره آل عمران

اینانند شکیبایان و راستگویان و مطیعان وانفاق کنندگان و امرزش خواهان در سحرگاهان.*

آیه به داشتن پنج خصلت ممتاز دیگر اشاره کرده که تقوای هیچ متقی خالی ازآنها نیست 1. صابرند و در برابر نفسانیات، خویشتن دار هستند. اگر این صفت اول ذکر شده برای این است که مقدم بر خصلت های دیگر است و از آن جا که صبر را مطلق آورده پس شامل همه صبرهای دیگر هم می شود: صبر براطاعت، صبر برترک معصیت، صبر بر مصیبت 2. صادق و راستگویند و به آنچه در باطن معتقدند و در ظاهر عمل می کنند و از نفاق و دروغ و تقلب و خیانت بدورند 3. در راه بندگی و عبودیت خدا خاضعند و بر این کار اصرار و مداومت دارند 4. نه تنها از اموال بلکه از تمام مواهب مادی و معنوی که در اختیار دارند در راه خدا انفاق می کنند وبه این وسیله دردهای اجتماع رادرمان ساخته و روح خود را نیز جلا می دهند 5. به هنگام سحروقتی که آرامش و صفای خاصی همه جا را فرا گرفته و غافلان در خوابند و غوغای جهان مادی فرو نشسته و آمادگی زیادی برای توجه به خدا در انسان ایجادشده با یاد خدا بر پای می خیزند و در پیشگاهش طلب آمرزش

ص: 174

می کنند. در ارزش و اهمیت سحر همین بس که خدابیش از سایر زمانها مانند شب، روز، عصر و غیره به وقت سحر قسم خورده است.

186- گزینه 2 صحیح است. آیه 7 سوره آل عمران اوست

کسی که این کتاب را بر تو فرو فرستاد. پاره ای از آن، آیات محکم است که آنها اساس کتابند؛ و پاره ای دیگر

متشابهند که تأویل پذیرند. اما کسانی که در دلهایشان انحراف است برای فتنه جویی و طلب تأویل از متشابهات آن پیروی می کنند، با آنکه تأویلش را جز خدا و راسخان درعلم کسی نمی داند. همانها که می گویند: ما به آن ایمان آوردیم، همه، چه محکم و چه متشابه، از جانب پروردگار ماست و جز خردمندان کسی متذکر نمی شود.*

آیات محکم، آیاتی است که مفهوم آن به قدری روشن است که خواننده بدون اشتباه و تردید به معنای آن پی می برد لذا ام الکتاب هستند. اما ام الکتاب چیست؟ کلمه ام به حسب اصل لغت به معنای مرجعی است که چیزی یا چیزهایی به آن رجوع می کنند و آیات محکم را نیز از همین جهت ام الکتاب خوانده که مرجع آیات متشابه است به عبارت دیگر قرآن مشتمل بر آیاتی است که مادر و مرجع آیات دیگر است و اگر کلمه ام را مفرد آورده، با اینکه آیات محکم متعدد است برای این بود که بفرماید: آیات محکم در بین خود هیچ اختلافی

ندارند به طوری که گویی یکی هستند. پس آیات محکم آیات متشابه را که ظاهرا پیچیده اند، تفسیر و روشن می سازند مثلاً الرحمن علی العرش استوی به معنی خدا بر کرسی قرار گرفت، توسط جمله لیس کمثله شیء روشن می گردد زیرا این جمله می فهماند که خدا به هیچ چیز شبیه نیست بنا بر این استقرار او بر کرسی مانند نشستن ما بر صندلی نیست بلکه منظور تسلط و احاطه او برتمام موجودات است. اما آنهایی که از حالت مستقیم

منحرفند لذا دچار اضطراب قلب و پریشانی خاطر هستند دنبال آیات متشابه را می گیرند تا فتنه جویی و فساد راه انداخته و با تأویل آیات و تفسیر غلط مردم را از حق دور سازند. مراد آیه از طلب تأویل از متشابهات این است که می خواهند از این راه، خود را از پیروی محکمات دین بی نیاز نموده و در آخر دین خدا را از اصل منسوخ ومتروک کنند. سپس

ص: 175

می فرماید: مقصود واقعی و اغراضِ آیات متشابه را جز خدا و راسخان در علم نمی دانند، همانها که بدون پریشانی و اضطراب، با اطمینان خاطر به همۀ آیات ایمان دارند و با اینکه عالم به حقیقت قرآن و تأویل آیاتش هستند مع ذالک اگر احیاناً در برابر آیۀ متشابهی دچار شبهه شدند ایمانشان دچار تزلزل نمی شود بلکه به آن نیز عمل می کنند و بر خلاف آنهایی که در دل انحراف دارند، تسلیم محض خدایند. از اینجا دو نکته معلوم می شود 1- مراد از پیروی آیات متشابه، پیروی عملی است نه پیروی ایمانی و پیروی عملی از متشابه هم وقتی مذموم است که بدون رجوع به محکم باشد چون پیروی آن بعد از رجوع به آیات محکم دیگر پیروی متشابه نیست بلکه پیروی محکم و عملی صحیح است نه مذموم 2- هرچه رسوخ در علم بیشتر شود، انسان بیشتر به اسرار قرآن پی می برد و به دنبالش بیشتر به همۀ آیات قرآن ایمان می آورد و همۀ آنها را از طرف خدا می داند. البته فقط صاحبان مغز می دانند که چرا باید قرآن آیات محکم و متشابه داشته باشد و چگونه باید اسرار متشابه را با محکمات کشف کرد. امّا چرا قرآن باید آیات متشابه داشته باشد؟ 1- عباراتی که در گفتگوها به کار می رود برای نیازهای روزمره است لذا به محض خروج از دایرۀ زندگی مادی، کارایی لازم را ندارند به همین دلیل مثلاً به هنگام سخن گفتن از آفریدگار نامحدود، کلماتی را به کار می گیریم که از جهاتی نارساست و همین سرچشمه بسیاری از آیات متشابه است مانند "یدالله فوق ایدیهم" 2- بسیاری از حقایق جهان آخرت از افق فکری ما دور است و قادر به درک آنها نیستیم لذا نارسایی افکار ما و بلندی آن معانی موجب پیدایش آیات متشابه می شود مانند آیات مربوط به قیامت 3- از اسرار دیگر آیات متشابه، ایجاد روحیۀ تدبّر و تفکر در انسان است 4- مطابق بعضی از روایات وجود این آیات، ارتباط مردم را با پیشوایان الهی استمرار می بخشد 5- وجود متشابهات سبب زنده ماندن و همیشه تازه بودن قرآن است

187- گزینه 2 صحیح است. آیه 284 سوره بقره

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن خداست و اگر آن چه در دلهای خود دارید،آشکار

یا پنهان کنید، خدا شما را به آن محاسبه می کند آنگاه هر که را

ص: 176

بخواهدمی بخشد و هرکه را بخواهد عذاب می کند و خدا بر هر چیزی تواناست. *

اینجا بین چهار چیز دو به دو مقابله افتاده یعنی بین زمین و آسمان یک مقابله و بین صفات درونی و اعمال ظاهری یک مقابله شده است و در نتیجه آسمان هم سنخ و هم طراز اعمال نفس و صفات درونی است و زمین هم سنخ اعمال بدنی قلمداد شده پس وقتی می فرماید: آنچه در آسمانها است ملک خداست نتیجه می دهد پس صفات نفسانی بشر نیز ملک اوست و وقتی می فرماید: و ما فی الارض نتیجه می دهد که پس اعمال انسان ها نیز ملک اوست خلاصه اینکه آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از جمله شماو اعمال شما و هر چه را که گردآوری کرده اید از آن خداست بنا بر این آنچه در دلهای شما پوشیده هست چه اظهار بشود یا نشود ملک خداست و بزودی خدا با محاسبه خود دراین ملک تصرف خواهد کرد. اما منظور از آن چه در دلهای شماست، چیست؟ مراد آن چیزی است که در دلها جایگزین شده و معلوم است که در نفس چیزی جز فضایل و چه رذایل مستقر نمی شود، صفات و احوالی چون ایمان و کفر و حب و بغض و غیره که هم می توان اظهارش کرد و هم پنهانش داشت اما می توان اظهار کرد چون صفات اصولاً افعال مناسب با خود را صادر می کنند به طوری که اگر فعلی از کسی صادر شد، عقل هر کس از آن فعل کشف می کند که فلان صفتی که مناسب با این فعل است در نفس فاعل وجود دارد. همین طور می توان آن صفات را با عدم انجام افعال مناسب با آنها پنهان کرد و این خود ثابت می کند که آیه در مورد احوال نفسانی و صفاتی صحبت می کند که هنوز به صورت ملکات راسخه

درنیامده اند تا نتوان از ظهورش جلوگیری کرد. اما خاطراتی که گاهی بی اختیار در نفس خطور می کند و همچنین تصورات ساده ای که دنبالش تصدیق نیست از قبیل صورت و قیافه گناهی که در نفس تصور می شود بدون اینکه تصمیم بر آن گناه گرفته شود شامل آیه نمی شوند چون توجه فرمودید که این تصورات،

استقراری در نفس ندارند و منشأ صدور هیچ فعلی نمی شوند. نتیجه اینکه آیه تنها بر احوال و صفات نفسانیه ای

دلالت دارد که منشأ صدور افعال هستند چه فعل اطاعت و چه فعل معصیت و خدا انسان هارا با آن احوال و صفات محاسبه می کند. معلوم می شود محاسبه خدا بر معیار حالات وملکات قلبی است. چه اظهار بشود یا نشود اما

ص: 177

اینکه جزای آن در صورت اظهار یا پنهان کردن یک جور است یا نه ؟ آیه شریفه ناظر به این جهات نیست. ولی به این نکته اشاره می فرماید که خدا هر کس را بخواهد می بخشد و هر که را بخواهد عذاب می کند چون به همه چیز قدرت دارد اما این قدرت او مطابق حکمت و متناسب با لیاقت افراد به جریان می افتد و بدون حساب نیست.

188- گزینه 1 صحیح است. آیه 61 سوره آل عمران

و هر کس پس از رسیدن علم وحی به تو درباره عیسی با تو بحث کند بگو بیایید تا ما پسرانمان و شما پسرانتان، ما زنانمان و شما زنانتان، ما خویشان نزدیک و شما خویشان نزدیک خود را بخوانیم سپس به درگاه خدا تضرع کنیم و بخواهیم که لعنت الهی بر دروغگویان فرود آید *

آیه فرزند دختر را نیز ابن می گوید چون تفکر جاهلیت این بود که زن و دختر را عنصر اصلی جامعه نمی دانستند

لذا فرزندان آنها را نیز فرزند خودشان نمی پنداشتند و آنها را از مردم بیگانه محسوب می کردند اما اسلام این تفکر را به هم ریخت و احکام فرزند را بر پسر و دختر یکسان جاری ساخت. می فرماید: اگر بعد از این استدلال های روشن کسانی درباره عیسی با تو جدال کنند آنها را به مباهله دعوت کن و سپس کیفیت آن را بیان می دارد. از روایات شیعه و سنی بر می آید که ابنائنا اشاره به حسنین (ع)و نسائنا اشاره به فاطمه(س) و انفسنا اشاره به علی(ع) دارد و اگر سوال شود پس چرا به صورت جمع آمده به خاطر این است که در مرحله قرارداد معمولاً الفاظ به صورت جمع می آیند هر چند در مرحله عمل یک یا دو نفر باشند.

189- گزینه 4 صحیح است. آیه 170 سوره اعراف

و کسانی که به کتاب آسمانی چنگ می زنند و نماز بر پا می دارند بدانند که ما اجر مصلحان را تباه نخواهیم کرد *

گروه دیگری از بنی اسرائیل نه تنها از هرگونه تحریف و کتمان آیات الهی برکنارند بلکه به آیات خدا تمسک جسته و مو به مو آن را اجرا می کنند. این جمعیت را مصلحان

ص: 178

جهان نام نهاده و اجر مهمی برای آنان قایل شده است؛یعنی اصلاح واقعی در روی زمین بدون تمسک به کتب آسمانی امکانپذیر نیست چون کتاب الهی متضمن مصالح واقعی بشر بوده و اجرای دستوراتش،تمامی مفاسد جامعه بشری را اصلاح می کند زیرا دین خدا چیزی جز تطبیق دادن زندگی خود با آنچه که قوانین خلقت اقتضای آن را دارد نیست لذا گفتار افرادی که دین خدا را مجموعه ای ازمعارف خشک و بی مغز می دانند و زبان خدا را زبان تحکم و زور می پندارند یا ادیان الهی را فقط صاحب برنامه هایی برای سرای آخرت می دانند بی پایه خواهد بود. اگر از میان فرمانهای الهی روی نماز تکیه کرده بخاطر اینست که نماز پیوند انسان و خدا را چنان محکم می کند که در برابر هر عمل و موقعیتی فقط او راحاضر و ناظر می بیند.و این پایه اصلی اصلاح یک جامعه است. از دوآیه فوق می توان نتیجه گرفت مفسدان جامعه افرادی هستند که با کتمان حقایق، منافع جمع را فدای منافع شخصی می کنند.

190- گزینه 1 صحیح است. آیه 4 سوره مزمل

یا اندکی بر نیمه بیفزای و قرآن را شمرده و شیوا بخوان *

همانگونه که گفته شد مفهوم این سوره آمادگی دادن به رسول برای انجام رسالت عظیمش می باشد. این آیات شب زنده داری را به حضرتش سفارش می کند که در متن این برنامه، خواندن قرآن با ترتیل است. ترتیل آن است که قرآن آشکارا خوانده شود، نه تند تند و نه جداجدا تا دل آدمی خبر دار شود. این نحوه خواندن قدرت تلقین دارد و به دل آدمی می نشیند و انسان می تواند روی معانی تامل کند بدون اینکه اتصال آیات و کلمات از بین برود. بدیهی است این نحوه قرائت می تواند به سرعت به انسان رشد و نمو و تقوی ببخشد. البته بعضی از مفسران

خواندن قرآن را به معنی نماز خواندن تفسیر کرده اند زیرا یکی از بخشهای مهم نماز،تلاوت

قرآن است. آیات، رسول را بین اینکه درست نیمی از شب یا کمتر از نصف یا کمی بیشتر از آن را زنده بدارد، مخیر کرده است

191- گزینه 4 صحیح است. آیات 18و17 سوره معارج

هر که را پشت کرده و روی برتافته، فرا می خواند همان کسی که مال جمع کرد و

ص: 179

نگهداری کرد *

در جواب آرزوی او می فرماید : هرگز چنین نیست و هیچ فدیه و فدایی پذیرفته نمی شود زیرا جهنم آتشی شعله وراست که اطراف دوزخیان را می سوزاند و پی در پی دست و پا و پوست سرشان را جدا می سازد و امکان ندارد که این اثرش نسبت به مجرمین باطل شود.

این آتش، افرادی را می طلبد که به دعوت رسول که آنان را به خدا و عبادت او می خواند، پشت کردند و بجای آن، اموال را جمع نموده و در گنجینه ها نگهداری کردند و به سائل و محروم ندادند.

192- گزینه 4 صحیح است. آیه 60 سوره زمر

و روز قیامت کسانی را که بر خدا دروغ بسته اند می بینی که چهره هایشان سیاه است. آیا منزلگاه متکبران در جهنم نیست؟ *

روز قیامت کسانی را که برای خدا شریک قایل شدند یا در دین بدعت گذاشتند، می بینی که صورتشان همانند دلها و افکارشان سیاه می شود زیرا در قیامت ظاهر و باطن یکی می شود. این روسیاهی نشانه خواری آنهاست که سزای تکبرشان است و معلوم می کند که سرچشمه اصلی کفر همان کبر است.

193- گزینه 4 صحیح است. آیه 67 سوره مائده

ای پیامبر!آنچه از سوی پروردگارت بر تو نازل شده به مردم برسان واگرچنین نکنی رسالت اورا ابلاغ نکرده ای

وخدا تو را از آسیب مردمان حفظ می کند وخدا کافران را هدایت نمی کند*

آیه لحن خاصى دارد که آن را از سایر آیات مشخص مى سازد. روى سخن، فقط به پیامبر است، و تنها وظیفه او را بیان مى کند و با صراحت و تأکید دستور می دهد که آنچه بر تو نازل شده به مردم برسان و سپس اخطار مى کند اگر نرسانی در واقع رسالت خدا را تبلیغ نکرده اى! در ادامه به پیامبر که گویا از واقعه خاصى نگرانى داشته، دلدارى مى دهد که از مردم در اداى این رسالت وحشت نداشته باش، زیرا خداوند تو را از خطرات آنها حفظ می کند. در آخر به عنوان تهدید افرادی که به این

ص: 180

رسالت مخصوص از روى لجاجت کفر بورزند، مى فرماید: خداوند کافران لجوج را هدایت نمى کند. سال نزول این آیه در اواخر عمر پیامبر بوده حال این سوال مطرح می شود که کدام موضوع بوده که عدم تبلیغ آن مساوی با عدم تبلیغ رسالت است؟ آیا مربوط به شرک و توحید بود؟ مسلماً نه، زیرا از سالها قبل این موضوع برای پیامبر و مسلمانان حل شده بود. آیا مربوط به دشمنی اهل کتاب بود؟ خیر، چون آنها در موقع نزول این آیه قدرت تهدید کننده نبودند. آیا مربوط به خطر منافقان بود؟ اما نیروی آنها در سالهای آخر در هم شکسته و از صحنه اجتماع طرد شده بودند. بنظر می رسد این مساله مهم فقط تعیین جانشین براى پیامبراست و روایات متواتری از شیعه و سنی تأیید می کند این آیه در مورد علی(ع) نازل شده است. پیامبر نیز در غدیر خم، او را به عنوان جانشین معرفی کرده و سه بار فرموده من کنت مولاه فعلی مولاه و هنوز جمعیت متفرق نشده یود که آیه الیوم اکملت لکم دینکم و... نازل شد. مخالفان مهمترین ایرادی که بر من کنت مولاه فعلی مولاه گرفتند اینست که مولی بمعنی دوست و یاور است که باید گفت 1.یادآوری دوستی علی(ع) نیاز به این همه مقدمات و خطبه خوانی در وسط بیابان خشک و همراه با اعتراف گرفتن از حضار نداشت 2. این موضوع نمی توانست اینقدر برای رسول وحشت آور باشد که خدا دلداریش دهد بعلاوه آنقدر اهمیت نداشته که خدا با این لحن بفرماید که اگر آنرا ابلاغ نکنی، تبلیغ رسالت نکرده ای. 3. اگر فقط دوستی ساده مطرح بود چرا اشخاصی مانند ابوبکر و عمر به علی(ع) تبریک گفتند؟

194- گزینه 4 صحیح است. آیه 32 سوره نساء

و چیزی را که خدا به آن بعضی از شما را بر دیگران برتری بخشیده آرزو نکنید، مردان را کردار خویش نصیبی و زنان را نیز از کردار خویش بهره ای معین است و از فضل الهی بخواهید و خدا از همه چیز آگاه است.*

مزیتی که مردان ا زحیث تعدد زوجات و سهم ارث و.... دارند و نیز مزیت زنان در وجوب مهریه و نفقه و.... نباید سبب شود هر کدام آرزو کنند که ایکاش مزیت طرف مقابل برای ما هم بود چون خدا این مزیت ها را فقط برای صاحبش قرار داده

ص: 181

بنابر این مردان متناسب با موقعیت طبیعی و اجتماعی خود نصیبی می برند و زنان نیز متناسب با موقعیت خود نصیبی می برند. پس مزیت های مالی و غیر مالی را که خدا بین زنان و مردان به طور اخص و نیز بین انسان ها به طور اعم قرار داده به خاطر تفاوت های طبیعی است که بین انسان ها وجود داشته و لازمه بقای نظام آفرنش است. واقعاً اگر همه افراد به یک اندازه از مواهب الهی بهره می بردند مثلاً همه مرد بودند یا همه زن یا ریاضیدان و... در این صورت چگونه می توانستند حوائج یکدیگر را رفع نمایند ؟ پس اسلام تفاوت در استعداد و توانایی را نادیده نمی گیرد بلکه آزادشان می گذارد طبق فطرتشان عمل کنند اما به این نیز واقف است که این تفاوت ها می تواند منجر به فساد و ایجاد طبقات ممتاز اجتماعی شود لذا از یک طرف با تمهیداتی سعی می کند سطح زندگی طبقات پایین را بالا آورد و از سوی دیگر جلوی طغیان و تجاوز طبقات مرفه را بگیرد. بدیهی است آنجا هم که ظلم و تبعیض و بی عدالتی بر تفاوت های طبیعی اضافه شده و به فساد دامن می زنند، برخورد اسلام قاطع تر می باشد. می فرماید : به جای آرزو کردن چنین مزیت هایی بهتر است به سوی او رو آورید و از فضل او بخواهید از فضل او چند مطلب را می رساند 1.تعلیم روش دعا کردن است یعنی دعا باید کوتاه بوده و لزومی به ذکر مشخصات و راه دستیابی و... نیست 2. دعا نباید منافات با حکمت خدا داشته باشد مانند اینکه مردان تقاضای مزایای زنان را بکنند بلکه تنها از آنچه نزد خداست و نه دیگران مسئلت کنید. 3. در خواست خیر کنید و بر چیزی اصرار نکنید که در صورت استجابت موجب تباهی خودتان شود 4. بدرستی از مواهب الهی بهره برده و طغیان نکنید. تاکید بر علیم بودن خدا برای این است که او راه مصلحت و حکمت را گم نمی کند و کاری را که باید، انجام می دهد.

195- گزینه 3 صحیح است. آیات 24و23 سوره کهف

در مورد چیزی نگو که من آن را فردا انجام می دهم- مگر آنکه بگویی اگر خدا بخواهد؛ و چون فراموش کردی پروردگارت را یاد کن و بگو : امید که پروردگارم مرا به راهی که نزدیکتر از این به رشد است، هدایت کند *

قرآن آموزش می دهد که همه موجودات و آثار و افعال آنها، ملک خدایند و هیچ

ص: 182

استقلالی از خود ندارند. انسان خداشناس نیز باید در هیچ کاری خود را مستقل نبیند و لحظه ای خود را از خدا بی نیاز نداند و بداند که اگر مالک آن عمل و قادر بر انجام آنست بخاطر اینست که خدا خواسته تا او قادر بر انجام آن باشد. به این ترتیب باید عزم خود را توأم با توکل به خدا کند. اما اگر در اثر غفلت فراموش کرد که ان شاء الله بگوید بمحض اینکه یادش آمد باید مجدداً پروردگار را به یاد بیاورد و قدرت و ملک خود راتسلیم او کند و کارهای خود را مشروط به اذن او سازد و بگوید: امیدوارم پروردگارم مرا به امری هدایت کند که رشدش بیش از ذکر خدا بعد از فراموشی باشد و آن هم ذکر دائمی و بدون فراموشی باشد.

196- گزینه 4 صحیح است. آیه 26 سوره غافر

و فرعون گفت: مرا بگذارید موسی را بکشم تا پروردگارش را بخواند من می ترسم آیین شما را تغییر دهد یا در این سرزمین فساد کند *

یک نقشه نیز این بود که موسی را به قتل برسانند و خود فرعون طرفدار این طرح بود در حالی که عده ای از درباریان مخالف این نقشه بودند. فرعون گفت: بگذارید او را بکشم و سپس ا زروی تکبر و طغیان گفت آن وقت او پروردگار خود را بخواند تا اگر توانست از دست من نجاتش دهد. فرعون تصمیم خود را اینچنین

توجیه کرد: اگر می گویم او را بکشیم برای این است که می ترسم او دین و دنیای شما را تباه سازد اما از جهت دین برای آنکه می ترسم عبادت خدای یگانه را به جای عبادت خدایان ما رواج دهد و از جهت دنیا به این خاطر که می ترسم کار او بالا بگیرد و نیرومند شود و کار به جنگ و از بین رفتن امنیت ما منتهی شود و در هر حال منافع شما به خطر بیفتد.

197- گزینه 4 صحیح است. آیات 40تا46 سوره مدثر

در میان باغها از یکدیگر می پرسند *

درباره مجرمان*

که چه چیزی شما را در سقر درآورد *

اصحاب یمین همانطور که در باغهای پر نعمت بهشتند از مجرمان سوال می کنند که چه چیزی شما را به دوزخ فرستاد؟

ص: 183

گویند از نمازگزاران نبودیم*

و بینوا را هم اطعام نمی کردیم*

مجرمان در پاسخ به چهار گناه خود اعتراف می کنند1.ما از نمازگزاران نبودیم اگر نماز می خواندیم ما را به یاد خدا انداخته و از فحشا و منکر نهی می کرد 2.دیگر اینکه به مسکین اطعام نمی کردیم و حوائج تهیدستان را رفع نمی کردیم همانطور که حق الله را نمی دادیم حق الناس را هم نمی پرداختیم

و پیوسته با آنها که به باطل وارد می شدند به باطل وارد می شدیم *

3 در مجالسی که آیات خدا را استهزاء و یا تبلیغات ضد اسلامی می کردند، شرکت کرده و با آنها همراهی می کردیم یعنی با تهمت و غیبت و لهو و لعب و شوخیهای رکیک خوشگذارنی می کردیم و روز جزا را تکذیب می کردیم.*

198- گزینه 3 صحیح است. آیه 18 سوره انبیاء

بلکه حق را بر باطل می کوبیم پس آنرا می شکافد آنگاه است که آن نابود می گردد و وای بر شما از توصیفی که می کنید *

عالم را برای بازی خلق نکردیم بلکه این نظام، هدفمند و حق است لذا سنت ما اینست که باطل را آنقدر مهلت دهیم تا روزی با حق روبرو گردد تا به خیال خود آنرا نابود سازد اما آنچنان حق را بر سر باطل می کوبیم تا مغزش نابود شود و ناگهان مردم ببینند که باطل دارد محو می گردد، خواه این باطل یک عقیده و عمل باشد و خواه یک رسم و عرف، همانطور که در اقوام گذشته چنین کردیم و با عذاب استیصال، اعمال و رسوم باطلشان را نابود ساختیم. پس اعتقاد حق هیچوقت در زمین ریشه کن نمی شود و نصرت الهی هرگز از رسولان و پیروانشان

جدا نمی گردد. در آخر مردمی را که منکر معاد و نبوت هستند، تهدید می کند.آیه سه نکته مهم دارد 1"نقذف" استمرار را می رساند یعنی سنت دائمی خدا اینست که حق را به جان باطل بیندازد 2." فیدمغه" می فهماند که غلبه همواره با حق است 3." فاذا هو زاهق" می رساند که درگیری حق با باطل ناگهانی بوده و در زمانی است که امید

ص: 184

نمی رود حق غالب و باطل نابود شود.

199- گزینه 3 صحیح است. آیه 51 سوره قلم

و آنان که کافر شدند چون قرآن را شنیدند چیزی نمانده بود تو را چشم بزنند و می گفتند : او واقعاً دیوانه است *

200- گزینه 4 صحیح است. آیه 142 سوره نساء

منافقان با خدا نیرنگ می کنند و حال آنکه او با آنان نیرنگ می کند؛ و چون به نماز می ایستند با کسالت بر می خیزند. با مردم ریا می کنند و خدا را جز اندکی یاد نمی کنند.*

منافقان با اعمالی مانند اظهار ایمان و نزدیک شدن به مؤمنین و حضور در مجالس آنان می خواهند مؤمنان و در واقع خدا را گول بزنند و از آنها بهره ببرند اما نمی دانند این خداست که آنها را فریب می دهد زیرا رهایشان کرده تا خباثت و در نتیجه مجازات آنها بیش از پیش شود. خصوصیت دیگر آنها این است که لذتی از نماز که با فضیلت ترین عبادت هاست و در آن یاد خدا می شود، نمی برند چون به خدا و وعده های او ایمان ندارند لذا اگر عبادتی هم می کنند از روی آگاهی و صمیم دل نیست و اگر هم هست خیلی اندک است بلکه بیشتر به خاطر ریا و برای مردم انجام می دهند.

ص: 185

ص: 186

فصل سوم: فهرست موضوعی پرسش ها

ص: 187

ص: 188

موضوع شماره پرسش

آ=

آخرت ودنیا 180

آسمان وزمین 182

آموزش انسان 162

آیین حضرت ابراهیم 179

الف=

انسان و یک صفت بد 50

امتحان الهی در نماز 53

انسان و نیکی 48

انفاق وریا 44

افشای عیوب دیگران 6

انفاق مورد قبول 8

انسان و چشم زخم 199

اهل کتاب 184

ابراهیم(ع) و دین او 179

اکثریت ناحق 174

اجر رسالت پیامبر 154

اعمال صحیح 145

اعتراف فرعون 138

اشخاص مورد غضب خدا 115

ص: 189

امتحان الهی 107

اخراج از بهشت 108

انفاق و ثواب آن 77

امتحان الهی و هدف آن 63

ب=

بهشتیان و دوزخیان 197

بت و بت پرستی 94و181

بنی اسرائیل 163و97و95

بدن ها شهادت می دهند 127

برزخ 105

برترین مخلوقات 91

برادران شیطان 92

بدی و پاسخ آن 36و39

بدان و خوبان در قیامت 37

بخشودگی گناهان 23

بد و خوب انسان 9

بخل انسان 4

بلعم باعورا 1

بهترین وبدترین

مخلوقات 155

پ=

پیامبری که پدر خوانده کافر داشت 61

پیامبر اکرم (ص) از شر این صفت به خدا پناه می برد 50

پناه بردن بخدا ازشر بعضی از صفات بد 50

پاسخ بدی 39

ص: 190

پاداش متقیان 16

پیروان ظالمان 149

پیامبران و تهدید الهی 88

پیامبراسلام(ص) و اموال ایشان 83

پیامبری در گاهواره 64

پیامبری د رکودکی 60

ت=

تفاوت انسانها با هم 194

ترتیل 190

تاویل و تفسیر قران 186

تهدید برخی از نمازگزاران 164

تواب 140

توبه و گناهان بزرگ 136

توجیه بت پرستی 126

توبه کنندگان و صفات آنان 79

تدبر و فوائد آن 74

توبه و شروط آن 67

توبه بزرگ ساحران 42

تدبر برای چه کسانی سودمند است 35

ث=

ثبت افکار 187

ثبت گفتار 30و 130

ثروتمندان و رنج فقرا 33

ص: 191

ج=

جهنم و کسانیکه داخل آن می شوند 62

جنگ حنین 20

جهاد یا امر بمعروف 15

جبرئیل امین 117

جنگ با خدا و رسول 75

چ=

چشم زخم 199

چند خدائی و فاجعه جهانی 45

ح=

حقتعالی و غدیر خم 193

حقتعالی و نمازگزاران 189

حق و اکثریت 174

حفظ ایمان 144

حزب الله 123

حزب شیطان 121

حوادث ناگوار و ارتباط با عملکرد

انسانها 104

خ=

خنثی بودن بت ها 181

خیانت همسران

پیامبران 146

خشوع در برابر خدا و قرآن 25

خلقت جن و انس 132

خداوند هر روز در کاری است 122

ص: 192

خوراک بهشتی 93

خدا ترسان 72

خداوند به پیامبران هشدار می دهد 54

خداوند و متقین 52

خوبان و بدان در قیامت 37

د=

دوزخیان و بهشتیان 197

دوزخ و بدکاران 191

دین ابراهیم (ع) 179

دنیا و آخرت خراب 180

دشمن انسان 142

دو فرشته همراه در قیامت 96

دعای فرشتگان 73

دلیل امتحان الهی 1

ذ=

ذکر خدا وملالت؟ 112

ر=

رسول اکرم(ص) وحساد ت اهل کتاب 184

رسالت پیامبر اسلام (ص) 158

رزق و روزی 147

روز سایبان 129

روی گرداندن از ذکر خدا 106

ریا در انفاق 44

ص: 193

ریا در صدقات 44

ز=

زمین و آسمان 182

زن فرعون 120

س=

سلیمان و مورچگان 173

سحرو جادو در بنی اسرائیل 163

سوء ظن 118

ساحران و موسی(ع) 76

سرزنش پیامبری نسبت به پیامبر دیگر 3

ش=

شعیب(ع) و موسی(ع) 172

شعور حیوانات 148

شکایت پیامبر

اکرم(ص) از امت 137

شیطان و تفرقه افکنی 70

ص=

صفات متقین 185

صالح(ع) و عذاب الهی 169

صحنه هولناک در قیامت 160

صورتهای سیاه در قیامت 192 و113

ص: 194

ع=

علی(ع) و غدیر خم 193

عبادالرحمن چه کسانی هستند 131

عبادت همه موجودات 133

عنکبوت و خانه سست 87

عفو و کرم الهی و غرور آدم 49

علی از اسماء الهی 24

علم غیب 21

عدم قبول توبه 17

عروج مسیح (ع) 5

غ=

غدیر خم و رسالت پیامبر (ص) 193

غرور انسان در برابر عفو و کرم خدا 49

ف=

فراموشی فطرت 34

فقط اسلام 10

فرعون قصد کشتن موسی(ع) نمود 196و175

فکر گناه 187

فرشتگان نزد مریم 176

فرشتگان عذاب 156

فحشاءو منکر 150

فتیل چیست؟ 143

فطرت الهی 102

فطرت انسان 102

ص: 195

فرشتگان وحی الهی 8

ق=

قیامت و گفتگوی

بهشتیان با دوزخیان 197

قرآن و ترتیل 190

قرآن و انس گیرندگان 189

قرآن و تاویل و تفسیر آن 186

قیامت و کوتاهی عمر دنیایی 168

قسم خداوند 166

قرائت قرآن 157

قارون و گنج های او 152

قوم لوط 124

قرآن و شفا و رحمت 86

قرآن، هدایت و بشارت 89

قسم های خدا 71

قیامت و تغیرات زمین 66

قرآن و استحکام آن 59

قرآن و حفاظت از آن 58

قرآن و مقایسه آن با سایر کتب آسمانی 57

قیامت و نابینایان 46

قرطاس 38

قرین خوب و بد 31

قسم دروغ 19

ک=

کوتاهی عمر دنیا 168

ص: 196

کوه در آسمان 135

کشتی نوح 125

کفار و مشرکین 90

کسانیکه وارد جهنم می شوند 62

گ=

گناهانی که ثبت می شوند 7 18

گنج قارون 152

گناهان بزرگ و توبه 136

گناهکاران و دوستی خدا 82

ل=

لشکر خدا 22

م=

منافقین و نماز آنها 200

موسی(ع) و توطئه فرعون 196

مژده خدا به مؤمنین واقعی 189

مباهله 188

متقین و صفات آنان 84

مرده برادر مومن 177

مسخره کردن 178

مومنین 171

موسی(ع) و شعیب(ع) 2 17

محافظان انسان 153

منکر و فحشاء 150

ص: 197

مردن هزاران نفر و زنده شدن دوباره 81

معبودان خاکی 68

متقین و مژده خداوند 52

مریم و فرشتگان 176

ملاقات با خدا 161 و 43

ن=

نفس اماره منشاء گناه 41

نشان دادن جایگاه انسان در قیامت 11

نجوای خوب، نجوای بد 14

نقش شیطان در امتحانات

اللهی 103

نماز منافقین 200

نمازگزاران واقعی ومژده الهی 189

نمازگزاران و تهدید الهی 164

نعمت الهی 151

نگاه به نامحرم 134

نتیجه عمل خوب و بد 119

نماز و امتحان الهی 53

نیکی و شرایط آن 48

نجات جان همه انسانها 109

و=

وحی الهی 116

والاترین انسان 32

ص: 198

ه=

همسرو فرزندانی که دشمنند 142

هدایت کافران 100

هدف امتحانات

الهی 63

ی=

یونس (ع) و پشیمانی وی 170

یوسف (ع) و نجات از مکر زنان 55

یاران خدا 12

ص: 199

ص: 200

فصل چهارم: متن عربی آیات قرآن مرتبط با پاسخ ها

ص: 201

ص: 202

پاسخ شماره1 :آیات175 و176 سوره اعراف

وَاتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذِیَ آتَیْنَاهُ آیَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّیْطَانُ فَکَانَ مِنَ الْغَاوِینَ* وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بِهَا وَلَ-کِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الأَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوَاهُ فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ الْکَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَیْهِ یَلْهَثْ أَوْ تَتْرُکْهُ یَلْهَث ذَلِکَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِینَ کَذَّبُواْ بِآیَاتِنَا فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ*

