فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا) جلد 2 احادیث - ارثماطیقی
مشخصات کتاب
سرشناسه:درایتی، مصطفی، 1334 - ، گردآورنده
عنوان و نام پديدآور:فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا) جلد 2 احادیث - ارثماطیقی[Book]/ به کوشش مصطفی درایتی؛ ویراستار مجابی درایتی.
مشخصات نشر:تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1390 .
مشخصات ظاهری:45 ج.؛ 5/22 × 5/28 س م.
فروست:نسخه شناسی؛ 1.
شابک:دوره : 978-964-446-271-9 ؛ ج.1 : 978-964-446-272-6 ؛ ج.2 : 978-964-446-273-3 ؛ ج.3 : 978-964-446-274-0 ؛ ج.4 : 978-964-446-275-7 ؛ ج.5 : 978-964-446-276-4 ؛ ج.6 : 978-964-446-277-1 ؛ ج.7 : 978-964-446-278-8 ؛ 400000 ریال : ج.8 : 978-964-446-279-5 ؛ 500000 ریال: ج.9 : 978-964-446-280-1 ؛ 500000 ریال:ج.10 : 978-964-446-281-8 ؛ 500000 ریال: ج.11 978-964-446-282-5 : ؛ 500000 ریال: ج.12 978-964-446-283-2 : ؛ 500000 ریال:ج.13 978-964-446-284-9 : ؛ ج.14 978-964-446-285-6 : ؛ ج.15 978-964-446-286-3 : ؛ ج.16 978-964-446-287-0 : ؛ ج.17 978-964-446-288-7 : ؛ ج.18 978-964-446-289-4 : ؛ ج.19 978-964-446-290-0 : ؛ ج.20 978-964-446-291-7 : ؛ 500000ریال:ج.21 978-964-446-292-4: ؛ 500000ریال:ج.22:978-964-446-293-1 ؛ 500000 ریال: ج.23 978-964-446-294-8 : ؛ 500000ریال:ج.24 978-964-446-295-5 : ؛ 500000ریال:ج.25 978-964-446-296-2 : ؛ ج.26 978-964-446-297-9 : ؛ 500000 ریال: ج.27 978-964-446-298-6 : ؛ 500000 ریال:ج.28 978-964-446-299-3 : ؛ ج.29:978-964-446-300-6 ؛ ج.30:978-964-446-301-3 ؛ ج.31: 978-964-446-302-0 ؛ ج.32: 978-964-446-303-7 ؛ ج.33: 978-964-446-304-4 ؛ ج.34: 978-964-446-305-1 ؛ ج.35: 978-964-446-306-8 ؛ ج.36: 978-964-446-311-2 ؛ ج.37: 978-964-446-312-9 ؛ ج.38: 978-964-446-313-6 ؛ ج.40: 978-964-446-314-3 ؛ ج.41: 978-964-446-317-4 ؛ ج.42: 978-964-446-318-1 ؛ ج.43: 978-964-446-319-8 ؛ ج.44: 978-964-446-320-4 ؛ ج.45: 978-964-446-397-6
وضعیت فهرست نویسی:فاپا
يادداشت:ص.ع. به انگلیسی: Mostafa Derayati. Union catalogue of Iran manuscripts.
يادداشت:ج.2 - 4 (چاپ اول: 1390).
يادداشت:ج.5 و 7 - 22 ( چاپ اول: 1391).
يادداشت:ج.8 (چاپ اول: 1391) (فیپا).
يادداشت:ج.23(چاپ اول : 1391).
يادداشت:ج. 26 - 32 (چاپ اول: 1392) (فیپا).
يادداشت:ج.24 - 25 و 27 - 31(چاپ اول: 1392).
يادداشت:ج.33- 45(چاپ اول: 1393)(فیپا).
مندرجات:ج.1. آئین- اجوبه.- ج.2. احادیث - ارثماطیقی.- ج.3. ارجاع - اشیاء.- ج.4. اصابه - انژکسیون.- ج.5. الانساب - بسیط.- ج.6. البشائر - تخبیس.- ج.7. تجوهر - ترتیل.- ج.8. ترجام - تقریظی.- ج.9. تقسیمات - جامه.- ج.10. الجانب - جوامع.- ج.11. جواهر - حاشیه.- ج.12. حاشیه - حسرت نامه.- ج.13. حسنات - الخلفاء.- ج.14. خلق - دیوان امینی.- ج.15. دیوانی انسی - دیو و پری نامه.- ج.16. الذات - روض.- ج.17. الروضه - سراچه.- ج.18. سراح - شرح الازهار.- ج.19. شرح اساس - شرح شمسیه.- ج.20. شرح الشواهد - شرعیه.- ج.21. شرف - ضیافت.- ج.22. الطاسه - عموم.- ج.23. عناصر - فسوه.- ج.24. فصاحه - قرآن.- ج.25. قرآن (مترجم) - کتاب: سیبویه.- ج.26. کتاب الشاه - کیهان شناخت.- ج.27. گاتها - مثیر.- ج.28. مجادله - مراتع.-ج.29.مراثی-مطلب.-ج.30.مطلع-مفیض.-ج.31.مقابر-منشات.-ج.32.منشات-نامیه.-ج.33. نان-نهریه.-ج.34. نهزه-یهود.-ج.35. نمایه مولفان 1: آباده ای-شیو.-ج.36. نمایه مولفان2: صائبا-یوهان.-ج.37.نمایه موضوعی1: آداب و سنن-فضایل و مناقب.-ج.38.نمایه موضوعی2: فقه-هیئت.-ج.39.نمایه زبان ها 1: آلمانی، اردو، ارمنی، اسپانیایی، انگلیسی، اوستایی....- ج.40.نمایه زبان ها 2: فارسی، فرانسوی، کردی، لاتین، لری، هندی نمایه نسخه های به خط مولف.- ج.41. نمایه کاتبان 1: آبادانی-خیوقی.-ج.42. نمایه کاتبان 2: دابوئی-کیومری.-ج.43. نمایه کاتبان 3: گازرانی- الیهوی
موضوع:نسخه های خطی -- ایران -- فهرستگان ها
موضوع:Manuscripts -- Iran-- Union lists
شناسه افزوده:سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
رده بندی کنگره:Z6620 /الف9 د36 1390
رده بندی دیویی:011/31
شماره کتابشناسی ملی:2596708
ص: 1
اشاره
فهرست نویسی پیش از انتشارکتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
درایتی، مصطفی، 24 30 130 -. گردآورنده فهرستگان نسخه های خطی ایران افخا) ، به کوشش معطفی درایتی تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران 1390
سرشناسها عنوان و نام پدیدآورا مشخصات نشر مشخصات ساهر شابک وضعیت فهرست نویسی مندرجات
ج. 2. احادی-ارتماطليقي نسخه های خطی - - ایران - - فهرستگان ها سازمان اسناد و کتابخانه ملی معټو ایک آسازی ایران .39 تو بد ة الت ام 30 تا تو
شناسه افزودها رده بندی کنگرد رده بندی شیرینی شماره کتابشناسی ملی
- هاست 359
ص: 2
فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا)
جلددوم
احادیث - ارثماطيقي
به کوشش: مصطفی درایتی
نسخه شناسی1
ص: 3
فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا)
مولف : مصطفی درایتی
Derayatirmostafa@yahoo.com
ویراستار: دکتر مجتبی درایتی
چاپ اول: 1390 ناشر: سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
شمارگان: 1000 نسخه مدیریت فنی و کامپیوتر مهندس امین رشیدی، مهندس محبوبه درایتی
آماده سازی اطلاعات محلی علیزاده یزدی، حسین متدین طوسی
تقی چیت ساز یزدی، ابراهیم ملکی، عباسعلی علیزاده یزدی تایپ و تصحیح: طاهره موسوی فر، سمیرا عابد پور علیحه فولادی، ملیحه اسلامی طرح روی جلد: برگرفته از جلد نسخه خطی کلیات سعدی دوره صفوی
با شماره ثیت 1916 کتابخانه ملی خوشنویسی روی جلد: مهدی فلاح صفحه آرایی: مهندس محبوبه درایتی ناطر چاب: نصرت ا... امیر آبادی
چاپ و صحافی: فلما
نشانی: تهران بزرگراه شهید حقانی (غرب به شرق)
البعد از ایستگاه مترو، بلوار کتابخانه ملی تلقین فروشگاه: 18 233 14 ن339 2 1 - 4 1419 با دورنگار: 14 894
وب سايت: WWW.nlai.ir
| پست الکترونیک انتشارات: Publicatigrillrai.ir
ص: 4
شكرا بولا ئق والمكتبة البير الشيلات في الحساب والهوايات الاسلامية الايراني
الفهرس الموحد
للمخطوطات الايرانية
المجلد الثاني احادیث - ارثماطيقي
اعداد:
مصطفى الدرایتی
ص: 5
رموز و اختصارات
«آتشي:مجموعه آقاي سيد علي آتشي در يزد
«آثار ملي:كتابخانه آثار ملي كاشان
«آغاز: برابر:آغاز برابر نمونه كتاب
«آغاز و انجام برابر:آغاز و انجام برابر نمونه كتاب
«احتمالاً غير همانند: در مورد نسخه هاي فاقد مؤلف به كاررفته است كه نام «مشترك دارند و ما به احتمال آنها را متفاوت مي دانيم
«احتمالاً همانند: در مورد نسخه هاي فاقد مؤلف به كاررفته كه نام مشترك «دارند ولي ما احتمال مي دهيم برخي از آنها يك اثر است ولي مطمئن نيستيم.
«احتمالاً بعضا همانند: در مورد نسخه هايي به كار رفته كه نام مؤلف آنها معلوم نيست ولي نام مشترك دارند و تعدادي نسخه به اين نام معرفي شده است و برخي از آنها احتمال مي رود يك كتاب باشند ولي مطمئن نيستيم.
«ادبيات: با نام شهر تهران: كتابخانه دانشكده ادبيات دانشگاه تهران؛ با نام «شهر مشهد: كتابخانه دانشكده ادبيات دانشگاه فردوسي مشهد؛ با نام شهر اصفهان: دانشكده ادبيات دانشگاه اصفهان.
«اصغر زاده:مجموعه اصغر زاده
«الفبائي: فهرست الفبائي نسخه هاي خطي كتابخانه آستان قدس رضوي.
الهيات: با نام شهر تهران: كتابخانه دانشكده الهيات دانشگاه تهران؛ با نام شهر مشهد: دانشكده الهيات دانشگاه فردوسي مشهد.
«امام جمعه:كتابخانه امام جمعه زنجان
«امام صادق: مدرسه امام صادق چالوس و مدرس امام صادق قزوين و كتابخانه مؤسسه امام صادق قم و كتابخانه حوزه علميه امام صادق اردكان يزد. كه
هركدام با قرينه نام شهر قبل از آن قابل تشخيص است.
«امام عصر:كتابخانه مدرسه امام عصر شيراز
«امام هادي:كتابخانه عمومي امام هادي در مشهد
«امير كبير:كتابخانه امير كبير در باغشاه فين
«اميرالمؤمنين:كتابخانه امير المؤمنين بشرويه
«انجام برابر:انجام برابر نمونه كتاب.
«اندازه:اندازه صفحه.
«اوراق عتيق: مجموعه اي به همين نام كه به كوشش محمد حسين حكيم از طريق كتابخانه مجلس شوراي اسلامي منتشر شده است.
«اهدائي ف:فهرست نسخه هاي خطي اهدائي رهبري به آستان قدس رضوي، تاليف رضا استادي
«اهدائي رهبر: مجموعه فهارس نسخه هاي خطي اهدائي رهبري به آستان قدس رضوي كه چندين جلد آن منتشر شده است.
«بي تا:بدون تاريخ كتابت.
«بي كا:بدون كاتب.
«پ:پشت
ص: 7
«تا:تاريخ كتابت.
«جا:محل كتابت.
«چهل ستون:مدرسه چهل ستون تهران
«حجتيه:كتابخانه مدرسه حجتيه
«حججي:كتابخانه آية الله حججي نجف آباد
«حقوق:دانشكده حقوق دانشگاه تهران
«حوزه علميه:حوزه علميه آشتيان
«خاتم الانبياء:كتابخانه مدرسه خاتم الانبياء (صدر) بابل
«دائرة المعارف: كتابخانه مركز دائرة المعارف بزرگ سلامي
«دار الحديث:كتابخانه مركز دار الحديث در قم
«دانشگاه:كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
« د.ث: به معناي دفتر ثبت كتابخانه مجلس شوراي اسلامي است.
«دهگان:مجموعه ابراهيم دهگان اراك.
«دياني:كتابخانه شيخ محمد علي دياني بيرجند
«ذكاء، يحيي:مجموعه ذكاء يحيي
« ر: رو
« رايانه:رايانهكتابخانه ملي ايران وكتابخانه آستان قدس رضوي و در مواردي كتابخانه مسجد گوهرشاد. لازم به ذكر است كه شماره بعد از آن در مورد كتابخانه ملي غيرقابل پيگيري است و منظور شماره صفحاتي است كه متن پياده شده فايل آن مي باشد كه در اختيار ماست و براي كنترل كار خود ما مي باشد.
«رضوي:كتابخانه مركزي آستان قدس رضوي
«روضاتي:مجموعه شخصي سيد احمد روضاتي
«سپهسالار: كتابخانه مدرسه عالي شهيد مطهري (سپهسالار)
«سر يزدي:كتابخانه مسجد حظيره (سر يزدي)
«سعيد نفيسي:نسخههاي خطي مرحوم سعيد نفيسي
« سم:سانتيمتر
« سنا ف:فهرست نسخه هاي خطي كتابخانه مجلس سنا (كه مجموعه آن به كتابخانه مجلس شوراي اسلامي منتقل شده است.
«سلطنتي:كتابخانه كاخ گلستان (سلطنتي)
«شاهچراغ:كتابخانه آستانه حضرت شاهچراغ شيراز
«شيخ علي حيدر: مكتبه شيخ علي حيدر (مؤيد)، اين مجموعه شخصي كه ظاهراً هنگام جنگ كويت توسط صاحب آن از كويت به ايران منتقل شده بود
ابتدا در قم نگهداري ميشد و بعد دچار مشكلاتي شد و معلوم نبود در چه محلي نگهداري ميشود. آخرين اطلاع اين است كه اين مجموعه به شهر مشهد و به آستان قدس رضوي انتقال يافته است و ضمن مجموعه اهدائي رهبري نگهداري مي شود.
« ص:صفحه
«صادقيه: كتابخانه مدرسه فتحعلي بيگ (صادقيه) دامغان
«طبسي:كتابخانه طبسي حائري در قم
«عبدالعظيم:آستان مقدس حضرت عبدالعظيم درشهر ري
ص: 8
«عكسي:اين تعبير در دو جا بهكار رفته است: يكي در كنار شماره برخي از نسخه ها كه به معناي آن است كه نسخه، عكسي است و بايد براي يافتن نسخه در كتابخانه معرفي شده، به عكسي بودن توجه شود؛ و دوم در معرفي مأخذ است كه منظور فهرست عكسي آن كتابخانه ميباشد.
«علامه طباطبائي:كتابخانه علامه طباطبائي شيراز كه نام شيراز در قبل از آن آمده است.
«علامه طباطبائي:مكتبه علامه طباطبائي قم كه نام شهر قم در قبل از آن آمده است.
«علوم پزشكي:كتابخانه دانشگاه علوم پزشكي تهران
«عمومي ساري:كتابخانه عمومي ساري
«عمومي:با كلمه قبل سمنان: كتابخانه عمومي سمنان
«عمومي:با كلمه قبل مراغه: كتابخانه عمومي مراغه
«غير همانند:در مورد نسخه هايي كه نام آنها يكي است ولي نسخه ها متفاوت است و به دليل صرفه جويي و جلوگيري از تكرار، نام مكرر آنها حذف شده است.
«ف: اين رمز در مورد مأخذ به كار رفته است و هنگامي كه براي يك كتابخانه فهرستي به نام همان كتابخانه به صورت مستقل منتشر شده باشد، نام مأخذ آن با رمز «ف:» به معناي فهرست، به كار رفته است و اگر نام مأخذ با نام كتابخانه متفاوت باشد، نام مأخذ ذكر شده است.
«فاضل:كتابخانه آية الله فاضل خوانساري
«فاضل قائيني:كتابخانه فاضل قائيني قم
«فرهاد معتمد:مجموعه فرهاد معتمد
«فرهنگ و هنر:كتابخانه فرهنگ و هنر مشهد
«فرهنگ و ارشاد: كتابخانه فرهنگ و ارشاد اسلامي كاشان
«فياض:مجموعه دكتر علي اكبر فياض
«فيضيه:كتابخانه مدرسه فيضيه قم
«فيلمها: فهرست فيلم هاي كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
« قاضي طباطبائي:مجموعه محمد علي قاضي طباطبائي تبريز
«قمر بني هاشم:كتابخانه قمر بني هاشم دامغان
«كا:كاتب
«كاتب = مؤلف:نسخه به خط مؤلف است.
«كاظميني:كتابخانه ميرزا محمد كاظميني
«گ: برگ.
«گلپايگاني: كتابخانه عمومي حضرت آية الله العظمي گلپايگان.
«گوهرشاد:كتابخانه مسجد جامع گوهرشاد.
«مجلس: كتابخانه، موزه و مركزاسناد مجلس شوراي اسلامي
«محدث ارموي مخ:فهرست مجموعه نسخههاي خطي محدث ارموي، مخطوط
«محمد هلال: كتابخانه امامزاده محمد هلال آران كاشان، مخطوط.
«مختصر ف: فهرست مختصر نسخههاي خطي مجلس شوراي اسلامي كه در سال 1387منتشر شده است.
«مخ:به معناي مخطوط بودن فهرست مي باشد.
«مدارك فرهنگي:سازمان مدارك فرهنگي انقلاب
ص: 9
«مدرسه غرب:كتابخانه مدرسه غرب همدان
«مدرسي:كتابخانه سيد محمد مدرسي در يزد
«مرعشي: كتابخانه عمومي آية الله العظمي مرعشي نجفي
«مركز احياء:مركز احياء ميراث اسلامي، قم.
«مركز مطالعات: كتابخانه پژوهشگاه علوم و تحقيقات اسلامي قم
«مروي:كتابخانه مدرسه مروي تهران
«مسجد اعظم:كتابخانه مسجد اعظم قم
«مطالعات فرهنگي: كتابخانه (پژوهشگاه) مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي
« معصوميه:آستان مقدسه حضرت معصومه عليها سلام
«مفتاح: مجموعه محمد حسين مفتاح
«ملك:كتابخانه ملك
« ملي: با نام قبلي تهران: كتابخانه ملي ايران؛ با نام قبلي شيراز: كتابخانه ملي شيراز؛ با نام قبلي تبريز: كتابخانه ملي تبريز.
«مهدوي:مجموعه دكتر اصغر مهدوي
« موزه ملي: كتابخانه موزه ملي ايران ( موزه ايران باستان)
«مؤسسه آية الله بروجردي: مؤسسه حضرت آية الله العظمي بروجردي.
«مولوي:عبد المجيد مولوي (قسمتي از اين مجموعه به كتابخانه دانشكده الهيات دانشگاه فردسي مشهد منتقل شده است.)
«مينوي:مجتبي مينوي
«نجومي:مجموعه سيد مرتضي نجومي
«نسخه پژوهي:مجموعه اي با همين عنوان كه چند شماره از آن از طرف كتابخانه مجلس شوراي اسلامي و به كوشش ابوالفضل حافظيان منتشر شده است.
«نشريه:نشريه كتابخانه مركزي دانشگاه تهران
«نك: اين علامت به معناي «نگاه كنيد» مي باشد و در موارد ارجاع به كار رفته است. ارجاع دوگونه است: گاهي عنوان ارجاع داده شده كلاً در جاي ديگري كه
راهنمائي شده، ثبت شده است و گاهي قسمتي از عنوان ارجاعي در محل ديگري ثبت شده است كه در واقع به معناي «نيز نگاه كنيد» ميباشد.
«نواب:كتابخانه مدرسه نواب مشهد
«نمازي:كتابخانه مدرسه نمازي خوي
«نوربخش: كتابخانه نوربخش (خانقاه نعمت اللهي تهران)
«وابسته به:اين اصطلاح در جايي بهكار رفته كه كتاب معرفي شده به اثري ديگر وابسته است و بيشتر در مورد شرحها،حاشيه ها،تعليقه ها،منتخب ها،مختصرها، گزيده ها، و ترجمه ها به كار رفته است و نام كامل اثر اصلي، همراه با نام مؤلف آن معرفي شده است و در صورت نياز مي توانيد به اثر اصلي مراجعه كنيد.
«وزيري:كتابخانه وزيري يزد
«همانند: اين كلمه در جايي به كار رفته، كه اثر معرفي شده فاقد نام مؤلف است و چند نسخه از آن در كشور وجود دارد و به معناي آن است كه نسخه ها يك اثر است.
ص: 10
آوانگاري و اختصارات
در آوانگاري عناوين كتابها چند نكته هست كه بايد يادآوري شود:
1-در آوانگاري فقط حروفي كه تلفظ ميشوند، ضبط مي گردند. مثال: آداب الشريعة =ādāb-oš šarī‘a
2-عنوان كتاب هاي فارسي با تلفظ فارسي و عنوان كتابهاي عربي با تلفظ عربي آوانگاري شده اند.
مثال: آداب صوفيه =ādāb-e sūfīye
آداب الصوفية=ādāb-uṣ ṣūfīya
3-كلمات و تركيباتي كه از زبانهاي ديگر (از جمله عربي) به فارسي وارد گرديده، با تلفظ متداول در فارسي ضبط شده است.
مثال: اسطرلاب =ostorlāb
ابواب الجنان=jenān ol-abvāb
4-چون در آوانگاري مقصود فقط نشان دادن تلفظ كلمات است، حروف اول عناوين مانند ديگر حروف كوچك نوشته شده است.
5-براي آوانگاري كلماتي كه بارها تكرار شده اند، از اختصار استفاده شده است.
ص: 11
«الاحاديث» منتخب الأحاديث
«احادیث« منتخب الأخبار
«الأحاديث » عصمة الامام المهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف)
احادیث / حديث / عربی
ahādīt
علی بن موسی (علیه السّلام)، امام هشتم، 153 - 203 قمری
‘alī ebn-e mūsā, emām-e hašton (771 - 819)
کتاب علی بن موسی الرضا (علیه السّلام) برای فضل بن سهل
قم: فیضیه شماره نسخه: 1995/13
آغاز: اول الفرائض شهادة أن لا اله الا الله
خط : تحریری، کا: حسن ظهیر بن فاضل ظهير حسینی کور سرخی، تا: 969 ق؛ 12گ، اندازه 12× 18 سم [ف: 3 163]
احادیث / حديث / عربی
ahādīt
این ضريس، محمد بن ایوب، 200 - 294؟ قمری
ebn-e zorays, mohammad ebn-e ayyūb (816 - 908)
روایات مختلف مؤلف است به روایت ابی سهل احمد بن محمد جوالیقی و ابی حفص عمر بن احمد بن عمر به نقل از عجلی.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه:607/13
آغاز: أخبرنا القاضي أبوزرعة روح بن محمد بن احمد الصني الرازي، ثنا ابو سهل احمد بن محمد بن جمان بن سليل الجواليقي
نسخه اصل: كتابخانه دارالكتب الظاهرية (مدرسه عمريه)، دمشق ش3772؛ بي كا، بي تا؛ در ابتداي رساله چند سماع مختصر و سماعي به سال 486و 573و در پايان آن نيز چند سماع از قرن پنجم تا هفتم آمده؛ 36گ ( (383-348) [عكسي ف: 2- 203]
احاديث / حديث / عربي
aḥādīṯ
كليني، محمد بن يعقوب، - 329قمري
koleynī, mohammad ebn-e ya‘qūb ( - 942)
در ديدار ابليس در روز بدر
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:4900/37
خط: نسخ، بي كا، بي تا؛ كاغذ: سپاهاني، جلد: تيماج قهوه اي مغزي دار، 1ص (104)سطر ،(15×29)اندازه: 23×35سم [ف: 14 - 69]
احاديث / حديث / عربي
aḥādīṯ
ابن حيان، عبداالله بن محمد، 274- 639 قمری
-ebn-e hayyān, ‘abd-ol-lāh-e bn-e mohammad (888 -
980)
احاديث ابوعمرو بكر بن بكار بصري از راويان قرن سوم هجري است كه در اين رساله جمع آوري شده است.
قم؛ مركز احياء؛ شماره نسخه:608/4
آغاز: اخبرنا الشيخ الامام ابوالفرج يحيي بن محمود بن سعد الثقفي قدم علينا دمشق فرآه جماعة
نسخه اصل: كتابخانه دارالكتب الظاهرية (مدرسه عمريه)، دمشق ش 3770؛ خط: نسخ، كا: علي بن حسين بن عبدالرحمن بن عبدان، تا: داراي سماع با اصل به سال441ق؛ 16گ (137- 152
ص: 7
[ عکسی ف: 2- 206]
احادیث / حديث / عربی
ahadit
سمرقندی، نصر بن محمد، - 375 قمری
samarqandī, nasr ebn-e mohammad (-986)
رساله ای در حديث
تهران دانشگاه شماره نسخه : 8555/4
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 7گ (82ر -88ر)، 20 سطر (8×15)، قطع: ربعی [ف: 17 - 161]
احادیث / حديث / عربی
ahādīt
ابن منده عبد الوهاب بن محمد، - 475 قمری
ebn-e manda, 'abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad ( 1083)
روایت های مختلفی است از مؤلف.
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه :607/3
آغاز: أخبرنا المطهر بن عبد الواحد البراني حرسة ألله أخبرنا أبو عمر عبد الله بن محمد بن احمد بن عبد الوهاب ثنا أبو محمد عبد الله بن محمد بن عمر
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق شب 3772؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ در صفحه 44 سه سماع از قرن 6 و 7 در اصفهان و چند یادداشت متفرقه آمده، رساله را شخصی به نام «محمد بن ابی الوفاء مدینی ابو عبدالله» ، انتخاب و انتساخ نموده: 4گ (41-45) [عکسی ف: 2 - 200]
احادیث / حدیث / عربی
ahādīt
انصاری، عبدالله بن محمد، 396 - 481 قمری
ansārī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad (1006 - 1089)
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 25128
بی کا، بی تا: خریداری از امرالله صفری [رایانه ]
احاديث / حديث / عربي
مولوی، جلال الدین محمد بن محمد، 604 - 672 قمری
mowlavī, jalal-od-din mohammad ebn-e mohammad (1208 - 1274)
احادیثی از پیامبر اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و امیر المومنین (علیه السّلام) درباره علم و فضيلت آن و صبر
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:8841244
خط: نسخ و نستعلیق، کا: میر جمال الدين محمد حسنی، تا پنج شنبه 16 رمضان 1107ق، جا: چهار دیواری قندهار، کاغذ شرقی نخودی آهار مهره نازک، جلد: میشین مشکی عطف قهوه ای، 1ص (301)، اندازه:22/3×34/9 سم [ف: 29/1 - 94]
الاحادیث (مجموعة) / حدیث / عربی
al-aħādīt (majmū'e)
حموی، ابراهيم بن محمد، 644 - 722؟ قمری
hemavī, ebrāhīm-e-bn-e mohammad (1247 - 1323)
به روایت صدر الدين ابراهيم بن سعد الدين محمد مؤيد حموی و به روایت از ابی عبدالله بن زکریا در حدیث غمامه و جز آن.
تهران؛ مهدوی شمارد نسخه : 2/ 508
خط نستعلیق، بی کا، تا قرن 11 [نشريه: 2- 121]
احادیث / حديث / عربی
ahādīt
؟عبدالرزاق کاشی، عبدالرزاق بن احمد، - 736 ؟ قمری
‘abd-or-razzāq-e kāšī, 'abd-or-razzāq ebn-e ahmad ( - 1336)
احادیثی است در موضوعات مختلف که مؤلف در آن از و «ابو الحسن» و «الشيخ المفيد ابوالوفا» بسیار نقل کرده است و ظاهراً این رساله نیز از تأليفات كمال الدين عبد الرزاق کاشانی باشد.
قم مرکز احیاء شماره نسخه: 3345/5
آغاز: و من اعطى الاستغفار لم يحرم المغفرة و من اعطى التوبة لم يحرم القبول و من اعطى الشكر لم يحرم الزيادة؛ انجام: و من تبعكم فله الجنة مأویه و من خالفكم فالجحيم مثواه و صلى الله على محمد و آله اجمعين
خط: نسخ، بی کا، تا قرن؛ افتادگی آغاز؛ 15گ (167ر - 181پ)، 15 سطر، اندازه: 20x14سم [محدث ارموی مخ: 1- 65]
احادیث / عرفان و تصوف / فارسی
ahadīt
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبد الله، 730 - 834 قمری
ne'mat-ol-lāh-e valī, ne'mat-o1-lāh ebn-e 'abd-ol-lah (1330 - 1431)
ص: 8
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1464/31
خط: نستعلیق، بی کا، تا 1134ق؛ کاغذ فرنگی، 20ص (307- 326)، 17 سطر، اندازه:9/5×19 سم [ف: 2- 521]
احادیث احادیث / عربی و فارسی
ahādīt
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, 'abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
با ترجمه فارسی منظوم
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11909
خط: نستعلیق، کا: علی، بی تا [الفبائی ف: 24]
احادیث عربی
ahādīt
حسنی حسینی، معین الدین بن صفی الدین، ق9 قمری
hasaní hoseynī, moʻīn-od-dīn ebn-e safi-yod-dīn ( - 15c)
قم مرعشی: شماره نسخه: بدون شماره 21
این کتاب از حدیت پانزدهم تا حدیث چهل و دوم پایان کتاب را دارد، خط: نستعلیق، کا: قاضی جلال الدين بن قاضی مسعود هاشمی کازرونی، تا: 12 ربیع الاول 897ق، مؤلف نسخه را مقابله و تصحيح نموده است. این نسخه به سال 1315 هجری قمری در کتابخانه مرحوم سید ریحان الله موسوی که کتابخانه نفیسی داشته موجود بوده است؛ جلد: تیماج قهوه ای فرسوده، قطع جانمازی، اندازه: 19/5x11/5سم [میراث شهاب: س 7ش 1-2 -40]
احادیث / حدیث / فارسی
ahadit
استر آبادی، ابراهيم بن ولی الله، ق 10 قمری
estarābādī, ebrāhīm-e-bn-e valī-yol-lah ( - 16c)
گزیده ای از حدیث های شیعی درباره نگین انگشتری و ثواب آنها ساختگی به فارسی در هفت «فصل»
تهران دانشگاه شماره نسخه: 9381/1
آغاز: بسملة. الحمد لله الذي خلق الحديث باللسان و امر عبيده بالبيان؛ انجام: خدا او را از مرگ با نگاه دارد و نمیرد جز بر دین حق
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: میان ص 1 و 2، کاغذ فرنگی، 17گ (1پ-17پ)، 12 سطر (6/5×10 )، قطع بغلی، اندازه: 10/5 ×15 سم [ف: 17- 359]
احادیث/ حدیث / عربی
ahādīt
حسینی استر آبادی، محمد مؤمن بن دوست محمد، - 1088 قمری
hoseynī estarābādī, mohammad mo'men ebn-e dūst mohammad ( - 1678)
اراک، دهگان شماره نسخه: 118/1
آغاز: الا قال انا اسلم فسمينا كليب يسلم قال فترحم عليه و قال؛ انجام: المقال وهذا آخر ما اوردنا جمعه في هذا المختصر حامد الله محمد مؤمن الحسینی الاسترآبادی.. يوم الثلنا شهر ذیحجه الحرام سنة ثمان وسبعين بعد الألف.
خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه ذیحجه 1078ق؛ افتادگی آغاز؛ محشی، کاغذ: پوست پیاری، جلد: مقوایی با رویه نایلون صورتی، 72گ (1ر-72پ)، 15 سطر، قطع نیم رقعی، اندازه: 11×17سم [ف: 1- 129]
احادیث /حديث / عربی
ahadīt
رضوی قمی، محمد بن محمد باقر، 1100 - 1160 ؟ قمری
razavī qomī, mohammad ebn-e mohammad baqer (1689 - 1747)
روایاتی به نقل از تحف العقول.
خوانسار: فاضل: شماره نسخه: 3/ 267
بی کا، بی تا، جا: مشهد غروی (نجف)، جلد: تیماج مشکی مجدول عطف تیماج مشکی، اندازه: 9×20سم [ف: 1- 245]
احاديث / حديث / عربي
؟ دماوندي، عبدالرحيم بن محمد يونس، ق 12قمري
damāvandī, ‘abd-or-rahīm-e-bn-e mohammad yūnos ( -
18c)
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه:1732/6
خط:شكسته نستعليق،بي كا،بي تا؛3گ(58ر-60پ) [ف: 5- 350]
احاديث / حديث / عربي
aḥādīṯ
احسائي، احمد بن زين الدين، 1241 - 1166؟ قمري
ahsā‘ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
ص: 9
احادیث پراکنده، با تفسیر و تاویل ها و با تعبير «قال استادی »
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 21/ 5744
خط: نسخ، كا: مرتضی بن احمد حسینی گیلانی، تا قرن 13؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن قرمز، 12گ (150ر-164پ)، آندازه: 15/5 ×22سم [ف: 149]
احادیث / حديث / فارسی
ahādīt
برغانی، محمد علی بن محمد، - 1272؛ قمری
boraqānī, mohammad Salī-ye-bn-e mohammad ( - 1856)
تهران: مجلس: شماره نسخه :14546/3
آغاز: روایت کرده است ثقة الاسلام و رئیس المحدثين .. هر که خواهد آنچنان شود که هر چه از حقتعالی طلب کند؛ انجام: و في نفسه خوف و رجا مطلوبست هر چند مطلوب نیست که بنده عبادات و طاعات را بواسطه
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: سه شنبه 5 جمادی الاول 1253ق؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی ترنج و سرترنج دار، 27 سطر، اندازه:21×30سم [ف: 41 -42]
احادیث /حدیث / عربی
ahadit
شریف موسوی، محمود بن محمد مهدی، ق13 قمری
šarīf mūsavī, mahmūd-e-bn-e mohammad mah di ( - 19c)
احادیث مختلفی است که از مصادر مختلف جمع آوری و در این نسخه تحریر شده است. مطالب آن چنین است: نامه ای که امام صادق به اصحابش نوشته به نقل از کافی، حدیثی از امام سجاد به نقل از کافی، چند خطبه از نهج البلاغه و مطالبی به نقل تفسیر علی بن ابراهيم بحار و چند کتاب دیگر
قم گلپایگانی شماره نسخه: 3527/1 - 13/407
آغاز: بسمله اللهم صل على محمد و آله الطاهرين محمد بن يعقوب الكليتي رحمه الله تعالى قال حدئنی علی بن ابراهيم عن ابيه عن ابن فضال عن حفص المؤذن. . عن أبي عبد الله عليه السلام انه كتب بهذه الرسالة، انجام: وان يكن الأرزاق قسما مقدرا *** ففلة سعى المرء في الكسب اجمل / وان یکن الأموال للترک جمعها *** فمابال متروک به المرء يبخل
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 13 محرم 1261ق، جلد: تیماج مشکی ضربی ترنج با سر، 53گ، 14 سطر، اندازه: 11×15/5سم [ف 1- 110]
الأحاديث / حدیث / عربی
ahādīt
موسوی، نورالدين محمد بن علی، - 1301 ؟ قمری
mūsavī, nūr-od-dīn mohammad-e bn-e 'alī ( - 1884)
روایات متفرقه ای است از پیامبر و ائمه معصومین (علیه السّلام) در ابواب و موضوعات مختلف
قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 376/3 عکسی و 5708/2 عکسی
آغاز: بسمله. قال النبي صلى الله عليه و آله لا يزول قدم العيد يوم القيامة عن موضعه حتى يسئله: انجام: الحمد لله الذي نجاني مما ابتلى به غيرى و لو شاء لفعل
نسخه اصل کتابخانه واتیکان، رم ایتالیا، شماره 1739؛ خط: نسح بی کا، تا: با تاریخ 1301، مصحح، بلاغ مقابله دارد، در صفحه عنوان یادداشت وقف پر اولاد ذکور از ابراهیم بن حسین صايع عاملی دیده می شود (المخطوطات العربية في مكتبة الفاتيكان، ترجمه اشکوری 260-261) 8ص (7-14)، 14-19 سطر [عکسی ف: 4 155 وف: 4 522]
قم: مرکز احیاء شماره نسخه : 1119/4
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عکسی ف: 3- 401]
احادیث /حدیث / عربی
ahadit
بهاری همدانی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1277 - 1333 قمری
-bahārī hamadānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja'far (1861 - 1915)
چندین حدیث است که از کتاب های گوناگون حدیثی همچون «کافی» مرحوم کلینی، «منتهی المقال» و «امالی، طوسی و... نقل قول از عمایی چون شیخ بهاء الدین عاملی و... با عناوین «روی، حکی، قیل : اقول» با توضیحات لازم گرد آوری شده است. روایاتی منتخب از «عدة الداعي» ابن فهد حلی با عناوین «یا داود» و... آمده است
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 12295/3
آغاز : الحمد لله رب العالمين... و بعد ذکر منتهى المقال عن «في »في باب ادخال السرور على المؤمن انجام: و انها لتزيد في حسناته عند ربه عز و جل حتى يحصل كل خردلة منها أعظم من الدنيا الف مرة
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا قرن 13، افتادگی انجام؛ مصحح، نسخه بدل ها نیر ثبت شده است، با نشان «خ ل»، در چند برگ نخستین در حاشیه چند روایت به نقل از «عدة الداعی»، نگاشته شده است، در برگ آغازین دو بیت شعر منسوب به حضرت امام علی
ص: 10
به چشم می خورد با این عبارات: « تحرز من الدنيا فإن فناءها *** و صفوتها مفروجة یک دورة / محل فناء لا محل بقاء *** و راحتها مقرونة بعناء؛ کاغذ
فرنگی، 13 گ ، 20-21 سطر، اندازه 6×11 سم [ف: 31- 160]
الأحاديث / حديث / عربی
al-ahādīt
شیر، محمد بن جعفر، 1272 - 1346 قمری
šobbar, mohammad-e-bn-e ja'far (1856 - 1928)
گزیده ای است از احادیث و کلمات برگرفته از کتاب های «مشارق الانوار»، «مصابيح الأنوار»، «مصباح الشريعة»، «عدة الداعی»، «کافی»، «نهج البلاغه»، «ریاض الجنان»، «در المنثور» و غير آنها، مؤلف از نوادگان سید عبدالله شیر حسینی کاظمی ( 1242 ق) است و در برگ 17 به آن تصریح نموده است (هذا الحديث نقلته عن مسابيح الأنار من تأليفات جدی المرحوم السيد عبد الله شبر) و ممکن است سید محمد بن جعفر بن عبد الله شبر (- 1346ق) باشد زیرا وی صاحب تألیفات بسیاری است
آغاز: الحمد لله رب العالمين .. فان هذه كلمات و احادیث جمعتها من كتب العلماء، لتكون نافعة لمن نظر اليها بعين الانصاف و حجة على من نظر اليها بعين العناد.
انجام: و من دخل المسجد امنت جوارحه آن بستعملهها في المعصية ومن دخل الكعبة امن قلبه من ان يشتغل بغير ذكر الله تعالی.
[اعبان الشيعة 404/9 ؛ معجم المؤلفين: 1186 -153/9 ]
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 13745/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه دوم قرن 13 یا اوایل قرن 14 ف؛ مصحح، محشی تملك: سيد ريحان الله بن جعفر موسوی؛ مهر ؛«العيد ريحان الله الموسوی» (بیضی به سال 1321ق، کاغذ فرنگی، 108گ (1-108)، 11 سطر، اندازه: 15x10 سم [ف: 32 -392]
احادیث (منتخب) /حدیث / عربی
ahādīs (mn.)
ایلخانی، حسین بن عبدالحامد، ق14 قمری
īlxānī, hoseyn ebn-e 'abd-ol-hamed (-20c)
تاريخ تأليف: یک شنبه 28 شوال 1300ق
منتخبی است از کتاب های حدیثی شیعه مانند: «کافی»، «وسایل الشيعة» ، «تفسیر صافی»، «انوار النعمانية»، «مجموعه ورام»، با حذف سند، بدون هیچ توضیحی انتخاب، و در چند «فصل» (حدود پنجاه فصل) تنظیم است.
آغاز: بسمله، حمد له، أما بعد فهذه مجموعة مشتملة على الأحاديث المروية عن معادن الوحي ومختلف الملائكة
قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:8900- 59/120
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1300ق، 122گ، 16سطر، اندازه:10×16سم [ف: 8- 4585]
احادیث / حديث / عربی
ahādīt
طواری یزدی، عباس بن محمد، ق 15 قمری
tavārī yazdī, 'abbās ebn-e mohammad (-21c)
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4438
بی کا، بی تا [ نشریه: 13 - 400]
احادیث /حدیث / عربی
ahādīt
طالقانی، محمد رضا بن محمد
mohammad rezā ebn-e mohammad taleqāni
تهران؛ مؤسسه مطالعات اسلامی، شماره نسخه :12/3
آغاز: بسمله. .. فال امیرالمومنین (علیه السّلام) جميع ما في الكتب السمویه في القرآن و جميع ما في القرآن في الفاتحة، انچام: و لايمنع الزكوة الا مشکر فال (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) مانع الزکوة و عايد الصنم عند الله تعالى سواء قد فرغت من تسوید هذه الأحاديث الشريفة... من هجرة النبوية
خط : نسخ، بی کا، تا 1311ق، این کتاب به شماره 440 شعبه مطالعات تهران ثبت شده است؛ جلد: تیماج مشکی، 12گ (179ر-190 پ)، 17 سطر (9×15)، اندازه: 17/5×22 [ف: 12]
حديث / عربی و فارسی
ahādīt
علی رضا بن محمد علی
'alī rezā ebn-e mohammad'alī
مؤلف از چند جا این احادیث را گرد آورده است
1. تهران؛ الهیات شماره نسخه: 443/1
خط : نسخ، کا: على رضا بن محمد علی، تا: یک شنبه 2 ربیع الثانی 1307ق، کاغذ فرنگی، جلد تیماج سرخ ضربی، 36گ (2ر-37پ)، 17 سطر ( 8/5×15/5
)، اندازه:13×21سم [ف: 300]
2. تهران؛ الهيات، شماره نسخه :443/3
خط: نستعلیق، كا: على رضا بن محمد على، تا: یک شنبه 2 ربیع الثانی 1307ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی، 38گ (59ب -96ر)، اندازه: 13×21سم (ف 300]
ص: 11
الاحادیث / حدیث / عربی
ahādīt
لاهیجانی، یوسف بن محمد
lāhījānī, yusof ebn-e mohammad
تهران: مجلس: شماره نسخه :15 56321
احادیثی در مدح پیامبر؛ خط: شکسته نستعليق، كا: نعیم الدین، آقامحمد، بی تا، 4ص (44-47) [ف: 17- 82]
الأحاديث / حديث / عربی
ahādīt
حسینی، عبد الله بن محمد رضا
hoseynī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad rezā
رساله ای است در احادیث و مواعظ.
تهران دانشگاه شماره نسخه: 8555/1
آغاز: بسمله الحمدلله على نعمائه و الحمد من نعمائه؛ انجام تشفي عليها الاعاصر کم.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 62
(2پ- 63پ)، 20 سطر (8×15)، قطع: ربعي [ف: 17 -160]
توضیح تعدادی از رساله های حدیثی در فهارس با نام های متفاوت و پراکنده موجود است که گرد آورنده مشخصی ندارد. جهت ایجاد نظمی اجمالی همه آنها تحت عنوان «احادیث» ساماندهی شده و بر اساس زبان، تفکیک و نسخه های آنها بر اساس قدمت زمانی نسخه ها چیده شده است و اگر توضیحی درباره آن در فهارس بوده افزوده شده است.
احادیث احادیث / ترکی
ahādīt
غیر همانند
1. قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 10941/9
بیان احادیث نبویه، به ترکی منظوم؛ بی کا، تا: اواخر قرن 12، جا: ترکیه عثمانی، دارای اشکال زیبا؛ قطع: رقعی (میراث شهاب : س9ش2- 41]
2. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 4096/1
آغاز:... یا موسی ودول فريجي لره شفقنلو اول وغریب لره سو کلو اول قرنداش لرکیمی که بنداخی سنكا شوبله اولم، انجام: بلفيا ابتدی بن آدم او غلتله نم بنی اسرائیل فومندنم وانلر ایندیلر کیم بر آدم آدین ایشند و کو مزوار اما بنی اسرائیل.
حديث هایی است با عناوین «یاموسی» و «یا علی» که به ترکی نوشته شده است و ترجمه به فارسی زیر سطور دارد، خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ فائده در چند برگ از انموذج و شرح محاکمات با عناوین «قال الشارح»، و «قال المحاكم»، ترجمه به فارسی در زیر سطور: جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 20گ (34ر - 53پ)، 8 سطر، اندازه: 20x14سم [ف مخ 2- 775]
3. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 14711
بیاض؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 92]
احادیث / حديث / عربی
ahādīt
غیر همانند:
3. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 2/ 607
آغاز: أخبرنا أبو عبد الله محمد بن ابی نصر المکی البلخی قدم علينا سنة ثلاثين و اربع مائة حدثنا أبو محمد الحسن بن محمد بن الحسن
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق ش 3772، احادیث ابو عبد الله محمد بن ابی نصر مکی بلخی و على بن يوسف شیرازی و احمد بن محمد، سیرجانی در این گریده جمع آوری شده است؛ بی کا، بی تا، در برگ اول و آخر رساله هفت علامت سماع در سال های 430، 531 و 520 و جز آن 17گ (24-40) [عکسی ف: 2- 200]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه: 3/ 218ط
خط: نسخ کهن، بی کا، تا: 508-580ق؛ جلد: تیماج عنابی عطف تیماج قرمز مجدول گرهی، 187ص (17-203)، اندازه: 19/5x15 سم [ف: 24/2 - 12]
2. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 3966/9
از حضرت رضا و حضرت امیر و پیغمبر و ابو جعفر؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 7، 10ص [ف: 7- 122]
3. تهران: مجلس: شماره نسخه: 4953/3
آغاز: قيل لأمير المؤمنین (علیه السّلام) کیف انتم من بني امية، قال نحن افصح و اصيح و اسمح و انصح، و هم اکثر و امکر و اغدر. قيل الشجرة الملعونة في القرآن بنوامية، انجام: با کریم یا على یا عظیم دعا المكروه. .. من على تسهيل الفرج و التيسير.
احادیثی است بی زنجیره سند و بدون فصل و بابی؛ خط: نستعلیق، كا: حيدر بن على بن حیدر آملى عاملی، تا قرن 8 ؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تازه، 3 گ (29ر -31ر)، 20 سطر ( 9/5×14/5 )، اندازه: 13/6×19 سم [ف: 14- 226]
4. تهران: ملک، شماره نسخه : 604/8
بی کا، تا: قرن8؛ 1ص (23) [ف: 1- 106]
ص: 12
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 876/3
سند روایت: بسم الله الرحمن الرحيم، أخبرنا الشيخ الامام ابو عبد الله الحسين بن عبدالملك بن الحسين الجلال رحمه الله قراء عليه با صبهان في داره بدار البطيخ الحادي عشر من شهر رمضان سنة تسع عشر وخمس ما به قال أخبرنا الشيخ ابو عثمان سعید بن احمد محمد نعیم الصوفي المعروف بالعيار في جمادی الاخر سنة ثلث و خمسین و اربع مأيه قال أخبرنا الشيخ الحافظ ابو الحسن على سالنحي بن .. العثري التميمي باستر آباد سنه ست و تسعین و ثلثمأ به قال الشيخ ابو الحسن علی بن محمد بن مهرویه القرویتی بقروين في دار ابی یعلی العلوي و اخبرني الشيخ ابوالمظفر عبد الواحد بن حمد بن محمد بن سيده السكري رحمه الله قرائه عليه في الجامع العتيق باصبهان قال أخبرنا العيار قال المظفر و اخبرنا السيد الامام المستعين بالله ابوالحسن علی بن ابی طالب احمد بن القسم بن احمد بن جعفر الحسینی قدم علينا من آمل
طبرستان في شهر ربيع الأول سنة احدی و سبعین قراة عليه فاقریه قال أخبرنا إسماعيل بن محمد بن ابراهيم الخطيب (تا اینجا دارد بقیه پاره شده است)؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا قرن 8 کاغذ: سفید، جلد: تیماج سبز ضربی و مقوایی، 16ص (353-368)، ابعاد مت: 8×15 ، اندازه14×21سم [ سنا ف: 2- 81]
6. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 1104/19
نسخه اصل: کتابخانه بادلیان، آکسفورد انگلستان F64 عربی (157.E. چند روایت شیعی، خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 742ق؛ 2 گ (132-133)، 17 سطر [عکسی ف: 3 217]
7. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 195/16 -ف
نسخه اصل: حمدیه ش 1447. از موسی بن عمران، بی کا، تا: با تاریخ 755ق، در هامش است [فیلم ها ف:1- 433]
8. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه :1145
آغاز: .. و انا الأحد الصمد. . باب الاذان من الصحاح، قال انس ذكروا النار و النافوس و ذکر و اليهود و النصاری، انجام: أنه قال خرجنا مع رسول الله عليه السلام.
یکی از متون پربار اهل سنت است، شاید یکی از «صحاح سنن» باشد، با سربندهای «باب»، کتاب بی شماره، در هر باب نخست حدیث های «صحاح» و سپس «حسان» را آورده است. باب اثبات عذاب القبر، باب الاعتصام بالكتاب و السنة، کتاب العلم، کتاب الطهارة، باب ما يوجب الوضوء، باب آداب الخلاء، باب السواك، باب الوضوء، باب الغسل برای نشانی: کتاب العلم من الصحاح عن عبد الله بن عمرو، أنه قال، قال النبي ص بلغوا عني ولو آية، و حدثوا عن بنی اسرائیل، ولاحرج و من کذب علی متعمداً فيلتبوا مقلة من النار. وعن سمرة. نخستین سربند «باب الاذان» و واپسین سربند «باب البكاء على الميت» است؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا قرن 9، افتادگی آغاز و انجام محشی؛ جلد مقوا فرسوده، 19 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 16×22سم [ف: 2- 10]
9. تهران: ملک؛ شماره نسخه:103/ 604
احادیث محذوفة الاسناد، شهید اول از خط سديد الدين بن مطهر نقل کرده و سید مرتضی اجازه آن را داده است و صورت اجازه آن از شهید اول و دیگران؛ خط: نسخ، کا: شمس الدين محمد بن على بن حسن جباعی، تا قرن 9، 2 ص (380-381) [ف 5- 112]
10. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 604/18
چند روایت منقول از خط شهيد اول؛ بی کا، تا: قرن 9[ف: 2- 107]
11. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 604/2
روایاتی از امالی شیخ صدوق؛ بی کا، تا: قرن 9 [ف: 5- 106]
12. تهران: ملک: شماره نسخه - 604/26
روایات و پراکنده های دیگر، بی کا، تا: قرن 9، 2 ص (154-155) [ف: 5- 107]
13. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 710/29 - ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا 5321 Or. حدیث بنی در تقليم أظفار است، خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 801ق، 20 سطر [فيلم ها ف: 1- 527]
14. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 2390/2
آغاز: حدیث: روي عن الصادق عليه السلام أنه قال حتى على محبينا الاسواء اتحلهم من صلاة الفريضة حتى يدعو بهذا الدعا و هو مشارک مستجاب و هو بسم الله الرحمن الرحيم اللهم إني اسألک بحقک العظيم الأعظم
یک حدیث از امام صادق و دعای صنمی قریش؛ خط: نسخ، کا: احمد بن عبد الله بن حسن بن راشد (زاهد) بن جعفر بن احمد بن .. رومی ظهرانی اوالى، تا: 822ق، جا: شهر قطيف: افتادگی: انجام ؛ محشی 3گ (116پ-118ر)، اندازه: 14×21سم [ف 4 121]
15. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 612/17 -ف
نسخه اصل: سلیمانیه ش 1208؛ خط: نسخ، بی کا، تا 839ق، 7گ ( 242پ- 248رر)، 19 سطر [فیلم ها ف 1- 511]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8932/58
روایات مختلف و کوتاهی از پیامبر و امير المؤمنین است؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: شنبه 18 شوال 852ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن بنفش، 4ص ( 121-118 )، اندازه: 18/2×28سم [ف: 29/1 - 387]
17. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 8932/63
آغاز: من کتاب الزيارات للفقيه ان مؤلفه رحمه الله تعالی حدثنی الحسن بن عبد الله بن محمد بن عيسى عن أبيه عن الحسن بن محبوب
حدیثی از کتاب زیارات من لا يحضره الفقيه؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن على بن حسن جباعی، تا 12 رمضان 852ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره جلد. میشن بنفش ساده، 1ص (129)، اندازه: 18/2×28 سم [ف: 29/1 - 388]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه-8932/64
روایاتی از پیامبر اسلام، به نقل از ابو داود و ترمذی و ابن ماجه و نسایی و بخاری. در پایان حدیثی از امام صادق (علیه السّلام)، خط: نسخ
ص: 13
تحریری، کا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: 12 رمضان 852ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد میشن بنفش، 1ص (129)، اندازه: 18/2×28سم [ف
29/1 - 388]
19. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8922/73
خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: 12 رمضان 852ق، کاغذ، نخودی آهار مهره، جلد: میشن بنفش، 1ص (139)، اندازه: 18/2×28سم [ف: 29/1 - 389]
20. تهران: مجلس: شماره نسخه:2 /13675
حدیث جهاد از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و حکایتی از حسن بصری؛ خط: سخ، بی کا، تا: رمضان 870ق، جلد: گالینگور قهوه ای، 1گ (26پ)، 12سطر [ف: 37 -201]
21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 13119/2
آغاز: الحمد لله رب العالمین. .. قال النبي، کلمنی ربی جل جلاله ليلة المعراج فقال الله: يا محمد اذا حببت عبداً عمل معه ثلاثة؛ انجام: و من قصر شاربه يتوجه عليه اربعة نور، نو في وجه و نور في قلبه و نور في قبره و نور في صحراء القيامة تم
گزیده ای است از احادیث گوناگون حضرت رسول اكرم و حضرت و امير المؤمنین علی (علیه السّلام) در موضوعات گوناگون؛ خط: نسخ، بی کا، تا اوایل قرن 10، محشی، برگ انجام نو نویس است، یادداشی از «میر سید محمد طبیبی» به تاریخ 1124ق در پشت برگ پایانی آمده است؛ کاغذ: شرقی، جلد مقوایی، 19گ (32ر - 50ر)، 12 سطر (1/5×12 )، اندازه : 17/5×18سم [ف: 33 236]
22. تهران: دانشگاه شماره نسخه 7468/2
چند حدیث شیعی، خط: نسخ، بی کا، تا قرن 10، کاغذ سمرقندی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 12گ (131-142)، 15سطر ( 8×11/5 )، قطع: ربعی، اندازه:12/5×18 سم [ف: 16 580]
23. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :16374
حديث اهل سنت، بی کا، تا قرن 9 و 10؛ جلد: خط و جلد آفریقایی، قطع وزیری (د.ث. مجلس ]
24. تهران: مجلس: شماره نسخه: 3/ 9384
خط: نسح، بی کا، تا قرن 10، 3گ (69پ - 71ر) (مختصر ف: 29]
25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:1294/4
آغاز: بعد بسمله. روي عن ابن عباس بن مالك رضي الله عنه انه قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم من صلی اول ليله من شهر رمضان اثنی عشر ركعات يقرء في كل ركعة فاتحة الكتاب و انا انزلناه و قل یا ایها؛ انجام: عن ابن مسعود قال قال رسوالله صلى اله عليه و سلم ان امتي اذا صاموا يطلبون اجره و قال الله تعالی با حبيبي .. قدا بدلت سئياتكم حسنات، تمت.