پاسخ شماره2 : آیه172 سوره اعراف

وَإِذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِن بَنِی آدَمَ مِن ظُهُورِهِمْ ذُرِّیَّتَهُمْ وَأَشْهَدَهُمْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَلَسْتَ بِرَبِّکُمْ قَالُواْ بَلَى شَهِدْنَا أَن تَقُولُواْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ إِنَّا کُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِین *

پاسخ شماره3 : آیه 150 سوره اعراف

وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَى إِلَى قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِی مِن بَعْدِیَ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّکُمْ وَأَلْقَى الألْوَاح وَأَخَذَ بِرَأْسِ

أَخِیهِ یَجُرُّهُ إِلَیْهِ قَال ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِی وَکَادُواْ یَقْتُلُونَنِی فَلاَ تُشْمِتْ بِیَ الأعْدَاء وَلاَ تَجْعَلْنِی مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ

پاسخ شماره4 :آیه268 سوره بقره

الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَیَأْمُرُکُم بِالْفَحْشَاء وَاللّهُ یَعِدُکُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلاً وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیم

ص: 203

پاسخ شماره5 :آیات157 و158 سوره نساء

وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِیحَ عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ رَسُولَ اللّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَکِن شُبِّهَ لَهُمْ وَإِنَّ الَّذِینَ اخْتَلَفُواْ فِیهِ لَفِی شَکٍّ مِّنْهُ مَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلاَّ اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوهُ یَقِینًا *

بَل رَّفَعَهُ اللّهُ إِلَیْهِ وَکَانَ اللّهُ عَزِیزًا حَکِیمًا *

پاسخ شماره6 :آیه148 سوره نساء

لاَّ یُحِبُّ اللّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوَءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاَّ مَن ظُلِمَ وَکَانَ اللّهُ سَمِیعًا عَلِیمًا *

پاسخ شماره7 :آیه 4 سوره زلزله

یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا *

پاسخ شماره8 :آیه272 سوره بقره

لَّیْسَ عَلَیْکَ هُدَاهُمْ وَلَکِنَّ اللّهَ یَهْدِی مَن یَشَاء وَمَا تُنفِقُواْ مِنْ خَیْرٍ فَلأنفُسِکُمْ وَمَا تُنفِقُونَ إِلاَّ ابْتِغَاء وَجْهِ اللّهِ وَمَا تُنفِقُواْ مِنْ خَیْرٍ یُوَفَّ إِلَیْکُمْ وَأَنتُمْ لاَ تُظْلَمُونَ *

پاسخ شماره9 : آیه216 سوره بقره

کُتِبَ عَلَیْکُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ کُرْهٌ لَّکُمْ وَعَسَى أَن تَکْرَهُواْ شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَیْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَّکُمْ وَاللّهُ یَعْلَمُ وَأَنتُمْ لاَ تَعْلَمُونَ *

پاسخ شماره10 :آیات 84 و85 سوره آل عمران

قُلْ آمَنَّا بِاللّهِ وَمَا أُنزِلَ عَلَیْنَا وَمَا أُنزِلَ عَلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ وَإِسْحَقَ وَیَعْقُوبَ

ص: 204

وَالأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِیَ مُوسَى وَعِیسَى وَالنَّبِیُّونَ مِن رَّبِّهِمْ لاَ نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ *

وَمَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ*

پاسخ شماره11 : آیه28 و32 سوره نحل

الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ ظَالِمِی اَنفُسِهِمْ فَأَلْقَوُاْ السَّلَمَ مَا کُنَّا نَعْمَلُ مِن سُوءٍ بَلَى إِنَّ اللّهَ عَلِیمٌ بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ *

فَادْخُلُواْ أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِینَ فِیهَا فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَکَبِّرِینَ *

وَقِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوا خَيْرًا لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ وَلَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِينَ*

جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ*

الَّذِینَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلآئِکَةُ طَیِّبِینَ یَقُولُونَ سَلامٌ عَلَیْکُمُ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ *

پاسخ شماره12: آیه41 سوره حج

الَّذِینَ إِن مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنکَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ *

ص: 205

پاسخ شماره13 : آیه 7 سوره بیّنه

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ*

پاسخ شماره 14 :آیه114 سوره نساء

لاَّ خَیْرَ فِی کَثِیرٍ مِّن نَّجْوَاهُمْ إِلاَ مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَیْنَ النَّاسِ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ ابْتَغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِیهِ أَجْرًا عَظِیمًا

پاسخ شماره 15 : آیه 122 سوره توبه

وَمَا کَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنفِرُواْ کَآفَّةً فَلَوْلاَ نَفَرَ مِن کُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَآئِفَةٌ لِّیَتَفَقَّهُواْ فِی الدِّینِ وَلِیُنذِرُواْ قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُواْ إِلَیْهِمْ لعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ*

پاسخ شماره 16 : آیات 2و3و4و 5 سوره طلاق

فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَأَشْهِدُوا ذَوَیْ عَدْلٍ مِّنکُمْ وَأَقِیمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ ذَلِکُمْ یُوعَظُ بِهِ مَن کَانَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا *

وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ وَمَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْءٍ قَدْرًا *

وَاللَّائِی یَئِسْنَ مِنَ الْمَحِیضِ مِن نِّسَائِکُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلَاثَةُ أَشْهُرٍ وَاللَّائِی لَمْ یَحِضْنَ وَأُوْلَاتُ الْأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مِنْ أَمْرِهِ یُسْرًا *

ذَلِکَ أَمْرُ اللَّهِ أَنزَلَهُ إِلَیْکُمْ وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یُکَفِّرْ عَنْهُ سَیِّئَاتِهِ وَیُعْظِمْ لَهُ أَجْرًا *

ص: 206

پاسخ شماره17 :آیه 90 سوره آل عمران

إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُواْ بَعْدَ إِیمَانِهِمْ ثُمَّ ازْدَادُواْ کُفْرًا لَّن تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُوْلَئِکَ هُمُ الضَّآلُّونَ*

پاسخ شماره 18 : آیات 16و17و18 سوره ق

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ *

إِذْ یَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّیَانِ عَنِ الْیَمِینِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِیدٌ *

مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ *

پاسخ شماره 19 : آیه 21 سوره اعراف

وَقَاسَمَهُمَا إِنِّی لَکُمَا لَمِنَ النَّاصِحِینَ *

پاسخ شماره 20 : آیه 25 سوره توبه

لَقَدْ نَصَرَکُمُ اللّهُ فِی مَوَاطِنَ کَثِیرَةٍ وَیَوْمَ حُنَیْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْکُمْ کَثْرَتُکُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنکُمْ شَیْئًا وَضَاقَتْ عَلَیْکُمُ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّیْتُم مُّدْبِرِینَ *

پاسخ شماره 21 : آیه 188 سوره اعراف

قُل لاَّ أَمْلِکُ لِنَفْسِی نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ وَلَوْ کُنتُ أَعْلَمُ الْغَیْبَ لاَسْتَکْثَرْتُ مِنَ الْخَیْرِ وَمَا مَسَّنِیَ السُّوءُ إِنْ أَنَاْ إِلاَّ نَذِیرٌ وَبَشِیرٌ لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ *

پاسخ شماره 22 : آیه40 سوره توبه

إِلاَّ تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِینَ کَفَرُواْ ثَانِیَ اثْنَیْنِ إِذْ هُمَا فِی الْغَارِ إِذْ یَقُولُ لِصَاحِبِهِ لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللّهَ مَعَنَا أَنزَلَ اللّهُ سَکِینَتَهُ عَلَیْهِ وَأَیَّدَهُ بِجُنُودٍ لَّمْ تَرَوْهَا جَعَلَ کَلِمَةَ

ص: 207

الَّذِینَ کَفَرُواْ السُّفْلَى وَکَلِمَةُ اللّهِ هِیَ الْعُلْیَا وَاللّهُ عَزِیزٌ حَکِیمٌ *

پاسخ شماره 23 : آیات 53و54 سوره زمر

قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ *

وَأَنِیبُوا إِلَى رَبِّکُمْ وَأَسْلِمُوا لَهُ مِن قَبْلِ أَن یَأْتِیَکُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنصَرُون*

پاسخ شماره 24 : آیه 4 سوره شوری

لَهُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ *

پاسخ شماره 25 : آیه 16سوره حدید

أَلَمْ یَأْنِ لِلَّذِینَ آمَنُوا أَن تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِکْرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ وَلَا یَکُونُوا کَالَّذِینَ أُوتُوا الْکِتَابَ مِن قَبْلُ فَطَالَ لَیْهِمُ الْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَکَثِیرٌ مِّنْهُمْ فَاسِقُونَ *

پاسخ شماره 26 : آیه 47 سوره یس

وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ أَنفِقُوا مِمَّا رَزَقَکُمْ اللَّهُ قَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَنُطْعِمُ مَن لَّوْ یَشَاء اللَّهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ *

پاسخ شماره27 : آیات 11و12و13 سوره قلم

هَمَّازٍ مَّشَّاء بِنَمِیمٍ *

مَنَّاعٍ لِّلْخَیْرِ مُعْتَدٍ أَثِیمٍ *

عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِکَ زَنِیمٍ *

ص: 208

پاسخ شماره28 : آیه5 سوره شوری

تَکَادُ السَّمَاوَاتُ یَتَفَطَّرْنَ مِن فَوْقِهِنَّ وَالْمَلَائِکَةُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَیَسْتَغْفِرُونَ لِمَن فِی الْأَرْضِ أَلَا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ *

پاسخ شماره 29 : آیه 15 سوره محمد(ص)

مَثَلُ الْجَنَّة الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاء غَیْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِن لَّبَنٍ لَّمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّةٍ لِّلشَّارِبِینَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى وَلَهُمْ فِیهَا مِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ وَمَغْفِرَةٌ مِّن رَّبِّهِمْ کَمَنْ هُوَ خَالِدٌ فِی النَّارِ وَسُقُوا مَاء حَمِیمًا فَقَطَّعَ أَمْعَاءهُمْ

پاسخ شماره30 : آیه 18 سوره ق

مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ *

پاسخ شماره 31 : آیه 27 سوره ق

قَالَ قَرِینُهُ رَبَّنَا مَا أَطْغَیْتُهُ وَلَکِن کَانَ فِی ضَلَالٍ بَعِیدٍ *

پاسخ شماره 32 : آیه 13 سوره حجرات

یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ*

پاسخ شماره 33 : آیه 12 سوره مجادله

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نَاجَیْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیْ نَجْوَاکُمْ صَدَقَةً ذَلِکَ خَیْرٌ لَّکُمْ وَأَطْهَرُ فَإِن لَّمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ *

ص: 209

پاسخ شماره 34 : آیه 33 سوره روم

وَإِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُم مُّنِیبِینَ إِلَیْهِ ثُمَّ إِذَا أَذَاقَهُم مِّنْهُ رَحْمَةً إِذَا فَرِیقٌ مِّنْهُم بِرَبِّهِمْ یُشْرِکُونَ *

پاسخ شماره 35 : آیه 29 سوره ص

کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِّیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَکَّرَ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ *

پاسخ شماره 36 : آیه 34 سوره فصلت

وَلَا تَسْتَوِی الْحَسَنَةُ وَلَا السَّیِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِی بَیْنَکَ وَبَیْنَهُ عَدَاوَةٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمِیمٌ *

پاسخ شماره 37 : آیات72و73 سوره زمر

قِیلَ ادْخُلُوا أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِینَ فِیهَا فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَکَبِّرِینَ *

وَسِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَیْکُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِینَ *

پاسخ شماره 38 : آیه 7 سوره انعام

وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَیْکَ کِتَابًا فِی قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوهُ بِأَیْدِیهِمْ لَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُواْ إِنْ هَذَا إِلاَّ سِحْرٌ مُّبِینٌ *

پاسخ شماره 39 : آیه 43 سوره شوری

وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِکَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ *

ص: 210

پاسخ شماره 40 :آیه 52 سوره آل عمران

فَلَمَّا أَحَسَّ عِیسَى مِنْهُمُ الْکُفْرَ قَالَ مَنْ أَنصَارِی إِلَى اللّهِ قَالَ الْحَوَارِیُّونَ نَحْنُ أَنصَارُ اللّهِ آمَنَّا بِاللّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ *

پاسخ شماره 41 : آیه53 سوره یوسف

وَمَا أُبَرِّىءُ نَفْسِی إِنَّ النَّفْسَ لأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلاَّ مَا رَحِمَ رَبِّیَ إِنَّ رَبِّی غَفُورٌ رَّحِیمٌ *

پاسخ شماره 42 : آیه 125 سوره اعراف

قَالُواْ إِنَّا إِلَى رَبِّنَا مُنقَلِبُونَ *

پاسخ شماره43 : آیه 6 سوره انشقاق

یَا أَیُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّکَ کَادِحٌ إِلَى رَبِّکَ کَدْحًا فَمُلَاقِیهِ *

پاسخ شماره 44 : آیه 264 سوره بقره

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُبْطِلُواْ صَدَقَاتِکُم بِالْمَنِّ وَالأذَى کَالَّذِی یُنفِقُ مَالَهُ رِئَاء النَّاسِ وَلاَ یُؤْمِنُ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَیْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَکَهُ صَلْدًا لاَّ یَقْدِرُونَ عَلَى شَیْءٍ مِّمَّا کَسَبُواْ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ*

پاسخ شماره 45 : آیه 91 مؤمنون

مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِن وَلَدٍ وَمَا کَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَهٍ إِذًا لَّذَهَبَ کُلُّ إِلَهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا یَصِفُونَ *

ص: 211

پاسخ شماره46 : آیه 124 سوره طه

وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکًا وَنَحْشُرُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَعْمَى*

پاسخ شماره 47 : آیه23 سوره جاثیه أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلَى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلَى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ وَجَعَلَ عَلَى بَصَرِهِ غِشَاوَةً فَمَن یَهْدِیهِ مِن بَعْدِ للَّهِ أَفَلَا تَذَکَّرُونَ *

پاسخ شماره 48 : آیه 92 سوره آل عمران

لَن تَنَالُواْ الْبِرَّ حَتَّى تُنفِقُواْ مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَیْءٍ فَإِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِیمٌ *

پاسخ شماره 49 : آیه 5 سوره فاطر

یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّکُمُ الْحَیَاةُ الدُّنْیَا وَلَا یَغُرَّنَّکُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ *

پاسخ شماره 50 : آیه 5 سوره فلق

وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ*

پاسخ شماره 51 : آیه 10 سوره فتح

إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ فَمَن نَّکَثَ فَإِنَّمَا یَنکُثُ عَلَى نَفْسِهِ وَمَنْ أَوْفَى بِمَا عَاهَدَ عَلَیْهُ اللَّهَ فَسَیُؤْتِیهِ أَجْرًا عَظِیمًا *

پاسخ شماره 52 : آیه 29 سوره انفال

یِا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إَن تَتَّقُواْ اللّهَ یَجْعَل لَّکُمْ فُرْقَاناً وَیُکَفِّرْ عَنکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ وَیَغْفِرْ لَکُمْ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ *

ص: 212

پاسخ شماره 53 : آیه 5 سوره حمد

إِیَّاکَ نَعْبُدُ وإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ*

پاسخ شماره 54 : آیات 45و46 سوره هود

وَنَادَى نُوحٌ رَّبَّهُ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ابُنِی مِنْ أَهْلِی وَإِنَّ وَعْدَکَ الْحَقُّ وَأَنتَ أَحْکَمُ الْحَاکِمِینَ *

قَالَ یَا نُوحُ إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ أَهْلِکَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَیْرُ صَالِحٍ فَلاَ تَسْأَلْنِ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّی أَعِظُکَ أَن تَکُونَ مِنَ الْجَاهِلِینَ*

پاسخ شماره 55 : آیات 33و34 سوره یوسف

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَیَّ مِمَّا یَدْعُونَنِی إِلَیْهِ وَإِلاَّ تَصْرِفْ عَنِّی کَیْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَیْهِنَّ وَأَکُن مِّنَ الْجَاهِلِینَ *

فَاسْتَجَابَ لَهُ رَبُّهُ فَصَرَفَ عَنْهُ کَیْدَهُنَّ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ *

پاسخ شماره 56 : آیه 102 سوره طه

يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقًا*

پاسخ شماره 57 : آیات 23و24 سوره بقره

وَإِن کُنتُمْ فِی رَیْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُواْ شُهَدَاءکُم مِّن دُونِ اللّهِ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ*

فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ وَلَن تَفْعَلُواْ فَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتِی وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْکَافِرِینَ*

ص: 213

پاسخ شماره 58 : آیه 9 سوره حجر

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ*

پاسخ شماره 59 : آیات 114 تا 115 سوره انعام

أَفَغَیْرَ اللّهِ أَبْتَغِی حَکَمًا وَهُوَ الَّذِی أَنَزَلَ إِلَیْکُمُ الْکِتَابَ مُفَصَّلاً وَالَّذِینَ آتَیْنَاهُمُ الْکِتَابَ یَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِّن رَّبِّکَ بِالْحَقِّ فَلاَ تَکُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِینَ *

وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَعَدْلاً لاَّ مُبَدِّلِ لِکَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ *

پاسخ شماره 60 : آیه 12 سوره مریم

یَا یَحْیَى خُذِ الْکِتَابَ بِقُوَّةٍ وَآتَیْنَاهُ الْحُکْمَ صَبِیًّا *

پاسخ شماره 61 : آیه 9 سوره قصص

وَقَالَتِ امْرَأَتُ فِرْعَوْنَ قُرَّتُ عَیْنٍ لِّی وَلَکَ لَا تَقْتُلُوهُ عَسَى أَن یَنفَعَنَا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَدًا وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ *

پاسخ شماره62 : آیات 71و72 سوره مریم

وَإِن مِّنکُمْ إِلَّا وَارِدُهَا کَانَ عَلَى رَبِّکَ حَتْمًا مَّقْضِیًّا *

ثُمَّ نُنَجِّی الَّذِینَ اتَّقَوا وَّنَذَرُ الظَّالِمِینَ فِیهَا جِثِیًّا *

پاسخ شماره 63 : آیات 2و3 سوره عنکبوت

أَحَسِبَ النَّاسُ أَن یُتْرَکُوا أَن یَقُولُوا آمَنَّ وَهُمْ لَا یُفْتَنُونَ*

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ فَلَیَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِینَ صَدَقُوا وَلَیَعْلَمَنَّ الْکَاذِبِینَ *

ص: 213

پاسخ شماره 64 : آیات 29و30 سوره مریم

فَأَشَارَتْ إِلَیْهِ قَالُوا کَیْفَ نُکَلِّمُ مَن کَانَ فِی الْمَهْدِ صَبِیًّا *

قَالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتَانِیَ الْکِتَابَ وَجَعَلَنِی نَبِیًّا *

پاسخ شماره65 : آیه 35 سوره انبیاء

کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ وَنَبْلُوکُم بِالشَّرِّ وَالْخَیْرِ فِتْنَةً وَإِلَیْنَا تُرْجَعُونَ*

پاسخ شماره 66 : آیه 3 سوره انشقاق

وَإِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ *

پاسخ شماره 67 : آیه 39سوره مائده

فَمَن تَابَ مِن بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللّهَ یَتُوبُ عَلَیْهِ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ *

پاسخ شماره 68 :آیه 116 سوره مائده

وَإِذْ قَالَ اللّهُ یَا عِیسَى ابْنَ مَرْیَمَ أَأَنتَ قُلتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِی وَأُمِّیَ إِلَهَیْنِ مِن دُونِ اللّهِ قَالَ سُبْحَانَکَ مَا یَکُونُ لِی أَنْ أَقُولَ مَا لَیْسَ لِی بِحَقٍّ إِن کُنتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِی وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِی نَفْسِکَ إِنَّکَ أَنتَ عَلاَّمُ الْغُیُوبِ *

پاسخ شماره 69 : آیه 32 سوره قمر

وَلَقَدْ یَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ*

پاسخ شماره 70 : آیه 53 سوره اسراء

وَقُل لِّعِبَادِی یَقُولُواْ الَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّیْطَانَ یَنزَغُ بَیْنَهُمْ إِنَّ الشَّیْطَانَ کَانَ لِلإِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِینًا *

ص: 214

پاسخ شماره 71 : آیات 9و10 سوره شمس

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَا *

وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا *

پاسخ شماره 72 : آیه 28 سوره فاطر

وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ وَالْأَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ کَذَلِکَ إِنَّمَا یَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاء إِنَّ اللَّهَ عَزِیزٌ غَفُورٌ *

پاسخ شماره 73 : آیات 7و8و9 سوره غافر

الَّذِینَ یَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَیُؤْمِنُونَ بِهِ وَیَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ کُلَّ شَیْءٍ رَّحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِینَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِیلَکَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِیمِ *

رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِی وَعَدتَّهُم وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّیَّاتِهِمْ إِنَّکَ أَنتَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ *

وَقِهِمُ السَّیِّئَاتِ وَمَن تَقِ السَّیِّئَاتِ یَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ *

پاسخ شماره 74 : آیه 29 سوره ص

کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ مُبَارَکٌ لِّیَدَّبَّرُوا آیَاتِهِ وَلِیَتَذَکَّرَ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ *

پاسخ شماره 75 : آیات 278و279 سوره بقره

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِیَ مِنَ الرِّبَا إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ*

ص: 215

فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَکُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِکُمْ لاَ تَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ*

پاسخ شماره 76 : آیه 70 سوره طه

فَأُلْقِیَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هَارُونَ وَمُوسَى *

پاسخ شماره 77 : آیه 261 سوره بقره

مَّثَلُ الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِی سَبِیلِ اللّهِ کَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنبُلَةٍ مِّئَةُ حَبَّةٍ وَاللّهُ یُضَاعِفُ لِمَن یَشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیم*

پاسخ شماره 78 : آیه 39 سوره فصلت

وَمِنْ آیَاتِهِ أَنَّکَ تَرَى الْأَرْضَ خَاشِعَةً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَیْهَا الْمَاء اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ إِنَّ الَّذِی أَحْیَاهَا لَمُحْیِی الْمَوْتَى إِنَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ

پاسخ شماره 79 :آیات 72 و73و74 سوره فرقان

وَالَّذِینَ لَا یَشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا کِرَامًا *

وَالَّذِینَ إِذَا ذُکِّرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ لَمْ یَخِرُّوا عَلَیْهَا صُمًّا وَعُمْیَانًا *

وَالَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا *

پاسخ شماره 80 : آیه 77 سوره هود

وَلَمَّا جَاءتْ رُسُلُنَا لُوطًا سِیءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَقَالَ هَ-ذَا یَوْمٌ عَصِیبٌ *

ص: 216

پاسخ شماره 81 : آیه 243 سوره بقره

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ خَرَجُواْ مِن دِیَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللّهُ مُوتُواْ ثُمَّ أَحْیَاهُمْ إِنَّ اللّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لاَ یَشْکُرُونَ*

پاسخ شماره82 : آیه 31 سوره آل عمران

قُلْ إِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللّهُ وَیَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ *

پاسخ شماره 83 : آیات 1و41 سوره انفال

یَسْأَلُونَکَ عَنِ الأَنفَالِ قُلِ الأَنفَالُ لِلّهِ وَالرَّسُولِ فَاتَّقُواْ اللّهَ وَأَصْلِحُواْ ذَاتَ بِیْنِکُمْ وَأَطِیعُواْ اللّهَ وَرَسُولَهُ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ *

وَاعْلَمُواْ أَنَّمَا غَنِمْتُم مِّن شَیْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَابْنِ السَّبِیلِ إِن کُنتُمْ آمَنتُمْ

بِاللّهِ وَمَا أَنزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا یَوْمَ الْفُرْقَانِ یَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیر*

پاسخ شماره 84 : آیات 3 و4 سوره بقره

الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَیُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ*

والَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِمَا أُنزِلَ إِلَیْکَ وَمَا أُنزِلَ مِن قَبْلِکَ وَبِالآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ*

پاسخ شماره 85 : آیات 13 تا 17 سوره نور

لَوْلَا جَاؤُوا عَلَیْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاء فَإِذْ لَمْ یَأْتُوا بِالشُّهَدَاء فَأُوْلَئِکَ عِندَ اللَّهِ هُمُ الْکَاذِبُونَ *

وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَرَحْمَتُهُ فِی الدُّنْیَا وَالْآخِرَةِ لَمَسَّکُمْ فِی مَا أَفَضْتُمْ فِیهِ عَذَابٌ عَظِیمٌ *

ص: 217

إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَتَقُولُونَ بِأَفْوَاهِكُمْ مَا لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ*

ص: 218

وَلَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُم مَّا یَکُونُ لَنَا أَن نَّتَکَلَّمَ بِهَذَا سُبْحَانَکَ هَذَا بُهْتَانٌ عَظِیمٌ *

یَعِظُکُمُ اللَّهُ أَن تَعُودُوا لِمِثْلِهِ أَبَدًا إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ*

پاسخ شماره86 : آیه 82 سوره اسراء

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِینَ وَلاَ یَزِیدُ الظَّالِمِینَ إَلاَّ خَسَارًا *

پاسخ شماره 87 : آ یه 41 سوره عنکبوت

مَثَلُ الَّذِینَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ أَوْلِیَاء کَمَثَلِ الْعَنکَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَیْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُیُوتِ لَبَیْتُ الْعَنکَبُوتِ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ*

پاسخ شماره 88 : آیات 73و74و75 سوره اسراء

وَإِنْ كَادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهُ وَإِذًا لَاتَّخَذُوكَ خَلِيلًا*

وَلَوْلَا أَنْ ثَبَّتْنَاكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئًا قَلِيلًا*

إِذًا لَأَذَقْنَاكَ ضِعْفَ الْحَيَاةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيرًا*

پاسخ شماره 89 : آیات 1و2و3 سوره نمل

طس تِلْکَ آیَاتُ الْقُرْآنِ وَکِتَابٍ مُّبِینٍ *

هُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِینَ *

ص: 219

الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُم بِالْآخِرَةِ هُمْ یُوقِنُونَ*

پاسخ شماره 90 : آیه 125 سوره نحل

ادْعُ إِلِى سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِیلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِینَ *

پاسخ شماره 91 : آیه 57 سوره غافر

لَخَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَکْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ*

پاسخ شماره 92 : آیه 27 سوره اسراء

إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کَانُواْ إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ وَکَانَ الشَّیْطَانُ لِرَبِّهِ کَفُورًا *

پاسخ شماره 93 : آیه 37 سوره آل عمران

فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَکَفَّلَهَا زَکَرِیَّا کُلَّمَا دَخَلَ عَلَیْهَا زَکَرِیَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقاً قَالَ یَا مَرْیَمُ أَنَّى لَکِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللّهِ إنَّ اللّهَ یَرْزُقُ مَن یَشَاء بِغَیْرِ حِسَابٍ *

پاسخ شماره 94 : آیه 138 سوره اعراف

وَجَاوَزْنَا بِبَنِی إِسْرَآئِیلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْاْ عَلَى قَوْمٍ یَعْکُفُونَ عَلَى أَصْنَامٍ لَّهُمْ قَالُواْ یَا مُوسَى اجْعَل لَّنَا إلَهًا کَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّکُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ *

پاسخ شماره 95 : آیات 57و58و59 سوره شعرا

فَأَخْرَجْنَاهُم مِّن جَنَّاتٍ وَعُیُونٍ*

ص: 220

وَکُنُوزٍ وَمَقَامٍ کَرِیمٍ *

کَذَلِکَ وَأَوْرَثْنَاهَا بَنِی إِسْرَائِیلَ *

پاسخ شماره96 : آیه 21 سوره ق

وَجَاءتْ کُلُّ نَفْسٍ مَّعَهَا سَائِقٌ وَشَهِیدٌ *

پاسخ شماره 97 : آیه 54 سوره بقره

وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ یَا قَوْمِ إِنَّکُمْ ظَلَمْتُمْ أَنفُسَکُمْ بِاتِّخَاذِکُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُواْ إِلَى بَارِئِکُمْ فَاقْتُلُواْ أَنفُسَکُمْ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ عِندَ بَارِئِکُمْ فَتَابَ عَلَیْکُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ*

پاسخ شماره 98 : آیه 51 سوره شوری

وَمَا کَانَ لِبَشَرٍ أَن یُکَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْیًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولًا فَیُوحِیَ بِإِذْنِهِ مَا یَشَاء إِنَّهُ عَلِیٌّ حَکِیمٌ *

پاسخ شماره 99 : آیات 267و268 سوره بقره

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَنفِقُواْ مِن طَیِّبَاتِ مَا کَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَکُم مِّنَ الأَرْضِ وَلاَ تَیَمَّمُواْ الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَسْتُم بِآخِذِیهِ إِلاَّ أَن تُغْمِضُواْ فِیهِ وَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ غَنِیٌّ حَمِیدٌ*

الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَیَأْمُرُکُم بِالْفَحْشَاء وَاللّهُ یَعِدُکُم مَّغْفِرَةً منْهُ وَفَضْلاً وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ*

ص: 221

پاسخ شماره 100 : آیه 21 سوره سجده

وَلَنُذِیقَنَّهُمْ مِنَ الْعَذَابِ الْأَدْنَى دُونَ الْعَذَابِ الْأَکْبَرِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ *

پاسخ شماره 101 : آیه 62 سوره مریم

لَا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَامًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِیهَا بُکْرَةً وَعَشِیًّا *