روایات سنی در نماز ماه رمضان ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 14 ص (153 - 166) [سنا ف: 2- 214]
26. تهران: ملی، شماره نسخه: 3/ 3614
آغاز : قال النبي: من اكل مع من لا يصلي فكانما قتل سبعین نبیا و
کانماء انجام: و قال (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) اذا قراء المومن آیه الکرسی و جعل ثواب قرائتها لاهل القبور ادخل الله تعالی کل میت درجه و يرفع للقاری درجه سنین نبیا.
برخی از اخبار و احادیث اعتقادی و اخلاقی و فقهی بدون ذکر سند جمع آوری و در کتاب حاضر نگاشته شده است، به نظر می رسد این کتاب بخش هایی کوتاه و نامرتب و یا منتخبی از کتاب «جامع الاخبار» باشد؛ خط: نسخ، بی کا: تا نیمه دوم قرن 10؛ مصحح، در حواشی برخی اوراق احادیث مختلف؛ مهر: «یا امام محمد تقی، 1237، (بیضوی)، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج سیاه ضربی ترنج و سرترنج با گل و بوته، 14گ (20- 33پ)، 13 و 17 سطر (7×12)، 90 سطر، اندازه 11/5 ×17/5سم [ف: 16 192]
27. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10277/2
آغاز: بسمله اخبرنا الشريف الأجل الفقيه. . ضیاء الدین ابوالفتح محمد بن محمد العلوي، انجام: يا ليتني قد لفيت اخوانی... محمد و آله.
حاوی اخباری در آداب و مناقب اهل بیت (علیه السّلام) و...؛ خط: نسخ، کا: نجم الدين ولد الحاجی عبد الله الأديب بن الحاجی احمد بن الحاجی نصراسیی؟، نا: 920ق؛ جلد: تیماج قرمز، 107ص (6 - 112)، 14 سطر، اندازه: 14×5/ 20سم [ف: 22- 296]
28. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1171
آغاز: اخبار متحية من كتاب الدیلمی. . قال النبي صلى الله عليه و آله ما اهدي المسلم لأخيه هدية افضل من كلمة الحكمة
روایات و اخباری است بدون ذکر سند آنها در آداب اسلامی و اخلاق دینی و فضایل حضرات معصومین مخصوصاً حضرت امير المؤمنین (علیه السّلام)، بدون ترتیب و تنظیم مخصوص انتخاب شده از کتاب های 1. ارشاد القلوب، دیلمی، 2 کشف الیقین فی فضائل امیر المؤمنین، 3. صفوة الأخبار عن الأئمة الأطهار، 4 عيون المعجزات، 5 تفسیر امام حسن عسکری (علیه السّلام)، 6 بصائر الدرجات خط: نسخ، كا: حرز بن القاسم بن علی بن القاسم بن محمد سعید القيلان (گویا این شخص گردآورنده مجموعه باشد)، تا چهارشنبه 8 رمضان 945ق؛ برای کتابخانه نصیر الدین شیخ احمد بن اسعد نوشته شده ؛ مهر: «محمد بن عبد الکریم موسوی» (بیضوی)، جلد: تیماج قهوه ای، 286گ
16 سطر، اندازه: 15×19/5سم [ف: 3- 421]
29. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15825/10
حديث أبي جعفر الباقر مع طاووس اليمانی، به روایت از جابر بن یزید جعفی، خط: نستعلیق تحریری، كا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا: 948ف، 2گ (259پ -460 ر) [مخنصرف: 305]
30. تهران: مجلس، شماره نسخه:9/ 15825
حديث أبي جعفر مؤمن الطاق، به روایت حسین بن دریس: خط: نستعلیق تحریری، کا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا 948ق، 4گ ( 256ر-259پ ) [مختصر ف: 305]
ص: 14
31. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13/ 15825
حدیث اویس قرنی، به روایت جابر بن عبد الله نخعی: خط: نستعلیق تحریری، کا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا 948ق؛ 4گ (261پ - 264پ) [مختصر ف: 305] 32. تهران: مجلس: شماره نسخه :15825/2
حدیث سقوط الكواكب، به نقل از ابن عباس؛ خط: نستعلیق، کا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا: 948ق، 2گ (202پ - 203ب) (مختصر ف: 305]
33. تهران: مجلس: شماره نسخه :15825/12
حدیث عن الشعبی: خط: نستعلیق تحریری کا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا: 948 ق؛ 8گ (261ر -268 پ) [مختصر ف: 306]
34. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15/ 15825
حديث في معنى الرفض، به نقل از رسول خدا، خط: نستعلیق تحریری، كا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا 948ق؛ 2گ (267ر - 268پ) [مختصر ف: 306]
35. تهران: مجلس: شماره نسخه: 15825/11
حدیث خبر الخليل بن أحمد مع بعض الأعراب، به روایت ابوعبيده از کسائی خط: نستعلیق، کا: قباد بن شهقباد مهرانی، تا : 948ق: 2گ (260پ-261ر) (مختصر ف: 305]
36. هران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9048/10
روایتی از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) درباره سلام بر اهل قبور؛ خط: نسخ، كا: محمود بن حسین بن جعفر حسینی واعظ، تا: 23 جمادی الاول 952ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 1ص (244ر)، 17 سطر (7/5×12 )، اندازه:12/2×18/6 سم [ف: 29/2 - 669]
37. شیراز؛ علامه طباطبائی شماره نسخه :8/ 245
بیشتر احادیث از شیخ صدوق و شیخ طوسی است، فصل 4 در ترغیب و فصل 5 در ترهیب می باشد؛ خط: نستعلیق، كا: شاهوردی بن بیستون، تا: ذیقعده 955ق؛ 8گ (78-85)، اندازه: 11/5×19سم [نسخه پژوهی: 3 -85]
38. مشهد، گوهر شاد شماره نسخه:1654/4
آغاز: عن أبي عبد الله (علیه السّلام) ان امير المؤمنين (علیه السّلام) اعتق الف مملوک من کد یده؛ انجام: قال امير المؤمنين بئس الزاد الى المعاد العدوان على العباد من عیون.
چند حدیث منقول از امام محمد باقر و جعفر صادف و دیگر معصومین (علیه السّلام) در برخی از آداب و سنن و غیره؛ خط: نسخ، کا: فضل الله بن محمد حسینی، تا: 962 ق؛ واقف سيد سعید طباطبایی، تاریخ وفلف: 1332؛ جلد میشن یک لای عنابی عطف میشن مشکی، 2 گ، 14 سطر [ف: 5- 69]
39. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2/ 636
آغاز: يشبه هذا ما بلغني من بعض المنكرين انه انکر ما درد من ان عیسی علیه السلام اذا نزل يصلي خلف المهدی صلوة الصبح و أنه صنف في انكار ذالك كناياً؛ انجام: اقوال الجواب ان هذا الإنكار كلها باطل باطل بل يجتمعان في مسجد التي ارتفع منه إلى السماء ويصلى خلف المهدي و يتوجه إلى قتل الدجال والله اعلم بالصواب و المرجع و الماب
حدیث «ان عیسی علیه السلام اذا نزل يصلي خلف المهدی علیه السلام»، چند حدیث باسندهای مختلف درباره پاسخ به کسانی که نماز خواندن حضرت عیسی (علیه السّلام) را پشت سر امام زمان (علیه السّلام) انکار کرده اند؛ خط: نسخ، كا: محمد بن پاینده احمد ساوه ای، تا: رجب 979ق، جا: کاشان؛ جلد: تیماج مشکی، 3 گ ، 19 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف مخ: 2 -773]
40. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 1319/2
احادیث شیعی: خط: نستعلیق، بی کا، تا: 985ق. قطع: ربعی [نشریه: 7- 277]
41. تهران: ملی، شماره نسخه : 37/2
آغاز: بسمله، أخبرنا الشيخ الأنام الاجل العالم الزاهد، انجام: لعنه الله على قاتل الحسين عليه الصلوه و السلام و على قاتل على بن ابی طالب و على قواتل ائمة المعصومین صلوات علیهم اجمعین.
در این نسخه تعدادی حدیث (حدود دویست حدیث نبوی) با سلسله روات آنها نقل شده است. این احادیث همگی از احادیثی می باشند که به نظر جامع آنها احادیث واقعی و از آن پیغمبرانند یعنی احادیثی که در آنها شبهه جعل نمی رود. مطالعه این احادیث می رساند که جامع یا کاتب آنها دستی در صرف و نحو زبان عرب نداشته زیرا دارای معایب صرف و نحوی بسیارند؛ کا: محمد علی بن احمد سرابی عزیز قطیفی و دیگران، تا: 986ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز دارای گل و بوته زر ضربی مقوایی، 56 ص (17-72)، 17 سطر (7/5×13
)، اندازه: 10/5 ×17/5سم [ف: 7- 38]
42. تهران: ملت؛ شماره نسخه : 3/ 3540
منتخبة من كمال الدين و اتمام النعمة؛ خط: نسخ، بی کا، تا با تاریخ 987ق، 4گ [ف: 6 -480]
43. تهران: مجلس؛ شماره نسخه -3/ 9469
منقول از امیرالمؤمنین، خط: نستعلیق، بی کا، نا: قرن 11، 3 ص ( 3 - 5) [مختصر ف: 31]
44. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 8/ 3075
آغاز: قال الشيخ العلامة حسام الدين ابراهيم في آخر رسالته المسماة الفرقة الناجية و قد أجبت أن ابتعها باحادیث حسنة، انجام: وكن الله عاملا و عن زجورا و بالمعروف امرا و عن المنکر ناهيا
احادیث متفرقه ای است که جامع مقداری از آنها را از کتاب «الفرقة الناجية» حسام الدین ابراهیم که در پایان آن چهل حدیث درباره شیعه آورده بود و نیز احادیثی در مناقب ائمه (علیه السّلام) به نقل از مناقب خطیب خوارزمی و احادیثی از امیرالمؤمنین (علیه السّلام) جمع آوری کرده است، خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11، 16گ ( 299-284 )، 21 سطر، اندازه: 25x13 [محدث ارموی مخ 3 - 1207]
ص: 15
45. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 5138/43
آغاز: عن عكرمة عن ابن عباس رضي الله عنه اجتمعنا في مسجد رسول الله صلى الله عليه و آله و امير المومنین علی بن ابیطالب في وسطنا و هو يتكلم بكلام عرب في التوحيد اذوئب من وسطنا حارث و هو هيج وحيدا و يحول في وسطنا جولان کرحی و الشمس حاسته من فوقه و من تحت قدمه فقلت يا أمير المومنین اما ترى الى حارث يحول في وسط المسجد كحولان الرحى فقال (علیه السّلام) اظن، انجام: تغيب عن الكلام الكاتبينا و اجنحة تطير بغیر نفس الى ملكوت رب العالمين .. مبین کذب دعوى المدعين
نقل از عكرمة از ابن عباس: خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (181) [ف: 15- 150]
46. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5008/18
آغاز: ذكر ابن الكثير في الكامل في حوادث سنة ثلاث وعشرين و ست مائة أن صديقات لهم اصطاد، انجام: فل عاله امیرالمؤمنین و وضع المقطوع على مواضعه فصح وصلی کما كان
به نقل از کتاب دیلمی، کامل و جز آنها، خط: شکسته نستعلیق، کا: على اشرف، تا قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد: رویه تیماج مشکی، 2گ (182پ-183پ) ، اندازه:15/5×25 سم [ف: 14- 312]
47. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9466/54
منقول از جامع الاخبار، کافی، عوالی اللئالی، اربعین شیخ بهائی، کشاف زمخشری؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 7 ص (111 - 117) [مختصر ف: 30]
48. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9469/144
منقول از عیون اخبار الرضا؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11 ؛ 2ص (327 - 328) [مختصر ف: 31]
49. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9469/59
در باب درد و وجع، به روایت از امیرالمؤمنین (علیه السّلام) و امام رضا (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11، 2ص (65 - 66) [مختصر ف:31]
50. تهران: دانشگاه شماره نسخه -4961/3
آغاز في الأحاديث قال النبي... خمسة اشياء تورث الحفظ ؛ انجام: قال النبي صلعم الفنا كنز لا يفنی.
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11 کاغذ سپاهانی، جلد: تیماج مشکی یک لا، 7گ (55پ -61)، 17 سطر ( 6/5 × 11/5 )، اندازه: 12×18/5سم [ف: 15 - 4068]
51. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9469/98
حديث في فضيلة الصلوة، از رسول الله به نقل از تهذيب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ(194) [مختصر ف: 305]
52. تهران: مجلس، شماره نسخه: 257/ 9466
حديث عمار به نقل از امیرالمومنین(علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا:
قرن 11: 1گ (528) [مختصر ف: 306]
53. تهران: مجلس: شماره نسخه: 60/ 9466
حديث عن الصادق عليه السلام، منفول از منتحب الدعوات امیر سید علی شوشتری، منحب الدعوات از کتب نادر شیعی است؛
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (532) [مختصر ف: 306]
54. تهران: مجلس، شماره نسخه : 129/ 9466
حديث في القائم (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) به روایت از امام محمد بن على الباقر (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ به نقل از خط مولانا محمد امین شریفی استر آبادی؛ 2 ص (278-279) (مختصر ف: 307]
55. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 128/ 9469
حدیث في طينة المؤمن والكافر، به نقل از امام صادق (علیه السّلام) : خط:
نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11: 1گ (307) [مختصر ف: 307]
56. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: - 9466/68
حديث في حقيقة العبودية، به نقل از جعفر بن محمد الصادق (از نزهة القلوب) خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 1گ (153) [مختصر ف: 307]
57. تهران: مجلس، شماره نسخه: 189/ 9466
دو حدیث به روایت از شیخ مفید؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 1گ (400) [مختصر ف: 355]
58. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9466/41
دو حدیث در باب غیبت، به نقل از کمال الدین و تمام النعمة شيخ صدوق؛ خط: نستعلیق، کا: محمد شریف، تا: قرن 11؛ 1گ (81 - همان [مختصر ف: 455]
59. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 62/ 9466
دو حدیث در حکایات بنی اسرائیل، به نقل از امام صادق (علیه السّلام)؛
خط: نستعلیق بی کا، تا: قرن 11؛ 2 ص( 141-142) [مختصر ف: 355]
60. تهران: ملک، شماره نسخه: 1594/1
منتخبی از احادیث، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 5- 301]
61. اصفهان: روضاتی شماره نسخه :179/3
شامل وصیت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به امام علی (علیه السّلام)، ابوذر، ابن مسعود و احادیث متفرقه خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ 19 سطر، اندازه 15/5×24سم [روضاتی ف: 121]
62. مشهد: گوهرشاد؛ شماره نسخه - 1110/3
آغاز: هذه اخبار متفرقه عن أهل البيت عليهم السلام، انجام و بالاسلام دينا وبمحمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) رسولا و بالائمه
شامل روایات متفرقه ای است درباره گناهان، ثواب فقر، درب های بهشت ، فصيلت قرآن در ذکر امامان دوازده گانه ، نماز، روزه، صبر، علالت، زیارت برادران دینی و...؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ افتادگی انجام کاغذ هندی، جلد: مقوا عطف پارچه مشکی، 30گ (6- 35)، 13-18 سطر (8/5×13)اندازه 12×17 سم [ف: 3- 1539]
63. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 12677/18
آغاز : قال حدثنا أبو عبد الله زكريا بن دينار. .. قال قلت للباقر یا بن رسول الله أخبرني عن العارف من شيعتكم اذا بلغ و کمل في المعرفة، انجام و انصراف اذا شئت فقال جزاك الله يا مولاي خير القدر سريرة قلوب المؤمنين و ضيقت صدور الناصبين
ص: 16
حديث في فضل الشیعة الاثنا عشرية ، پرسش هایی است در مورد حقیقت و فضیلت شیعه اثنا عشریه ابو اسحاق ابراهیم تمیمی از حضرت امام محمد بن على الباقر سؤال کرده است. این حدیث از ابوعبدالله زکریا ابن دینار از علاء از ابو جويبر بن اسود از محمد بن عبد الله بن شايع مرفوعاً از سلمان فارسی روایت گردیده است خط: نستعلیق، كا: عبد الباقي بن عبد الباقي بن رضی الدین محمد حسینی آرتیمانی، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی، کاتب از علامه مجلسی در سال های 1089 تا 1097ق اجاره روایت دارد، 7 برگ مطالبی از کتاب فردوس الاخبار دیلمی، ریاض، جنادین فصل مطلبی از شیخ در بیان خواص پیغمبر اسلام، حديث سلمان فارسی با حضرت علی، فضائل حضرت علی، احادیث و مطالب متفرقه دیگر در انجام نسخه آمده است، کاغذ: شرقی، 4گ (116 - 119)، 27 سطر، اندازه: 9×22سم [ف 32 207]
64. تهران: مجلس، شماره نسخه : 153/ 9466
حدیث ابی ذر في تحية المسجد ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 2ص (324 - 325) [مختصر ف: 305]
65. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9469/151
حليت غدیر بر (کلام في)، متقول از سر العالمين و کشف في الدارین غزالی، خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 1گ (342) [مختصر ف: 684]
66. تهران: مجلس: شماره نسخه: 378/10 -طباطبائی
آغاز: بعد از بسمله قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم اربعة شفيع يوم القيامة و لو أتوا بذنوب أهل الأرض المكرم لذریتی و القاضي لهم حوائجهم، انجام: و رجل يضع راسه مع الامام و يرفعه بعد الامام فله اربع وعشرون صلواة. در آداب و سنن؛ بی کا، تا قرن 11؛ در عنوان سحه با قرمز چنین نوشته «احادیث قدسی و حضرت رسول رب العالمین و ائمه معصومین (علیه السّلام)
کاغد اصفهانی، جلد: تیماجی سیاه، 19گ ( 14پ- 32ر )، قطع: رقعی، اندازه:
1/8/5x13 سم [ق: 22 -132]
67. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 95/ 9466
به نقل از من لا يحضره الفقيه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 1گ (206) [مختصر ف: 30]
68. تهران: مجلس: شماره نسخه:104/ 9469
به نقل از من لا يحضره الفقيه ، کافی، روضه کافی، خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11، 3 ص( 1961 - 198) (مختصر ف: 40]
69. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9469/87
حدیث انا التقطة تحت الباء، و احادیث متفرقه در فضا و قدر ؛ خط :نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (132) [مختصر ف: 30]
70. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 9469/149
منقول از کافی (باب المشية، باب السعادة، باب الخير و الشر و غیره )؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 2ص (339-340) [مختصر ف: 30]
71. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 132/ 9469
منقول از کافی کلینی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص ( 317-316
) [مختصر ف: 30]
72. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 56/ 9466
منقول از نبی اکرم و على (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛
ص (127 - 130) (مختصر ف: 30]
73. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9466/93
به نقل از من لا يحضره الفقیه، از جمله در باب اغسال مسنونه فضیلت صلاة الجماعة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 2ص (204 - 205) [مختصر ف: 30]
74. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9466/50
به نقل از امالی و کافی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 3ص (100 – 102) [مختصر في: 29]
75. تهران: ادبیات شماره نسخه: 120/13 حکمت
جواب المأمون لعلی بن موسی الرضا في حق الاسلام من كتاب عیون اخبار الرضا؛ خط: نسخ، بی کا، تا؛ قرن 10 و 11؛ جلد. تیماج سرخ مقوایی، «قطع: ربعی [ف: 2- 42]
76. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9469/70
احادیث متفرقه و اقوال اکابر، منقول از: عین الحياة، حديث امیر المؤمنین در باب دنیا، گفتار بوذرجمهر، انوشیروان، حدیث امام محمد باقر، اقوال بعضی حکماء؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (73-74) (مختصر ف: 31]
77. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3424/33
از پیامبر اسلام و علی (علیه السّلام) در خدمت به فقراء و جز آن، خط:
نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11: 1گ (107ر -107پ) [ف: 6- 410]
78. تهران: ملک، شماره نسخه: 3424/38
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 1ص (113پ) [ف: 6- 410]
79. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9466/39
روایاتی در باب تشييع جنازه و قبض روح، به نقل از فصول سید مرتضی علم الهدی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 2ص 80 - 81) [مختصر ف: 421]
80. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 48/ 9466
حال الشيعة به نقل از امالی شیخ طوسی (روایتی از ابواسحاق لیثی از امام محمد بن على الباقر (علیه السّلام) )؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11
2ص (96 – 97) [مختصر ف: 603]
81. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 52/ 9466
احادیث متفرقه به نقل از: الآداب الدينية طبرسی، مجمع البیان، کافي، الكلمة الضرورية، جامع الاخبار: خط: نستعلیق، کا: اسماعیل پازواری مازندرانی، تا قرن 11، 5 ص (104 - 108) [مختصر ف: 594]
82. تهران: مجلس، شماره نسخه: 9466/35
احادیث متفرقه از جمله به نقل از رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، امام صادق، علی بن موسی، این عمر، داود نبی، موسی، علی (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 4ص (68 -71) [مختصر ف: 595]
ص: 17
83. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 9466/45
به نقل از مکارم الاخلاق طبرسی، شهاب الأخبار، آداب المتعلمين شهید ثانی و من لا يحضره الفقيه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 5ص (87- 91) [مختصر ف: 710]
84. مشهد؛ حیدری، شماره نسخه: 51
در فهرست با عنوان «اخبار»، بی کا، تا قرن 11، افتادگی آغاز و انجام [ اندیشه حوزه: س 2، ش 7 -216]
85. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 660/2 - طباطبائی
در پند و موعظه، چند حدیث است از امیر المومنین علی (علیه السّلام) و امام باقر (علیه السّلام) امام صادق (علیه السّلام) و حضرت زهرا (علیها السّلام)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، در بالای صفحه اول نسخه با قرمز چنین نگاشته اسن: «كلام لامیر المومنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه ؛ کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماجی مشکی رنگ، 4گ (87پ ۔ 90ر)، 15 سطر، قطع رقعی، اندازه: 12×16 [ف: 22- 352]
86. قم؛ معصومیه، شماره نسخه:5-5892
چند فصل در اخبار نبوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 12 سطر، قطع: رحلی کوچک [آستانه قم: 224]
87. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 261/ 9466
حدیثی از امام صادق منقول از متنحب الدعوات امیر سید علی شوشتری (منتخب الدعوات از کتب نادر شیعی است)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 532 ص [مختصر ف: 306]
88. تهران: مجلس، شماره نسخه : 9466/38
روایاتی به نقل از عدة الداعی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11 ؛ 1گ (77) (مختصر ف: 421]
89. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 2457/199
به نقل اسحاق بن عمار درباره حقوق مومنان از امام صادق؛ بی کا، تا قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 20 سطر، قطع: بياضي، اندازه: 25x12/5 [ف: 10- 1415]
90. تهران: مجلس: شماره نسخه: 3457/202
از امام صادق به نقل اسحاق بن عمار درباره حقوق مومنان، بی کا ، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 1ص (267)، 20 سطر، قطع: بیاضی، اندازه 12/5 ×25 [ف 10 - 1417 ]
91. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی شماره نسخه 345
کتاب ناشناخته: اخبار شیعی، احتمالاً بداية الهداية شیخ حر عاملی (1104ق) باشد که در سال 1091ق آن را ساخته است ؛ بی کا، تا : قرن 11؛ مصحح [اوراقی عتیق 1- 248]
92. قم استادی، رضا، شماره نسخه : نامعلوم /3
حدیث ملحمه؛ خط: نسخ، كا: احمد بن نصیر بن عضد الدین دويس (كذا) حسینی موسوی، تا شنبه 25 رمضان 1004ق، 2گ ( 78-77 )، 15 سطر، اندازه:15×18سم [صد و شصت نسخه 61]
93. قم: استادی، رها، شماره نسخه : نامعلوم /7
حدیث فضیلت روزه ماه رمضان، خط: نسخ، کا: احمد بن نصير بن عضدالدين دويس (كذا) حسینی موسوی، تا: شنبه 25 رمان 1004ق؛ 4گ (114-117)، 15 سطر، اندازه 15×18 سم [صد و شصت نسخه: 62]
94. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: - 13567/2
حديث في آية «ان المتقين في جنات و عيون»؛ خط: نسخ، كا: حسین بن نظام الدین فرشی ساوجی، تا: 12 ذیحجه 1013ق، جلد: مقوا عطف و حاشیه تیماج مشکی، 2گ (76پ-77ب)، اندازه: 12×22/5سم [ف: 37- 62]
95. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9466/199
حدیث مكالمة على (علیه السّلام) مع سعد بن الفضل بن الربيع، به نقل از البهجة (گویا همان البهجة لثمرة المهجة سید بن طاوس)؛ خط: نستعلیق، کا: عبد العظيم بن عباس حسنی مازندرانی، تا 1030ق؛ 1گ (416) [مختصر ف: 306]
96. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9466/17
نقل از منهاج العابدین غزالی، امالی شیخ طوسی، اكمال الدين و اتمام النعمة، خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1039ق؛ 2 گ (33-35) [مختصر ف: 974]
97. تهران: ملی: شماره نسخه:8313
آغاز: بسمله، أخبرنا الشيخ الرئيس الإمام الأجل .. ابوعلى الفضل بن الحسن الطبرسی. .. سنة تسع وعشرین و خمسمائه قال ..؟ انجام: فاوحى الله تعالى الله ما موسی لو سألتي في الاولین و الاخرين لاجبتک ما خلا قاتلى الحسين بن علی فانی انتقم له من قاتله و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ بدخط، کا: محمد حسین قزوینی، تا پنج شنبه 7 ذیحجه 1052ق، در برگ اول در ذیل یادداشت وقفی یک مهر مربع با عبارت «هدیت... المهدی»؛ کاغد اصفهانی نخودی، جلد: تیماج زرشکی مقوایی دارای ترنج و سرترنج با نقش گل و بوته ضربی، 15گ (104پ -119پ)، 19 سطر (11/5×17 )، اندازه:
19/5×25/2 سم [رایانه ]
98. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5/ 8948
سه روایت کوتاه از پیامبر اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ؛ خط: نستعلیق شکسته ، بی کا، تا: با تاریخ 1053ق، جا: احمد آباد گجرات؛ کاغذ: الوان آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج، 1گ (62ر)، اندازه: 4/4×26/4 [ف: 29/1 - 438]
99. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8948/23
روایت از امیرالمؤمنین (علیه السّلام)، درباره روزهای بیست و چهار گانه نحس اکبر در سال؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: خليل ذوالقدر، تا: 1054ق، جا: احمد آباد گجرات کاغذ الوان آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سر ترنج، 1گ (257ر)، اندازه 14/4×26/4 سم [ف: 29/9 - 441]
100. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه : 793/4
مضمون کلماتی است که بر ابواب بهشت نگاشته رفته و احادیثی
ص: 18
در دستورات اخلاقی و دینی که این روایات در بیشتر کنب حدیث موجود است، خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر بن نقا على، تا 1064ق، کاغذ: هندی، جلد: تیماج مشکی، 14 سطر (7×14/5)، اندازه 12/5×20 سم [ف: 2- 904]
101. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 511- طباطبائی
حديث النبوي، حدیثی است به نقل از تفسیر امام فخر رازی، مروى في الخبر عن رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ان للعلماء سرا .. فلو اطلع الجهال على سرهم لابادو هم. . ذيل آن حدیث نبوی دیگری است در هفت نوع خواب و رویا؛ بی کا، تا: 1065 با1085ق؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 1گ (36ر)، 21 سطر، قطع خشتی، اندازه: 14/5×19 [ف: 22- 209]
102. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 511/10 -طباطبائی
آغاز: عن كميل بن زياد قال سئلت امیر المومنین علی ابن ابی طالب عليه السلام فقلت يا امير المومنین اريد ان تعرفتی نفسی فقال یا کمیل وای لا نفس ترید
حدیث معرفة النفس و تعددها؛ بی کا، تا: 1065 یا 1085ق، کاغذ: اصفهانی آهار مهره نخودی، جلد. تیماجی قهوه ای، 1ص (83پ)، 21 سطر، قطع: خشتی، اندازه:14/5×19 [ف: 22- 210]
103. تهران: ملی شماره نسخه : 2/ 3645
آغاز: بسمله، حدثنا موسی بن جعفر بن محمد الباقر عليهما السلام عن أبيه عن جده عليهما السلام قال قال رسول الله یا على اذا لتي بک پسر اونزل بک شده قفل، انچام: فليشدد عليه عنده موته. من أذاع سرنا أذاقه الله باس الحديد.
احادیث متعدد اخلاقی از کتب مختلف حديث همچون عيون الرضا، نفائس الدرر خواجه نصیر، خصال شیخ صدوق جمع آوری و در رساله حاضر نگاشته شده است، خط: نستعلیق، بی کا، تا 1067 ق؛ مجدول، جداول با زر و سیاه؛ کاغذ فرنگی الوان، جلد: تیماج تریاکی، سجاف لبه ها و عطف با چرم عنابی، 16گ
(61پ-76 )، 13 سطر (6×13)، اندازه: 19/5x10/5 [ف: 16 -238]
392. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8889/1
آغاز: الحمد الله الذي عرفت في بحار معرفه افكار العماء و تحیر في ادراک ذاته أنظار العقلاء.. اما بعد هذه نبذة يسيرة من كلام مولانا و امامنا و هادينا إلى الحق امیرالمؤمنین .. قال عليه السلام خذوا رحمكم الله ممرکم: انجام: و قال اسكت من هذا الكلام فانا قد ارتضينا لايفنا ثم انزله على المنبر فأخبر بذلك امير المؤمنین عليه السلم.
احادیث من کلام امیر المؤمنين؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد کاظم اصفهانی، تا اوایل ربيع الثاني 1069ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج و دو کتیبه بين ترنج و سرها، 7ص (2-8)، سطور چليپا (8×15/8)، اندازه:13/6×23/3 سم [ف: 29/9 - 241]
104. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8975/33
آغاز: حدثني شيخنا العلامة الفهامة لسان المتقدمین حجة المتاخرین سلطان العلما المتبحرین. .. محمد بن... الشيخ حسين بن عبد الصمد الحارثي الهمداني ادام الله تعالی ظله .. في الكاظمين في شرقي بغداد... عصرية نهار الخميس رابع عشر شهر جمادی الأول سنة الف وثلث من الهجرة؛ انجام: و نعلیک اخلعن و اسجد خضوعا *** اذا لاحت لديك البتان / فتحتها لعمرك نار موسی *** و نور محمد متقارنان
به روایت حسین بن حیدر کرکی عاملی (1041ق) از شیخ بهایی با سلسله اسناد اوست، در تاریخ های پنج شنبه 14 جمادی الاول 1003ق در کاظمین و شب جمعه 29 جمادی الاول 1003ق در سرمن رای و شب جمعه 7 جمادی الثانی 1003ق در غرب دار السلام بغداد رو به روی قبر موسی بن جعفر و محمد بن على الجواد (علیه السّلام) کا: ابراهيم بن محمد حرفوشی کرکی عاملی، تا: با تاریخ 1070ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن عنابی ضربی با ترنج و سرترنج، 7گ (156ر -162ر)، 17-18 سطر ( 8×14/5)،
اندازه:12/3×20/1 سم [ف: 29/1 - 524]
105. تهران: مجلس: شماره نسخه : 8975/34
آغاز: حدثني السيد الجليل النبيل عمدة السادات العظام و زبده الفضلا الكرام قطب المحدثين وزين المحققين السيله حیدر التبریزی ادامه الله تعالى في الحاير الحسینیه؛ انجام: قال رسول الله صلی الله علیه و اله من ابغض الحسن و الحسين جاء يوم القيمه و ليس على وجهه لحم و لم تنله شفاعتی.
چند حدیث در ستایش امیرالمؤمنین و حسنین (علیه السّلام) به نقل از سید حیدر تبریزی با سلسله اسناد او، در 7 رجب 1003 در کرلا روایت شده است؛ كا: ابراهيم بن محمد، حرفوشی کرکی عاملی، تا: با تاریخ 1070؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میش ضریی، 2گ (162ر- 163ر) 17-18 سطر (8×14/5)، اندازه: 12/3×20/1 سم [ف: 29/1 - 524]
106. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 8975/36
روایت به حدیث از شیخ بهایی به تاریخ های شب جمعه 7 جمادی الثانی 1003ق در غرب دارالسلم بغداد رو به روی صریح امام موسی بن جعفر و امام محمد بن على الجواد (علیه السّلام) (فقط بخشی از سند آمده و متن حدیث نانوشته رها شده است) صبح جمعه 9 رجب 1003ق در حرم حسینی هنگام زیارت امام حسین (علیه السّلام) و 2 رمضان 993ق در اصفهان و روایت همان حدیث در 27 رجب 1003ق در نجف رو به روی صریح مطهر، و همچنین حدیثی به نقل از امیر ابوالولی بن شاہ محمود انجو حسینی شیرازی در دوشنبه 3 جمادی الاول 1005ق رو به روی حرم معصومه (علیها السّلام) در قم کا: ابراهيم بن محمد حرفوشی کرکی عاملی، تا: با تاریخ 1070ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن ضربی، 6گ ( 164پ- 169پ)، 17-18 سطر ( 8×14/5
)، اندازه: 12/3×20/1 سم [ف: 29/1 - 524]
107. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8975/52
آغاز: حدثنی شیخنا الشيخ العلامة بها الملة و الدين محمد سلمه الله
ص: 19
تعالی بحدیث الجبن و الجوز المسلسل و القمني منها لقمه في يوم الحميس احادیئی به روایت شیخ بهایی است در تاریخهای پنج شنبه اواخر ربیع الثانی 1010ق در قریه ای حوالی سمنان از فصل زیادات احکام موتی از کتاب تهذیب و بخش هایی از کتاب توحید صدوق در مشهد رو به روی ضریح مقدس در رمضان 1011ق؛ حسین کرکی۔ کاتب مجموعه اصل - این احادیث را بر شیح بهایی خوانده است؛ کا: ابراهيم بن محمد حرفوشی کرکی عاملی، تا 071 اق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن ضربی، 3گ (285پ -287پ)، 18-17 سطر ( 8×14/5 )، انداره: 12/3×20/1 [ف: 29/1 - 528]
108. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8975/71
آغاز: حدثنا المولى الفاضل الجلیل مولانا تاج الدين حسن الأصفهاني العلاویرجاني (كذا؛ القلاورجانی) قال حدثنا المولى المحقق مولانا خواجه جمال الدين محمود السلماني السدادی؛ انجام: فقتل فلا قود ولادية و صلی الله على سيدنا محمد و اله الأطهار و الحمد لله رب العالمین
انجامه «و كتب بيده الفانيه هذا الكتاب من اوله الى اخره ابرهیم بن محمد بن علی بن احمد الحرفوشى العاملي الكرکی غفرالله له و لوالديه و لجميع المومنین و كان اختنام كتابته في اليوم الأول من شهر صفر ختم بالخير و الظفر سنه احد و سبعین بعد الألف»
کا: ابراهيم بن محمد حرفوشی کرکی عاملی، تا 1 صفر 1071ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن ضربی: 1گ (343ر)، 17- 18 سطر ( 8×14/5 )، اندازه: 12/3×20/1 سم [ف: 29/1 - 533]
109. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 38/3
آغاز: موجود. و سمع خالد بن صفوان رجلا يكثر الكلام؛ انجام: فاذا رأيت اولئک فاولئک شیعتنا حقا.
چند حدیث از ائمه (علیه السّلام)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان 1072ق؛ در دو برگ ضمیمه نسحه می باشد، این نسخه از روی نسخه ای که در محرم سال 605نوشته شده استنساخ گشنه است؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: پارچه ای زرد، 19 سطر، اندازه:8×19سم [ف: 1- 52]
110. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8904/11
حدیثی از پیامبر، از دروس و حدیثی از امام صادق (علیه السّلام)، از اصول کافی خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، کا: کلب علی بن جواد کاظمی، تا: با تاریخ 1072ق؛ کاغذ نخودی نازک آهار مهره جلد. تیماج قهوه ای مجدول عطف و سجاف میشن، 1ص (2پ)، اندازه: 14/9 ×25/3سم [ف: 29/1 - 281]
111. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8904/16
حدیثی از امام صادق (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) درباره مواریث ائمه، از شیخ فرید الدین عطار و ظهير فاریابی و ابو العينا؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، كا: كلب على بن جواد کاظمی، تا: با تاریخ 1072ق؛ کاغذ: نخودی نازک آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای مجدول عطف و سجاف میشن، 1ص (3ر)، اندازه: 14/9×25/3 سم [ف : 29/1- 281]
112. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8904/42
انجام: انجامه: حرره بامر صاحب الكتاب ادام الله ادامه خادمه الفقير ابو محمد عفی عنه شعبان سنه 1072
از کتاب های کافی، مهج الدعوات، دفع الهموم و الأحزان از احمد بن داود نعمانی، المجتبى من المجتبي، رأيت في مجموعة بخط قدیم؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، كا: ابو محمد، تا: شعبان 1072ق، کاغذ: نخودی نازک آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای مجدول، عطف و سجاف میشن، 2گ (12پ-13پ )، اندازه: 25/3x14/9 سم [ف: 29/1 - 282]
113. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8904/95
احادیث از امام کاظم (علیه السّلام) و امام صادق (علیه السّلام)؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، کا: مقيم کاشانی، تا اواخر رجب 1072ق، جا: برهانپور، کاغذ نخودی نازک آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای مجدول عطف و سجاف میشن، 1ص (81ر)، اندازه:14/9×25/3 اسم [ف: 29/1 - 286]
114. تهران: مجلس: شماره نسخه:103/ 8904
حدیث درباره دواء لجميع الأمراض و العلل؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، کا: مقيم کاشانی، تا اواخر رجب 1072ق، جا: برهانپور؛ کاغذ نخودی نازک آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای مجدول عطف و سجاف میشن، 1ص (83پ)، اندازه: 14/9×25/3 سم [ف: 29/1 - 287]
115- تهران: ملک: شماره نسخه :3/ 3975
خط: نسخ، كا: عبد الباقي بن حاجی قنبر المودی القاینی، تا: با تاریخ 1075ق، جا: روستای مود فاین؛ 1ص (120پ)[ف: 7- 125]
116. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8904/85
سه حدیث؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، کا: حاجی حسین نیشابوری، تا: 1075ق، جا: مکه، حسب امر صاحب کتاب؛ کاغذ: نخودی نازک آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای مجدول، عطف و سجاف میشن، 2گ (66پ-67پ)، اندازه:
14/9×25/3[سم [ف: 29/1 - 286]
117. تهران؛ ملک: شماره نسخه:4275/44
آغاز: بسمله. باسناد عن الإمام شيخ أبي الحسن الهمدانی انجام:. .. بحق سيدنا رحمة للعالمين
حدیث است از سلمان فارسی با زنجیره آن و سپس کیفیت مرگ سلمان؛ خط: نستعلیق، کا: گویا محمد سعيد بن محمد تقی خاتوں آبادی، تا: 1081ق، 2گ (191ر-192ر) [ف 7 - 330]
118. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9469/79
حدیث «سيأتي زمان على امني الخ»، به روایت از رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )؛ خط: نستعلیق، کا: محمد طاهر ارسنجانی، تا جمادی الاول
1085ق؛ 1گ (78) (مختصر ف: 306]
119. تهران: مجلس: شماره نسخه : 8904/48
چند حدیث کوتاه از امیرالمؤمنین، امام حسین و امام جواد (علیه السّلام) ؛
ص: 20
خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، كا: شاهرضا، تا: ربيع الثاني 1085ق، جا: مکه: کاغذ: نخودی نازک آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 1ص(16ر)، اندازه: 25/3x14/9 سم [ف: 29/1 - 283]
120. تهران: ملی، شماره نسخه: 17233
حديث اهل سنت، كا: ابن حاجی، تا: 1087ق؛ خریداری از علیرضا طاهری یزدی (رایانه)
121. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 1253
حكاية غريبة من شرح مصباح المتهجد للسيد، علی بن عبدالحمید النجفی و احادیث دیگر شرح خط: نسخ، کا: ابوالحسن بن ابو الحسين الحکیم، تا سه شنبه 14 شوال 1089ق؛ کاغذ سفید،، جلد. تیماج تریاکی، عطف و دور تیماج سرح، 5ص (29-33)، 12 سطر [سنا ف: 2- 187]
122. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 23712/8
بیست و چهار حديث در فضیلت علی بن ابی طالب (علیه السّلام) منقول از شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1090ق؛ افتادگی انجام؛ تملك محمد قاسم بن محمد هاشم دامغانی به تاریخ 1226ق، جلد. تیماج لایه ای عنابی، 5 گ، 15 سطر (7/5×14 )، اندازه 12×19 سم [ف: 2- 59]
123. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 10240
آغاز: بسمله على بن ابراهيم عن .. قال أن رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) سئل عن قول الله تعالى يوم يحشر المتقين .. فقال يا على أن الوفد منقول از روضه کافی که در این نسخه حديث الجنان و النوق نامیده شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا 20 رمضان 1090ق؛ مصحح، محشی
جلد: تیماج قرمز با ستاره هشت پر زرین، 21 سطر، اندازه : 12/5×19
سم [ف: 22- 274]
124. تهران: مجلس: شماره نسخه: 13610/10
چند حدیث نبوی در احوال زنان، خطبه نکاح برای ثبت در قباله نکاح، خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1091ق؛ جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 1گ (11ر-11پ) ، اندازه 17 × 27/5 سم [ق: 37 - 133 ]
125. خوی نمازی؛ شماره نسخه :35/ 847
روایتی از امام صادق (علیه السّلام)؛ خط نسخ، كا: على اكبر، تا: 1091 تا 1092ق؛ مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، 1ص (73ر حاشیه) ، اندازه: 10×17 سم (میراث اسلامی: دفتر نهم- 101]
126. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8880/51
از کافی و تهذیب الاحکام و شیخ عارف محمد الجبستری (الشبستری) في رسالته في العقاید؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، كا: محمد مهدی بن محمد صالح رضوی، تا با تاریخ 1096ق؛ کاغذ الوان آهار مهره نازک، جلد: میشن تریاکی ضربی با ترنج و سرترنج منقش مجدول گرهی، 4ص (277-280)، اندازه: 13/9×23/7سم [ف: 29/1 - 221]
127. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6/ 8880
شامل این موارد دیباچه تعتيق، تهذیب الاحکام (با حاشیه ای در کنار آن به امضای م ت ق)، من لا یحضره الفقيه؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، كا: محمد مهدی بن محمد صالح رضوی، تا: با تاریخ 1096ق؛ کاغذ الوان آهار مهره نازک، جلد میشن تریاکی ضربی، 9ص (33-41)، اندازه: 13/9×23سم [ف: 29/1 - 216]
128. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8880/10
از کافی در سال 1096ق؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، کا: محمد مهدي بن محمد صالح رضوی، تا: با تاریخ 1096ق؛ فایده کوتاهی از خط شیخ بهایی درباره نماز شارب الخمر (ص 66حاشیه)، کاغذ: الوان آهار مهره نازک، جلد: میشن تریاکی ضربی، 4ص (64-67)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1 -
217]
129. تهران: مجلس: شماره نسخه: 13/ 8880
خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، کا: محمد مهدی بن محمد صالح رضوی، تا: با تاریخ 1096ق؛ كاغذ: الوان آهار مهره، جلد: میشن تریاکی ضربی، 2ص (68-69)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1 - 217]
130. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8880/23
بیشتر برگرفته از آثار صدوق و درباره ماه رمضان و فضايل على بن ابی طالب (علیه السّلام)؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، کا: محمد مهدی ابن محمد صالح رضوی، تا با تاریخ 1096ق، کاغذ الوان آهار مهره، جلد: میشن تریاکی ضربی، 12ص (90-101)، اندازه: 13/9×23/7 سم [ف: 29/1 - 218]
131- تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8852/31
احادیثی در فضائل امیرالمؤمنین (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا اوایل رجب1098 ق، جا: قریه دوزال قراجه داغ، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای ضربی با ترنج و سر ترنج مجدول، 2ص(227-228) ، اندازه:16/1×27/8 سم [ف: 29/9 - 127]
132. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8898/15
روایت در منسوحات 25 گانه؛ خط: نسخ معرب و نستعليق، كا: محمد امین بن محمد قاسم، تا: یک شنبه 23 ربیع الاول 1098ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، وصالی شده، جلد: تیماج مشکی عطف قهوه ای مجدول گرهی، 1ص (411)، 27 سطر (10/5 × 21/5 )، اندازه:16/8×28/4سم [ف: 29/1 - 264]
133. تهران؛ مجلس: شماره نسخه:8898/14
حدیثی از پیامبر اسلام درباره اندازه شارب؛ خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: محمد امین بن محمد قاسم، تا یک شنبه 23 ربیع الاول 1098ق، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد. تیماج مشکی عطف قهوه ای مجدول گرهی، 1ص (410)، 27 سطر (10/5 × 21/5 )، اندازه:16/8×28/4سم [ف: 29/1 - 263]
134. کرمانشاه؛ مدرسة آية الله بروجردی: شماره نسخه :74
روایت ها و احادیث و فضائل حضرت امیر المومنین (علیه السّلام) و ائمه معصومین (علیه السّلام) با ذكر مصدر و اسانید آنها و بدون تنظیم مخصوص گرداوری شده و گویا در قرن دوازدهم جمع آوری شده و نقل هایی از شیخ بهاء الدین عاملی دارد؛ خط: نسخ، بی کا،
ص: 21
تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام در حواشی بعضی از صفحه ها روایاتی به خطی جز خط اصل نسخه افزوده اند؛ جلد: تیماج قرمز عطف و حواشی تیماج قهوه ای، 160گ، 16 سطر، اندازه: 12×18/5سم [ف: -58]
135. تهران: دانشکده الهيات تهران شماره نسخه: 359/1
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا قرن 12 ؛ کاغذ: فرنگی، جلد تیماج قهوه ای ضربی، 20گ (1ر-20پ)، 15 سطر (7×13)، اندازه: 10/5 ×17 سم [ف: 286] 136. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3312/1
آغاز : قال حدثنا الشيخ الإمام الأجل فخر الدين بغية المشايخ شرف الخطبا اسماعيل بن محمد بن محمد بن محمد بن يوسف القاشانی في اليوم الرابع من صفر سنة احدی و تسعين و خمسأيه قال أخبرنا الشيخ ابو القاسم بن غانم: انجام: يا على خمسة تميت القلب كثرة الاكل و كثرة النوم و كثرة الكلام و كثرة الضحك و كثرة هم القوت و اكل الحرام يطرد الايمان و التعظيم لامر الله و الشفقة
حديث المنزلة و... حدیث منزلة در این نسخه به طریق اهل تسنن از حضرت صادق نقل شده و پس از آن نیز وصیت پیامبر به حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) با عنوان های «يا على» نقل گردیده است زیر برخی از کلمات مشکل معنی فارسی آن نوشته شده است صغانی در «احادیث موضوعه» و فیروز آبادی در سفر السعاده حدیث منرله را تصحیح کرده و بیشتر احادیث فضیلت و نیز حدیث وصیت پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به علی (علیه السّلام) را که با جمله «يا على» آغاز می گردد، از احادیث موضوع دانسته است؛ خط: ريحان، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: اصفهانی شکری، 28 ص (2-29)، 5 سطر، اندازه : 21/5 × 25/5سم [ف: 10- 962]
137. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5059/2
آغاز: عن سهل بن زياد احمد بن محمد البصري عن القسم این عبد الرحمان خيرة من الله العزيز الحكيم لفلان ابن فلانة لاتفعل
احادیث و شروحی بر آنهاست در اصول عقاید از ابو عبد الله حسن .. کلینی و جعفر صادق... و بحثی در ایمان از نظر متکلمان و دیگران به فارسی در 7ص؛ بی کا، تا: فرن 12؛ [ف: 15 -21]
138. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 4903/11
آغاز: على من اغضب فحلم و قال (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) خیار امتي احداً و ها الذين اذا غضبوا رجعوا. و قال (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من كظم غيظا؛ انجام: الفصل السادس و العشيرين في المسكر و الرباء و اللواطة و الزنا قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من شرب لم تقبل صلاته اربعين يوما فان مات فيها
بخشی است از کتابی در حدیث بدین گونه: فصل 13. في الحقد و الحسد، 14. في الفقر و الثروة و الهجر و الشهوة، 15. في الايمان و النفاق و النكاح و الطلاق، 17. في الخلق و النوا و الصمت، 18. في الفرح و الحذاقة الترح و الحماقة، 19. في الطيب و النساء، 20. في الشباب و الهرم و الصحة و السفم، 21، في الوعد و الدين و الصدق و اليمين، 22. في الكسب و البطالة، 23. في الغضب و القتال، 24. في الغيبة و البهتان، 25. في الوديعة و المصالحة، 26. في المسكر و الرباء و اللواطة؛ خط: نستعلیق، کا: محمد مؤمن بن علینقی باکی، تا قرن 12، جا: اصفهان؛ افتادگی :آغاز کاغذ سپاهانی، جلد: تیماج سرخ یک لابی، 2گ (102ر -103پ)، 48 سطر (9×23)، اندازه: 14/5 × 30سم [ف: 14 -121]
139. تهران: مجلس: شماره نسخه : 9469/27
چند حدیث به نقل از تفسیر نیشابوری، خط: نستعلیق، بی کا، تا : قرن 12؛ 1گ (36 – همان) [مختصر ف: 259]
140. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 32/ 9480
حدیث سؤال الزنديق عن الصادق (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا:
قرن 11 و 12، 4 ص (151- 154) [مختصر ف: 306]
141. تهران، دانشگاه شماره نسخه :7725/5
به روش شیعی در پند و اندرز با عنوان باب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12، کاغذ: سپاهانی سفید و کبود، جلد. تیماج مشکی ضربی، 46گ (112ر -157ر)، 21 سطر (8×18)، اندازه: 15×21سم [ف: 16 -685]
142. مشهد، گوهر شاد شماره نسخه: 877/10
احادیث متفرقه ای است متفول از ابن بابویه در طلب فرزند نمودن حضرت دانیال و حدیث اصحاب رس و درباره خصوصیات حضرت محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) این روایات بدون خطيه و خاتمه هستند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ؛ اصفهانی، جلد: گالینگور لاجوردی رنگ عطف و گوشه پارچه سرخ و مشکی، 2گ، 16 سطر (7×13/5)، اندازه 11/5×19 سم
[ف: 3- 1187]
143. تهران: ملک: شماره نسخه: 3163/5
خط نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ 9گ (77ر-85پ) [ف: 6- 251]
144. ساری عمومی ساری؛ شماره نسخه 136
آغاز: ذهابه كان الها حياً بلا حياة و مالكا قبل ان ينشى شيئاً؛ انجام: الا عن امره فنظر ليلة في النجوم فاصبح وهو يقول لنمرود لقد رأيت.
چنین می نماید که از متون کهن شیعی است در زمینه آداب اسلامی و بیان برخی از خطب امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) و دستورهایی به شیعه امامیه، برخی از عنوان ها: خطبة لامير المومین صلوة الله عليه (که مکرر آمده)، حدیث قوم صالح عليه السلام، حدیث الصيحة؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ افتادگی آغاز و انجام؛ جلد. تیماج عنابی، 182ص، 20 سطر (7/5×17/5 )، اندازه 13×24سم [ف: 109]
145. تهران: مجلس: شماره نسخه : 17439
کتاب حدیث، تاليف قرن 12، نسخه منحصر، از معاجم بزرگ حدیث پس از مجلسی است؛ بی کا، تا قرن 12 [د.ث. مجلس]
146. تهران: مجلس: شماره نسخه: 17440
تالیف فرن 12، دارای عناوین «هداية» ، پس از مجلسی تالیف شده؛ بی کا، تا قرن 12 [د.ث. مجلس]
147. تهران: مجلس: شماره نسخه:9469/4
ص: 22
به نقل از امام صادق، خط: تحریری، بی کا، تا قرن 11 و 12؛ 1گ (4) [مختصر ف: 30]
148. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9469/147
منقول از کافی (باب الأخذه من السنة) و غیره؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11 و 12، 5ص (330 - 334) [مختصر ف: 30]
149. تهران: مجلس، شماره نسخه: 9469/31
از رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، حسین بن علی، عباس، یحیی بن معاذ ؛خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 2 ص (41-42) [مختصر ف: 31]
150. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 517/1 -طباطبائی
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین... اما بعد اعلم ان اسم هذا الكتاب كتاب الاخبار و بنائه على اربعین بابا و في كل باب عشر احادیث: انجام: ان صبر اجتباء و ان رضاه اصطفاه.