پاسخ شماره 102 : آیه 30 سوره روم

فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفًا فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُونَ*

پاسخ شماره 103 : آیات 20و21 سوره سبا

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَیْهِمْ إِبْلِیسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِیقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِینَ *

وَمَا کَانَ لَهُ عَلَیْهِم مِّن سُلْطَانٍ إِلَّا لِنَعْلَمَ مَن یُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِی شَکٍّ وَرَبُّکَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ حَفِیظٌ*

پاسخ شماره 104 : آیه 41 سوره روم

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ لِیُذِیقَهُم بَعْضَ الَّذِی عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ *

پاسخ شماره 105 : آیه 46 سوره غافر

النَّارُ یُعْرَضُونَ عَلَیْهَا غُدُوًّا وَعَشِیًّا وَیَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ*

ص: 222

پاسخ شماره 106 : آیه 124 سوره طه

وَمَنْ أَعْرَضَ عَن ذِکْرِی فَإِنَّ لَهُ مَعِیشَةً ضَنکًا وَنَحْشُرُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَعْمَى *

پاسخ شماره 107 : آیه 155 سوره بقره

وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِّنَ الْخَوفْ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ*

پاسخ شماره 108 : آیه 36 سوره بقره

فَأَزَلَّهُمَا الشَّیْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا کَانَا فِیهِ وَقُلْنَا اهْبِطُواْ بَعْضُکُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَکُمْ فِی الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِینٍ*

پاسخ شماره 109 : آیه 32 سوره مائده

مِنْ أَجْلِ ذَلِکَ کَتَبْنَا عَلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ أَنَّهُ مَن قَتَلَ نَفْسًا بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعًا وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا وَلَقَدْ جَاء تْهُمْ رُسُلُنَا بِالبَیِّنَاتِ ثُمَّ إِنَّ کَثِیرًامِّنْهُم بَعْدَ ذَلِکَ فِی الأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ*

پاسخ شماره 110 : آیه 35 سوره محّمد(ص)

فَلَا تَهِنُوا وَتَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَأَنتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَکُمْ وَلَن یَتِرَکُمْ أَعْمَالَکُمْ*

پاسخ شماره 111 : آیه 25 سوره حج

إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَیَصُدُّونَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِی جَعَلْنَاهُ لِلنَّاسِ سَوَاء

الْعَاکِفُ فِیهِ وَالْبَادِ وَمَن یُرِدْ فِیهِ بِإِلْحَادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ*

ص: 223

پاسخ شماره 112 : آیه45 سوره زمر

وَإِذَا ذُکِرَ اللَّهُ وَحْدَهُ اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِینَ لَا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ وَإِذَا ذُکِرَ الَّذِینَ مِن دُونِهِ إِذَا هُمْ یَسْتَبْشِرُونَ*

پاسخ شماره 113 : آیه 60 زمر

وَیَوْمَ الْقِیَامَةِ تَرَى الَّذِینَ کَذَبُواْ عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَیْسَ فِی جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَکَبِّرِینَ *

پاسخ شماره 114 : آیه 83 سوره بقره

وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَاناً وَذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْناً وَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّکَاةَ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلاَّ قَلِیلاً مِّنکُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ*

پاسخ شماره 115 : آیه 3 سوره صف

کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ*

پاسخ شماره 116: آیات 3و4 سوره نجم

وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَى *

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى*

پاسخ شماره 117 : آیات 8و9 سوره نجم

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّى *

ص: 224

فَکَانَ قَابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنَى *

پاسخ شماره 118 : آیه 12 سوره حجرات

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضًا أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَن یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتًا فَکَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِیمٌ *

پاسخ شماره 119 : آیات 7و8 سوره زلزله

فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَیْرًا یَرَهُ*

وَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یَرَهُ*

پاسخ شماره 120 : آیه 11 سوره تحریم

وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِینَ آمَنُوا اِمْرَأَةَ فِرْعَوْنَ إِذْ قَالَتْ رَبِّ ابْنِ لِی عِندَکَ بَیْتًا فِی الْجَنَّةِ وَ نَجِّنِی مِن فِرْعَوْنَ وَعَمَلِهِ وَنَجِّنِی مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ*

پاسخ شماره 121 : آیه 16 سوره مجادله

اتَّخَذُوا أَیْمَانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَن سَبِیلِ اللَّهِ فَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِینٌ*

پاسخ شماره 122 : آیه 29 سوره الرحمن

یَسْأَلُهُ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ کُلَّ یَوْمٍ هُوَ فِی شَأْنٍ *

پاسخ شماره 123 : آیه 22 سوره مجادله

لَا تَجِدُ قَوْمًا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ کَانُوا آبَاءهُمْ أَوْ

ص: 225

أَبْنَاءهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ أُوْلَئِکَ کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمَانَ وَأَیَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ وَیُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُوْلَئِکَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ *

پاسخ شماره 124 : آیه 37 سوره قمر

وَلَقَدْ رَاوَدُوهُ عَن ضَیْفِهِ فَطَمَسْنَا أَعْیُنَهُمْ فَذُوقُوا عَذَابِی وَنُذُرِ*

پاسخ شماره 125 : آیه 15 سوره قمر

وَلَقَد تَّرَکْنَاهَا آیَةً فَهَلْ مِن مُّدَّکِرٍ *

پاسخ شماره 126 : آیه 18 سوره یونس

وَیَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ مَا لاَ یَضُرُّهُمْ وَلاَ یَنفَعُهُمْ وَیَقُولُونَ هَؤُلاء شُفَعَاؤُنَا عِندَ اللّهِ قُلْ أَتُنَبِّئُونَ اللّهَ بِمَا لاَ یَعْلَمُ فِی السَّمَاوَاتِ وَلاَ فِی الأَرْضِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا یُشْرِکُونَ *

پاسخ شماره 127 : آیه24 سوره نور

یَوْمَ تَشْهَدُ عَلَیْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَیْدِیهِمْ وَأَرْجُلُهُم بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ *

پاسخ شماره 128 : آیه 70 سوره فرقان

إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُوْلَئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا *

پاسخ شماره 129 : آیه 189 سوره شعراء

فَکَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ یَوْمِ الظُّلَّةِ إِنَّهُ کَانَ عَذَابَ یَوْمٍ عَظِیمٍ *

ص: 226

پاسخ شماره 130 : آیه 18 سوره ق

مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ *

پاسخ شماره 131 :آ یه 63 سوره فرقان

وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا

پاسخ شماره 132 : آیه56 سوره ذاریات

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ *

پاسخ شماره 133 : آیه 41 سوره نور

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یُسَبِّحُ لَهُ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّیْرُ صَافَّاتٍ کُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِیحَهُ وَاللَّهُ عَلِیمٌ بِمَا یَفْعَلُونَ *

پاسخ شماره 134 : آیات 30و31 سوره نور

قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِکَ أَزْکَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یَصْنَعُونَ*

وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُیُوبِهِنَّ وَلَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِی إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِی أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِینَ غَیْرِ أُوْلِی الْإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلَا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یُخْفِینَ مِن

ص: 227

زِینَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِیعًا أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ *

پاسخ شماره 135 : آیه 43 سوره نور

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یُزْجِی سَحَابًا ثُمَّ یُؤَلِّفُ بَیْنَهُ ثُمَّ یَجْعَلُهُ رُکَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ یَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَیُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاء مِن جِبَالٍ فِیهَا مِن بَرَدٍ فَیُصِیبُ بِهِ مَن یَشَاء وَیَصْرِفُهُ عَن مَّن یَشَاء یَکَادُ سَنَا بَرْقِهِ یَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ*

پاسخ شماره 136 : آیات 70و71 سوره فرقان

إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا فَأُوْلَئِکَ یُبَدِّلُ اللَّهُ سَیِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا *

وَمَن تَابَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَإِنَّهُ یَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتَابًا *

پاسخ شماره 137 : آیه 30سوره فرقان

وَقَالَ الرَّسُولُ یَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورًا *

پاسخ شماره 138 : آیه 90 سوره یونس

وَجَاوَزْنَا بِبَنِی إِسْرَائِیلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُودُهُ بَغْیًا وَعَدْوًا حَتَّى إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِ-هَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَأَنَاْ مِنَ الْمُسْلِمِینَ *

پاسخ شماره 139 : آیه 3 سوره قدر

لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ*

ص: 228

پاسخ شماره 140 :آ یه118 سوره توبه

وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِینَ خُلِّفُواْ حَتَّى إِذَا ضَاقَتْ عَلَیْهِمُ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَیْهِمْ أَنفُسُهُمْ وَظَنُّواْ أَن لاَّ مَلْجَأَ مِنَ اللّهِ إِلاَّ إِلَیْهِ ثُمَّ تَابَ عَلَیْهِمْ لِیَتُوبُواْ إِنَّ اللّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ

پاسخ شماره 141 : آیات 17، 22،32 و 40 سوره قمر

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ*

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ*

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ*

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ*

پاسخ شماره 142 : آیه 14 سوره تغابن

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِکُمْ وَأَوْلَادِکُمْ عَدُوًّا لَّکُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإِن تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ *

پاسخ شماره 143 : آیه77 سوره نساء

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِینَ قِیلَ لَهُمْ کُفُّواْ أَیْدِیَکُمْ وَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّکَاةَ فَلَمَّا کُتِبَ عَلَیْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِیقٌ مِّنْهُمْ خْشَوْنَ النَّاسَ کَخَشْیَةِ اللّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْیَةً وَقَالُواْ رَبَّنَا لِمَ کَتَبْتَ عَلَیْنَا الْقِتَالَ لَوْلا أَخَّرْتَنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِیبٍ قُلْ مَتَاعُ الدَّنْیَا قَلِیلٌ وَالآخِرَةُ خَیْرٌ لِّمَنِ اتَّقَى وَلاَ تُظْلَمُونَ فَتِیلاً *

ص: 229

پاسخ شماره 144 : آیه 105 سوره مائده

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ عَلَیْکُمْ أَنفُسَکُمْ لاَ یَضُرُّکُم مَّن ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیْتُمْ إِلَى اللّهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِیعًا فَیُنَبِّئُکُم بِمَا کُنتُمْ تَعْمَلُونَ*

پاسخ شماره 145 : آیه 29 سوره انفال

یِا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إَن تَتَّقُواْ اللّهَ یَجْعَل لَّکُمْ فُرْقَاناً وَیُکَفِّرْ عَنکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ وَیَغْفِرْ لَکُمْ وَاللّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ *

پاسخ شماره 146 : آیه 10 سوره تحریم

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِّلَّذِینَ کَفَرُوا اِمْرَأَةَ نُوحٍ وَاِمْرَأَةَ لُوطٍ کَانَتَا تَحْتَ عَبْدَیْنِ مِنْ عِبَادِنَا صَالِحَیْنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمْ یُغْنِیَا عَنْهُمَا مِنَ اللَّهِ شَیْئًا وَقِیلَ ادْخُلَا النَّارَ مَعَ الدَّاخِلِینَ*

پاسخ شماره 147 : آیه 27 سوره شوری

وَلَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهِ لَبَغَوْا فِی الْأَرْضِ وَلَکِن یُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا یَشَاء إِنَّهُ بِعِبَادِهِ خَبِیرٌ بَصِیرٌ *

پاسخ شماره 148: آیات 18و22 سوره نمل

حَتَّى إِذَا أَتَوْا عَلَى وَادِی النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ یَا أَیُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاکِنَکُمْ لَا یَحْطِمَنَّکُمْ سُلَیْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ *

فَمَکَثَ غَیْرَ بَعِیدٍ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهِ وَجِئْتُکَ مِن سَبَإٍ بِنَبَإٍ یَقِینٍ *

ص: 230

پاسخ شماره 149 : آیه 33 سوره صافات

فَإِنَّهُمْ یَوْمَئِذٍ فِی الْعَذَابِ مُشْتَرِکُونَ *

پاسخ شماره 150 : آیه 45 سوره عنکبوت

اتْلُ مَا أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنَ الْکِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنکَرِ وَلَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ وَاللَّهُ یَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ *

پاسخ شماره 151 : آیه 77 سوره قصص

وَابْتَغِ فِیمَا آتَاکَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِیبَکَ مِنَ الدُّنْیَا وَأَحْسِن کَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَیْکَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِی الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْمُفْسِدِینَ*

پاسخ شماره 152 : آیه 81 سوره قصص

فَخَسَفْنَا بِهِ وَبِدَارِهِ الْأَرْضَ فَمَا کَانَ لَهُ مِن فِئَةٍ یَنصُرُونَهُ مِن دُونِ اللَّهِ وَمَا کَانَ مِنَ المُنتَصِرِینَ *

پاسخ شماره 153 : آیه 11 سوره رعد

لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَیْنِ یَدَیْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ لاَ یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلاَ مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ *

پاسخ شماره 154 : آیه 23 سوره شوری

ذَلِکَ الَّذِی یُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَى وَمَن یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ *

ص: 231

پاسخ شماره 155 : آیات 6و7 سوره بینه

إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ وَالْمُشْرِکِینَ فِی نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِینَ فِیهَا أُوْلَئِکَ هُمْ شَرُّ الْبَرِیَّةِ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ

پاسخ شماره 156 : آیات 30 و 31 سوره مدثر

عَلَیْهَا تِسْعَةَ عَشَرَ*

وَمَا جَعَلْنَا أَصْحَابَ النَّارِ إِلَّا مَلَائِكَةً وَمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا لِيَسْتَيْقِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَيَزْدَادَ

الَّذِينَ آمَنُوا إِيمَانًا وَلَا يَرْتَابَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ وَالْمُؤْمِنُونَ وَلِيَقُولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْكَافِرُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا كَذَلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَمَا يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكْرَى لِلْبَشَرِ*

پاسخ شماره 157 : آیه 4سوره مزمل

أَوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا *

پاسخ شماره 158 :آیه 8 سوره فتح

إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِدًا وَمُبَشِّرًا وَنَذِیرًا *

پاسخ شماره 159 : آیه 137 سوره اعراف

وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِینَ کَانُواْ یُسْتَضْعَفُونَ مَشَارِقَ الأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا

ص: 232

وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ الْحُسْنَى عَلَى بَنِی إِسْرَآئِیلَ بِمَا صَبَرُواْ وَدَمَّرْنَا مَا کَانَ یَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُ وَمَا کَانُواْ یَعْرِشُونَ *

پاسخ شماره 160 : آیه 17 سوره مزمل

فَکَیْفَ تَتَّقُونَ إِن کَفَرْتُمْ یَوْمًا یَجْعَلُ الْوِلْدَانَ شِیبًا *

پاسخ شماره 161 :آیه 21 سوره حشر

لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ

نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ*

پاسخ شماره 162 : آیات 3و4 سوره علق

اقْرَأْ وَرَبُّکَ الْأَکْرَمُ * الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ *

پاسخ شماره 163 : آیه 102 سوره بقره

وَاتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّیَاطِینُ عَلَى مُلْکِ سُلَیْمَانَ وَمَا کَفَرَ سُلَیْمَانُ وَلَکِنَّ الشَّیْاطِینَ کَفَرُواْ یُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَا أُنزِلَ عَلَى الْمَلَکَیْنِ بِبَابِلَ هَارُوتَ وَمَارُوتَ وَمَا یُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى یَقُولاَ إِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلاَ تَکْفُرْ فَیَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا یُفَرِّقُونَ بِهِ بَیْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهِ وَمَا هُم بِضَآرِّینَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللّهِ وَیَتَعَلَّمُونَ مَا یَضُرُّهُمْ وَلاَ یَنفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْتَرَاهُ مَا لَهُ فِی الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ وَلَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ کَانُواْ یَعْلَمُونَ*

ص: 233

پاسخ شماره 164 : آیات 4 تا7 سوره ماعون

فَوَیْلٌ لِّلْمُصَلِّینَ *( 4 ) الَّذِینَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ * ( 5 ) الَّذِینَ هُمْ یُرَاؤُونَ * (6 ) وَیَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ * ( 7 )

پاسخ شماره 165 : آیه 115 سوره طه

وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِن قَبْلُ فَنَسِیَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا*

پاسخ شماره 166 : آیات 13و14 سوره طارق

إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ * (13) وَمَا هُوَ بِالْهَزْلِ * (14)

پاسخ شماره 167 : آیات 9و10 سوره شمس

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّاهَا*

وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا*

پاسخ شماره 168 : آیه 46 سوره نازعات

کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَهَا لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا عَشِیَّةً أَوْ ضُحَاهَا*

پاسخ شماره 169 : آیه 14 سوره شمس

فَکَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَیْهِمْ رَبُّهُم بِذَنبِهِمْ فَسَوَّاهَا *

پاسخ شماره 170 : آیات 139و142 سوره صافات

وَإِنَّ یُونُسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِینَ*

فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُلِیمٌ *

ص: 234

پاسخ شماره 171 : آیه 15 سوره حجرات

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أُوْلَئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ *

پاسخ شماره172 : آیه 24 سوره قصص

فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّی لِمَا أَنزَلْتَ إِلَیَّ مِنْ خَیْرٍ فَقِیرٌ*

پاسخ شماره 173 : آیه 18و19 سوره نمل

حَتَّى إِذَا أَتَوْا عَلَى وَادِی النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ یَا أَیُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاکِنَکُمْ لَا یَحْطِمَنَّکُمْ سُلَیْمَانُ وَجُنُودُهُ وَهُمْ لَا یَشْعُرُونَ *

فَتَبَسَّمَ ضَاحِکًا مِّن قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَعَلَى وَالِدَیَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِی بِرَحْمَتِکَ فِی عِبَادِکَ الصَّالِحِینَ *

پاسخ شماره 174 : آیه 100 سوره مائده

قُل لاَّ یَسْتَوِی الْخَبِیثُ وَالطَّیِّبُ وَلَوْ أَعْجَبَکَ کَثْرَةُ الْخَبِیثِ فَاتَّقُواْ اللّهَ یَا أُوْلِی الأَلْبَابِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ *

پاسخ شماره 175 : آیه 28 سوره غافر

وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌ مِّنْ آلِ فِرْعَوْنَ یَکْتُمُ إِیمَانَهُ أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَن یَقُولَ رَبِّیَ اللَّهُ وَقَدْ جَاءکُم بِالْبَیِّنَاتِ مِن رَّبِّکُمْ وَإِن یَکُ کَاذِبًا فَعَلَیْهِ کَذِبُهُ وَإِن یَکُ صَادِقًا یُصِبْکُم بَعْضُ الَّذِی یَعِدُکُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ کَذَّابٌ *

ص: 235

پاسخ شماره 176 : آیه 42 سوره آل عمران

وَإِذْ قَالَتِ الْمَلاَئِکَةُ یَا مَرْیَمُ إِنَّ اللّهَ اصْطَفَاکِ وَطَهَّرَکِ وَاصْطَفَاکِ عَلَى نِسَاء الْعَالَمِینَ *

پاسخ شماره 177 : آیه 12 سوره حجرات

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا کَثِیرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضًا أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَن یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتًا فَکَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِیمٌ *

پاسخ شماره 178 : آیه 11 سوره حجرات

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا یَسْخَرْ قَومٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن یَکُونُوا خَیْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاء مِّن نِّسَاء عَسَى أَن یَکُنَّ خَیْرًا مِّنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنفُسَکُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِیمَانِ وَمَن لَّمْ یَتُبْ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ*

پاسخ شماره 179 : آیه 78 سوره حج

وَجَاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاکُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِیکُمْ إِبْرَاهِیمَ هُوَ سَمَّاکُمُ الْمُسْلِمینَ مِن قَبْلُ وَفِی هَذَا لِیَکُونَ الرَّسُولُ شَهِیدًا عَلَیْکُمْ وَتَکُونُوا شُهَدَاء عَلَى النَّاسِ فَأَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّکَاةَ وَاعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلَاکُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِیرُ *

پاسخ شماره 180 : آیه 11 سوره حج

وَمِنَ النَّاسِ مَن یَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَیْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَةٌ انقَلَبَ

ص: 236

عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْیَا وَالْآخِرَةَ ذَلِکَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِینُ*

پاسخ شماره 181 : آیه 73 سوره حج

یَا أَیُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِینَ تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ لَن یَخْلُقُوا ذُبَابًا ولَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِن یَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَیْئًا لَّا یَسْتَنقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ*

پاسخ شماره 182 : آیه 61 سوره یونس

وَمَا تَکُونُ فِی شَأْنٍ وَمَا تَتْلُو مِنْهُ مِن قُرْآنٍ وَلاَ تَعْمَلُونَ مِنْ عَمَلٍ إِلاَّ کُنَّا عَلَیْکُمْ شُهُودًا إِذْ تُفِیضُونَ فِیهِ وَمَا یَعْزُبُ عَن رَّبِّکَ مِن مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِی الأَرْضِ وَلاَ فِی السَّمَاء وَلاَ أَصْغَرَ مِن ذَلِکَ وَلا أَکْبَرَ إِلاَّ فِی کِتَابٍ مُّبِینٍ*

پاسخ شماره 183 : آیه 17 لقمان

یَا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلَاةَ وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنکَرِ وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَکَ إِنَّ ذَلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ *

پاسخ شماره 184 : آیه 19 آل عمران

إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ ومَا اخْتَلَفَ الَّذِینَ أُوْتُواْ الْکِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْعِلْمُ بَغْیًا بَیْنَهُمْ وَمَن یَکْفُرْ آیَاتِ اللّهِ فَإِنَّ اللّهِ سَرِیعُ الْحِسَابِ *

پاسخ شماره 185 :آیه 17 آل عمران

الصَّابِرِینَ وَالصَّادِقِینَ وَالْقَانِتِینَ وَالْمُنفِقِینَ وَالْمُسْتَغْفِرِینَ بِالأَسْحَارِ *

ص: 237

پاسخ شماره 186 : آیه 7 سوره آل عمران

هُوَ الَّذِیَ أَنزَلَ عَلَیْکَ الْکِتَابَ مِنْهُ آیَاتٌ مُّحْکَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ فَأَمَّا الَّذِینَ فی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاء الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاء تَأْوِیلِهِ وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اللّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ یَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ کُلٌّ مِّنْ عِندِ رَبِّنَا وَمَا یَذَّکَّرُ إِلاَّ أُوْلُواْ الألْبَابِ *

پاسخ شماره 187 : آیه 284 سوره بقره

لِّلَّهِ ما فِی السَّمَاواتِ وَمَا فِی الأَرْضِ وَإِن تُبْدُواْ مَا فِی أَنفُسِکُمْ أَوْ تُخْفُوهُ یُحَاسِبْکُم بِهِ اللّهُ فَیَغْفِرُ لِمَن یَشَاء وَیُعَذِّبُ مَن یَشَاء وَاللّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ*

پاسخ شماره 188 : آیه 61 سوره آل عمران

فَمَنْ حَآجَّکَ فِیهِ مِن بَعْدِ مَا جَاءکَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْاْ نَدْعُ أَبْنَاءنَا وَأَبْنَاءکُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءکُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَل لَّعْنَةُ اللّهِ عَلَى الْکَاذِبِینَ *

پاسخ شماره 189 : آیه 170 سوره اعراف

وَالَّذِینَ یُمَسَّکُونَ بِالْکِتَابِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ إِنَّا لاَ نُضِیعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِینَ *

پاسخ شماره 190 : آیه 4 سوره مزمل

أَوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا *

پاسخ شماره 191 : آیات 17و18 سوره معارج

تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّى *

ص: 238

وَجَمَعَ فَأَوْعَى*

پاسخ شماره192 : آیه 60 زمر

وَیَوْمَ الْقِیَامَةِ تَرَى الَّذِینَ کَذَبُواْ عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسْوَدَّةٌ أَلَیْسَ فِی جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَکَبِّرِینَ *

پاسخ شماره 193 : آیه 67 سوره مائده

یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ*

پاسخ شماره 194 : آیه 32 سوره نساء

وَلاَ تَتَمَنَّوْاْ مَا فَضَّلَ اللّهُ بِهِ بَعْضَکُمْ عَلَى بَعْضٍ لِّلرِّجَالِ نَصِیبٌ مِّمَّا اکْتَسَبُواْ وَلِلنِّسَاء نَصِیبٌ مِّمَّا اکْتَسَبْنَ وَاسْأَلُواْ اللّهَ مِن فَضْلِهِ إِنَّ اللّهَ کَانَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمًا *

پاسخ شماره 195 : آیات 23و24 سوره کهف

وَلَا تَقُولَنَّ لِشَیْءٍ إِنِّی فَاعِلٌ ذَلِکَ غَدًا *

إِلَّا أَن یَشَاء اللَّهُ وَاذْکُر رَّبَّکَ إِذَا نَسِیتَ وَقُلْ عَسَى أَن یَهْدِیَنِ رَبِّی لِأَقْرَبَ مِنْ هَذَا رَشَدًا*

پاسخ شماره 196 : آیه 26 سوره غافر

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونِی أَقْتُلْ مُوسَى وَلْیَدْعُ رَبَّهُ إِنِّی أَخَافُ أَن یُبَدِّلَ دِینَکُمْ أَوْ أَن یُظْهِرَ فِی الْأَرْضِ الْفَسَادَ *

ص: 239

پاسخ شماره 197 : آیات 40 تا 46 سوره مدثر

فِي جَنَّاتٍ يَتَسَاءَلُونَ*

عَنِ الْمُجْرِمِينَ*

مَا سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ*

قَالُوا لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ*

وَلَمْ نَکُ نُطْعِمُ الْمِسْکِینَ*

وَکُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِینَ*

وَکُنَّا نُکَذِّبُ بِیَوْمِ الدِّینِ*

پاسخ شماره 198 : آیه 18 سوره انبیاء

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَیَدْمَغُهُ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ وَلَکُمُ الْوَیْلُ مِمَّا تَصِفُونَ *

پاسخ شماره 199 : آیه 51 سوره قلم

وَإِن یَکَادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ وَیَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ *

پاسخ شماره 200 : آیه 142 سوره نساء

إِنَّ الْمُنَافِقِینَ یُخَادِعُونَ اللّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُواْ إِلَى الصَّلاَةِ قَامُواْ کُسَالَى یُرَآؤُونَ النَّاسَ وَلاَ یَذْکُ-رُونَ اللّهَ

إِلاَّ قَلِیلاً *

صدق الله العلی العظیم*

الحمد لله رب العالمین

پایان جلد اول

ص: 240

جلد 2

مشخصات کتاب

سرشناسه : خطیب، علیرضا، 1326-

عنوان و نام پدیدآور : 1400 پرسش و پاسخ از قرآن کریم بسوی تدبر شامل200 پرسش و پاسخ جلد 2/ مولف علیرضا خطیب.

مشخصات نشر : تهران: گلستان، 1399-

مشخصات ظاهری : ج.؛ 14×21س م.

شابک : دوره: 978-600-6253-33-6 ؛ 200000 ریال: ج.1: 978-600-625332-9 ؛ ج.2978-600-6253-34-3 : ؛ ج.3978-600-6253-35-0 : ؛ ج.4978-600-6253-36-7: ؛ ج. 5978-600-6253-37-4: ؛ ج.6978-600-6253-38-1: ؛ ج.7978-600-6253-39-8:

وضعیت فهرست نویسی : فاپا

يادداشت : ج.2 - 5 (چاپ اول: 1400) (فیپا).

يادداشت : ج.6- 7 (چاپ اول: 1401)(فیپا).

یادداشت : عنوان دیگر: یکهزاروچهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم (به سوی تدبر).

عنوان دیگر : یکهزاروچهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم (به سوی تدبر).

عنوان گسترده : هزاروچهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم بسوی تدبر شامل200 پرسش و پاسخ.

موضوع : قرآن -- پرسش ها و پاسخ ها

موضوع : Qur'an -- Questions and answers

موضوع : اسلام -- پرسش ها و پاسخ ها

موضوع : Islam -- Catechisms

رده بندی کنگره : 2/65 BP

رده بندی دیویی : 1076/297

شماره کتابشناسی ملی : 6218243

اطلاعات رکورد کتابشناسی : فاپا

ص: 1

اشاره

ص: 2

بسوی تدبر

پرسش وپاسخ از

قرآن کریم

شامل 200 پرسش وپاسخ

جلد دوّم

ص: 3

انتشارات گلستان

یکهزار و چهارصد پرسش و پاسخ از قرآن کریم

نویسنده: علیرضا خطیب

ناظر چاپ: علی محمد حسینی

انتشارات: گلستان

صفحه آرا: قاسمی (رها)

نوبت چاپ: اول 1400

شمارگان: 100 نسخه

شابک جلد 2: 3-34-6253-600-978

شابک: دوره 6-33-6253-600-978

قیمت: هديه

آدرس: تهران، میدان انقلاب، ابتدای کارگر جنوبی، خیابان ژاندارمری، پلاک 127

تلفکس: 66968052 نمابر: 66968056

کلیه حقوق چاپ و انتشار این کتاب متعلق به مؤلف می باشد.

مسئولیت صحت، اعتبار و هر مطلب منتشر شده دیگر در این کتاب به عهده مولف علیرضا خطیب می باشد.

ص: 4

راهنمای خود آموزی وخود آزمائی

جهت استفاده ازاین کتاب به عنوان خود آموزی یا خودآزمائی از روش زیر استفاده نمائید :

1) یک پرسش را انتخاب کنید، مثلا پرسش شماره41 از جلد اول

2( پرسش را بادقت بخوانید وسپس یکی از 4 پاسخ ذیل پرسش را انتخاب نمائید،فرض کنید شما گزینه 2 را انتخاب کرده اید.

3( حال برای اطمینان از صحت انتخاب پاسخ،لازم است به آیاتی که بعنوان راهنما در همان پرسش ذکر شده مراجعه نمائید.ملاحظه خواهید نمود که از بین 10 آیه راهنما، آیه 53 جواب صحیح می باشد.

4) اکنون برای آشنائی بیشتر با موضوع سؤال و تفسیر آیه مربوطه به فصل دوم کتاب یعنی فصل پاسخ ها مراجعه نموده ومتن پاسخ شماره 41 را که شامل ترجمه وخلاصه تفسیرآیه می باشد مطالعه نمائید.

برای اطمینان بیشتر،می توانید به متن عربی آیات مربوطه در فصل چهارم کتاب مراجعه فرمائید.

ص: 5

ص: 6

روش استفاده از فهرست موضوعی

فصل سوم کتاب شامل عناوین متعددی از موضوعات گوناگون بوده که توضیحات آن در متن پرسش وپاسخ ها می باشد.

این فصل از کتاب به شما کمک می کند تا به پاسخ سؤالاتی که در ذهن دارید برسید، بطور مثال شما می خواهید نظر قرآن را در باره "علم غیب" بدانید پس بامراجعه به فصل سوم و پیدا کردن جمله "علم غیب" در زیر حرف " ع"،شماره پرسش وپاسخ راکه عدد21 است مشاهده نموده وبامطالعه متن پرسش و پاسخ مربوطه به جواب مطلوب می رسید.

لازم به یادآوریست که موضوع سؤال شما ممکن است در این کتاب نباشد زیرا این کتاب شامل 200 مورد از 1400پرسش وپاسخ می باشد.بنابراین می توانید به 6جلد دیگر کتاب مراجعه نمائید.

ص: 7

ص: 8

مقدمه

بنام خداوند بخشنده مهربان

" این (قرآن مجید) کتابی مبارک وعظیم الشان است که برتو نازل کردیم تا امت درآیاتش تدبر نمایند وصاحبان خرد متذکر (حقایق) آن شوند".

سوره ص آیه29

"ای مردم،قرآن را تدبر نمائید وآیات آنرابفهمید ودر محکمات آن نظر کنید وبدنبال متشابه آن نروید... "

فرازی از فرمایشات رسول اکرم(ص) درخطبه غدیر

"همانا قرآن دارای ظاهری زیبا وباطنی ژرف وناپیدااست،مطالب شگفت آور آن تمام نمی شود واسرار نهفته آن پایان نمی پذیرد وتاریکی بدون قرآن برطرف نخواهد شد"

حضرت علی(ع)،خطبه 18 نهج ا لبلاغه

اثر حاضر بمنظور دسترسی سریع وآسان پژوهشگران،دانشجویان وعلاقمندان به پاسخ بسیاری ازپرسشها پیرامون دین مبین اسلام،جهان بینی توحیدی ونیز نقش واهمیت قرآن مجید دراصلاح زندگی وهدایت بشروبالاخره ورود به اقیانوس بیکران مفاهیم قرآن با تدبر صحیح تالیف شده است.

ص: 9

در این مجموعه 7 جلدی بالغ بر یکهزار و چهارصد پرسش وپاسخ از متن آیات قرآن استخراج شده که پاسخ دقیق آنها نیز درآیات معین می باشد وبرای اطمینان خاطر از صحت ودقت پرسش وپاسخ ها به ترجمه ها وتفاسیر معتبر زیادی مراجعه شده ومقابله صورت گرفته واز بین آنها کتاب خلاصه تفاسیر المیزان و نمونه بعنوان مرجع برگزیده شده است.

ازخوانندگان عزیز، اساتید محترم وپژوهشگران گرامی تقاضا می شودبانقد این اثر وارائه اشکالات و پیشنهادات اصلا حی وتکمیلی،مؤلف را یاری فرمایند.

باسپاس

علیرضا خطیب

تلفن همراه: 09121258024

ص: 10

فهرست مطالب

فصل اول پرسش ها... 13

فصل دوم پاسخ ها... 67

فصل سوم فهرست موضوعی... 183

فصل چهارم متن عربی آیات قرآن... 195

ص: 11

ص: 12

فصل اول: پرسش ها

ص: 13

ص: 14

پرسش هاپرسش 201= چرا خداوند همه اقوام و ملل جهان را تابع یک دین و یک کتاب آسمانی قرار نداده است ؟

1) برای اینکه هر قوم دارای فرهنگ و زبان مستقل بوده است

2) چون هر دین و مذهبی در دوران های متفاوتی آمده است

3) برای آنکه هر قوم را به آنچه به آنان داده امتحان کند

4) اگر همه دارای یک دین بودند بیشتر با هم اختلاف داشتند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره مائده می باشد.

پرسش 202 = دوزخیان در جهنم از مالک دوزخ چه تقاضائی می کنند؟

1) آنها تقاضا می کنند که خدا آنها را ببخشد

2) تقاضا می کنند که فرصت دیگری به آنها داده شود

3) تقاضا می کنند که آتش جهنم را کم کنند

4) تقاضا می کنند که او از خدا بخواهد تا آنها را بمیراند

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره زخرف می باشد.

پرسش 203 = تفاوت اثر قرآن بر مومن و بر کافر چیست؟

1) برای مومن اثر زودتری دارد

2) هیچ تفاوتی نیست و برای همه یکسان است

3) برای مومنین هدایت و شفاست و برای ستمگران جز خسارت نیست

4) برای مومن اثر بیشتر و برای غیر مومن کم اثر است

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره اسراء می باشد.

پرسش 204 = آیا در حال جنگیدن با دشمن می توان نماز خواندن را به تعویق انداخت و بعداً قضای آن را بجا آورد؟

1) بله، حفظ جان واجب است

2) خیر، باید نماز را به موقع خواند گرچه انسان شهید شود

3) فقط در دلمان بخوانیم کافیست

4) خیر، نمی توان نماز را به تعویق انداخت البته با همان لباس و اسلحه و آرایش جنگی و با احتیاط کامل

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره نساء می باشد

ص: 15

پرسش 205 = چگونه می توان از شر وسوسه شیطان در امان شد؟

1) اصلا نباید به شیطان فکر کنیم

2) با نماز خواندن

3) به محض احساس وسوسه گناه و خطا باید به خدا پناه برد

4) با صلوات فرستادن

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره فصلت می باشد.پرسش 206 = آیا خداوند در موقع خلقت جهان، ابتدا آسمان را خلق کرد و بعد زمین را یا بالعکس؟

1) ابتدا خداوند زمین را خلق کرد

2) ابتدا آسمان را خلق نمود

3) خلقت آنها همزمان بوده

4) خداوند زمین را از دل آسمان بوجود آورده است

پاسخ صحیح بین آیات 5 تا 15 سوره فصلت می باشد

پرسش 207 = وقتی پیامبر اکرم از نصیحت و تذکر و هشدار به کفار نتیجه ای نگرفت جز آنکه او را تکذیب کردند و تمسخر نمودند، با آنها چه کرد؟

1) آنها را تهدید به جنگ نمود

2) آنها را نفرین کرد

3) با آنها به مشاجره و جدل برخاست

4) بفرمان خدا آنها را رها کرد و به مومنان پرداخت

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره ذاریات می باشد.

پرسش 208 = خداوند پس از آنکه مشرکین را تهدید می کند دو صفت زشت آنها را بیان می فرماید، این دو صفت رذیله چیست؟

1) نماز نمی خوانند و روزه نمی گیرند

2) دروغ می گویند و تهمت می زنند

3) با پیامبر دشمنی می کنند و او را آزار می دهند

4) زکات نمی دهند و معاد را تکذیب می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره فصلت می باشد.

ص: 16

پرسش 209 = دلیل مشرکین در نپذیرفتن دین اسلام چه بود؟

1) خداوند به انسان عقل داده تا دین حقیقی را بشناسد نه اینکه کورکورانه تقلید کند

2) آنها برای فرار از مسئولیت می گفتند ما آئین پدرانمان را پیروی می کنیم

3) آنها مقصر نیستند بلکه پدرانشان مقصرند

4) گزینه های 1 و 2 صحیح است

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره زخرف می باشد.

پرسش 210 = چرا انسان با همان شوق و رغبتی که خیر و منفعت خود را می جوید، با همان شوق و رغبت بدنبال شر و زیان خود است؟

1) انسان هیچوقت به دنبال ضرر خودش نیست

2) چون انسان به ظاهر قضایا می نگرد3) چون انسان ها معمولا عجول هستند

4) انسان همیشه به دنبال کسب سود است

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره اسراء می باشد.

پرسش 211 = منظور خداوند از «اُولیِ الْاَمْرِ مِنکُم» چه کسانی هستند؟

1) یعنی خلیفه مسلمین

2) یعنی حکام

3) یعنی جانشین خدا است و لذا فقط به امامان معصوم(ع) اطلاق می شود

4) آنها نماینده مردم هستند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره نساء می باشد.

پرسش 212 = زمانی که کفار برای تکذیب پیامبر اسلام (ص) بهانه جوئی کردند و معجزات عجیب و غریب از ایشان خواستند رسول گرامی چه پاسخی دادند؟

1) پیامبر پاسخ داد که شما بهانه جو هستید

2) حضرت فرمود: آیا من جز اینکه بشری هستم مثل شما و فقط پیام آور خدایم؟

3) پیامبر به آنان پشت کرد و جوابی نداد

4) پیامبر انواع معجزات را به آنها نشان داد

پاسخ صحیح بین آیات 90 تا 100 سوره اسراء می باشد.

ص: 17

پرسش 213 = اگر افراد نادان، مومن واقعی را ملامت و سرزنش کنند، آیا فرد مومن چگونه پاسخ می دهد؟

1) با منطق درست از خود دفاع می کند

2) با فرد جاهل برخوردی می کند که دیگر تکرار نکند

3) مومن واقعی بدون برخورد، آن فرد نادان را به صلح و آرامش دعوت می کند

4) مومن باید زیرک باشد

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره فرقان می باشد.

پرسش 214 = آیا کسی که تابع هوای نفس شده باشد، خداوند با او چه می کند؟

1) خداوند او را به حال خود وا می گذارد

2) خداوند او را لعنت می کند

3) خداوند بر گوش و دل و چشمش پرده می کشد تا هدایت نشود

4) خداوند با او قهر می کند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره جاثیه می باشدپرسش 215 = شیطان در روز قیامت در برابر جهنمیان چگونه خود را تبرئه می کند؟

1) شیطان می گوید من با شما شریک بودم

2) او می گوید مرا بر شما تسلطی نبود، فقط شما را دعوت به گناه کردم و شما هم پذیرفتید

3) او می گوید من دشمن شما بودم و می دانستید

4) شیطان می گوید چرا حرف خدا را گوش نکردید

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره ابراهیم می باشد.

پرسش 216 = چه عملی باعث قطع رابطه یک مومن با خدا می شود؟

1) نماز را ترک کند

2) دروغ بگوید

3) مردم آزاری کند

4) مومنان را واگذارد و از کافران دوست بگیرد

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره آل عمران می باشد.

ص: 18

پرسش 217 = کمک خداوند به مسلمانان در جنگ بدر چگونه بود که پیروز شدند؟

1) خداوند باد و باران فرستاد

2) کافران ترسیده بودند

3) کافران، تعداد نفرات مسلمانان را دو برابر خود می دیدند و ترسیدند

4) چاه های آب که در اختیار کفار بود خشک شد

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 218 = منظور خداوند از فردیکه پس از خدا و رسول، ولی مومنین است و در حالیکه به رکوع رفته، زکات می دهد چه کسی بود؟

1) ابوبکر

2) علی(ع)

3) عمر

4) عثمان

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره مائده می باشد.

پرسش 219 = نیکوترین امتی که خداوند خلق کرده چه کسانی هستند؟

1) نمازگزاران

2) روزه داران

3) کسانی که امر به معروف و نهی از منکر می نمایند و به خدا ایمان دارند4) راستگویان

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 220 = خداوند به پیامبر می فرماید: از گناهانت توبه کن، آیا پیامبر معصوم چگونه می تواند گناه کند؟

1) منظور آنست که برای گناهان امت دعا کند

2) منظور ترک اولی بوده است

3) پیامبر ممکن است ناخواسته گناه کند

4) ممکن است خداوتد منظورش فرد دیگری نزدیک پیامبر باشد

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره غافر (مومن) می باشد

ص: 19

پرسش 221 = در روز قیامت آنان که به راه کفر رفتند و نا فرمانی رسول خدا را کردند چه آرزوئی می کنند؟

1) آرزو می کنند که به دنیا برگردند تا جبران کنند

2) آرزو می کنند که ای کاش با خاک یکسان بودند

3) آرزو می کنند که خدا آنها را ببخشد

4) آنها آرزوی مرگ می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره نساء می باشد

پرسش 222 = آیا در قیامت فقط پیشوایان ظلم و جنایات را مجازات می کنند یا پیروان آنان را نیز مجازات می کنند؟

1) فقط پیشوایان ظلم مجازات می شوند

2) هر دو گروه با هم مجازات می شوند

3) ممکن است پیروان بخشیده شوند

4) پیشوایان بیشتر و پیروان کمتر مجازات می شوند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره غافر (مومن) می باشد.

پرسش 223 = خداوند بخاطر کدام گناهان بنی اسرائیل، نعمت های پاکیزه را بر آنها حرام نمود؟

1) ربا خواری، حرام خواری و بستن راه خدا به روی مردم

2) شراب خواری، قمار بازی و بی عفتی

3) تکذیب پیامبران الهی

4) ترک واجبات

پاسخ صحیح بین آیات 160 تا 170 سوره نساء می باشد.

پرسش 224 = شرط اینکه خداوند نعمتش را بر ما تمام کند چیست؟

1) باید شکر نعمت کرد

2) باید انفاق کرد

3) باید از دستورات پیامبر پیروی کرد4) در راه رضای خدا نباید از چیزی ترسید بلکه از نافرمانی خدا باید ترسید

پاسخ صحیح بین آیات 140 تا 150 سوره بقره می باشد.

ص: 20

پرسش 225 = خداوند مثالی می زند درباره نزول قرآن که چنانچه بر کوهی نازل می شد، آن کوه متلاشی می گردید.پس چرا بسیاری از مردم با وجود خواندن قرآن هیچ تغییری در وجودشان ایجاد نمی شود؟

1) چون قرآن را سطحی می خوانند

2) چون خدا را نشناخته اند

3) چون قرآن را نشناخته اند

4) قلب بسیاری از مردم سخت تر از سنگ است

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره بقره می باشد.

پرسش 226 = خدواند به کسانی که از طریق قرآن مجید در کسب رضای حق تعالی بر می آیند، مژده بزرگی داده است.این مژده چیست؟

1) به رزق و روزی آنها برکت می دهد

2) مال و فرزندان فراوان به آنان می بخشد

3) انسان را از تاریکی ها خارج نموده و داخل نور می نماید و او را به صراط مستقیم هدایت می کند

4) مقام و منزلت آنان را در بین مردم بالا می برد

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره مائده می باشد

پرسش 227 = کسانیکه در حزب شیطان هستند چه صفاتی دارند؟

1) قسم دروغ زیاد می خورند و با دشمنان خدا دوستی می کنند

2) خدا را از یاد برده اند

3) اهل شراب و قمار هستند

4) به دنبال شیطان هر کار خلافی را انجام می دهند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره مجادله می باشد.

پرسش 228 = صفات مومن حزب اللهی کدام است؟

1) مؤمنی که با دشمن خدا دوستی نمی کند گرچه از اعضای خانواده اش باشد

2) کسی که نماز را ترک نکند

3) کسی که واجبات را ترک نکند

4) کسی که هرگز شهادت دروغ نمی دهد

پاسخ صحیح بین آیات 12 تا 22 سوره مجادله می باشد.

ص: 21

پرسش 229 = ذلیل ترین و خوارترین مردم نزد خداوند چه کسی است؟

1) کسی که ریا کار است

2) کسی که به خدا دروغ می بندد3) کسی که با خدا و رسول او دشمنی می کند

4) کسی که منافق است

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره مجادله می باشد

پرسش 230 = پرهیزکاران را در قیامت چگونه داخل بهشت می برند؟

1) فرشتگان آنها را راهنمائی می کنند

2) پرهیزکاران همراه اولیاء خدا داخل بهشت می شوند

3) بهشت را به آنان نزدیک می کنند بطوریکه فاصله ای با آنها ندارد

4) آنها را با احترام و درود به سوی بهشت راهنمائی می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره ((ق)) می باشد

پرسش 231 = هر روز در 5 نوبت نماز یومیه، 10 بار با خداوند قادر متعال تجدید بیعت می کنیم، کدام آیه از سوره فاتحه ( الحمد ) مربوط به این بیعت است؟

1) 2 2) 3

3) 4 4) 5

پاسخ صحیح بین آیات سوره فاتحه ( الحمد ) می باشد.

پرسش 232 = چه کسانی می گفتند ما پسران خدا و دوستان او هستیم؟

1) بنی اسرائیل 2) راهبان کلیسا

3) یهود و نصاری 4) بزرگان دربار فرعون

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره مائده می باشد.

پرسش 233 = در نماز خواندن چه چیز از همه بالاتر و مهم تر است؟

1) نیت و خلوص 2) پاک بودن

3) ذکر خدا 4) با قرائت و با صدای بلند خواندن

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره عنکبوت می باشد.

ص: 22

پرسش 234 = در روز قیامت وقتی دشمنان خدا را مقابل جهنم جمع می کنند اعضاء بدنشان علیه آنها شهادت می دهند.این اعضاء بدن کدامند؟

1) زبان و گوش 2) گوش و چشم و پوست بدنشان

3) دست و پا 4) قلب و زبان

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره فصلت می باشد.

پرسش 235 = بهشتیان دلیل توفیق خود را در ورود به بهشت چگونه بیان می کنند؟

1) آنها می گویند بخاطر این بود که ما زیاد نماز می خواندیم2) آنها می گویند ما در دنیا نسبت به خانواده خود مشفق و هدایتگر بودیم

3) آنها می گویند چون مردم آزاری نمی کردیم

4) آنها می گویند از مال حرام دوری کردیم

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره طور می باشد.

پرسش 236 = کسی که سبب کار خیر یا شر می شود، خداوند با او چه رفتاری خواهد داشت؟

1) هر کس در گرو اعمال خویش است

2) معادل همان عمل پای او حساب می شود

3) سهمی از آن اعمال بپای او نوشته می شود

4) بستگی به نیت دارد

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره نساء می باشد.

پرسش 237 = خداوند شخص کافری را به علت افعال و صفات زشتی که داشت بسیار تقبیح نموده است.قرآن مجید علت خشم خداوند را چگونه بیان فرموده است؟

1) این شخص پیامبر را تکذیب کرد

2) این شخص بسیار ظلم می کرد

3) این شخص خدا را منکر شده بود

4) مال و فرزندان زیاد او را طاغی و یاغی ساخته بود

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره قلم می باشد.

ص: 23

پرسش 238 = کفار آرزو می کردند که پیامبر (ص ) و همراهانش بمیرند، پیامبر اکرم( ص ) به آنها چه جوابی داد؟

1) فرمود اگر ما بمیریم به رحمت خداوند امیدواریم، اما شما به چه کسی امید دارید

2) پیامبر هم نفرین کرد که آنها بمیرند

3) پیامبر اکرم سکوت کرد

4) پیامبر اکرم با آنان جنگید

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره ملک می باشد.

پرسش 239 = چرا خداوند ناگهان باغی پر از میوه و سر سبز را تبدیل به خاکستر نمود؟

1) آن باغ غصبی و مال یتیم بود

2) چون صاحب آن باغ کافر بود

3) صاحب باغ گران فروش بود

4) چون صاحبان باغ هم قسم شدند که از میوه ها به مستمندان و فقرا ندهندپاسخ صحیح بین آیات 17 تا 27 سوره قلم می باشد.

پرسش 240 = قوم عاد به چه عذابی دچار شدند و چرا؟

1) چون گرانفروشی می کردند زلزله آمد

2) چون پیامبر را تکذیب کردند، تندبادی مسموم همراه با زلزله و صاعقه بر آنان فرود آمد

3) چون گوساله ای را می پرستیدند لذا قحطی آمد

4) صاعقه زد و همه هلاک شدند چون ناقه صالح(ع) را پی کردند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره حاقه می باشد.

پرسش 241 = خداوند از آفرینش مرگ و زندگی چه منظوری دارد؟

1) برای اینکه انسان بتواند مدتی زندگی کند

2) برای اینکه مردم خدا را بشناسند

3) برای امتحان و برای متمایز کردن خوبان از بدان

4) خداوند هر چه بخواهد می آفریند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره ملک می باشد. (ایضا در سوره هود آیه 7 و کهف آیه 7 )

ص: 24

پرسش 242 = توبه نصوح چه ثمراتی دارد؟

1) بخشودگی گناهان، ورود به بهشت، سربلندی در قیامت

2) توبه نصوح یعنی توبه بدون بازگشت به گناه

3) خداوند بسیار آمرزنده است

4) خداوند پاداش زیادی به ایشان می دهد

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره تحریم می باشد.

پرسش 243 = در قیامت وقتی کافران را در آتش می اندازند آنها به چه چیز اقرار می کنند؟

1) می گویند ما مقصر نیستیم، شیطان ما را فریب داد

2) می گویند اگر ما پیامبر را تکذیب نمی کردیم و به حرفش گوش می دادیم الان در آتش نبودیم

3) می گویند روسای ما، ما را مجبور به گناه کردند

4) آنها اقرار می کنند که به دنبال هوای نفس بودند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره ملک می باشد.

پرسش 244 = چرا خداوند گاهی اهالی یک منطقه را به عذاب شدید گرفتار می کند؟

1) برای کم فروشی

2) برای رشوه خواری3) برای ترک زکات

4) چون از فرمان خدا و پیامبر روی برمی گردانند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره طلاق می باشد.

پرسش 245 = کتاب آسمانی حضرت ابراهیم(ع) چه نام دارد؟

1) تورات

2) انجیل

3) زبور

4) صحف

پاسخ صحیح بین آیات 9 تا 19 سوره اعلی می باشد.

ص: 25

پرسش 246 = آیا کفار با دیدن معجزه شق القمر به پیامبر ( ص ) ایمان آوردند؟

1) بله آنها همه تسلیم پیامبر شدند

2) خیر بلکه از روی هوی و هوس گفتند این کار ها سحر و جادوست

3) آنها به ظاهر ایمان آوردند

4) آنها بی تفاوت از کنار این معجزه گذشتند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره قمر می باشد.

پرسش 247 = در زمان پیامبر ( ص ) مومنین چگونه با خدا بیعت کردند؟

1) مومنین بصورت دسته جمعی در خانه کعبه با خدا بیعت کردند

2) مومنین در جهاد با کفار با خدا بیعت کردند

3) آنها وقتی با پیامبر بیعت کردند یعنی با خدا بیعت کردند

4) هر مومنی که نماز میخواند یعنی با خدا بیعت کرده است

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره فتح می باشد.

پرسش 248 = خداوند می فرماید انسان ذاتاً مخلوقی سخت حریص و عجول و بخیل است مگر بعضی از ایشان.این اشخاص مستثنی شده چه خصوصیاتی دارند؟

1) افراد مومن و متواضع

2) اشخاص بی طمع و صبور

3) اشخاص کم توقع و مقتصد

4) نمازگزاران واقعی که حق فقیر و محروم را می پردازند و به آخرت یقین دارند

پاسخ صحیح بین آیات 19 تا 39 سوره معارج می باشد.پرسش 249 = کدام عمل گناه فرد مومن به منزله جنگ با خدا و رسول است؟

1) قمار بازی

2) شراب خواری

3) کم فروشی

4) ربا خواری

پاسخ صحیح بین آیات 270 تا 280 سوره بقره می باشد.

ص: 26

پرسش 250 = گریختن به سوی خدا یعنی چه؟

1) یعنی از شر شرک و کفر و گناه به خدا پناه ببرید

2) یعنی هر وقت دچار خطری شدید نترسید چون خدا هست

3) یعنی این دنیا جای خوشی نیست

4) یعنی فقط خود را برای آخرت آماده کنید

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره ذاریات می باشد

پرسش251 = رابطه خدا با بنده اش چگونه است؟ آیا بنده باید بسوی خدا برود یا خدا باید بسوی بنده بیاید؟

1) اگر بنده ای خدا را بخواند خدا پاسخ می دهد

2) خداوند بندگان را بسوی خود دعوت نموده است پس بنده باید بسوی او برود

3) نماز خواندن یعنی رفتن بسوی خدا

4) مردن یعنی رفتن به نزد خالق

پاسخ صحیح بین آیات 180 تا 190 سوره بقره می باشد.

پرسش 252 = گناه قوم شعیب(ع) چه بود که به عذاب ( یوم الظله ) گرفتار شدند؟

1) ربا خواری 2) بت پرستی

3) کم فروشی 4) گرانفروشی

پاسخ صحیح بین آیات 180 تا 190 سوره شعراء می باشد. ( ضمنا پاسخ این سوال در آیات 84 تا 94 سوره هود، آیه 25 سوره قصص و آیات 85 تا 95 سوره اعراف نیز دیده می شود.)

پرسش 253 = هرگاه کسی به ما اظهار محبت کند تکلیف ما در برابر محبت او چیست؟

1) باید از او تشکر کرد

2) باید انتظار داشته باشیم که منظوری دارد

3) باید مانند او پاسخ دهیم4) باید بهتر از او پاسخ دهیم یا حداقل مثل او

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره نساء می باشد.

ص: 27

پرسش 254 = خداوند می فرماید اگر این پیامبر بخواهد از قول ما حرف های نا مربوط بسازد تا شما مردم را فریب دهد، ما او را به سختی هلاک می کردیم.چرا خداوند چنین تهدیدی نموده است؟

1) خداوند با این مثال به مردم اطمینان می دهد که سخنان پیامبر ساخته خودش نیست بلکه وحی الهی است

2) خداوند اجازه نمی دهد در سخنانش دخالت شود

3) خداوند چون به پیامبر ( ص ) اعتماد داشته این جمله را بیان نموده است

4) خداوند می خواهد همه مردم هدایت شوند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره حاقه می باشد.

پرسش 255 = گروهی از جنیان زمانی که آیات قرآن را شنیدند درباره موضوع مهمی اقرار نمودند، این موضوع مهم چه بود؟

1) به یقین رسیدند که قرآن کلام خداست و به آن ایمان آوردند

2) مطمئن شدند که پیامبر اسلام راستگو است

3) اینکه نمی توانند از کیفر و مجازات خدا فرار کنند، نه در زمین و نه در آسمان

4) گزینه های 1 و 3

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره جن می باشد.

پرسش 256 = آیا هجرت از خانه و وطن برای رضای خدا چه منافعی دارد؟

1) از ارتکاب گناه دور می شود

2) از مال حرام ارتزاق نمی کند

3) در کارش گشایش می یابد و پاداشش نزد خداست و نقاط امن فراوان و گسترده در زمین می یابد

4) دست دشمن به او نمی رسد

پاسخ صحیح بین آیات 90 تا 100 سوره نساء می باشد

ص: 28

پرسش 257 = بهترین و نیکو گفتارترین خلق خدا چه کسانی هستند؟

1) انسان های راستگو

2) کسانیکه آزارشان به کسی نمی رسد

3) آموزگاران4) کسانیکه خلق را بسوی خدا می خوانند و نیکوکاری می کنند و می گویند ما مسلمانیم

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره فصلت می باشد.

پرسش 258 = خداوند عده ای را بخاطر عمل زشتی که مرتکب شده اند لعنت نمود و آنان را به جهنم خواهد برد، عمل زشت آنان چه بود؟

1) ربا خواری 2) ریا کاری

3) بت پرستی 4) شکستن عهد و پیمان با خدا و رسول

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره رعد می باشد.

پرسش 259 = از نظر خداوند ستمکارترین آدم ها چه کسانی هستند؟

1) کسانیکه به مردم ضعیف ظلم می کنند

2) آنهایی هستند که وقتی آنها را براه اسلام و سعادت بشر می خوانند هماندم به خدا افترا و دروغ می بندند

3) آنهائیکه پیامبر را تمسخر می کردند

4) آنهائیکه قرآن را سحر و جادو می دانند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره صف می باشد.

پرسش 260 = آیا تکالیف غنی و فقیر در مسائلی مانند انفاق و تعهدات مالی یکسان است؟

1) خیر، برابر نیست بلکه هر کس به اندازه توانش تکلیف دارد

2) بله، همه مساوی هستند

3) انفاق و خیرات تا حدی خوبست که انسان به مشکل برنخورد

4) ممکن است یک فقیر سخاوتمند تر از یک ثروتمند باشد

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره طلاق می باشد.

ص: 29

پرسش 261 = خداوند بعضی اشخاص را همانند چوب خشکی که تکیه به دیوار داده تشبیه نموده است.این اشخاص چه کسانی هستند؟

1) افراد بی ایمان 2) افراد بی خیال و بی تفاوت نسبت به جامعه

3) منافقین 4) دیوانه ها و مجانین

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره منافقین می باشد.

پرسش 262 = آیا خداوند، کافران را فقط در قیامت مجازات می کند یا در دنیا هم عذاب می بینند؟

1) خیر، هرکس که کافر باشد یا در دنیا و یا در آخرت عذاب می بیند

2) بستگی به مقدار گناه آنها دارد

3) هم در دنیا و هم در آخرت مجازات می شوند4) عذاب فقط مربوط به آخرت است

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره تغابن می باشد.

پرسش 263 = آیا خلقت انسان از لحاظ زیبایی ظاهری و صفات باطنی و تناسب اندام ها و توانائی ها می توانست زیباتر از این هم باشد؟

1) خداوند انسان را به زیباترین شکل ممکن خلق کرده است

2) بله، خیلی از پرندگان از انسان زیباترند

3) خیلی از گل ها و میوه ها از انسان زیباترند

4) خداوند پس از خلق آدم به خودش تبریک گفت

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره تغابن می باشد.

پرسش 264 = خداوند گروهی از مستضعفین را به جهنم می برد.اینها چه گناهی مرتکب شده اند؟

1) اینها را افراد ظالم به گناه وادار می کردند

2) آنها برای رهائی از ظلم و ستم می توانستند هجرت کنند اما برای نجات خود هیچ تلاشی نکردند

3) اینها با اربابان خود در ظلم و گناه شریکند

4) اینها به دروغ می گویند که ما مستضعف هستیم

پاسخ صحیح بین آیات 90 تا 100 سوره نساء می باشد.

ص: 30

پرسش 265 = تجارت سودمندی که انسان را از عذاب روز قیامت حفظ می کند چیست؟

1) زیاد نماز خواندن

2) ایمان به خدا و رسول و جهاد با جان ومال

3) زیاد روزه گرفتن

4) هر سال به زیارت خانه خدا رفتن

پاسخ صحیح بین آیات 5 تا 15 سوره صف می باشد.

پرسش 266 = آیا به جز خداوند، چه کسی سزاوارتر از مومنین بر خودشان است؟

1) فرشته وحی

2) پیامبر ( ص )

3) پدر و مادر

4) فرزندان

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره احزاب می باشد.

پرسش 267 = آیا انفاق آشکار خوب است یا انفاق پنهان؟

1) انفاق آشکار خوب است چون دیگران هم تشویق می شوند2) انفاق پنهان خوب است چون آبروی مستمندان حفظ می شود

3) هر دو خوب است البته ثواب انفاق پنهان بیشتر است

4) هر دو خوب است البته انفاق آشکار ثواب بیشتری دارد

پاسخ صحیح بین آیات 270 تا 280 سوره بقره می باشد.

پرسش 268 = در روز قیامت ابرار چه کسانی هستند و فجار کدامند؟

1) ابرار همان نیکان هستند و فجار همان گنه کاران

2) ابرار یعنی آزادگان و فجار یعنی خلافکاران

3) ابرار یعنی افرادی که خیر هستند و فجار یعنی بخیلان

4) ابرار کسانی هستند که گذشت می کنند و فجار بی گذشت هستند

پاسخ صحیح بین آیات 5 تا 15 سوره انفطار می باشد.

ص: 31

پرسش 269 = خداوند ضمانت کرده که مومنین پیروز و سربلند خواهند بود و البته شرطی وجود دارد.این شرط چیست؟

1) زیاد دعا کنند

2) زیاد نماز بخوانند

3) به شرط آنکه در ایمانشان ثابت قدم باشند و سست نشوند

4) صدقه زیاد بدهند

پاسخ صحیح بین آیات 130 تا 140 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 270 = وسعت بهشت چقدر است؟

1) به اندازه کره زمین

2) به اندازه تمام خشکی ها

3) به اندازه کره ماه

4) به اندازه فاصله بین زمین و آسمان

پاسخ صحیح بین آیات 130 تا 140 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 271 = گروهی از پرهیزکاران هستند که چه در زمان تنگدستی و چه در زمان گشایش مالی به نیازمندان انفاق می کنند و در موقع عصبانیت خشم خود را پنهان نموده و از خطا کار می گذرند.خداوند به این اشخاص چه لقبی داده است؟

1) مومنین 2) محسنین ( نیکوکاران )

3) متقین 4) صابرین

پاسخ صحیح بین آیات 130 تا 140 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 272 = چگونه ممکن است افرادی با بصیرت، اعمال زشت و گناه مرتکب شوند و این اعمال برای آنها درست و معقول جلوه کند؟

1) امکان ندارد انسان عاقل کار خطا انجام دهد

2) شیطان می تواند اعمال زشت را زیبا جلوه دهد

3) بعضی کارهای بد به واسطه دوستان بد به انسان تحمیل می شود

4) گاهی همسر و فرزند، انسان را وادار به گناه می کند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره عنکبوت می باشد.

ص: 32

پرسش 273 = خداوند بندگانش را در چه اموری امتحان می کند؟

1) در جان و مال و صبر در حفظ دین

2) در خوشی و ناخوشی

3) در سلامت و بیماری

4) در فقر و ثروت

پاسخ صحیح بین آیات 180 تا 190 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 274 = شیطان چه کسانی را می تواند از دشمنان خدا بترساند؟

1) افراد مال دوست را می ترساند

2) اشخاص ضعیف را می ترساند

3) افراد منافق را می ترساند

4) افرادی را می ترساند که دوست و تسلیم او شده اند

پاسخ صحیح بین آیات 170 تا 180 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 275 = نفس مطمئنه مربوط به چه اشخاصی است؟

1) آنهائیکه همیشه به خواست و اراده خدا راضی هستند

2) اشخاصی که به خودشان متکی هستند

3) کسانیکه به خودشان و اعمالشان اطمینان دارند

4) کسانیکه اطمینان خاطر دارند که بهشتی هستند

پاسخ صحیح بین آیات 19 تا 29 سوره فجر می باشد.

پرسش 276 = چرا خداوند به کفار مهلت می دهد؟

1) شاید توبه کنند

2) برای آنکه بیشتر گناه کنند و عذابشان بیشتر شود

3) صبر خدا زیاد است

4) برای امتحان مومنین

پاسخ صحیح بین آیات 170 تا 180 سوره آل عمران می باشد.

ص: 33

پرسش 277 = آیا افراد مومن و نیکوکار پاداششان فقط در آخرت است یا اینکه در دنیا هم نیکی و خوشی دارند؟

1) بستگی به میزان ایمان دارد

2) فقط در آخرت پاداش خواهند داشت

3) بله هم در دنیا سعادتمندند و هم در آخرت

4) در این دنیا برای مومن خوشی وجود ندارد

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره نحل می باشد.

پرسش 278 = چه کسانی آتش جهنم را در شکم خود فرو می برند؟

1) کسانی که مال یتیمان را به ستم می خورند

2) ربا خواران

3) حرام خواران

4) گرانفروشان

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره نساء می باشد.

پرسش 279 = چنانچه انسان از گناهان کبیره دوری کند و به کردارهای زشت نزدیک نشود، آیا خداوند گناهان کوچک او را می بخشد و نادیده می گیرد؟

1) بله، خدا از گناهان کوچکتر می گذرد

2) خیر هر گناهی جزای خودش را دارد

3) مجازات گناهان کوچک کمتر از گناهان کبیره است

4) انسان در همه حال باید از خدا طلب مغفرت کند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره نجم می باشد.