از یکی از اهل سنت باید باشد. دارای جهل «باب» است در فضائل اعمال و برخی از وظائف عمومی و در هر باب 10 حدیث. عناوین ابواب از این قرار است: 1. في فضيلة العلماء، 2. في فضيلة ذكر لا اله الا الله، 3. في فضيلة ذكر بسم الله الرحمان الرحيم، 4. في فضيلة الصلوات، 5. بيان الايمان، 6. فضيلة الوضوء، 7. فصيلة السواك، 8. فضيلة الأذان، 9: صلوة الجماعة، 10. صلوة الجمعة.. ..12. فضيلة العمامه. ... 25. في عقوبة اللواط،. . 28. فضيلة الرمي،. . 30. في منع كثرة الأكل... في فصيلة سوال المريض، . 38. في عفوية النائح، 39. في فضيلة الصبر؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ بر پشت برگ آخر شعرهایی عامیانه در اسامی ائمه (علیه السّلام) است، در نسخه حاضر پایان کتاب و باب 40 وجود ندارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای تیره، 15گ (1پ -15ر)، قطع: رقعی، اندازه: 13×19سم [ف: 22- 233]
151. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 10259
آغاز: بحار الانوار، سعد السعود رواه من کتاب قصص القرآن للهيثم بن محمد النيسابوری
روایات مختلفی بدون ترتیب خاص با ذکر مصادر و حذف اسناد آنها، در این مجموعه انتخاب شده و چون خط آن شبیه به خط ملا محمد باقر مجلسی است به دو نسبت داده شده و این نسبت صحیح نیست و در آن از کتاب های علامه مجلسی چون «بحار الأنوار» و «عين الحياة»، و «جلاء العيون»، نقل هایی دارد؛ خط : نستعلیق، بی کا، تا قرن 12: جلد ترمه عطف گالینگور قرمز،
38گ، مختلف السطر، اندازه: 25x18/5 سم [ف: 26 -216]
152. اصفهان: دانشگاه اصفهان، شماره نسخه: 313/7
خط: نسخ خوش، بی کا، تا قرن 12 [نشريه: 11- 940]
153. قم: مؤسسة آية الله بروجردی: شماره نسخه 376
احادیث پراكنده ای است در موضوعات مختلف، بیشتر درباره فضائل و مناقب حضرت امیر المومنین و ائمه طاهرین (علیه السّلام)؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ دارای یادداشتی مبنی بر این که عبدالله اصفهانی کتاب را به فرزندش میرزا احمد بخشیده؛ تملک: زین العابدين محمد تقی؛ مهر: کتابحانه ضیاء الدین نوری؛ جلد: مقوایی روکش پارچه، 45گ، اندازه: 15×21/5 سم [ف:1- 226]
154. قم فیضیه شماره نسخه :3/ 1861
روایتی به نقل از امیر مؤمنان از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) شامل دعایی که هر کس در تمام عمر یک بار بخواند ثواب اعمال همه پیامبران و فرشتگان را خواهد داشت؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12، 7گ، اندازه: 8×12سم [ف: 3 -141]
155. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 2/ 9538
احاديث النبي المنقول من كتاب حقایق الدقائق؛ خط: نسخ، بی کا تا قرن 12؛ جلد: مقوا عطف تيماج، 4گ (19ر-22ر)، 13 سطر، اندازه: 5x11 سم [ف: 30 -205]
156. تهران: مجلس: شماره نسخه: 519/9 ط
آغاز: بسمله. عن ابي عمير قال سألت النبي صلى الله عليه و آله عن على بن ابی طالب عليه السلام فقال ما بال اقوام يذكرون من له منزله؛ انجام: فالسعيد من اذا مالت اليه باعهها باعها صدف ولي الله.
احادیث در فضائل و مناقب حضرت امیر (علیه السّلام): خط: نسخ و نستعلیق، کا: یار محمد علیا بادی، تا قرن 12: جلد: تیماج مشکی مجدول، 10ص (290-299)، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 24/3 - 21]
157. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه : 655
آغاز: بسمله حدثنا محمد بن الحسن القصيباني عن ابراهيم بن محمد بن مسلم الثقفي قال حدثني عبد الله بن بلخ المنقري عن شریک، انجام: فقال الله ان التوراة و الانجيل و الزبور و الفرقان و ساير الكتب يرجع الى هذه الثمان المسایل تمت الكتاب.
نسخه بدون خطبه است و نام اصلی آن دست نداد چیزی شبیه خصال صدوق می ماند. در برگ چهاردهم وصایای حضرت رسول (علیه السّلام) به اباذر و در میان باب دكر جمل من مناهی رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) از اواسط با خط مغایر و گویا کتاب دیگری است در برگی اول این قسمت باب الكنى و الأسماء و الالقاب، انس عن رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من رفع قرطاسا من الارض مكتوب عليه بسم الله اجلال الله. .. باب السفر و السير و الفراق و القدوم و الوداع باب الطمع و غیره باب الظلم...؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12، کاغذ نخودی، جلد. تیماج قهوه ای، 151 گ ، 25 سطر (12/5×22)، اندازه: 5/28×19 سم [ف: 521]
158. تهران: مجلس: شماره نسخه : 8971/34
آغاز: رواة ثقاة روایت کرده اند که حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام روي عن النبي أنه قال الدنيي حرام على اهل الاخرة.
روایاتی از زندگانی پیامبر اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و دیگر پیامبران؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا قرن 12، افتادگی انجام ؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 9گ (66پ-74پ)، 23 سطر (9/5×18/5 )، اندازه:16/2×26/1 سم [ف: 29/1 - 504]
159. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 734/20
گفتارهایی است درباره معنی اولوالعزم من الرسل و طبقات انبیاء حديث الجن اقسام ثلاثه، معنی اهل البيت و... و فصل پانزدهم از باب دوم از مقاله سیم در ذکر بعضی از خواص پیغمبر ما (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) از
ص: 23
کتاب گوهر مراد؛ خط: نستعلیق، کا: مرتضی بن میر محمد صفی حسینی تبریزی، تا: 101اق؛ مهر: حاج سید سعید کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی، 9گ (146-154)، 23 سطر (9/5×15)، اندازه: 15×20سم [ف 2 -848]
160. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8841/76
حدیثی به روایت جابر بن عبد الله انصاری از امیر المؤمنين (علیه السّلام) نقل از امالی شیخ رحمة الله عليه؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد، تا: پنج شنبه 5 شوال 1106ق، جا: اصفهان، کاغذ شرقی نخودی آهار مهره نازک، جلد: میشن مشکی ساده عطف چرم قهوه ای، 1ص (433)، اندازه: 22/3×34/9سم [ف: 29/1 - 99]
4. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1778
آغاز: قال حدثنی ابوالحسن علی بن موسی الرضا عليه السلام .. يقول الله عز و جل لا اله الا الله حصنی فمن دخل حصنی امن من عذابی
روایت های پراکنده ای است با حذف سند آنها، منقول از طریی اهل بیت (علیه السّلام)، در آداب اسلامی و اخلاق دینی و بعضی ادعیه و احادیث قدسیه؛ خط :نسخ، كاتب = مؤلف، تا 20 جمادی الاول 1110ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 108گ، 13 سطر، اندازه:12×18سم [ف: 5- 197)
161. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2/ 1991
آغاز: بسمله قال رسول الله صلى الله عليه و آله من حفظ اربعین حديثاً، انجام: من شرب الماء و ذكر فيه الحسين (علیه السّلام) و لعن قاتله کتب الله له مائة الف حسنة و حط عنه مائة الف سيئة ورفع له مائة الف درجة صدق رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ).
صد حدیث از حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) است، خط نسخ، کا: محمد سامع بن محمد نصیر الیزدی، تا: 1112ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی با تیماج مشکی ضربی، 4 ص (130-133)، 15 سطر (8×12)، اندازه: 14×19/5سم [ف: 3- 1119]
162. کاشان: عاطفی، حسن شماره نسخه بدون شماره
از تورات و انجیل در مورد ظهور حضرت محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) کا: على نقی، تا: 3 جمادی الثانی 1116ق؛ افتادگی: آغاز کاغذ: ایرانی اندازه: 18×24سم (نشریه 7- 722]
163. مشهد: نواب؛ شماره نسخه: - 15/6
روایاتی است منقول از حضرت علی (علیه السّلام) و پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در فضیلت علم و عقل و دیگر مسائل اخلاقی و احادیث قدسی و سفارشات حضرت علی (علیه السّلام) به فرزندش امام حسین (علیه السّلام) و وصایای پیامبر؛ خط: نسخ خوش، کا: ملک حسن بن ابوالحسن تونی، تا: 1116ق، جا: اصفهان، معلق به حواشی با امضا «شيخ بهاء الدين محمد»، صحیح بخاری، شرح مواقف؛ تملك جمال الدين قاسم محمد عاملی، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 12گ (107 - 118پ)، اندازه: 13×19سم [ف: 33]
164. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 15684/2
آغاز: أخبرنا السيد الأمام ضياء الدين ابو الرضا. .. اذا كان اول ليلة من شهر رمضان؛ ( آغاز تتمة) أخبرنا السيد الأمام ضياء الدين سید الأئمة .. صلة الرحم تزيد في العمر و تنفي الفقر، انجام: (انجام تتمه:) و زوجناه نعم الاخ و نعم الختن و انه لسيد في الدنيا و انه في الآخره لمن الصالحين
به روایت از ابوبکر محمد بن عبد الله بن محمد بن صالح ابهری؛ خط: نسخ، كا: محمد رفیع بن عبد الله شبستری تبریزی، تا حدود 1118ق؛ جلد: تیماج کرم قهوه ای بدون مقوا، 2گ (159ر - 160پ)، 17 سطر، اندازه: 15/2×19/7 سم [مختصر ف: 259]
165. تهران: مجلس: شماره نسخه: 14/ 8841
روایتی از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به نقل از عایشه؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: دو شنبه جمادی الثانی1118ق، جا: مشهد، کاغذ: چند نوع بیشتر شرفی نخودی آهار مهره، جلد: میشین مشکی عطف چرم قهوه ای، 1ص (123)، اندازه: 22٫3 ×34/9سم [ف: 29/1 -
87]
166. تهران: مجلس: شماره نسخه: 777/11 - طباطبائی
حدیث «قد صعدنا ذرى الحفائق» و چند دعا، در پایان آن متن کامل حدیث منسوب به خط امام ابی محمد الحسن العسکری که در آن به ظهور مهدی (علیه السّلام) اشارت دارد؛ خط: نسخ، كا: محمد باقر بن محمد هاشم اصفهانی، تا: دوشنبه 9 رجب 1139ق، کاغذ: اصفهانی شکری آهار مهره، جلد. تیماج قرمز مقوایی، 2ص ( 241-240 )، 19 سطر، قطع رقعی بزرگ، اندازه: 13×20سم [ف : 23- 86]
167. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 103
آغاز کلام الملوک ملوك الكلام: بسم الله الرحمن الرحيم من كلمات امير المومنین و امام المتقين عليه السلام لسلمان الفارسی رضی الله عنه أما بعد مثل الدنيا كمثل الحية؛ انجام: (انجامه:) کتب اللسيد النجیب الحسیب و الأديب البيب نظاما للسيادة و النجاية و الفصيلة میر سید حسن الحسيني وفقه الله تعالى و انا العبد الأقل المحتاج إلى الله الملك الغني تراب اقدام المومنین احمد التبریزی عفى عنه في 1150
خط: نسخ زیبا، کا: احمد تبریزی، تا: 1150ق؛ مجدول، جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 10گ، 6 سطر (5/5×11)، اندازه:7×10/5 سم [ف: 140]
168. تهران: مجلس: شماره نسخه : 12413/2
چند حدیث از حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ائمه معصومین (علیه السّلام) کا: عبد الكريم، تا 1161ق؛ مجدول مذهب؛ جلد: تیماج، مشکی، سوخت، ترنج با نقش گل و بوته، 5 ص (8-12)، 20 سطر، اندازه:7×26 سم [ف: 35 -368]
169. تهران: مجلس: شماره نسخه : 9488/4
منقول از ابوهریره، ابوالدرداء و شرح مسلم: خط: تحریری، کا: محمد بن شهاب الدین کاکو زکریائی، تا: 1196ق؛ 1گ (95ر) [مخنصرف: 830]
ص: 24
170. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2731/7
آغاز: الملحمة المروية عن امير المونین علی بن ابی طالب عليه... بسمله، قال اذا اهل المحروم السبت يكون الشتاء شديد البرد کثیر الرياح و يقل الحنطه في ارض بابل خصوصا و يكثر الغلاء و هي سنة صالحه، انجام: السنة مطر کثیر عظيم و يقع في الحاج صيحة عظيمة و تكون سنة آخرها خير من اولها تمت الملحمة و الحمد لله.
حدیث ملحمة، هنن حل بث مبسوطی است نقل شده از امیر المومنین علی (علیه السّلام) خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ فرنگی، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 15ص (313-327)، 17-18 سطر، قطع رقعی، اندازه 11×18سم [ف: 9 -49]
171. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5204/3
آغاز: عن علي بن الحسين .. فال اقبلت فاطمة بالحسن، انجام و كان حمل یحیی ستة اشهر و حمل الحسين كذلك
در آن از علی بن الحسین و چند خبر دیگر از امامان نقل شده است، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ 2گ (67پ۔ 68ر)، 19 سطر [ف: 16 -36]
172. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1581/1
آغاز:... جاء يوم القيامة ملجما بلجام نار فقال كذب ويحه فاین قول الله تعالی و قال رجل مؤمن من آل فرعون یکتم ایمانه: انجام: المسمى بسرور المؤمن وهو حديث عجیب... قلت للباقر ابو جعفر عليهم السلام يابن رسول الله أخبرني عن من العارف من شيعتكم..
مجموع احادیثی است بیشتر در باب حب آل محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و وجوب اتباع آنها و سفارشات نبی مکرم اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به اطاعت آنها، خط :نسخ، بی کا، نا: قرن 13؛ افتادگی آغاز و انجام، کاغذ فرنگی الوان، جلد: مقوایی با روکش کاغذی ابر و باد عطف تیماج زرشکی، 19گ (11ر - 29پ)، 15 سطر، اندازه: 10×18/8سم [ف: 43- 237] 173. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1202/65 - طباطبائی
آغاز: من کتاب عیون اخبار الرضا من حديث اصحاب الرس. . اخبرني عن اصحاب الرس... و کانت لهم اثنا عشرة
حدیث اصحاب الرس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 1ص (60) [ف: 23 -734]
174. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9301/5
حدیث از امام صادق به نقل از «مشکوة الأنوار» و نیز از علی (علیه السّلام) ؛ خط: نسح، بی کا، تا: قرن 13، 3 گ (69پ - 71ر) [مختصر ف: 304]
175. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9467/2
حدیث «خلفت نطفة بنی آدم»؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا قرن 13: 1گ (10ر-10پ) [مختصر ف: 305]
176. تهران: مجلس، شماره نسخه: 16484
حديث في الفضائل بی کا، تا: قرن 13، قطع وزیری (د.ث. مجلس)
177. تهران: ملک شماره نسخه: 5744/1
خط نسح، کا: مرتضی بن احمد حسینی گیلانی، تا قرن 13؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن قرمز، 2گ (1پ -2ر)، اندازه:15/5×22سم [ف: 9- 11]
178. تهران: ملک: شماره نسخه :5744/3
خط نسخ، كا: مرتضی بن احمد حسینی گیلانی، تا قرن 13؛ کاغذ: فستقی، جلد میشن قرمز، 11گ (5ر -15ر)، اندازه: 15/5×22سم [ف: 119]
179. تهران؛ ملت، شماره نسخه: 2842/96
در مسائل و مطالب گوناگون؛ خط : نسح، کا: ابو القاسم وفا، تا: قرن 13؛ در هامش [ف 6- 136]
180. تهران: ملک: شماره نسخه : 5744/15
خط : نسخ، كا: مرتضی بن احمد حسینی گیلانی، تا قرن 13؛ کاغذ: فستقی، جلد میشن قرمز، 4گ (101ر-104ر) ، اندازه: 15/5×22سم [ف: 9 -13]
181. قم مرعشی: شماره نسخه :11259/5
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلاة على محمد و آله الطاهرين عن الكافي عن ابی جعفر - عليه السلام - قال: انجام: وان تكن دابة تركبها فبخ بخ و الا فالخبر و ماء الجرة و ما بعد ذلك حساب علیک او عذاب
شامل پنجاه حدیث در ابواب مختلف است بدین ترتیب: 1. عدم جواز غیبت، 2. اصلاح نفس، 3. خصال محرمه و مكروهه، 4 صفات حمیده، 5. استحباب تفکر، 6 مكارم الأخلاق، 7. مدح الزهد و حره؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ مصحح، کاغذ: فرنگی، 10گ(231-240)، 15 سطر، اندازه: 5×12 سم [ف: 28- 385]
182. تهران: مجلس: شماره نسخه : 4/ 9301
از حضرت رسول، امام صادق و علی بن ابی طالب (علیه السّلام) ؛ خط:
نسخ، بی کا، تا قرن 13، 4گ ( 68پ - 71ر) (مختصر ف: 30]
183. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 847/1 -طباطبائی
آغاز: قال رسول الله (صلى الله علیه و آله) جائنی جبرئیل فرحاً و مسروراً في احسن صورة و هيأة معه سبعة آلاف ملكا في یدکل ملک قضيت من نور؛ انجام: قال كبائر الائم احدى عشر .. و اما التي باليدين فقتل النفس بغير حق و السرقة و اما التي بالبطن فاكل الربوا و اكل مال اليتيم ظلما و اما التي ... احادیث پراکنده ای است بدون ذکر مآخذ منقول از حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و حضرت موسی نبی الله (علیه السّلام) و حضرت علی (علیه السّلام) و حضرت صادق (علیه السّلام) در موضوع های گوناگون؛ کا: محمد حسن طهرانی، تا قرن 13؛ افتادگی انجام مهر کاتبه با نقش «عبده محمد حسن» (بیضی)؛ کاغذ: فرنگی سفید و شکری، جلد: تیماجی کبود یک لا، 9ص (1-9)، 10 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 10×17سم [ف: 23- 136]
184. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 795/1
روایات و اشعاري منقول از حضرت علی (علیه السّلام) و... در اخلاق و آداب اسلامی، بدون خطبه؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛
ص: 25
افتادگی انجام مهر: حاج سید سعید، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 15 سطر (6×11/5)، اندازه: 12/5×0/5 2سم [ف: 2- 905]
185. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9467/25
احادیث و اخبار متفرقه به نقل از اصمعی، صاحب الاغانی، الرسالة الهلالية شيخ بهائی: خط: نستعلیق کا: محمد بن جمشید مراعی، تا قرن 13، 3گ (42پ - 44پ) [مختصر ف: 31]
186. قم: دارالحدیث: شماره تسخه: 85
آغاز: و ليس في الجملة من اخلاق الصالحين و لامن شعار المتقين التكلف من أي باب كان قال الله لنبيه قل ما اسئلكم عليه من اجز .. الفصل الاخلاص و بیان حال المخلصين: انجام: فاذا كانت من حرام حذفت وجه المتصدق و ان كانت من حلال قيلت اینوا له قصرا في الجنة.
رساله مفصلی است که مؤلف در آن، احادیثی را در فضایل ائمه اطهار (علیه السّلام) و آداب و اخلاق در فصل های کوتاهی با ذکر نام مأخذ و حذف سند، بدون هیچ توضیحی جمع آوری نموده است.
شماره گذاری فصل ها در نسخه منظم نیست. مؤلف در این رساله از «بحار الأنوار» و «وسائل الشيعه» احادیثی را نقل کرده است عناوین جند باب اول کتاب چنین است: 1. في فضل الإخلاص، 2. في ما يدفع به الرياء، 3. في فضل العلم و جلالته، 4. في الحث على التعليم، 5. في ما ينبغي للمعلمين المرشدين، 6 و 7 في ثواب مجالسة العلماء، 8.في ذم علماء السوء، 9. في دأب العالم و المعلم و العلم، 10. في استحباب ایتان المساجد، 11. في الجماعة، 12. في ذم تارك الصلاة، 13 و 14. في فضيلة صلاة الليل، 15. في نفع الذكر، 16. في فضيلة التهليل، 17. في استحباب قول الحمد الله، 18۔ توبة نصوح، 19. في صفح الله عن الانام؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی آغاز و انجام؛ مصحح، نسخه بدل ها در حاشیه ذکر شده؛ جلد مقوا، 226گ، 19 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 28]
187. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8885/22
احادیثی از امیرالمومنین (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، تا قرن 11 و 13، پس از آن بخشی از کیمیای سعادت (21پ)، کاغذ حنایی آهار مهره، جلد: میشن زیتونی، 1گ (21ر)، اندازه: 15/5×25/8 سم [ف: 29/1-
232]
188. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1134/21
روایات در اعتقادات و مناقب ائمه (علیه السّلام)، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی آغاز و انجام کاغذ سفید، جلد: تیماج حنایی ضربی و مقوایی، 46 ص (277-322)، 21 سطر [سنا ف: 2- 128]
189. قم: مرعشی، شماره نسخه: 9213
آغاز: باب معاني الأسماء .. قال الله تبارک و تعالی یا بنی آدم کیف تعصوني و أنتم تجزعون من حر الشمس و الرمضاء؛ انجام : لو يعلم الناس ما في الملح ما احتا جوامعه الى تریاق.
کتاب حدیث در ابواب مختلف این کتاب احادیت با حذف سند گرد آورده شده و گویا قطعه ای از پیش نویس کناف بزرگی است که در این نسخه چند باب توحید و ارض و سماء و جن و حیوانات آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 230گ، اندازه: 10×5/5 اسم [ف: 24- 15]
190. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1537/5
خط: نسخ ،بی کا، تا قرن 13؛ 9 گ (51-59) [نسخه پژوهی: 3- 150]
191. قم مرعشی شماره نسخه: 10392/15
برخی احادیث متفرقه؛ خط نستعلیق، بی کا، تا اوایل قرن 13 ؛ قطع: رقعی بزرگ ( میراث شهاب: س8ش 4- 61]
192. تهران: مجلس: شماره نسخه : 1167/3
روایتی از عبدالله بن مبارک، بی کا، تا قرن 13؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه ای ضربی و مقوایی با ترنج، 3ص (468-470)، 17 سطر [سنا- ف: 2- 155] 193. تهران: ادبیات شماره نسخه: 388/3
احادیث رجعت و ظهور؛ بی کا، تا قرن 13 [ف: 3- 60]
194. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9042/22
بر گرفته از کتاب های «اسرار الامة»، «قرب الأسناده، «روضة الكافي»، کتاب الغيبة» للشيخ، «عیون اخبار الرضا»، «منهاج الأمامة»، «الارشاد»، «منهاج الكرامة»، «الصافي»؛ خط: نستعلیق شکسته تحریری، كا: جامع، تا قرن 13، کاغذ: فرنگی شکری آهار مهره، جلد: تیماج عنابی ضربی با ترنج و سر ترنج و جدول گرهی، 4گ (72ب - 75ر) [ف: 29/2 - 660]
195. قم مرعشی شماره نسخه : 8/ 1114
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، ش 1111. روایاتی است در فضایل اهل بیت (علیه السّلام)، به خصوص در بیان صفات و مناقب امیر المؤمنین امام علی (علیه السّلام) عناوین برخی از ابواب و قراینی جند در شناسایی این اثر: [برگ 142: باب في ما جاء في مرور على الصراط في فضل العترة الطاهرة، [برگ
143:] باب في بيان من أهلکه الله و غير خلفه بسبهم اياه، [برگ 155:] روى الناصر (علیه السّلام) باسناده إلى النبي. .. باب في بيان ذکر فضائل أمير المؤمنين ابي الحسن علی بن ابی طالب. ...... في بيان أساميه و کناه و القابه و صفانه، [برگ 157:] باب ذكر انه افضى الأصحاب، أخبرنا الامام العلامة فخر خوارزم ابوالقاسم محمود بن محمد الزمخشري الخوارزمی، [برگ 158:] باب في بيان ما نزل من الآيات في شأنه، برگ 162:] باب بیان رسوخ الايمان في قلبه، [برگ 164:] باب في بيان محاربته مردة الكفار و مبارزته أبطال المشرکین، [برگ 1168:] فصل فیما ورد في فضل أمير المؤمنين علي عليه افضل الصلوة و السلام حدثني الأمير صلاح الدين من الامام الحسن بن محمد القطابری، [برگ 169:] و في كتاب المصابيح للسيد ابي العباس احمد بن ابراهيم الحسنی .. و من مناقب ابن المغازلي الواسطی، [برگ 170:] من کتاب شيخنا العالم الناصر بن ابو القاسم البستي المسمى بالمراتب، [برگ 171 تا 182] حديث السفرجله، حديث الطير، حديث الملكين، حدیث الحائط، حدیث اللغة، حديث القبه، حديث الضوء، حدیث الحصن، حدیث اسد و قتله، [برگ 182:] من کتاب سعید بن المسيب، [برگ 183:] قصيده قافیه از علامه جمال الدین علی بن
ص: 26
محمد بن سلامه در 37 بیت، با این مطلع: سرق الفوم جوهر الفاروق *** و تحلوا بحلية الصدیق، [برگ 184:] باب في بیان فضائل له شتی، [برگ 190: باب في تزویج رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) اياه فاطمة (علیه السّلام)، [برگ 198:] باب في بيان شی من جوامع كلامه و بوالغ حكمه؛ خط: نسخ، کا: عبدالله سعد مولد زیدی عدلی، تا: 1219ق؛59 ص(142-200) [عکسی ف: 3- 240]
196. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10124/27
از امام باقر درباره زیارت امام حسین در روز عاشورا؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1221ق، 2ص (252 - 253)، قطع: بیاضی، اندازه: 11/5×23
سم [ف: 32 -157]
197. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 476ط
آغاز: بسمله. قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم انا مدينة العلم و على بابها فلما سمع الخوارج هذا الحديث؛ انجام: قالت امراه واثنان قال... تمت هذا الحديث مجموعة من احادیث متفرقه. ..السنه 1231 .
مجموعه ای متفرقه از احادیث اهل بیت (علیه السّلام)؛ خط: نسخ، بی کا تا: 1231ق، جلد. تیماج قهوه ای یک لا، 121ص (1-121)، 17 سطر، اندازه 15×21 سم [ف: 24/3 - 19]
198. یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 1774/1
ده حدیث از چهل حدیث از حاج رجب علی؛ بی کا، تا 1232ق؛ جلد مقوایی با تیماج مشکی، 7گ، اندازه: 14×21 سم [ف: 3- 1050]
199. قم: مرعشی، شماره نسخه : 10932/2
ترجمه فارسی برخی از احادیث؛ خط: نسخ خوش، کا: على اكبر بن ملا رمضان، تا: شنبه 28 جمادی الثانی 1232ق، قطع جیبی [میراث شهاب: س9 ش 2- 39]
200. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 10647/5
آغاز: الباب الأول و فيه ثلاثة فصول. الفصل الأول قال الله عزوجل فاعلم انه لا اله الا هو و قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) اعرفكم بنفسه اعرفكم بریه، انجام: و امر عظیم من شداید العظام.
کاتب نسخه را به نام «اخبار» و مؤلف آن را ابن بابویه قمی ضبط کرده است. کتاب مرتب است بر چهارده یاب و هر باب مشتمل بر فصول حاوی تنها احادیت وارده در: توحید، عدل، فضایل معصومین (علیه السّلام) ، معرفة ايمان و علامت مؤمن، برخی از عبادات و اذکار و آداب و سنن و اعمال، باب چهاردهم حاوی 34 فصل در ملاحم؛ خط: نسخ، كا: اصفهانی و رضوی، تا: 1236ق، افنادگی: آغاز (صفحه اول)؛ کاغذ آهار مهره شکری، جلد. تیماج خرمایی ،22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 11 -330]
201. تهران، سپهسالار شماره نسخه: 1/ 7560
آغاز: ابواب انواع الدنيا و الممدوح منها و معانيها، ابواب انواع الدنيا: اخبار الائمة الكافي: في خبر محمد بن مسلم عن علي بن الحسين (علیه السّلام) المنقدم ذكره في باب ان حب الدنيا راس كل خطيئة؛ انجام: و منه محمد بن يحيى عن عبد الله بن محمد... و بكنس ابنية حتى أن السوانح قبل مغيب الشمس ينفي الفقر و يزيد في الرزق.
تمت الرسالة الشريفة.
برخی از اخبار و احادیث اعتقادی و اخلاقی و فقهی بدون ذکر سند جمع آوری و در کتاب حاضر نگاشته شده است. به نظر می رسد این کتاب بخش هایی کوتاه و نامرتب و یا منتخبی از کتاب «جامع الأحبار» باشد؛ خط: نستعلیق، کا: محسن بن احمد، تا 1237ق، کاغذ فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 124گ (2پ -125ب)، 27 سطر، اندازه : 20/5 ×30سم [ف: 2- 69] 202. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: - 33612/5
فصلی است در چیزها که فقر آورد و آنها که روزی را فراح سازد و در آغاز آفرینش؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید محمد بن محمد باقر بن قوام الدین محمد بن مفید موسوی استر آبادی، تا: 1238ق، کاغذ: فستقی، جلد: تیماج مشکی، 1گ (67)، 15 و 16 سطر (10×15)، اندازه: 17×21سم [ف: 3- 781]
203. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22385
آغاز: (نخستین عنوان موجود در برگ دوم:) آیات ندائية قال الله سبحانه و نادى اصحاب الجنه. .. مقتضى المقابلة ان يقال ما وعدکم و لعل النكته في..
جلد اول از کتابی است که احادیث امامیه را گزارش نموده و این جلد شامل 120 حدیث و شرح آن است که آخرین آنها سؤال رأس الجالوت از حضرت رضا (علیه السّلام) است، تاریخ فراغت از تأليف 1225 ه ق، احادیث تحت عنوان حدیث نبوی، حدیث علوی، حديث صادقی، حدیث رضوی و... آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1238ق، افتادگی: آغاز؛ دارای حواشی با نشان «منه دام
ظله العالی»: كاغذ: فستقی، یک سوی جلد افتاده، 21 سطر ( 9×14/5)، اندازه: 17/5×21 سم [ف 2- 237]
204. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9467/38
در مناقب ائمة، به نقل از ابن عباس (از مشارق الانوار)؛ خط : نستعلیق، کا: محمد بن جمشیدی مراغی، تا 1241ق، 2گ (87پ- 79ر) (مختصر ف: 29]
205. قم: مرکز مطالعات، شماره نسخه : 6/ 371
آغاز: في مشكوة الانوار بعنوان البصري و كان شيخاً كبيراً قد اتي عليه اربع و تسعون، انجام: فلما أعظم هذا البلاء و ما اطول هذه المدة. و نسأل الله التوفيق و الثبات منتخب در فضل و علم ائمه اطهار، احادیث منتخب در فصل و علم ائمه اطهار از: «مشكاة الأنوار» و «کافی» و روایت جاثلیق مسیحی را به تفصیل آورده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 3 جمادی الثانی 1247ق؛ جلد: تیماج، قهوه ای، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 397]
206. یزد؛ وزیری شماره نسخه : 3678/4
آغاز: بسمله، حمد له ، عن ابی عباس ، عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) انه قال ذات يوم کا: حاج غلامرضا بن قاسم یزدی، تا: 1251ق، اهدایی حاج شیخ غلامرضا جماعتی تفتی، کاغذ: کبود اصفهانی، جلد مقوایی با
ص: 27
تیماج مشکی، 17گ (94-110)، اندازه: 15×21سم [ف: 4- 1387]
207. شیراز: شاهچراغ شماره نسخه: 2502/1
آغاز: بر الوالدين سلف، بركة العمر في حسن العمل
کلمات قصار که به ترتیب حروف الفبای اول جمله مرتب شده؛ خط: نسخ، کا: غلامرضا ابن ابوالحسن، تا جمعه 11 جمادی الثانی 1254ق، افتادگی آغاز و انجام، 6گ (17-22)، اندازه 5x10 سم [ف: 3- 128]
208. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 15572/2
صد حدیث در مدح حضرت علی (علیه السّلام) جامع سید محمد تقی حسینی حسب الأمر ملا محمد طاهر ؛كا: مهدي بن اسد الله، تا: صفر 1256ق؛ کاغذ: شکری فرنگی آهار مهره، جلد. تیماج یک لایه دار چینی، 5 ص (242-246)، سطور چلیپا، اندازه 14/5×21سم [ف 17- 307]
209. قم، طبسی؛ شماره نسخه : 101/5
آغاز: بسمله قول النبي صلى الله علیه و آله من يسئل يعلم يعلمه فيكتمة الجمه الله بلجام من النار، العلم بلا عمل كالقوس بلاوتر؛ انجام: اذا تعلموا تكبروا من علم عيدا آية من كتاب الله تعالى فهو مولاه من علمني حرفا فقد صیرنی عبداً تمت الكتاب
احادیث مرویه از رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و اهل بیت (علیه السّلام) درباره علم و فضل عالم در اقسام علما و فضیلت نماز و عقاب تارك الصلاة و مذمت خمر در نسخه حاضر درج شده است؛ خط: نسخ، كا: هادی انجدانی، تا: شنبه 8 رجب 1359ق، به جهت میرزا محمد تقی؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول، 4گ، 19 سطر، اندازه: 17×22سم [ف مخ 1- 16]
210. قم: مرکز مطالعات، شماره نسخه: 485/3
آغاز: نزع الله برکته و ضیق عليه معيشته و وكله الله إلى نفسه و من وكله الله إلى نفسه فقد هلك، انجام: و يقول الآخر یاليتهم إذ لم يعلموا لماذا خلفوا .. فيقول الآخر و بالیتهم إذ لم يعلموا بما علموا تابوا مما عملو
احادیث منتخب با حذف اسناد در موضوعات مختلف: اخلاقی و آداب دینی از کتاب های: «ارشاد القلوب»، «بحار الأنوار» (حديث معراج، وصایای پیامبر به على بن أبي طالب، أبوذر، ابن مسعود)، «تفسیر علی بن إبراهيم»، «کشف الغمه»، «مناقب» خوارزمی، «أمالی، طوسی، «أمالی»، صدوق، «أصول كافي»، «مجموعه ورام»؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: زین العابدين ابن محمد حسینی، تا» دوشنبه 17 رجب 1259ق؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی ترنج با سر و نقش گل و بوته به 42ص (173ر -214پ)، 21 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1 -420]
211. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 4/ 168- طباطبائی
آغاز: بسمله سال علی بی ابیطالب عليه الصلوة و السلام عن النبي صلی الله علیه و آله عن هذه الایه .. قال رسول الله يا علي يحشرا متى يوم القيامة على خمسة عشر فوجا الفوج الاول يخرجون من قبورهم و بطونهم مثل الجبال ملئت من الحيات و العقارب، انجام : الفوج الخامس عشر يخرجون من قبورهم بالنور التمام ... فيقول الناس من هولاء و يقال هائولاء الذين ماتوا على التوبه فادخلوها خالدین
حديث في آية «يوم ينفخ في الصور»، مضمون این حدیث سوال امام علی بن ابی طالب (علیه السّلام) است از رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) از تفسیر افواج در آیه شریفه «يوم ينفخ في الصور فناتون افواجا»؛ خط: نستعلیق،
كا: عبد الخالق خراسانی، تا: 1260ق، در پی این بخش از 116- 126) پند و حدیث و برخی از آن به نظم است، 3گ (115-117) [ف: 23 - 658]
212. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 17284
کا: محمد حسن بن مرحوم، تا: 1362ق؛ خریداری از محمد مهدی ابراهیمی (رایانه)
213. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2685
آغاز: بسمله، حمد له، عن ابن عباس، عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) کم اخبائک یالعين من أمتي فقال عشرة
خط: نسخ، كا: احمد بن عباس بن علی یزدی، تا: جمادی الاول 1263ق؛ مقداری از «نهج البلاغه در آغاز و قسمتی مکرر از همین کتاب ضمیمه دارد، اهدایی موسس؛ کاغذ مختلف، جلد مقوایی با تیماج زرد ضربی با یک ترنج بزرگ و دو کوچک و دو جدول، 47گ، مختلف السطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 4- 1389]
214. یزد؛ وزیری شماره نسخه: 1365/2
خط: نسخ، كا: ابوالحسن پسر علی رضا شهریابکی، تا: 1268ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج تریاکی، 26گ (149-175)، 7 سطر (6×11)، اندازه:10×15/5سم [ف: 3- 939]
215. قم؛ گلپايگانی؛ شماره نسخه: 7505- 38/125
آغاز: وجد بخط مولانا ابي محمد العسكري عليه السلام ماصورته قد صعدنا ذرى الحقایق باقدام النبوة والولاية ونور ناسبع طبقات... فصل قد تقدم في صدر هذا الكتاب أن الإمامة تكون بالنص والعصمة: انجام: و مردی غیر خزى ولافضح برحمتك يا ارحم الراحمين وصلى الله على خير خلقه وحبيبه محمد و آله و عترته الطيبين الطاهرين المعصومين من آل طه و یس قد فرغ من تسويد ... المسماة باتمام النعمة
منتخبی است از احادیث شیعی درباره امیر المؤمنین و سید الشهداء و امام عصر (علیه السّلام) برگرفته از کتب محدثین شیعه خصوصاً «كمال الدين و تمام النعمة» شیخ صدوق، در اواخر کتاب رساله «شهاب الأخبار»، قاضی قضاعی (-454ق) را آورده است و شروع کتاب با حدیث منسوب به امام حسن عسکری (علیه السّلام) است که فرمود: «قد صعدنا ذرى الحقایق باقدام النبوة..»و از جمله مطالب کتاب: خطبه پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در روز غدیر و قصه بلوهر حكيم و بوذاسف و احادیث منتخب از «کمال الدین»، درباره امام زمان (علیه السّلام) است؛ خط: نسخ، كا: عبد الحميد بن على، تا: 1272ق؛ دارای حواشی با نشان «ق»؛ جلد تیماج مشکی مجدول سوخت با ترنج و سرترنج، 203گ، 13 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1- 115]
ص: 28
216. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8919/18
آغاز: «هو في اسرار الامام المهدی محمد بن الحسن. فمن ذلك ما رواه الحسن بن حمدان عن حكيمة بنت محمد بن علي الهادي قالت كان مولد القائم ليلة النصف من شعبان 225
چندین روایت درباره امام زمان، خط: نستعلیق و شکسنه، کا: محمود بن جلال الدین محمد نصیر قلندر شاه خویی تا: ربيع الثانی 1272ق، جا: دارالخلافه طهران؛ کاغذ: فرنگی نازک الوان، جلد میشن قهوه ای ضربی با ترنج و سر ترنج و جدول، 2گ (51پ -252ر)، اندازه: 12/8×21/5سم [ف: 29/1 - 331]
217. تهران: ملک: شماره نسخه: 1/ 2520
رواية أبي مخنف لوط بن يحيى الأزدي في مولد علی بن ابی طالب، با یک دیباچه به عربی؛ خط نستعلیق، بی کا، تا: 15 رجب 1276ق؛ کاغذ: فرنگی و ترمه، جلد: میشن سرخ لایی، 12 سطر، اندازه 11×19سم [ف: 6- 32]
218. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 875/12
خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا شب جمعه شب معراج 1377ق، جا: همدان، قطع ربعی [نشریه: 7- 261]
219. قم: مرعشی: شماره نسخه :11504/3
آغاز: اعلم أني قد وفقت بإتمام جامع الأخبار من تصنيفات أفضل الفاضلين .. على بن طاووس رحمة الله علیه؛ انجام: افتاده: محضوا أموالكم بالزكاة وداء مرضاكم بالصدقات ورد البلاء بالدعاء...
مؤلف گوید: «بعد از اتمام کتاب «جامع الاخبار» - که آن را به سید ابن طاووس رحمة الله نسبت داده -، به جمع اخبار از کتب معتبره می پردازم، گمان می رود مؤلف به احادیث، كاتب نسخه رسول لاهیجی باشد؛ خط: شکسته نستعلیق، كاتب = مؤلف رسول لاهیجی، نا: 1278ق؛ افتادگی انجام، از برگ 45 تا 75 مطالب مختلف از ادعیه و اوفاق و غیر آن به صورت افزودگی آمده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: کاغذی با مقوا، عطف: پارچه، 7گ (38-44)، 13 و 14 سطر، اندازه: 7/5×13 سم [ف: 29- 142]
220. تهران: ملک: شماره نسخه : 564/18
اخباری که دلالت بر شرف علم می نماید، كا: محمد مسیح بن عبد الحمید موسوی اصفهانی درب امامی، تا حدود 1280ق [ف : 5- 87]
221. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 10103/3
خمس وخمسون حدیث: خط: نسخ، كا: على بن عباس بحرانی، تا 1280ق؛ قطع: وزيري خشی کوچک [ میراث شهاب س 8ش 2- 21]
222. اراک؛ دهکان؛ شماره نسخه : 22/ 215
آغاز: بسمله، اليد العليا خير من اليد السفلى، انجام: لا طاعة المخلوق في معصية الخالق و الحمد لله اولاً و آخراً و صلى الله على محمد و آله الطاهرين .. على اختتام الأحاديث التي كانت في الحقيقة كالدرر المتفرقة و جمعها مولانا .. السيد ابوالقاسم الخونساري اعلى الله مقامه... إلى عفو ربه الباری حسین بن محمد النقی الموسوی الخونساری... في سنة 1281 من الفاظ رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن محمد تقی موسوی خوانساری، تا: 1281 ق؛ جلد. تیماج قهوه ای، کاغذ: نخودی، 4گ (448پ-451ر)، قطع: فيم ربعی، اندازه 10×15 سم [ف: 2- 290]
392. اراک: دهگان شماره نسخه: 215/17
تعدادی حدیث منقول از «من لایحضره الفقيه» با ذکر سند بیان شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، كا: حسین بن محمد نقی موسوی خوانساری، تا: 1281ق کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (273ر -275ر)، قطع: نیم ربعی، اندازه: 10×15 سم [ف: 2- 289]
223. قم مرعشی، شماره نسخه:10832
شامل احادیث قدسی و احادیث وارده از معصومین (علیه السّلام) در شرافت قم و قميين؛ خط :ثلث، كا: میرزا علی اکبر فيض قمی، تا : 1282ق؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: س 9ش 2 -11]
224. تهران: مجلس: شماره نسخه : 3/ 8825
از امیر المؤمنين (علیه السّلام) به نقل از تفسیر صراط المستقیم خط : نستعلیق، کا: سید محمد طباطبایی طبیب یزدی، تا: سه شنبه 12 ربیع الثانی 1285ق، جا: دارالخلافه تهران؛ کاغذ فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشین قهوه ای مجدول، 1گ (14پ)، اندازه22×35/3سم [ف: 29/1 - 56]
225. تهران: مجلس: شماره نسخه: 14482/8
آغاز: روی ان امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب عليه السلام جاء إلى النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) يشكو اليه الحاجة فقال الا اعلمك كلمات اهد یهن إلى جبرئیل علیه السلام، انجام این عبد الرحمن عن أبيه قال دخلت انا و ابی علی رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فقال يا رسول الله بماذا اوتر قال بسبح اسم ربک الاعلى و قل یا ایها الكافرون و قل هو الله و الحمدلله رب العالمین.
چند حدیث به نقل از یکی از اصول شیعه اغلب احادیث آن با عنوان «حدثنا الابهری» است؛ خط: نسخ زیبا، كا: ابو القاسم بن ملا على الريزي من بلوک الآشتیان، تا 1286 ق؛ جلد: تیماج مشکی سوخت ضربی ترنج با سر با کتیبه «باقر بن محمد صادق»، مجدول گرهی، 1گ (180پ-181پ)، 20 سطر، اندازه: 14×22سم [ف 38- 637]
226. تهران: مجلس: شماره نسخه:6/ 8835
حدیث امام باقر (علیه السّلام) به نقل از کافی، در باب سؤالی که از حضرت رسول در باب صالخ از جبرئيل کرد؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد طباطبائی، تا شعبان 1386ق، 1گ (52پ- 53ر) [مختصر ف: 305]
227. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8825/40
روایات فضایل علی بن ابی طالب (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد طباطبایی طبیب یزدی، تا: با تاریخ 1286ق، جا: تهران؛کاغذ: فرنگی آهار مهر، جلد: میشین قهوه ای مجدول، 2گ (172ر -173ر)، اندازه:22×35/3سم [ف: 29/1 - 62]
ص: 29
228. تهران: مجلس، شماره نسخه:8/ 8825
روایتی از «الكافی»، نوشته شده در شب جمعه شعبان 1286ق؛ خط : نستعلیق، کا: سید محمد طباطبایی طبیب یزدی، تا: جمعه شعبان
1286ق، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشین قهوه ای مجدول، 2 گ (52پ-53ر) ، اندازه: 22× 33/5سم [ف: 29/1 - 57]
229. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13889/2
آغاز: بسمله و من الاخبار الفصيحة حديث عمران بن سوادة الليثي متأصحاً العمر و فيه من النكات الأدبية و غریب المعاني و الألفاظ ما يجب الاطلاع عليها حدیث عمران بن سوادة الليثي، حدیثی است که طبری در تارخ خود از عمران من سواد لیثی پیرامون نصيحت عمر نقل کرده است؛ خط شکسته نستعلیق ساده، بی کا، تا 24 شوال 1288ق، جا: شیراز، از روی اوراق مختلف مرحوم میرزا یوسف استكتاب شده که کاتب از آقا میرزا ابوالحسن منسوب ایشان گرفته؛ جلد: تیماج زيتونی، 18گ (77پ-95ر) [ف: 27- 483]
230. تهران: ملک شماره نسخه:3471/14
احادیث پراکنده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1288ق [ف: 6 - 455]
231. تهران: ملک شماره نسخه: 8/ 3471
روایات از امامان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1288ق [ف: 6 - 455]
232. تهران: مجلس؛ شماره نسخه 18226
حديث النار، منقول از این عباس؛ بی کا: تا 1291ق [د.ث. مجلس]
233. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8899/9
خطاب به امیرالمؤمنین (علیه السّلام) درباره دوستی او از کتاب «مناقب» اخطب خوارزمی، خط: نستعلیق، کا: سیف الدین بن شمس الدين، تا: 21 شعبان 1291ق؛ پس از آن گفته ای از حکما درباره خلقت ملائکه و بهایم و انسان (88پ) و نقل از «کشکول» (88پ -89ر)، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد
تیماج قهوه ای مجدول، 1گ (88ر)، 12 سطر (9/6×14/4)، اندازه: 12/9×19/3 سم [ف: 29/1 - 266]
234. قم: فیضية؛ شماره نسخه: 1062/1
حدیث مفصل، درباره امام زمان با توضیحاتی درباره آن؛ خط نستعلیق، کا: على بن احمد، تا: 1295ف؛ 21گ، 21 سطر، اندازه 15×21سم [ف: 3- 51]
235. تهران: ملی، شماره نسخه: 6894
نصایح حضرت علی (علیه السّلام) به امام حسین (علیه السّلام): خط نسخ و نستعلیق تحریری، كا: سید محمد حسینی اردستانی، تا: 1297ق، کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج زنگاری یک لابی مجدول ضربی، 10گ، 12 سطر (6/5×12)، اندازه: 12×18/2 سم [رایانه ]
236. قم: مؤسسة آية الله بروجردی: شماره نسخه 458/4
آغاز: اخبرنا الشريف الأجل الفقيه العالم... عن النبي صلى الله عليه واله أنه قال لأصحابه ما من صدقة افضل من سقي الماء؛ انجام: قال اتذكر شهر رمضان فيقول نعم فیفول ستر الحال شرط، فهذا ما سمعته و رویته و الحمد الله وحده ..
خط نسخ مغلوط، کا: حاج عبد المجيد بن محمد علی مشهدی، تا اوایل ربيع الثانی 1298ق؛ جلد: تیماج زرشکی، 26گ (94پ 119ر)، اندازه:10/5×17 [ف: 2- 290]
237. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22699
نسخه ای است بدون اول و آخر شامل روایاتی اخلاقی که از کتاب «مستدرک الوسائل»، نوری گزین نموده است، با عناوین في الحث على الدعا و آدابها و ثمراتها، في السخاء و آثارها و مراتبهاء في خلوص النية و العمل على طبقه و آثارها في الدنيا و تشبيهاتها في الأمر بالمعروف و النهي عن المنكر، في حقوق الوالدين على الولد و بالعکس، في التواصع. در بالای هر یک از این عناوین جمله «الطرق الى الله بعدد انفاس الخلائق»، مکرر آمده است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی آغاز و انجام ؛ 44گ، 22 سطر (13/5×16)، اندازه:18/5×23سم [ف: 3- 842]
238. تهران: مجلس: شماره نسخه : 8825/15
روایت عبدالله بن عباس درباره اصحاب کهف و رقیم؛ خط: نستعلیق، کا: سید محمد طباطبایی طبیب یزدی، تا: با تاریخ 1301ق، جا: تهران، کاغذ. فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشین قهوه ای مجدول، 3 گ (63ر - 65ر)، اندازه
22×35/3سم [ف: 29/1- 58]
239. تهران: مجلس: شماره نسخه: 6/ 1851
حديث في الروح، حدیثی است منقول از حضرت حسن (علیه السّلام) درباره روح انسان به هنگام خواب، امام (علیه السّلام) به سوالی که از او شده در این حدیث پاسخ گفته است، کاتب نیز این حدیث را از «مجمع البحرین» نقل کرده؛ خط: نستعلیق متوسط، کا: على نوری، تا: 1302ق، کاغد: فرنگی شکری رنگ، جلد: تیماج قرمز، 1ص (249)، 12 سطر، قطع: رقعی، اندازه 10/5×18 سم [ف: 9- 529]
240. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 10005
آغاز: بسمله حدثنا أبو العباس احمد بن علی بن الحسن .. قال قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) العلم خزائن، انجام: فوالله ما تهمني في الانحراف عن اهل... القوم و تفرقوا
احادیثی از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و اهل بیت (علیه السّلام) با ذكر سلسله سند، بر روی برگ اول این رساله نوشته: «جزء من الأحاديث نقلت من خط على بن حمد بن شاذان الفامی كذا في النسخة التي نفلت منها»، کاتب در پایان به کتایت نسخه از اصل مغلوط اشاره کرده است؛ خط تحریری، بی کا، تا 1336ق، جلد. تیماج مشکی، 11ص (14-24)، 19-20 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 32- 17]
241. شیراز؛ شاهچراغ شماره نسخه: 695
آغاز: بسمله، قال أمير المؤمنین علیه السلام، طلبت القدر و المنزلة فما وجدت الا بالعلم، انجام: من عمى عن فضلنا و کفی به من عمى عن امر بنی امیه..
ص: 30
این جلد شامل دو قسمت اس و متن عربی فرمایشات امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) که حاجی میرزا محمدرضا شیرازی در سال 1338 در مشهد مقدس نوشته است، 2. رساله ای چاپی به نام «زینت المساجد»، که شامل ادعیه است و مرحوم رحمت بن حكيم بن وصال شیرازی آن را نوشته و در سال 1326 ه ق در مطبعه مظفری بمبئی چاپ شده است؛ خط: نسخ، كا: حاجی میرزا محمدرصا شیرازی، تا: 1338ق، جا: مشهد مقدس ؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا با عطف تیماج و کاغذ مشکی، 61ص، 6 سطر (7×12)، اندازه: 10×18 سم [ف: 1- 214]
242. قم: فيضيه؛ شماره نسخه: 1764/9
حدیثهای متفرقه؛ بی کا، تا 1365 - 1366ق، 2گ، اندازه: 7×13 [ف: 3- 130] 243. تهران: ادبیات شماره نسخه: 9 حکمت
آغاز فرمایشات پیغمبر .. حدیث شریف ماثور عن رسول الله. .. بلا خلاف سبعة يظلهم الله في ظل عرشه
احادیث پیامبر و امامان است با چند بیت فارسی از نویسنده نسحه در پایان، خط: نسخ خوش، کا: عبد الله ارباب، تا: رجب 1377ق؛ جدول و ستون بندی شنگرف و لاجورد و زر میان سطرها زرین ، 23ص، 9 سطر، قطع: جيبي (ف:2- 73]
244. قم: گلپایگانی شماره نسخه :2/ 7782-122/ 52
آغاز : قال النبي صلى الله عليه و آله: الكمبة كعية لأنها مربعة و صارت مربعة لانها بحذاء
احادیث پراکنده ای است به نقل از کتاب های «کافی» کلینی و «احتجاج» طبرسی؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز؛ 47گ (41-87)، 16 سطر، اندازه 14×20سم [ف: 1- 110]
245. قم: گلپایگانی شماره نسخه: 6369/1 - 32/69
آغاز: بسمله قال النبي صلى الله عليه و آله لایزول قدم العيد يوم القيامة عن موضعه حتى يسئله تعالى عن اربع عن عمره فيما أفناه وعن جسده فيما أبلاه وعن ماله مما اكتسبه؛ انجام: وانه ينبغى للمتصدق الى یلئم... يقول عند وئيه الحمدلله الذي نجافي مما ابتلي به غیري ولو شاء لفعل.
احادیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و احادیث اهل بیت (علیه السّلام) است بیشتر در موضوعات اخلاقي بدون عنوان بندی خاصی در رساله حاضر
گردآوری شده است و مجموعاً بیش از چهل حديث است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوای سفید عطف گالینگور قهوه ای، 8گ، 13 سطر، اندازه: 21×29سم [ف: 1- 109]
246. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 482/4
آغاز: بسمله، عن زيد الشحام عن الصادق عليه السلام قال ما من عبد يقول كل يوم سبع مرات أسأل الله الجنة واعوذ بالله من النار الا قالت النار يا رب اعذه منی: انجام: و تجسونهن في البيوت و تعلموهن ما يحتاجون اليه من دينهن و الحق الذي ارتضاه لهن و تضربوهن على ذلك ضربا وجيعاً فان الرجال يسألوا عن النساء یوم القيامة و كذلك النساء
چند حدیث اخلاقی به نقل از ائمه اطهار (علیه السّلام) ذکر کرده است؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن جعفر بن علاء الدین حسینی واعظ یزدی، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 10گ، اندازه: 14×21سم [ف مخ 2- 603] 247. قم مسجد اعظم شماره نسخه: 3991
آغاز: و لاتصحب من یتزین یک بان كان جاهلا الا لاجل التعليم اولان ينقل اليك عيوبک روی الکلینی قویا عن ابي العدیس قال قال أبو جعفر عليه السلام يا صالح اتبع من یبکیك و هولك ناصح و لاتتبع من يضحكك وهو لك غاش، انجام: وروی اسحاق بن جرير الموثق وطريق الصدوق اليه غير مذكور في الفهرست و الظاهر الاخذ من كتابه و ان كان الاظهر اخذه من كتاب البرقی و في الطريق محمد بن سنان اصبح من تتزين به أما بالاستقاده او باصل الصحابه و لاتصحب باب السفر را در بردارد، به مراجع حدیثی از جمله کلینی، مفید، طوسی، علامه حلی، فیض کاشانی، حرعاملی و دیگر مراجع مراجعه شد، با هیچ کدام از آنها مطابقت نداشت، مطالب این کتاب نیز تحت عناوین «باب - باب بیان شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 61گ، 24 سطر، اندازه: 20×29سم [ف مخ: 3- 985]
248. قم؛ مسجد اعظم شماره نسخه :1503/2
آغاز: من کتاب الشذاع المروي عن امیر المومنین علیه السلام قال اذا اهل المحرم السبت تكون الشتاء شديد البرد کثير الرياح و تقل الحنطة، انجام: ويكون سنة تكثر فيها ماء العيون و يكون سنة اخرها خیر من اولها
حدیثی است از مولی الموحدین امام علی (علیه السّلام) که از کتاب شذاع منقول است و در پیش گویی اوضاع آینده است؛ خط نستعلیق، بی کا، بی تا، مطالب متفرقه ای در ذکر نادعلی و علوم غریبه در میان رساله آمده است؛ جلد: مقوا، 8گ، 18 سطر، اندازه: 12×24 سم [ف مخ: 2- 722]
249. قم مسجد اعظم، شماره نسخه : 5/ 1410
آغاز: حدثنا محمد بن الحسن بن احمد بن الوليد رضي الله عنه قال حدثنا محمد بن عمروه انجام: بامتناع الأولى أن يثنی ولابدی له أن يبدأ لا اله الا الله العلى العظيم
حديث التوحید، حدیثی است در توحید که از امام علی بن موسی الرضا (علیه السّلام) در مجلس مأمون روایت شده است؛ خط نستعلیق، بی کا، بی تا؛ فایده ای در حدیثی از جابر در آخر رساله آمده است؛ مهر: «الراجی ابوالمعالی الحسینی» (بیضوی): جلد: مقوا، 2گ، 15 سطر، اندازه 11×17 سم [ف مخ: 2- 773]
252. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:9048/12
احادیثی در فضایل امیر المؤمنين (علیه السّلام) از «مسند» و «معالم التنزيل»؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ نخودی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 1گ (246ر -246پ)، 17 سطر (7/5×12 )، اندازه: 12/2×18/6 سم [ف: 29/2 - 669]
ص: 31
253. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 1409/10
آغاز: اعطى الله عزوجل العقل خمسة وسبعين جندا واعطى الجهل خمسة وسبعين جندا حدثنا الى رض قال حدثنا سعد بن عبدالله ؛ انجام: و انما یدرک النور بمعرفة العقل و جنوده و مجانية الجهل و جنوده
اصل حدیثی است از حضرت رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) درباره جنود عقل و جنود جهل؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای
عطف پارچه، 2 گ، 21 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف مخ: 2- 774]
254. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 4149
آغاز: روایت است از عبد الله بن کیسان از امام جعفر صادق علیه السلام گفت: گفتم او را قربانت شوم من غلام تو عبد الله بن کیسانم. گفت اما پدر تو پس می شناسم او را انجام: وحضرت امیر المؤمنين عليه السلام فرمود که اگر پرده گشوده شود یقین من زیاد نخواهد شد و معلوم است که این معنی مخصوص آن حضرت و امثال اوست.