پرسش 280 = کدام پیامبر بود که باذن خدا از خاک و گل مجسمه پرنده ای ساخت و آنرا زنده کرد و پرواز داد؟

1) ابراهیم(ع) 2) داود(ع)

3) سلیمان(ع) 4) عیسی(ع)

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره آل عمران می باشد.

ص: 34

پرسش 281 = دوستان خدا چه ویژگی هایی دارند؟

1) دائما در نمازند

2) آنها هیچ ترسی از حوادث و خطرات پیش رو ندارند و هیچ حسرت و اندوهی از گذشته در دلشان نیست

3) آنها که همیشه صدقه می دهند

4) آنها که با مردم صمیمی هستند

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره یونس می باشد.پرسش 282 = در روز قیامت کافران با تعجب میگویند: به نظر می رسد که ما مدت کوتاهی در روی زمین زندگی کرده ایم،این مدت کوتاه چقدر است؟

1) کافران زندگی دنیا را خیلی دوست داشتند

2) چون با قیامت روبرو می شوند در حالیکه قبلاً آنرا تکذیب می کردند

3) بمقدار ساعتی از یکروز

4) کافران در قیامت هم نمی خواهند تسلیم حقایق شوند

پاسخ صحیح بین آیات 25 تا 35 سوره احقاف می باشد.

پرسش 283 = ورود بعضی آدم ها به بهشت محال است همچنان که عبور شتر از سوراخ سوزن! آیا این آدم ها چه کسانی هستند؟

1) کسانیکه دروغ می گویند

2) کسانی که در نماز خواندن کاهلی می کنند

3) آنانکه مال حرام می خورند

4) آنهائیکه آیات خدا را تکذیب می کنند و از پذیرفتن آنها تکبر می ورزند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره اعراف می باشد.

پرسش 284 = از نظر خداوند چه کسانی از همه ظالم ترند؟

1) کسانی که مال یتیم می خورند

2) کسانی که به خدا دروغ می بندند و آیات او را تکذیب می کنند

3) کسانی که ربا خوارند

4) آنهائیکه به هیچکس رحم نمی کنند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره اعراف می باشد.

ص: 35

پرسش 285 = آیا کثرت اموال و اولاد منافقین مایه تعجب نیست؟ چرا اینگونه است؟

1) ممکن است خدا آنها را ببخشد

2) خداوند بوسیله ازدیاد مال و اولاد می خواهد آنها را بیشتر دچار عذاب و بدبختی کند

3) بستگی دارد که چگونه از اموالش استفاده کند

4) اگر اولاد خوبی داشته باشند نعمت است

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره توبه می باشد.

پرسش 286 = آیا کافران بجز عذاب قیامت، در دنیا هم مورد عذاب الهی قرار می گیرند؟

1) خداوند حساب اعمال آنها را در قیامت می رسد

2) ممکن است با عذاب دنیایی، در قیامت بخشیده شوند

3) آنها در دنیا آزادند اما در آخرت گرفتار عذاب می شوند4) آری، آنها هم در دنیا عذاب می کشند و هم در آخرت به عذاب شدیدتر الهی گرفتار می شوند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 287 = آیا خداوند از آنچه چشم ها می بیند آگاهی دارد و درون دلها را نیز می داند؟

1) بله چشم خیانت کار خودش را رسوا می کند

2) بله خداوند چشم ها را می بیند و از اسرار درون قلب هر کسی آگاهی دارد

3) انسان ممکن است نتواند جلوی چشم خود را بگیرد

4) چشم خیانت کار یا هرزه را خداوند رسوا می کند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 20 سوره غافر می باشد.

پرسش 288 = اساس و پایه دین حضرت ابراهیم(ع) چه بود؟

1) یهودی 2) اسلام ( فرمان بردار الهی )

3) نصرانی 4) زرتشتی

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره آل عمران می باشد.

ص: 36

پرسش 289 = خداوند چه کسانی را به مغفرت و پاداش با لطف و کرم خود بشارت می دهد؟

1) آنهائیکه زکات می دهند

2) آنهائیکه به دیگران حسادت نمی کنند

3) کسانیکه پیرو قرآن شده و از (قهر ) خدای مهربان در خلوت و پنهانی می ترسند

4) آنهائیکه به مردم ظلم نمی کنند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره یس می باشد.

پرسش 290 = حضرت داود ( ع) بجز پیامبری چه مسئولیت و ماموریت دیگری از جانب خداوند داشت؟

1) ایشان مامور بود که با ظالمان بجنگد

2) او مامور بود که همه دنیا را آباد کند

3) وی جانشین خدا بر روی زمین بود

4) وی مسئولیت کنترل موجودات روی زمین را بعهده داشت

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره ص می باشد.

پرسش 291 = آیا در قیامت حیوانات نیز زنده و گرد آورده می شوند؟

1) بله 2) ممکن است پرنده ها را بیاورند3) خیر 4) ممکن است حیوانات وحشی را گردآورند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره تکویر می باشد.

پرسش 292 = اگر کسی از روی نادانی مرتکب گناه شود و فوراً توبه کند آیا خدا او را می بخشد؟

1) بله اگر با پشیمانی توبه کند و تصمیم بگیرد که تکرار نکند و سعی کند آثار سوء گذشته را نیز پاک نماید

2) بله خدا توبه همه را می پذیرد

3) بله انسان جائز الخطا است

4) خیر کسی که عمدا گناه کند دیگر راه بازگشت بخدا را ندارد

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره نساء می باشد.

ص: 37

پرسش 293 = خداوند به کسانی که برای خدا قرض الحسنه می دهند چه پاداشی در نظر گرفته است؟

1) پاداش قرض الحسنه هم در دنیا و هم در آخرت می باشد

2) دو برابر وامی که داده به او پاداش می دهد

3) خداوند ضمن تقدیر از این افراد، گناهانشان را می آمرزد و در مقابل وجهی که پرداخته اند دو چندان پاداش می دهد

4) اگر ریا نباشد و آزار هم ندهد پاداش دارد

پاسخ صحیح بین آیات 8 تا 18 سوره تغابن می باشد.

پرسش 294 = رستگاران چه کسانی هستند؟

1) امت حضرت موسی(ع)

2) امت حضرت ابراهیم(ع)

3) شیعیان

4) امت اسلامی که امر به معروف و نهی از منکر کنند

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 295 = آیا قرآن مجید در چه زمانی به یکباره بر پیامبر اکرم نازل شد؟

1) بتدریج در 23 سال نازل شده است

2) در شب قدر، یکباره نازل شده است

3) هم به یکباره نازل شده و هم بتدریج

4) بعضی آیات یکباره بود و بعضی از آیات بتدریج نازل شده

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا آخر سوره قدر می باشد.

پرسش 296 = خداوند به کسانیکه تسلیم او شوند و به نیکوکاری بپردازند مژده بزرگی داده است.این مژده بزرگ چیست؟

1) خدا آنها را می آمرزد

2) اجرشان نزد خدا محفوظ است و هیچ اندوه و خوفی از گذشته و آیندهنخواهند داشت

3) خداوند مال فراوان به آنها می دهد

4) خداوند آبروی آنها را حفظ خواهد کرد

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره بقره می باشد.

ص: 38

پرسش 297 = کدام پیامبر بود که وقتی مبعوث شد، مردم او را مسخره می کردند؟

1) حضرت ابراهیم(ع)

2) حضرت نوح(ع)

3) همه پیامبران

4) حضرت رسول اکرم ( ص )

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره زخرف می باشد.

پرسش 298 = حزب الله چه کسانی هستند؟

1) هر کس که خدا را دوست داشته باشد

2) کسانیکه ولایت خدا و رسول و امام علی (ع ) را بپذیرند

3) هرکس که واجبات دینی خود را انجام دهد

4) هر کس که امر به معروف و نهی از منکر کند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره مائده می باشد.

پرسش 299 = خداوند به مخلوقات عظیمش قسم یاد می کند که کار عده ای از انسان ها را در دو جهان آسان خواهد نمود.این افراد چه کسانی هستند؟

1) هرکس که زیاد عبادت کند

2) هر کس که مردم آزار نباشد

3) هر کس که متواضع باشد

4) کسانی که اهل انفاق هستند و از خدا می ترسند و نیکوکارند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره لیل می باشد.

پرسش 300 = اهمیت سوره ( حمد ) در قرآن مجید چگونه بیان شده است؟

1) این سوره دارای 7 آیه مهم است

2) خداوند سوره حمد را شاخص نموده و در کنار کل قرآن مطرح نموده است

3) اهمیت سوره حمد بخاطر 5 نوبت نماز یومیه است

4) اهمیت آن بخاطر این است که در اول قرآن آمده است

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره حجر می باشد.

ص: 39

پرسش 301 = زکریا(ع) در کهولت سن بود که از خداوند درخواست فرزندی صالح نمود در حالیکه همسرش نازا بود.خداوند دعایش را مستجاب کرد.زکریا از روی تعجب از خدا تقاضا نمود تا علامتی را به عنوان نشانه این نعمت به او نشان دهد.این علامت چه بود؟

1) نشانه این بود که خود و همسرش جوان شدند

2) زکریا(ع) و همسرش 3 روز روزه گرفتند

3) وی 3 روز قادر به حرف زدن نبود

4) فرشتگان بسوی او آمدند و به او مژده دادند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره مریم می باشد.

پرسش 302 = خداوند به بسیاری از مخلوقات عظیمش قسم می خورد که کار گروهی از مردم را در دو جهان دشوار خواهد کرد. این گروه افراد چه کسانی هستند؟

1) کسانی که مال مردم را می خورند

2) کسانی که بخیل هستند و خود را بی نیاز می دانند و نیکوئی را تکذیب می کنند

3) کسانی که نماز نمی خوانند

4) کسانیکه قرآن را مهجور نموده اند

پاسخ صحیح بین آیات 5 تا 15 سوره لیل می باشد.

پرسش 303 = کسانیکه مال خود را به ریا و خودنمائی به مردم انفاق می کنند شبیه چه چیزی هستند؟

1) مانند آن است که مال خود را آتش زده باشند

2) مانند آن است که اصلا چیزی انفاق نکرده اند

3) این اشخاص مانند پاره سنگی هستند که هر چه بذر روی آن بکارند حاصلی نمی دهد

4) انفاق با ریا کاری قطعا عملی شیطانی است

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد.

ص: 40

پرسش 304 = آیا همه اقوام و ملل مانند انسان ها دارای عمر معینی هستند؟

1) بله، همه اقوام و ملل دارای عمر معینی هستند

2) خیر

3) ارتباطی بین این دو وجود ندارد

4) عمر انسان ها دست خداست و عمر اقوام و ملل وابسته به عملکرد انسانها است

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره حجر می باشد.پرسش 305 = خداوند روش صحیح انفاق کردن را چگونه به مومنین می آموزد؟

1) مومنین باید هرچه بیشتر انفاق کنند

2) از بهترین اموالی که در کسب و کار و محصولاتی که بدست می آورند انفاق کنند

3) مومنین باید بصورت علنی انفاق کنند

4) مومنین باید بصورت پنهانی انفاق کنند

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد.

پرسش 306 = آیا کافران فقط در آخرت مجازات خواهند شد یا در دنیا هم دچار عذاب الهی می شوند؟

1) خیر فقط در قیامت مجازات می شوند

2) بله در دنیا دچار عذاب می شوند و عذاب آخرتشان سخت تر است

3) مجرمین را فقط یکبار مجازات می کنند

4) اگر خدا بخواهد آنها را می بخشد

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره رعد می باشد.

پرسش 307 = در ر وز قیامت اعمال هر کس را چه کسی حسابرسی می کند؟

1) فرشتگان نگهبان و کاتبان اعمال 2) خداوند متعال

3) خود انسان 4) پیامبران

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره اسراء می باشد.

ص: 41

پرسش 308 = شرایط زندگی در بهشت که آدم و حوا از آن اخراج شدند چه تفاوتی با شرایط زندگی روی زمین داشته است؟

1) تفاوتی نداشته است

2) در آنجا نه گرسنگی و نه تشنگی و نه برهنگی وجود نداشته است

3) در بهشت همه نعمت ها وجود دارد

4) زندگی در زمین مشکلات زیاد دارد

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره طه می باشد.

پرسش 309 = چرا خداوند بارها تذکر می دهد که قیامت نزدیک است، در حالیکه معمولا آدم ها بطور متوسط حدود 70 تا 80 سال زندگی می کنند و هزاران سال است که بشر در این کره خاکی وجود دارد؟

1) در روز قیامت همه بر این باورند که فقط چند ساعتی در روی زمین زندگی کرده اند2) برای خداوند زمان و مکان معنی ندارد

3) چون انسان جاهل است

4) انسان چون در مقایسه با مخلوقات عظیم خداوند بسیار کوچک و ناچیز است لذا گذر عمر را طولانی می بیند

پاسخ صحیح بین آیات 36 تا 46 سوره نازعات می باشد.

پرسش 310 = آیا ممکن است کاری برای انسان خوش آیند نباشد لیکن خداوند در آن خیر فراوانی مقدر کرده باشد؟

1) بله ممکن است چون انسان همه چیز را نمی داند ولی خدا همه چیز را می داند

2) خیر، ممکن نیست

3) هر کار عاقلانه نتیجه مثبت دارد

4) خداوند به انسان عقل داده تا خیر و شر خودش را تشخیص دهد

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره نساء می باشد.

ص: 42

پرسش 311 = آیا پاداش عمل نیک در روز قیامت چگونه است و جزای عمل بد چگونه؟

1) هر پاداش یا جزاء اعمال به اندازه همان اعمال است

2) گناهکاران چند برابر عمل بدشان مجازات می شوند

3) پاداش عمل نیک معادل عمل نیک است

4) پاداش عمل نیک بهتر از آن عمل و جزای عمل بد معادل همان عمل است

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره قصص می باشد.

پرسش 312 = خداوند گروهی از افراد را که از انفاق اموالشان در راه خدا بخل می ورزند و مردم را نیز به بخل فرمان می دهند کافر خطاب می کند، علت کفرشان چیست؟

1) چون مال دوست هستند

2) چون هوی پرست هستند

3) چون ثروتی را که خدا به آنها داده کتمان و پنهان می کنند

4) چون خدا را قبول ندارند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره نساء می باشد.

پرسش 313 = هدف خداوند از خلقت اینهمه مخلوقات زیبا بر روی زمین چیست؟

1) برای استفاده بشر به نحو درست

2) برای تداوم حیات

3) خداوند همه مخلوقاتش را دوست می دارد4) برای امتحان انسان در اطاعت از خداوند و شکر گزاری

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره کهف می باشد.

پرسش 314 = خداوند برای گروهی از خطاکاران کیفری مقرر فرموده تا خدا و فرشتگانش و تمام مردم آنها را لعنت کنند.این افراد چه کسانی هستند؟

1) اینها کسانی هستند که خدا را قبول ندارند

2) اینها کسانی هستند که ابتدا به خدا و رسول ایمان آوردند و سپس کافر شدند

3) اینها کسانی هستند که مال یتیم را می خورند

4) اینها ربا خوارند

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره آل عمران می باشد.

ص: 43

پرسش 315 = خداوند فرمود ما دعای زکریا(ع) را اجابت کردیم بدلیل اینکه زکریا(ع) و همسرش صفات خوبی داشتند.این صفات خوب زکریا(ع) و همسرش چه بود؟

1) آنها به خدا ایمان داشتند

2) آنها در راه خدا انفاق می کردند

3) آنها به کسی آزار نمی رسانیدند

4) آنها در کار خیر تعجیل می کردند و در حال بیم و امید خدا را می خواندند و همیشه با خضوع و خشوع به درگاه خدا روی می آوردند

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره انبیاء می باشد

پرسش 316 = خداوند عمل کسانی را که مالشان را در راه خشنودی خدا انفاق می کنند به چه چیزی تشبیه کرده است؟

1) شبیه به درختی است که ثمر زیادی می دهد

2) شبیه به زراعتی که حاصل خوبی میدهد

3) مثل دانه هائی است که در زمین مناسب بریزند و به آن باران زیادی به موقع ببارد و ثمر و حاصل دو برابر آنچه انتظار داشته ببار آورد

4) شبیه به بارانی است که به موقع و به اندازه ببارد

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد.

پرسش 317 = "خیر کثیر" عنوان کدام نعمت الهی است؟

1) سخاوت و بخشندگی 2) صبر و بردباری

3) حکمت 4) تواضع

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد.

پرسش 318 = خداوند می فرماید ای مومنین از ترس شکست از دشمن، یهود و نصاری را دوست و یار خود نگیرید که زیانکار و پشیمان خواهیدشد بلکه خدا و رسول و ( علی ) را سرپرست و دوست خود گیرید تا پیروز شوید. نام کسانیکه این فرمان را اطاعت کردند چیست؟

1) مجاهدین راه خدا 2) متقین

3) حزب الله 4) مخلصین

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره مائده می باشد.

ص: 44

پرسش 319 = خداوند به گروهی از مسلمانان مژده می دهد که هم در دنیا و هم در آخرت اجر نیکوئی در انتظارشان می باشد. این گروه چه کسانی هستند؟

1) آنها که زیاد عبادت می کنند

2) آنها که انفاق می کنند

3) کسانی که در راه خدا مهاجرت نمودند و در راه دین صبر نمودند و بر خدای خویش توکل کردند

4) آنهائی که آزارشان به کسی نمی رسد

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره نحل می باشد.

پرسش 320 = افرادی هستند که آیات محکمات قرآن را که اصل کتاب است رها کرده و به دنبال تاویل و تفسیر آیات متشابه می روند.اینها چگونه انسان هایی هستند و به دنبال چه هدفی می روند؟

1) آنها کافرند

2) آنها منافق هستند

3) آنها اعتقادی به قرآن ندارند

4) آنها دلهایشان مایل به باطل است و بدنبال فتنه می روند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره آل عمران می باشد.

پرسش 321= آیا کسی اجازه دارد احکام الهی را تغییر دهد و آیا بخاطر تمسخر و یا تهدید دشمنان و مخالفان، می توان احکام الهی را تعطیل نمود؟

1) بله، چنانچه جان و مال انسان در خطر باشد

2) خیر

3) باید تقیه کرد

4) گاهی می شود

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره مائده می باشد.

ص: 45

پرسش 322 = انسان چگونه برای اولین بار توانست برای خود لباس تهیه کند؟

1) خداوند لباس مناسب را برای آدمیان فرستاد2) انسان بر اثر تجربه زیاد آن را آموخت و تکمیل نمود

3) فرشتگان به انسان آموختند

4) جنیان به انسان آموختند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره اعراف می باشد.

پرسش 323 = آیا شیطان چگونه با انسان مومن مجادله می نماید تا او را گمراه کند؟

1) شیطان فقط وسوسه می کند

2) شیطان نفس اماره را فریب می دهد

3) شیطان دوستان خود از جنس آدمیان را تحریک می کند که با مومنین جدال نمایند تا آنها را مطیع خود کنند

4) شیطان می تواند مومنین را با القاء آرزو های بزرگ فریب دهد

پاسخ صحیح بین آیات 120 تا 130 سوره انعام می باشد.

پرسش 324 = آیا اکثریت مردم روی زمین بسوی خدا حرکت می کنند یا خلاف آن؟

1) اکثریت به سوی خدا حرکت می کنند

2) اکثریت مردم خلاف آن حرکت می کنند

3) گاهی به سوی خدا هستند و گاهی خلاف آن

4) حق با اکثریت است

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره انعام می باشد

پرسش 325 = وقتی پدر خوانده حضرت ابراهیم(ع) وی را به سنگسار شدن و یا تبعید تهدید نمود، آن حضرت چه جوابی داد؟

1) آن حضرت پاسخ داد: من هم مقابله به مثل می کنم

2) ابراهیم(ع) جواب داد: درود بر تو، من برای تو از خدا طلب آمرزش می کنم

3) آن حضرت اصلا جوابی نداد و سکوت کرد

4) ابراهیم(ع) جواب داد: تو کافری و من از تو بیزارم

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره مریم می باشد.

ص: 46

پرسش 326 = خداوند چه موقع نعماتش را از یک جامعه پس می گیرد و تغییر می دهد؟

1) هر وقت نا شکری کنند

2) هر وقت با یکدیگر بجنگند

3) وقتیکه آن جامعه حال خود را به سمت بدی تغییر دهد و رو به زوال برود

4) هر وقت اسراف کنندپاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره انفال می باشد.

پرسش 327 = اعراف چیست و اهل اعراف چه کسانی هستند؟

1) اعراف سرزمینی است مرتفع بین بهشت و جهنم و اعرافیان از اولیاء خداوند هستند

2) سرزمینی است که همه مخلوقات در روز قیامت آنجا جمع می شوند

3) سرزمینی است بین مکه و مدینه

4) سرزمینی است بسیار آباد و پر رونق

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره اعراف می باشد.

پرسش 328 = آیا در روز قیامت عذاب ستمگران بیشتر است یا پیروان آنها؟

1) عذاب ستمگران بیشتر است

2) عذاب پیروان آنها بیشتر است

3) عذاب هر دو گروه زیاد است چون در ستمگری مشارکت کرده اند

4) در قیامت به پیروان ستمگران کاری ندارند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره اعراف می باشد.

پرسش 329 = آیا بجز پیامبران الهی به انسان های دیگر هم وحی میشود؟

1) خیر، وحی مخصوص پیامبران است

2) بله، به مادر موسی(ع) نیز وحی شد

3) ممکن است از طریق الهام باشد

4) بله به فرشتگان الهی هم وحی می شود

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره قصص می باشد.

ص: 47

پرسش 330 = کفاره شکستن قسم که از روی اراده قلبی باشد چیست؟

1) یک روز روزه بگیرد

2) باید توبه کند و سه روز روزه بگیرد

3) غذا دادن یا لباس دادن به یک فقیر

4) طعام دادن یا لباس پوشاندن ده مسکین یا آزاد کردن یک برده و اگر نتواند باید 3 روز روزه بگیرد

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره مائده می باشد.

پرسش 331 = میزان انفاق در راه خدا چه مقدار است؟

1) نه بخیل باید بود و نه خیلی دست و دلباز

2) هر چه بیشتر بهتر

3) می توان مقداری از پس انداز را انفاق کرد

4) هر چه را که نیاز ندارد انفاق کند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره اسراء می باشد.پرسش 332 = به دستور خداوند، زمان خاتمه جنگ و جهاد با کفار چه موقع است؟

1) تا هر وقت که مسلمانان به اهداف خود برسند

2) زمانیکه کفار عقب نشینی کنند

3) تا زمان بر طرف شدن فتنه و فساد از روی زمین و حاکم شدن دین اسلام در سراسر جهان

4) هر زمان که دشمن را از وطن بیرون کردند

پاسخ صحیح بین آیات 190 تا 200 سوره بقره می باشد.

پرسش 333 = یکی از صفات برجسته مومنین که خدا را دوست دارند و خدا هم آنان را دوست می دارد کدامست؟

1) نمازشان ترک نمی شود

2) در راه خدا زیاد انفاق می کنند

3) در مقابل مومنین فروتنند و اما در مقابل کافران سرسخت و در راه خدا جهاد می کنند و از ملامت هیچ ملامت گری نمی ترسند

4) به دنیا بی اعتنا هستند

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره مائده می باشد.

ص: 48

پرسش 334 = در موقع عبادت خداوند، انسان چگونه باید ظاهر شود؟

1) خیلی مودب باشد

2) از خدا بترسد

3) باید خود را تمیز و مرتب کرده و با بهترین لباس باید خود را بیاراید ولی اسراف نکند

4) باید بی تکلف باشد و با همان وضع معمولی عبادت کند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره اعراف می باشد.

پرسش 335 = با اینکه از اول بعثت پیامبر اکرم (ص) تا کنون مدعیان یهود و نصاری با تمام توان و سایر کفار و مشرکین سعی در محو اسلام ناب محمدی داشته اندپس چرا موفق نشدند؟

1) به دلیل هشیاری مسلمانان

2) پیامبر اکرم ( ص ) و امامان معصوم(ع) مانع شدند

3) قرآن مجید آنها را رسوا کرده است

4) چون خداوند در بین آنها تا قیامت دشمنی انداخته و خودش هم حملات آنها را خنثی می نماید

پاسخ صحیح بین آیات 60 تا 70 سوره مائده می باشد.

پرسش 336 = منشاء و علل اتفاقات بد یا خوب از کجاست؟

1) هر خوبی که به ما می رسد از خدا است و هر بدی از خود ماست2) قضا و قدر در دست انسان نیست

3) سرنوشت هر کس به دست خودش می باشد

4) خداوند از خوب و بد هر کس آگاه است

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره نساء می باشد.

پرسش 337 = اولین مکانی که برای عبادت خداوند یکتا بنا شد کجا بوده است؟

1) مسجدالاقصی 2) مسجد کوفه

3) کعبه 4) مسجدالنبی

پاسخ صحیح بین آیات 90 تا 100 سوره آل عمران می باشد.

ص: 49

پرسش 338 = آیا سوء ظن بردن به کسی گناه است؟

1) هر سوء ظنی گناه است 2) بعضی از ظن ها گناه است

3) اصولا این کار اخلاقی نیست 4) سوءظن مقدمه غیبت و تهمت است

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 18 سوره حجرات می باشد.

پرسش 339 = بهترین توشه برای آخرت چیست؟

1) نماز 2) انفاق

3) جهاد 4) تقوی

پاسخ صحیح بین آیات 190 تا 200 سوره بقره می باشد.

پرسش 340 = حضرت موسی(ع) چرا قوم فرعون را نفرین کرد؟

1) چون آنها به دعوت موسی(ع) اعتنا نکردند

2) چون آنها بواسطه اموال زیاد و زیور های خود بندگان خدا را گمراه می کردند

3) چون آنها ظالم بودند

4) چون آنها تابع فرعون بودند

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره یونس می باشد.

پرسش 341 = آیا افکار و اندیشه های انسان توسط فرشتگان الهی ثبت و ضبط می شود؟

1) خیر

2) فقط اعمال انسان ثبت و ضبط می شود

3) آری، افکار هم ثبت می شود

4) گفتار انسان هم ثبت و ضبط می شود

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره یونس می باشد

پرسش 342 = در روز قیامت قیافه و صورت انسان های گنه کار به چه شکلی ظاهر می شود؟

1) همه مردم به شکل اول خود ظاهر می شوند

2) صورت آنها پیدا نیست بلکه پوشیده است

3) به همان صورتی که موقع فوت داشته اند

4) صورت هایشان کاملا سیاه است

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره یونس می باشد.

ص: 50

پرسش 343 = زیانکارترین مردم چه کسانی هستند؟

1) کسانی که برای کسب روزی جدیت نمی کنند

2) کسانی که خمس و زکات نمی دهند

3) کسانیکه برای دنیا عمرشان را تلف می کنند و به خیالشان کار نیک انجام می دهند

4) کسانی که آذوقه و مایحتاج مردم را احتکار می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره کهف می باشد.

پرسش 344 = زمانی که طالوت از طرف خداوند برای پادشاهی قوم یهود برگزیده شد آن قوم چرا نپذیرفتند و با فرمان خدا مخالفت کردند؟

1) آنها انتظار داشتند پادشاه از میان خودشان و شخصی معروف و ثروتمند باشد

2) چون طالوت را پیامبرشان معرفی کرده بود

3) چون طالوت یک فرد کشاورز و گمنام بود

4) گزینه های 1 و 3

پاسخ صحیح بین آیات 240 تا 250 سوره بقره می باشد.

پرسش 345 = هنگامی که برادران یوسف(ع) او را به قعر چاه فرستادند، خداوند چگونه او را یاری نمود؟

1) کاروانی آمد و او را از چاه بیرون آورد

2) خداوند با وحی به او آرامش و اطمینان خاطر داد

3) خداوند او را به سلطنت رسانید

4) احتمالا یوسف(ع) در چاه به خواب عمیقی فرو رفت

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره یوسف می باشد.

پرسش 346 = چرا قوم بنی اسرائیل 40 سال در بیابانها سرگردان شدند؟

1) آنها گوساله ای را می پرستیدند

2) آنها می خواستند هارون(ع) برادر موسی(ع) را به قتل برسانند

3) چون از دستور پیامبرشان سرپیچی کرده و به جهاد نرفتند4) آنها سرزمین پدران خود را دوست داشتند

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره مائده می باشد.

ص: 51

پرسش 347 = خداوند چرا در زمان جهاد با کفار، مسلمانان را امتحان می کند؟

1) برای اینکه مومنین واقعی شناخته شوند

2) برای اینکه به جهادگران پاداش دهد

3) برای اینکه منافقین شناخته شوند

4) گزینه های 1 و 3

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره توبه می باشد.

پرسش 348 = وقتی مومنین کم بضاعت کمک های ناچیزی به فقرا می کردند، منافقین آنها را مسخره می کردند. آیا خداوند با این منافقین چه برخوردی می کند؟

1) ثروتمندان باید به فقرا بیشتر کمک کنند

2) خداوند هم آنها را مسخره می کند و عذاب دردناکی برایشان مهیا نموده است

3) خداوند ثروت آنها را از بین می برد

4) خداوند آنها را دچار فقر و فلاکت می کند

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره توبه می باشد.

پرسش 349 = خداوند به گروهی از مردم توصیه می فرماید که کم بخندندو زیاد گریه کنند.اینها چه کسانی هستند؟

1) آنها منافقینی بودند که از جهاد سر باز زدند و دیگران را هم از جهاد منع می نمودند

2) کسانی هستند که یاد خدا را فراموش کرده اند

3) کسانی که مشغول خوش گذرانی و ظلم هستند

4) کسانی هستند که دین خدا را مسخره می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره توبه می باشد.

پرسش 350 = شیطان چگونه می تواند اعمال زشت آدم ها را زینت دهد؟

1) آنها حزب شیطان هستند

2) چون قلب آنها بر اثر زیادی گناه تیره و سخت می شود لذا شیطان مسلط می گردد

3) شیطان گناهان را توجیه می کند

4) شیطان فقط وسوسه می کند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره انعام می باشد.

ص: 52

پرسش 351 = چه چیزی باعث شد که قابیل برادرش هابیل را به قتل برساند؟

1) جهالت انسان اولیه 2) رقابت در شکار

3) رقابت برای جانشینی پدر 4) هوای نفس و حسد

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره مائده می باشد.

پرسش 352 = در همین جهان فرشتگان الهی بر گروهی از مومنین نازل شده و بشارت می دهند که نترسید و غمگین نباشید که بهشت در انتظار شماست و ما در دنیا و آخرت دوستان شما هستیم.آیا مومنین چه می گویند و چه می کنند؟

1) آنها ذکر خدا می گویند و انفاق می کنند

2) آنها با نرمی با پدر و مادر صحبت کرده و به آنها خدمت می کنند

3) آنها راستگویند و با عدالت رفتار می کنند

4) آنها می گویند خدای ما الله است و بر این عقیده پافشاری می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره فصلت می باشد.

پرسش 353 = اثر قرآن بر کافران چگونه است؟

1) ممکن است آنها هم هدایت شوند

2) برای کسانیکه ایمان نمی آورند آیات قرآن پوشیده و نامفهوم است و برای آنها مایه سردرگمی است

3) خداوند آنان را به راه سعادت می خواند

4) اگر ایمان بیاورند قرآن آنها را هم سود می بخشد

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره فصلت می باشد

پرسش 354 = آیا رنج و مصائبی که به انسان وارد می شود از سوی خداست؟

1) گاهی اوقات ممکن است

2) همه اینها بخاطر اعمال زشت خود انسان است

3) جامعه اگر خراب باشد اینطور می شود

4) بله

پاسخ صحیح بین آیات 20 تا 30 سوره شوری می باشد

ص: 53

پرسش 355 = آیا خداوند نسبت به سوگندهای لغو و تو خالی، انسان را مواخذه خواهد کرد؟

1) آری

2) بستگی به نیت دارد

3) سوگندهای لغو، مواخذه ندارد4) همه سوگندها مواخذه دارد

پاسخ صحیح بین آیات 220 تا 230 سوره بقره می باشد.

پرسش 356 = بهانه بت پرستان برای توجیه بت پرستی چه بود؟

1) آنها به دروغ می گفتند که بت را خدا نمی دانند

2) می گفتند که بت ها ما را به خدا نزدیک می کنند

3) بت پرستان برای مطامع مادی هر بهانه ای می آوردند

4) می گفتند این بت ها برای ما خوشبختی می آورند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره زمر می باشد.

پرسش 357 = چرا شیطان از فرمان خدا سرپیچی کرد و به آدم سجده نکرد؟

1) چون آدم از جنیان نبود

2) چون او از مقربان درگاه الهی بود

3) چون تکبر داشت

4) شیطان با خدا دشمن بود

پاسخ صحیح بین آیات 70 تا 80 سوره «ص» می باشد

پرسش 358 = جنیان که آیات قرآن را از پیامبر اکرم شنیدند تابع کدام دین بودند؟

1) دین مسیح(ع)

2) دین موسی(ع)

3) دین اسلام

4) آنها مانند انسان ها دارای ادیان گوناگون هستند

پاسخ صحیح بین آیات 25 تا 35 سوره احقاف می باشد.

ص: 54

پرسش 359 = هدایت شدگان الهی چه کسانی هستند؟

1) کسانیکه نماز می خوانند

2) کسانیکه زکات می دهند

3) کسانیکه چون به حادثه سخت و ناگواری دچار شوند صبوری و مقاومت می کنند و می گویند ما از سوی خدا آمده ایم و به سوی او برمی گردیم

4) کسانی که نماز شب می خوانند

پاسخ صحیح بین آیات 150 تا 160 سوره بقره می باشد.

پرسش 360 = روح چیست؟

1) روح خدا یعنی خود خدا

2) یعنی قدرت و علم خدا3) روح از مخلوقات عظیم خداوند است و برتر از فرشتگان

4) یعنی همان فطرت الهی

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 5 سوره قدر می باشد.

پرسش 361 = خداوند دوستی مسلمانان را با چه کسانی منع نموده است؟

1) دوستی مسلمان با غیر مسلمان ممنوع است

2) دوستی مسلمان با کافر ممنوع است

3) مسلمان با هیچکس دشمن نیست

4) دوستی با کسانیکه با اسلام ستیزه می کنند و مسلمانان را از وطنشان بیرون می کنند و یا در این ستیزه ها به دشمن یاری می رسانند ممنوع است

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره ممتحنه می باشد.

پرسش 362 = کدام توبه به درگاه خداوند پذیرفته می شود؟

1) خداوند همه توبه ها را می پذیرد

2) توبه قلبی کسی که اراده بازگشت به گناه نداشته و نیز قصد اصلاح گذشته را داشته باشد

3) توبه جوانان پذیرفته می شود

4) توبه افراد نماز خوان پذیرفته می شود

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره نحل می باشد.

ص: 55

پرسش 363 = روح القدس چگونه مخلوقی است؟

1) روح القدس فرشته وحی است

2) فرشته قبض روح است

3) فرشته ای است که فقط در جنگ ها به مسلمانان کمک می کند

4) فرشته ای است برای تدبیر امور زمینیان

پاسخ صحیح بین آیات 100 تا 110 سوره نحل میباشد.

پرسش 364 = خداوند یار و یاور چه کسانی است؟

1) خدا یاور همه انسان هاست

2) خداوند یاور فقط نمازگزاران است

3) هر کس انفاق کند خدا او را یاری می کند

4) خداوند یار و یاور متقیان و نیکوکاران است

پاسخ صحیح بین آیات 120 تا 130 سوره نحل می باشد.

پرسش 365 = زمانی که کافران را درون جهنم می اندازند، نگهبان جهنم می پرسد آیا برای شما بیم دهنده ای نیامد.در پاسخ آنها چه جوابی می دهند؟

1) آنها می گویند یکبار دیگر ما را به دنیا برگردانید تا نیکوکار شویم2) آنها خطاها و گناهان خود را به گردن دیگران می اندازند

3) آنها می گویند ای کاش به دعوت پیامبران گوش می دادیم و یا تعقل می کردیم

4) آنها می گویند کاش هرگز دوباره زنده نمی شدیم

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره ملک می باشد.

پرسش 366 = آیا استفاده از زینت ها و خوراک های عالی برای مومنین حرام است؟

1) مومن باید ساده و بی آلایش زندگی کند

2) مومن نباید غرق تجمل و رفاه شود

3) استفاده صحیح و بجا از همه نعمت های الهی برای مومنین حلال است

4) توجه زیاد به مال دنیا انسان را از یاد خدا غافل می کند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره اعراف می باشد.

ص: 56

پرسش 367 = شرط اینکه خدا به بنده اش توجه کند چیست؟

1) بنده باید همیشه یاد خدا باشد و شکر نعمت کند و کفران نعمت نکند

2) با نماز خواندن زیاد

3) باید رعایت حقوق دیگران را بنماید

4) باید زیاد انفاق کند

پاسخ صحیح بین آیات 150 تا 160 سوره بقره می باشد.

پرسش 368 = زمانیکه کفار پیامبر اکرم (ص) را مسخره میکردند خداوند چه دستوری به ایشان داد؟

1) خداوند می فرماید: اهمیت نده، تو وظیفه ای جز نصیحت و اندرز نداری

2) خداوند می فرماید: نکند که به این خاطر بعضی آیات را ابلاغ نکنی

3) خداوند می فرماید : تو حاکم و نگهبان آنها نیستی

4) گزینه های 1 و 2

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره هود می باشد.

پرسش 369 = در روز قیامت خداوند با گروهی از آدم ها سخن نخواهد گفت.اینها چه کسانی هستند؟

1) اینها دروغگویان هستند

2) اینها سخن چینان هستند

3) اینها کسانی هستند که آیاتی از کتب آسمانی را پنهان می کردند تا منافع خود را حفظ کنند

4) اینها کسانی هستند که مردم را مسخره می کردند

پاسخ صحیح بین آیات 170 تا 180 سوره بقره می باشد.

پرسش 370 = آیا پدیده های طبیعی مانند رعد و برق و صاعقه دارای شعور هستند و یا آثار عوامل جوی و طبیعت می باشند؟

1) رعد و برق پدیده جوی است

2) اینها فعل و انفعالات طبیعت است

3) اینها جزء مخلوقات الهی و با شعور هستند

4) ارتباطی با شعور انسانی ندارند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره رعد می باشد.

ص: 57

پرسش 371 = پاداش قرض الحسنه ( واقعی ) علاوه بر اجر دنیوی، در عالم آخرت چه ثوابی دارد؟

1) خداوند دو چندان عوض می دهد و پاداش کریمانه می دهد

2) خداوند در دنیا و آخرت چند برابر به آنها عطا می کند

3) مومنان دو برابرقرض الحسنه که داده اند پاداش می گیرند

4) قرض الحسنه اگر برای رضای خدا باشد به همان اندازه پاداش می گیرند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره حدید می باشد.

پرسش 372 = آیا صرفا با توبه لفظی انسان گناه کار آمرزیده می شود؟

1) بله، خداوند بسیار با گذشت و مهربان است

2) البته به شرط آنکه پس از توبه، تسلیم امر پروردگار شود، آری

3) خیر، خداوند توبه هر کس را نمی پذیرد

4) انسان نباید از رحمت خدا نا امید شود

پاسخ صحیح بین آیات 50 تا 60 سوره زمر می باشد.

پرسش 373 = آنچه از طرف خدا به پیامبر اسلام ( ص ) وحی شده با دیگر پیامبران چه تفاوتی دارد؟

1) پیامبر اسلام ( ص ) آخرین پیامبر است لذا آنچه وحی شده کامل تر است

2) آنچه از جانب خداوند به همه پیامبران وحی شده تفاوتی ندارد

3) خداوند به هر یک از پیامبران بنا بر مقتضیات جغرافیایی و اقوام مختلف دستورات خاصی را وحی مینمود

4) پیامبران به ترتیب تاریخ دین الهی را کامل کردند

پاسخ صحیح بین آیات 275 تا 285 سوره بقره می باشد.

پرسش 374 = میزان وحد انفاق در راه خدا چه مقدار است؟

1) انفاق در راه خدا حدی ندارد

2) تا حدی که انسان خود را به فقر و بدبختی نیاندازد

3) هر چه بیشتر باشد بهتر است

4) انفاق بر ثروتمندان واجب است

پاسخ صحیح بین آیات 190 تا 200 سوره بقره می باشد

ص: 58

پرسش 375 = پس از آنکه داود(ع)، جالوت ستمگر را کشت خداوند چه پاداشی به او عطا کرد؟

1) داود(ع) در جنگ پیروز شد

2) اموال جالوت به داود(ع) رسید

3) مقام علم و پیامبری و حکومت عطا کرد

4) از شر دشمنان او را نجات داد

پاسخ صحیح بین آیات 250 تا 260 سوره بقره می باشد.

پرسش 376 = در جنگ بین مومنین به فرماندهی طالوت علیه جالوت ظالم، مومنین چه دعائی به درگاه خداوند کردند که خدا اجابت کرد و پیروز شدند؟

1) آنها از خدا خواستند که ظالمان را نابود کند

2) آنها از خدا خواستند که جنگ تمام شود

3) آنها از خدا خواستند تا صبر و استقامتشان را در برابر ظالمان به نهایت برساند و پیروزشان گرداند

4) آنها از خدا خواستند که مومنین را قوی و کافران را ضعیف کند

پاسخ صحیح بین آیات 250 تا 260 سوره بقره می باشد.

پرسش 377 = قوم یهود، پیامبر اسلام و قرآن را تکذیب کردند و به دروغ گفتند ما فقط به موسی(ع) و تورات اعتقاد داریم.خداوند چگونه دروغ آنان را فاش کرد؟

1) آنها ایمان به خدا نداشتند

2) خداوند فرمود پس چرا پیامبران خدا را می کشتید و باز هم گوساله پرست شدید

3) خداوند آنها را آواره بیابان ها کرد

4) آنها تا قیامت در حال جنگ و خونریزی خواهند بود

پاسخ صحیح بین آیات 90 تا 100 سوره بقره می باشد.

ص: 59

پرسش378 = آیا مومنین بین حضرت رسول (ص ) و موسی(ع) و عیسی(ع) و سایر پیامبران الهی تفاوتی قائل می شوند؟

1) آری، پیامبر اسلام کامل ترین دین را آورده

2) خیر، هیچ تفاوتی بین پیامبران الهی نیست

3) هر یک از پیامبران الهی در زمان خودشان بالاترین انسان ها بودند

4) بعضی از پیامبران کتب آسمانی داشتندپاسخ صحیح بین آیات 130 تا 140 سوره بقره می باشد.

پرسش 379 = خداوند بخاطر گناهان زیادی که بنی اسرائیل مرتکب شدند، از آنان پیمان سختی گرفت ولی آنها باز هم پیمان شکنی کردند.این پیمان سخت چه بود؟

1) عهد نمودند که از ربا خواری دست بکشند

2) عهد نمودند که خون ناحق نریزند

3) عهد نمودند که به یکدیگر خیانت نکنند

4) خداوند با قراردادن کوه طور در بالای سرشان به عنوان تهدیدی کشنده از آنان تعهد گرفت که به تورات ایمان بیاورند و از موسی(ع) پیروی کنند

پاسخ صحیح بین آیات 90 تا 100 سوره بقره می باشد.

پرسش 380 = اهل کتاب می گفتند هرگز کسی وارد بهشت نمی شود مگر آنکه یا یهودی باشد یا نصرانی.آنها چه دلیلی بر این ادعا ارائه نمودند؟

1) باستناد تورات

2) باستناد انجیل

3) شاهد گفته آنها بزرگان ادیان آنها بودند

4) هیچ دلیلی نداشتند و دروغ می گفتند

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره بقره می باشد.

پرسش381 = یکی از صفات پسندیده و موکد مومنین آن است که مالشان را با آنکه آن را دوست دارند به خویشاوندان، یتیمان، درماندگان و... می بخشند. آیا این صفت مختص کدام دسته از مومنین است؟

1) مومنین واقعی 2) نیکوکاران

3) شب زنده داران 4) متقین

پاسخ صحیح بین آیات 170 تا 180 سوره بقره می باشد.

ص: 60

پرسش 382 = آیا حقوق زن بر مرد بیشتر است یا حقوق مرد بر زن ؟

1) حقوق هر دو مساوی است

2) حقوق مرد بر زن بیشتر است

3) حقوق زن بر مرد بیشتر است

4) بستگی بر شرایط دارد

پاسخ صحیح بین آیات 220 تا 230 سوره بقره می باشد.

پرسش 383 = خداوند برای کسانیکه اموالشان را در راه خدا انفاق می کنند و البته منتی هم نمی گذارند و آزاری هم نمی رسانند مژده بزرگی داده است.این مژده چیست؟

1) خوشنامی و سربلندی در بین مردم

2) زیاد شدن اموال3) طول عمر با عزت

4) پاداش شایسته دارند و بیم و اندوه گذشته و آینده را از آنان بر می دارد

پاسخ صحیح بین آیات 260 تا 270 سوره بقره می باشد.

پرسش 384 = در روز قیامت آنان که به آیات الهی کفر ورزیده بودند به داخل آتش انداخته می شوند. نام این گروه چیست؟

1) بهشتیان و جهنمیان

2) گروه اولیاء و گروه اشقیاء

3) اصحاب ثواب و اصحاب گناه

4) اصحاب مشئمه

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره بلد می باشد.

پرسش 385 = کتاب آسمانی حضرت داود(ع) چه نام دارد؟

1) صحف

2) زبور

3) تورات

4) انجیل

پاسخ صحیح بین آیات 160 تا 170 سوره نساء می باشد.

ص: 61

پرسش 386 = چرا قرآن به زبان عربی نازل شد؟

1) چون قرآن در بین قوم عرب زبان نازل شده و پیامبر اکرم ( ص ) نیز عرب زبان بود

2) چون اعراب به زبان دیگری آشنائی نداشتند

3) چون قرآن معجزه می باشد

4) چون زبان عربی جامع است

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره فصلت می باشد

پرسش 387 = آیا خداوند قرآن کریم را نازل کرد تا امت اسلامی فقط آن را بخوانند یا اینکه منظور دیگری بود؟

1) منظور آن بود که مردم با تدبر در آن یقین کنند که قرآن کلام خداست

2) خواندن قرآن ثواب زیادی دارد

3) انسان مومن با خواندن قرآن یاد خداوند می کند

4) دشمنان خدا از خواندن قرآن دوری می کنند

پاسخ صحیح بین آیات 80 تا 90 سوره نساء می باشد.

پرسش 388 = چگونه کلمات و آیات قرآن مجید از دخل و تصرف انسان ها در امان می باشد؟

1) دشمنان اسلام می ترسند که در قرآن دست ببرند

2) همه مسلمانان مراقبند تا تغییری در قرآن داده نشود

3) اصولا کلمات خداوند بگونه ای محکم و غیر قابل تغییر است که کسی نمی تواند آن را تغییر دهد

4) دشمنان اسلام خیلی مایلند قرآن را دستخوش تحریف قرار دهند ولی توانایی آن را ندارند

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره فصلت می باشد.

ص: 62

پرسش 389 = کدام افرادند که زندگی دنیا را بر آخرت مقدم و محبوب تر می دانند و خلق را از راه خداوند باز می دارند؟

1) کافران 2) دنیاپرستان

3) پادشاهان ظالم 4) منافقین

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره ابراهیم می باشد.

پرسش 390 = خداوند به چه گروهی از انسان ها مژده می دهد که از گناهانشان می گذرد و امور ( دین و دنیای ) آنان را اصلاح می نماید؟

1) به کسانی که با مردم خوش رفتاری کنند

2) به کسانی که اموال خود را به نیازمندان ببخشند

3) به کسانی که به خدا و پیامبر و قرآن ایمان بیاورند و کار نیکو انجام دهند

4) به کسانی که با خدا دشمنی نکنند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره محمد می باشد.

پرسش 391 = چگونه خداوند بوسیله پیامبر اسلام ( ص ) بشر را از ظلمات بیرون می برد و بسوی نور رهبری می کند؟

1) با ارشاد و هدایت مستقیم

2) با معجزات الهی

3) با جهاد و جنگ علیه کفار

4) بواسطه نزول قرآن کریم

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره حدید می باشد.

پرسش 392 = قرآن کریم چگونه با ستمگران برخورد نموده و با نیکوکاران چگونه است؟

1) قرآن با همه انسان ها یکسان برخورد می کند

2) خداوند قرآن را نوری برای مومنین قرار داده است3) قرآن با ستمگران قهر و غضب می نماید و به نیکوکاران رحمت ایزدی را بشارت می دهد

4) ستمکاران از رویارویی با قرآن می ترسند

پاسخ صحیح بین آیات 10 تا 20 سوره احقاف می باشد.

ص: 63

پرسش 393 = خداوند به کسانی که به او ایمان آورده اند و نیکوکار شده اند چه مژده ای داده است؟

1) آنها را عاقبت به خیر می نماید

2) خداوند پاداش بزرگی به آنان می دهد

3) گناهانشان را محو و مستور می نماید و معادل بهترین عملشان پاداش می دهد

4) دنیایشان را آباد می کند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره عنکبوت می باشد.

پرسش 394 = کفار علیرغم جنگ و ستیز با خدا و فساد در زمین چنانچه توبه کنند خداوند آنها را می بخشد البته به یک شرط، آن شرط کدام است؟

1) توبه آنها اگر واقعی باشد

2) اگر پیش از گرفتار شدن به دست مسلمانان توبه کنند

3) توبه نصوح باشد

4) اگر واقعا پشیمان شده باشند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره مائده می باشد.

پرسش 395 = در چه صورت ممکن است خداوند، منافقین را در صف مومنین درآورد و به آنان پاداش عظیمی بدهد؟

1) به شرط اینکه به نام خدا قسم یاد کنند که توبه می کنند

2) همین قدر که اعتراف به گناهان خود بکنند کافی است

3) در صورت توبه واقعی و اصلاح تبهکاری های گذشته و خلوص در دین

4) باید چند مومن ضمانت آنها را بنمایند

پاسخ صحیح بین آیات 140 تا 150 سوره نساء می باشد

ص: 64

پرسش 396 = دو پیامبر با هم مبعوث شدند و دارای یک کتاب و یک ماموریت واحد بودند نام آنها چیست؟

1) حضرت ابراهیم(ع) و حضرت اسماعیل(ع)

2) حضرت نوح(ع) و حضرت لوط(ع)

3) حضرت هارون(ع) و حضرت موسی(ع)4) حضرت اسحاق(ع) و حضرت یعقوب(ع)

پاسخ صحیح بین آیات 110 تا 120 سوره صافات می باشد.

پرسش 397 = آیا کافران در عالم برزخ هم دچار عذاب می شوند؟

1) آری، هر صبح و شام جایگاه آنان را در جهنم به آنها نشان می دهند

2) خیر

3) بله، عذاب برزخ نمونه ای از عذاب جهنّم است

4) حسابرسی فقط در روز قیامت است

پاسخ صحیح بین آیات 40 تا 50 سوره غافر می باشد.

پرسش 398 = یاران شیطان چه کسانی هستند؟

1) همانها که از شیطان پیروی می کنند

2) آنها که شیطان را می پرستند

3) ریاکارند و به خدا و قیامت ایمان نمی آورند

4) یاران شیطان مردم را از کار خدا باز می دارند

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره نساء می باشد.

پرسش 399 = برای کسانی که مشتاق دیدار خدا هستند و بخواهند رستگار شوند چه عملی بهتر است؟

1) ایمان به قیامت

2) انفاق

3) ادا نمودن حقوق خویشاوندان و مساکین و در راه ماندگان

4) نماز

پاسخ صحیح بین آیات 30 تا 40 سوره روم می باشد.

ص: 65

پرسش 400 = خداوند به چه کسانی مژده آمرزش گناهان و اجر عظیم داده است؟

1) آنان که ایمان آورده و کارهای نیکو انجام می دهند

2) آنها که همیشه در حال نمازند

3) آنها که انفاق بیشتری کنند

4) آنها که دائم روزه می گیرند

پاسخ صحیح بین آیات 1 تا 10 سوره مائده می باشد.

ص: 66

فصل دوم: پاسخ ها

ص: 67

ص: 68

یادآوری

ترجمه وخلاصه تفسیر آیاتی که دراین فصل بعنوان پاسخ به پرسش ها آورده شده،برگرفته از کتاب : خلاصه تفسیر المیزان و نمونه می باشد

پاسخ 201= گزینه «3» صحیح است، آیه 48 سوره مائده

و کتاب آسمانی قرآن را به حق بر تو نازل کردیم که مصدق کتابهای قبلی است و بر آنها حاکم و نگهبان است پس در میان آنها بر طبق آنچه خدا نازل کرده داوری کن و به جای حقی که بر تو نازل شده از هوی و هوس آنان پیروی نکن، برای هر یک از شما راه و روشی معین داشته ایم و اگر خدا می خواست شما را امت یگانه ای قرار می داد ولی چنین نکرد تا شما را در آنچه به شما بخشیده بیازماید.پس به انجام خیرات بشتابید، بازگشت همگی شما بسوی خداست آنگاه شمارا از آنچه در آن اختلاف می ورزیدید آگاه خواهد ساخت*

مهیمن بودن قرآن به اینست که کتب گذشته را تصدیق می کند اما نه تمام مطالبشان را بلکه اصول ثابتشان را حفظ و فروعی را که تغییر پذیر است محو و نسخ می کند تا مناسب حال انسان های تکامل یافته باشد.پس میان مردم بر طبق قرآن که کامل ترین کتاب است داوری کن و بخاطرپیروی از میل آنها از حقی که بسویت آمده رو نگردان. ما برای هر یک از یهود، مسیحی و مسلمان شریعت و روشی را قرار دادیم البته اگر خدا می خواست می توانست همه مردم را امت واحد و پیرو یک آیین سازد اما چون مراتب استعدادهای بشر در طول زمان متفاوت است پس باید در هر مرحله آیینی متناسب با ظرفیت آنها باشد تا مردم را بیازماید و استعدادهای آنها را پرورش دهد بخاطر همین، شریعتها و آیین ها نیز متعدد می شوند.حال بجای پرداختن به اختلافاتی که بین شما و دیگران وجود دارد بهتر است به شریعت اسلام که جامع ترین شریعت هاست بپردازید و در انجام تکالیف و احکام آن از هم سبقت بگیرید زیرا بازگشت همه بسوی خداست و او بین شما داوری عادلانه کرده و شما را از آنچه در آن اختلاف می کردید آگاه می سازد.

ص: 69

پاسخ 202= گزینه «4» صحیح است، آیه 77 سوره زخرف

و ندا دهنده می گوید: ای مالک دوزخ، بخواه تا پروردگارت کار ما را یکسره کند، گوید: شما ماندگارید*

آنها چون محجوب از خدایند نمی توانند چیزی از خدا تقاضا کنند لذا با فریاد از فرشته ای که مالک دوزخ است درخواست می کنند که از پروردگارت بخواه مرگمان را برساند تا از این عذاب آسوده گردیم اما چه سود که مالک دوزخ به ایشان می گوید: نه، شما در همین زندگی شقاوت بار و در این عذاب الیم می مانید.همانطور که در دنیا مرگ را نابودی میدانستند در آخرتنیز مرگ را به معنای نابودی درخواست می کنند در حالی که بعد از چشیدن مرگ در دنیا برای آنها معلوم شد مرگ نابودی نیست و این بخاطر آنست که در آخرت ملکه دنیوی آنها ظهور می کند.

پاسخ 203= گزینه «3» صحیح است، آیه 82 سوره اسراء

و ما آنچه را برای مومنان مایه شفا و رحمت است از قرآن نازل می کنیم و ستمگران را جز زیان نمی افزاید*

شفا و رحمت همان قرآن است که برای مومنان شفاست و آنها را از انواع بیماری های فکری و اخلاقی پاک می کند و برای آنها رحمت است و پس از آن پاکسازی، شکوفه های فضائل انسانی را در آنها می رویاند.اما برای ظالمین چطور؟ درست بر عکس مومنین زیرافقط بر خسران و زیان آنها می افزاید.آنها بواسطه اصرار بر گناه، روحشان چنان آلوده شده که فقط متمایل به آلودگی هاست و از هرچه بوی حقیقت می دهد، گریزانند لذا در برخورد با قرآن نه تنها هدایت نمی شوند بلکه دشمنی آنها نیز بیشتر می گردد.

پاسخ 204= گزینه «4» صحیح است، آیات 102 و 103 سوره نساء

و چون در میان آنان بودی خواستی برای آنان اقامه نماز کنی باید گروهی از آنان با تو به نماز برخیزند و سلاح های خود را نیز برگیرند و چون به سجده روند گروه دیگر در پشت شما ایستاده باشند و سپس گروه دیگری که هنوز نماز نخوانده اند پیش آیند و

ص: 70

همراه تو نماز بگزارند و احتیاط خود را حفظ کنند و سلاح های خود را نیز برگیرند، کافران خوش دارند که شماها از سلاح ها و ساز و برگتان غافل باشید تا بناگاه به یک حمله بر شما بتازند و بر شما گناهی نیست اگر از باران در رنج بودید یا بیمار بودید سلاح هایتان را بر زمین بگذارید ولی احتیاطتان را داشته باشید، خدا برای کافران عذابی خفت بار آماده ساخته است*

کیفیت نماز خوف هنگام جنگ اینطور است که مسلمانان دو گروه می شوند نخست عده ای با حمل اسلحه به نماز می ایستند و وقتی سجده کردند و رکعت اول تمام شد امام در جای خود توقف می کند و آنها به سرعت رکعت دوم را تمام می کنندو به میدان نبرد بازمیگردند و دسته دوم جای گروه اول را گرفته نماز می خوانند که این گروه نباید اسلحه و وسایل دفاعی خود را زمین گذارند.تاکید زیاد برای نگهداری اسلحه بخاطر اینست که کافران خیلی دوست دارندکه شما از وسایل خود، چه وسایل جنگی و چه مواد غذایی و حیوانات غافل شوید تا یک مرتبه بر شما هجوم آورند.البته اگر ضرورتهایی مانند باران یا بیماری پیش آمد که نگهداری سلاح را مشکل می کرد می توانید سلاحتان را بر زمین بگذارید اما وسایل حفاظتی را در همه حال همراه خود داشته باشید این دستورات را بکار ببندید و مطمئن باشید که پیروزیدو خدا نیز برای کافران مجازات خوار کننده ای آماده کرده است.به گروه اولدستور می دهد اسلحه را با خود داشته باشند اما به گروه دوم می فرماید که هم اسلحه و هم وسایل دفاعی را همراه داشته باشند زیرا هنگام ادای نماز توسط گروه اول، دشمن کاملا از برنامه نماز آگاه نیست لذا احتمال حمله ضعیف است.علاوه بر اهمیت نماز، اهمیت نماز جماعت نیز معلوم می شود.

و چون نماز به جای آوردید خدا را در همه حال، ایستاده و نشسته و بر پهلو آرمیده، یاد کنید، پس چون آسوده خاطر شدید نماز را بطور کامل بپا دارید زیرا نماز بر مومنان در اوقات معین واجب شده است*

این همه تاکید برای نماز به این معنا نیست که فقط در حین نماز باید متوجه خدا بود بلکه پس از فراغت از نماز و در همه حال باید متوجه خدا بود.وقتی آرامش حاکم شد باید مجددا نماز را کامل خواند.سر این همه سفارش و دقت درباره نماز بخاطر اینست که نماز یک وظیفه ثابت برای مومنان است که باید در اوقات

ص: 71

مشخصی خوانده شود تا همواره روح توجه به خدا در انسان زنده بماندو تحت هیچ شرایطی ساقط یا به چیز دیگری تبدیل نمی شود آنطور که روزه موقع اضطرار تبدیل به فدیه می شود.

پاسخ 205= گزینه «3» صحیح است، آیه 36 سوره فصلت

و اگر وسوسه ای از سوی شیطان تو را به وسواس افکند به خدا پناه ببر زیرا او شنوای داناست*

ممکن است شیطان و شیطان صفتان برای خنثی کردن این روش دعوت، شعارهایی را مانند: مردم را با زور نمی توان اصلاح کرد یا ترحّم بر پلنگ تیز دندان ستمکاری بود بر گوسفندان سر بدهند.در مقابل این وسوسه ها و سیخونک زدن ها به خدا پناه ببر که او شنونده و آگاه است. هم درخواست تو را می شنود و هم به حال و اعمال تو داناست.

پاسخ 206= گزینه «1» صحیح است، آیات 9 تا 12 سوره فصلت

بگو: آیا این شمائید که واقعا به آن کسی که زمین را در دو روز آفریده، کفر می ورزید و برای او همتایانی قرار می دهید؟ این است پروردگار جهانیان*

به هیچ وجه باور کردنی نیست مردمی به خدا کفر ورزند و برای او شریک هایی قائل شوند در حالی که دلایل یگانگی او اینقدر روشن است

و در زمین از فراز آن کوه های استوار قرار داد و در آن خیر فراوان پدید آورد و مواد خوراکی آن را در چهار روز اندازه گیری کرد که برای خواهندگان متناسب است*

از اینجا به پروردگاری خدا و توحید ربوبیت اشاره می کند : قراردادن کوه ها، پدید آوردن برکات و خیر بسیار در زمین مانند منابع زیر زمینی، روی زمینی، درختان، نهرها و تعیین مواد غذایی مختلف گوشه ای از تدبیر الهی است که طی چهار مرحله صورت گرفت.این مواد غذایی درست بهاندازه نیاز نیازمندان ( انواع نباتات و حیوانات و انسانها) است.

سپس به آسمان پرداخت که به صورت دودی بود، به آن و به زمین فرمود: خواه یا ناخواه بیایید، گفتند: البته از روی اختیار می آییم*

ص: 72

سخن گفتن خدا با آسمان و زمین با الفاظ نبود بلکه همان اراده او برای آفرینش و فرمان تکوینی است، پاسخ آسمان و زمین نیز حکایت از آن دارد که مواد تشکیل دهنده آنها از نظر آفرینش کاملا تسلیم فرمان خدا بوده و هر شکلی را می پذیرفتند و هیچ مقاومتی در برابر فرمان الهی نشان نمی دادند.

پس آنها را بصورت هفت آسمان در دو روز استوار کرد و در هر آسمانی کار مربوط به آن را وحی فرمود، و آسمان این دنیا را به چراغ ها آذین کردیم و آن را محفوظ داشتیم، این است اندازه گیری آن عزیز دانا*

خدا آسمان را که بصورت دود بود در دو دوره به شکل هفت آسمان درآورد و امر هر آسمانی را به اهل همان آسمان یعنی ملائک ساکن در آن وحی می کند و آنها نیز آسمان ها را طی می کنند تا آن اوامر را که چیزی جز آفرینش حوادث و موجودات نیست به زمین برسانند.این اشاره به اتصال نظام هستی و ارتباط حوادث زمینی و آسمانی با یکدیگر دارد.آسمانی که به زمین نزدیک است را با ستارگان زینت بخشیدیم و آسمان ها را با شهاب ها از استراق سمع شیاطین حفظ کردیم.حاکمیت نظم و دقت در نظام هستی معلول دو صفت شکست ناپذیری و علم خداست.

پاسخ207 = گزینه «4» صحیح است، آیات 54 و 55 سوره ذاریات

پس از آنان رو بگردان که تو در خور نکوهش نیستی*

پند ده که مومنان را پند سود بخشد*

حال که دعوت تو را اجابت نمی کنند و تو را ساحر و مجنون می خوانند پس سر به سر آنها نگذار تا حق را به آنها بقبولانی، اگر از آنها اعراض کنی سرزنش نمی شوی چون حجت را بر آنها تمام کردی.البته اعراض از کفار به معنای دست کشیدن از تذکر نیست بلکه تو همچنان از تذکر دادن دست بر ندار زیرا این مفید حال مومنین است و ربطی به جدال با آن طاغیان ندارد زیرا جدال با آنها بر طغیانشان می افزاید.

پاسخ 208= گزینه «4» صحیح است، آیه 7 سوره فصلت

کسانی که زکات نمی دهند و به آخرت کافرند*

ص: 73

پیامبر پاسخ می دهند: من بشری مانند شمایم و از جنس دیگری مثل فرشتگان نیستم تا بین من و شما حائلی باشد یا سخنم به گوش شما نرسد یا کلامم به دل های شما وارد نشود تنها تفاوتم با شما این است که به من وحی شده که معبود شما فقط یکی است نه خدایان گوناگون، حال که این چنین است و فقط یک خدا وجود دارد پس به توحید او قیام کنید و از او نسبت به شرک وگناهانی که تاکنون مرتکب شده اید طلب مغفرت نمائیدسپس برای هشدار و اعلام خطر جدی می فرماید: وای بر مشرکان، همان کسانی که زکات را ادا نمی کنند و نسبت به آخرت کافرند.

پاسخ 209= گزینه «2» صحیح است، آیه 22 سوره زخرف

بلکه گفتند: ما پدران خود را بر آیینی یافتیم و ما با پیروی از آنان، هدایت یافته ایم*

مشرکین دلیلی بر حقانیت بت پرستی خود ندارند نه عقلی و نه نقلی مگر تقلید کورکورانه از پدران خود.