بخشی از یک مجموعه حدیثی است، یک باب با عنوان «طينة المؤمن و الكافر» دارد، از کلینی و ابن بابویه و طبرسی و کتاب اختصاص یاد کرده است، گاهی برخی عبارات را به فارسی ترجمه کرده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول، صحافی این نسخه منظم نیست، اشعاری در مصیبت جانسوز کربلا در ابتدا و انتهای نسخه؛ جلد: گالینگور سیز عطف تیماج زرشکی، 66گ،
27 سطر، قطع: بياضي، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 2- 604]
255، مشهد، ادبیات، شماره نسخه: 154/13 فیاض
حدیثی درباره روزه ؛خط نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: مقواء 2ص، اندازه: 13/5× 18/5 سم [ف: 203]
256. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 2573/1
آغاز: قال محمد بن ادریس رحمه الله اني لما رأیت زهد هذا العصر في علم الشريعة المحمدية صلى الله عليه و آله و الأحكام الاسلامية؛ انجام: اقول يظهر من هذا انه عليه السلام قال لايحضر في بعض السنين الموسم.
احادیث متفرقه ای است بدون ترتیب خاص انتخاب شده از کتاب «سرائر» ابن ادریس و «امالی شیخ صدوق و جز اینها؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: مصحح جلد مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 115گ(1پ-115پ)، اندازه: 17×21/5سم [ف: 7- 161]
257. تهران: ملک، شماره نسخه: 3207/11
اخباری است از گفتار پیامبر اسلام و خبر سلمان فارسی و خبر غمامه در مناقب علی (علیه السّلام) و اخبار دیگری در فضائل على (علیه السّلام)؛ خط نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای مغزی سیاه، 27 ص (68پ- 94ر)، 17سطر، اندازه:12×18 سم [ف: 6- 299]
258. تهران: ملک: شماره نسخه : 6101/24
آغاز: بسمله. هذا حديث يونس النبی (علیه السّلام) مع اهل نينوى. و اول الأنبياء آدم (علیه السّلام) و قد خلقه الله من طین، انجام: فآمنوا فمتعنا هم إلى حين. تم الخبر، و الحمد لله رب العالمين. ..
حدیث یونس النبی؛ خط: نسح، كا: محمد قاسم بن شجاع الدین نجفی، تا: اصفهان؛ جلد میشن زرد لابی، 6گ (111ر-116ر)، 33 سطر، اندازه: 13/9×
24/8سم [ف: 9- 160]
259. قم؛ فیضیه: شماره نسخه : 4/ 2038
احادیثی از «عدة الداعی»، این فهد حلی، بی کا، بی تا: اندازه: 11×17 سم [ف: 2- 170]
260. تهران: ملی، شماره نسخه: 2044/9
آغاز: امیر المؤمنین (علیه السّلام) و كان من ورائه فقال هاتنا يا رسول الله .. قال كنت بصور في سنة نيف و خمسین و ثلثماية عند أبي على محمد بن (گ 113ر) .. قال أبو الفرج .. لما وردت الى باب عضد الدوله بالموصل سنة ثمان وستين و ثلثماية لزمت دار جارية ابي نصر خرشيد (گ 114)... فلما سجد سقط العمامة عن راسه فنظرت إلى راسه فاذا فحف خنیریر (گ 116پ) .. کتاب
المدهش لابن الجوزي، قال أبو عاصم الزاهد ( گ 117پ) فاخذت منه شطية فتخللت بها ورميت بها الى الأرض فاول شیء سئلت عنه تلك الشطية
شش برگ جدا شده از کتابی ناشناخته در حدیث؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی آغاز و انجام کاغذ: اصفهانی ترمه نخودی، جلد. تیماج سرخ یک لا، 6گ (113-118)، اندازه : 19/5x13/5 سم [ف: 11 - 160]
261. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 4574
آغاز: بسمله، قال رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم انا مدينة العلم و على بابها فلما سمع الخوارج هذا الحديث حسادوا على علي عليه السلام و ... انجام: خامسها قوم يتكلمون في المسجد من حديث الدنيا ثم يلتفظهم كما يلتفظ الحمامة السهم ثم يرد الى جهنم...
احادیث و اخبار مختلف اعتقادی و اخلاقی به نقل از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ائمه اطهار (علیه السّلام) بدون ترتیب خاصی گردآوری شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج قهوه ای روشن مقوایی دارای ترنج و سر ترنج با نقش گل و بوته، 92گ، 10 سطر ( 8/5×12/5 )، اندازه: 14/5 ×21سم [ف: 19- 211]
262. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 6/ 4600
آغاز: حديث في كمية عمر الدنيا و كيفية قال النبي صلى الله عليه و آله آن موسی (علیه السّلام) سال ربه ان بدا الدنيا منذ خلق فاوحى الله تعالى الى موسی (علیه السّلام)؛ انجام: اکثر اوليائه يومئذ اولاد زنا و اصحاب الطيالسة الخضر يقتل بالشام من يوم الجمعة بثلاث ساعات على عقبة يعرف بعقية افتق على يدين يصلي المسيح خلقه الا ان بعد ذلک الطامة الكبرى و السلام. احادیثی است در زمینه های اخلاقی و عقیدتی برگرفته از کتب احادیث شیعه به خصوص از کتاب «الکافی»، شیخ کلینی: خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، دارای حواشی با علامت 12؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج پوست اناری مقوایی ضربی مجدول،
ص: 32
67گ (27پ-93پ)، 23- 34 سطر (70×1)، اندازه: 10/7×16 سم [ف: 19- 238]
263. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 683/6
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی آغاز و انجام؛ ستون بندی مشکی زمینه زرین؛ کاغذ سفید، جلد مقوایی، 16گ (205 - 220) [سنا- ف: 2- 28]
264. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:3/ 1130
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ سفید، جلد: تیماج حنایی و مقوایی، 26ص (414-439)، 15 سطر [سنا- ف: 2- 127]
265. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 612/13
آغاز:.. . ثنا يحيى بن صاعد ثنا محمد بن عیسی بن حيان المداینی ح و حدثنی عبدالله بن محمد القاضی ثنا محمد بن عمرو بن البختري
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق ش 3771. حديث بطلان الوضوء بالقهقهة، روایت هایی است که در آن موضوع قهقهه در بطلان وضو و نماز بررسی شده است؛ بی کا، بی تا: افتادگی آغار؛ 3 گ
(339-337) [عکسی ف: 2- 224]
266. همدان؛ مدرسه غرب: شماره نسخه: 3/ 4776
آغاز: بسمله، قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) الصلوة عماد الدين فمن اقامها اقام الدين و من ترکها هدم الدين، قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من ترک وقتا من الصلوة فكانما ذبح نفسه بغير سکیں، و من ترک و قتین فکانما قتل نبیا و من ترك ثلاثة اوقات انجام: و قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من اتفق در هما على طالب العلم فكانما انفق جبلا من الذهب الأحمر في سبيل الله، و قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من صلى صلوة الصبح ثم جلس حتى تطلع الشمس يعطيه الله تعالى في الفردوس سبعین قصرا من الذهب و الفضه (تمت بعون الله)
الأحاديث المنتخبة؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تاء قطع: بياض رقعی
[رشت و همدان - ف: 1551]
267. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه -20/ 483
آغاز: قال ابوالفتح محمد بن محمد الجعفري العلوي الحسینی... و حذيفة بن اليماني قال دخلت على رسول الله في هذا اليوم وهو اليوم التاسع من شهر ربيع الأول...
حديث حذيفة بن اليماني (حدیث رفع القلم)؛ خط: نسخ خوانا، بی کا، بی تا؛ جلد: مقوا قهوه ای عطف پارچه مشکی، 3گ ( 126پ- 128پ) ، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 414]
268. قم: مرکز مطالعات، شماره نسخه: 610/6
آغاز: الحمد لله رب العالمين... عن ابن عباس رضي الله عنهما أنه قال: سألت رسول الله؛ انجام: فلذلك سميه الملائكة الصدیق رضی الله تعالی عنه و عن الصديقين اجمعین. .. هذا ما انتهى إلينا من حديث المعراج و نستغفر الله من الزيادة و النقصان
حدیث معراج؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: جلد مقوا طوسی عطف تیماج قهوه ای، 9گ (135پ-143)، اندازه: 17×22سم [ف: 1- 517]
269. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3321/24
آغاز: حدیث: نقل الفقير إلى الله الغنى السيد على الهمداني من خط الامام الحسن (علیه السّلام). ما هذ لفظه قد صعدنا ذري الحقایق باقدام النبوه و الولایه و نورنا سبع طرائق باعلام الفتوه و الهدایه
حديث «قد صعدنا ذرى الحقایق»، عبد النبي شطاری صورت خط سید علی همدانی را که این جای را به خط امام حسن عسکری (علیه السّلام) دیده و از آن نقل کرده در اینجا آورده این نوشته اکنون به خط گنجعلی نویسنده نسخه حاضر است و در ذیل نوشته سید علی همدانی چنین نوشته است: «نقل هذه الإشارات و هذه العبارات من خط السيد على الهمداني الصمداني النورانی بید عبد النبي الشطاری»، در ذیل این نوشته با شمار کردن مجموع حروف زبر و بینات ملت غیبت کبری تخمین زده شده؛ بی کا بی تا ؛ کاغد اصفهانی، جلد: تیماجی سبز، 1ص (423)، قطع: بیاض رقعی، اندازه: 8×18سم [ف: 10- 989]
270. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3321/31
آغاز: في الأحاديث قال الصلوة في اولها رضوان وفي آخرها غفران؛ انجام: و قال اذا بلغ الماء كر لم يحمل خبثا
احادیث منقول از پیغمبر و امامان (علیه السّلام) به طریق شیعی در موضوعات مختلف، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد تیماج سبز، 11ص (484-494)، قطع: بياض رفعی، اندازه:18×8سم [ف : 10- 992]
271. تهران: مجلس: شماره نسخه: 32/ 3321
آغاز: في مسند احمد بن حنبل لم يكن بين اصحاب النبي من يقول سلوني الأعلى بن ابیطالب وفي صحيح مسلم أن عليا قال على المنبر سلوني في أن تفقدونی
حديث في فضل علی (علیه السّلام)، به نقل از مسند احمد بن حنبل و
صحیح مسلم ؛ بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج سبز، 2ص
495- 496)، قطع: بياض رقعی، اندازه:8×18 سم [ف: 10- 992]
272. تهران: مجلس: شماره نسخه : 5/ 4585
آغاز: عن ابي هريرة رضي الله عنه: قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم: ان موسى لما نزلت عليه التواترة و قراها فوجدذكر هذه الأئمة قال: رب انی اجد في الألواح ائمة هم الآخرون السابقون فاجعلها امتی؛ انجام: فلما سمع النبي صلى الله عليه و سلم هذا الشعر قال: ما كان لي و لبنى عبد المطلب فهو لكم. و قالت قریش ما كان لنا فهو لله ولرسوله و قالت الأنصار: ما كان لنا فهو لله و لرسوله. قال الطبراني لم برومن زهیر بن صرد لهذا التمام الألهذا الاسناد يفرد به عبد الله بن رماجی..
چند روایت و چند بیت شعر درباره امت پیامبر اسلام؛ خط: نسح، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج زرد یک لایی، 2گ ( 96پ- 97پ)، اندازه: 14×22سم [ف: 14 384]
273. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :5366/3
آغاز و ذکر المفيد في ارشاده حيث قال و كان زيد بن علی بن الحسين عليه السلام عین اخوته بعد أبي جعفر عليه السلام و
ص: 33
افضلهم و كان عابدا؛ انجام: و الدراهم من عند رب العالمین و انفقها من خير. روایاتی در فضائل علی (علیه السّلام) و حکایات مختلفه؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: رویه میشن عنابی، 22 گ (53ر -74ر)،
19 و 20 سطر، اندازه: 12/1×18/4 سم [ف: 16- 274]
274. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5366/4
آغاز: خطبة على عليه السلام على منبر البصرة، عن الحسن البصري قال: صعد امیر المومنین علیه السلام على منبر البصرة فقال یا ایها الناس اتسبونی فمن عرفني فلينسینی؛ انجام: بعد الصدقة، واتیان المساجد جنبا و التطلع في الدور، والضحك بين القبور
احادیث مختلفه شیعی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: رویه میشن عنابی، 87گ (110پ-196پ)، اندازه: 12/1×18/4 سم [ف: 16- 275]
275. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :1024/6-طباطبائی
آغاز: في الكافي عدة من اصحابنا؛ انجام: و يمجانية الجهل و جنوده وفقنا الله و ایاکم لطاعته و مرضانه
قبل از حدیث منقول از «کافی» در صفحه 263 فصلی است تا تمام با این عنوان: «فصل في ادعية دفع وجع العيون، حدیث جنود العقل و الجهل»، حدیثی است از «کافی»، کلینی؛ بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قرمز یک لا، 6گ (133-138)، قطع: رقعی، اندازه 15×10/5سم [ف: 23- 312]
276. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6/ 13568
حدیث قدسی: «من اراد صاحباً فالله يكفيه و من اراد مونساً فالقرآن يكفيه» (حاشیه ص 34)، روایتی در ذم حرص دنیا، چند حدیث دیگر، از اعمال جفر جامع حضرت امیر المومین (علیه السّلام) جدولی است برای استخراج جواب سؤالات جفری خط: نسخ، بی کا، بی تا: جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 2 ص (65-66)، اندازه:14/5×23/5سم [ف: 37- 64]
277. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13683
آغاز: عن سلمان الفارسی رض انه قال دخل على على فاطمة الزهراء فرآها قد اعترها مرض فجلس عندها يسليها من مرضها ثم قال لها يا حبيبة قلبي: انجام: قل یا ایها الذين هادوان زعمتم انكم اولياء من دون ..
در این مجموعه، احادیثی از منابع شیعه و اهل سنت جمع آوری شده بدین ترتیب حديث فاطمه (علیها السّلام) و درخواست انار از حضرت علی (علیه السّلام)، حدیثی از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، حدیثی از کعب الأحبار، قصه تمیم بن حسب الدار و حل بت عجیب وی، مسائلی که یهودیان از عمر بن خطاب سؤال نموده و او آنها را از حضرت علی (علیه السّلام) پرسیده و آن حضرت جواب داده اند، خطية البيان، خبر صالح یهودی، اشعاری در مرثیه امام حسین (علیه السّلام) و بابی از یک کتاب در عزای مصیبت آن حضرت و بابی از کتابی دیگر در فضل زیارت امام حسین (علیه السّلام) و بابی در قصه ولادت حضرت خدیجه کبری، وصیت میت، خبر نصوح عابد، وصیت رسول الله
(صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به حضرت علی (علیه السّلام)، زیارت مخصوص امام حسین (علیه السّلام) در جميع اوقات، خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا، تملك محمد رحیم بن رضا با مهر مربعی وی، جلد: ساغری مشکی، 176، 12سطر، اندازه:16×22سم [ف: 37- 208]
278. شیراز؛ ملی شماره نسخه: 3-الف /351
آغاز: في الحديث - لوان الموت بشنری لاشتراه الكريم؛ انجام: الزياره في العرف قصاد المزور اکراها و تعظيما له و استیناسا به شامل مقاداری احادیث متفرقه خط: نسخ، بی کا، بی تا، محشی ؛کاغذ فرنگی سفید، جلد: تیماج سرخ، 126
گ، 16 سطر (6/5×13/5 )، اندازه: 11×18سم [ف:1- 324]
279. تهران: مجلس: شماره نسخه: 14290
آغاز: البداء - عن زرارة بن اعين عن احدهما عليهما السلام قال ما عبدالله بشیء مثل البدا و في رواية أخرى عن أبي عبدالله عليه السلام ما عظم الله بمثل البداء انجام: اللهم انه ليس لى علم بموضع رزقی و انما اطلبه. .. بفضلك انك...
مجموعه احادیث ائمه معصوم (علیه السّلام) است که از کتاب های روایی شیعه (اغلب از کتاب «الکافی»، کلینی) انتخاب شده است. هم چنین در پایان آن از برگ 98ور تا آخر نسخه، شرط دعوت حزب البحر و چند دعا و دو حدیث از کتاب «ادعية السر القدسية» و «الوسائل الى المسایل» ذکر شده است؛ خط شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، بی کا، بی تا، تمام صفحات جدول زرین و لاجوردی زمینه بسیاری از صفحات نقوش اسلیمی، بعضی از اوراق زرافشان یا نفره افشان؛ جلد: تیماج دورو قهوه ای مجدول گرهی عطف گالینگور، 102گ، مختلف السطر، قطع بیاضی، اندازه: 10/5 ×26/5 سم [ف: 38- 414]
280. تهران: مجلس: شماره نسخه: 14390/5
چند حدیث از حضرت پیامبر و ائمه (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، قهوه ای، 5گ (130پ-134پ)، قطع: بياضي اندازه: 19/5x7 سم [ف: 38- 521]
281. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 14426
آغاز: خبر من خزانة مولانا مفترض الطاعة على الخلق اجمعین امیر المؤمنین علی بن ابی طالب عليه السلام حدثنا ابو عبد الله. .. قال كنا جلوسا عند مولانا امیر المؤمنين عليه السلام .. فاذا التفت اليه الحسن و فال با امیر المؤمنين ان سليمان بن داود قال ملكا لا ينبغي لاحد من الناس و اعطاه الله تعالى ذلك و هل ملكت شيئاً من ملک سلیمان
حديث عن على (علیه السّلام)؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج زیتونی ضربی ترنج با سر، مجدول گرهی، 8گ (1پ-8ر)، 14 سطر، قطع: پالتویی، اندازه: 9×16/5 سم [ف: 38 -562]
282. شیراز؛ ملی، شماره نسخه: 713/3
آغاز: بسمله اربعة يدخلون النار بغير حساب - اولها تارک الصلوة ولو بركعة؛ انجام: فيخرج فيه القطرات في خلق الله تعالى من كل قطرة تلك يستغفرون الى يوم القيمة.
ص: 34
مشتمل است بر چند حدیث؛ بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی شکری، جلد. تیماج مشکی، 3گ، 12 سطر، اندازه: 8/4×14/5، اندازه : 14/5×30 سم [ف 2- 307] 283. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 2314/11 - ف
نسخه اصل: مجلس شوراش 644 [در فهرست مجلس (2: 411) این رساله تفکیک نشده است]. احادیث نبوی با علوی، به ترتیب تهجی بی کا، بی تا [فيلم ها - ف: 1- 672]
284. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 11 /7556
نام جهار منافق حجة الوداع پس از غدیر خم در عرفه، احادیث نیوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی ترنجی مقوایی، 6گ (227-232)، 15 سطر (3×7)، قطع: ربعی، اندازه: 11×17/5سم [ف: 16- 627]
285. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه 364/1
حدیثی در برتری ایرانی بر عرب و حدیث دیگر، کا: على بن محمد رشتی، بی تا، جا: یرد: کاغذ فرنگی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 19 سطر، قطع : جیبی [نشریه 2- 177]
286. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه:1144
آغاز: من الحسان عن عبادة بن الصامت، أنه قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )۔ ان اول ما خلتي القلم. فقال كتب، فقال ما أكتبه، قال القدر، ما كان و هو كاين الى الابد؛ انجام: و قال لا يزني الزاني حين...
یکی از متون پربار اهل سنت است. شاید یکی از «صحاح سنن» باشد. با سربندهای «باب» ، در هر باب نخست حدیث های «صحاح»، و سپس «حسان» را آورده است: باب اثبات عذاب القبر، باب الاعتصام بالكتاب و السنة، کتاب العلم، کتاب الطهارة، باب ما يوجب الوضوء، باب آداب الخلاء، باب السواك، باب الوضوء، باب الغسل، واپسین سربند «باب الكبائر و علامات النفاق»، است. برای نشانی کتاب العلم من الصحاح عن عبد الله بن عمرو، أنه قال، قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) بلغوا عني ولو آية، و حدثوا عن بني إسرائيل، و لاحرج و من کذب علی متعمداً فيلتبوا مقلة من النار، وعن سمرة .. (گ6پ)، خط: نسخ، بی کا، تا قرن 9 و 11ق؛ افنادگی: آغاز و انجام؛ 14 برگ آغار از نسخه شماره 1145 است که در این مجلد صحافی شده است؛ کاغذ ترمه حنایی و نخودی، جلد: مقوا، 231گ، 16 سطر (8×15)، اندازه: 15×22سم [ف: 2- 10]
287. شیراز ملی شماره نسخه ف4/ 236
آغاز: بسمله، اذاسالک سائل و قال لك ما الايمان قل هو التصدیق بالله و بالرسول، انجام: تبارک و تعالی استائر به في علم الغيب و لا حول ولاقوة الابالله العلى العظيم
شامل چندین حالی است در معرفت خدا و سایر مسائل؛ خط: نسخ درشت، بی کا، بی تا، 34گ، 14 سطر، اندازه: 7×15/5سم [ف:1- 201]
288. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 2072/3
در فضیلت چهارده معصوم، در چهارده فصل بی کا، بی تا [ف: 3 - 176]
289. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 87/7
حدیثی در صفت جنت به نقل از «من لایحضره الفقيه » بی کا ، بی تا، 1ص (181ر) [ف: -139]
290. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1249/6 - 7/149
آغاز: محمد بن عبد الجبار عن الله لوي عن احمد المیثمی عن صالح عن ابی حمزة قال كنت عند علی بن الحسین؛ انجام: تفسیر على بن ابراهيم ابی عن الأصبهانی عن المنقرى عن حفص عن ابی عبد الله عليه السلام قال كان مما ناجي الله موسى (علیه السّلام) اني الااقبل الصلوة الا ممن تواضع لعظمتي و الزم قليه خوفي و...
احادیث مرویه از ائمه اطهار (علیه السّلام) از کتب حدیثی شیعه جمع آوری شده از جمله از کتاب های «مشارق الأنوار» و «اکمال الدين» و «رجال الكشي» و «الخراج» و «بحار» و «کافی» و«امالى الطوسی» و «المناقب لابن شهر آشوب» و «كفاية الاثر»، و... نقل می کند و حدیث مفضل را در باره امام زمان (علیه السّلام) آورده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی انجام جلد: تیماج قهوه ای، 106گ، 23 سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف: 1- 110]
291. مشهد ؛ الهیات؛ شماره نسخه: 22564/2
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی؛ جلد مقوا، 6گ (18-33)، 18 سطر، اندازه:15×21/5سم [ف: 2 -748]
292. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 14797
آغاز: بشیء فعلته لم يطلع عليه بشر فقال صلى الله علیه و آله لا خبر تک بما فعلته
مجموعه منتخبی است از متون معتبره احادیث شیعی که در آن از مناقب و معجزات ائمه اطهار و فاطمه زهرا (علیها السّلام) سخن رفته؛ خط: فسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا عطف میشن مشکی، 217گ،13 سطر (9×16)، اندازه: 15/5 × 21 سم [ف: 2 -96]
293. مشهد؛ مدرسه خیرات خان؛ شماره نسخه: 31
آغاز: بسمله، حدثنا محمد بن الحسن القصبانی عن ابراهيم بن محمد بن مسلم الثقفي قال حدثني عبد الله بن بلخ المنقري عن شریک عن جابر عن ابی حمزه؛ انجام: و الفرقان و ساير الكتب يرجع الى هذه الثمان المسائل تمت الكتاب.
کتاب خطبه و مقدمه ندارد، بخش اول شامل دو قسمت است: 1. در بحث امامت، 2. در اخلاق و آداب. مطالب آن تحت ابواب ذکر شده: باب الكنا و الأسماء و الالقاب، انس عن رسول الله من وقع قرطاسا من الأرض، يأب السفر و السير و الفراق و القدوم و الوداع، باب الطمع. ... خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی انجام ؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج قهوه ای، 154گ، 25 سطر (13×21/5 ) قطع: رحلی، اندازه: 19×29سم [رشت و همدان- ف: 1719]
294. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 3103
آغاز: فصل 18 في الإيمان قال الله تعالى في سورة الأنعام الذين آمنوا ولم يلبسوا ایمانهم يظلم. .. و قال رسول الله الايمان نصفين؛ انجام: و ابتلعتهم أعواماً فصاروا أمواتاً و في القبور فاتاً قد يئسوا مما خلفوا و وقفوا على ..
ص: 35
این نسخه جلد دوم کتاب است که از فصل هجدهم شروع شده، فصولی است در احادیث اخلاقی و در پایان بعضی از فضایل و مناقب امیر المؤمنین (علیه السّلام) در آغاز هر فصل آیتی از قرآن آورده پس از آن چند حدیث نقل می کند و در پایان هر فصل مقداری سفید گذاشته تا روایت هایی بر آن بیفزاید. گویا اصل این کتاب ارشاد القلوب دیلمی است که بر آن احادیثی از کتاب های متأخر مانند «مدينة المعاجز» بحرانی و جز آن، اضافه کرده و به صورت حاضر در آورده است، خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 232گ، 17 سطر، اندازه: 17×1/5 2سم [ف: 8- 326]
295 بشرويه اميرالمؤمنين: شماره نسخه: 74/1
آغاز: باب اول اصل باب العقل و الجهل اول اصل عن أبي جعفر عليه السلام قال لما خلق الله العقل استنطفه ثم قال له اقبل فأقبل ثم قال له ادبر فادير؛ انجام: اصل قال له السأل فما هو قال أبو عبد الله عليه السلام هو الرب
رساله کوتاهی است که در آن به نقل احادیئی با ذکر سند آن بسته شده است. این احادیث با عنوان «اصل - اصل» می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول گرهی، 25گ (1پ-25پ)، 17-20 سطر، اندازه: 16×20سم (ف)
296. تهران: ملک: شماره نسخه: 6075/33
درباره تفسیر انی جاعل الارض خلیفة و تفسیر فتلقى آدم من ربه کلمات؛ بی کا، بی تا، کاغذ: رنگارنگ سیاهانی، جلد: میشن لایی قهوه ای مغزی دار، 5گ (115ر-119ر)، اندازه: 12/8 ×24/6سم [ف:9- 137]
297. تهران: ملک، شماره نسخه: 6176/3
آغاز: ورواه ابن بابویه في العلل، عن أبيه عن سعد عن الحسن بن عرفه عن .. قال كنت انا و جعفر بن ابیطالب مهاجرين في بلاد الحبشه ثم ذكر نحوه. وعن ، انجام: فاذا كان يوم القيامة يقف على باب النار فيدخل النار
شاید بخشی از شماره 6175/1 «ملک»، باشد که پراکنده صحافی شده است؛ خط : شکسته نستعلیق خوب، بی کا، بی تا، کاغذ:ترمه ، جلد:
میشن، 14گ (108رر -121پ)، اندازه 12/8 ×22سم [ف: 9- 217]
298. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 887/5
احادیث متفرقه در آداب و فضایل، منقول از کتاب های «بشارة المصطفی»، «علل الشرایع»، «منهاج اليقين، و .. گویا چند رساله بوده که به صورتی نامنظم، صحافی شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 14گ (52ر -65پ)، 17 سطر، اندازه :12×18 سم [ف: 2- 149]
299. شیراز؛ شاهچراغ: شماره نسخه: 275/3
احادیث در باب خلفت خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: مختلف، جلد مقوا با کاغذ: سبز، اندازه: 18×22/5سم [ف: 2- 221]
300. تهران: ادبیات شماره نسخه : 3/ 360
احادیث شیعه ؛ بی کا، بی تا [ف: 3- 59]
301، تهران: دانشگاه شماره نسخه :5416/3
احادیث رجعت، نقل از رساله رجعت مجلسی؛ خط: نستعلیق، کا: ملا حسین بن حاجی محمد حاجی لري، بی تا، كاغد: فرنگی کبود، جلد: تیماج مشکی ضربی، 14 سطر (6/5×13 )، اندازه:10×17 سم [ف: 16- 4]
302. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه:1409/14
آغاز: الحمد لله رب العالمین. .. فقد قال امير المؤمنین، انجام: في خلاف النفس رشدها. الساعات تنقص الاعمار.
کلمات قصاری است از حضرت مولی الموحدین امیر المؤمنین على (علیه السّلام)، خط: نسخ، بی کا، بی تا، در آخر کتاب جدولی از امیرالمؤمنین (علیه السّلام) نقل شده است؛ جلد. تیماج قهوه ای عطف پارچه، 3گ، 19 سطر، اندازه : 11×17سم [ف مخ: 1- 58]
303. تهران: ملی، شماره نسخه:5/ 4600
آغاز: بسمله، هذا ما قال رسول الله صلى الله عليه و آله ربه ليلة المعراج و سمع منه فقال يا رب ان الاعمال افضل؛ انجام: و لاذيقه حلاوة مجتبی و علیک سلامی و رحمتی و برکاتی الی یوم الدين تمت الحدیث.
مشتمل بر احادیثی که پیامبر از شب معراج بیان فرمودند: خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح: کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج پوست اناری مقوای ضربی مجدول، 5گ (23پ-27پ)، 37 سطر (7×11/5 )، اندازه: 10/7 ×16سم [ف: 19 238]
304. تهران: مجلس: شماره نسخه: 5008/8
احادیث و اخباری که از پیغمبر و ائمه نقل شده : خط: نستعلیق و شکسته، كا: على اشرف، بی تا: کاغذ سپاهانی، جلد: رویه تیماج مشکی، اندازه: 15/5×
25سم [ف: 14- 310]
305. همدان؛ مدرسه عرب؛ شماره نسخه: 1099/1
آغاز: عن أبي عبد الله عليه السلام قال قال عیسی بن مریم کام خطيبا في بني اسرائيل فقال يا بني اسرائيل لا تحادثوا الجهال بالحكمة فتظلوها، انجام: قال عز من قائل و اتبع ملة ابراهيم حنيفا. .. فقال ابراهیم اما انه خلیلی و لیس بمصرى فلذلك اعطى الخلة فشكر الله وحمده و اكل.
در باب علم و نقل حدیث و کتابت حدی و هدایت و ذم بخل و برتری مردان بر زنان و جز اینها، بی کا، بی تا، 17 ص، قطع: وزيري کوچک [رشت و همدان ف: 1459]
306. همدان: مدرسه غرب: شماره نسخه: 1681/1
به نقل یکی از شیحیه؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، در فاصله برگ 59 و 60، 10 برگ مطالب فقهبه در دیات و پراکنده های دیگر واقع شده؛ 65 گ، قطع خشتی (رشت و همدان -ف: 1489]
307. اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه 78
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 32 ص (6- 37)، 17 سطر، اندازه : 10/5 ×17/5 سم [ف: 57]
ص: 36
308. اصفهان؛ روضاتی؛ شماره نسخه: 147/2
یی کا، بی تا؛ 17 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 101]
309. تهران: مروی شماره نسخه : 1 /695
بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی (ف: 296]
310. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 904/5
آغاز: بسمله، قال النبي (علیه السّلام) للمومن اربعة اشياء داية فارهة و دار واسعة و ثياب جميلة و سراج منیر فقال يا رسول الله ليس لنا ذلک فما هي انجام: قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) سبع بيوت لاتنزله الرحمة بيت فيه امراة مطلقة... و بيت فيه امراة سارقة المال زوجها و بيت فيه وصية الميت و بيت فيه خمر
احادیث نبوی در آداب عبادت، اخلاق، آداب تعلیم و تعلم و فضایل، در چند فصل که از کتاب های مختلف انتخاب شده و تنها عنوان دو فصل آن ذکر شده است. فصل في صلاة الجماعة فصل في الغنا و استماعه؛ بی کا، بی تا، جلد: گالینگور قهوه ای ضربی، 13گ (127ر -139پ)، اندازه: 11×17 سم [ف: 2- 168]
311. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12931
آغاز: فال حدثنی فیس بن ورقا؛ انجام: مع مولانا زین العابدين علی بن الحسين عليه و على آبائه الطاهرين افضل الصلوه و السلام و رحمه الله
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: نحوذي، جلد: گالینگور، 12 سطر (5×10)، اندازه:8×14 سم [الفبائی ف: 23]
312. شیراز؛ ملی شماره نسخه: -37-الف 477/3
آغاز: عشر سنين و دفن بکربلا حين یترا الان و الرابع و ابوالحسن على بن الحسین زین العابدین و کنیته ابوالحسن وله الفاب كثيره اشهرها زین العابدین: انجام: و لقد نظرت في مذاهب اهل الاسلام فلم ارمنهم من يقول بأمامة الاثني عشر و يعتقد، عصمتهم و يوجب عدم خلو كل زمان من واحد منهم سوى الشيعة الاماميه و لهم على ذلك منه الحجج مالا يرد ولا يدفع و اما تعداد.
شامل قسمتی از کتاب است که نام آن و مؤلف آن نامعلوم است و مطالب این نسخه عبارت است از قسمتی از فصل دهم تا قسمتی از فصل سی و نهم و شرح حال امام زین العابدین تا امام دوازدهم واصحاب رسول الله و اقرب الناس برسول الله و غدیر خم و مناقب حضرت علی و فاطمه زهرا و حسن و حسین (علیه السّلام) ؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: فرنگی شکری، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 137ص، 19 سطر (8×14)، اندازه:13×20سم [ف: 2 74]
313. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 2264/22 -ف
نسخه اصل: ایاصوفيا ش 4829 حدثنی نور الحيوة و نور السمع و البصر؛ بی کا، بی تا، 2گ (96پ-97 ر) [فیلم ها ف1- 663]
314. رشت؛ ملی رشت؛ شماره نسخه: 13/ 65ر
خبری از علی (علیه السّلام) درباره چهار گونه نفس؛ بی کا، بی تا؛[نشریه: 5- 390]
315. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 25608
بی کا، بی تا، خریداری از امان الله [ رایانه ]
316. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 26256
مجموعه آقا رفيع قزوینی استاد اخلاق و فلسفه امام خمینی، بی کا،
بی تا؛ خریداری از منصوره تالهی معین الدین (رایانه)
317. تهران: ملی، شماره نسخه: 19846
بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی (رایانه)
318. تهران: ملی، شماره نسخه :19855
حدیث و اخبار اهل سنت، بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی [رایانه ] 319. تهران: ملی، شماره نسخه: 25658
بی کا، بی تا: اخبار و روایات فقهی از کافی خریداری از احمد اقبالیان [رایانه ] 320. تهران: ملی، شماره نسخه : 4852
آغاز: على عليه الصلوة و السلام. الهيبة مقرون بالخيبة؛ انجام: و لسان الجاهل امام قلبه يتكلم.
چند حدیث مختصر از رسول خدا (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) است؛ خط: نسخ عالی، بی کا، بی تا؛ مجدول داخلی زرین و مشکی، ظاهراً اول نسخه افتادگی دارد؛ کاغذ فرنگی قهوه ای متن و حاشیه)، جلد مقوایی با روکش پارچه ترمه سرخابی و طلایی، 7گ، 10 سطر :
9/5×14/5)، اندازه 9x13 سم (رایانه)
321. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1343/4
رساله ناتمام در نقل بعضی از روایات وارده در معارف و فضایل و اخلاق؛ بی کا، بی تا: کاغذ سفید و آبی، جلد: میشن مشکی و مقوا، قطع: خشتی، اندازه: 16/5×21سم [فهرست عراقی: 1- 447]
322. تهران: ملی، شماره نسخه: 26878
منتخبات کلام امیر المومنین بی کا، بی تا، خریداری از عباس محسنی [رایانه ] 323. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 17282
احادیث و روایات، بی کا، بی تا، خریداری از محمد مهدی ابراهیمی: اندازه
13/3×21/3سم [رایانه ]
324. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 5 /6794-عکس
حدیث های نبوی، بی کا، بی تا [فيلم ها ف: 3- 260]
325. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 2832/1
آغاز: و عدة الأستاد عن رسول الله صلى الله عليه و آله من ظلم علياً متعمداً بعد وفاتي فكأنما جحد نبوتی، انجام: و قال النبي من أحسن في الاسلام لم يؤخذ بما عمل في الجاهلية و الله ذو فضل عظیم
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مصحح، محشی؛ جلد: دو رو تیماج بدون مقوا رو قهوه ای پشت قرمز، 49گ (1پ-49ر)، 17 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 8 37]
326. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه : 518
احادیثی را از کتب مختلف حلیت با ذکر نام کتاب و حذف سند و مختصر توضیحی از علما نقل کرده است و بعضاً توضیحاتی از خودش در حاشیه افزوده است و از علامه مجلسی و شیخ احمد احسانی و غیره در بعضی موارد نقل قول کرده و بیشتر به نقل
ص: 37
حدیث اکتفا کرده است، موضوع کتاب عمده پیرامون اثبات امامت ائمه هدي (علیه السّلام) و خصوصیات امام معصوم (علیه السّلام) با استناد به روایت و اخبار می باشد بدون نظم و ترتیبی مشخص، مؤلف از علمای قرن سیزدهم هجری می باشد؛ خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مولف، تا قرن 13، افتادگی آغاز؛ 16 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 265]
327. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه : 5909/4
حادینی از «عدة الداعي» ابن فهد، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی لایی، 16 سطر (6×12)، قطع: جیبی، اندازه 11×17سم [ف: 16- 144]
328. تهران: مرزی؛ شماره نسخه : 3/ 515
حدیث نجاشی؛ بی کا، بی تا، قطع: خشتی (مروی ف: 284]
329. رشت: جمعیت نشر فرهنگ شماره نسخه : 3/ 59س
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: عطف و گوشه چرمی، از ص 428 و پس از آن، 23 سطر (9×16) [رشت و همدان ف: 1194]
330. نجف آباد حججی؛ شماره نسخه :87/3
برگرفته از «صفوة الأخبار»، قضایا و احکام امیر المؤمنین (علیه السّلام) رواية حسن بن هارون (این ابی جبير) قضایا امیرالمؤمنین (علیه السّلام) برواية
محمد بن على بن هاشم [نک: الذریعه 152/17 ] و خطبة في مدح رسول الله و صفة النار وعذابها؛ خط: نسخ، کا: قطب الدین لاهیجی، بی تا: جلد. تیماج مشکی عطف پارچه سفید، 27گ (78ر-104پ)، 17 سطر، اندازه 18×21 اسم [ف: 138]
331. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 19714
بی کا، بی تا، خریداری از محمد حسن خدابنده (رایانه)
332. تهران: الهيات؛ شماره نسخه : 113/7
ثمانية و ثلثون حاليثا از اهل تسنن، نسخه از حدیث نهم است؛ خط نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز؛ در برگ 29 پ تا 31ر پراکنده هایی در حرمت شرب دخان و منقولاتی از کشاف زمخشری داده می شود؛ کاغذ فرنگی، جلد تیماج قهوه ای ضربی، 3گ (27ر -29پ)، اندازه 15×21سم [ف: 239]
333. تهران: ملی، شماره نسخه: 20864
بی کا، بی تا؛ خریداری از علی اکبر سلطانی (رایانه)
334. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 6365
حدیث مدت عالم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 219]
335. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 7914/4
حدیث موجبات الفقر است، خط: نستعلیق چلیپا، کا: غلام حیدر، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: گالینگور مشکی مقوایی عطف و گوشه تیماج سرخ، 1ص (124پ)، 14 سطر (6/5×12 )، قطع ربعی، اندازه: 12/5 ×19 سم [ف: 16- 734]
336. شیراز ملی، شماره نسخه: ف: 1/ 346
آغاز: بسمله، خطبه رشته ماخوذ عن احتجاج - الحمد لله المتعالی عن صفات المحلوقین: انجام: فاطر و یا قوم انوار النبي *** تملاء الأرض فما اشرقها / فعليه الله صلي دائما *** ما اغرب الشمس وما اشرقها
این رساله مقداری حالت است که در فضهن آنها اشعار فارسی و عربی هم ذکر شده و به زبان فارسی و عربی است، بی کا، بی تا؛ 95ص، 13 سطر [ف: 1- 358]
337. تهران: چهل ستون؛ شماره نسخه: 297/1
آغاز: الحمد لله رب العالمين والعاقبة للمتقين ولاعدل و ان الاعلى الظالمين... اما بعد ان الله تعالى خلق شجرة و لها اربعة اغصان؛ انجام: و جعل قلوب العارفین منورة بانوار المعارف و الاسرار
کتاب حدیثی است به عربی، در چند باب که بیشتر باب های آن مربوط به مرگ و پس از مرگ است، بی کا، بی تا: کاتب در پایان می نویسد «فرغ من تسوید هذه النسخة المنتخبة»؛ 67گ، قطع: بیاض رقعی (چند نسخه - ف: 376]
338. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 294
جلد دوم کتابی در حدیث است مؤلف از دانشمندان اهل تسنن است و از صحاح سته و غيرها نقل می کند، شبیه «جامع الأصول» ابن اثیر است به گونه ای مختصر تر؛ بی کا، بی تا، حواشی فراوان به فارسی دارد؛ 369 (232-600)، قطع: رحلي [اهدائی ف: 198]
339. یزد؛ وزیری شماره نسخه: 3548/3
آغاز: بسمله اخبرنا الشيخ الإمام الأجل العالم الزاهد، امین الدین ثقة الاسلام امیر الروساء ابوالفضل بن حسن الطبرسی اطال الله بقائه يوم الخميس غره شهر الله الأصم رجب سنة تسع وعشرين و خمسائه قال .. يقول الله عزوجل لا اله الا الله حصني فمن دخل حصنی امن من عذایی
صد حدیث است؛ بی کا، بی تا: اهدایی موسسه کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج زرد، 7گ (30-36)، اندازه: 20x12سم [ف: 4- 1338]
340. قم شریعتی، محمد حسین (کتابخانه )؛ شماره نسخه :3/3
آغاز: باب ابتداء الخلق و ترتیبه و ما من عجائب قدرته، القمی باسناده؛ انجام: قال: فكيف منها عيون نفط و کبریت و فار و ملح و أشباه ذلك؟ قال: غیره الجوهر و انقلبت کانقلاب.
مجموعه ای از احادیث معصومین و اقوال بزرگان در حکم و مصالح اشیاء، تنظیم شده در ابوابی چون باب ابتداء الخلق و ترتیب، باب طول مدة العالم تا باب اصناف الملائكة و باب ما جاء في هاروت و ماروت تا رساله ذهبيه امام رضا منقول از خط محقق کرکی و ابواب دیگر: خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی انجام 27ص ( 45-71 )، اندازه : 18×21/5سم [ف: 35]
341. قم، دار الحدیث: شماره نسخه: 370/1
آغاز: بسمله و به نستعين. قال النبي صلى الله عليه و سلم لاتضربوا اطفالكم على بكائهم اربعة اشهر بشهادة أن لا اله الا الله و اربعظ اشهر بالصلوة؛ انجام بشهادة أن لا اله الا الله محمد رسول الله فيوضع في كفة الميزان الأخرى فترجح بذلك على ذنوبها و على هذا
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ دارای چند حاشیه از لطف الله بن محمود؛ 10گ (2ر -11پ)، 18 سطر، اندازه
ص: 38
15×22سم [ف: 18]
342. مشهد، ادبیات، شماره نسخه : 25/4 فرخ
آغاز: محمد بن ابراهيم النعمانی اخبرنا أحمد بن محمد
اخبار و روایاتی در ظهور قائم و اشتراط ساعت، بدون خطبه و خاتمه؛ خط: نسخ و نستعلیق، كا: حسین بن علی اکبر اصفهانی بی تا، جا: نجف اشرف، کاغذ الوان؛ جلد: تیماج لایه ای مشکی، قطع: خشتی، اندازه: 15 × 20سم [ف: 197]
343. مشهد: ادبیات، شماره نسخه :25/5 فرخ
اخبار و روایاتی چند در فصل شیعه و مناقب ائمه اطهار خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن علی اکبر اصفهانی، بی تا، جا: نجف اشرف، کاغذ الوان، جلد. تیماج لایه ای مشکی، قطع: خشتی، اندازه 20x15سم [ف: 197]
344. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:206/ 14590
روایتی به نقل از رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) (سفینه تبریز)، به سند محمد بن مسعود کاتب ملكان تبریزی مؤلف سفینه تبریز؛ بی کا، بی تا
[مختصر ف: 422]
345. تهران: دانشگاه: شماره نسخه :1/ 2190
خط: نستعلیق خوش، کا: کلهر (گویا)، بی تا: ترجمه زیر سطرها شکسته؛ کاغذ فرنگی، جلد: مقوایی با مخمل، 6گ (1پ-6ر)، السطر (15x7/5 ) و 5 سطر (7×12)، اندازه: 15×22 سم [ف: 9- 874]
346. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3457/212
عن أبي عبد الله (علیه السّلام) قال قال لى ما تدري ان لنا في ليالي الجمعه الشأن من الشأن قال قلت. .. عن سدير قال كنت انا و ابو بصیر و یحبي .. و داود بن كثير في مجلس أبي عبد الله (علیه السّلام) اذا خرج الينا و هو مغضب فلما اخذ... کلمات قصار از حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) از جمله: قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ان اعجل الناس عقوبة البغی حدیث دیگر نقل از حضرت رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ): من جمع ست خصال عن ابی عبد الله (علیه السّلام) قال ما كان شيء أحب إلى رسول الله من أن يظل جایعا اخایفا في الهل عن أبي عبد الله (علیه السّلام) قال ان النهار اذا جاء قال يا بن آدم اذا عملت في يومك هذا خيرا؛ بی کا، بی تا، کاغذ اصفهانی، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 20 سطر، قطع: بیاضی، اندازه: 25x12/5 سم [ف: 10- 1419]
347. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13569/44
آغاز: قد صعدنا درى الحقایق باقلام النبوة والولاية و نورنا سبع باعلام الفتوة و الهداية
رقعه ای از امام حسن عسکری (علیه السّلام) که کاتب آن را از خط کسی نقل نموده که او از خط علاء الدوله سمنانی و او از خط شیخ نجم الدين ابی المعانی بن محمد بن شرف الدين ابي الوفا محد بن احمد مدفق الاسفراینی از خط امام (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) نقل نموده است؛ بی کا بی تا: جلد: تیماج قهوه ای عطف تيماج، 1ص (210)، اندازه 15×20/5سم [ف 37- 79]
348. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4900/57
آغاز: سؤال الحضر من ابی بکر و الزامه بالحجة، عن عطاء الملکی عن ابن عباس رضي الله عنه
حديث الخضر (سؤال الخضر من ابی بکر)، گفتاری است در حدیث دیدار خضر در مجلس ابی بکر و پرسشی که او کرده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای مغزی دار، 2گ (155ر - 156ب)، 25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35سم [ف: 14- 79]
349. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه :955
آغاز: بسمله، قال رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) انا مدينة العلم و على بابها فلما سمع الخارج هذا الحديث حسدوا على علی (علیه السّلام) و اجتمع عشرة نفر من كبارهم، انجام: عن النبی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) قال يقول الله عزوجل لا اخرج عبدا من عبادي من الدنيا.
مجموعه احاديث از نبی مکرم و ائمه طاهرین (علیه السّلام) بدون سند، در موضوعات مختلف (فضایل، آداب و سنن) بدون نظم و ترتیب، خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، نسخه بدل آورده شده؛ جلد: مقوا با روکش پارچه ، 71گ، 12 سطر، اندازه 10×16 سم (ف: 2- 223]
350. تهران: ملک: شماره نسخه: 6101/17
آغاز: قيل ان ابا صالح عليه السلام كان اسمه كانوا. و كان مومنا یکتم ایمانه؛ انجام: ويسيل العرق منهم کسیلان المطر، فهلكوا عن آخرهم. و هذا ما وجدناه من خيرهم و نستغفر الله تعالى. تمت الحكاية. و الحمد لله وحده و صلى الله على محمد و آله.
حديث صالح النبی، سرگذشت صالح پیامبر است؛ خط: نسخ، کا: محمد قاسم بن شجاع الدین نجفی، بی تا، جا: اصفهان؛ جلد میشن زرد لایی، 7گ (160ر-166پ)، 33 سطر، اندازه: 13/9×24/8سم [ف: 9- 158]
351. مشهد، الهيات؛ شماره نسخه: 19265
آغاز: بسمله في بحار الأنوار روي جاء رجل إلى أبا حنيفه فقال اخبرني عن لا شیی و ان الذي...
بدون خطبه و خاتمه است، گزینه ای است از احادیث در مقتل و غیره که از جمله مدارک او کناب وافي في است. در لبه کتاب نوشته شده «مجموعه شيخ روضه خوان»، جای عنوان ها نانویس است، فصل بندی و ترقیب ندارد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 262گ ، 14 سطر (8×14)، اندازه:15×21سم [ف: 2- 325]
352. خوی؛ نمازی، شماره نسخه: 893/8
احادیثی از امام صادق (علیه السّلام)، خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج، 1گ (161)، 17 سطر، اندازه: 13×24/5سم[میراث اسلامی دفتر دهم -771]
353. رشت: جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 312/13 ج
حدیثی «قال الشيخ علي بن عبد الصمد حدثنا الشيخ الفقيه ابو جعفر محمد بن ابی الحسن، بی کا، بی تا؛ قطع: بياض رقعی (رشت و همدان ف: 1216] 354. همدان مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1772
چند حدیث پراکنده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 4گ، قطع:
ص: 39
وزیری (رشت و همدان ف: 1283]
355. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 6358/7
گزیده ای از «جامع الأصوله، از صحیح بخاری و مسلم و ترمذی درباره اهل بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 4گ (9پ-93پ)، 20 سطر (11×18)، قطع :ربعی، اندازه: 25x19 سم [ف: 16- 249]
356. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1130/8
حدیث از امالی، طوسی و بندی از شیخ مقااد و دیلمی و منافع منقولة من كتب الطب و شعر رضی و دیگران، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ سفید، جلد: تیماج حنایی و مقوایی، 6ص ( 467-442 )، 15 سطر [سنا ف: 2- 127]
357. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/8 خوئی
حدیث کمیل بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی شکری، جلد: تیماج یک لا یشمی، 271 ص، 14+17سطر، اندازه 5×20سم [ف:7- 264]
358. تهران: ملی، شماره نسخه: 17265
بی کا، بی تا، خریداری از محمد مهدی ابراهیمی؛ اندازه: 11/2×17/7
سم (رایانه)
359. همدان؛ مدرسه غرب: شماره نسخه: 507/2
اخبار متفرقه عرفانی؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، قطع: خشتی (رشت و
همدان ف- 1415]
360. تهران: ملی، شماره نسخه: 17341
مجموعه رسائل في احادیث؛ بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی: 141گ، اندازه:17/5×23/3 سم [رایانه ]
361. تهران: ملی؛ شماره نسخه 17357
کتاب حديث اهل سنت؛ بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی: 935ص
، اندازه: 17×29/2 سم [رایانه ]
362. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 17377
کتاب احادیث فقهی اهل سنت؛ بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی: اندازه: 27/3x16/2 سم (رایانه)
363. تهران: ملی، شماره نسخه :17437
بی کا، بی تا؛ خریداری از مصطفی حسینی: 159گ، اندازه: 25x15/9
سم (رایانه)
364. تهران: ملی، شماره نسخه: 25453
احادیث اهل سنت صحاح؛ بی کا، بی تا: خریداری از هادی قره حسن لو (رایانه)
365. تهران: ملی؛ شماره نسخه:17631
کتابی در حدیث و روایت؛ بی کا: بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نواری؛ اندازه: 18/5×27/5 سم [را بانه ]
366. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18180
بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی، اندازه 14/5×24سم [رایانه ]
367. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 25596
سخنانی از حضرت على (علیه السّلام)، بی کا، بی تا، خریداری از امان الله
[رایانه ]
368. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 10975/10
در احادیث صحیحه منقول از پیغمبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در دعاء خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا، قطع رحلی بزرگ [میراث شهاب : س9ش 2 -41]
369. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: ف 12/2
آغاز: هو - قال لقمان الحكيم لداود النبي احفظ عني ست خصال يدخل فيها علوم الأولين والآخرين؛ انجام: گفت چون من از تو غنی ترم از تو چه طلبم - ملک گفت که بدین بی نیازی کی رسیدی گفت هر گاه قناعت من بقليل بیشتر باشد من از تو توانگر تر باشم
شامل منتخباتی است از احادیث و کتب متفرقه؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، صفحات با آب طلا خط کشی شده است ؛ 5گ، 27 سطر، اندازه
6×14/5سم [ف: 1- 15]
370. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 1503/1
آغاز: الملوک ما لو وزع على اهل النار لادهشتم ذلك الفرح عن الم السعار وان نفحت له خزانة العصيان و الغبية و البهنال؛ انجام: وكانه اعطنا ثمن هديتنا فيضحك رسول الله صلى الله علیه و آله وكان اذا اغنم يقول.
کتابی است نیکو در اخلاق که از روایات اهل بیت عصمت و طهارت (علیه السّلام) فراوان بهره برده است و وظایف هر یک از جوارح آدمی را بیان کرده است، این رساله در چند فصل است که تا فصل 89 در نسخه حاضر آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی آغاز و انجام، در پایان رساله فائده ای در علوم غریبه ذکر شده است؛ جلد: مقوا، 81گ، 23 سطر، اندازه: 12×24سم
[ف مخ : 1- 57]
371. شیراز؛ شاهچراغ شماره نسخه: 788
آغاز: بسمله، لله تحت قباب العرش طايفة *** اخفا هم عن عيون الناس اجلالا، انجام: و كان جميع الجن و الأنس کتبا *** اذا كل منهم واحد قلم واحد/ و خطوا جميعاً منقياً اثر متقب *** لماخط من تلك المناقب واحد. تمت الكتاب
احادیث و روایاتی است در مدح و منقبت و فضایل حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام)؛ خط: نسخ درشت، بی کا، بی تا، کاغذ نخودی و حنائی کمرنگی مهره دار، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج ضربی، 304گ، 15 سطر (8×16)، اندازه 25x13/5 سم [ف: 2- 254]
372. تهران: ملی، شماره نسخه :18773
حدیث قدسی و دعا؛ بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابحانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 44گ، اندازه:14/5×19/8 سم (رایانه)
373. شیراز؛ شاهچراغ شماره نسخه: 518/8
آغاز: بسمله - خير الخيط المعروف - رواه لي الشيخ ابو محمد بن الحسن بن محمد بن نصر (رض) برفع الحديث؛ انجام: ان عليه لعنة الله و الملائكة و الناس اجمعين و عليه لعنة اهل السموات و
ص: 40
الارضين - تمت
رساله ای است شامل احادیث در باب حقانیت خلافت حضرت علی (علیه السّلام) و مخالفت بنی امیه با آن حضرت، بی کا، بی تا، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای با سه ترنج منقش، 39ص، 12 سطر (8×14)، اندازه 12×9/5 1سم [ف: 2- 209]
374. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10719/2
آغاز: الحمد لله الذي بطن خفيات الأمور و دلت عليه اعلام الظهور، انجام: لا اله الا الله محمد رسول الله، صلى الله عليه و آله علی ولی الله عليه السلام
شرح حدیثی است بوی به روایت طارق بن شهاب درباره اثبات امامت و ولایت خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: مقوایی با عطف پارچه ای، 11 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 9- 335]
375. تهران: ملک، شماره نسخه:8/ 3560
آغاز: مسئله حديث لاجبر و لاتفویض. قال الصادق (علیه السّلام) لا جبر و لا تفویض و لكن امر بين الأمرين. قال اقلت و ما امر بين الأمرين؛ انجام: وما كنا لنهتدي لولا أن هدانا الله (و کتب العبد الفقير الى الله العلى محمد محسن تویسرکانی)
حدیث لاجبر و لاتفویض است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد محسن تویسرکانی، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن زرد لایی، 19گ (125پ -143پ)، 11 سطر، اندازه: 12/2 × 17/9سم [ف: 6 - 489 ]
476. مشهد؛ مدرسه خیرات خان شماره نسخه: 4/9
آغاز: مومنا الا سخيا و لا يكون سخيا ذولعين، انجام: بیدیه و رجليه حتی قتل من القوم سبعين رجلا . على اولادامير المومنین کلمات پیغمبر و امام صادق، گویا نسخه مصباح الشریعه باشد؛ بی کا، بی تا، كاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 18گ، قطع: خشتی (رشت و همدان ف: 1778]
377. تهران: ملی، شماره نسخه 198480
احادیث اهل سنت بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی [رایانه ]
378. تهران: ملی، شماره نسخه: 8315
آغاز و السكينه و علیکم بالحياء و التنزه عما تنزه عته الصالحون قبلكم و عليكم انجام: الحمد لله اولا و اخرا و الصلوه على محمد و آله
مجموعه ای است از احادیث، خطبه ها و روایاتی از پیامبر و ائمه اطهار (علیه السّلام) که بدون ترتیب خاصی گرد آمده است. نام این کتاب به دلیل افتادگی از آغاز و ناقص بودن انجام به دست نیامد، برخی از سرفصل های این اثر به شرح ذیل می باشد: صحيفه على بن حسین (علیه السّلام) و كلامه في الزهد، خطبه لامير المؤمنين صلوات الله عليه و هي خطبة الوسیله، خطبه الطالوتيه بالمدينه له، حديث أبي عبدالله عليه السلام مع المنصور في موكبه، رساله ایی جعفر عليه السلام إلى سعد الحير و...؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغار، جداول دور سطور و کمند اندازی به زر و مشکی کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی دارای ترنج و سرترنج و لچک با نقش گل و بوته به زر مجدول، 250 گ، 16 سطر (6/3×12/5)، اندازه: 11×17/5سم (رایانه)
379. خوانسار، قال؛ شماره نسخه: 2/ 250
آغاز: الكلام على هذا الباب في فصول الأول فيمن روی احادیث الصلاة على النبي انجام و زیاد بن سعد و ادرکه مالك و الثوری بعد اختلاطه و هذا منصوص. روایاتی در فصول مختلف صلاة است از اهل سنت، احادیث في الصلاة على النبي؛ خط: نسخ نازیبا، بی کا، بی تا؛ اقتادگی آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه ای، اندازه: 14×18 سم [ف : 1- 220]
380. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه :832/3
آغاز: في الحديقة الأردبیلی رحمت الله عليه عن احمد ابن محمد عن ابی نصر البزنطی و اسماعیل بن بزیع عن أبي الحسن الرضا عليه السلام أنه قال من ذكر عناده الصوفيه ولم ينكر هم بلسانه او قلبه فليس منا و من انكرهم فكانما جاهد الكفار بین یدی رسول الله صلى الله عليه و آله؛ انجام: عن أبي القاسم جعفر بن محمد عن ابيه عن سعد ابن عبد الله عن أحمد بن محمد بن عيسى عن على الهادي عليه السلام قال سئل أبو الحسن عليه السلام عن الصوفيه قال كلهم مخالفونا و لا يقول ما يتصوف احد الا لخدعة او ضلالة او حماقة وربما استجمعها احد فيهم
مجموع چند حدیث در نكوهش صوفیه به نقل از کتاب های «بحار الانوار»، مجلسی (رحمه الله) و «حديقة الشيعة» اردبیلی نقل کرده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ فائده ای در روایت بشر بن محمد حسینی در شرب دخان؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 1گی (35ر-35پ)، 19 سطر، اندازه:16×21سم [ف مخ :5- 2239]
381. تهران: مجلس: شماره نسخه: 770/40 - طبا طبائی
آغاز: لم ارهاشميا افضل من على بن الحسين عليه السلام و قال ابوحازم
در فضیلت امام علی بن الحسین (علیه السّلام)، از طرق اهل سنت؛ بی کا بی تا، افتادگی: آغاز، کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 2ص (163-164 حاشیه)، قطع: رقعی، اندازه:10×21سم [ف: 23- 70]
382. تهران: مجلس: شماره نسخه : 2859/4
آغاز: بسمله و من فضائل مولانا و هنا انا و منبع علمنا و مطلع عقلنا... روى عن زکریا بن دینار عن ابی حوش .. قال كنت جالساً عند مولانا... حسین بويع بعمر بن الخطاب بالخلافه و کلا حضر عنده؛ انجام: فقال سلمان رضي الله عنه لعن الله من غضبک و جحد حقك .. في اسفل در ک من الجحيم .. يا ارحم الراحمين حدیث هایی است در فضایل و مناقب حضرت علی (علیه السّلام) به طریق اهل سنت، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سفید و زرد،
ص: 41
جلد. تیماج مشکی یک لا، 8ص (4- 11)، اندازه: 8×18سم [ف:10- 185]
383. قم: گلپایگانی شماره نسخه:10/ 5018- 10/ 25
آغاز: بسمله حدثنا أبو جعفر احمد بن محمد بن عیسی قال حدثنی سعید بن جناح عن عوف بن عبد الله الأزدي عن أبي عبدالله انجام: والهزبر الغيار زوج البتول وابن عم الرسول و سیف الله المسلول الذي ردت له الشمس بعد الأفول احادیثی است درباره چگونگی مرگ مومن و کافر که از حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ائمه (علیه السّلام) نقل شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: 18گ، 15 سطر، اندازه14×20سم [ف: 1- 115]
384. تهران: دانشگاه شماره نسخه :710/2 - ف
نسخه اصل: موزه بريتانيا 5331 .Dr. مرويات عن ابن عمر خط: نسخ، بی کا، بی تا، 20 سطر [ فیلم ها ف:1- 526]
385. مشهد، شیخ علی حیدر، و شماره نسخه: 310/1
آغاز: بسمله، کتاب فیه خبر العالم وما جرى له مع علي بن أبي طالب (علیه السّلام)، انجام: فغسله أمير المؤمنین (علیه السّلام) و کفنه و صلى عليه و الحمد لله رب العالمین.
أورد حديثاً فيه أن أمير المؤمنين (علیه السّلام) كان جالساً مع قنبر في مسجد الكوفة فسمع صيحة فأرسل قنبر فرجع و قال: يا مولاي هذا عالم له کرسی و حوله مائة و ستین محبرة یکتبون عن لسان جبرائیل عن رب العالمین؛ بی کا، بی تا، جلد چرم زرد، 4 گ (2ر-5ر)، اندازه: 17/5 × 22/5 سم [مؤید: 1- 271] 386. تهران: دانشگاه شماره نسخه :7198/5
خبرهای نبوی و علوى؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 1ص (72ر)، قطع: ربعی، اندازه: 13×16/5
سم [ف: 16- 484]
387. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 5395/5
رسالة منسوبة إلى جعفر بن محمد الصادق .. خذ من الطلق ما شئت. . يخرج فضة قائمة على الخلاص ان شاء الله تعالى: خط: نستعلیق، کا: محمد بن محمد جعفر استرابادی، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای [ف: 15 -4236]
388. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 11964
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين .. چند حدیث متفرقه قال رسول الله صلى الله علی و آله الأعمال ثلاثة ذكر الله على كل حال و مواسات الاخ و انصاف الناس؛ انجام: و هذا الذكر ينفع بالانسان و يفتح باب الرحمة اليه و يخشع القلب
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی مجدول با ترنج و سر ترنج ضربی، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 34- 101]
389. تهران: مجلس، شما ره نسخه: 4894/7
آغاز: و أما الذين يقومون التين من الجيفة فاولئك قوم كانوا اصحاب الزنا و أما الذين يقومون اسود الوجوه و ازرق العينيں انجام: و عنه عليه السلام ان في الجنة شجرة ثمارها اكبر من التفاحة و أصغر .
چندین حدیث نبوی و علوی است که ظاهراً در غالب چهل حدیث تنظیم شده ولی برخی از برگ های آن افتاده و آنها را در مجموعه حاضر در کنار هم آورده و صحافی نموده اند؛ بی کا بی تا افتادگی: آغاز و انجام مصحح: تملک سلطان حسین واعظ؛ مهر: «عبده سلطان حسين الواعظ» (بیضی) و وقف نامه کتاب از همه بر دارالمومنین استرآباد و اولادش: جلد. تیماج عنایی بدون مقوا: 33گ (81ر-113پ)، اندازه: 12/5 × 17/5سم [ف: 20- 327]
390. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه :9/5
شامل مجلس 92 کتاب امالی ابو جعفر بن محمد بن علی بن الحسين بن موسی بن بابویه قمی و چند حدیث دیگر؛ بی کا، بی تا: جلد: تیماج عنابی لایه ای، 9گ (144-152)، اندازه:13/5×18سم[ف: 24]
391. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 16913/94
أبوابی در فقه و اخلاق با بیان احادین بدون ذكر سلسله سند روایت. برخی ابواب از این قرار است باب علة الوضوء، باب العلة التي من احلها وجب الغسل من الجنابة و لم يجب من البول و الغائط، باب الغسل الحيض و النفاس، باب غسل الميت، باب التيمم، باب ثواب تحليل الميت، باب فضل السخا و الجود، باب فضل سقي الماء، باب اصطناع المعروف، باب فضل الصدقة، باب
حق المعلوم و الماعون، باب الحراج و الجزية، باب فضل المعروف، باب ثواب الفرض، باب ثواب انظار المسعر، باب الزکوة، باب صلوة الاستسقاء باب الصوم، باب وجوب الصوم، باب وجوب القصير في الصوم في السفر، باب علل الحج، باب فضايل الحج، باب الموتفي الغربة، ابواب القضايا و الأحكام، باب الحقوق، باب الفروض على الجوارح، باب الحيل في الأحكام، في باب ما يقبل من الدعاوی، باب التجاره و ادائها فضایلها؛ بی کا، بی تا، 34 گ(188پ-221ر) [ف: 47]
392. تهران: مجلس: شماره نسخه : 291/26 - فيروز
احادیث امامت، منقولات است از کتاب های روضه در حادیث، اربعین شهید ثانی و جز اینها؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ مختلف آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 16ص (729-744)، قطع رحلی ، اندازه: 22×35سم [ف: 21- 279]
393. تهران: مجلس: شماره نسخه: 9048/14
احادیث پراکنده از حضرت فاطمه و امام صادق و پیامبر و دیگر ائمه (علیه السّلام): خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 3گ (235پ-237ر حاشیه)، 17 سطر (7/5×12 )، اندازه: 12/2×19/6 سم [ف: 29/2 - 669]
393. تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 9087/27
خط: نسخ کهن معرب، بی کا، بی تا، کاغذ الوان آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج و چهار لچکی مجدول گرهی عطف گالینگور، 1ص(56ر)، اندازه :15/1×28/4 سم [ف: 29/2 - 732]
ص: 42
احادیث /حدیث/ عربی- فارسی
ahādīt
غیر همانند
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 623/7 ف
نسخه اصلی شهید علی پاشا ش 2703. احادیث نبوی با علوی، به نظم فارسی به نام وصیت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛2گ (77ر -78ر)، 25 سطر [فیلم ها ف: 515]
2. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 6/ 1078
آغاز: بسمله الحمد لله و الصلاة و السلام على رسول الله وعلى آله و اصحاب رسول الله و عترقه اجمعین. «قال النبي» (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ارایتم لو ان... ترجمه فارسی. روایت است از ابو هريره (رض) که مصطفی محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرمود صحابه را، خبر دهید مرا که اگر رودی آب باشد. به در خانه یکی از شما، و او غسل در آن رود آب، انجام: این دلیل تمام است بر بی خبری تو از خداوند
چهل حدیث ها را ماند، بخش بندی نشده و بی شماره حدیث ها، نخست سخنی است کوتاه از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، سپس ترجمه آن به فارسی؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 9، افتادگی: انجام؛ 20گ ( 140پ- 160پ) [ف: 2- 45]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 6/ 12678
در ده حدیث نبوی (ترجمه ده حدیث شریف نبوی) به فارسی، در حدیث، مؤلف یا مترجم ناشناخته؛ بی کا، تا قرن 9 [میراث شهاب : س : 10ش 1-2 -16]
4. تهران: مینوی شماره نسخه: 148بخش 3
حدیث منوچهر الملک است. بخشی از نسخه ای است از قرن 9 گویا از نسخه های مورد بريتانيا 0r.5343 یا 76.add شاید از ترجمه تاریخ طبری؛ بی کا، تا قرن 9، 14گ [ف : 113]
5. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 612/28 ف
نسخه اصلی: سلیمانیه ش 1208، حدیثی درباره سی خصلت نکوهیده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 839ق، 1گ (321پ)، 19 سطر [فيلم ها ف: 1-512]
6 . تهران: ملک: شماره نسخه: 4044/18
حدیث زیارت امام حسین است؛ خط: نستعلیق، کا: نظام الدین يحیی مازندرانی، تا قرن 10، 5ص [ف 7- 165]
7. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2364
آغاز: بسمله اذا تم العقل نقص الكلام (ص 1و 2)، انجام: يا بتاراج حادثات برند xX یا بمیرات خوار بگذارند
این نسخه که حاوی 18 مرفع است در هر مرقع به خط نسخ قولی از پیغمبر اسلام آمده و در زیر آن در دو بیت (= رباعی) آن قول به فارسی ترجمه شده است؛ خط: نستعلیق و فسخ خوش، بی کا، تا: محتملاً قرن 10؛ حاوی 18 مرقع، مقوایی حاشیه آبی و سفید، جدول دور سطور زر و مشکی و آبی و سبز، داخل خطوط با زر خط کشی و طلااندازی شده، دو خط یکی نسخ و دیگری نستعلیق، نخستین خط حاوی سرلوحه زر و مشکی و طلااندازی؛ کاغذ: متن بخارایی و حاشیه مقوا، جلد: زری، مقوایی دارای گل و بوته زر، 9گ، اندازه: 10×17سم [ف: 5 - 486]
8. مشهد: رضوی، شماره نسخه :2/ 10450
آغاز: بسملة. الحمد لله الذي جعل میامن آثاره السياده الى سماء؛ انجام: و صلی الله على محمد و آله و أصحابه اجمعين الطيبين الطاهرين وسلم تسليماً كثيراً.
شامل احادیثی است مقبول شیعه، که درباره حب حصرت على (علیه السّلام) روایت شده، ترجمه احادیث مزبور نیز در ذیل هر حدیث آمده است، و نثر ترجمه نیز کهن می نماید، خط: نسخ خوش، کا: محمد تبریزی، تا: 99ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد تیماج ضربی مشکی، 16 سطر، اندازه: 15/5×24
سم [ف: 9- 329]
9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5008/10
آغاز: خطبه حضرت رسول: فرمود که .. مؤمن نیست هیچ بنده تا آنکه به برادر مسلمان همان خواهد که جهت نفس خود
سخنان کوتاه از پیامبر، و اخبار و احادیث شیعی، با ترجمه لفظی؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: على اشرف، تا: قرن 11 ؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: رویه تیماج مشکی، 1گ (146ر -146پ)، اندازه 25x15/5 سم [ف: 14- 310]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5008/21
به نقل از عبدالله بن مبارک و غیره و پراکنده هایی از کشکول و نان و حلوای شیخ بهائی: خط: نسخ، كا: على اشرف، نا قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: رو یه تیماج مشکی، 4گ (171ر-174ر)، اندازه: 25x15/5 سم [ف: 14- 314]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 244/ 9466
حدیث پزشکی، از امام صادق، امیرالمؤمنین و علی بن موسی الرضا (علیه السّلام)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ ذیل صفحه تاریخ میلاد کسی است به تاریخ به نام خضر به سال 1031ق [مختصر ف: 259]
12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 66/ 9469
حديث عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، به روایت امام صادق به نقل از منهج الصادقين؛ خط نستعلیق، کا: محمد طاهر ارسنجانی، تا: فرن 11؛
1ص (70) (مختصر ف: 307]
13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 66/ 9469
حدیثی در باب حیاء از حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، به نقل از «نزهة القلوب»؛ خط نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 1ص (151 - همان)
[مختصر ق: 307]
14. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 5894/3
آغاز: روى الشيخ الطوسي في كتابه في الغية عن النبي .. انه قال يخرج بقزوین رجل اسمه اسم نبي يسرع الناس الى طاعنه؛ انجام: و شیخ حسین بن عبد الصمد پار .. شیخ بهاء الدين .. بخط خود تصریح نموده که مقتولین مروج این مذهب موافق حديث حکم شهداء دارند. و الله اعلم.
ص: 43
دلالت بر خروج شاه اسماعیل خلد مكان دارد و به فارس از غیبت طوسي و الخرائج و الجراح و الاقبال این طاوس و غیبت نعمانی؛ بی کا، تا قرن 11؛ کاغذ سپاهانی، جلد: مقوایی، 24 سطر (8×15)، قطع: ربعی، اندازه: 12×20سم [ف: 16- 136]
15. قم: مرکز احیاء شماره نسخه : 3364/2
آغاز: هذا مكتوب الإمام أبي محمد الحسن العسكري عليه الصلاة و السلام الذي كتب الى الشيخ السعيد العالم ابی الحسن، انجام: بلکه همه را جدا کنند و در کیسه نهند و در خاک دفن کنند من حاشیه مختصر فارسی.
احادیث متفرقه ای است انتخاب شده از کتب مختلفه نظیر: «ذخيرة العالم و بصيرة المتعلم»، سید مرتضی، «امالی»، شیخ طوسی، «شواهد النبوة و متفرقاتی دیگر که در آنها اسناد احادیث را حذف کرده است؛ خط: نسخ، بی کا، نا: قرن 11، مصحح، 29گ (120ر- 148پ)، اندازه:15/5×24/5سم (محدث ارموی مخ 1- 65]
16. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 5796/4
احادیث شیعی: خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11: کاغذ سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی ضربی لایی، 7گ (64پ-70ر)، 15 سطر (5×13)، قطع: بغلی، اندازه: 11×19سم [ف: 16- 93]
17. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9469/6
از امیر المؤمنين (علیه السّلام)، امام محمد باقر و رسول الله (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 7ص (6 - 12) (مختصر ف: 29]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :9469/76
به نقل از احتجاج، من لا یحضره الفقیه، عین الحياة؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11: 1گ (76) [مختصر ف: 29]
19. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9469/43
به نقل از امام صادق (علیه السّلام)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: فرن 11: 1گ
(56) (مختصر ف: 29]
20. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 4848/9
به عربی و فارسی، در آن از «عیون المجالس» یاد شده است و همچنین دو طریقه استخاره کردن آمده است؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ سمرقندی و سپاهانی، جلد تیماج مشکی، 2 ص (122-123)، اندازه: 11/5 ×11/5سم [ف: 13- 284]
21. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 867/7
آماز: بسمله روایت صحیح است که روزی حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با اصحاب خود در حجره عایشه نشسته بود ناگاه شخصی در خان را یزد رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با اصحاب خود گفت این ابلیس است او را راه دهید
حدیث ملاقات ابلیس با پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی و برگ های آخر اضافی، جلد: مقوای کرم رنگ با نقش جیبی مندرس عطف تیماج قرمز مندرس، 4گ
(31پ -34پ)، قطع جیبی، اندازه:9×19/5 سم (نشريه: 13- 239]
22. تهران؛ ملک شماره نسخه: 6381
آغاز: (افتاده در فصل 8)... فصل نهم روي عن رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) أنه سبعة يظلهم الله في ظله يوم لا ظل إلا ظله، امام عادل و شاب؛ انجام: و عبد الله مسعود روایت کرده است که مرا با این کلمات که حق تعالی فرموده است که. .. (افتاده در فصل 48)
مجموعه ای است از احادیث و اخبار و مباحث تفسیری و تأويل عرفانی آنها که با اشعار عربی و فارسی ممزوج است، بدین بیان که ابتدا حدیثی می آورد بعد به فارسی آن را گزارش می کند؛ خط: نسخ، بی کا، نا: قرن 11؛ افتادگی: وسط؛ کاغذ کاغذ ترمه، جلد رویه میشن قهوه ای جدید، 174 گ، 17 سطر، اندازه: 18×23/5سم [ف: 2- 8]
23. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1149/1-ف
نسخه اصل: بادلیان 38 Seld. Sulp خط: نستعلیق، كا: محمد عمر قرشی هاشمی، تا: ذيحجه 1012ق [فيلم ها ف: 1- 570]
24. کاشان: عاطفی، حسن شماره نسخه :بدون شماره /2
آغاز: قسمت دوم: قال امیرالمؤمنین. .. لو كشف الغطا .. حال خلد، حجیم دانستم *** به یقین آنچنان که می باید/ اگر حجاب از میانه بردارند *** آن يقين ذره ای نیفزاید
سخنانی از علی (علیه السّلام) با ترجمه فارسی به شعر؛ کا: محمد بن احمد بن محمد کاشانی، تا: جمعه ربيع الثانی 1050، کاغذ ایرانی، 8گ، اندازه:
11/5×17سم [ نشریه: 7 -751]
25. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9469/63
احادیث و اقوال بزرگان نقل از «حليه المتقین»، و خلاصه المنهج خط :نستعلیق، کا: محمد طاهر ارسنجی، قا ربیع الثانی 1087 ق؛ 1گ (70-همان) (مختصر ف: 971]
26. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 10260
آغاز: ابن بابویه بسندهای معتبر و موثق از حضرت امام رضا عليه السلام روایت کرده است
روایت ها به فارسی گرد آورده شده و روی برگی قبل از کتاب احتمالاً تأليف رکن الدین محمد بن على بن ثابت حسینی دانسته شده و نمی دانیم این احتمال از کجاست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12، جلد: ترمه عطف
گالینگور قرمز، 34گ، اندازه: 18/5×25 25 سم [ف: 26 -216]
27. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2861
آغاز: ای رؤسای ضلالت اتباع خود را گفتند دست از خدایان خود بر مدارید، انجام: و دیوانه و هیچ چیزی نگوید که آن صلاح نباشد.
در این نسخه تعدادی حدیث است که به زبان فارسی آمده و ظاهراً ترجمه احادیث عربی است منتهی این احادیث عربی در نسخه نیامده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12، افتادگی آغاز و انجام؛ بین احادیث فاصله است، ظاهراً این فاصله برای درج احادیث عربی است، کاغد اصفهانی، جلد: مقوایی رویه کاغذی عطف تیماج مشکی، 304گ، 26 سطر (11×19)، اندازه
17×28 سم [ف: 6- 518]
28. تهران: ملی: شماره نسخه: 2880
ص: 44
آغاز: بدانکه هر درم و دینار را داغگاهی بوده انجام: از نزدیک خداست خدای روزي ده
در این نسخه پنجاه حدیث از پیغمبر آمده و شرح داده شده است هر حدیث تحت عنوان فصلی آمده منتها در بعضی از عنوان ها حدیث به زبان عربی تقل گردیده و بعد ترجمه فارسی آن آمده است. ظاهراً این کتاب احادیث دیگری را نیز داشته که بر اثر افتادگی اوراق آن این احادیث به دست نیست؛ خط: نسخ، بی کا، تا محتملاً قرن 12؛ افتادگی انجام کاغذ اصفهانی، جلد: یک لایی چرم تریاکی، 134گ، 23 سطر (15x7/5 )، اندازه: 12×20سم [ف: 6- 561]
29. تهران: ملت شماره نسخه: 4693/38
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [ف: 8- 40]
30. تهران: ملی: شعارد نسخه : 2234/13
آغاز: حدیث دوم عن ابی ابراهیم انه قال ... انجام: امام علی را بابوبکر و عمر و امثال ایشان و ایمان مخلوط باطل است
تعدادی از احادیث مختلف کتاب اصول کافی آمده است بدین شرح احادیثی چند از باب نوزدهم: باب الحركة و الانتقال كناب توحید اصول کافی، احادیثی چند از باب هشتم کتاب العقل که باب فقد العلماست، احادیثی چند از باب نهم کتاب عقل راجع به مجالست علماء و صحبت ایشان، احادینی از باب بیستم کتاب عقل که باب بدع و رای و مقایس می باشد. این احادیث و شرح آنها از ترجمه اصول کافی ملا خلیل اخذ شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12، کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 218ص (275-492 حاشیه)، 24 سطر (19×29)، اندازه: 25× 38سم [ف: 5- 355]
31. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 10039/2
ترجمه فارسی برای مبتدیان در چهل باب: 1. فضیلت بسم الله، 4. فضیلت صبر کردن؛ بی کا، تا قرن 12، کاغا. فرنگی، 62گ ( 113پ- 174پ )، ابعاد متن
8/5×15، قطع: ربعی، اندازه: 14×21سم [ف:17- 531]
32. تهران: ملی شماره نسخه: 3933/8
آغاز: بسمله، روایت کرده اند که سید کونین و تاج عالمين محمد... جبرئیل را گفت: بعد از من چند بار به دنیا می آئی انجام: اول را جهنم گویند، دوم را لطاره، سیم را خطيمه، چهارم را حليمه، پنجم را سعیر، ششم را سقر، هفتم را هاویه خوانند والسلام
حدیثی درباره آخرالزمان، مولف در این اوضاع بد آخرالزمان را یاد کرده و هفت نام برای جهنم آورده است؛ خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ صفحه ها در دو جدول آبی و دو جدول شرح قرار دارند، کاغذ: اصفهانی سفید، جلد. تیماج مشکی با جدول فشرده، 3گ (183پ-185ر)، 17 سطر (8/8×15 )، اندازه
14/5×21/2سم [ف: 17- 195)
33. تبریز؛ ملی، شماره نسخه: 3571
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلاة و السلام على خير خلقه محمد و آله اجمعين. أما بعد: چنین روایت کناء ابوزر از رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) گفت: نماز ستون دینسنت و جهاد برترین کارهاست... انجام: و اگر نداند این ادعا را پانزده بار بر مصطفی صلوات فرسند جمله قضا نماز قضای او را کفایت کند و برحمت کند آمین یا ارحم الراحمين
ظاهراً مؤلف از اشخاص قرن يازدهم بوده است، فصل و بابی ندارد. مجموعه ای است از احادیث در آداب و فضیلت اعمال و اذکار دینی که اغلب فقط ترجمه احادیث را نقل کرده اند خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1111ق؛ مهر «عبده على اصغر» و «ابراهیم خلیل الله» ؛ جلد: چرمی، 92گ، 15 سطر، اندازه: 18/5x13/5 سم [ف: 2- 723]
34. تهران: ملی شماره نسخه: 17174
کتاب منظوم ترجمه احادیث؛ بی کا، تا 1136ق؛ خریداری از مصطفی حسینی؛ 63 گ، اندازه: 15/3×25/4 سم [رایانه ]
35. قم، گلپایگانی شماره نسخه 6621- 33/171
آغاز: من کتاب منتخب الاحادیث در صفت آفرینش عالم بدانکه حق سبحانه و تعالى آفرينش عالم کرد در شش روز قوله تعالی و هو الذي خلق السموات والأرض في ستة أیام یعنی پرودگار تو؛ انجام: پسر دو عزلت اختیار کرد با یونس و باقی عمر بخدا پرستی مشغول شد.
احادیث متفرقه ای است به نقل از منتخب الاحادیث، و داستان حضرت یونس (علیه السّلام) به نقل از «قصص الأنبياء»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، جلد: مقوای سفید، 22گ، 14 سطر، اندازه: 15x11 سم [ف: 1- 109]
36. تهران: ملك؛ شماره نسخه: 4719/17
ترجمه حدیثی مشتمل بر احکام نجوم، به روایت از قطب الدین رازی خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا قرن 13 [ف: 8- 67]
37. تهران: ملک شماره نسخه : 4057/66
حدیثی با شرح عرفانی، خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن
کلبعلی متطبب خراسانی، تا: قرن 13 [ف: 7- 188]
38. اصفهان: علامه فانی (ضياء الدين ) شماره نسخه :63
جلد اول کتاب است بدین شرح: ابوبکر، احسان، اخلاص، اخوت، آدم، ارتداد، ارض، اذان، استحاره، استغفار، اسراف، اسلام،افک عایشه، اقتصاد، امام، امانت، امت، امتحان، امر به معروف، أمراء، امن از مكر خدا، انبیاء، انصاف، انسان، انفاق، اولیاء، ایام، اهانت، ایمان، بخل، بلاء، بلع، برزخ، بغي، بكاء بلاء، بنت، بهتان، بیوت، بیت المقدس؛ خط: نسخ، کا: سید ضیاء الدین علامه (ظاهراً)، نا: قرن 13، جلد: تیماج مشکی، 370گ، 19 سطر [سه کتابخانه اصفهان :ف: 143]
39. اصفهان: علامة فانی (ضياء الدين) شماره نسخه:62
جلد دوم، بدین شرح: تجسم اعمال، تزویج، تسبیح، تطفيف، تطير، تقوی، تقیه، تکبر، توبه، توحید، توکل، تهلیل، توفیق، جار،
ص: 45
جبال، جدال، جن، جنسیه، جوع، جهاد، جهل، جهنم، جنت، حب، حج، حدود، حرام، حرص، حد، حلال، حلم، حمد، حمق، حبط، حیاء، حيله، حیوان، خدعه خمر، خلاف، خلق، خوف، خیانت؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید ضیاء الدین علامه، نا: قرن 13: جلد: تیماج مشکی، 423گ، 19سطر [سه کتابخانه اصفهان : ف: 142]
40. اصفهان؛ علامه فانی (ضياء الدين)، شماره نسخه:34
جلد چهارم آن، بدین شرح طلاق، طمع، طول امل، طهارت، طینت، طیور، ظلم، ظن، عبدل، عبادت، عجب، عجله، عجم، عرب، عداوت، عدس، عدل، عزت، عزلت، عشار، عشق، عفت، عفو، عقل، علم، علم غیب، علماء، عمر آدمی، عمر، عمل، عورت، عبادت، عید، غربت، غرور، غش، غفلت، غناء، غیبت، غیرت، فحش، فخر، فراست، فراف، فقر، فقراء، فكر، فواکه، قتل نفس، قذف، قرآن، قلب، قمار، قمر، قناعت، قياس، قيافه، قيامت، کرسی، کوسبح، لبن، لیل و نهار، ناصبی، واعظ، هاروت؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ ظاهراً سيد ضياء الدين علامه این کتاب را با سایر مجلدات آن برای شخصی با نام الهی که گویا مؤلف کتاب است استنساخ کرده است: جلد مقوایی،
491گ، مختلف السطر [سه کتابخانه اصفهان :ف: 114]
41. اصفهان؛ علامه فانی (ضياء الدين)، شماره نسخه: 61
جلد چهارم و پنجم کتاب است شامل موضوعات دینی برگرفته از احادیث به ترتیب حروف الفبا که از حرف دال تا ض را در بر می گیرد، بدین ترتیب: دعا، دنیا، دهر، دین، ذر، ذکر، ذنب، ریا، رجاء، رحم، رحمت، رزق، رشوه، رضا، رضاع، روح، رؤيا، ريا، زراعت، زینت، زکات، زنا، زهد، زیارت، سادات، سحر، سخاوت، سرقت، سعادت، سفر، سفينة نوح، سلام، سلطان، سلیمان، سماء، سنن، سنی، سؤال، شقاوت، صالح، صبر، صدق، صدقه، صراط، صلح، صلات، صلوات، صوم، صوفيا، صور، صمت، صله رحم، ضحک، ضلالت، ضيف؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: سید ضیاء الدین علامه، تا قرن 13، جلد. تیماج مشکی، 573گ، 19 سطر [سه کتابخانه اصفهان :ف: 141]
42. يزد؛ وزیری: شماره نسخه :968/5
آغاز: بسمله، حمد له، صلوات، این چند حدیثی است که از کلام حضرت امیر المومنین الخ، انجام و با هر یک از ایشان هفتاد صف ملائکه آمده بودند که هر صفی هزار هزار ملک بودند.
از حضرت علی (علیه السّلام) ؛خط: نسخ ؛نی کا، تا قرن 13، اهدایی غلامرضا توکلی کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با تیماج ماشی نرم ضربی، 71گ، 15 سطر (8×14)، اندازه: 12×21 سم [ف: 2- 796]
43. تهران: مجلس، شماره نسخه : 2930/4
آغاز: در خبر است که موسى عليه السلام حتى تعالی را مناجات؛ انجام: از آنموج اند کی مانده بود بیت المقاس آفریدم.
حدیث های در بیان بزرگی هلوع، مسافت بین مشرق و مغرب و نیز اخباری چند از سلمان فارسی و جز آن، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ سفید و آبی و زرد، جلد: تیماج مشکی با عطف مشکی، 8ص (55-62)، 19، 16، 15، 14 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 16×20/5سم [ف:10- 237]
44. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9258/20
روایاتی در باب فضل قصيده عینیه حمیری به نقل از فضل بن عبد ربه، سهل بن ذبيان؛ خط: نیم شکسته هندی، بی کا، تا قرن 13؛ 8گ (68ر -76ر ) [مختصر ف: 422]
45. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 566
آغاز: روى عن الصادق (علیه السّلام) انه قال لبعض تلامذته ای شیء تعلمت منی فال ثمان مسائل فقال (علیه السّلام) قصها على لاعرفها؛ انجام: فقال (علیه السّلام) له و الله ان التورية و الانجيل و الزبور و الفرقان و سائر الكتب برجع إلى هذه الثمان
حديث الصادق مع تلميذه خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، با ترجمه فارسی زیر سطرها و ریزتر، میان سطرها زراندود، با سرلوح زیبا، جدول شنگرف و لاجورد و زر (نشریه: 2- 149]
46. قم، دار الحدیث: شماره نسخه: 6
آغاز: هذا كتاب الحديت، بسمله، حدیث اول، روایت شده از ابی عبدالله جعفر بن محمد الصادق عليه السلام که فرمود رسول خدا صل الله عليه و آله و سلم کسی که حفظ کند چهل حدیث از امت من، انجام: گشاده شال از هر حدیث هزار حدیث تا این که من عرق کردم و رسول خدا هم عرق کرد پس جاری شد بر من عرق او و جاری شد بر او عرق من تمت
در این کتاب، احادیثی را از کتابهای معروف، بدون ذکر سند، انتخاب و به فارسی ترجمه نموده است. او کتابش را در سه بخش قرار داده، با این عناوین 1. ترجمه چهل و هشت حدی و پس از آن ترجمه حدیث نبوی در تفسیر آیه «يوم ينفخ في الصور» و چند حدیث دیگر، 2. ترجمه احادیث منتخب از «عيون الرضا (علیه السّلام)، 3. ترجمه احادیث منتخب از «خصال، شیخ صدوق ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: مقوای عطف تیماج قهوه ای، 145گ،
20سطر، اندازه 30x20سم [ف: 32]
47. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 2372/3 - 13/52
آغاز: بسمله در زمان حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) آن جناب تکیه به ستونی می کرد و خلق را موعظه می فرمود روزی یکی از اصحاب عرض کرد که یا رسول الله اگر اذن می دهید تا منبری بسازم و شما در بالاي؛ انجام: واز نخاله نبات آتش را و از آتش آن ملعون را الناس كلهم هاكلون الأالعالمون .. والعاملون كلهم هالكون الا المخلصون والمخلصون في خطر عظيم. احادیث اخلاقی است که مؤلف از کتابهای «زبدة التصانيف» حیدر بن محمد خوانساری و «ابواب الجنان» ملا رفيعای قزوینی انتخاب و به فارسی نقل نموده است؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول ضربی، 118گ، 26-25 سطر، اندازه 20x15سم [ف: 8- 4605]
48. خوانسار: فاضل شماره نسخه: 404/10
ص: 46
در فصل امير المؤمنين (علیه السّلام)، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1233ق، جا: اصفهان، کاغذ آهار مهره: جلد: تیماج مشکی ضربی عطف تیماج مشکی ، اندازه:15×21سم [ف: 1- 154]
49. خوانسار؛ فاضل، شماره نسخه: 204/16
روایات مختلفی است در موضوعات مختلف از ائمه هدی (علیه السّلام) خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا رجب 1233ق، جا: اصفهان؛ کاغذ آهار مهره، جلد. تیماج مشکی ضربی عطف تیماج مشکی، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 155]
50. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 3/ 504
ترجمه حدیثی از اصول کافی درباره قيامت ؛ خط: نسخ، بی کا، تا رمضان 1234ق؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، 21 سطر (8×14/5 )، اندازه:15/5×21
سم [ف 1- 394]
51. مشهد، گوهر شاد شماره نسخه : 2/ 725
آغاز: بسمله جابر انصاری روایت کند که روزی در خدمت حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) بودم اعرابی در آمل نیکو روی خوش خوی سلام کرد، انجام: در دو عالم رحمش بخشد خدای.
کتابی است بدون خطبه و خاتمه حاوی احادیثی در آداب و اخلاق اسلامی و فضایل رسول اکرم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1241ق؛ كاغذ: فستقی و نخودی رنگ، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 20 سطر (8×15/5 )، اندازه:16×21 سم [ف: 2- 834]
52. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 12963/12
آغاز: بدانکه از مستحبات سجده شکر است که رئیس المحدثین در کتاب من لا يحضره الفقيه. .. تذنيب في أصول الكفر، بدانکه اصول ایمان عبارتست از توحید .. بدانکه فوق كل طاعات بدنیه و سعادات و سرمایه افتخار قاطبه، انجام: هر گاه این شخص بمیرد و نماز باین نحو بوده باشد هر آینه ممات او بر غیر دین و شریعت من خواهد بود، نمت الحدیث.
مجموعه ای احادیثی ممنوع است در موضوع سجده شکر، اصول کفر، تکبر و حسد و ذم آن دو. در پایان به تفصیل احادیثی در فضائل نماز به نقل از کتاب «من لا يحضره الفقيه» و غیر آن که همراه ترجمه و شرح آن آمده است. در ضمن مطالب به برخی فتاوی «سید محمد رحمه الله» ، اشاره گردیده که احتمالاً منظور سید محمد مجاهد بوده باشد، خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1246ق؛ مصحح، حاشیه نویسی اندکی نیز دارد که برخی از آنها از کتاب «تحفة الابرار» نقل گردیده است، یکی از حاشیه ها با «امضای میرزا عبد الله»، می باشد و منظور «عبدالله بن محمد حسن، موسوی» مشهور به «برهان سبزواری» است که در رساله های پیشین همین مجموعه از وی یاد نمودیم: کاغذ: فرنگی، 6گ (183پ -188پ)، 23 سطر (10×16)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 33- 892]
53. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 472/3
حدیث سلمان فارسی = حالیت در الفوايد و عزیز اللطائف؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 ذیقعده 1248ق، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول گرهی، 7گ (206ر -212پ)، اندازه: 20x16سم [ف: 1 - 398]
54. تهران: ملی: شماره نسخه :18749
منتخبات كلام أمير المؤمنین، بی کا، تا: 1248ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه:10/5×15/3سم [رایانه ]
55. قم؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 105/1
آغاز: اعوذ بالله من الشيطان الرجیم. یعنی پناه می برم به معبود به حق و خداوند مطلق از وسوسه دیو فریبنده سرکش دور مانده از رحمت منان؛ انجام: و بر دوش خود نگاه داشتند به برکت سبحان الله و الحمد لله ولا اله الا الله و الله اکبر، غرض آن است که حضرت رب العالمين پرورنده اینهاست
احادیثی است در فضائل و تفسیر بسمله و سوره فاتحه و فضایل بعضی از سور و آيات و ذكر پاره ای از فضایل حضرت امیر المومنین (علیه السّلام) روایت ها به فارسی ترجمه شده است بدون ترتیب و تنظیم مخصوص و در پایان چهل حدبت انتخاب شده است با ترجمه فارسی آنها برای آموزش مبتدیان؛ خط: نستعلیق، كا: عبد الکریم بن ملانوروز علی، تا غره فيفعله 1252ق، در صفحه آخرو پشت آن چند یادداشت به تاریخ های 1326-1337 دیده می شود؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 102گ (1پ 102ر)، اندازه: 14×20/5 سم [ف:- 81]
56. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 4/ 676
آغاز : بسمله باب اول در ذکر دنیای فانی چون بعضی از اخبار در سه فصل؛ خط: نستعلیق، کا: سید حبیب الله بن سید محمد حسینی، تا صفر 1256ق، جا: مدرسه صالحیه مشهد رضوی؛ افتادگی انجام؛ جلد میشن آلبالویی، 3گ، 24 سطر (8×15/5)، اندازه:15/5×22 سم [ف: 1- 291]
57. همدان: ما و سه غرب؛ شماره نسخه : 4807/2
آغاز: بسمله، در بیان احادیث متفرقه و غير متفرقه در بیان اصول و فروع و وجوب و مندوب و حلال و حرام چیزها و بیان نماز و روزه و حج و زکوة و وجوب آنها و در بیان عقوبت .. سئل رجل عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) عن الاحسان قال الإحسان أن نعبد الله، انجام: زهی فضل و کمال شاه مردان زهی شرح محبان قبول شاه ولایت دوستان اهل بیت که بی شبهه در بهشت عدن جای دارند، تمام شد احادیث متفرقه در يوم جمعه 13 شهر ربيع الأول در مدرسه بزرگ در بلده طبيه همدان سه 1259 جهت فتح الرجال بنویسد بظرف چینی و آب ریخته آن نوشته (طلسمی در این موضوع در خاتمه نوشته شده) در اصول و فروع؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 13 ربیع الاول 1259ق، جا: مدرسه بزرگ همدان؛ قطع ربعی [رشت و همدان- ف: 1564]
58. قم: دار الحدیث: شماره نسخه : 316
آغاز: نیکویی کن هر که باشد اگر خود سفله باشد گفت که یا رسول الله سفله باشد گفت که یا رسول الله سفله کیست گفت آن باشد که او را پند کنند باکی ندارد و نپذیرد، انجام: پنج چیز مرد
ص: 47
را پیر کند اندیشه بسیار و نفس زنان و طیب بسیار بر خود ماليدن و بلغم که از سینه برآید بیرون آید آن کس که در مسجد نشسته همسایه خدای تعالی بود مادامی که در مسجد نشسته است. تمت الرسالة.
ترجمه فارسی چند حدیث و مطالب دیگر است بدین ترتیب: وصیت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به حضرت امیر (علیه السّلام)، مطالبی از ابراهیم ادهم، رباعی از دوانی، چند حدیث از حضرت امیر (علیه السّلام)، پنجاه موعظه منقول از تورات و انجیل که فقط پانزده موعظه آن ترجمه شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا 1259ق، جلد. تیماج مشکی با عطف پارچه ای، 12گ، 16 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 33]
59. قم، گلپایگاتی؛ شماره نسخه : 2/ 775- 90/ 52
آغاز: بسمله، حمد له، أما بعد که سید کاینات و شفیع روز عرصات محمد المصطفى صلى الله علیه و آله فرموده هر آن بنده که از سر اخلاص بگويد بسم الله الرحمن الرحيم
در فهرست با نام «منتخب الأخبار»، آمده است. روایات متفرقه ای است که مؤلف از مصادر حدیثی شیعه بدون ذکر مصادر نقل و به فارسی ترجمه نموده است. او از آوردن متن روایات خودداری کرده و به ترجمه اکتفا نموده است. کتاب در فصل های نامنظم با عناوین «فصل در فضیلت، در بیان فاتحة الكتاب، در فضیلت صلوات، در فضیلت عسل روز جمعه، حديث غمامه، فصل در صفت بهشت» تنظیم شده است. مؤلف در اثنای کنا، رباعی و قطعات کوتاهی به فارسی می آورد و معلوم نمی کند که شعر سروده خودش است یا از دیگران نقل می کند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه جمادی الاول 1261ق، 101ص، 16 سطر، اندازه: 16×21سم (ف 8- 4587]
60. تهران: ملی، شماره نسخه: 6467
آغاز: روایت کرده اند که روزی صدر و بدر کاینات و خلاصه و خاصه موجودات اعنی حضرت محمد مصطفی صلی الله عليه و آله و سلم بدولت خانه حضرت شاه ولایت تشریف آورده اند؛ انجام: غرض پیغمبر از این گفت و شنید این بود که پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) نمی خواستند که بی امیرالمومنین علیه السلام عسل را تناول فرمایند و الله اعلم بالصواب.
روایت فارسی بدون ذکر سند از حدیثی است درباره ظرف عسلی که حضرت فاطمه (علیها السّلام) برای پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) آوردند و حضرت از حاضران خواستند از که هر یک ظرف را به چیزی شبیه کننده، حاضران که ابتدا حسین (علیه السّلام) و سلمان و سپس حضرت على (علیه السّلام) و محمد حنفیه و عمار و ابوذر و قنبر و در آخر جبرئیل بودند آن ظرف را به ایمان، پادشاهی، علم، زن مصالح، نماز، قرآن، شرع زکات، مهمان، معرفت، خوشنودی خداوند تشبیه کردند. در بررسی «بحار» و فهرست ها اصل این روایت و سند آن و نیز اینکه از کدام کتاب بر گرفته شده معلوم نشد، خط: نستعلیق، کا: ابراهیم بن علی بن الله داد بن رضا بن آقابیک نجف آبادی، تا: 1265ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد مقوایی روکش کاغذ روغنی خردلی عطف پارچه مشکی، 3گ (25-27)، 15 سطر ( 9×14/3)، اندازه:
13/9×20/3سم (رایانه)
61. تهران: ملی، شماره نسخه: 15605
مجموعه ای از احادیث از پیامبر اکرم و امیر المؤمنین و همچنین سؤال هایی که یهودی ها از پیامبر درباره احکام دین پرسیده اند می باشد ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1266ق ؛ جدول دور سطور به زرد و آبی، در آخر رساله حساب حروفات قرآن را نوشته است؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای تیره مقوایی با ترنج و سرترنج و گل و بوته، 10گ (1363پ-172پ)، 26-31 سطر ( 7×14/8)، اندازه: 10/5 ×5/ 20سم [رابانه ]
62. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13562
آغاز: که جناب اقدس الهی می خواست که حضرت رسالت پناه را در نزد خود خواند، نه افلاک را معراج آن خواجه لولاک گرداند و هفت آسمان را و هر چه که در آن آفریده؟
ترجمه ای است از احادیث شیعه، بدون ترتیب موضوعی، احادیثی که ترجمه شده عبارتند از: 1. حدیث معراج، 2. مناجات نامه حضرت موسی (علیه السّلام)، 3. احادیث متفرقه پیرامون بهشت و دوزح و فضائل اهل بیت، 4. نصایح حضرت پیامبر به معاذ، 5. تعبیر خواب طبق حروف ابجد، 6. احکام بانگ ماکیان، خط نستعلیق، کا: محمد جعفر خلق ملا بابا روضه خوان، تا: محرم 1278ق؛
افتادگی آغاز جلد: تیماج زرشکی با ترنج با سر، مجدول و نفش گل در حاشیه، 171ص، 14سطر، اندازه:16/5×22 سم [ف: 37- 56]
63. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 1516
چهل حدیث نبوی؛ خط: نستعلیق، كا: يوسف بن محمد حسین دهکوهی، تا: شنبه 22 شعبان 1278ق، کاغذ سفید، جلد: تیماج مشکی یک لایی، 40ص (90-51) [سنا ف : 2- 311]
64. تهران: ملی، شماره نسخه: 15699
آغاز: ذنب دول شرکت که مغفور و آمرزیده است آن است که آدمی پس از آنکه بخدا و رسول، انجام: باطل الطاتمون للحقایق و فهم قال الله عز و جل... ما انزل من البينات ..
احادیث و آیات اخلاقی، مجموعه ای از احادیث و روایات و آیات قرآن است درباره معاصی و توبه و اصول عقاید برگرفته از کتاب های بحارالانوار، مجمع الاخبار، مجمع البحرین، کافی، علل الشرایع، صافی و من لایحضر الفقيه .. در باب فازئین طعام جسم و جان، بیان اقسام فقر و غنا به حصر عقلی بر وفق کتاب و سنت، منشأ سعادت و شقاوت، بیان علامت سبع و نایب امام، بیان آنکه فضل و رحمت و غفران ذنوب مخصوص فرقه ناجیه است، رد بر اهل سنت، حساب، غرور، فقر و فقرا، معرفة، تهذیب، لذات دنیا، در باب منبر رفتن و موعظت خلق، استدراج، در اینکه خالق خیر و شر خداست، موت، در آنچه که موجب خروج از دین است، رد بر صوفیه، علم و آفاته و...؛ خط شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1340ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا، روکش
کاغذ قرمز عطف پارچه ای، 61گ، مختلف السطر
ص: 48
(10/2×16 )، انداره: 10/5 ×18/2 سم [رایانه ]
65. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 1409/1
آغاز:... اصحابنا روى عن جماعة من الصحابة قالوا دخل النبي صلى الله عليه و آله دار فاطمه. فقال يا فاطمة ان اباک اليوم ضیفک انجام: واگر اعتماد بر خلق کند و تکیه بر ایشان نماید اسباب رحمت از او قطع نمایم و هر چه بر سرش آید پروا نکنم
چند حديث و حکایت است در بیان فضائل امیرالمؤمنین (علیه السّلام) و حضرت صدیقه کبری فاطمه زهرا (علیها السّلام)، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز ؛ در پایان رساله مه حدیث دیگر در قوای عقلیه و... ذکر شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف پارچه، 4گ، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1-57]
66. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 1410/3
آغاز: قوله تعالى أن الصلوة تنهى عن الفحشاء والمنكر. فالصلوة البدنية تنهى عن المعاصي والسيئات الشرعية و صلوة التنفس تنهی عن الرذایل والاخلاق الردية والهيئة المظلمة؛ انجام: فتكون نلک الالام جزاء بما کسبت ایدیهم و ما الله بظلام للعبيد
شرحی است مختصر بر چند حدیث، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد مقوا، 8گ، 15 سطر، اندازه : 11×17سم [ف مخ: 1- 57]
67. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه 1551/4
آغاز: حمد له، أما بعد شیخ فخرالدین صاحب مجمع البحرین در کتاب مناقب دو حدیث نقل کرده است حدیث اول آنکه فضل بن عبدر به گفت داخل شدم . بر امام موسی بن جعفر عليهما السلام پس به آن حضرت، انجام: يا شيعة الحق فلا تجزعوا *** وبعل ها صلوا على المصطفی/ و صنوه حيدرة الأصلع *** وبعدها تتری على سادة.
دو حدیث است از فخر الدین صاحب «مجمع البحرین»، درباره قصيده حمیری که در حضور امام موسی بن جعفر (علیه السّلام) قرائت شده است. در پایان قصيده حمیری را با ترجمه فارسی آورده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ در پایان فایده ای به نقل از شهید ثانی در عدد انبیا و یک شبهه و جواب آن ذکر شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 10گ، اندازه: 9×19سم [ف مخ: 2- 903]
68. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 3287/3
آغاز: شیخ شهید علیه الرحمه روایت می کند که عنوان بصری شیخی بود و از سن او نود و چهار سال گذشته بود، انجام: اهتمام تمام دارم و ساعات و ایام عمر بسیار بخیلم که در غیر مصرف گذرد.
جدیثی است مختصر که شهید آن را نقل کرده، که طی درخواستی که عنوان بصری از امام صادق (علیه السّلام) نموده و ایشان فرمایشاتی در طریقه نعبد و بندگی درگاه خداوند و وصیتی در تحصیل علم به وی نموده است، خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای روشن، 8گ (80پ -87ر)، 10 سطر، اندازه 10/5 × 17/5 سم [محدث ارموی مخ: 2- 611]
69. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه:1/ 19565
بندی منقول از امالى صدوق و معراج السعاده و ادعیه و آداب و قطعه شعری؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 2- 412 ]
70. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 6/ 19565
روایاتی چند در بیان صفت مؤمن و در بیان بعضی از گناهان کبیره و صغیره؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 10/5 ×16سم [ف: 2- 413]
71. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 4044/19
آغاز: فصل اول روي عن النبي . انه قال خمس من كن فيه؛ انجام و اکنون گورشان آنجا بود.