پاسخ 210= گزینه «3» صحیح است، آیه 11 سوره اسراء

و انسان همانگونه که درباره خیر دعا می کند شر را هم طلب می کند و انسان بسیار شتابکار است*

گرچه ما کتابی نازل کردیم که شما را بسوی دین کامل هدایت می کند و مومنین را به سعادت و بهشت می رساند اما انسان های تربیت نشده یعنی آنها که هنوز هم مانند کودکان که ما آنان را عجول آفریدیم، عمل می کنند،با همان شتابی که خیر را طلب می کنند، شر را نیز می طلبند.به محض اینکه چیزی را مطابق میل خود می بینند، بدون آنکه به جهات فساد و صلاح آن فکر کنند، با عجله آن را طلب می کنند در نتیجه گاهی خیر عاید آنها می گردد و گاهی شر به این ترتیب قدر نعمت الهی را نمی دانند.در حالی که راه سعادت و بهره مندی از دین اسلام این است که انسان در هر کاری که وارد می گردد و برای هر میلی که تلاش می کند،با نهایت دقت و حوصله، تمام جوانب آنرا بررسی کرده وبه دور از هر پیشداوری و تعصبی، با توکل به خدا، به دنبال آن کار و طلبش برود.البته این میسر نمی شود

ص: 74

مگر آنکه بپذیرد هر شری مانند شب تاریک،زندگی و قلب انسان را تیره می سازد و عمل خیر مانند روز به زندگی و قلب او نور و بصیرت می دهد.

پاسخ 211= گزینه «3» صحیح است، آیه 59 سوره نساء

ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را اطاعت کنید و پیامبر و اولیاء امر خود را نیز اطاعت کنید، پس هرگاه در امری دینی اختلاف نظر یافتید اگر به خدا و روز آخرت ایمان دارید،آن را به کتاب خدا و سنت پیامبرش عرضه بدارید، این بهتر و نیک فرجام تر است*

خدا حاکم و مالک واقعی جهان هستی است و حاکمیت و مالکیت هر کس دیگری به فرمان اوست پس ای مومنان از خدا اطاعت کنید و نیز از افرادی اطاعت کنید که از سوی خدا، صاحب مقام و منصب هستند یعنی شخص پیامبر و نیز از "اولی الامر" چون اینان از روی هوی و هوس سخن نمی گویند بلکه آنچه را می گویند که خدا می گوید. پس هرگاه در احکام دینگرفتار اختلاف شدید آنرا فقط به خدا و قضاوت رسولش ارجاع دهید که این ارجاع برای شما بهتر و موافق مصلحت واقعی شماست.اگر در اینجا ارجاع به اولی الامر را ذکر نفرمود برای این است که ایشان نمی توانند حکم جدیدی وضع نمایند فقط میتوانند از حکم خدا و رسول پرده بردارند.اما منظور از اولی الامر کیست؟چند پاسخ میتوان داد.1- منظور حاکمان هستند.اما این با تعالیم اسلام ناسازگار است چون نمی توان پیروی از حاکم جبار را در ردیف پیروی از خدا قرار داد 2- مراد نمایندگان مردم هستند به شرطی که بر خلاف اسلام عمل نکنند.اما این نیز غلط است چون در آیه شرطی ذکر نشده است و یا بطور مطلق نمایندگان مردم هستند که باز غلط است چون معنایش آنست که حکم اکثریت مصون از خطاست در حالی که اینطور نیست.تازه برای مطابقت تصمیمات آنها با سنت باز محتاج مجتهدان هستیم پس اطاعت مجتهدان بالاتر از اطاعت اولی الامر است.3- منظور عالمان عادل آگاه به سنت است. اینهم غلط است چون از کسی که مرتکب اشتباه می شود نمی توان بدون قید و شرط تبعیت کرد.4- مراد خلفای چهارگانه است.اینهم درست نیست چون معنایش این است که پس از ایشان در میان مسلمین، اولی الامر وجود نداشته باشد.5-

ص: 75

منظور صحابه و یاران پیامبر هستند.بهمان دلیل فوق غلط است.6- مراد امام معصوم است.تنها همین وجه درست بوده و اطاعت بی قید و شرط از او صحیح است.اینکه آیه فقط یک اطاعت را برای پیامبر و اولی الامر ذکر کرده و برای آن قیدی نگذاشته معلوم می کند که مانند پیامبر باید در همه چیز از اولی الامر پیروی کرد پس باید معصوم باشد و الا اگر او حکم غلط کند چگونه میتوان از حکم غلط او تبعیت کرد و اطاعتش را در ردیف اطاعت از خدا و رسولش قرار داد؟

پاسخ 212= گزینه «2» صحیح است، آیه 93 سوره اسراء

یا برای تو خانه ای طلاکاری شده باشد یا به آسمان بالا روی و به بالا رفتن تو هم اطمینان نخواهیم داشت تا بر ما کتابی نازل کنی که آن را بخوانیم.بگو: پاک است پروردگار من، آیا من جز بشری هستم که پیامبرم؟ *

این لجوجان بهانه گیر، آوردن معجزه را کار رسول می دانستند و نه خدا لذا حضرت در مقابل این درخواست هامی فرماید: پروردگارم منزه از آنست که شریک داشته باشد و یا تحت فرمان این و آن باشد و تسلیم پیشنهادهای بی اساس شما سبک مغزان قرار گیرد ثانیا من بشری مانند شمایم پس آوردن معجزه کار من نیست.کار من فقط ابلاغ پیام خداست و برای اثبات ادعایم معجزاتی می آورم که پس از نشان دادن آنها و بیان دعوتم دیگر هیچ وظیفه ای ندارم.

پاسخ 213= گزینه «3» صحیح است، آیه 63 سوره فرقان

و بندگان رحمان کسانی اند که روی زمین فروتنانه راه می روند و چوننادانان ایشان را مخاطب سازند، می گویند: سلام*

بعد از آنکه به استکبار کفار و اهانت آنان نسبت به اسم رحمان اشاره شد حالا به رفتار "عباد الرحمن" یا مومنین می پردازد: بندگان رحمان موقع راه رفتن با تواضع و تذلل راه می روند و در معاشرت با مردم از هر غروری به دورند چون طبق رسم بندگی نسبت به رحمان استکبار نمی ورزند و خود را خاضع و خاشع نسبت به او می دانند در نتیجه در برابر مومنین نیز متواضعند در حالی که در مقابل دشمنان خدا اصلا اظهار خضوع و ذلت نمی کنند. آنها وقتی از جاهلان حرکات زشتی ملاحظه

ص: 76

می کنند یا سخن زشتی می شنوند، پاسخی سالم می دهند، پاسخی خالی از لغو و گناه یعنی با جهل جاهلان، جاهلانه برخورد نمی کنند بلکه با بی اعتنایی توام با بزرگواری از کنار آنها می گذرند بدون هیچ ضعف یا ترشرویی و این عکس العمل از کسانی سر می زند که حلیم و صبورند و رسم بندگی رحمان را بجا می آورند.

پاسخ 214= گزینه «3» صحیح است، آیه 23 سوره جاثیه

پس آیا دیدی کسی را که هوس خویش را معبود خود قرار داده و خدا او را با وجود علمش گمراه کرده و بر گوش او و دلش مهر زده و بر دیده اش پرده نهاده است؟آیا پس از خدا چه کسی او را هدایت خواهد کرد؟ آیا پند نمی گیرید؟*

آیا عجیب نیست کسی هوای نفس خود را بپرستد یعنی مطیع آن باشد با اینکه می داند غیر از هوای نفس معبودی دارد که باید او را بپرستد ( این مطلب از تقدم الله بر هواء معلوم می شود) اما با این حال با آگاهی تمام معبود خود را هوای نفس خود می گیرد پس چون عالمانه به راه خطا می رود خدا برای مجازاتش او را گمراه می سازد ( یعنی علم به تنهایی منشا هدایت نمی شود) و گوش و قلبش را مهر می کند تا حق را نشنود و نتواند تعقل کند و بر چشمانش پرده می کشد تا آیات حق را نبیند و خلاصه همه وسایل هدایت را از او می گیرد.وقتی او در چنین حالتی قرار گرفت و در عین آگاهی، خدا گمراهش ساخت دیگر چه کسی بعد از خدا می تواند او را هدایت کند؟وقتی عاقبت هوا پرستان اینچنین است و راهی بسوی هدایت نمی یابند چرا عبرت نمی گیرید؟ مهم اینست که اطاعت کردن هرکس به معنای عبادت کردن اوست زیرا عبادت چیزی جز تسلیم شدن در برابر اراده معبود و راضی شدن به خواسته های او نیست به همین جهت در یس 61 فرمود شیطان را نپرستید و در توبه 317 و آل عمران 64 اطاعت احبار و رهبان را عبادت و رب گرفتن، نامید.

پاسخ 215= گزینه «2» صحیح است، آیه 22 سوره ابراهیم

و چون کار از کار گذشت و داوری صورت گرفت شیطان می گوید: در حقیقت خدا به شما وعده داد، وعده راست و من به شما وعده دادم و با شما خلاف کردم و مرا بر شما هیچ تسلطی نبود جز اینکه شما را دعوتکردم و اجابتم نمودید. پس مرا

ص: 77

ملامت نکنید و خود را ملامت کنید.من فریاد رس شما نیستم و شما هم فریاد رس من نیستید.من به آنچه پیش از این مرا در آن شریک می دانستید کافرم.آری! ستمکاران عذابی پر درد خواهند داشت*

در آخرت حقیقت هر چیزی ظاهر می گردد، ملائک از شرک بیزاری می جویند و شیاطین جن و انس مشرکین را طرد می کنند، بتها و خدایان دروغین از شرک و کفر اظهار تنفر می کنند و رهبران ظلم جواب پیروان را نمی دهند و مجرمین نیز به گناهان خود اعتراف می کنند. شیطان در این آیه وضع موقعیت خود را نسبت به مردم خیلی روشن و پوست کنده بیان می کند: شیطان برای آنکه سرزنش گنهکاران را از خود دور سازد می گوید: خدا به شما وعده ای داد که حالا صحت آن را می بینید و من هم وعده ای دادم که به آن وفا نکردم، وعده خدا این بود که مومنین را به زندگی سعادتمند و اهل شرک را به زندگی توام با عذاب و اندوه در دنیا و آخرت، نوید داد و به آن وفا کرد اما من شما را به لذائذ و آمال دور و دراز وعده دادم به حدی که از آخرت غافل شدید اما به آنچه که به شما وعده دادم نرسیدید و حسرت به دل ماندید.البته من بر شما تسلطی نداشتم تا مجبورتان کنم و دارای دلیلی نبودم تا عقلتان را متعاقد کنم فقط اعمال قبیح را تزیین کرده و از شما دعوت می کردم و شما نیز با میل و اراده خود می پذیرفتید در واقع شما بودید که با زود باوری خود مرا بر نفستان مسلط می کردید پس بجای من، خودتان را ملامت کنید.امروز من فریاد رس شما نیستم و شما هم فریاد رس من نیستید، نه من می توانم شما را نجات دهم و نه شما می توانید من را نجات دهید.من اکنون اعلام می کنم که از شرک شما درباره خود و اینکه اطاعت مرا در ردیف اطاعت خدا قرار دادید، بیزارم و به آن کفر می ورزم.چون ستم شما جز از ناحیه خودتان نبود پس عذاب دردناک حق شماست زیرا برای ستمکاران عذاب دردناک است.نتیجه مهم آیه اینست که انسان نباید کاسه ها را بر سر دیگری بشکندچون خودش مسئول است و کسی بر او تسلطی ندارد.

پاسخ 216= گزینه «4» صحیح است، آیه 28 سوره آل عمران

مومنان نباید کافران را بجای مومنان اولیاء خود بگیرند و هر که چنین کند در هیچ

ص: 78

چیز از ولایت خدا بهره ای ندارد مگر اینکه از آنان به نوعی تقیه کند و خدا شما را از خود بر حذر می دارد و بازگشت بسوی خداست*

این درس مهم سیاسی اجتماعی را به مومنین می دهد که نباید غیر از خودشان، کافران را صاحب تصمیم در اموراتشان قرار دهند و به ایشان دل سپرده و فریب سخنان جذاب و رفتار صمیمانه آنها را بخورند. از لفظ «دون» فهمیده می شود که مومنین نباید این کار را بکنند در حالی که منزلت کفار پست تر از آنهاست. اگر به این دستور عمل نکنند در هیچ چیز از خدا نیستند و کاملا از جمعیت حزب الله خارج می شوند." ذالک " را به نحوی به کار برده تا نهایت نفرت را از این عمل برساند بعلاوه بعد از ذالک "منالمومنین" را ذکر نکرد تا بفهماند مقام مومنان بالاتر از آنست که چنین عمل زشتی به آنان نسبت داده شود.البته یک مورد را استثنا می کند و آن " تقیه " است و در جایی است که اظهار حق فایده ای ندارد لذا اسلام موقتا اجازه می دهد شکل مبارزه تغییر یافته و بطور پنهان به وظایف عمل شود.در واقع تقیه اظهار دوستی از روی ترس است در حالی که تولی اظهار دوستی قلبی است. سپس خدا بجای ترساندن مسلمانان از عذابش، ایشان را از خودش بر حذر می دارد تا عظمت معصیت و نافرمانی را برساند.این نوع ترساندن، شدیدترین تهدید است و حاکی از آن است که هیچ شفیع و یاوری برای دفع عذاب وجود ندارد و حتما محقق می شود. علت نیز روشن است چون کفر یک کافر برای دین کم خطر تر از رفتار کسی است که در کسوت دین است اما اخلاق و روحیه اش ضد دین می باشد. جمله "بازگشت شما بسوی خداست" تاکید می نماید که نمی توان از سزای چنین معصیتی فرار نمود.

پاسخ 217= گزینه «3» صحیح است ، آیه 13 سوره آل عمران

قطعاً در برخورد میان دو گروه برای شما نشانه و درس عبرتی بود گروهی در راه خدا می جنگیدند و دیگری کافر بودند که مومنان را به چشم خود دوبرابر می دیدند و خدا هرکه را بخواهد به نصرت خود تایید می کند، یقیناً در این ماجرا برای صاحبان بصیرت عبرتی است*

در ادامه بشارت به مومنان و هشدار به کفار که نباید به مال و نفراتشان مغرور شوند

ص: 79

مثال زنده از جنگ بدر می آورد. مگر یادتان نیست که در آن روز دو گروه رو در رو شدند که یکی در راه خدا می جنگید و از لحاظ نفرات و تجهیزات با گروه دیگری که کافر بودند قابل مقایسه نبود اما خدا با امدادهای غیبی گروه اندک مومنین را بر آنها غلبه داد به طوری که مومنین را در دیدگان مشرکین اندک نشان داد تا کفار با جرات به مومنین حمله ور شوند و از ترس پشت به جنگ نکنند و بعد از آن که جنگ در گرفت مومنین در نظر مشرکین دو برابر شدند تا از ترس پا به فرار گذاشته و شکست بخورند.پس پیروزی همواره با خداست نه با مال و اولاد و سلاح و هرکس را بخواهد با یاری خود تایید کرده و اموال و نیروی مشرکان را بی اثر می سازد.آنها که چشم بصیرت دارند و حقایق را آنچنان که هست می بینند از این پیروزی عبرت می گیرند که فقط ایمان و اعتماد به خدا سرمایه اصلی پیروزی است و لاغیر

پاسخ 218 = گزینه «2» صحیح است، آیه 55 سوره مائده

منحصراً ولی شما خداست و پیامبرش و مومنانی که نماز را برپا می دارند و در حال رکوع زکات می دهند*

ولی به معنای سرپرستی و قدرت تصرف در امور و رهبری مادی و معنوی است و نباید آن را به معنی دوست گرفت زیرا آن وقت معنای آیه این می شود که فقط با خدا، رسولش و مومنینی را که در حال رکوع زکاتمی دهند، به دوستی گرفت در حالی که دوستی یک حکم عمومی و شامل همه مسلمین می شود. وقتی معلوم شد که ولایت به معنای نوعی تصرف و تدبیر در شئونات زندگی بندگان است پس مومنینی که در حالت رکوع زکات می دهند اشاره به شخص خاصی دارد و آن علی(ع) است که طبق روایات در حال رکوع انگشتری خود را به عنوان زکات به سائل داد. اگر ایراد گرفته شود چگونه علی(ع) با آن حضور قلب در نماز به یک سائل انگشتری می دهد باید گفت حضرت اراده خویش را در نماز از دست نمی دادند بلکه با اراده خود از آنچه لایق مقام الهی نیست رو بر می گرفتند و متوجه آنچه شایسته این مقام بود، می شدند و به همین دلیل حضرت زکات خود را در حین اقامه نماز ادا کردند.

ص: 80

پاسخ 219= گزینه «3» صحیح است، آیه 110 سوره آل عمران

شما بهترین امتی هستید که برای مردمان پدید آمده اند چون به نیکی فرمان می دهید و از منکر نهی می کنید و به خدا ایمان دارید و اگر اهل کتاب ایمان آورده بودند برایشان بهتر بود از آنان بعضی مومن و بیشترشان فاسقند*

اصلاح جامعه بشری بدون دعوت به حق و مبارزه با فساد غیر ممکن است.اما اینکه امر به معروف و نهی از منکر بر ایمان به خدا مقدم شده از یک طرف به خاطر اهمیت این فریضه الهی است و از طرف دیگر به این دلیل است که با انجام این فریضه ایمان گسترش می یابد. می فرماید: اگر اهل کتاب به این احکام روشن و مفید ایمان آورند،خودشان سود خواهند برد اما فقط عده کمی از آنها ایمان می آورند و اکثر آنها چون فاسقند و از راه بندگی خدا خارج شده اند،بر کفر خویش اصرار می ورزند.

پاسخ 220= گزینه «2» صحیح است، آیه 55 سوره غافر

پس صبر کن که وعده خدا حق است و برای گناهت آمرزش بخواه و به حمد پروردگارت، شامگاهان و بامدادان تسبیح بگوی*

وقتی حمایت خدا از مومنان و رسولانش معلوم شد در اینجا به عنوان نتیجه گیری سه دستور به پیامبر اسلام می دهد 1-صبر کن که وعده خدا حق است و سرانجام تو، مومنان و مکتب تو پیروز خواهید شد 2-برای گناهانت استغفار کن که منظور همان ترک اولی است 3- تسبیح و حمد پروردگارت را هر صبح و شام به جای آور و یعنی خدا را تسبیحی بگو که همراه با حمد او باشد، حمدی که مستمر و به خاطر نعمت های جمیل او باشد.

پاسخ 221= گزینه «2» صحیح است، آیه 42 سوره نساء

آن روز کسانی که کفر ورزیده اند و پیامبر خدا را نافرمانی کرده اند آرزو می کنند که ای کاش با خاک یکسان می شدند و نمی توانند از خدا هیچسخنی را پوشیده بدارند*

آن روز وقتی دادگاه عدل الهی را می بینند و شهادت گواهان غیرقابل انکار را مشاهده می کنند آنچنان پشیمان می شوند که آرزو می کنند ایکاش با خاکهای

ص: 81

زمین یکسان شده و به کلی فراموش می گشتند زیرا اصلا نمی توانند سخنی را در آن روز از خدا پنهان کنند.

پاسخ 222= گزینه «2» صحیح است، آیات 47 و 48 سوره غافر

و آنگاه که در آتش با یکدیگر بگو مگو می کنند ناتوانان به مستکبران می گویند ما پیرو شما بودیم پس آیا شما بازدارنده بخشی از آتش از ما هستید؟*

وقتی آل فرعون در آتش دوزخ بگو مگو می کنند ضعیفان به مستکبران می گویند ما در دنیا تابع شما بودیم و لازم است شما در مواقع سخت به کمک ما بشتابید و هیچ حاجت و سختی شدیدتر از وضعی که امروز داریم، نیست آیا می توانید کاری برای ما بکنید و مقداری از این آتش را از ما بردارید؟ توقع نداریم همه این عذاب را بردارید بلکه مقداری هم بردارید ما قانع هستیم. بدون شک این پیروان در آن روز می دانند که مستکبران کمترین توانایی برای دفاع از آنها ندارند چون ظاهر شده که همه امور به دست خداست بعلاوه خود متکبران نیز گرفتار چنین عذابی هستند پس چرا این درخواست را می کنند؟ 1- برای تمسخر و سرزنش متکبران است که معلوم می کند تمام ادعاهای آنها پوشالی و دروغ بوده 2- سخن ایشان ظهور عادت و ملکه ای است که در دنیا نسبت به بزرگان خود داشتند و آن ملکه این بود که نسبت به مستکبران خود تملق می کردند و در هر سختی به ایشان پناهنده می شدند.

کسانی که استکبار می کردند، می گویند: اکنون همه ما در آن هستیم. خداست که میان بندگان داوری کرده است*

در واقع متکبران می گویند : امروز روز جزاست و نه عمل امروز حکم خدا مسلط شده و تمام اسباب را از کار انداخته است آن خیال هایی که در دنیا داشتیم و خود را نیرومند و از شما ممتاز می دانستیم همه باطل شده، ما هم مثل شماییم و هیچ قدرتی در دفع عذاب به هر مقداری نداریم چون می بینید که ما هم مانند شما در آتش هستیم.

ص: 82

پاسخ 223= گزینه «1» صحیح است، آیات 160 و 161 سوره نساء

پس به سزای ستمی که از یهودیان سر زد و به سبب آنکه مردم را بسیار از راه خدا بازداشتند چیزهای پاکیزه ای را که بر آنان حلال شده بود حرام کردیم*

خلافکاری های یهود کیفر هایی را در برداشت از جمله تحریم بعضی از چیزهایی که پاک و حلال بود.این تحریم جنبه تشریعی داشت و برایمجازات آنها بود و شامل حیوانات سم چاک مثل شتر و پیه و چربی گاو و گوسفند که مورد علاقه آنها بود، می شد. از آیه 146 انعام معلوم می شود این تحریم ظالم و غیر ظالم را در بر می گرفت.

و به سبب ربا گرفتن شان با آن که از آن نهی شده بودند و به ناروا مال مردم خوردن شان، و ما برای کافران آنان عذابی دردناک آماده کرده ایم*

ربا خواری و خوردن ناحق مال مردم سبب دیگری برای آن تحریم بود اما غیر از کیفر دنیوی، کیفر اخروی آنها، عذاب دردناکی است که برای کافران آنها فراهم شده است معلوم می شود تحریم ربا منحصر به اسلام نبوده و در سایر ادیان الهی نیز حرام شده بود.

پاسخ 224= گزینه «4» صحیح است، آیه150سوره بقره

و از هر کجا بیرون آمدی روی خود را به سمت مسجدالحرام بگردان و هر کجا بودید رو های خود را به سوی آن بگردانید تا برای مردم غیر از ستمگرانشان بر شما حجتی نباشد، پس از آنان نترسید و از من بترسید تا نعمت خود را بر شما کامل گردانم و باشد که هدایت شوید*

یهود از کتب خود دریافته بودند که پیامبر موعود به دو قبله نماز می گذارد حال اگر مسلمین، کعبه را به عنوان قبله نمی پذیرفتند این بهانه به دست یهود داده می شد که این پیامبر، پیامبر موعود نیست از طرف دیگر اگر کعبه به عنوان قبله انتخاب نمی شد مشترکین نیز این ایراد را می گرفتند که اگر محمد برای احیای آیین ابراهیم آمده پس چرا به کعبه توجه نمی کند؟ لذا می فرماید: تو و تمام مسلمانان در هر کجا که هستید برای نماز روی خود را به جانب مسجد الحرام نمایید تا مردم دلیلی بر ضد شما نداشته باشند البته اینطور نیست که صدای مخالفان به طور کلی قطع

ص: 83

شود بلکه عده ای که ظالم و تابع هوس هستند به بهانه جویی ها و اعمال خلاف خود ادامه خواهند داد اما از آنها نهراسید و تنها از من و نافرمانی من بترسید که رمز پیروزی واقعی در همین است. دستور توجه به کعبه علاوه بر آنکه برای بستن دهان مخالفان بود هدف دیگری نیز داشت و آن این بود که نعمتم را بر شما تمام کنم و شما را از قید تعصبات برهانم و با انضباط اسلامی آشنا سازم اینها همه شروط لازم برای هدایت یافتن است.در اینجا لازم است به یک سوال مهم پاسخ داده شود و آن این است که اگر اصل و مغز عبادت حالات درونی انسان مانند خشوع و رجاء و عشق و جذبه و امثال آن است دیگر چه نیازی به این است که مثلاً نمازمان رکوع یا سجود داشته باشد و یا مجبور باشیم قبله ای داشته باشیم ؟ ما می خواهیم با عباداتمان از یک سو متوجه خدا شویم و از سوی دیگر خدا در جهتی و طرفی قرار ندارد، پس به ناچار باید عبادت ما بر سبیل تمثل و تجسم درآید به این صورت که خصوصیات قلبی خود را در عبادت مانند (خضوع و خشوع و خوف و رجا و عشق و جذبه و امثال آن ) با شکل و قیافه ای که مناسبش باشد،در عمل خود منعکس کنیم مثلاً برای اینکه ذلت و حقارت قلبی خود را به پیشگاه مقدس او عرضه کنیم به سجدهبیفتیم و با این عمل خارجی از حال درونی خود حکایت کنیم. همینطور خدا کعبه را قبله قرار داده و دستور داده که تمام افراد در حال نماز رو به طرف آن بایستند و در بعضی شرایط از ایستادن رو به قبله و پشت کردن به آن نهی فرموده و در شرایطی دیگر آنرا نیکو شمرده است به این وسیله قلبها را با توجه به سوی خدا کنترل نموده، تا در خلوت و جلوتش، در قیام و قعودش، در خواب و بیداریش، در عبادت و مراسمش، حتی در پست ترین حالات و زشت ترینش، پروردگار خود را فراموش نکند. اینست فایده تشریع قبله از نظر فردی.اما فواید اجتماعی آن عجیب تر و آثارش روشن تر و دلنشین تر است برای اینکه مردم را با همه اختلافاتی که در زمان و مکان دارند متوجه یک نقطه کرده و با این تمرکز دادن، وحدت فکری آنان و ارتباط جوامع شان و التیام قلوب شان را مجسم ساخته و این لطیف ترین روحی است که ممکن است در کالبد بشریت بدمد، روحی که در جمیع شئون حیات مادی و معنوی افراد نفوذ می کند و اجتماعی مترقی تر و اتحادی قوی تر می سازد و این موهبتی است که خدای تعالی امت اسلامی را به آن اختصاص داده و با آن

ص: 84

وحدت دینی و شوکت جمعی آنان را حفظ فرموده در حالی که قبلاً احزاب و دسته های مختلفی بودند و سنت ها و طریقه های متشتتی داشتند، حتی دو نفر انسان یافت نمی شد که در یک نظریه با هم متحد باشند،اینک خدا را با کمال عجز بر همه نعمت هایش شکر می گوییم.

پاسخ 225= گزینه «4» صحیح است، آیه 74 سوره بقره

سپس دل هایتان پس از آن سخت شد، همانند سنگ یا از آن سخت تر، در حالی که از بعضی از سنگ ها جویباران می شکافد و بعضی از آنهاست که می شکند و آب از آنها بیرون می آید و بعضی از آنهاست که از خشیت الهی ( از کوه ) فرو می افتد و خدا از آنچه می کنید غافل نیست.

بعد از دیدن این همه آیات و معجزات نه تنها متاثر نشدند بلکه بر لجاجت شان افزوده شده و دلهایشان همانند سنگ و بلکه سخت تر شد. اما خشیت و ترس سنگ ها به چه معناست ؟ سنگها و تمام موجودات طبق یک شعور تکوینی امر پروردگار را درک کرده و از فرمانش پیروی می نمایند بنابراین ترس سنگها به این معناست که آنها چون به واسطه علل و عواملی ریزش می کنند که خدا آنها را قرار داده لذا پیروی سنگ ها از علل طبیعی و سقوط آنها همان ترس از خدا و پیروی فرمان اوست. در آخر تاکید می شود که در قرآن سر گذشت هیچ قومی به اندازه یهود ذکر نشده چون این قوم به شدت از حس و ماده پیروی می کردند یعنی فقط آنچه را که به حسشان می آمد می پذیرفتند و به همین دلیل تسلیم مادیات و هوسهای مادی می شدند. همان بلایی که امروز تمدن غرب به آن دچار شده است.از یک طرف دلایل مربوط به ماوراء حس را نمی پذیرند و از طرف دیگر به راحتی و بی مطالبه هیچ دلیلی، زندگی را منحصر به لذات مادی می دانند.

پاسخ 226= گزینه «3» صحیح است، آیه 16 سوره مائده

خدا در پرتو آن کسانی را که از رضای او پیروی می کنند به راه های امن رهنمون می گردد و آنان را به فرمان خویش از تاریکی ها به سوی روشنایی خارج می کند و به راه راست هدایت شان می کند*

ص: 85

خدا به برکت نور قرآن هر کس را که به دنبال کسب خوشنودی اش باشد به راههای سلامت می رساند یعنی سلامتی و سعادت جز با پیروی از آنچه مایه خشنودی خداست، به دست نمی آید. خدا به فرمان خودش، در پناه نور قرآن انسان را از انواع تاریکی ها به سوی نور توحید و علم و اتحاد رهبری می کند و سرانجام آنها را به صراط مستقیم هدایت می فرماید، صراطی که از نظر اعتقادی و عملی هیچ انحرافی در آن نیست و رهروانش را حتماً به مقصد می رساند. راه های سلامتی علیرغم تعددشان، همگی رهروان خویش را به نعمات و الطاف الهی می رسانند و راهپیمایان خود را پراکنده نمی سازند. اما صراط مستقیم یک راه بیشتر نیست که مسلط و حاکم بر تمام سبیل های سلامتی است لذا هدایت به صراط مستقیم نیز بر هدایت به سایر راه ها تحکم دارد. نکره آمدن صراط مستقیم نیز برای بزرگداشت آن است.

پاسخ227 = گزینه «2» صحیح است، آیه 19 سوره مجادله

شیطان بر آنان چیره شده و خدا را از یادشان برده است،آنان حزب شیطانند.آگاه باش که حزب شیطان همان زیانکارانند*

منافقان مغرور و دروغگو که همه همتشان دنیاست، دربست تحت اختیار شیطانند و به کلی خدا را فراموش کرده اند لذا نه تنها منحرف می شوند بلکه در زمره شیاطین در می آیند و به گمراه ساختن دیگران همت می کنند.

پاسخ228 = گزینه «1» صحیح است، آیه 22 سوره مجادله

قومی را نمی یابی که به خدا و روز آخرت ایمان داشته باشند و کسانی را که با خدا و رسولش مخالفت کرده اند، هرچند پدرانشان یا پسرانشان یا برادرانشان یا عشیره آنان باشند، دوست بدارند. در دل اینهاست که خدا ایمان را نوشته و آنها را باروحی از جانب خود تائید کرده و آنان را به بهشت هایی که از زیر آن جوی هایی روان است در می آورد؛ همیشه در آنجا ماندگارند؛ خدا از ایشان خشنود و آنها از او خشنودند؛ اینانند حزب خدا، آری حزب خداست که رستگارانند*

کسی که واقعا به خدا و رسولش و روز جزا ایمان دارد ممکن نیست با دشمنان خدا

ص: 86

دوستی کند هر چند که همه نوع سبب و انگیزه دوستی در آنان وجود داشته باشد مانند اینکه پدرش با پسرش باشد یا قرابتی دیگر داشته باشد. یعنی جمع میان محبت خدا و محبت دشمنان خدا محال است اگر هم دوستی ناشی از قرابت را ذکر کرد بخاطر آن بود که مودت خویشی قویترین و پابرجا ترین محبت است و به آسانی از دلها بیرون نمی رود پستکلیف سایر تعلقات آدمی روشن است. وقتی مومنین حقیقی اینچنین هستند پس امدادهای الهی شامل حال آنها شده و ایمان در قلبشان مستقر می گردد و به وسیله روحی از جانب خدا تقویت می شوند و به نوعی حیات معنوی جدید که خدا به مومنان حقیقی افاضه می کند دست می یابند. سپس به آنها وعده بهشت و دخول در آن را می دهد زیرا خدا از ایشان راضی است و رضایت خدا نیز عبارت است از رحمت او که مخصوص مومنین خالص است و ایشان هم از خدا راضی اند برای اینکه به وعده خدا که زندگی پاک و بهشت خرم است، می رسند.اینها که ایمانی خالص دارند همان حزب خدایند و بی هیچ شکی حزب الله در دنیا و در آخرت پیروز است. نکته مهم این است که آن روحی که مومنین خالص با آن تقویت می شوند عبارت است از مبدا حیات که قدرت و شعور از آن ناشی می شود یعنی در مومنین علاوه بر روح نباتی، حیوانی و انسانی که در مومن و کافر مشترک است روحی دیگر وجود دارد که از آن حیاتی دیگر ناشی می شود و منشا قدرت و شعور جدیدی می گردد این روح یکی از مراتب روح انسانی است و بعد از آن که ایمان به کمال برسد به آن نایل می گردند و دیگر از آن جدا نمی شوند.