در سه فصل است در شرح احادیث پیغمبر؛ خط: نستعلیق، کا: نظام الدين بن يحيی مازندرانی، بی تا، جا: حلب؛ مجدول: کاغذ پسته ای، جلد میشن سیاه لایی، 23 سطر، اندازه: 15×21/4سم [ف: 7- 165]
72. تهران: ملی شماره نسخه: 3/ 4080
آغاز: بسمله، اعلم أن في الصلوات الخمس وتسعون تكبيره مع تكبيرة الإحرام لان فيها، انجام: و صغیره بودن و کبیره بوده اضافی است... و بعضی گفته اند کباير الاحرام هفت است و بعضی بیست
احادیث متفرقه ای از پیامبر اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ائمه معصومین انتخاب و در رساله حاضر نگاشته شده است، خط: نسخ، بی کا، بی تا: مصحح، کاغذ: فرنگی شکری، جلد. تیماج سياه ضربی با ترنج و سرترنج و گل و بوته مقوایی، 23گ (41-52 و 58پ - 68پ)، 18 سطر (9×15)، اندازه: 14/5×21سم [ف: 17- 414]
73. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 4080/4
آغاز: بسمله، روي عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من دوام على الصلوات الخمس في الجماعه اعطاه الله خمس خصال اولها یدفع عنه ضيق العيش؛ انجام: حضرت رسول خدا فرمودند که هر که همسایه را برنجاند خدای بهشت را بر او حرام گرداند احادیث مختلفی از رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و روایات مأثور و منقول متفرقه ای در رساله حاضر جمع آوری و نگاشته شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی شکری، جلد: تیماج سیاه ضربی ترنج و سر ترنج و لچکی با گل و بوته مقوای، 12گ (69 .8پ)، 18سطر (9×15)، اندازه: 24/5×21 سم [ف: 17- 415]
74. مشهد: مدرسه خیرات خان: شماره نسخه: 55/2
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاتب نسخه را به اتمام رسانده و تا حدیث شانزدهم است، کاغذ: فرنگی، 21گ، 15 سطر ( 11/5x7 )، قطع: جيبي، اندازه: 10/5 ×5/5 اسم [رشت و همدان -ف: 1784]
75. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 770/26 - طباطبائی
آغاز: به سند صحیح مرویست از احمد بن ابی نصر بزنطی. . از حضرت امام رضا عليه السلام... من ذكر عنده الصوفية، انجام:
ص: 49
پایان و قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) اتقوا فراسة المؤمن ينظر بنور الله.
در پند و اندرز، حدیثی چند است مروی از ائمه شیخ (علیه السّلام)، پیامبر اسلام و منقول از عیسی (علیه السّلام)، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 37ص (20-56 حاشیه)، 19، 20 و 27 سطر، قطع: رقعی، اندازه 10×21 سم [ف: 23- 66]
76. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:847/4 طباطبائی
آغاز: مروی است که چهار عمر را دراز میکند خوردن سیب در سحرها و خوابیدن بر پهلوی چپ و غسل کردن آب گرم و تزويج با دختران؛ انجام: از روی صدق و اخلاص شیعه و مؤمن گردید کاتب افزوده است «في شب بیست و سوم شهر محرم الحرام این کتاب صورت اتمام پذیرفت حرره المذنب العاصی محمد حسن طهرانی.
حديثها و حکایت های چندی است در موضوع های گوناگون، از آن جمله داستان ملاقات شیخ معین الدین در تکیه میر با شیخ بهاء الدین عاملی و داستان انار حاکم عثمانی بحرین و تعلیمی که بحرینیان از امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) برای مقابله با آن حاکم دریافتند، در آغاز رساله اختیارات منقول از احادیث آمده است؛ کا: محمد حسن طهرانی، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید و شکری رنگ، جلد: تیماج کبود یک لا، 115 ص (45-159)، 10 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 10×17 سم (ف: 23- 138]
77. شیراز؛ شاهچراغ شماره نسخه:742
آغاز: من اثني عشر، قال الباقر (علیه السّلام) ثلاث درجات و ثلاث كفارات و ثلاث موبقات و ثلاث مبجیات؛ انجام: میگوید اجابت کردی ما را اجابت کردیم تو را، واگذار کردی ما را مهلت دادیم تو را اگر برگردی بسوی ما، قبول میکنیم تو را.
محتویات کتاب مطالب و احادیثی است منتخب از «اثنی عشر»، «ابواب الجنان» «نهج البلاغه»، «من لا يحضره الفقيه»، «تفسیر صافی»، «ارشاد القلوب»، «انوار نعمانی» ، «مدينة المعاجز» و «جامع الأخبار»، صدوق؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام ؛ کاغذ: نخودی پررنگ، جلد: مقوا با پارچه سبز، 51گ، 14 سطر (6×11)، اندازه: 10×15سم [ف: 2- 252]
78. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه:15/ 937
آغاز: بسمله، الحمد الله رب العالمين. .. و بعد چون این کلمه وصایای حضرت لقمان حکیم است، انجام: و قصه او را در قرآن مجید یاد فرموده و گفت و لقد آتينا لقمان الحكمة أن اشكر الله و من يشكر فانما يشكر لنفسه و من كفر فان الله غنی حمید
حدیث نبوی، شرح مختصری است بر وصایای لقمان حکیم به پسرش، به روایت ابوهریره از حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، برای طلاب علوم دینی تحریر شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 4 گ (74ر -77ر)، 15 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 2- 209]
79. تهران: فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر): شماره نسخه بدون شماره /63
بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی زرکوب مقوایی، 1ص (383ر)، قطع: ربعی [نشریه 7- 554]
80. کاشان: عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره
درباره دوستی اهل بیت رسول خدا و على (علیه السّلام) و مناقب او، از حدیث هشتم تا سی و چهارم خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 20x15سم [نشریه: 7- 721]
81-نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 87/9
در رد صوفیه، به نقل از «حديقة الشيعه» منسوب به ملا احمد اردبیلی (رحمه الله)؛ خط: نسخ، كا: ملاقطب الدین لاهیجی (لنجانی ؟)، بی تا، مصحح، جلد: تیماج مشکی عطف پارچه سفید، 1ص (182ر)، 17 سطر، اندازه: 18×21سم [ف: 139)
82. مشهد: الهیات، شماره نسخه: 14858/9
شامل حدیث مفضل بن عمر و بندی از «جلاء العيون»، و«بحار الأنوار» و... خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا، با یادداشت وقف حسینعلی دستجردی مورخه 1309ق، جلد. تیماج مسکی لایه ای، 48گ، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 2- 162]
83. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 348/1
آغاز: قوله تعالی و اسئلوا أهل الذكر ان کنتم لا تعلمون. یعنی به پرسید و سوال کنید، از اهل کتاب آنچه شما نمیدانید؛ انجام: و در مسجد بازار دوازده و در خانه خود یک نماز باشد. صدق رسول الله صلى الله علیه و اله و سلم
آیات و روایاتی از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و امیر المومنان (علیه السّلام) در موضوع فضیلت علم و علما و نماز، زکوة و نکوهش خمر و جز آنها را گرد آورده و ترجمه نموده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور مشکی عطف تیماج حنایی طلاکوب، 23گ (1پ۔ 23ر)، 15 سطر، اندازه
12/5×19 سم [ف 1- 334]
84. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9521/7
احادیث شیعی با شرح فارسی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 36گ (45ر-80پ) 18 سطر (10×14)، قطع: ربعی، اندازه: 10×15سم [ف: 17- 392]
85. شیراز؛ ملی: شماره نسخه ف 226/1
آغاز: در کتاب اداب الحمیده روایت نموده که انجام: ای ابله در طریق دانش احول *** طی کرده راه فلسفه کوه و کتل / قران تمام وصف حيدر باشد، *** وصف از موصوف شا افضل
شامل مقداری حدیث است که به فارسی و عربی نوشته شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، پیش از این رساله، پنج صفحه صحافی شده و در آنها مطالبی راجع به تهیه غذاها و طریق به کار بردن آنها و بهداشت نوشته شده است، 21گ، 17 سطر، اندازه : 7/5×14/5سم [ف:1- 199]
86. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18044
روایاتی از حکایات دینی، بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی: 89گ، اندازه:15×20/5سهم [رایانه ]
87. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 25821
بی کا، بی تا؛ خریداری از حوزه علمیه ولی عصر کرمان [رایانه]
ص: 50
88. تهران؛ ملی شماره نسخه: 18495
حدیث و روایت؛ بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی: اندازه 22×35 سم [رایانه ]
89. تهران: ملی: شماره نسخه: 18501
اربعین حدیث و روایت؛ بی کا، بی تا، انتقالی از کتابخانه پهلوي - مجموعه نوازی، اندازه: 14×20/4سم [رایانه ]
90. تهران: ملی: شماره نسخه: 18562
نسخه ای به فارسی در تفسیر و روایات اسلامی، بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی: 305گ، اندازه 16/6×27 سم [رایانه ]
91. تهران؛ ملی، شماره نسخه: 18583
اخبار و روایات، بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی: اندازه: 14/7×21/8 سم (رایانه)
92. تهران: ملی، شماره نسخه: 17686
کتابی در روایات دینی بی کا، بی تا، انتقالی از کتابحانه پهلوي - مجموعه نوازی: اندازه: 15 ×20/8سم [رایانه ]
93. تهران: ملی، شماره نسخه: 17703
کتایی در روایات تاریخی؛ بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی: اندازه: 20/9×30/5سم [رایانه ]
94. تهران: ملی: شماره نسخه: 35484
حديث دعا؛ بی کا، بی تا، خریداری از علیرضا طاهری یزدی [رایانه ]
95. تهران، دانشگاه شماره نسخه : 326/2 -ف
نسخه اصل يوسف آغا ش 3973. بنای از کتابی در شرح حدیث است، بی کا، بی تا؛ 2گ (9ر - 10ر)، 13 سطر [فیلم ها - ف1 - 454]
96. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 2241/5
حدیث امام سجاد است در صلوات و دعا با ترجمه فارسی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 20گ (37پ -56ر)، 7 سطر (6×11/5)، انداره : 11×18سم [ف: 9- 903]
97. مشهد: الهيات: شماره نسخه: 694/37
در بیان معرفت اعداد سور و آیات و کلمات و حروف قرآن و خواص قرائت هر سوره به موجب حدیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ): خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی و فستقی، جلد: تیماج عنابی، 7ص، اندازه : 22/5x13/5 سم [ف 1- 541]
98. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 1327
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 28]
99. تهران: ملک شماره نسخه :3000/3
روایتی از امام صادق درباره تقویت حافظه و بندی درباره لغت از خليف سلطان؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، 1ص (19ر) [ف: 6- 185]
100. تهران: ملک شماره نسخه : 2642/6
روایاتی برای قضاء حوائج، خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 6 -79]
101، مشهد؛ ادبیات، شماره نسخه: 25/3 فرخ
روایاتی در فضل علم و نماز و فضائل و شرح حال خاندان پیغمبر؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن علی اکبر اصفهانی، بی تا، جا: نجف اشرف، کاغذ الوان؛ جلد: تیماج لایه ای مشکی، قطع: خشتی، اندازه 15×20سم [ف: 197] 102. رشت: جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه : 176/15
آغاز: در تفسير برهان از امام جعفر صادق (علیه السّلام) مرویست که زلیحا از حجاب یوسف صدیق رخصت دخول طلبيد. چون اول دخول یافت یوسف ازو پرسید، انجام: و قائد الغر المحجلین مولانا و مولا الثقلین امیر المومنین علی بن ابی طالب صلواة الله و سلامه علیه
بی کا، بی تا [رشت و همدان ف: 1211)
103. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6830
آغاز: حسین گفت که من چنین ام ای پدر حضرت فرمود که بلی ای فرزند گرامی و ابن بابویه و این قولویه بسندهای معتبر از ابو عماره؛ انجام: در ماتم حسین تو اشکی ز دیده ریز از سوز دل بنال که فرصت بود عزیز با حضرت رسول خدا كن متابعت تا او کند شفاعت تو روز رستخیز
مجموعه احادیث و روایت هایی است در فضیلت گریستن بر مصائب امام حسین (علیه السّلام)؛ خط: نسخ، کا: آقا بابا بن اسمعیل جد نموده، بی تا، افتادگی: آغاز، مصحح؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای یک لایی دارای ترنج و سرترنج با نقش گل و بوته مجدول، 27گ (3-29پ)، 10 عطر (11×16)، اندازه:14/8×19/3 سم [رایانه ]
104. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 13749
بی کا، بی تا [الفبائی ف: 92]
105. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11390
خط مختلف، بی کا، بی تا [ الفبائی ف: 92]
106. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 7476
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائي ف: 92]
107. تهران: ملک: شماره نسخه: 2993/3
سخنانی از حضرت علی (علیه السّلام) ؛ خط: شکسنه، کا: ابو القاسم بن
محمد نوری دنائی مازندرانی، بی تا [ف: 6- 182]
108. تهران: ملی، شماره نسخه : 18488
نسخه ای به فارسی در روایات اسلامی، بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی: 55گ، اندازه: 16/5×25/3 سم [رایانه ]
109. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 1997/6
آغاز: بدانکه کلب را ده خصلت است که هر که این ده صفت را بکمال رساند از جمله مؤمنان بوده باشد، انجام دهم اگر رو بجانب او کنند التفات نکند و این صفت مجذوبان است این نفس شوم از سنگ کمنر شرمت بادا شرمت باد!!
ص: 51
حدیث در خصلت كلاب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد مقوا عطف میشن، 1ص (32ر)، 15 سطر (9/5×17 )، اندازه : 24/5x15سم [ف: 8- 606]
110. تهران: ملک: شماره نسخه: 4779/21
آغاز: تحقیق. قوله تعالى أن الصلاة تنهى عن الفحشاء و المنکر، فالصلاة البدنية تنهى عن المعاصي
گزارش های چند حدیث است به شیوه عرفانی، از آن میان حدیث طينت و در میان یک بنا به فارسی است، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ، فستقی، جلد: میشن تریاکی سیر، 7گ (62پ- 68ر)، 21-25 سطر، اندازه
19/5×29/6سم [ف- 8- 87]
111. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه : 3772/2
آغاز: در ذکر نصوص که بر امامت امام رضا علیه السلام و جمله ائمة اثني عشر عليهم صلوات الله الملك الاكبر به روایت رسیده روایت کرد به ما محمد بن ابراهيم اسحاق طالقانی رضی الله عنه که گفت روایت کرده انجام: از امام جعفر صادق عليه السلام که گفت آن حضرت می فرمودند از ما دوازده مهدی اند که هدایت کنندگان راه حق اند شش تن از ایشان گذشته اند و شش تن دیگر باقی مانده و حضرت عزت در هفتم آن چه خواهد کند یعنی بعد از این انشاء الله او را به وجود آرد و قایم مقام شش می سازد
روایاتی را که دلالت بر امامت امام رضا (علیه السّلام) دارد از کتاب «کمال الدين و تمام النعمة»، شيخ صدوق برگزیده و شرح مختصر کرده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، فائده ای درباره قصه اصحاب رس و فائده ای در احتجاج امام موسی کاظم (علیه السّلام) بر هارون الرشید، جلد: مقوا عطف تیماج قهوه ای، 6گ، 22 سطر، اندازه: 22×26سم [ف مخ: 3- 1020]
112. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 9521/10
جنگ حدیث به فارسی و عربی و تاریخ و شعر فارسی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ؛ سپاهانی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 54گ (108پ-161پ)، 18 سطر (10×14)، قطع: ربیعی، اندازه:10×15 سم [ف: 17 -392] 113. تهران: ملی، شماره نسخه : 15605
آغاز: بسمله. اما بعد بدان ای مکلف که ستون دین شما نماز است و هیچ حال، انجام: چنان باشد که آنچه نعمتیکه در آن شب خدايا و عطا کرده باشد شکرش را بجا آورده باشد
مجموعه ای از چندین حدیث درباره نماز و فواید آن گردآوری شده است؛ خط نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جدول دور سطور به زرد و آبی، در برگ 56پ تا 8 چندین بیت شعر رباعی و غزل و جند حدیث نوشته شده است؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای تیره مقوایی با ترنج و سرترنج و لچک با گل و بوته، 7گ (50پ -56ب) (قهقرا)، مختلف السطر (15x7)، اندازه : 10/5 ×5/ 20 سم (رایانه)
114. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 18138
بی کا، بی تا، اندازه: 11/3×19/3سم [رایانه ]
115. تهران: ملی شماره نسخه :6726
آغاز: بسمله، اما راویان اخبار و ناقلان آثار چنین روایت کرده اند از ابو الحمیده روایت کنند که روزی پیش عبدالله بن عباس نشسته بودم؛ انجام: و اکنون سی سال است در میان دیوارم و هنوز تلخی جان کندن از من نرفته است شما از این دنیا جرا خصومت می کنید
روایت های مذهبی است در بیان عقوبت گناه و اعمال ناپسند و ثواب کارهای نیک که بدون ترتیب خاصی نوشته شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، در برگ های 72-74 روایاتی به عربی و مطالب و اشعار پراکنده به فارسی، کاغذ فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی مجدول ضربی، 13ص (60 - 73)، 14 سطر (7/5×13)، اندازه:11/5×18 سم [رایانه ]
116. تهران: ملی، شماره نسخه: 17630
روایات و حکایات بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی، اندازه: 17/9×25/8 سم (رایانه)
احادیث / حديث / فارسی
ahādīt
غیر همانند .. تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 7468/5
روایت شیعی طاوس و عسل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سمر قندی، جلد: مقوا عطف تیماج تریاکی، 2گ (204- 205)، 15 سطر ( 8×11/5)، قطع: ربعی، اندازه:12/5×8 سم [ف : 16- 581]
2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 13961
وصیت عیسی به شبان، حديث رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11، 2گ (55پ -56پ) (مختصر ف: 986]
3. تهران: ملک: شماره نسخه: 3424/40
روایات و ادعیه؛ خط: نستعلیق، بی کا، نا: قرن 11؛ 5گ (114 پ۔ 118پ) [ف: 6- 410]
4. تهران: مجلس: شماره نسخه: 1/8 1374
چند روایت از بهمن پونجیه و کاملی شاپور؛ خط: نستعلیق، کا: فریدون بن مرزبان، تا 11 بهمن ماه الهی 996 یزدجرد بن شهریار 1036ق، جلد پارچه ای (برزنت)، مشکی عطف و گوشه تیماج، 2 گ (322ر-323ر)، اندازه: 19×26 سم [ف: 27- 272]
5. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8904/70
از عیون اخبار الرضا و کافي و المجتبی من اخبار المجتبی؛ خط : نسخ و نستعلیق و تحریری، كا: محمد، صالح مشهدی، تا اوایل ذیقعده 1075ق، جا: مکه: کاغذ: نخودی نازک آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای مجددول عطف و سجاف میشن، 1ص (40ر)، اندازه:14/9×25/3 سم [ف: 29/1- 284]
ص: 52
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8971/1
روایتی از پیامبر اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و نماز خواندن ایشان بر جنازه عبدالرحمن، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا قرن 12، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 1گ (1ر)، 23 سطر ( 9/5×18/5 )، اندازه: 16/2×26/1 سم [ف: 29/1 - 502]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:8945/3
آغاز: احادیثی که مولانا حسنای خطیب ترجمه نموده از شجره طيبه حدیث درباره بر طرف جویبار گلشن ولایت و امامت روییده به دست کوتاه بیان، انجام: خلق خدا پیران ایشانند، و کسانی که ایشان را دوست دارند.
خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، نا: 15 جمادی الاول 1113ق، جا: دفترخانه سر کار مواهب آثار کاغذ: الوان آهار مهره، جلد: گالینگور بنفش عطف و گوشه ها میشن قهوه ای، 13ص ( 15-27 )، اندازه: 15/5×27/8سم [ف: 29/1 - 421]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8945/5
انجام: بنا بر فرموده عزیزی مرقوم شد في تاريخ شهر رجب المرجب 1114 .
از امیرالمؤمنین درباره انواع هفده گانه حیوانات مسخ شده؛ خط : نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، تا رجب 1114ق، کاغذ الوان آهار مهره، جلد: گالینگور بنفش عطف و گوشه ها میشن قهوه ای، 1ص (30)، انداره:
15/6×27/8سم [ف: 29/1 - 422]
9. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 3/ 12150
آغاز: شبح معتمد حسن بن سلیمان در کتاب منتخب البصائر روایت کرده است بسند معتبر از مفصل بن عمر: انجام: پس اوست اما پرهیزکار پاکیزه کردار خشنود کننده ابرار و پسندیده پروردگار هدایت کننده و هدایت یافته
مجموعه احادیثی است که از کتاب های «منتخب البصائر» محمد حسن بن سليمان، «غيبت نعمائی»، شیخ محمد بن ابراهیم، تفسیر عیاشی محمد بن مسعود و... و همچنین از آثار شیخ صدوق و شیخ طوسی انتخاب گردیده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی انجام کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی ضربی با ترنج سر ترنج و لچک عطف تیماج قهوه ای، 19گ (157-175) 20 سطر (11×17/5)، اندازه: 15/5 × 21/5سم [ف: 30 -631]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 2/ 10331
آغاز: از حضرت رسول صلى الله علیه و آله فردی است که از برای مؤمنین بر یکدیگر سی حقست اول؛ انجام: بیست و هشتم مردگان خود را یاد نماید و وصیت ایشان را
خط: نستعلیق زیبا، كا: محمد قلی بن محمد زکی نوری، نا: سلخ صفر 1297ق، جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 2ص (106-107)، 17 سطر، اندازه: 5x14/5
/ 20 سم [ف: 32- 348]
11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1432/1
آغاز: بسمله. ثواب کسیکه لا اله الا الله بگوید ابی سعید خدری از پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) روایت می کند که آن حضرت فرمود: انجام: پیغمبر
در سال یک ماه تمامرا روزه رانمی گرفت مگر شعبان را که متصل میفرمود روزه آن را بماه رمضان.
ترجمه فارسی اخبار و روایاتی است که از معصومین در ثواب اعمال وارد شده و از آخر ناقص مانده و شاید مترجم قصد داشته ثواب الاعمال شیخ صدوق یا بخش هایی از آن را به فارسی برگردانده خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوایی ابر و باد و عطف تیماج آبی، 63 ص (1-63)، اندازه: 14/5 ×22سم [ف - 3/ 24- 123]
12. تهران: ملی؛ شماره نسخه :5 - 156
آغاز: بسمله. عبد الله عباس روایت کند از حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که فرمود چون خدای تعالی بهشت را آفرید، انجام: زن و اژدها هر دو بر خاک به جهان پاک زین هر دو ناپاک به و الله اعلم بالصواب نمت. . سنه 1252 مجموعه چندین حدیث و روایت اخلاقی در چندین باب و خاتمه می باشد، عناوین برخی از ابواب بدین شرح است: في عذاب قبر، في أحوال القيامت، در صفت بهشت، امر به معروف و نهی از منكر، في ذالقرباء في الصلوه الحبازه، في الخمر، في الكذب، في الغيبت، في النميم»، في العفو، في الفقراء في الصبر .. خاتمه در بیان معارض اعضا و جوارح و دل و جان. این احادیث به نقل از عبدالله عباس، شیخ جنید بغدادی، شیخ شبیلی، و ابن عباس می باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: شیر علی، بی تا، جدول دور سطور به زرد و آبی، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای تیره مقوایی ترنج و سرترنج و لچک با گل و بوته، 42گ (58پ - 99پ)، 23-25سطر (7×15 و 14/5x7 )، اندازه: 5x10/5
/ 20سم [رایانه ]
13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8/ 13609
روایت از جابر انصاری، توحیدی. در آن می گوید: مه صومم ز هجرت بود صاد و لام و جيم آندم *** که شد منظوم این درها ز بحر دل جنین غرا؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: جلد تیماج قهوه ای سوخت ترنج مذهب با سر با نقش گل و بلبل مجدول مذهب، 4گ (14ر-17ر)، 21 سطر، اندازه: 25/5x16/5
سم [ف: 37 125)
14. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 8245
آغاز: او را جواب سلام می گفتیم به درستی که از را دعایی هست که در میان اهل آسمان ها معروفست چون؛ انجام: هر گاه که از نماز فارغ می شوی دو طرف روی خود را نزد من به خاک می گذاری
ترجمه و شرح مختصری است بر یکی از کتاب های حدیثی شیعه در مسائل عبادی و اخلاقی که به علت افنادگی از آغاز و انجام و خالی بودن جای بسیاری از سرفصل ها سرنخی برای شناسایی آن به دست نیامد؛ خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز، میانه و انجام مصحح، خریداری از صبح روان ، کاغذ فرنگی نخودی، جلد. تیماج قهوه ای سوخته مقوایی مجدول میان جداول
ص: 53
بوته های ریسه ای، 331گ، 19-25 سطر (9/5-17811)، اندازه: 15×21/2
سم [رایانه ]
15. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10279/3
شامل هشت حدیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با ترجمه فارسی خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 163ص، اندازه: 11/5
× 24/5سم [ف: 32- 298]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :9409/3
روایات پراکنده خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج یشمی، 14گ (48-61)، اندازه: 11×16سم [ف: 30 -114]
17. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 9734
آغاز: بسمله، الحمد لله على المصائب الفادحه؛ انجام: قلم و دوات فرمود
خط :شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام [رایانه ]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8977/13
حدیثی از پیامبر درباره زوج ها به حساب جمل؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای، 1ص (3)، اندازه: 14/3 × 23/5سم [ف: 29/9 - 537]
احادیث (منتخب) حدیث / عربی
ahādīs (mn.)
رساله حدیثی اهل سنت است در چند «باب» : در ابتدای خلقت دنیا و ملائکه و انبیا و چگونگی عالم مرگ و حشر و نشر و نعيم بهشت و عذاب دوزخ. شاید بنام «الخير الأصيل» باشد.
آغاز : الحمدلله رب العالمين .. أما بعد ان الله خلق شجرة و لها اربعة اغصان فسماها شجرة اليقين و خلق نور محمد...
انجام و نظيره في الدنيا كالولد في بطن الأم لایبول ولا يتغوط
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 10359/1
آغاز و انجام: برابر
كا: محمد صادق بن مرتضی حسینی تبریزی، تا: 1191ق، جا: اصفهان؛ جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 89گ (2پ - 90ر)، 14 سطر، اندازه :10×15/5 سم [ف: 26- 301]
احادیث (منتخب) حديث / عربی- فارسی
ahādīs (mn.)
منتخب احادیٹی مربوط به امیر المؤمنین است که از قول ابن بابویه، کراجکی، علامه هندی، جابر بن عبد الله انصاری، شیخ طبرسی و دیگران نقل شده است. مشتمل بر مقدمه و چندین «محفل» و خاتمه. برخی از اخبار که عناوین آنها در حاشیه آمده از این قرار است: نظر کردن بر روی علی؛ فضایل امیر المؤمنین مدح مقداد سلمان اباذر؛ شب معراج مرتبه على (علیه السّلام) اهل قبرستان را زنده کرد جواب دادند؛ ام فروه با ابوبکر؛ حکایت شتر در مال زنی بود مردی می خواست بنا حق بگیرد دعا دادن عمر برای شتران و اذیت نمودن شتران ساربان را؛ حرف زدن دراج؛ حکایت گرگ ؛ شجاعت حضرت در طفولیت؛ حکایت فیل؛ رفتن آن حضرت بجنگ آن سه نفری که قسم خورده بودند پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) را بکشند.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:16984
آغاز: بسمله. الحمد لله. .. و این نوشته ایست مشتمل بر عیون مناقب و فضایل .. علی بن ابیطالب... و مشتمل است بر مقدمه و محافل چند و خاتمه؛ انجام: بدانید که جزای او اینست که گناهانش را آمرزیدم و بهشت بر او واجب گردانیدم. السلام على اشرف الانبيا. .. السلام على الديار الخاليات، السلام على العمال الضايعات و رحمه الله و بركاته.
خط نسخ، بی کا، بی تا، همچنین در برگ پایانی که از شیرازه جدا شده یک فایده فلسفی به فارسی و دو دعای عربی و یک رباعی درج گردیده است، رباعی مزبور این است: «دوش پروانه گفت با فانوس *** چون که با شمع گشته ای مأنوس /کی وساطت کنی ز رحمت خویش *** من سرگشته را مكن مأيوس»؛ جلد: چرم قهوه ای با ترنجی در وسط، 432گ، 17 سطر (10 ×15)، اندازه: 14×21سم [ف 47-]
احادیث (منتخب) / حديث / فارسی
ahādīs (mn.)
احادیثی در آداب و اخلاق از طریق اهل البیت گردآوری شده است، مانند نكوهش بی نماز، فضیلت نماز، نکوهش غیبت، صفت دوزخ و برخی دیگر از اوامر و نواهی.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 8407
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي خلق الحديث باللسان و امر عبيده بالبیان، انجام: من که خداوندم روی او را از آتش دوزخ نگه می دارم و آتش دوزخ را بر او حرام گردانم على الله توکل و به الاعتصام اتمام و اختتام پذیرفت
خط: نسخ و نستعلیق، کا: میرزا آقا بن محمد، تا قرن 13؛ واقف: سردار کل یار محمد خان افشار، تاریخ وقف: خرداد 1332؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج، 120گ، 11 و 13 سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 26 -579]
احادیث اخلاقية و غيرها / اخلاق / عربی
ahādīt-un axlāqiya wa giyr-u-ha
بارفروشی، محمد نصیر بن محمد معصوم، ق 12 قمری
mohammad nasir-e-bn-e bārforūší, mohammad masum (-18c)
ص: 54
رساله ای است در اخلاق متخذ از احادیث شیعه، مؤلف برای هر باب عنوان خاصی که جنبه ادبی دارد و نیز شامل موضوع همان باب نیز هست انتخاب کرده و بعد فصول هر بابی را با مفرد اول کلمه عنوان باب، نام گذاری کرده است. عنوان بعضی ابواب و فصول کتاب چنين است: باب: أعلام الفج في باب الحج، فصل: علم، علم، باب: لالى تنظيمه في ذم النميمه، فصل: لؤلؤ، لؤلؤ؛ باب: حقوق لدى الصدوق في البر و العقوق، فصل: حق، حق؛ باب: كواكب الانباء في ذم الريا، فصل: کوکب، کوکب، باب: مقوم التعرج في الستر و التبرج، بدون عنوان فصول، باب: روضة ذات بهجة في الأخبار المفرجه، فصل: عنوان فصولش با اسامی میوه ها، تفاح، ورد، زهرة، ثمرة، نرجس، سنبل، زعفران، ريحان و... باب: دروع النفس الزكيه في الاذاعة و التقيد، فصل: درع، درع. این کتاب جز «جنة الساعي» مؤلف می باشد که در آن به شرح جنود عقل و جهل پرداخته بود.
بابل: خاتم الأنبياء؛ شماره نسخه: 70/1
آغاز لؤلؤ، و عن أبي السايب عن أبي عبد الله عن ابيه (علیه السّلام) قال عن ابوطالب عن رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) يوم السابع و دعا آل ابی طالب فقالوا ما هذه فقال ... انجام: و قال له لم لا يقرون به اها هو عندک یا نعمان قال هو عندی و قدرئینه. ..
خط ثلث، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد. تیماج مشکی سوخت با ترنج با سر و نقش گل و بوته مذهب، 20 سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 56]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه: 2449/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7 -63]
احادیث الاربعين المحفوظة على المتحققين من المتصوفة و العارفین حديث / عربی
ahādīt-ul arba in-al mahfuza 'ala-1 mutihaqqiqīn min al mutişawwifa wa-1 'ārifin
اصفهانی، معمر بن احمد، - 418؟ قمری
esfahānī, ma'm ar-e-bn-e ahmad (-1028)
در این رساله اخلاق و آداب صوفیه را بر اساس 40 حدیث نبوی توضیح داده است. 40 حدیث کتاب می باید در 40 باب مدون شده باشد اما در نسخه حاضر فقط 38 باب نوشت شده که با توجه به پایان نسخه می توان حدس زد مؤلف پیش از این مقدار را ننوشته است. ابواب موجود: 1. باب الدعوة إلى عبادة الله سبحانه لمعرفة توحيد الله باقامة فرايض الله؛ 2. باب حق الربوبية و وجوب حق العبودية؛ 3. باب الاستقامة في التوحيد بحرمة شاهد التفريد، 4، باب اخلاص العباد حق التوحيد وصفاء الاشارة الى عين التغريد، 5، باب وجوب رؤية حق الله عز وجل بالاقتداء بسنة رسول الله صلى الله عليه وسلم: 6. باب حفظ الحق يشاهد التوحيد و التعرف اليه في حال التمهيد 7. باب کمال العقل بحسن المعرفة و الفعل؛ 8. باب معرفة الأحوال بالحق برؤبة المنزلة من الحق، 9. باب القيام بشاهد العدل و التعلق بحقایق الفضل، 10. باب الفقر و الافتقار بالصبر و الاختبار، 11. باب القصد بالتوبة و القيام بالقلب في التوبة؛ 12. باب التورع للصفا و القيام بحق الوفاء، 13، باب المحاسبة الطلب في المراقبة، 14. باب الزهد بالعقد و ترک الکل بالوجد: 15، باب مجاهدة النفس و معرفة ضمير الحس: 16، باب العزم التصديق و القوة التحقيق 17، باب الجود و البذل و النظر النافذ و کمال العقل، 18. باب حسن الخلق مع جميع البرية و الخلق، 19. باب الاخاء و المؤالفة
و ترک الهجر و الخالفة؛ 20. باب الحب في الله و البغض في الله 21. باب الرفق بالخلق لكمال الدين و الخلق؛ 22. باب الهدی : السبت و حسن السير و الوقت: 23. باب الجلوس في المساجد و حفظ السر و الموارد؛ 24. باب لباس المرقوع و الخلق و الرضا بالكسر و الفلق، 25. باب الغربه في حال وجود القرية؛ 26. باب الخفة من الدنيا و التجريد للعقبی، 27. باب القلب الخفيف و الفؤاد العريف: 28، باب القلب المخموم و السر المکتوم؛ 29. باب حقيقة التصوف و التشمر بالتجريد الى التعريف؛ 30، باب المماسكة بالعقود و المشاركة بالوجود، 31. باب ترک المسئلة و الاختيار و توقع الواقع بالانتظار: 32. باب الشغل بالله عز وجل عن سؤال الله عز وجل؛ 33. باب المحبة و الوجود و الحقيقة و الورود؛ 34. باب المشاهدة و خفی المراقبة، 35. باب خسر الآنية لشواهد الوحدانية، 36. باب
حقيقة الفراسة و القيام بالحراسة؛ 37، باب علوم الاشارة و الدندنة برسوم العبارة: 38، باب تجريد التوحيد و تمحيص الفريد
خواجه عبدالله انصاری در طبقات الصوفية (تحقيق عبد الحی حبیبی، ص536) از این رساله با نام «اربعین صوفیان» یاد کرده است.
چاپ: به کوشش محمد تقی دانش پژوه، مقالات و بررسیها، ش 51/ 52( 1370): 247- 299.
[دانشگاه تهران 200/20 ، فیلم های دانشگاه تهران ج 1، ص 741- 742 و نشریه نسخه های خطی، ج 5، ص 219- 221، اخباری از چند نسخه خطی در شیراز؛ ایرج افشار، یغما، س 18، ش 5، 1344ش، ص 451 -254؛ کشف نسخه خطی مهمی در تصوف، قريش مایر، 5iens، 1967م، ج 20 ص 60- 106]
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 10765
آغاز: قال شيخ الشيوخ السيد ابو منصور معمر بن احمد بن محمد بن زیاد نورالله قبره و قل سم روحه: الحمد لله ولى النعمة و الصلوة على محمد نبي الرحمة و على آله و صحبه السلام. اما بعد فان اخلاق المتصوفة يشتمل على احوال كثيرة اختصرنا من ذلك اربعین حللاً يشهد بصحتها اربعون حديثاً من احاديث الرسول انجام: و المحترفة من الواجدین و اقامتا في ميدان المنفردين على بساط المقربين أنه خير المنعمين و الصلوة على محمد خير الأولين و خير الآخرين
ص: 55
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 نسخه حاضر ادامه نسخه شماره 87 خانقاه احمدی شیرازی (که مجموعه ای از رسائل ابو منصور معمر اصفهانی و چند تن دیگر از قدمای متصوفین است) بوده که بعداً از آن جدا شده است، مصحح، صفحه عنوان نام کتاب و مؤلف به همان خط کاتب نسحه: کتاب احاديث الأربعين المحفوظة على المحققين من المتصوفة و العارفین تأليف شيخ الامام ابی منصور معمر بن احمد بن محمد بن زياد الصوفي الاصفهانی قدس الله .. (یک کلمه پاک شده) و نور صرحه»؛ تملك عبدالله بن سعد الله ؛ اهدایی احسان نراقی توسط محمد تقی دانش پژوه در تیر 1371 29گ، 19 سطر (12/5×19
)، اندازه 16×24سم [ف: 20- 300]
الأحاديث الأربعين في فضل الرحمة و الراحمين / حدیث/ عربی
ابن طولون، محمد بن علی، 888؟ - 953 قمری
ebn-e tūlūn, mohammad-e-bn-e ‘alī (1484 - 1547)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1344/12 عکسی
آغاز: بسمله الحمد لله الذي عمت رحمنه سائر المخلوقات حتی الدواب، انجام: ذكر كل منهما طريقه هذا عن محمد بن المنكدر بطوله.
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی در ایرلند جنوبی، شماره 3847 ؛خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 (عصر مؤلف)؛ گویا از نسخه مؤلف نقل شده است (اربری این مجموعه را به خط مؤلف دانسته است؛ فهرس المخطوطات العربية في مكتبة تشستربیتی، ترجمه محمود شاکر سعید 491٫1 -493)؛ 8ص (113-120)، 23 سطر (عکسی ف : 4- 91]
احادیث اوایل / عرفان و تصوف، حديث / فارسی
ahādīs-e avāyel
نسفی، عزیزالدین بن محمد، ق 7 قمری
nasafi, 'azīz-od-dīn ebn-e mohammad (-13c)
رساله در باره این است که نخستین آفریده چیست؟ دو تقریر از احادیث اوایل نسفی در «الانسان الكامل» آمده است، یکی در 6 فصل: 1. در بیان عقل و قلم او؛ 2. در بیان آنکه عقل مظهر صفات و افعال خداست، 3. در بیان اسامی مختلفه عقل اول، 14 در بیان ملک و شیطان، 5 در بیان ملائکه 6. در بیان نصيحت این تقریر در «الانسان الكامل» (ص 243-252) چاپ شده است. تقرير دوم که با اختلاف دیده می شود، در 3 فصل: 1، در بیان جوهر اول؛ 2. در بیان عقل آدمی؛ 3. در بیان ملک و شیطان و ابلیس، این تقریر نیز در «الانسان الكامل» (ص 379-384) چاپ شده است. مقدمه هر دو رساله یکسان است با تفاوتی مختصر در پایان مقدمه و بعضی نسخدها نیز فاقد تمامی رساله بوده و یا سر آغاز ناقص انتخاب شده، در نتیجه اختلاط زیادی دیده می شود و تصمیم به این که کدام است را مشکل می کند انجام های بسیاری از نسخه ها، جز انجام مذکور در هر دو رساله چاپی است.
آغاز : بسمله، حمدله، صلات. اما بعد، چنین گوید اضعف ضعفا. .. النسفی که جماعت درویشان كثرهم الله، از این بیچاره درخواست کردند که می باید که در احادیث اوایل رساله ای جمع کنید. و بیان کنید که مراد از این احادیث یک جوهر است. .. فصل اول در بیان عقل و قلم، بدان اول چیزی که خدای تعالی در عالم ملکوت بیافرید عقل اول بود که قلم خدای است
انجام 1: و کاشکی خاک بودمی که از خاک فروتر مرتبه دیگر نیست، وگرنه آن مرتبه تمنا کردندی. والحمد لله رب العالمين.
آغاز 2: بسمله، حمد له، صلات. اما بعد، چنین گوید اضعف ضعفا. . النسفی که جماعت درویشان كثرهم الله، از این بیچاره درخواست کردند که می باید که در احادیث اوایل رساله ای جمع کنید. و بیان کنید که مراد از این احاديث یک جوهر است.
.. فصل اول در بیان جوهر، بدان اعزك الله في الدارين که اول چیزی که خدای تعالی بیافرید جوهری بود «اول ما خلق الله الجوهر» و از این جهت آن جوهر را جوهر اول می گویند
انجام 2: ای درویش هیچ شکی نیست که چنان که در عالم صغير کارکنان هستند. .. نتوانند که عمل نکنند و نتوانند که بر خلاف آن عمل عمل دیگری کنند: «لا يعصون الله ما أمرهم ويفعلون ما تامرون» و الحمد لله رب العالمين. چاپ در كتاب الأنسان الكامل، به تصحيح ماریژان موله (تهران، طهوری: 1379 (چاپ پنجم))
[فهرست مشترک نسخه های خطی پاکستان و اسلام آباد 1228/3 ؛ فهرست
نسخه های خطی فارسی 1020/2 ؛ فهرستواره منزوری 7/ 40 (8نسخه )]
1. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه :538/2
آغاز: بسمله، حمدله، صلات. اما بعد، چنین گوید اصعف ضعفا. .. النسفی که جماعت درویشان كثرهم الله، از این بیجاره درخواست کردند که می باید که در احادیث اوایل رساله ای جمع کنید. و بیان کنید که مراد از این احادیث یک جوهر است؛ انجام: ذکر این عقل اول بسیار است. و بر این ختم شد. و الحمدلله.
باید فصل دوم باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ 3گ (8ر-10پ) [ف: 1-7 ]
2. تهران: ملک شماره نسخه: 19/ 4045
آغاز: بسمله. أما بعد، چنین گوید. . النسفي، که چون جماعت درویشان درخواست کرده اند که می باید در احادیث رساله جمع کنید؛ انجام و خاصیتهای عظیم دارد، و الحمد لله رب العالمين.
خط: نسخ، بی کا، تا 1075ق، کاغذ آهار مهره فرنگی، جلد: رویه میشن سیاه، 3گ (120پ-122پ)، 18 سطر، اندازه: 15/7×22/2 سم [ف: 7- 170]
3. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه :3/ 532
ص: 56
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 12؛ 2 گ (52ر-53پ) [ف: 1- 7]
4. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 1316/20
آغاز: بسمله حمدله. اما بعد مثل پیشها .. درخواست کردند که میباید در احادیث اوایل رساله جمع کنید؛ انجام: و خاصیت های عظیم دارد
خط: نسخ، کا: حیدر علی، تا: شوال 1280ق، جا؛ تهران، مصحح اما پرغلط، کاغذ: فرنگی سفید، آهار مهره، جلد: مقوایی، 4گ (207ر -210پ) ، 15سطر (8×15)، اندازه: 22/5x15سم [ف 5- 51]
5. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 6/ 405
آغاز: بسمله و حمد اما بعد درویشان از این بیجاره زیر نسفی درخواست کردند که در احادیث «ما اوله» رساله جمع کنی و بیان کن که از این احادیث مراد یک جوهر است یا از هر حدیثی جوهری جداگانه است؛ انجام: ایدرویش در قرآن (و )احادیث ذکر این عقل بسیار است. و الله اعلم بالصواب.
خط: تعلیق، کا: احمد بن عبد العلی بیک بیوک آبادی همدانی ، تا زمستان 1283ق، 3گ (91پ-93ر) [ف: 4- 444]
6. قم: مرعشی شماره نسخه: 8013/20
آغاز: الحمد لله رب العالمین... جماعت درویشان از این بیچاره درخواست کردند که می باید احادیث اول رساله جمع کنید؛ انجام: که صحبت نیکان اثرهای قوی دارد و در آن خاصیتهای عظیمی، و الحمد لله رب العالمین
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا ربیع الثانی 1285ق، جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (174پ- 176پ)، 13 سطر، اندازه: 10/5 ×17/5سم [ف: 21- 21]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 4949/18
آغاز: الحمد لله رب العالمین... اما بعد چنین گوید... عزيز بن محمد النسفی... که اول ما خلق الله چه چیز است، و بیان کنید که مراد ازین احادیث یك جوهر است، انجام و از بدان و فاسقان دور باشی که صحبت با نیکان اثرهای قوی دارد و خواص عظیم و الحمد لله رب العالمین. .. الطاهرين
این گفتار با دگرگونی ها مطابتی است با ص 119-231 همان مجموعه چاپی؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد جواد بن محمد حسين الطبيب الطهراني (نجم الحكماء)، تا 1314ق، كاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ یک لا، 2گ (68پ-69پ)، 15 سطر (9×15/5 )، اندازه 13×20/5 سم [ف: 14- 219]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 994/20 - طباطبائی
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين .. اما بعد چنین گوید. .. می باید که در احادیث اوائل رساله ای جمع کنید و بیان کنید که مراد ازین احادیث یک جوهر است یا مراد از هر حدیثی جوهری جداگانه است؛ انجام: که صحبت با نیکان اثرهای قوی دارد و خاصیتهای عظیم دارد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی، 2ص (137-138)، قطع : وزیری، اندازه: 13/5 × 21/5سم [ف: 23- 288]
احادیث البختری /حدیث / عربی
ahādīt-ul baxtarī
رزاز، محمد بن عمرو، - 339 قمری
razzāz, mohammad ebn-e 'amr ( - 951)
مجموعه روایت های بختری است به نقل از مشایخ خود و به روایت ابوالحسن علی بن محمد بن عبد الله بن بشران معدل به نقل از وی.
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه:611/3
آغاز: أخبرنا أبو عبد الله الحسين بن احمد بن محمد بن طلحة النعالی قراءة عليه أخبرنا أبو الحسين علي بن محمد بن عبد الله بن بشر ان المعدل
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق ش 3768. مشتمل بر جزء چهارم و منتخبی از جزء شانزدهم از احادیث وی؛ خط: نسخ نازیبا، كا: موفق الدين ابو محمد عبد الله بن احمد بن محمد بن قدامة مقدسی، تا: 561ق؛ با علامت سماع و قرائت؛ 60گ (146-205) [ عکسی ف: 2- 215]
« احادیث تحفة الأبرار » تحفة الأبرار (مختصر)
أحاديث الثلاثيات = الثلاثيات / حدیث / عربی
alhadit-ut talaliyat = at-talaliyat
اهداء به: سلطان ابوالفتح بایزید محمد بن مراد خان
احادیثی که در سلسله آن سه تن قرار دارند و با سه واسطه به پیامبر می رسند، از صحیح بخاری انتخاب گردیده است که 22 حدیث بیشتر نیست و اکثر آنها از مکی بن ابراهيم نقل شده است.
چاپ: تحقیق عليرضا عبدالله، احمد البرزة، بیروت، دار المأمون للتراث، 1406ق
[هدية العارفین 16/2 ؛ کشف الظنون 522/1 ]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه: 2882/8
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي هدانا سبيل السواء و اسعانا با تباع من نبينا محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )... و بعد فان الجامع الصحيح للإمام العالم الربانی و الهمام الفاضل الصمادانی قدوة افاضل المحدثین اسوة امائل المتقدمين ابی عبد الله محمد بن اسماعيل البخاري اسكنه في اعلى غرف چنابه الباري لما كان اجل الكتب المشروعة المفخمة بعد كتاب الله؛ انجام: و كانت تقول ان الله انكحتى في السماء.
تمت الثلاثيات.
خط: نسخ، بی کا، تا با تاریخ 157ق، کاغذ: ترکی ضخیم، جلد: تيماجی قهوه ای ضخیم تر، 7ص (599-605) ، 15، 19، 13 سطر،
ص: 57
قطع: خشتی، اندازه: 14×14/5سم [ف: 10- 259]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 8/ 1925
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5- 383]
2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12392/5
آغاز: الحمد لله رب العالمین. .. و بعد فهذه الأحاديث الثلاثيات... انتخبتها منه تذكرة لبعض الاخوان .. الحديث الأول حدثنا المکی بن ابراهيم، انجام: الحديث الثالث و العشرون حدثنا .. المثنی حدثنا قيس.. و النصح لكل مسلم
خط: نسخ، بی کاء تا قرن 10؛ مصحح، به انضمام تعلیقات و توضیحاتی به فارسی و عربی با رموز «4»، «کرمانی» ، «12»، «شيخ»، «شمائل»، «جزری»، «قامو»، «میر کشاه» و... در حواشی، کاغذ: شرقی، 13گ، 13 سطر، اندازه: 7×14/5سم [ف: 31- 334]
3. تبریز ملی شماره نسخه: 2ر3228
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله اجمعين و بعد فهذه الأحاديث الثلاثيات التي أخرجها الامام الهمام احد سلاطين الاسلام ابو عبدالله محمد بن اسماعيل البخاري رحمه الله؛ انجام: اخرجه في كتاب التوحيد. تمت هذه النسخة الشريفة على ید اقل العباد میر شیخ ابن نور الدين محمد الپورانی غفر الله ذنوبهما في شهر رمضان المبارک سنه 940 اربعین و تسعمائة.
خط: نسخ، كا: میر شیخ ابن نور الدين محمد الپورانی، تا: 140ق؛ مجدول و مذهب دارای سرلوح زیبا و نفیس، با سه تاریخ تولد به ترتیب به نام های «نور چشمی و ثمرة فوادی محمد تقي اللهم اجعله من العلماء» و «ضيانة عینی سکینه خانم» و «نور چشمی محمد صالح المقلب به بیوک آقا»، از عبارت «اللهم اجعله...او سایر قرائن معلوم می شود نويسنده از علماء و نام پدرش محمد صالح بوده است؛ جلد: چرمی سرخ، 7گ، 11 سطر، اندازه: 13×19/5سم [ف:1- 19]
4. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 21736
آغاز: بسمله. حمدلله و بعد فهذه الأحاديث الثلاثبات الأسانيد التي اخرجها الأمام.. ابو عبد الله محمد بن اسماعیل بخاری، انجام: و كانت تقول ان الله انكحني في السماء اخرجه في كتاب التوحيد
خط: نسح، بی کا، تا قرن 12؛ اهدایی در خرداد 1373، جلد: گالینگور با عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 3گ، 13 سطر، اندازه:13×20/5سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 28]
الأحاديث الثلاثيات في سنن الدارمی / حدیث /عربی
al-ahadīt-ut talatiyyāt fi sunan-id dārimī
آغاز: بسمله، نحمد اللهم على ما خصصت اصحاب الحديث من بين العلماء بعلو الاسناد»
انجام: ذلك اخرجه في كتاب الرقاق في باب سوق الجنة و الله اعلم
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 21737
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، اهدایی در خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: گالینگور با عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 3گ، 13 سطر، اندازه: 13×20/5سم [اهدانی رهبر: 2 اخبار1- 27]
الأحاديث الحسان في فضل الطيلسان / حدیث / عربی
al-aħādīt-ul hisān fi fadi-iț țaylasān
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abi-bakr (1446 - 1506)
رساله ای در احادیث نبوی متعلق به طبسان و فضل آن.
آغاز: بسمله. .. الحمد لله الذي أجزل لى المنة و من على بحفظ السنة.
چاپ: فلسطين، قدس، محقق: بیرارازی، مطبعة التجارية، 221ص، 1983م.
[دار صدام- حدیث ص16، معجم المؤلفين 128/5 هدية العارفین 539/1
کشف 14/1]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1532/10 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه اسكوريال در مادرید اسپانیا، شماره 1544؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 10؛ 27 ص (116-142)، 23 سطر [عکسی ف: 4- 451]
احادیث ربيعية / حديث / فارسی
ahādīs-e rabī'īye
ده حدیث است به روایت قوام الدین سالاری جندی از شیخ نظام الدين جندی.
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2398/11
آغاز: بسمله حمدله این چند کلمه است مشتمل بر احادیث عشره؛ انجام: و سبب در آمدن او در بهشت و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب (تم الاحاديث الشريفة)
بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ضربی، 5ص ( 1053-1057 )، 20سطر (12×20)، اندازه: 25x16/5 سم [ف: 9- 1002]
احادیث الرضا / حدیث/ عربی
ahadīt-ur rida
به روایت ابو احمد غلابی.
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 2/ 3819
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ سپاهانی، جلد. تیماج مشکی
ص: 58
ضربی، 15ص (74- 88)، 14 سطر (7×13)، اندازه: 13×20 سم [ف: 12 -
2798]
احادیث الرضوية / حديث / فارسی
ahādīs-or razavīyye
یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 1533/1
حدیث وفات سلمان، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی کاغذ قهوه ای عطف تيماج نارنجی، 14 سطر (14×22/5 )، اندازه : 23×35سم [ف: 3- 983]
احادیث سداسية / حديث / عربی
ahādīt-un sudāsīya
احادیثی است مختلف که بنا بر گفته فهرست نگار مجاميع دمشق احتمالاً از محمد بن فضل فراوی (441-530ق) می باشد. نام این رساله نیز از همان فهرست اخذ شده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 608/2
آغاز: افتاده... فان قلت كيف يخسف بهم و مصادر هم شی؟ قال: لان فيهم المكره على ذلک
نسخه اصل کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسة عمریه)، دمشق ش 3770؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 67 افتادگی: آغاز؛ 10گ ( 86-77 ) [ عکسی ف: 2 -205]
احاديث الشتاء (جزء في) = الشتاء / حديث / عربی
ahādīt-uš šita' Gjuz'-un fi) = aš-šitā
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-Bakr (1446 - 1506)
احادیث نبوی که از طریق اهل سنت در توصیف و مدح زمستان روایت شده جمع آوری و صحت و سقم آنها مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
1. قم؛ مرعشی شماره نسخه : 471/2 عکسی
آغاز: بسمله. الحمد لله خالق الأزمنة و الفصول
نسخه اصل: کتابخانه اسكوريال، مادرید اسپانیا، ش 1798؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10، 6ص (41-46)، 15-19 سطر [عکسی ف: 1- 334]
2. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 18802
آغاز: بسمله لا اله الا الله محمد رسول الله .. و سلم على محمد خیر نبی و رسول هذا جرؤ ألفته في فصل الشتاء معتبر ضمنته ما ورد فيه، انجام: قال کان اذا الشيا قال يا اهل القرآن طال الليل لقرائتكم [لصلاتم] فقرموا و قصروا النهار لصيامكم فصرموا و الله اعلم
خط: نسخ، کا: غلام محی الدین، تا قرن 12 کمند کشی به لاجورد، اهدایی در فروردین 1372، کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: مقوا با عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 2 گ ، 23 سطر، اندازه: 17×25/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 28]
احادیث صحیحه / حديث / فارسی
ahādīs-e sahīhe
حسنعلی بن آقا کوچک، ق 14 قمری
hoseyn-'alī ebn-e āqā-kūčak ( - 20c)
همدان: مدرسه غرب: شماره نسخه :4614/3
آغاز: الحمد لله الذي جعلنا لجوده... اما بعد چنین گوید این حقیر فقير. .. که در اول غره شهر محرم الحرام 1302 بخیال افتادم که برای رفع و جبران معصیت های سایت بعضی از احادیث صحیحه در این مختصر کتاب مرقوم شود تا اینکه هر کسی ملاحظه کند این لاشیی را بدعا گوئی یادآور خاطر شريف نمايد. .. في كناب بصائر الدرجات باسناده عن ابي جعفر قال قال رسول الله لقد اسری بی ربی الى السماء انجام: عن أبي عبد الله عليه السلام قال قال رسول الله كل بدعة ضلالة و كل ضلالة في النار في الكافي الحدیث .
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1 محرم 1302ق؛ قطع خشتی [رشت و همدان - ف: 1509]
الأحاديث العشرة / حدیث/ عربی
al-ahādīt-ul 'ašara
قوام الدين ساری جندی
qavām-od dīn sārī jon di
ده حدیث نبوی است با سند آن.