پاسخ 229= گزینه «3» صحیح است، آیه 20 سوره مجادله

در حقیقت کسانی که با خدا و پیامبر او به دشمنی برمی خیزند آنان در زمره زبونان هستند.*

چرا حزب شیطان زیان کارند؟ چون با خدا و رسولش دشمنی می کنند و دشمنان خدا و رسول از خوارترین مخلوقاتند چون وقتی بین دو متخاصم، یکی دارای همه عزّت ها باشد ( خدا ) قهراً برای دیگری،همه ذلت هاست.( حزب شیطان )

ص: 87

پاسخ 230= گزینه «4» صحیح است، آیه 34 سوره ق

به سلامت در آن درآیید که این روز جاودانگی است *

پاسخ231 = گزینه «4» صحیح است، آیه 5 سوره فاتحه

خداوندا! تنها تو را می پرستیم و تنها از تو یاری می خواهیم*

تا اینجا به توحید نظری توجه داد اما این آیه به نتیجه چنین شناختی که همان توحید عملی است اشاره می کند.معرفت به رب العالمین، الرحمن، الرحیم و مالک یوم الدین چنان انسان را وادار به اظهار تقدیس و تذلل می کند که لحن سخن او عوض می شود و نخست به توحید عبادی اقرار کرده و با خدا عهد می بندد که تنها تسلیم تو هستیم و فقط تو را عبادت می کنیم. سپس توحید ربوبی را بیان می دارد یعنی تنها از تو یاری می جوییم و برای رفع مشکلاتمان از هیچ کسی جز تو کمک نمی گیریم.از لحن این آیه و آیات قبلی و تقدم "ایاک" دو نکته مهم بدست می آید: 1- حقیقت عبادت این استکه هم خدا را ناظر و حاضر ببینی و هم خودت را در پیشگاه او بدانی2- ما غیر از بندگی خدا شانی نداریم و خدا نیز جز پرستیده شدن شأن دیگری ندارد. باید توجه داشت آیه بر عبادت و استعانت به عنوان یک حرکت اجتماعی هماهنگ و نه فردی تاکید می کند. البته یاری خواستن از خدا منافاتی با بهره گیری از اسباب ندارد به شرطی که فقط خدا را موثر بدانی و برای اسباب تأثیر مستقل قائل نباشی در این صورت به مستحکم ترین تکیه گاهها دست خواهی یافت.

پاسخ232 = گزینه «3» صحیح است، آیه 18 سوره مائده

و یهود و نصاری گفتند ما پسران خدا و دوستان او هستیم! بگو پس چرا شما را به خاطر گناهانتان عذاب می کند؟ آری شما نیز انسان هایی هستید از همان دست که آفریده است،هرکس را بخواهد می آمرزد و هرکس را بخواهد عذاب می کند و حکومت آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست از آن خداست و سیر بازگشت به سوی اوست*

آنها مدعی بودند نسبتشان با خدا مانند نسبت فرزند با پدر است و به علاوه ادعا

ص: 88

داشتند دوستان خدایند و هدفشان این بود در نزد خدا قرب بیشتری برای خود قائل شده و نسبت به دیگران از امتیازات ویژه برخوردار شوند مانند اینکه اگر هر کاری بکنیم عذاب نمی شویم و عاقبت ما سعادت و احترام است که متاسفانه هنوز نیز این تعصبات نژادی وجود دارد. اما برای رد این ادعا دو دلیل می آورد: 1- شما اگر فرزند و دوست خدا هستید باید از هر عذاب دنیوی و اخروی در امان باشید در حالی که خدا بارها شما را به خاطر گناهانتان دچار عذاب کرد و در آخرت نیز به کیفر اعمال خود می رسید 2- شما از جمله مخلوقات خدا هستید لذا هر طور بخواهد درباره شما حکم می کند، بیامرزد یا عذاب کند بدون اینکه امتیازات مورد ادعای شما بتواند مانع عذاب یا مغفرت او بشود چون او بر هر چیزی که در آسمانها و زمین و میان آندواست، تسلط و حکومت دارد به علاوه بازگشت همه به سوی اوست پس نه محتاج فرزند و دوست است و نه کسی یا چیزی جلوی اراده او را می گیرد.

پاسخ 233= گزینه «3» صحیح است، آیه 45 سوره عنکبوت

آنچه از کتاب آسمانی که برتو وحی شده بخوان و نماز را بر پا دار که نماز از فحشا و زشتکاری باز می دارد و ذکر خدا بزرگتر است و خدا می داند که چه می کنید*

بعد از بیان داستان اقوام گذشته و عاقبت شوم شرک، حالا به پیامبر دستور می دهد: آنچه از کتاب آسمانی به تو وحی شده، تلاوت کن زیرا تلاوت قرآن بهترین مانع شرک و گناهان است و نماز را بر پا دار که نماز از فحشا و منکرات باز می دارد اما آنچه عاید تو می شود از این بالاتر است چون نماز تو را به یاد خدا می اندازد و ذکر خدا بزرگترین خیری است که ممکن است به انسان برسد. خدا می داند آنچه را که شما از خیر و شر انجام می دهید وچون می داند پس لازم است که مراقب باشید و از خدا غافل نگردید.اگر نماز مانع فحشا و منکر است پس چرا بعضی نمازگزاران مرتکب گناه می شوند؟اثر طبیعی نماز بازداری از گناه است و هرچه نماز کامل تر باشد،این اثر نیز قوی تر است چون نماز توجه خاصی از بنده ناچیز به سوی خدایی است که از هر چیزی برتر است پس هر نمازی به نسبت کامل بودنش نهی از فحشا و منکر می کند لذا حتی کسی که نماز را با نواقصی به جا می آورد به همان اندازه نسبت به شخص بی نماز از گناهان دور می شود.

ص: 89

پاسخ 234= گزینه «2» صحیح است، آیه 20 سوره فصلت

تا چون به آن رسند گوششان و دیدگانشان و پوستشان به آنچه می کرده اند بر ضدشان گواهی دهند*

وقتی دشمنان خدا همانها که رسولان الهی را تکذیب می کردند به آتش دوزخ می رسند اعضای بدنشان از روی شعورشهادت می دهند که او چه گناهان زشتی را مرتکب شده است.آیا این شهادت قابل انکار است؟

پاسخ235= گزینه «2» صحیح است، آیه 26 سوره طور

گویند: ما قبلاً در میان خانواده خود بیمناک بودیم*

مشفق اگر با "با" متعدی شود معنای ترس در آن برجسته تر است و اگر با "فی" متعدی شود معنای محبت در آن روشنتر است یعنی ما در دنیا نسبت به خانواده خود اشفاق داشته و دوست داشتیم سعادتمند گردیده و می ترسیدیم مبادا دچار ضلالت و گرفتاری بشوند لذا با نیکی با آنان معاشرت کرده و نصیحت شان می کردیم.

پاسخ 236= گزینه «3» صحیح است، آیه 85 سوره نساء

هرکس شفاعت پسندیده کند برای وی از آن نصیبی خواهد بود و هرکس شفاعت ناپسندیده ای کند برای او از آن نیز سهمی خواهد بود و خدا همواره به هر چیزی تواناست*

قبلاً فرمود تو مسئول کار خودت هستی نه مسئول کار دیگران اما برای آنکه این حقیقت منشاء بی تفاوتی نشود می فرماید: هر کس دیگری را شفاعت به انجام کار خیر یا شر کند از آن سهمی خواهد برد اما نه اینکه از ثواب یا کیفر شخص کننده عمل کم کند و به شفاعت کننده ها بدهد بلکه خدا حساب عمل آنها را دارد و دقیقا آن را حفظ می کند. پس درحقیقت می خواهد مومنین را بیدار ساخته و از شفاعت بد یعنی شفاعت ظالمان نهی کند. باید دانست شفاعت اگر قبل از انجام عمل باشد به معنی راهنمایی و تشویق است و اگر بعد از آن باشد به معنی نجات از عواقب عمل است.منطق اسلام این است که مردم در سرنوشت اعمال

ص: 90

یکدیگر از طریق شفاعت و تشویق و راهنماییشریک هستند و حتی اگر با سکوت سبب تشویق جمعیتی به کارنیک شوند سهم قابل ملاحظه ای از نتایج کار را خواهند داشت.

پاسخ 237= گزینه «4» صحیح است، آیه 14 سوره قلم

به خاطر آنکه مالدار است و صاحب پسران*

علت پیدایش آن صفات را بیان می کند: مالداری و دل بستگی به اولاد، یاغی اش کرده و به جای شکر خدا کفران نعمت می کند و در نتیجه بیگانگی از خدا تمامی رذایل خبیثه در دلش پیدا شده است.

پاسخ238 = گزینه «1» صحیح است، آیه 28 سوره ملک

بگو: به من خبر دهید اگر خدا مرا و هر که را با من است هلاک کند یا ما را مورد رحمت قرار دهد چه کسی کافران را از عذابی پردرد پناه خواهد داد*

کفار مکه،رسول و مومنین را به مردن نفرین می کردند لذا پیامبر جواب می دهند: چه خدا ما را هلاک کند یا باقی گذارد به هرحال سرنوشت ما به دست اوست و ما از رحمت او امید خیرداریم اما شما چه می کنید و چه کسی را دارید که از عذاب الیم خدا که به خاطر کفرتان مستحق آن شدید،پناهتان دهد؟

پاسخ 239= گزینه «4» صحیح است، آیه 25 سوره قلم

بامدادان در حالی که بر منع مستمندان توانا بودند رهسپار شدند*

در آیات گذشته تکذیب گرانی را توصیف کرد که بر اثر فزونی مال و فرزندان پشت پا به همه چیز می زدند.این آیات همان تکذیب گران را تهدید می کند: ما قطعاً آنها را مانند صاحبان باغ مبتلا به بلا می کنیم. صاحبان باغ قسم خوردند که میوه های باغ راه صبحگاهان و دور از چشم مستمندان بچینند و هیچ از آن استثنا نکنند و برای مستمندان چیزی باقی نگذارند و این نهایت ضعف ایمان و بخل ایشان را می رساند. بعضی نیز احتمال داده اند که منظور از عدم استثنا این است که آنها ان شاءالله نگفتند بلکه همه اعتمادشان بر نفس خودشان و اسباب ظاهری بود. اما به

ص: 91

هنگام شب در آن زمان که همه در خواب بودند بلایی فراگیر از ناحیه پروردگارت به تمام باغ فرود آمد، و آتش سوزان و صاعقه ای مرگبار چنان بر آن مسلط شد که آن باغ خرم همچون شب سیاه گردید و جز مشتی خاکستر از آن باقی نماند.

پاسخ 240= گزینه «2» صحیح است، آیات 6و7 سوره حاقه

و اما عاد، پس با تندباد بسیار سرد و بنیان کن هلاک شدند*قیامت کبری همان کوبنده ای است که ثمود و عاد تکذیبش کردند. اثر تکذیب ثمود هلاکت توسط طاغیه بود که صاعقه ای ویرانگر بود که بر آنها مسلط شد (سجده 17 ) و صدای وحشتناکی داشت (هود 67 ) و در چند لحظه، لرزه بر قصرها و خانه هایشان افکند ( اعراف 78 ) و همه را در هم کوبید و جسم های بی جانشان برزمین افتاد. نتیجه تکذیب قوم عاد نیز هلاکت توسط تندبادی سرکش و پر سر و صدا و سرد و مسموم بود.

آن را هفت شب و هشت روز پیوسته بر آنان گماشت و آن قوم را در آن حال از پا در افتاده بینی، گوئی ایشان تنه های تو خالی نخلند*

با یک تشبیه ریشه کن شدن آنها و نیز توخالی بودن اقتدارشان را بیان می دارد: این تندباد را چنان بر آنها مسلط ساخت که به طرز عجیبی ایشان را ریشه کن نمود و اگر تو آنجا بودی می دیدی که آن قوم همچون ریشه یا تنه پوسیده و توخالی درختان نخل روی زمین افتاده اند.

پاسخ 241= گزینه «3» صحیح است، آیه 2 سوره ملک

کسی که مرگ و زندگی را آفرید تا شما را بیازماید که کدامیک نیکوکارترید و او عزیز غفور است*

خدای تعالی شما را اینطور آفریده که نخست موجود زنده باشید و سپس بمیرید و این نوع از خلقت، امتحانی است تا به این وسیله خوبان شما از بدهای شما متمایز شود و معلوم شود کدامتان از دیگری بهترعمل می کنید. یعنی صاحبان عمل نیک مقصود اصلی خلقت هستند و دیگران به خاطر آنان خلق شده اند. او عزیز است و قدرت مطلقه مخصوص اوست و هیچکس نمی تواند بر او غالب شود تا به این ترتیب به

ص: 92

همگان هشدار دهد که متوجه عمل نیک بشوند به علاوه با دادن وعده آمرزش به گناهکاران آنها را امیدوار می سازد که از لغزش و گناهان مایوس نباشند و با این جمله کوتاه ایجاد خوف و امید می کند تا انسانها از هدف خلقت که انجام بهترین عمل است باز نمانند. از آیه معلوم می شود آنچه برای اسلام مهم است کیفیت عمل است و نه کثرت و کمیت آن و البته کیفیت عمل نیز وابسته به اخلاص و معرفت خداست و بهترین معرفت یکی هم این است که انسان ایمان بیاورد همه قدرت ها در قبضه خداست و زمام همه امور به او ختم می شود. باید دانست اگر خدا مرگ را خلق کردنی می داند برای اینست که مرگ عدم نیست بلکه مطابق تعالیم قرآن فقط یک انتقال است و این خلق شدنی است. اما در مورد آزمایشات الهی باید گفت که اساساً ما سه نوع امتحان داریم اول امتحانی که برای افزایش علم آزمایش کننده نسبت به آزمایش شونده است مانند این که امانتی را به کسی بسپاری تا میزان امین بودن او را بسنجی دوم امتحانی که برای افزایش علم امتحان شونده نسبت به وضعیت خودش صورت می گیرد مانند امتحاناتی که معلمین می گیرند و میزان استحقاق شاگردان را برای خود شاگردان معلوم می کنند سوم امتحانی که برای پرورش آزمایش شونده ها صورت می گیرد تا استعدادهایشان بروز کند که آزمایش الهی اینگونه است

پاسخ 242= گزینه «1» صحیح است، آیه 8 سوره تحریم

ای کسانی که ایمان آورده اید! به درگاه خدا توبه ای نصوح کنید، امید است که پروردگارتان گناهانتان را از شما بپوشاند و شما را به باغ هایی که از زیرآن جویبارها روان است در آورد. در آن روز خدا، پیامبر و کسانی را که با او ایمان آورده اند خوارنمی گرداند. نورشان از پیشاپیش آنان،و سمت راستشان روان است. می گویند: پروردگارا نور ما را برای ما کامل گردان و برما ببخشای که تو برهرچیزتوانایی*

بعد از آن که مومنین را امر فرمود که خود و اهل بیت خود را از آتش حفظ کنند برای بار دوم تاکید به توبه نصوح می کند. این توبه 5 ثمره بزرگ دارد: بخشودگی گناهان،ورود در بهشت، عدم خواری،منور شدن به نور ایمان،تکمیل شدن نورشان. اگر فرمود "و مومنینی که با او ایمان آوردند" برای این است که بفهماند صرف ایمان آوردن کافی نیست و باید به تمام معنا ملازم و مطیع پیامبر( ص) بود.

ص: 93

پاسخ 243= گزینه «2» صحیح است، آیه 10 سوره ملک

و گویند: اگر شنیده بودیم یا تعقل کرده بودیم در میان دوزخیان نبودیم*

کفار پاسخ می دهند: آری،انذار کننده به سراغ ما آمد اما نه تنها آنها را تکذیب کردیم و به پیام حیات بخش آنها گوش ندادیم بلکه به ایشان افتراء بستیم و گفتیم که خدا هرگز چیزی نازل نکرده و شما درگمراهی بزرگی هستید. به این ترتیب به پیروی از هوای نفس خویش ادامه دادیم در حالی که اگر گوش می دادیم و نصایح آنها را اطاعت می کردیم و اگر عقل می داشتیم و استدلال حق آنها را می فهمیدیم امروز در زمره اهل جهنم نبودیم و این چنین عذاب نمی شدیم

پاسخ 244= گزینه «4» صحیح است، آیه 8 سوره طلاق

و چه بسیار شهرها که از فرمان پروردگار خود و رسولانش سر پیچیدند و از آنها حسابی سخت کشیدیم و آنان را به عذابی بس عجیب عذاب کردیم*

در قرآن درباره هیچ حکمی به اندازه احکام زنان تاکید نشده و این به خاطر پیامدهایی است که این احکام و توصیه ها دارند برای همین آیات انتهایی جنبه موعظه و تهدید و بشارت دارد تا همه به احکام الهی از جمله احکام مربوط به طلاق تمسک جویند. می فرماید: چه بسیار قریه هایی که از فرمان خدا و رسولانش سرپیچی کردند و دعوت آنها را تکذیب کرده و شرایع و احکام الهی را ترک نمودند پس ما نیز در حسابرسی آنها سخت گیری کردیم ( به اصطلاح مته به خشخاش گذاشتیم) و کیفری در این دنیا به آنها دادیم که بی سابقه بود چون مو به مو با اعمالشان تطبیق داشت و آن انقراض نسلشان در دنیا بود. نکته مهم این است که آنچه از مصیبت در دنیا به انسان می رسد ( البته آنچه کهاز نظر دین مصیبت است ) نتیجه محاسبه اعمال آدمی است منتهی خدا بسیاری از اعمال را عفو کرده و مته به خشخاش نمی گذارد اما در محاسبه اعمال مستکبرین و آنهایی که از احکام الهی سرپیچی و ولایت رسولش را نمی پذیرند سخت گیری کرده و هیچیک از گناهانش را از قلم نمی اندازد.

پاسخ245 = گزینه «4» صحیح است، آیه 19 سوره اعلی

درصحف ابراهیم و موسی*

ص: 94

این دستورات که از آیه "قد افلح" تا آخر گفته شد از اصول اساسی تمام ادیان است و منحصر به این کتاب آسمانی نیست و در صحف اولی که منظور صحف ابراهیم و موسی می باشد نیز بوده است.

پاسخ 246= گزینه «2» صحیح است، آیه 2 سوره قمر

و اگر معجزه ای ببینند روی برتابند و گویند سحری دائم است*

اما مخالفان لجوج برای اینکه بهانه ای برای تسلیم نشدن به حق داشته باشند از معجزاتی که صدق دعوت پیامبر را ثابت می کرد اعراض می کردند و می گفتند: این سحری است مستمر. گویا آنها معجزات مکرری از پیامبر دیده بودند که شق القمردرادامه آنها بود و ایشان همه را حمل بر سحرمی کردند

پاسخ 247= گزینه «3» صحیح است، آیه 10 سوره فتح

در حقیقت کسانی که با تو بیعت می کنند جز این نیست که با خدا بیعت می کنند، دست خدا بالای دستهای آنان است پس هر که پیمان شکنی کند تنها به زیان خود پیمان می شکند و هرکه بر آنچه با خدا عهد بسته وفادار بماند به زودی خدا پاداشی بزرگ به او می بخشد*

بیعت با پیامبر به منزله بیعت با خداست یعنی هر اطاعتی که از پیامبر بشود در حقیقت از خدا اطاعت شده و این مطلب را با گفتن "دست خدا بالای دست آنهاست" تاکید می کند به این معنا که دست پیامبر همان دست خداست چون در هنگام بیعت حضرت دست خویش را روی دست مردم می گذاشتند.حال که بیعت با پیامبر همان بیعت با خداست پس فردی که بیعت با حضرت را بشکند در واقع بیعت با خدا را شکسته لذا جز خودش کسی ضرر نمی کند همانطور که اگر وفا کند خودش سود می برد زیرا خدا غنی مطلق است.

پاسخ248 = گزینه «4» صحیح است، آیات 22 تا 34 سوره معارج

مگر نمازگزاران*

همان کسانی که بر نمازشان مداومت می کنند*

فقط مومنین هستند که حرص خود را پیرو عقل و حق قرار داده اند اما حرص سایر افراد

ص: 95

مایه هلاکتشان خواهد بود چون مومنین کسانی هستند که بهترین اعمال یعنی نماز را برپا می دارند زیرا نماز بازدارنده از هر فحشا و منکری است و البته در خواندن نمازشان مداومت دارند، نه اینکه دائما در حال نمازند بلکه به این معنا که نماز آنها خواه کم باشد و خواه زیاد، بر آن مداومت دارند چون اثر هر عملی با مداومت درآن، ظاهر می شود.

و کسانی که در اموالشان حقی معین است*

برای سائل و محروم*

مومنین آنهایی هستند که علاوه بر پیوند با خدا، ارتباطی محکم با خلق دارند و در اموالشان حقی معلوم برای سائل و محروم است. سائل کسی است که حاجت خود را می گوید اما محروم، حیا می کند که تقاضا کند. مومنین با این کار از یک سو با فقر مبارزه می کنند و از سویی دیگر مانع از آن می شوند که حرص دنیوی بجای حرص معقول آنها بنشیند

و کسانی که روز جزا را باور می دارند*

اعمال صالحه ای که مومنین انجام می دهند مانند نماز و انفاق و غیره به این جهت است که روز جزا را تصدیق کرده و معتقدند هرعملی که انجام می دهند به زودی در مورد آن بازخواست می شوند به همین دلیل بر انجام این کارها استمرار داشته و دائماً مراقبند که در انجام هرعملی خدا را فراموش نکنند و مطابق فرمان او عمل کنند

و کسانی که از عذاب پروردگارشان بیمناکند*

زیرا خود را از عذاب پروردگارشان در امان نمی بینند*

مومنین گرچه به روز جزا ایمان دارند و در انجام اعمال صالح مداومت می کنند اما باز از عذاب پروردگارشان بیمناکند زیرا هیچگاه خود را از عذاب پروردگارشان در امان نمی بینند و همواره در حالت خوف هستند. علی علیه السلام به فرزند گرامی اش نصیحت کردند که آنچنان از خدا خائف باش که اگر تمام حسنات مردم روی زمین را بیاوری احتمال بده از تو نپذیرند و آنچنان به او امیدوار باش که اگر تمام گناهان اهل زمین را داشته باشی احتمال بده تو را بیامرزد. تنها در این صورت است که مسیر کمال همواره باز می ماند و الا غرور از اعمال صالح یا یاس از

ص: 96

گناهان انسان را زمین گیر می کند.

و کسانی که دامن خود را حفظ می کنند*

مگر در مورد زنانشان یا کنیزانشان که در این صورت نکوهیده نیستند*

بعد از نماز و انفاق و ایمان به روز جزا و ترس از عذاب الهی، مومنین غریزه جنسی خود را از هر طغیانی کنترل و از هر بی عفتی حفظ می کنند اما منطق اسلام این است که هیچ نیرویی نباید از طبیعت اولیه انسان حذف شود لذا قید می کند که این غریزه را در مسیر صحیح آن یعنی ازدواج به جریان می اندازند به این ترتیب، روش راهبان را باطل می سازد.پس کسانی که از این فراتر روند، آنانند که تجاوزکارند*

اسلام طرفدار پاسخ دادن به غرایزاست منتهی پاسخ متعادل لذا تجاوزاز این حد را که سبب فساد جنسی و فحشا می گردد رد می کند.

و کسانی که امانت ها و پیمان خود را مراعات می کنند*

ویژگی دیگر مومنین اینست که وقتی جان و عرض و مالی، در نزدشان به امانت می گذارند در حفظ و نگهداری آن کوشا هستند و بلکه در آنچه که خدا از وظایف اعتقادی و عملی برعهده شان گذارده نیز خیانت نمی کنند و سرانجام نعمتهایی را نیز که خدا به رسم امانت نزدش گذاشته مانند اعضاء بدنش و یا سلامتی و غیره، آنها را هم به درستی حفظ می کنند.به علاوه مومنین هر قرارداد زبانی یا عملی با کسی می بندند آن را رعایت می کنند و بدون مجوز آن را نقض نمی کنند و از جمله به ایمان به خدا که عهدی است بین بنده و خدا پایبند هستند.

و آنان که بر شهادت های خود قیام می کنند*

و کسانی که بر نمازهای خویش مواظبت دارند*

پاسخ 249= گزینه «4» صحیح است، آیات 278 و 279 سوره بقره

ای کسانی که ایمان آورده اید! اگرواقعاً مومنید از خدا پروا کنید و بازمانده ربا را رها نمایید*

از این بیان چنین بدست می آید که بعضی مومنین در عهد نزول این آیات هنوز ربا

ص: 97

می گرفتند وبقایایی از ربا را از بدهکاران خود طلب داشته اند لذا می فرماید از آنچه مانده صرفنظر کنید و سپس آنان را درآیه بعد تهدید می کند. سپس جمله را با قید "اگر مومنید" تمام کرد تا بفهماند که ترک رباخواری از لوازم ایمان است. به هر حال این آیه با ایمان شروع و با ایمان تمام می شود گویا رباخواری عمیقاً با روح ایمان ناسازگار است.

و اگر چنین نکردید بدانید به جنگ با خدا و رسولش برخاسته اید و اگر توبه کنید سرمایه های شما از خودتان است، نه ستم می کنید و نه ستم می بینید*

شدت برخورد با رباخواران را بیشتر کرده و اخطار می کند که اگر به کار خود ادامه دهید و تسلیم حکم الهی نشوید پس یقین بدانید به خدا و رسول او اعلان جنگ داده اید. اگر کلمه "حرب" را نکره یعنی بدون الف و لام آورد برای این است که عظمت آن جنگ را برساند. اگراین جنگ را هم جنگ با خدا و هم جنگ با رسول نامیده برای این است که رباخواری مخالفت با خداست که حرمت آن را تشریع فرموده و مخالفت با رسول خداست که حکم خدا را تبلیغ نموده است. این بود معنای جنگیدن رباخوار با خدا و رسول اما جنگیدن خدا و رسول با رباخوار معنایش این است که رسول به امر خدا، رباخوار یا هر کس از مسلمانان را که حکمی از احکام را نمی پذیرد مجبور به تسلیم می کند.اگر تسلیم شد که هیچ وگرنه مسلمانان را مامور می کند تا با او جنگ کنند تا تسلیمحکم خدا شود. به عبارت دیگر حکومت اسلامی می تواند با زور جلوی رباخواری را بگیرد. البته اگر توبه کنید و دستگاه رباخواری را برچینید حق دارید سرمایه های اصلی خود را از مردم بدون هیچ سودی بگیرید و این یک قانون عادلانه است زیرا نه به کسی ستم کرده اید و نه مورد ستم واقع شده اید. باید توجه داشت شعار "لا تظلمون و لا تظلمون" یک شعار پرمایه اسلامی در تمام زمینه هاست یعنی نباید تن به ظلم داد و نه به دیگران ستم کرد.

پاسخ250= گزینه «1» صحیح است، آیه 50 سوره ذاریات

پس به سوی خدا بگریزید که من برای شما از طرف او بیم دهنده ای آشکارم*

حال که چنین است و خدا در ربوبیت و الوهیت بی شریک است خواه در نظام تکوین یا در نظام تشریع، پس به سوی خدا فرار کنید که من از جانب او شما را با

ص: 98

بیانی روشن می ترسانم."فرار" جایی بکار می رود که انسان از یکسو با حادثه وحشتناکی روبرو شده و از طرف دیگر پناهگاه امنی سراغ دارد گوئی شرک و کفر آن حادثه وحشتناک است و توحید آن پناهگاه امن.

پاسخ251 = گزینه «1» صحیح است، آیه 186 سوره بقره

و هرگاه بندگان من، از تو درباره من بپرسند،من نزدیکم و دعای دعا کننده را به هنگامی که مرا بخواند اجابت می کنم، پس باید فرمان مرا گردن نهند و به من ایمان آورند، باشد که راه یابند*

درآیه هفت مرتبه به ذات پاک خدا و هفت بار نیز به بندگان اشاره شده تا به این ترتیب نهایت پیوستگی و قرب خدا و بنده را مجسم سازد بخصوص تعبیر "بندگانم" نهایت لطف و رافت خدا را نسبت به بندگانش نشان می دهد. جالب است که نمی گوید "بگومن نزدیکم" بلکه می گوید "من نزدیکم" تا برساند که در موقع دعا هیچ حجابی بین خدا و بنده نیست. کلمه "عبادی" دو مفهوم مهم را افاده می کند1- خدای سبحان مالک حقیقی بندگانش است همانطور که انسان مالک چشمش است برای همین او به ایشان قریب و نزدیک است، نزدیک تر از هر چیزی که با او مقایسه شود 2- این مالکیت باعث شده که هر تصرفی را به هر نحو که بخواهد در بندگانش بکند بدون اینکه دافعی و مانعی جلو تصرفاتش را بگیرد لذا می تواند هر دعای دعا کننده را اجابت کند. بر خلاف آنچه تصور می شود دعا، تسلیم و رضا نیست بلکه کسب نوعی آمادگی برای دریافت فیض الهی است. از این آیه و آیه 60 غافر معلوم می شود هر کس خدا را بخواند دعایش مستجاب می شود اما اگر بیشتر دعاها اجابت نمی شود به خاطر این است که 1- حقیقتاً خدا را نمی خواند و هنوز از تمام اسباب نومید نشده است 2- نیازش کاذب و مضر است و نه واقعی یعنی اجابتش به صلاح بنده نیست 3- از گناهان اجتناب نمی کند زیرا گناه پرده ضخیمی روی اجابت دعا می کشد 4- غذا از حرام است و پاک نیست زیرا حرام بر روح و ایمان انسان اثر ضایع کننده دارد 5- در اجابت خدا شک داشته و یقین ندارد که اومالک حقیقی تمام موجودات است لذا در آنها می تواند تصرف بدون شرط داشته باشد 6- فراموش می کند قبل و بعد از دعا تلاش کند البته صرف نظر از

ص: 99

اجابت دعا، نفس دعا کردن و راز و نیاز با خدا مفید و سبب قرب به خداست زیرا بهترین روش برای پاکسازی روح و رها کردن خود از افکار و احساسات زیان بخش است برای همین ثابت شده کسانی که عادت به راز و نیاز با خدا دارند نیازی به روانپزشک پیدا نمی کنند. نکته آخر اینکه دعا کردن تفاوت مهمی با سوال کردن دارد و آن این است که دعا کردن تلاشی برای تغییر دادن نظر خدا نسبت به بنده است در حالی که در سوال کردن چنین تلاشی نمی شود و فقط درخواست صورت می گیرد.

پاسخ252 = گزینه «3» صحیح است، آیات 181 و 182 و 183 سوره شعراء

پیمانه را تمام دهید و از کم فروشان نباشید*

شعیب پس از دعوت به تقوی و اطاعت امر خدا، انگشت روی مفاسد بارز آن محیط می گذارد: وقتی حجم کالایی را اندازه می گیرید،حق پیمانه را ادا کرده و مردم را به خسارت نیندازید.

و با ترازوی درست بسنجید*

و به مردم اجناسشان را کم ندهید و در زمین فساد برپا نکنید*

وقتی وزن کالایی را اندازه می گیرید با ترازوی مستقیم و صحیح وزن کنید تا مبادا حق مردم را کم بگذارید و به این ترتیب در زمین فساد کنید. البته اگر تمام معانی بخس و خسارت در نظر گرفته شود، غیر از کم فروشی موارد دیگری مانند تقلب و غش را نیز در بر می گیرد.

پاسخ 253= گزینه «4» صحیح است، آیه 86 سوره نساء

و چون شما را به تحیتی بنوازند با تحیتی بهتر از آن یا همانندش پاسخ دهید که خدا حسابگر همه چیز است*

تحیت را با تحیتی بهتر یا لااقل همسان آن پاسخ دهید و بدانید هم تحیت و هم پاسخ آن به هر شکل که باشد بر خدا پوشیده نیست و او حساب همه چیز را دارد. تحیت در واقع یک نوع اعلام دوستی و ابراز محبت و شیوه ای برای نفی هرگونه برتری طلبی است و هرکس از آن امتناع نماید بخیل محسوب می شود. باید

ص: 100

دانست تحیت فقط مخصوص آشنایان نیست بلکه شامل همه می شود.به طوری که از آیات بعد بر می آید مراد، تحیت صلح است که از سوی مشرکان به مسلمانان القا می شود.

پاسخ 254= گزینه «1» صحیح است، آیات 40 تا 48 سوره حاقه

که آن سخن فرستاده گرامی است*

آن سوگند برای اثبات این معناست که قرآن سخن رسول بزرگوار خدا یعنی محمد (ص) است که چون "رسول" نیز آنچه می گوید از ناحیه فرستنده اوست پس در حقیقت گفتار از ناحیه خداست. در مورد تناسب آن سوگند با حقانیت قرآن باید گفت آنچه که ما دیده یا نمی بینیم همه در حکم اجزاء یک نظام واحد هستند که حاکی از آنست که صانع همه چیز یکی است و همه به سوی او درحرکتند و قرآن نیز متضمن همین معناست و انسان را همراه با سایر موجودات به سوی آن صانع دعوت به حرکت می کند.

و سخن هیچ شاعری نیست، چه اندک ایمان می آورید*

و سخن هیچ کاهنی نیست، چه اندک پند می گیرید*

این دو آیه نسبتهای ناروایی را که مشرکان و مخالفان به رسول می دادند نفی می کند.گاه می گفتند او شاعر است و گاه می گفتند او کاهن است و به واسطه ارتباط با شیاطین اسرار غیب را بازگو می کند چون می دیدند قرآن هم نظم مخصوص دارد و هم دارای خبرهای غیبی است. آیه هر دو را رد می کند و آنها را سرزنش می کند که با وجود این که نشانه های روشن حقایق را می بینند اما کمتر ایمان می آورند و متذکر می شوند.