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه 3254/1
آغاز: قال مولانا . قوام الملة و الدين الساري الجندي رحمة الله عليه قرات هذه الأحاديث العشرة عند شيخ الطريقة. .. نظام الملة و الدين الجندي... في... مسجد الجامع بجند مرارا عند فصل الربيع ؛ انجام: و هارب لا ينام هادیها. تمت الاحادیث العشرة و الحمد الله... اجمعین
خط: نسخ چلیپا، بی کا، تا: قرن 7 و 8 کاغذ سمرقندی، جلد: تیماج عنابی مقوایی، 2گ (3پ-4ر)، 20 سطر ( 8/5×13/5 )، اندازه: 12×18 سم [ف: 11 -2212]
احادیث عشرة / حديث / عربی/ فارسی
ahādīs-e 'ašare
ده حدیث از پیامبر اسلام با ترجمه فارسی آن است. راوی این احادیث عشره قوام الدين سالاري الجندی است. او روایت کرده
ص: 59
که پیامبر فرمود هر کس این احادیث عشره را در نوروز بخواند یا از محدثان بشنود خداوند او را تا سال بعد از جميع آفات و بلیات و امراض نگهدارد و .. (رک: احادیث ربيعيه)
فردوس: مدرسه حبيبيه؛ شماره نسخه: 20/7
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلم على خير خلقه محمد و آله اجمعین این چند کلمه مشتمل است بر احادیث عشره که راوی این احادیث عشره قوام الدين سالاري الجندیست که او روایت می کند، انجام: شبها خواب نکند و به طاعت و عبادت اشتغال نماید تا موجب خلاصی از آتش دوزخ باشد و سبب در آمدن او در بهشت و الله اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، کا: معین شیرازی، تا: 909ق، جا: تبرير؛ جلد: تیماج مشکی مجدول گرهی، 4 گ (364پ-367ر)، 12 سطر، اندازه: 25x18سم [ف]
الاحاديث العلية في فضائل المرتضوية / گوناگون / فارسی
al-ahādīs-olellīya fi fazā'el-el mortazaviya
صائبی تربتی، عباسعلی، ق 14 قمری
sā'ebī torbatí, abbās'alī ( - 20c)
1. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 29595
آغاز: بسمله پس خلیفه جمع کرد جميع فقها را در مجلس خود و حضرت جواد هم حاضر بودند آنگاه سوال کرد، انجام: آنگاه هارون بابراهیم متغیر شده حينه را نوازش کرد و در مجادله آزاد نمود
جلد 1، خط: نسخ، كاتب = مؤلف، قا: 1325ق [رایانه ]
2. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 29594
آغاز: کلمات خاتم انبیا روی منبر راجع بفصائل ائمه هذا الدنيا است یعنی کلمه پرهیز گاری خدا و ، انجام: سارقی را آوردند که اقرار بدزدی نمود خلیفه اراده تطهیر او را نمود باقامه حد...
جلد 2؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا فرن 14: افتادگی آغاز و انجام [رایانه ]
احاديث عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / حدیث / عربی
ahadit-un'an-in nabi
حرانی، عبدالمنعم بن عبد الوهاب، - 596 قمری
harānī, 'abd-ol-mona'em-e-bn-e 'abd-ol-vahhab ( - 1200)
احادیثی است مسند که اولین آنها روز جمعه 21 جمادی الاولى 508 بر مؤلف املاء شده است.
آغاز: اخبرنا الشيخ الإمام الثقة الوالفرج. .. قال حدثنا الشيخ الامام فخر العلماءزين السنة ابو عثمان اسماعيل بن محمد .. الأصفهانی املاء علينا .. عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) قال عجب من قضاء الله عز و جل
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه: 1077/3
آغاز: برابر
نسخه اصلی: کتابخانه دار الكتب الظاهريه (مدرسه عمریه)، دمشق ش 3747؛ بی کا، تا: با تاریخ 725ق؛ 10ص (50-59) [عکسی ف: 3 - 351]
الأحاديث العوال من المصافحات و الموافقات و الأبدال / رجال / عربی
'ahadīt-ul 'awal min-al muşāfihat wa-l muwāfiqāt wa-1 abdal
ناصری، علی بن احمد، - 684 قمری
nāserī, ' ali ebn-e ahmad ( - 1286)
مؤلف با استفاده از مسموعات و اجازات، مشخيه امام علامه ضياء الدين دانيال بن منکلی شافعی را که به چهل و یک نفر می رسند جمع آوری کرده است و سپس در ذیل نام هر یک مشایخ او را تا رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ذکر کرده است.
آغاز: الحمد لله الكبير المتعال ذي العظمة و الجلال و الآلاءه الا فضال الدائم بلازوال المقدس عن الأنداد و الأشكال و المنزه عن الصاحبة و المثال
قم: مرکز احیاء شماره نسخه: 1075/1
آغاز: برابر
نسحه اصل کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسة عمریه )، دمشق ش 3746. از جزء اول تا جزء هشتم کتاب؛ بی کا، تا قرن 7؛ در پایان تمام اجزاء هشت گانه کتاب اول نشانی قرائت «محمود بن ابی بکر محمد بن حامد ارموی تنوخی» که کتاب را نزد «شیخ دانیال» ، و مؤلف آن «على بن بلبان» ، در جامع دمشق به همراهی چند نفر - که نامشان آمده - در سال 681 انجام داده نمایان است، در ابتدای جزء دوم کتاب اول «عبید الله على بن على بن يوسف بن دانیال ابن منکلی بن صرفا ترکمانی شافعی»، نوشته که در کتاب نظر کرده و در صفحه 60 و 150 کتاب خط «شیخ دانیال»، در صحت کتاب در سال 681 در مدرسه حنابله زرع مکتوب می باشد، در ابتدای جزء هشتم کتاب اول نشانی قرائت از «خليل بن اسماعيل بن ثابت مقدسی حنبلی» که کتاب را به اتفاق جمعی که نامشان آمده نزد «شیخ دانیال»، خوانده و در 23 محرم 685 در مدرسه عظیمیه قدس از آن فارغ شده و در ص 149 نشانی سماع مفصلی از مؤلف «على بن بلبان»، و چند قرائت دیگر در صفحات مختلف مشهود است: 149ص (2-150) [عكسي ف: 3- 341]
أحاديث عوال من الأبدال و الموافقات و التساعيات و المصافحات و الأناشيد و المقطوعات / حدیث / عربی
ص: 60
ahadīt-un 'awal min-al 'abdal wa-l muwāfiqāt wat tisā'īyāt wa-l muşāfihat wa-l'anāšíd wa-l maqțu'āt
دمياطي، عبد المؤمن بن خلف، 613 - 705 قمری
demyātī, 'abd-ol-mo'men ebn-e xal af (1217 - 1306)
[الفهرس الشامل، الحديث النبوی و علومه 1/ 35و 624]
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 1173/12
آغاز: بسمله. تصليه. أخبرنا سيدنا الشيخ الإمام العالم العلامة الحافظ النسابة علم الائمة من المحدثین و حجة المسندین... شرف الدين أبو محمد و أحمد عباده المؤمن بن خلف بن أبي الحسن الدمياطى الشافعی متعنا الله ببقائه و رفع درج ارتقائه سماعاً وهو أول حديث سمعته منه؛ انجام: غير النبي محمد. آخر الجزء و الحمد لله رب العالمین.
نسخه اصل: کتابخانه اسکوریال، ماردید اسپانیا، ش 1800؛ خط: مغربی، کا: یحیی بن ابی طالب، تا شنبه 9 شعبان 709ق؛ 9گ ( 111-119 )، 21 سطر [عکسی ف: 3- 387]
احادیث العوالي / حلب / عربی
ahadit-ul 'awāli
کجی، ابراهيم بن عبدالله، - 292 قمری
kajjī, ebrāhīm-e bn-e 'abd-ol-lāh (-906)
احادیثی است که بیشتر آن را ابوعبدالرحمن عسکر بن اسامه علوی نصیبی به چند واسطه از محمد بن عبد الله انصاری روایت کرده و او نیز با دو یا سه واسطه از رسول خدا (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) نقل می کند.
قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 1077/14
آغاز: انا الشيخ الإمام الأجل الأوحد العالم الحافظ ابو عبد الرحمن عسکر بن اسامة بن جامع
نسخه اصلی: کتابخانه دار الكتب الظاهريه (مدرسه عمریه)، دمشق ش3747؛ بی کا، تا: قرن 6؛ آن را جماعتی از مشایخ بر ابوعبد الرحمن عسکر بن اسامه نصیبی علوی به تاریخ 538 در دمشق خواندند و وی شنیده است، سماعی دیگر نیز به تاریخ 586 آمده است، در صفحه 310 امضای اجاره ای از کتب الزهد ابن حنبل مشهود است، 7ص (300-306) [عکسی ف: 3- 354]
احادیث العوالی حدیث/ عربی
ahādīt-ul 'awāli
مقدسی، محمد بن عبد الواحد، 569 - 643 قمری
moqaddasī, mohammad ebn-e 'abd-ol-vāhed (1174 - 1246)
روایات متفرقه ای است که مؤلف از طریق مشایخ خود در موضوعات مختلف گرد آوری نموده است.
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه:9/ 1075
آغاز: أخبرنا الشيخ المسند المعمر المكثر الإمام العالم مفتی المسلمین شهاب الدين أبو العباس أحمد بن عماد الدين أبی بکر نسخه اصل کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق ش 3746، کا: حسن ابن علی بن عمر اسعردي، تا: 808ق؛ 10ص ( 336-345 ) [عکسی ف: 3- 344]
الأحاديث الغرر في فضل الشيخين ابی بکر و عمر / حدیث/ عربی
al-'aḥādīt-ul ġurar fi faại-iš šayxayn abī-bakr wa umar
رامپوری، نور الدين بن اسماعيل، ق 10 قمری
rāmpūrī, nūr-od-dīn ebn-e esmāʻīl ( - 16c)
تاريخ تأليف: 18 ذیقعده 962ق
احادیث و اخباری که در فضایل خلیفه اول و دوم از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و صحابه روایت شده، در هشت «باب ».
آغاز: كتاب الأحاديث الغرر. . الباب الأول فيما جاء في فضلهما و أنهما من طينة النبي صلى الله عليه و سلم.
انجام: ولج أهل الدار فيايعوا، أخرجه البخاري في صحيحه..
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 7214/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق نازيبا، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 15گ (72ر-86پ) اندازه : 16×23/5سم [ف: 19- 23]
احادیث الغضائری / حدیث / عربی
ahadīt-ul gada'irī
غضائری، حسین بن حسن، - 414 قمری
qazā'erī, hoseyn ebn-e hasan ( - 1024)
روایات مختلف مؤلف به روایت رئيس ابو عبد الله قاسم بن فضل بن احمد بن محمود ثقفی و ابی طاهر احمد بن محمد بن احمد سلفی اصفهانی و ابي الفضل جعفر بن علی بن هبة الله بن جعفر حمدانی و ام محمد زينب بنت أحمد بن عمر بن ابی بکر در این مختصر گردآوری شده است.
[فهرس مجاميع المدرسة العمرية في دار الكتب الظاهرية 563 ش 14]
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه :2228
آغاز: أخبرنا الشيخ الصالح ابو المنصور ظافر بن ظاهر بن ظافر عرف بابن الشحم المطرز بقرائنى عليه بثغر الاسكندرية سنة أربع و ثلثين و خمسمائه
نسحه اصل: دار الكتب الظاهرية (مدرسة عمریه)، دمشق ش 3841 خط: نسخ، كا: محمد بن عبد المنعم بن عمار بن هامل حرانی، تا: قرن 7: دارای چند علامت بلاغ و سماع به سال 637 در مدرسه
ص: 61
عزیه ظاهر دمشق و وقف نامه کتاب از کاتب و بلاع کاتب به سال 634 در ثغر اسکندریه و سماع 719 در قدس شریف، 30ص عکسی [ف: 6- 283]
« احادیث فصل الخطاب » در ثمین
احادیث فی اثبات النبوة (ترجمه) / حديث / فارسی
ahādit-un fi itbat-in nubuwwa (t.)
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 01 /14755
آغاز: و در حال من معتبر منقولست از ائمه معصومین صلواء الله عليه؛ انجام: احسن الخالقين و لا حول و لا قوه الا بالله العلى العظيم تمت
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: شکری، جلد: مقوا، 18ص، ابعاد متن: 14x9، اندازه 20x15سم [رایانه ]
احاديث في السقيفة / حديث، تاريخ معصومين / عربي
ahādīt-un fi-s saqifa
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesi, mohammad baqer ebn-e mohammad taqi
(1628 - 1699)
بخشی از بحار اوست درباره سقیفه
تهران؛ الهيات، شماره نسخه - 25/1
خط:نستعلیق، کا: مفيد بن محمد نبی، تا قرن 13، در برگ 156 تا 177، یادداشت هایی در جفر و احادیث و جز آنها دیده می شود؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 12گ (144پ- 155پ)، 19 سطر (15x10)، اندازه: 17/5 × 21/5
سم [ف: 220]
« احاديث قدسي » شرح احاديث القدسية
«الأحاديث القدسية » اربعون حديثاً
الاحاديث القدسية = اربعون سورة من التوراة = الصحائف الاربعون = چهل حديث قدسي / حديث / عربي
al-ahadīt-ul qudsiya = arba'ün-a sūrat-an min-at tawrāt = aş-şaha'if-ul arba ūn = čehel hadīs-e qodsī
حمیری، کعب بن ماتع، - 32 قمری
hemyarī, ka'b ebn-e mīte' (-654)
آغاز: قال كعب الأحبار رضی الله عنه يقول الله تعالى في بعض الكتب المنزله يا ابن آدم لم تكن سلطاناً غيری مادام سلطانی باقیا عليك باق لا يضام ابداً...
1. تهران؛ ملی، شماره نسخه: 3063/1
آغاز: برابر، انجام: يا ابن آدم كلكم ضال الأمن هدیث و کلکم مريض الا من شفيت و كلكم فقير الا [من ] اغنيت و كلكم جاهل الأمن علمت اطلبونی یا ابن آدم.
خط: نسخ معرب، بی کا، تا 990ق؛ افتادگی انجام مصحح، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی لاجوردی با ترنج و سه ترنج و حاشیه به رنگ ماشی ضربی مجدول، 8گ (3پ-10)، اندازه: 13× 21 اسم [ف: 14- 185]
2. تهران؛ مجلس، شماره نسخه : 2/ 511- طباطبائی
آغاز: برابر، انجام: يابن آدم خلفتك لعبادتي فلا تلعب... اخرج عبد أمن الدنيا و انا اريد ان ارحمه حتى استوفي منه كل خطيئة عملها اما بسقم في جسده... فان بقيت عليه بقيه هونت عليه الموت تمت
بی کا، تا: 1085 یا 1065ق؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره نخودی، جلد. تیماج قهوه ای رنگ، 21 سطر، قطع : خشتی، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 22- 209] 3. تهران: دانشگاه شماره نسخه :7027/2
گویا تورات عربی با عنوان «یا بنی آدم» ؛ بی کا، بی تا، افتادگی آغاز، کاغذ سپاهانی، جلد. تیماج مشکی لایی، 7گ (77ر- 83ر)، 21 سطر (10×16)، قطع: بیاضی ربیعی، اندازه : 12×18سم [ف: 16- 433]
الأحاديث القدسية = اربعون سورة من التوراة = الصحائف الأربعون = چهل حدیث قدسی /حدیث / عربی و فارسی
al-ahādīt-ul qudsīya = arba ūn-a sūrat-an min-at tawrāt = as-saha'if-ul arba ūn = čehel hadīs-e qodsī
منسوب به علی بن ابی طالب (علیه السّلام)، امام اول، - 40 قمری
'alī ebn-e abī tāleb, emām-e avval (-661)
مواعظ منتخب از تورات است که به روایت ابن عباس (و برخی آن را به روایت کعب الأحبار می دانند) توسط امیر المؤمنين (علیه السّلام) از سریانی به عربی ترجمه شده با عناوین «یابن آدم» می باشد. عناوین این حدیث ها در بیشتر نسخه ها «سورة» و در برخی نسخه ها «صحيفة» است. این کتاب در «الذریعة والأحاديث القدسية » نامیده شده و به عبدالله بن عباس نسبت داده شده است. نام دیگر آن «الصحائف الأربعون» است. اطلاق احاديث قدسيه به مواعظ تورات و همچنان نسبت این کتاب به حضرت امیر المؤمنين (علیه السّلام)، هر دو نادرست است. محمد بن احمد عابد اردبیلی شرحی بر آن نگاشته است. برخی از نسخه ها متن عربی و برخی همراه با ترجمه فارسی است.
آغاز: بسمله هذه فائدة جليلة وموعظة بليغة جميلة و هي اربعون سورة منتخبة من التورة... السورة الأولى يقول الله عزوجل عجبت لمن أيقن بالموت
ص: 62
انجام: و هو فقير حقير وحيد من ماله نادم على عمله و جمع ماله لوارثه و كان أشد الناس عذابا يوم القيامة زدناهم عذابا فوق العذاب، الحمد لله رب العالمين چاپ: قم، انتشارات نهاوندی؛ ترجمه اربعین سوره من زبور داود(علیه السّلام): ایران، سنگی، 1315، جیبی، 82ص (صص 1-82) ایران، سنگی، 1313 - 1314، جانمازی، 34ص؛ 1302، سنگی، جیبی، 80ص (صص 1-80)، (تبریز)، سنگی، 1306، جیبی، 95ص
[الذريعه 278/1 و 8/15؛ فهرست مشار (عربی ) 23، مکتبة امير المومنین 58/1
و 75/1 ؛ فهرستگان نسخه های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه، ج 7، صص3- 5]
شرح و حواشی:
1- شرح احاديث القدسية = احاديث قدسی؛ عابد اردبیلی، محمد بن احمد (-12)
1. تهران: مجلس، شماره نسخه: 12012/3
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 جلد مقوا قهوه ای عطف تيماج،
18ص 3081-325)، 17 سطر، اندازه: 19812سم [ف: 35 35]
2. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 2940/1
آغاز: بسمله. قال رسول الله .. يقول الله تالي أنا عند ظن عبدی بی فليظن بي ماشاء (که من نزد اعتقاد و گمان بنده خودم پس از اعتقاد و گمان کند بمن هرچه میخواهد)؛ انجام: و انا الى لقائهم اشد شوقا (و من بملاقات ایشان مشتاق ترم) تمت الأحاديث القدسية بحمد الله و حسن توفيقه و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد...
همراه با ترجمه خط: نسخ (متن) و نستعلیق (ترجمه)، كا: محمود بن مرتضی حسینی، تا: آغاز ربيع الاول 843ق، کاغذ سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 26گ (1-26)، 23 سطر (10/5×19 )، اندازه: 16×24سم [ف: 10- 1775]
3. تهران: مجلس، شماره نسخه: 644/1
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا 886ق؛ 27 سطر، قطع رحلی، اندازه : 20/5×29سم [ف: 2- 410]
تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2314/1 -ف
نسخه اصل همان نسخه بالا [ فيلم ها ف: 1- 671]
4. قم: مرعشی: شماره نسخه: 10819/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 954ق، سطرها چليپا و مجدول به زر و مشکی و لاجورد؛ 17 گ (61پ-77ر)، 18 سطر، اندازه: 9×15/5 سم [ف: 27 -240]
5. قم؛ قيضية؛ شماره نسخه :1897/3
خط: نسخ، كا: حسن بن عبد الله فهانجی، تا 985ق، برای مولانا حاجی محمد بن حاجی عبد الكريم؛ 15 سطر، اندازه 13×19سم [ف: 3- 146]
6. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 8301
آغاز: بسمله الحمد لله والصلوه عيل محمد رسول الله : انجام: و نور ابن عمه علی بن ابی طالب عليهم الصلوة و السلام. . امین بارب العالمين
خط: نستعلیق، کا: تاج الله بن صاعد، تا 986ق. جا: اصفهان [الفبائي ف: 219] 7. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 33499
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا، عطف و گوشه پارچه مشکی، 13ص، 25 سطر، اندازه: 13×24سم [ف: 26- 22] . 8.تهران: دانشگاه شماره نسخه : 1941/4
خط: نسخ، بی کا: تا: قرن 11 کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا عطف میشن، 8گ (69پ- 76پ)، 15 سطر (7×13)، اندازه: 12/5×19/5سم [ف: 8- 559]
9. قم: معصومية؛ شماره نسخه: 2-5892
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 12 سطر، قطع: رحلی کوچک [ آستانه قم: 224]
10. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 868/15
آغاز: برابر
38 سوره برگزیده از تورات؛ خط : نستعلیق، کا: حیدر بن علی بن اسماعیل کرکی، تا: قرن 11، کاغذ: اصفهانی آبی و زرد، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و نیم ترنج گل و بوته دار و آب طلایی، 4گ (22پ-25)، قطع نیم خشنی، اندازه: 14×23/5 سم (نشريه: 13 - 248]
11. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 94/2 - 1/94
آغاز: برابر، انجام: وكم من عبد فترت عليه الدنيا فصبر ومات وخل الجنة
خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشي؛ 10گ، اندازه:11/5×21
سم [ف: 1- 111]
12. مشهد: سوهرشاد؛ شماره نسخه 1601/2
آغاز: ولا انبت لكم من الأرض حبة و اصب عليكم العذاب صبا؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا: تا قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ واقف: سید سعید طباطبایی، تاریخ وقف: 1332، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج یک لای مستعمل، 13 گ ، 17 سطر، اندازه 10×20 سم [ف : 5- 11]
13. تهران: حقوق؛ شماره نسخه : 111/25 - ب
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ 2گ (334ر-335 پ) [ف: - 307]
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 59 / 9466
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11، 8ص (132-139)[مختصر ف: 44]
ص: 63
15. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 14027
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11؛ مذيل به موضوعات ذیل است 1. پاسخ حضرت علی به سؤالات دو راهب و اسلام آنان (به روایت سلمان)، 2 حدیث وفات سلمان، 3. حالت روح پس از مرگ در سه باب 1- في ذكر الروح بعد الخروج، 2- في ذكر الارض و القبر، 3- في ذكر نداء الروح (باب آخر ساقط است)؛ واقف فاضل خان، تاریخ وقف: 1065ق، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 31گ، 17 سطر، اندازه: 12/3×18/8سم [ف: 14- 6 ]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 10055/3
آغاز: برابر؛ انجام: و انا حي لااموت اطعني اجعلک حيا لا تموت خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11: مصحح، مجدول، زرین و مرصع جلد: تیماج قهوه ای مجدول عطف و حاشیه تیماج قرمز، 16ص( 29-24 )، اندازه: 11/5×23 سم [ف: 32- 67]
17. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 269/12
کا: حاجی بابا قزوینی، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قرمز مجدول ، عطف تیماج قرمز، اندازه: 25x12/5 سم [ف: 1- 253]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 610/9
آغاز: السورة الأولى: اطیعونی بقادر حاجتكم الى و اعصوني بقدر صبركم على النار
نسخه اصل: همان نسحه بالا؛ 9گ (216-224)[ عکسی ف: 2- 212]
18. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 38672
آغاز: برابر انجام: يابن آدم خلف للبقاء و انا حي لا اموت اطعني أجعلك حيا لايموت
خط: نسخ، کا: شمسا بن سليمان طالقانی، تا: 1013ق، ضمیمه به نسخه ش 20690؛ مالكيت محمد نعیم بن عرفی طالقانی اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: نخودی آهار مهره، 11گ، 21 سطر، اندازه: 25x12/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1- 29]
19. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 2104/5 - 11/204
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1021ف؛ جلد: تیماج قهوه ای، 7گ، 14 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 1- 111]
20. قم؛ فیضیه شماره نسخه: 2049
آغاز: الصحية الأولى يقول الله تبارک و تعالی شهادت نفسی لنفسی، انجام: صحف ابراهيم و موسی
شامل چهل صحیفه ؛ خط: نسخ، بی کا، تا1027ق؛ 48 گ، 11 سطر، اندازه 9×16 اسم [ف: 1- 5]
21. تهران: دانشگاه شماره نسخه 2082/8
كا: محمد مؤمن جرفاد قانی (گلپایگانی)، تا: محرم 1064ق؛ کاغذ سپاهانی، جلد: مقوا، 12گ (47ر -58ر)، اندازه: 17/5×21/5سم [ف: 8- 706]
22. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 70/7
خط نستعلیق، کا: خدابخش، تا: 1088-1089؛ جلد. تیماج قهوه ای، 12گ (127پ- 138پ)، اندازه:12/5×18 سم [ف: 56]
23. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1182/40
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش 140 M (8201)بی کا، تا: 1072ق50گ (119-123) [عکسی ف: 3- 421]
24. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 20827
آغاز و انجام: برابر
خط نسخ، بی کا، تا: احتمالاً 1072ق، اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 18 گ ، 15 سطر، اندازه 12×20سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 30]
25. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:18813ض
بی کا، تا: 075 اق [د.ث. مجلس]
26. مشهد گوهرشاد؛ شماره نسخه: -917/5
خط: نسخ، كا: عبد الكريم بن محمد حسین ازغندی، تا: 1079ق؛ 12 سطر، قطع: ربعی [چهار کتابخانه مشهد -ف: 95]
27. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 927/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ شیرین، كا: عبد الکریم بن محمد حسین ازغندی، تا: 1079ق؛ مهر: حاج سید سعید کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج لایه ای قهوه ای، 25گ (131-155)، 12 سطر (5/5×9/5) )، اندازه: 12×5/ 19 سم [ف: 4- 1272]
28. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1153/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 4 شعبان 1081ق؛ 24گ (14- 37)، اندازه
111/5×17سم [نسخه پژوهی: 4- 136]
29. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1175/5 ط
آغاز: برابر؛ انجام: و كم من فقیر قد ترک ففره.
خط: نسخ و نستعلیق، کا:محمد علي بن عبدالهادی رضوی، تا 1083ق؛ افتادگی انجام؛ مصحح؛ تملک غلام حسین جیلانی به تاریخ 1318ق، جلا تیماج قهوه ای، 21 ص (499-519)، اندازه : 14×21سم [ف: 24/4 - 34]
30. مشهد: رضوی شماره نسخه:36490
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: مرتضی هزار جریبی، تا: 1088ق؛ اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: آهار مهره شکری و نخودی فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 33 ص ، 9 سطر، اندازه: 9/3×14 سم [اهدانی رهبر: 2 اخبار1 30]
31. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 38647
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: مرتضی هزار جریبی، تا: 1088ق؛ نسخه حدود یک سطر از اول را ندارد؛ مهر: «لا اله الا الله محمد رسول الله عباده مرتضی»، (بیضی)؛ اهدایی رهبری، مهر ماه 1386، کاغذ: آهار مهره نخودی، جلد. تیماج قهوه ای یک لا، 16 گ ، 17 سطر، اندازه: 14/5 × 19/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 29]
ص: 64
32. مشهد: امام هادی شماره نسخه: 68/1
خط: نسخ و نستعلیق، کا: میرزا محمد، تا: شعبان 089 اق: 12گ (1پ-2ار)، 15 سطر، اندازه: 24/5x15سم [ف: 52]
33. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 37054
انجام: برابر
خط: نسخ خوش، كا: علیرضا بن محمد کلاب نسبدیمی، تا 1089ق؛ مذيل است به 2 برگ در اخبار مصحح، اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ نخودی، جلد: گالینگور، 17 گ ، 15 سطر، اندازه: 12/5 × 19/5سم [اهدائی رهبر: 2 أخبار1- 30]
34. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 15501
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد صادق بن محمد امین ابرقوئی، تا: جمعه 20 جمادی الاول 1095ق، جا: مدرسه فاطمیه؛ در حاشیه نوشته: در نزد رجل سيد (صالح) عالم متقی میرزا [.. در لبه کاغذ یک اسم افتاد] بن میرزا زین العابدین شیرازی هر روزه در شبستان مسجد جامع شیراز مباحثه نموده با مهر دائري «بنده آل محمد صادق»، سپس مطلبی از فتوحات مکیه، شب نامه امیر المؤمنین (علیه السّلام)، فایده در موارد جواز غیبت از شهید ثانی که در شب 21 ربیع الثانی 1095 پایان یافته، ملحمه منقوله از امام صادق (علیه السّلام)، حرز حضرت فاطمه (سلام الله علیها)؛ جلد: چرم قهوه ای روشن، 28 ص (254-281)، 14 -
15سطر، اندازه : 19/5x13/8 سم [ف: 43- 128]
35. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 9973
آغاز و انجام: برابر
نسخه کامل و سور آن جز آخرین سوره با «بسمله آغاز و در برخی از موارد با نسخ دیگر اندکی فرق دارد به عنوان مثال در سوره دوم بعد از «بسمله» الا اني و در سوره سوم «بسمله یا اولاد الطبع الكواكب السبع اعلموا انه» و دیگر موارد بیش از نسخ دیگر است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1097ق؛ دارای بلاغ؛ واقف: دکتر شمس الدین جزایری، تاریخ وقف: شهریور 1348، کاغذ:نخودی، جلد مقوا، 25گ، 5 اسطر، اندازه: 12×21سم [ف 14- 11]
36. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10799/23
خط: نسخ و نستعلیق، كا: محمد ابراهیم نصیری، تا: 1097ف: با چند خط؛ جلد: تیماج مشکی، 5گ (445پ-449ر)، اندازه : 18×31سم [ف: 27 -220] 37. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 1/ 4105
آغاز: یاین آدم اطیعونی بقدر حوائجكم الي و اعصوني بقدر صبركم على النار وتزودوا للدنيا بقدر سکوتكم فيها؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1099ق، جا: مدرسة دار الشفاء دارالسلطنة عبد العظيم (علیه السّلام)؛ افتادگی: آغاز؛ فائده در معنی «ایمان»؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 12گ (1ر-12پ)، 16 سطر، اندازه 9×19سم [في مخ: 4- 1581]
38. مشهد: رضوی، شماره نسخه : 15133
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ مصحح، برخی از کلمات مترجم به فارسی، وفني مكتبة الامام امیرالمؤمنین (علیه السّلام) در اردیبهشت 1365؛ تاریخ وقف: اردیبهشت 1365؛ کاغذ: نخودی، فاقد جلد، 16گ، 14 سطر، اندازه:
13/5 ×19/8سم [ف:14- 11]
39. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2/ 2508
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12، 12گ، 17 سطر، اندازه: 14×19سم [ف مخ: 1- 59]
40. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 56/2
خط نسخ، کا: اسماعیل بن ابراهیم، تا: قرن 12؛ 11گ (35پ - 45ر)، اندازه: 12×5/ 20سم [نسخه پژوهی 3- 71]
41. مشهد: رضوی شماره نسخه: 18943
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا قرن 12؛ اهدایی رهبری، در فروردین 1374، کاغذ: نخودی آهار مهره، 12 ص ، 23 سطر، اندازه: 14×23/5سم [ف: 26- 23]
42. تهران: مجلس، شماره نسخه: 8946/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای مجدول گرهی، 11ص (116 - 126)، اندازه:18/2×29/1سم [ف: 29/1 - 432]
43. مشهد: رضوی شماره نسخه : 34286
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا قرن 12؛ اهدایی رهبری، فروردین 1372، کاغذ: نخودی آهار مهره، فاقد جلد، 12گ، 23 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 30]
44. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3176/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا: تا قرن 12؛ مصحح، متن حاضر با ترجمه زیرنویس فارسی است، 32گ (119پ150) اندازه: 15×20سم [محدث ارموی مخ:1- 66]
45. قم: مدرسه رضویه شماره نسخه : 87/5
خط :نسخ، بی کا، تا قرن 13، 15گ (76ر-90ر)، 15 سطر، قطع: بیاض رقعی (چند نسخه - ف:55]
46. قم: مؤسسة آية الله بروجردی: شماره نسخه :428/3
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 9گ ( 74پ-82 پ)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 2- 270]
47. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 23154
انجام: و آن قلب المنافق مخالفا للسانه و لسانه مخالف لعمله و عمله لغير الله تعالى .. و نحن ذلك (كذا) من المشاهدين و الحمد لله رب العالمين برحمتك يا ارحم الراحمین
خط: نسخ، کا: محمد رضی بن ابی الحسن کاتب، تا: 1106ق؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا رویه پارجه طوسی، 20 گ، 20 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 26- 24]
48. قزوین: امام صادق؛ شماره نسخه: 311/6
ص: 65
آغاز: برابر، انجام: الصحيفة الثامن و العشرون... يا بن آدم العلم بلا عمل کبری بلا مطر.
خط: نسخ، كا: علی اصغر بن محمد حسین سبزواری، تا 1109ق؛ افتادگی انجام ؛ جلد: تیماج قهوه ای، 10گ [ف: 1- 307]
49. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 77/1
خط: نستعلیق شکسته، کا: : محمد علی بن حبیب الله حسینی، تا: 1112ق؛ 14گ (1-14ر)، اندازه: 12×18سم [نسخه پژوهی: 3- 77]
50. تهران: مجلس: شماره نسخه: 3172/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد جعفر بن معین الدین، تا: 1112ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماجی پشمی ضربی، 39ص (2-40)، قطع: رقعی، اندازه: 14×20سم [ف 10- 755]
51. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 11174/4
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، كا: محمد باقر، حسینی (طیب تنکابنی]، تا چهار شنبه 9 صفر 1114ق، جا: ییلاق؛ مجدول به شنگرف، مصحح، در حاشیه نسخه بدل ها را آورده اند، محشی؛ کاغذ سمرقندی، 10گ( 50 - 59)، 16 سطر، اندازه: 18/5x10سم [ف - 28- 247]
52. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 223/2
آغاز: برابر، انجام: و من بني بقوة الفقراء و الضعفاء أعقبت بناءه الخراب و أسكنه في النار.
خط: نستعليق نازيبا، كا: عبد القادر معروف به موسی افندی زاده، تا 20 جمادی الاول 1115ق (هنگامی که در اسكوب قاصی بوده است)، مجدول به شنگرف، جلد. تیماج قرمز ضربی، 8گ (115ر -122پ)، 29 سطر، اندازه: 13/5×24سم [ف: 1- 251]
53. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:30092
خط: نسخ، بی کا، تا: 1122ق؛ واقف: موسی بن طالب بن جمشید، تاریخ وقف 1233، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن یک لای عنابی، 11گ، 18 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 26- 23]
54. مشهد؛ حیدری: شماره نسخه 31/1
بی کا، تا: با تاریخ 1122ق [اندیشه حوزه: س 2، ش7 - 213]
55. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه : 846/2
خط: نسخ، كا: محمد علی بن شیخ خضر نخعی، تا: جمعه 21رجب 1126ق؛ افتادگی انجام محشی، دارای بلاغ، جلد جرم قرمز، 6گ (177ر -182ر)، 19 سطر، اندازه:12×20 سم [مؤيد: 2- 282]
56. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 36706
انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1133ق؛ اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: آهار مهره نخودی فرنگی، جلد تیماج مشکی ضربی، 12گ، 16 سطر، اندازه: 20x14/5
سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 30]
57. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 5678
آغاز: الزبورة (كذا) الاولى طوبی لرجل لا يسلك سبيل الاثمه؛ انجام: قال جزاءه (كذا) ان احرم وجهه على النار و انا لا اضيع أجر المحسنین، پس از این صد سوره، 4 صفحه ترجمه قطعه ای است از صحف حضرت ابراهيم خليل - عليه السلام -
در صدر نسخه نوشته شده: «ترجمه الزيور المنزل على داود النبي»، نسخه حاوی صد سوره است، مترجم و راوی آن شناخته نشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا شنبه 28 جمادی الاول 1156ق؛ واقف نادرشاه، تاریخ وقف 1145 [در فهرست کذا]، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با روپوش پارچه، 53گ، 9 سطر، اندازه: 25x17/5 سم [ف:5-8]
58. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18839 ض
بی کا، تا: 1162ق [د.ث. مجلس]
59. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11807/2
آغاز : الحمد لله أبداً على كل نعمة و الصلوة على رسوله محمد و آله صفوة الأمة أما بعد فهذه في بيان الأحاديث القدسية؛ انجام و من كان تائباً فأنا الذي تھيته عن الذنوب ومن كان عادياً فأنا الذي ...
در این رساله «احادیث قدسی» به صورت «صحيفة، صحیفه» در چهل صحیفه آمده است، موضوع احادیث، بیشتر اخلاقی و در مذمت دنیا می باشند؛ خط: نسخ، كا: سید علی فرزند سید محمد تا: 1165ق؛ افتادگی انجام؛ مصحح، کاغذ: فرنگی، آهار مهره، 15گ (306-320)، 17 سطر، اندازه:9×15سم [ف: 30- 28]
60. تهران: ملی: شماره نسخه: 2886/1
آغاز: برابر؛ انجام: یابن آدم اذ اقمت بين يدي فقم كما يقوم العبد الذليل ( برگ 21ب) .. و ليكن هذا آخر ما اردنا .. على يد الحاطی خاک قدم دوستان .. عند المحمد بن مرحوم محمد صادق نوری 1181
مکرر نسخه 3877/2 با اندک اختلاف، این نسخه 46 بند است و نسخه 3877/2
در 39 بند است. تا بند 77 هر دو مطایی یکدیگر هستند بعد از مختلف می شوند؛ خط: نسخ خوش، کا: عبدالمحمد بن محمد صادق نوری، تا 1181ق، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوا رویه تیماج زيتونی دوره جدول با گل و بوته فشرده، 15گ (7-21پ)، 19 سطر (8/5×15/2 )، اندازه:13×21سم [ف : 17- 130]
61. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 10359/2
کا: محمد صادق بن مرتضی حسینی تبریزی، تا: 1191ق، جا: اصفهان، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 20گ (90ر-109ر)، 14 سطر، اندازه: 10×15/5سم [ف: 26 -301]
62. ساری عمومی ساری؛ شماره نسخه: 142/1
آغاز: برابر انجام: أن هذا لفي الصحف الأولى صف ابراهيم و موسی تم .
هر حدیث به صورت زیرنویس ترجمه فارسی دارد؛ خط: نسخ کا: شيخ حمزه ابن شیخ محمد صالح کر کاودیلی از محال زیتون رودبار، تا 1192ق؛ کاغذ: اصفهانی، 7 سطر (8×15)، اندازه:
ص: 66
11/5×21/5سم [ف: 112]
63. قم، گلپایگانی، شماره نسخه:7884- 29/264
آغاز: برابر، انجام: 32 بسم الله يابن آدم اجلك يضحك بأملک و فضائي يضحك من حرزک وتقديري يضحک من تدبيرک وآخرتي تضحک من دنياک وقسمتي
خط: نستعليق، بي كا، تا: قرن 12و13؛ افتادگي: انجام؛ مصحح، باترجمه زيرنويس برخي از لغات در اول نسخه، شيخ شهيد زين الدين عاملي چهل سوره از تورات موسي انتخاب فرموده ! پس ازچهل سوره لغات عربي با ترجمه در نسخه درج شده، گويا بندی از کتابی در لغت است؛ جلد: مقوا عطف گالينگور قهوه اي،20گ، 13سطر، اندازه: 12×16سم [ف: 1- 113]
64. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 2504/2
خط: نسخ، بی کا، تا: فرن 13، 19گ (144-162)، اندازه: 10/5 ×15سم [ف: 4- 129]
65. همدان: برنا، قاسم؛ شماره نسخه :3/ 46
خط: نستعلیق، بی کا، تا: فرن 13؛ قطع: ربعی [نشریه: 5- 379]
66. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8789/2
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13، 15 گ (112 پ۔ 126پ) [مختصر : ف:160]
67. تهران: دانشگاه شماره نسخه: - 358/2
انتخاب کرده حضرت امیر به فارسی خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 14گ (7ر -20)، 20 سطر (11×18)، قطع ربعی، اندازه: 25x19سم [ف: 16- 249]
68. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 2/ 7553 - 38/173
آغاز: کتابی فجعلتموه تحت اقدامكم فاخذتم الدنانير فجعلتموها فوق رؤسكم، انجام: و الشمس و القمر و النجوم تشهدون علیك خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام، جلد: مقوا عطف گالینگور قهوه ای، 26گ، 11 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 1- 113]
69. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه : 2068- 168/ 11
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: فرن 13؛ در پنج برگ پایانی نسحه مطالبی متفرقه در اصول فقد [نهی، عموم، الف و لام، مفرد و ..) تحریر شده و در پایان آن آمده که «من تحقیقات مولانا آقا سيد على»؛ جلد: گالینگور، 15گ، 17-20 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1 - 112]
70. مشهد؛ گوهر شاد شماره نسخه: 1/ 650
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13، در برگ 18 يکصد منزل عرفانی است، مصحح: مهر: حاج سید سعید کاغذ آهار مهره، جلد مقوا با روکش کاغذ ابری عطف و گوشه پارچه، 14گ (1-14)، 17 سطر (9/5×14 )، اندازه: 21٫5x15سم [ف: 2- 760]
76. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:ص13505
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ نخودی، جلد: مقوا، 11گ،19 سطر، اندازه: 13/5×21سم [ف: 14- 10]
72. تهران: مروی شماره نسخه : 685/2
چهل حدیث؛ بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: خشتی [ف: 294]
73. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 1 /95
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مهر: «افوض امرى الى الله محمد شریف
بن محمد جعفر»، (بیضی)، جلد. تیماج مشکی، 48گ (1پ-48ر)، اندازه:
14/5x10سم [ف: 71]
74. قم؛ معصومیه: شماره نسخه: 689/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای، 13گ (64پ۔ 76ر)، مختلف السطر (9×11)، اندازه: 15x10 سم [ف: 2- 330]
75. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 239467
آغاز: برابر، انجام: فلايغرنكم الحياة الدنيا ولايغرنكم بالله الغرور و السلام علی من اتبع الهدی
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ مترجم به فارسی زیرنویس، با ترجمه 12 سوره؛ محشی؛ واقف: سردار کل یار محمد خان افشار، تاریخ وقف : خرداد 1332، کاغذ: شکری، جلد. تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج، 56 گ، 12 سطر، اندازه 9×16سم [ف: 26 - 25]
76. يزد: وزیری: شماره نسخه: 1869/1
بی کا، تا قرن 13 کاغذ: کبود آهار مهره، جلد. تیماجی مشکی، 20گ (1-20)، اندازه: 16/5×21 سم [ف: 3- 1079]
77. قم؛ طبسی، شماره نسخه : 4/ 261
آغاز: برابر، انجام: يا موسی بن عمران يا صاحب البيان اسمع
خط نسخ، بی کا، تا قرن 13 افتادگی: انجام ؛ جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج سرخ، 12گ، 20 سطر، اندازه: 13×19سم [ف مخ: 1- 36]
78. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 2532/2
خط نسخ، كا: حاجی علی اکبر بن حاجی محمد علی شاه میرزایی شهیرزادی، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی کبود و سفید، جلد: تیماج مشکی، 11گ (62ر -72ر] ، 16 سطر (9/5×17 )، اندازه: 13×21سم [ف: 9- 1331]
79. تهران: مجلس، شماره نسخه: 1202/51 - طباطبائی
آغاز: برابر، انجام: يا موسی آنی وضعیت اربعة في اربعه. .. و من اراد و اعظا فالموت يكفيه من طلبنی وجدنی و من وجدنی احبني و من احبنی اشقني .. و من قتلته افدیته صدق الله
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13، در پایان این نسخه بر دیگر نسخه ها افزونی دارد؛ 50گ [ف: 23- 730]
80. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 14553/5
آغاز: برابر؛ انجام: الحديث السابع عشر: يقول الله تعالى: يابن آدم إعغمل كما أمرتك و انتهى كما نهيتك عنه أجعلك حياً لا يموت أبداً و أنا حي أموات أبد و اذا قلت کن فیکون .. کنت مجيباً به اذا دعاني و إن سئلني أعطيته. .
شامل هفده حدیث؛ خط: نستعلیق، کا: لطف الله بن محمود، تا:
ص: 67
قرن 13؛ محشی، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 5گ (98پ۔ 102ر)، 16 سطر (7/5×16 )، اندازه:11×17سم [ف: 36 -569]
81. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 13319
کامل؛ خط: نسخ، کا: رضا بن موسی الرضا دامغانی، تا: قرن 13؛ حواشی اوراق روایاتی است در اخلاق و آداب واقف: عباس فخيمی، تاریخ وقف: آذر 1362، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 15گ، 12 سطر، اندازه:16/5×22 سم [ف: 26- 26]
82. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 38355
آغاز: برابر، انجام عمل الابرار بعمل الفجار فلا تغرنكم الحيوة الدنيا ولايغرنكم بالله الغرور
خط: نسخ خفي، كا: محمد صالح، تا: قرن 13؛ افنادگی انجام ؛ کاغذ: نخودی فرنگی، 1گ، اندازه 10×15سم [ اهدائی رهبر : اخبار1- 31]
83. مشهد؛ رضوی شماره نسخه:36613
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، دو صفحه ابتدای این نسخه به صورت تحت اللفظی به فارسی ترجمه شده؛ اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ فستقی فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی با عطف تیماج قهوه ای، 22 گ
، 20 سطر، اندازه: 14×21سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 32]
84. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13482/4
آغاز: برابر؛ انجام و کم من عبد قترت عليه الدنيا فصبر و مات فدخل الجنة
خط: نسخ، بی کا، تا: فرن 13؛ دارای خطبه کوتاهی است، دارای حواشی با نشان «كنز» و غیر آن، مصحح، در انتها حدیثی از حضرت امام رضا (علیه السّلام) آمده؛ مهر در باغ گل احمد. . (مستطيل )، تملک کاظم بن حسن اردکانی یزدی، ملامحمد على مقدسی یزدی اردکانی؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی مجدول، 38گ (109-146)، 12 سطر، انداره: 5×16سم [ف: 34-
210 ]
85. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3577/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی، در بیست برگ آخر قصص متفرقه ای از تاریخ کربلا آمده؛ 7گ (173پ۔ 179پ)، 21 سطر، اندازه: 5/ 20×5/ 30سم [محدث ارموی مخ 1- 66]
86. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 15129
آغاز: بسمله، الحمد الله رب العالمین و الصلوة و السلم على خير خلفه محمد و آله اجمعین؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ برخی از سور در متن و حاشیه مترجم به فارسی واقف مكتبة امير المؤمنين (علیه السّلام)، تاریخ اردیبهشت 1365، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج عنابی، 12گ، 14 سطر، اندازه: 15×20/5 سم [ف: 14- 7 ]
87. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 16550
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13 واگذاری بنیاد مستضعفان در شهریور 1367؛ کاغذ: نخودی، 6گ، مختلف السطر، اندازه: 17/5x11 سم [ف: 14- 8]
88. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: ض 14263
آغاز: برابر، انجام: و البخيل مذموم و الحسود مغموم و النعمة لا تدوم و النا قد حی قیوم.
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13، ترتیب سور رعایت نشده است؛ واقف سید محمد باقر موسوی سبزواری، تاریخ وفق: محرم 1405؛ جلد: تیماج مشگی، 6گ، اندازه: 21/5x15/7 سم [ف: 14- 8]
89. مشهد: رضوی شماره نسخه : 9190
انجام: باین آدم الموت نازل یک و آن گرفت و اصبر.
موجودی تا سوره 32 می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13 افتادگی انجام؛ واقف: شیخ محمود واعظ حلبی، تاریخ وقف: آذر 1341، کاغذ: نخودی، جلد: بیاض، 10گ، 14 سطر، اندازه 10/3 ×21سم [ف: 14-9 ]
90. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14369/11
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ جلد. تیماج مشکی ضربی مجدول، 11گ (113ر-123ر)، اندازه: 16×21سم [ف: 38- 498]
91. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 9061
آغاز: برابر؛ انجام: ان هذا لفي الصحف الأولى صحف ابراهيم و موسی تمت بعون (الله )
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد تازه، 22گ، 13 سطر (7×10)، قطع: بغلی، اندازه 11×17سم [ف: 17 -283]
92. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 8555/2
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 9گ (64پ- 72پ)، قطع: ربعی، 20 سطر (8×15) [ف: 17 - 161]
93. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1/ 2358
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 5- 472]
94. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: -9467/3
در فهرست با نام «منتخب التوراة»، آمده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید، مراغی، تا قرن 13، 5گ (10پ - 14ر) (مختصر ف: 809]
95. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگی؛ شماره نسخه: 1/ 750الف
بی کا، تا: قرن 13، کاغذ. شکری، جلد: جرمی [رشت و همدان - ف: 1226] 96. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه 1405
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13: 11گ، اندازه : 14/5×19 سم [نسخه پژوهی 2 -109]
97. تهران: عبد العظيم شماره نسخه :658/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13: مصحح، بعد از رساله در دو صفحه احادیث پراکنده درج شده است، 6گ، 24 سطر، اندازه:17×20/5سم [ف: 1- 39]
98. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 451- طباطبائی
ص: 68
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ عالی، کا: محمد هاشم اصفهانی، تا 1205ق؛ كاتب از شاگردان احمد تبریزی است. این مرقع مشتمل بر 32 قطعه است که چهل سوره تورات را به صورت مرقع در آورده است. تمام صفحات دارای جدول به قلمهای چندگانه زر و زنگار و مشکی و کمند به ده قلم زر و مشکی است. بین خطوط جدول و نیز بین جدول و کمند به شیوه گل و بوته ترصيع و تذهیب شده؛ کاغذ: فرنگی، جلد روغنی با نقش گل و بوته و حاشیه مذهب، 32گ، قطع: وزیری، اندازه: 15×22سم [ف: 24- 296]
99. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 8244/3
خط: نسخ معرب، بی کا، تا: 17 جمادی الاول 1208ق، به دستور میرزا عبد الوهاب خان سرهنگ فوج اصفهان؛ افنادگی: آغاز (برگ اول)، جلد: رو ترمه عطف و حواشی تیماج قهوه ای پشت تیماج قرمز، 21گ (61ر-81ر)، 15 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 21- 202]
100. شیراز: ملی؛ شماره نسخه ف: 323/7
آغاز: برابر، انجام: رب لاتذرنی فردا و انت خير الوارثین و صلی الله على سيدنا محمد و آله اجمعین - تمت الرساله بعون الملک الوهاب سنه 1215
معانی آنها با جوهر سرخ در زیر آنها نوشته شده است و متذکر شده که چهل سوره از توراة موسی انتخاب شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا
1215ق، 20، 20گ، سطر، اندازه : 6/5×12/5 سم [ف: 1- 303]
101. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 6/ 3851
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1221ق، مصحح: جلد. تیماج قهوه ای، 8گ (56پ -63پ)، اندازه: 11×18سم [ف: 10- 239]
102. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 855/17
كا: عبد الرحيم بن کریم قمی کهکی، نا: 1221ق، جا: فم مدرسه خان (نشریه 7- 134]
103. خوی، نمازی، شماره نسخه : 4/ 635
خط: نسخ، بی کا، تا 1222ق؛ واقف: حسن صدرزاده خویی ؛ تاریح وقف: 1347ش، جلد: تیماج قهوه ای ضربی 14 سطر اندازه: 15x10 سم [ف:
344]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 874/4
نسخه اصل: همان نسخه بالا، 35ص [عکسی ف: 3- 65]
104. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1684/2
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابراهیم قمی تفرشی، تا 1224ق، جا: دار العلم قزوین: 12گ (50-61)، اندازه: 15/5 × 23/5 سم [نسخه پژوهی: 3- 165]
105. یزد: وزیری؛ شماره نسخه : 2452/2
بی کا، تا 1225ق، واقف: سید عبد الوهاب حسام زاده، کاغذ: فرنگی، جلد مقوایی روکش کاغذ ابری آبی سفیا، عطف تیماج عنابی، 17گ (33-49)، 17 سطر ( 6×10/5 )، اندازه: 10/5 × 15/5 سم [ف: 4- 1299]
106، تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 10569/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 1225ق؛ جلد: تیماج سیاه با ترنج، 9گ (11پ- 19پ)، اندازه: 15×21 سم [ف 33/1 - 106]
107. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه: 3 - مجموعه بدون شماره
کا: طاهر بن صالح حسینی مازندرانی، تا: سه شنبه صفر 1225ق، جا: مدرسه صادقیه [دليل المخطوطات: 1- 274]
108. قم: گلپایگانی شماره نسخه: 1/ 5905- 29/345
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: حاج محمد حسن بن على، تا: دوشنبه 18 جمادی الثانی 1225ق؛ ترجمه ها به نستعلیق و در لابه لای سطور و به شنگرف، جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول گرهی، 46گ، 10سطر، قطع: بياض رفعی، اندازه: 8×16سم [ف 1- 112]
109. یزد؛ وزیری شماره نسخه: 3630/2
آغاز: بسمله الحمد لله الذي جعل حدیث ذات قدسيه شرفاً اللذاکرین؛
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن شاطر ابو طالب، تا: 1226ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی ضربی زرین، 21ص ( 85-65)، 20سطر (10×15/5)، اندازه: 16×21/5 سم [ف: 5- 1729]
110. تهران: ملک: شماره نسخه : 3/ 6260
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: 1227ق؛ کاغذ. رنگارنگ، جلد: میشن مشکی [ف: 9- 298]
111. قم، گلپایگانی، شماره نسخه : 5300/4 - 26/180
آغاز: برابر، انجام: يابن آدم خلقتك لنفسي فلاتلعب وكفلت رزقک فلاتتعب يابن آدم خلق للبقاء وانا حي لا اموت اطعني اجعل حياً لاتموت تمت.
خط: نسخ، كا: عباسعلی بن زین العابدين مازندرانی، تا: 1228ق؛ جلد. تیماج مشکی ضربی مجدول، 15گ، 17 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 1- 112]
112. قم؛ مرعشی شماره نسخه : 8215/7
خط: نسخ، كا: حسین حسنی لاریجانی نیاکی، تا: 1229ق، جلد:
تیماج قهوه ای، 9گ (255پ-263پ)، اندازه: 21×35سم [ف 21 - 183]
113. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه :43/ 4063- 183/ 20
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1230ق، جلد: تیماج مشکی، 18 گ، 13 سطر، اندازه 9×15 سم [ف: 1- 111]
114. تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 8372/3
آغاز: برابر، انجام: والصلوة و الرحمة علیک منی دائمة .. و آله اجمعین.
خط: نسخ، بی کا، تا 1233ق؛ در حاشیه و ذیل و بالای سطور، افتادگی ها تحریر شده است؛ جلد. تیماج قهوه ای مجدول گرهی،
ص: 69
23گ (73ر- 95پ)، 11سطر، اندازه:13/5×23سم [ف: 27/2 -84]
115. دامغان؛ قمر بنی هاشم (علیه السّلام): شماره نسخه:/2 140
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد حسن بن محمد زکی کمال آبادی، تا: 1234ق، مصحح، محشی، در نهایت وصیتی از امام حسن (علیه السّلام) و حکاینی آمده است؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی بدون مقوا، 13گ، اندازه: 11×19 سم [ف:- 6]
116. مشهد: الهیات، شماره نسخه: 504/1
خط: نسخ، بی کا، تا رمضان 1234ق، جلد. تیماج مشکی ضربی، 21 سطر ( 8×14/5)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 1- 394]
117. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9222/1
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسن ابن جعفر اسکویی، تا: 1236ق؛ جلد: تیماج فرنگی سرخ، 17گ (1ر- 17ر)، 14 سطر، اندازه: 14/5×20/5سم [ف: 30- 19] 118. خوی: نمازی شماره نسخه : 618/2
خط: نسح، كا: على بن ملا محمد سیورجانی (از محال کر کر]، تا 1236ق، جا: نجف اشرف؛ تملك: شیخ عبد الله و عاریه میر عبد الشکور 18 ربیع الثانی 1308، جلد. تیماج مشکی، 18 سطر، اندازه:14×20سم [ف : 330]
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه : 873/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا، 14ص [عکسی ف: 3- 62]
119. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2/ 1562
آغاز: الحمد لله رب العالمين .. اما بعد بدان که این رساله ای است از کلام امیر المومنین .. موعظه اول می فرماید که عجب دارم از کسی که بقین داند مردن را
نسخه اصل: کتابخانه مدرسه نماری - خوی 800 [در این کتابخانه این رساله با این شماره یافت نشد] ترجمه ای است از «الاحادیث القدسية منسوب به امیر مؤمنان (علیه السّلام) که در آن چهل موعظه تورات را حضرت ترجمه فرموده است. در نسخه حاضر این مواعظ، پنجاه موعظه و ماخوذ از تورات و انجیل دانسته شده ولی در ترجمه بیش از بیست و شش موعظه نیامده است: بی کا، تا: با تاریخ 1338ق؛ 18 ص (11-28) [عکسی ف: 4- 386]
120. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 3877/2
آغاز: بسمله، حماد له، وصلى الله على خير خلقه محمد و آله اجمین و بعد فهذه فایده. .. هي اربعون سوره منتخبه من التوریه. . السوره الاولى يقول الله: انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد ابراهيم بن محمد اسماعيل بن محمد جعفر خراسانی، تا: 1339ق، کاغذ: فرنگی سفیان، جلد: تیماج حنایی یک لا از بیرون قهوه ای شده با ترنج و گل و بوته، 17گ ( 106پ- 122ر)، 14-16 سطر (8×14 و
7/5×15/5)، اندازه : 14/2×20/2 سم [ف: 17- 117]
121. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه : 6/ 830
خط: نسخ، کا: مراد طباطبائی بروجردی، تا: 1239ق، جا: تبریز؛ جلد چرم زرد، 33 گ (82پ-114ر)، اندازه: 10×14سم [مؤبد: 2 - 274 ]
122. اصفهان: دانشگاه اصفهان، شماره نسخه: 233/5
در چهل سوره فارسی بی کا، تا 14 شعبان 1240ق، کاغذ: فرنگی، [نشریه: 11- 932]
123. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 1853/2 - 10/163
آغاز و انجام: برابر
خط : نسخ، كا: نجفعلی لنکرکنانی، تا دوشنبه 4 جمادی الاول 1245ق، جا: قریه دانعسفان، مصحح: جلد: تیماج قهوه ای، 6گ، 22 سطر، اندازه: 20x14/5
سم [ف: 1- 112]
124. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 70/3
شامل چهل سوره؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 14 شعبان 1246ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 19گ (43ر - 61پ)، اندازه: 14/5×21
سم [ف: 226]
125. قم: فيضية: شماره نسخه : 1920/4
چهل سوره خط: نستعلیق، کا: محمد بن مرتضی قلی، تا : 1246ق؛ 20گ، 14 سطر، اندازه: 10×16 اسم [ف: 3- 149]
126. یزد؛ وزیری شماره نسخه: 1/ 3345
خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد تقی بن ابوالقاسم تهرانی، تا 1246ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج مشکی، 20ص (1-20)، 11 سطر (8×15)، اندازه:14×21 سم [ف: 5- 1621]
127. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 10843/7
آغاز: و او شدیدترین مردم است در عذاب روز قیامت زیاد می کنم عذاب را بر بالای عذاب دیگر بر ایشان بر آن چه کسب کردن از گناهان انجام تمام شد در روز بیست سیم محرم الحرام در سنه 1246
کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، نا: 23 محرم 1246ق؛ جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و سرترنج مجدول، 22گ (81ر-102پ)، 14 سطر (8×15)، اندازه: 14×1/5 اسم [ف: 20- 409]
128. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:ض 9615
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: محمد علی بن محمد موسوی لاریجانی، تا: یکشنبه 8 جمادی الاول 1246ق، كاتب اشتباهاً پنجاه سوره ذکر نموده زیرا او سوره سی و توابع آن را از قلم انداخته است، محشی؛ واقف خان بابا مشار، تاریخ وقف
ارديبهشت 1346؛ جلد. تیماج مشگی، 9گ 20-22 سطر، اندازه:15×21سم [ف: 14- 7]
129. قم، گلبایگانی شماره نسخه: 3/ 1633- 183/ 9
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسین بن محمد کاظم شزکی، تا پنج شنبه 29 رمضان 1250ق؛ مصحح، جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 28گ، 10 سطر، اندازه 10×15سم [ف: 1- 111]
ص: 70
130. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22261
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: محمد حسین بن محمد علی حسینی، تا شوال 1251ق؛ مصدر به چهار برگ در مطالب متفرقه؛ واقف: شهید کبریائی، تاریخ وقف: شهریور 1374؛ کاغذ: فستفی، جلد: تیماج قهوه ای، 28گ، 21 سطر، اندازه 15×1/5 2سم [ف: 26- 22]
131. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 22973
آغاز: برابر، انجام: فلا تموتوا قلوبكم بحب الدنيا فزوالها قريب
خط: نسخ، بی کا، تا: سلخ رمضان 1252ق، واقف مرحوم سید عبد الباقی آیت اللهی، تاریخ وقف: اسفند 1374 کاغد شکری آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 26گ، 12 سطر، اندازه 1/5 1 ×15/2سم [ف: 29- 21]
132. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 6/ 4425
خط: نسخ، كا: يعقوب بن على لنكر کنانی موسوی، تا: دوشنبه 11 شعبان 1252ق؛ در برگ آخر متفرقاتی مکتوب است؛ جلد: تیماج مشکی ضربی بدون مقوا، 11 ص (140پ - 150ر)، 18 سطر، اندازه: 15×20/5سم [محدث ارموی مخ: 1- 66]
133. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 3/ 1628
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1253ق، 42گ (123-164)، اندازه: 11/5 ×20/5سم [نسخه پژوهی: 3- 155]
124. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2853/1
آغاز: برابر؛ انجام: فوجدته في تلاوة القرآن وطلب الميزان فوجدته في ذكر الله دائما وطلب البرفوجدته في السحاء صادق على (علیه السّلام)
خط: نسخ، كا: محمد حسن برزانی، تا 13 رمضان 1253ق؛ در ادامه متفرقاتی در احادیث ادعيه و طلسمات آمده است: جلد: تیماج قهوه ای، 26گ، 14 سطر، اندازه: 11×18سم [ف مخ: 1- 59]
135. بیرجند: دیانی؛ شماره نسخه : 157/1
خط: نسخ زیبا، كا: محمد حسن بن محمد علی، تا صفر 1254ق، جا: بیرجند، جلد تیماج قهوه ای بدون مقوا، 11گ (1ر-11پ)، اندازه: 17/5x11 سم [ف: -119]
136. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 33357
آغاز: بسمله. حمادله این فایده جلیله و موعظة بليغه است و ابتدا چهل سوره انتخاب کرده شد از تورات، انجام: پس قسم به عزت و جلال من هرگز احدی بر نمی گردد. .. 29 جمادی الاخر 1254
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا 29 جمادی الثانی 1254ق؛ اهدای رهبری، بهمن 1384؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 25گ، 11 سطر، اندازه: 10/5×20/5سم [اهدائی رهبر 2 اخبار1- 34]
137. مشهد رضوی، شماره نسخه: ض 15572
خط: نسخ، بی کا، تا: 13 محرم 1256ق، کاغذ: آهار مهره نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 15گ، 16 سطر، اندازه : 14/5×21سم [ف: 14- 10]
138. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12002/1
آغاز: برابر؛ انجام: کم من عبد فرطت عليه الدنيا فصبر و مات فدخل الجنة، تمت.
خط: نسخ، كا: فرزند ملا حسن بذشی بسطامی، قا: 1256ق؛ مصحح، در پایان بين برگ های (9- 12) احادیثی در مناجات آمده است؛ مهر: «صح اسماعیل» (مستطیل و بیضی)، کاغذ: فرنگی، 9گ (1-9)، 20 سطر، اندازه : 6/5×13 سم [ف: 30- 344]
139. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1287/5
خط: نسخ، كا: محمد اشکوری، تا 1256ق، مهر: «یا محمد بیضی»؛ جلد: تیماج قهوه ای، 50گ (66پ -115پ) ، اندازه : 10/5×17 سم [مؤيد: 3- 240]
140. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 38285
انجام: و ما ربك بظلام للعبيد
خط: نسخ جلی، کا: محمد اشکوری، تا 1256ق؛ از سوره دوم تا بیست و یکم مترجم به فارسی زیرنویس، عناویس و ترجمه به سرخی اهدایی رهبری، مهر 1386 کاغذ: نخودی آهار مهره ، جلد. تیماج ضربی قهوه ای سوخت با ترنج و سرترنج، 49گ، 4 سطر، اندازه: 10/5×16/7 سم [اهدانی رهبر: 2اخبار1- 31]
141. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 24755
آغاز: برابر انجام: يا ابن آدم لاتغفل عن عبادتي فاملا قلبک و بدنک شغلا و صدرک هما وغما و احجب دعائک وارد عملک و اعمل دنیاك عسرا و رزفک قليلا لااظلم
خط: نستعلیق، كا: قد اعلی موسوی نیشابوری بحرینی، تا: یک شنبه 26 ذیقعده 1257ق، اهدایی رهبری، اسفند 1376، کاغذ: نخودی، جلد مقوا رويه گالینگور، 6گ، 25 سطر، اندازه: 11×18سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 32]
142. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27561
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد کاظم بن عبد الله زرندی، تا: پنج شنبه 10 شوال 13257ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج یک لای مشکی، 15گ، 20 سطر مورب، اندازه: 10×14سم [ف:26- 22]
143. شیراز امام عصر؛ شماره نسخه: 2/ 262
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد باقر، تا: ربیع الاول 1257ق؛ 11گ (9-20)، 22 سطر، سطح مكتوب (9×17)، اندازه:14×20سم [ف: 1- 111]
144. یزد: وزیری: شماره نسخه: 1469/1
خط: نسخ، كا: ابراهيم شریف پسر حاج محمد علی یزدی، تا 1257ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد تیماج مشکی، 28گ، 16 سطر (6×11)، اندازه: 10×14/5
سم [ف: 3- 967]
145. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1323/2
آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلی الله على خير خلقه محمد و آله الطاهرین؛ انجام: که گویا می بینی مرا و اگر مرا نمی بینی بدرستی که من را نمی بینم
ص: 71
ترجمه کتاب «اربعون سورة من التوراة» خط: نستعلیق، کا: محمد بن مهدی موسوی خویی، تا: 1259ق. جلد: تیماج مشکی، 16گ (56پ-71ر)، اندازه: 15/5×20/5سم [مؤید: 2- 268]
146. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 667/1
خط: نسخ، بی کا، تا 1259ق. جلد: تیماج قهوه ای، اندازه: 15×20سم [ف: 363]
147. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 4/ 2527- 207/ 13
آغاز: برابر انجام: ينبغي الانسان ان يقول كل ساعة وحين لاحول ولاقوة الا بالله العي العظيم. تمت
خط: نسخ، كا: محمد بن محمد باقر حسینی، تا: 1260ق؛ بعد از پایان رساله، نسخه دیگری از همین رساله تحریر شده که سوره های آن طولانی از نسخه اول است؛ جلد: تیماج مشکی ضربی ترنج با سر، 55گ، 15 سطر، اندازه: 11×16سم [ف: 1 - 113]
148. کرمانشاه؛ نجومی شماره نسخه: 1مجموعه بدون شماره
آغاز: برابر
بی کا، تا: جمعه 16 ذیحجه 1260ق [دليل المخطوطات: 1 - 267]
149. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5708/3 - طباطبائی
آغاز: برابر، انجام: در عشر اول شهر جمادی الاولی 1260 تمام کرد امید که توفیق رفیق باشد.
خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، تا 1260ق، کاغذ: فرنگی نباتی رنگ، جلد: تیماج مشکی یک لا، 7گ (3ر- 9پ-حاشیه )، 15 سطر، قطع: وزیری کوچک، اندازه : 16×22سم [ف: 22- 269]
150. کرمانشاه: نجومی؛ شماره نسخه: 2 مجموعه بدون شماره
كا: ولی محمد بن محمد حسن مهاجر لنکرانی، تا: رجب 1261ق[
دليل المخطوطات: 1- 276]
151. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 27988
آغاز: بسمله. حمدله اما بعد این فایده جلیله و موعظة بليغه و اینها چهل سوره است، انجام تمام شد چهل سوره که جناب امیر المؤمنين علي عليه السلام از تورات انتخاب فرموده اند. ..
ترجمه آمیخته به شرح چهل سوره منتخب از تورات به روایت امیر مؤمنان حضرت علی (علیه السّلام) بدون نقل متن عربی؛ خط: نستعلیق تحریری
کا: تصور علی، تا: 6 شعبان 1261ق؛ مذیل است به 26 برگ اخبار و شعر به زبان فارس و اردو. نام مترجم در نسخه نیامده است، دور نیست به قلم کاتب نسخه باشد؛ اهدایی رهبری ، دی 1380، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی، 23گ، و سطر، اندازه 12×20سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 33]
152. قم: مرکز احیاء شماره نسخه: 1/ 246
آغاز: برابر، انجام: يابن آدم طوبى لمن كسب طبياً.
خط: نسخ، بی کا، تا غره جمادی الاول 1262ق؛ با ترجمه زیرنویس فارسی به شنگرف؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 43گ (1ر-43پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 341]
153. خوی نمازی، شماره نسخه: 454/3
خط: نستعلیق، کا: على بن اصغر بن محمد، تا 1263ق؛ جلد: مقوایی، 12 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 228]
154. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه :764/5
آغاز: برابر، انجام: وعن أبي بريادة قال قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و نحن جلوس ذات يوم و الذي نفسي بيده لايزول قدم عبد يوم القيامة.
... قد تم .
چهل حدیث قدسی در اخلاق و مواعظ، سه حدیث پایانی در فضائل امیر المومنین (علیه السّلام) است. در پایان نام « منهاج الكرامة»، آماده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا 21 صفر 1263ق (مطابق با یونت ئیل ترکی)، جلد: پارچه سفید با گل برگ های سبز، 10گ (44پ -53پ)، اندازه: 16×22سم [ف: 2- 43]
155، مشهد؛ مدیر شانه چی؛ شماره نسخه:4/3
چهل سوره تورات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1263ق؛ قطع: خشتی [نشریه: 5- 602]
156. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:21023
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا 7 ذیحجه 1363ق؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد مقوا عطف و گوشه میشن قهوه ای، 9گ، 18 سطر، اندازه : 15/5×21 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 33]
157. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22506/2
خط: نسخ، بی کا، تا پنج شنبه 3 صفر 1263ق؛ کاغذ آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای لایه ای، 21 سطر (8/5×14/5 )، اندازه :15/5×21سم [ف:2- 705] 158. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: ض 16590
انجام: فلا يغرنكم الحيوة الدنيا و يغرنكم بالله الغرور.
خط: نسخ، بی کا، تا 1264ق؛ تمام مطالب در حاشیه مکتوب است و متن نسخه کاملاً سفید می باشد؛ واقف حسین نمائی، تاریخ وقف: مهر ماه 1367؛ کاعل: نخودی، جلد مقوا، 7گ، مختلف السطر، انداره:14/5×20/5 سم [ف: 14 - 8]
159. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 39621
آغاز: برابر، انجام: فلا يغرنكم الحبوه الدنيا و يغرنكم بالله الغرور و صلى الله على محمد و آله الطاهرين الطيبين المكرمين اجمعین.
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: 1264ق، مجدول سرخ، ضمیمه به رساله ش
16590؛ کاغذ: نخودی سرخ، جلد: مقوا با عطف پارچه، مختلف السطر، قطع: وزیری کوچک، اندازه : 15/5 ×11/5سم (رایانه)
160. تهران: الهيات شماره نسخه -614/3
خط: نسخ، بی کا، تا ذیحجه 1264ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سرخ ضربی مقوایی، 25گ (92پ- 116ر)، 12 سطر ( 6/5×15/5)، اندازه: 14/5×21
سم [ف: 341]
161. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه : 38/2 ج
بی کا، تا: 1265ق [رشت و همدان - ف: 1193]
162. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :8465
ص: 72
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 21 شعبان 1265ق، جا: مدرسه حاج صالح در دارالسطنه قزوین: نسخه کامل است لكن اشتباهاً به جای سوره های 20 و 25 شماره های بعد از آنها نوشته شده از این روی به سوره 38 ختم گردیده است، دلیل است به: 1 نهج المسترشدین از علامه حلی در اصول دین و ناقص؛ موجودی تا فصل چهاراست، 2. فهرست کتب علامه مجلسی (2ورق)، 3. تعبیر خواب (یک صفحه)، 4، حدیثی از امام صادق (علیه السّلام) در کیفیت استخاره ذات الرقاع، واقف: شیخ غلامعلی فائقی، تاریخ وقف: آذر 1332؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، رویه پارچه، 11گ 16 سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف: 14 - 9]
163. تهران: ملک، شماره نسخه : 4000/2
در چهل سوره به عربی: خط: نسخ، بی کا، تا ذیحجه 1265ق؛ مجدول، کاغذ آهار مهره فرنگی و رنگارنگ، جلد: میشن قهوه ای روشن، 10 سطر، اندازه: 13/3×20/3سم [ف: 7- 138]
164. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 2/ 7747- 87- 52
آغاز: برابر
کا: ابراهيم محمد، تا: 1265ق، 17 گ، ، 13 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 1- 113]
165. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه : 7747/2 - 52/87
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: ابراهيم محمد، تا: 1265ق، 17گ، 13 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 1- 113]
166. مشهد: رضوی شماره نسخه: 7611
آغاز: بسمله، كتاب فيه مناجات موسی بن عمران و موعوده و حضول عن علي بن عبدالله المقری، انجام و الحمدلله رب العالمين .. جمادی الاول شهور سنه 1265
خط: نسخه بی کا، تا: 1265ق [القبائی ف: 219]
167. یزد؛ وزیری: شماره نسخه : 2/ 1044
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احمد، تا: 1265ق؛ جلد: مقوایی عطف چرم قرمز، 11گ (39-29)، 17 سطر (4/5×14/5 )، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 3- 832]
168. تهران: عبد العظيم، شماره نسخه: 703/5
آغاز: ترجمه: این است فایده بزرگ و پندی است رساننده و آن فايده بزرگ چهل سوره است ممتاز کرده اند عریان از تورات آن چنانی که سخن گفت خدای تعالی با آن با موسی پسر عمران سوره اول تعجب می کنم هر کسی را یقین می کند مردن را؛ انجام: ترجمه: حديث چهلم فرمود پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) اگر حدیث می کردم به همه آن چه نازل شده در شان علی پا گذاشته نمی شد بر موضع در روی زمین مگر فرا می گرفت خاک او را تا به آب. ترجمه فارسی چهل حدیث قدسی است مشهور به چهل سوره تورات، که به نام محمود ترجمه شده، با ماده تاریخ «عاقبت هم محمود گردان»؛ خط: نسخ معرب، كا: عبدالحسين بن آقا بابا مصرقانی ساوه ای، تا: پنج شنبه 5 ربیع الثانی 1265ق، جا: مدرسه التفاتیه قزوین: واقف: آیت الله مرعشی نجفی: 50 گ، 10 سطر، اندازه: 11/5×17سم [ف 1- 130]
169. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 23192
آغاز: برابر، انجام: ثم ركب و مضی
کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد رضا بن میرزا شاه، تا 1266ق؛ واقف: فخرالمحققین شیرازی، تاریخ وقف: مرداد 1375 کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای، 13 گ ، ، 20 سطر، اندازه:10/2×20 سم [ف: 26- 24]
170. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 26040
آغاز: برابر؛ انجام: و اعظمهم خطيئة و جرما .. سنه 1266
خط: نسخ، کا: يعقوب بن محمد حسن قمشه ای، تا: 1266ق؛ واقف: استاد جعفر زاهدی، تاریخ وقف : دی 1377؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد. تیماج مشکی ضربی با ترنج و سرترنج، 20گ، 16 سطر، اندازه: 15/5×21/5 سم [ف: 26- 25]
171. تهران: مؤسسه مطالعات اسلامی، شماره نسخه 124/5
آغاز :برایر ؛ انجام: قد تمت... في 2 شهر رجب المرجب سنه 1267
خط: نستعلیق، کا: محمد تقی بن محمد علی ارومجی، تا شوال 1266ق، کاغذ: زرد آهار زده، جلد: مشین مشکی نرم، 2گ (123ر-124پ)، 15 سطر (9/5×16)، اندازه: 16×22سم [ف: 97]
172. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 3617/2
خط: نستعلیق، کا: تقی بن رضا قزوینی، تا: صفر 1266ق؛ مصحح، 16گ (31پ-46ر)، 14 سطر، اندازه: 11×17/5سم [محدث ارموی مخ: 1- 66]
173. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه:5/ 1070
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن احمد، کتابفروش، تا 1269ق، جا: مدرسه اکبربه لاهیجان، در این نسخه ترجمه فارسی نیز فقره به فقره انجام شده است: جلد: تیماج قهوه ای، 33 گ (59پ - 91ر)، اندازه: 16/5 × 22/5سم [مؤيد: 3- 76]
174. قم؛ مرعشی شماره نسخه :3/ 5854
آغاز: الحمد لله رب العالمين .. اما بعد فقد قال الله .. و اذ قال لقمان لابنه. .. بعضی هر اینه تحقیق دادیم ما بلقمان حکمت؛ انجام: ریسمانی بر انگشت خود می بست برای نشان و بخاطر آوردن چیزی و می فرمود انگشتر برحذر است از تهمت.
خط: نستعلیق، کا: عبدالبافی بن کاظم حسینی (قزوینی)، تا سلخ
محرم 1270ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 54گ (96پ-149ر)، اندازه:13×19 سم [ف: 15- 236]
175. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 3053/1
آغاز: برابر انجام: لا اله الا انت يا ذالجلال والاكرام دعا علم الله تعالى لموسی ابن عمران فقال يا موسی من قرئها على مسبت دفع الله تعالى عنه عذابه و من قرأها
خط: نسخ، كا: عبدالصمد، تا: 1272ق؛ ترجمه فارسی احادیث با
ص: 73
خط شنگرف در لابه لای سطور، جلد. تیماج قهوه ای با ترنج و سر سیاه، 55گ، 16 سطر، اندازه: 5x10 اسم [ف مخ 1- 59]
174. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 571/1 - 27/241
آغاز و انجام: برابر
ترجمه ای است از احادیث قدسیه یا چهل سوره که از تورات نقل شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا 1274ق، به جهت فرزند سعادتمند ملاملك احمد؛ ترجمه زیر نویس و به شنگرف جلد: مقوای لابی، عطف تیماج، 28گ، 20 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 1- 112]
177. قم: فیضیه: شماره نسخه: 2041/2
شامل چهل سوره؛ خط: نسخ، بی کا، تا 1274ق؛ اندازه : 10×17 سم [ف: 2 -172]
178. یزد؛ وزیری شماره نسخه: 3236
آغاز: و عجبت لمن ابقن بالقبر کیف یضحک، انجام: فصبر و مات فدخل الجنة
خط: نسخ، کا: شیخعلی، تا: 1275ق؛ افتادگی: آغاز، ترجمه در بین سطور با شنگرف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجی تریاکی، 34گ، 8 سطر (6/5×13 )، اندازه: 10×16سم [ف: 5- 1582]
179. شاهرود؛ مدرسه اسماعيليه: شماره نسخه: 89/6
كا: على نقی بن محمد على بسطامی، تا: با تاریخ 1276ق [ف:- 19]
180. قم: مرعشی: شماره نسخه : 13847/4
آغاز: برابر انجام: یابن آدم خلق لنفسی فلا تلعب و کلفت رزقك فلا تتعب يابن آدم خلفتك للبقاء و انا حي لا يموت اطعني اجعلك حياً لا يموت تمت بعون الله الوهاب.
نسخه شماره 57/2 گزارش شده در جلد 1 فهرست همین کتابخانه؛ خط: نستعلیق، كا: أبو القاسم بن محمد حسینی، تا 1277ق؛ برگ 37ر نانوشته مانده است؛ کاغذ: فرنگی، 13گ (29ب -41ب)، 13 سطر، اندازه:8×13 سم [ف: 35- 185]
181، مشهد، شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 585/1
خط: نسخ، بی کا، نا: دوشنبه 9 رمضان 1278ق؛ جلد: مشکی 15گ ( 10پ-24پ)، اندازه: 10/5 ×17سم [مؤيد: 2- 90]
182. مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 36466
خط: نسخ خوش، کا: محمد بن محمد علی حسینی، ئا: دوشنبه 9 رمضان 1378ق، با مهر و یادداشت تملک کاتب؛ اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ نخودی فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و دو سر ترنج و حواشی زنجیره ای ضربی، 15 گ ، 17 سطر، اندازه 11×18 سم [اهدائی رهبر: 2اخبار1- 30]
183. قم: دارالحد يت: شماره نسخه : 32/11
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، كا: محمد حسین بن محمد حسیں، تا: 26 ربیع الثاني 1279 ق؛ 14گ (127پ-141پ)، 15سطر [ف: 30]
184. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: ض 12914
کامل، خط: نسخ، كا: محمد بن محمد تقی خوانساری، تا: شنبه 17 رجب 1280ق، واقف حسین کی استوان، تاریخ وقف: آبان 1348، کاغذ: حنائی آهار مهره، جلد. تیماج خرمائی، 10 گ ، 17 سطر، اندازه: 14/6×21سم [ف: 14- 7]
185. قم؛ مرعشی شماره نسخه :10610/3
خط: نسخ، كا: على بن محمد حسن رودباری قزوینی، تا 1281ق؛ این احادیث در برگ های (180-2017) تكرار شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 29گ (138پ - 166پ)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 27- 80]
186. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1039/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته تحریری، بی کا، تا: با تاریخ 1283 و 1286ق؛ 40 گ (253ر -292ر) [ف: 2- 12]
187. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 18326 ض
کا: ابراهيم بن سلطان سلیم، تا: 1285ق [د.ث. مجلس]
188. مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1/9 144
بی کا، تا: شوال 1286ق، افتادگی : آغاز جلد: تیماج قهوه ای، 14گ (112ر-125پ)، اندازه: 10/5 ×16/5 سم [مؤئد: 3- 356]
189. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :38593
آغاز، الذين آمنوا لم تقولون مالا تعلمون يابن آدم دینک لحمك و دمک فان صلح دینک، انجام: و من عشقته و من عشقته قتلته و من قتلته فديته و من فديته انادي في أخبار
خط: نسخ خوش، کا: محمد علی بن محمد رضا حسینی قزوینی، تا: شب پنج شنبه 12 شوال 1286ق؛ افتادگی: آغاز، اهدایی رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 14گ، مختلف السطر، اندازه:
10/5 × 16/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 32]
190. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه : 317/2
خط: نسخ، كا: علی اصغر موسوی، تا: شوال 1287ق؛ جلد. تیماج قرمز، 13گ
(31پ- 43ر)، اندازه:17×21سم [ف: 2- 45]
191. تهران: مجلس: شماره نسخه: 3043/3
آغاز: عجبت لمن ابقن بالموت كيف يفرح، انجام: با القليل تقنع ولا بالكثير تشیع.
ترجمه توراه از عربی؛ خط: نستعلیق ترسلی، كا: ابراهيم بن زین العابدین اصفهانی نعمة اللهی، تا 1290ق، کاغذ: فرنگی رگه دار و چهارخانه، جلد: مخملی بنفش، 3 ص (364-366)، قطع: نیم خشتی، اندازه : 13×20/5سم [ف: 10- 487]
192. اصفهان؛ دانشگاه شماره نسخه: 537/2
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1290ق؛ جلد. تیماج مشکی، 8گ (43ر- 50پ )، اندازه: 20x15/5 سم [ف: 2- 412]
193. تهران؛ ملک: شماره نسخه :3/ 631
خط: شکسته نستعلیق، کا: اسماعیل منشی، تا: جمادى الأول 1296ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن لاجوردی مغزی قهوه ای، 14 سطر [ف: 5- 118]
194. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8789/2
ص: 74
آغاز: الحمد لله رب العالمين... اما بعد این فائده جلیله و موعظه بليغه است و اینها چهل سوره است انتخاب کرده شده است از تورات که حق سبحانه و تعالی به حضرت موسی؛ انجام: پیش روی حضور پادشاهی جلیل برده باشند مانند کسی که گویا می بینی مرا و اگر تو مرا نبینی بدرستی که من می بینم.
خط: نستعلیق، بی کا، تا 13 و 14، جلد: مقوایی با روکش زرورق عطف پارچه ای مشکی، 15گ (109پ-123پ)، اندازه: 14/5 ×5/ 20سم [ف: 28- 264] 195. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ شماره نسخه 50/1ر
کاتب: سیاه جعفر بن حاج میر هاشم رشتی، تا: در شب شنبه 26 صفر 1300ق (پس از بازگشت دومین بار به تهران)، 24 ص (1- 24)، اندازه: 13/5×22 سم [رشت و همدان ف: 1193]
196. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5572/7
آغاز: برابر، انجام: فلاتكن كالحطب الذي يحرق نفسه بالنار لغيره لا اله الا الله حقا حقا محمد عبده ورسوله قد تمت.
حدیث قدسی، چهل سوره منقول و مترجم از تورات، خط: نسخ، کا: محمد اسمعيل بن آخوند ملا عبدالحسين بن آخوند ملا محمود، تا: قرن 14، کاغذ فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه ای ترنج و لچک و دور منگنه یک لا، 11 سطر، قطع: رقعی، اندازه 10/5×17 سم [ف: 17- 36]
197. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8897/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد مهدی بن علی بن یوسف از اولاد حسن مثنی، تا: سه شنبه 8ذیحجه 1303ق، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره با دو نوع ته نقش، جلد: میشن قهوه ای، 11 گ (541پ-551پ)، 19 سطر (10/5×16/5)، اندازه: 20/4×27سم [ف: 29/1 - 260]
198. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18023
آغاز: برابر؛ انجام: و بلای دنیا را عقوبت عاصیان... نور چشمی غلامعلی
خط: نستعلیق، کا: رمضان على بن میرزا بابا، تا: 1308ق، کاغذ : نخودی، جلد. تیماج، ابعاد متن:8×14، اندازه: 10×17سم [رایانه ]
199. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 57/4
آغاز: برابر؛ انجام: سوره چهلم: يابن آدم طوبى لمن كسب طيباً خط: نسخ زیبا معرب، كا: اسحاق بن عباس بن علی اصغر بن غیاث الدین انصاری گرمرودی اشلقی، تا: 1308ق، مجدول به شنگرف و لاجورد؛ جلد: تیماج قهوه ای، 28گ (9ر-36ر)، 12 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 1- 70]
200. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 15222
انجام: در روز قیامت زیاد میکنم ایشانرا عذاب بالاي عذاب بانجه می باشند کسب کنند
از مترجمی نامعلوم است که ابتدا متن سوره را ذکر نموده و سپس به ترجمه تحت اللفظی آن پرداخته است؛ خط: نستعلیق، کا: شكر الله بن ملا عیسی قاضی الموتی، تا 23 شوال 1313ق؛ واقف: موسوی گرمارودی، تاریخ وقف: 1365، کاغذ: الوان، فاقد جلد ، 55گ، 11 و 12سطر، اندازه: 20/5x13/2
سم [ف: 14- 11]
201. اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: 222/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ عالی، بی کا، تا 1313، 15گ، 24 سطر، اندازه: 26/5x15سم [ف: -137]
202. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 5799- 29/139
آغاز: برابر؛ انجام: و جمع کرد مال خود را برای وراث خود و میباشند سخت ترین مردم از حیثیت عذاب در روز قیامت زیاد میکنم ایشان را عذاب بالای عذاب بآنچه می باشند کسب کنند
خط: نسخ، كا: فیض الله طالقانی، تا 1315ق، جا: دارالخلافه طهران، برای دارالطباعة سید مرتضی؛ در آخر نسخه نصایح زبور منتخب از حياة القلوب مجلسی (در شش صفحه) اضافه شده است، مسوده چاپ سنگی تمامی برگها یک رو؛ جلد: مقوا با عطف گالینگور قهوه ای، 76گ، 18 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: - 1- 112]
203. قم: مرعشی، شماره نسخه :3/ 607
خط: نسخ، کا: عبد الله بروجردی، تا ذیحجه 1318ق، جا: بروجرد ترجمه فارسی زیر سطرها به شنگرف با نستعلیق نوشته شده است، جلد: تیماج قهوه ای، 23گ (237پ-259ر)، اندازه: 11×18سم [ف: 16- 74]
204. رشت: جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 6/ 146ح
حدیث هایی است به خواهش کهف الحاج والمعتمرين حاجی الله وردی: «رساله فائده ایست جلیل و موعظه ایست بليغ و این چهل سوره است انتخاب کرده شد از تورات که تكلم کرد حق سبحانه و تعالی باین به حضرت موسی بن عمران بی ترجمان و واسطه. ........؛ کا: شیخ محمد حسین ابن شیخ محمد رضا، تا: 1333ق؛ قطع: بياض رقعی (رشت و همدان ف: 1206]
205. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 1996
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، واقف نادرشاه؛ کاغذ: نخودی روشن، جلد: مقوا با روکش پارچه، 9گ، 18 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 5- 7]
206. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 1997
آغاز: برابر، انجام: و خالط المساکین
این نسخه حاوی 19 سوره است. سوره 1، 16، 17، 18، 19، 20، 21، 28 29 30 31 32 33، 34، 25، 26، 27، 38، 39 )؛ خط : نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: وسط؛ مکرر شماره 324، با مختصر اختلافی در عبارات واقف: حاج سید محمد شوشتری، تاریخ وقف 1309، کاغذ:. فرنگی سبزوش، جلد: مقوا با روکش پارچه ، 13گ، 10 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف:5- 8]
207. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :6782
آغاز: بسمله، الصحيفة الأولى يقول الله تبارک و تعالی شهدت
ص: 75
نفسي بنفسي ان لا اله الا انا وحدي لا شریک لی، انجام و اسكنته النار أن هذا لفي الصحف الأولى صحف ابراهيم و موسی و الحمدلله رب العالمین
رساله ای است حاوی ترجمه 40 صحیفه از صحف حضرت ابراهيم خليل و حضرت موسی (ظاهراً)، مترجم و راوی این صحن شناخته نشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، واقف: آقا زین العابدین، تاریخ وقف: سال 1166، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 72گ، 17 سطر، اندازه: 13/3×19/4
سم [ف: 5 - 9]
208. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 7911/11
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: حنایی و نخودی، جلد: مقوایی با عطف و گوشه پارچه، 16 ص (87-102)، سطور چلیپا، اندازه:13×24/5سم [ف: 17- 420]
209. مشهد: رضوی: شماره نسخه: 15572/3
خط: نسخ، بی کا، بی تا: کاغذ: شکری فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج یک لایه دار چینی، 8 گ ، (248-275)، 16 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 17- 307] 210. مشهد رضوی، شماره نسخه: ض13319
بی کا، بی تا [الفبائی ف: 182]
211. مشهد، گوهر شاد شماره نسخه: 543/11
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مهر: حاج سید سعید کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد. تیماج مشکی ضربی دار، 11گ (231-241)، 21 سطر (9×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 2- 650]
212. مشهد: الهيات، شماره نسخه :6/ 535
آغاز و انجام: برابر
فارسی و عربی، نظم و نثر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ برخی از سطور چلیپا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی لایه، 11گ، 13-17 سطر، قطع خشتی، اندازه: 21/5x16سم [ف 1- 447]
213. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 453/2
خط: نسخ، بی کا، بی تا: جلد: تیماج خرمایی، 20 سطور چلیپا اندازه: 13×24سم [ف: 1- 495]
214. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه : 594/2
آغاز:... التي في الكواکب ای فلل الكرسي بقدر الارض مائة مرة و اصغر الكواكب كالسماء، انجام: و احسن فان الله مع المحسنين وصلى الله على محمد و آله الطاهرین و لعنة الله على اعدائهم اجمعين و الحمد لله رب العالمین
خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز جلد چرم قرمز، 10گ (53ر -62پ)، اندازه: 10×15سم [مؤبد: 2- 103]
215. مشهد: شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 145/11
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد : چرم قرمز، 24گ (151پ - 174پ)، اندازه: 15/5 ×21/5سم [مؤيد: 1- 140]
216. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 2/ 550
بی کا، بی تا، 18 گ ( 60پ -77پ)، اندازه: 12/5 ×5/ 19 سم [مؤيد : 2- 49]
217. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 467/2
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد چرم مشکی، 12گ (123پ۔ 134ر)، 16 سطر، اندازه: 14/5 ×20/5سم [مؤيد: 1- 377]
218. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 2/ 560
بی کا، بی تا، جلد چرم مشکی، 17گ (214پ-230پ)، اندازه: 14/5×20/5سم [مؤيد: 2- 67]
219. تهران: ملی، شماره نسخه : 6797
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، کاغذ فرنگی نخودی، جلد: تیماج زرشکی یک لایی، 15گ (137-151پ) ، 16سطر ( 8×13/5 )، اندازه: 12/8×19
سم [رایانه ]
220. تهران: ملی، شماره نسخه: 4080/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج سیاه، ترنج و سرترنج و لچکی با گل و بوته مقوایی، 11 گ، (36پ۔ 40پ و 52 - 58پ)، 18 سطر ( 8/5×14/5 )، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 17- 413]
221. تهران: ملی، شماره نسخه: 1/ 4646
آغاز: برابر، انجام: انما مثلكم كالقبور المجصصه بری طاهرها مليحا و باطنها مولف مدعی است که در این رساله چهل سوره از تورات را به نقل از حضرت علی (علیه السّلام) به صورت سوره سوره گرد آوری کرده است. متن همراه با ترجمه به صورت زیر نویس است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای سوخته، 12گ (1-12)، 6 سطر (8×13)، اندازه: 13/5×20/5 سم [ف: 19- 307]
222. تهران: ملی، شماره نسخه:6808
خط: نسخ، کا: زین العابدین الشریف، بی تا؛ مصحح، کاغذ: فرنگی آبی، جلد. تیماج مشکی یک لابی مجدول میان جداول بوته های ریسه ای، 26گ (1پ -26)، 11 سطر ( 6×10/5 )، اندازه: 15x10 سم [رایانه ]
223. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 4447/4
آغاز: برابر، انجام: و الشمس و القمر و النجوم يشهدن عليک بما تقول و تفعل و انا مطلع علیک .
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج قهوه ای سوخته یک لایی عطف تیماج قهوه ای روشن، 14گ (58پ -71پ)، 15 سطر (6×14)، اندازه: 14×25سم [ف: 19- 65]
224. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 8247
آغاز: هذا كتاب حدین قاسمی ترجمه السورة الأولى عجب دارم
ص: 76
از کسی که یقین دارد به مرگ چگونه خوشحالی می کند، انجام: و می باشد سخت ترین مردم از حیث عذاب در روز قیامت زیاد می کنم ایشان را عذاب بالای عذاب بانچه می باشد کسب کننده . ..انجامد: تم الحديث القدسی. نسخه حاضر ترجمه فارسی این اثر می باشد؛ خط: نسخ متوسط، بی کا، بی تا؛ مجدول کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: کاغذ فرنگی نخودی، 7گ (30-136)، 19 سطر (15×20)، اندازه: 17/6×22/2سم [رایانه ]
225. تهران: ملی، شماره نسخه: 15664
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در برگ 95پ تا 97 پ چند حدیث از حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ائمه (علیه السّلام) نوشته شده است؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج قهوه ای مقوایی ترنج و سرترنج با گل و بوته عربی مجدول، 30گ (66پ-95پ)، 11 سطر (15/5×11/2) ، اندازه: 10/5 × 15/5
سم [رایانه]
226. تهران: ملی، شماره نسخه: 15664
آغاز: قال علي عليه السلام مسكين ابن آدم مكتوم الاجل مكنون العلل محفوظا العمل، انجام: كيف يصف الهه من يعجز عن صفة مخلوق مثله اللهم وفق لی بجاه محمد و عترته الطيبين الطاهرين
روایاتی اخلاقی و دینی از حضرت علی (علیه السّلام) است که گردآوری شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی ترنج و سرترنج با گل و بوته ضربی مجدول، 16گ (142-157پ)، 13 سطر (5/8×11/5)، اندازه : 10/5 × 15/5سم [رایانه ]
227. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4193/3
آغاز و انجام: برابر خاتمه تم بعون الله في تاريخ يوم الخميس رابع شهر شوال المعظم 1100
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مقوایی زرکوب، 13گ، 18 سطر (5/5×12)، اندازه:10/5×18سم [ف : 11- 199]
228. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4/ 3201
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، ترجمه ها با شنگرف در زیر سطرها نوشته شده است؛ کاغذ: فرنگی، 10ص (50-59)، قطع: رحلی، اندازه:30×41سم [ف: 10- 780]
229. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 770/9 - طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد. تیماجی مشکی رنگ، 12ص (44-55)، 19، 20 و 27 سطر، قطع: رقعی، اندازه:10×21سم [ف: 23 -61]
230. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 12006/2
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مجدول مذهب، جلد. تیماج مشکی سوخت با ترنج با سر، 20ص (42-61)، 19 سطر، اندازه: 16×28/5سم [ف: 35- 18]
231. تهران: مجلس: شماره نسخه: 4954/11
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: میر جعفر بن عبد الله حسینی، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد روغنی حاشیه گل و بوته میان ترنج، 14گ (96پ۔ 109ر)، 14 سطر (7/5×14
)، اندازه: 25x15سم [ف: 14- 236]
232. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6699/8
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای، 14گ (183پ۔ 196ر)، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف:20- 210]
233. تهران: مجلس: شماره نسخه: 17566 ض
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
234. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6/ 9516
آغاز: برابر خط
نسخ، كا: محمد رضا بن میر عبد الله حسینی دریاباری، بی تا: جلد:. تیماج قهوه ای، 8گ (168ر -175ر)، 23 سطر، اندازه:14×19/5 سم [ف: 30- 188] 235. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16979/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: چرم قهوه ای، 32 ص (223 - 353)، 19 سطر (12×20)، اندازه: 19×28سم [ف: 47-]
236. تهران: مجلس: شماره نسخه : 16913/79
آغاز: قال امير المؤمنین علی بن ابی طالب عليه السلام: اخترت من التوريه اثنا عشر كلمه و انا انظر اليها في كل يوم ثلث مرات. ...
اولها بابن آدم لا تخافن ذا سلطان، انجام: و كن كانک ترانی و ان لم تراني فان لم تراني قانا اراک
بی کا، بی تا، 1ص (153ب) [ف: 47-]
237. تهران: ملک: شماره نسخه: 1396/13
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا [ف: 5- 263]
238. تهران: ملک: شماره نسخه : 5824/9
بی کا، بی تا؛ جلد: میشن آلبالویی سیر ضربی، 9گ (108ر - 116پ)، 15 سطر، اندازه: 10/9×15/6سم [ف: 9- 59]
239. تهران: ملک: شماره نسخه: 3207/2
خط: نسخ، بی کا، بی تا: کاغد: ترمه ، جلد: میشن قهوه ای مغزی سیاه ،
22گ (94ر -115پ)، 17 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 6- 299]
240. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 4657/32
آغاز: برابر
بندهایی به عربی است همراه با ترجمه فارسی آن؛ بی کا، بی تا: خطوط راسته و چلیپا؛ کاغذ: فستقی، جلد رویه میشن سیاه مغزی دار، 4گ (161ر-164ر)، اندازه: 14/8×21 سم [ف: 7- 479]
141. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2896/6
آغاز: بسمله بر رأی خورشید آرای... اخوان مؤمنین پوشیده نماند که چهل سوره از کتاب تورات موسی، انجام: و رستگاری تمام و کامل ای فرزند آدم
ص: 77
گویا از احمد بن محمد طاهر از ترجمه علی (علیه السّلام) به دستور محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) از عبرانی؛ خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمد طاهر، بی تا: جدول زر و مشکی و شنگرف، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 11گ (97-107)، 31 سطر (1678)، اندازه: 13/5×24سم [ف 10- 1742]
242. تهران: ادبیات، شماره نسخه : 70/14 - د
بی کا، بی تا: 7گ (227پ -232ر و 234پ - 235ر) [ف: 1- 139]
243. تهران: حقوق؛ شماره نسخه: 11/25 - ب
بی کا، بی تا، 2گ (334ر -335پ) [ف: 449]
244. تهران: عبد العظيم؛ شماره نسخه: 649/26
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 16گ (233ر -248ر)، 16 سطر، اندازه 11/5×18/56 سم [ف: 1- 39]
245. تهران: مدارک فرهنگی شماره نسخه : 21/2
آغاز و انجام: برابر
كا: محمد نصیر خوانساری، بی تا، دارای جدول و کمند آبی کاغذ: فرنگی مایل به حنایی و آبی، جلد مقوایی با روکش کاغذ صورتی و عطف پارچه بنفش، 40گ (26پ-65)، اندازه :10×17 سهم (ف : 18]
246. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 2915/2
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 10گ (47پ -56ر)، اندازه: 17×21/5سم [ف: 8- 109]
247. قم: مرعشی: شماره نسخه : 6077/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 13گ (31پ- 43پ )، اندازه: 11×18سم [ف: 16- 81]
248. قم؛ مرعشی: شماره نسخه :4/ 6622
خط: نستعلیق، کا: سیاہ احمد حسینی، بی تا، جلد: تیماج زرد بدون مقوا، 12گ (64پ-75پ ) ، اندازه: 11×17سم [ف: 17- 191]
249. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 8319/5
خط: نسخ، کا: حسین بن محمد رضوی متخلص به قدری، بی تا: جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 34گ (145پ-177پ)، اندازه: 13×22 سم [ف 21- 283] 250. قم مرعشی شماره نسخه: 4370/1
آغاز: يقول الله عز وجل عجبت لمن أيقن بالموت كيف يفرح... می فرمایند خدای عزوجل که عجب دارم از کسی یقین دارد بمرگ چگونه شاد می گردد
خط: نستعليق، كاتب = مترجم (شاید)، بی تا، این احادیث در نسخه حاضر به فارسی زیر سطر ها ترجمه شده است؛ جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 28گ (1پ-28پ)، 17 سطر، اندازه: 10/5 × 15/5سم [ف: 11- 370]
251. قم؛ گلپایگانی، شماره نسخه :8894/5 - 59/114
آغاز: بسمله الحمد لله الذي جعل حدیث ذاته شرفا للذاکرین و انعم ايضاحه على عباده؛
خط نسخ، كا: ابراهیم، برای آخوند ملا محمد باقر، بی تا، 23گ ( 72- 94)
، 15 سطر، اندازه:10×16سم [ف: 1- 113]
252. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 1/ 8741- 58/191
آغاز: تنفد خزائنی و لاينقص ملکی انا الوهاب السورة الخامس عشر یا ایها الذين آمنوا لم تقولون مالا تفعلون باین آدم دینک لحمک و دمک
از سوره پانزدهم تا آخر؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 20گ (1-20)، 11 سطر، اندازه: 10×14سم [ف: 1- 113]
253. قم: گلپایگانی شماره نسخه : 178/8/2 - 10/98
آغاز: برابر... معنی سوره اول یعنی عجب دارم از کسی که یقین دارد به مرگ چگونه خوشحال می شود؛ انجام: برابر؛ .. و جمع کرد مال خود را برای وارث خود و می باشد سخت ترین مردم از حیثیت عذاب در روز قیامت زیاد می کنم ایشان را عذاب بالای عذاب به آنچه باشند کسب کنند.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 25گ، 18-20 سطر، اندازه: 17/5 × 21/5سم [ف: 1- 111]
254. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه : 967/4 -6/57
آغاز: برابر؛ انجام: ادعوني في دار الخراب والفتاء استجب لكم في دار الثواب و البقاء یابن آدم کم تقول الله في قلبك غير الله و تخاف
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ 28گ، 9 سطر، اندازه 12/5×21
سم [ف: 1- 111]
255. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1356/19 - 8/66
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مصحح، جلد: تیماج قهوه ای، 5 گ، 25 سطر، اندازه: 25x15سم [ف: 1- 111]
256. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 3/ 6244- 124/ 31
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی مجدول با ترنج و سر ترنج، 6گ، 16 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 1- 113]
257. قم؛ گلپایگانی شما ره نسخه:3/ 8129- 99/ 55
آغاز: برابر
از اول تا اواسط سوره چهلم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام (ظاهراً): 43گ، 14 سطر، اندازه:14×20سم [ف: 1- 112]
258. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1074/2
آغاز: الصحيفة الأولى يقول الله تبارك الله و تعالی شهدت نفسي لنفسي ان لا اله الا الله وحدی لا شریک لی
نسخه اصل: کتابخانه شيخ محمود مهاوی قزوینی، قزوین؛ خط : نستعلیق، بی کا، بی تا، 21 ص (21-41) [ عکسی ف: 3- 340]
259. قم؛ طبسی، شماره نسخه : 7/ 758
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد مقوا، عطف تیماج، 5گ، 24 سطر، اندازه
15/5 ×21/5سم [ف مخ: 1- 46]
ص: 78
260. قم؛ طبسی، شماره نسخه: 219/1
آغاز: برابر، انجام: فوضع يده على رأس على عليه السلام وهو الى جانيه فقال ان حیي من بعدي حب هذا قد تم الكتاب بعون الله تعالی
از اول تا آخر خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 16گ (1پ -16ر)، 16 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 1- 36]
261. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 872/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، فوائدی در دوازده حدیث قدسی دیگر، مرثیه و موعظه؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا مجدول گرهی، 13گ، اندازه 13×20سم [ف مخ: 1- 58]
262. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3884/2
آغاز: برابر، انجام: یابن آدم اطعني واحد منی ولاتهتم بالرزق فقد کفیتک امره و لاتحمل هم شي فقد كیفیته یابن آدم [امر] شي لم تقدر عليه ولم تدرکه ان هذا لفي الصحف الأولى صحف ابراهیم و موسی
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد مقوا، 11 گ ، 18 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 1- 59]
263. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 480/5
آغاز: عجبت لمن أيقن بالحساب كيف يجمع المال وفي الكافي عن أبي عبد الله عليه السلام في قوله تعالى واما الجدار فكان لغلامين يتيمين في المدينه وكان تحته کنزلهما. .. السورة الأولى لا اله الا انا ومن ايقن لم يضحک، انجام: ومن مسح يده على رأس الیتيم يكتب له بكل شعرة عشرة حسنات و محى عنه بعدد كل شعر عشر سيئات وایاکم عن دعوة الارامله المنكسرة القلوب فانها لاتحعب عني في طرفة عين.. فلا تغرنکم الحيوة الدنيا و يغرنكم بالله الغرور
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی روغنی با ترنج و
سر مجدول آیات قران، 11گ، 17 سطر، اندازه: 14×21سم [ف مخ: 1- 58]
264. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1129
آغاز: بسمله. يابني آدم لاتلعثوا المخلوقين فترجع اللغنه علیکم با بنی آدم استقامة السماء، انجام: لا تقبل عمل الابرار بالعمل الفجار فلا تغرنكم بحيوة الدنيا و يغرنكم بالله الغرور
از سوره دهم تا آخر سوره چهلم را در بر دارد؛ خط: نسخ جلی، كا: عبد مناف، بی تا، افتادگی آغاز و وسط؛ واقف کربلائی محمد حسین، تاریخ وقف: 1310؛ جلد: تیماج قهوه ای، عطف پارچه ای، 39گ، اندازه: 17×22سم [ف مخ: 1- 59]
265. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 1973/5
آغاز: برابر، انجام: یا ایها الذين آمنوا اذكروا الله ذکر کثیرا. یا موسی بن عمران يا صاحب البنان اسمع كلامي الوانا اني انا الله
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در ابتدای رساله آمده است «هذه فوائد جلیله و مواعظ بليغة و هي اربعون سورة منتحية من النورية التي كلم الله تعالى بها مع موسی بن عمران بلاترجمان»؛ جلد: تیماج قهوه ای ترنج و سر مجدول عطف پلاستیک، 8گ، 14 سطر، اندازه:16×22سم [ف مخ: 1- 59]
266. قم مسجد اعظم، شماره نسخه :1557/5
آغاز: نیست کلام کردن تو به آن چیزی که طلب می کنی از من. پس به درستی که من عطا می کنم به تو بیشتر از آنچه طلب می کنند .. سورة الثامنة بابن آدم اعملوا اني ما خلقتكم عبثا و لاجعلتكم سدی، انجام: قبول نمی کنم عملی را مگر خالص باشد و به درستی که دل منافق مخالف است از زبان او و زبان او مخالف است از عمل او وعمل او از برای غير الله تعالی است از سوره هشتم به بعد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز در پایان چند فائده در حديث و دعا و نماز عید غدیر ذکر شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 22گ، 18 سطر، قطع: بیاض، اندازه: 9×19سم [ف مخ: 2- 656]
267. قم؛ فیضیه شماره نسخه: 388
آغاز: بسملة. الصحيفة الأولى: یقول الله تبارک و تعالی شهدت نفسی؛ انجام: تم الصحائف الأربعون في آخر شهر جميدي الاخر سنة سبع وعشرين بعد الألف
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ زرد، جلد: کاغذ، 96ص، 11 سطر، اندازه
9/5×16/5 سم [فهرست عراقی: 1- 138]
268. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه : 6/ 935
آغاز: برابر، انجام: لا يقبل عمل الابرار بعمل الفجار فلا تغرنكم الحياة الدنيا ولا يغرنكم بالله الغرور.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج با سر عطف پارچه، 17 گ (111ر-127ر)، اندازه : 10×17 سم [ف: 2 - 205]
269. تبریز؛ مدرسه ولیعصر تبریز؛ شماره نسخه: 19/1
آغاز و انجام: برابر
با ترجمه فارسی لابه لای سطور، خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 33 گ، 9 سطر، اندازه: 14×22 سم (ف)
270. تبریز؛ ملی، شماره نسخه: 3352
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با زیرنویس فارسی: کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی نرم، 52 گ، 16 سطر، اندازه: 11/5×17 سم [ف: 1- 397]
271. یزد؛ وزیری شماره نسخه: 3276
آغاز: فليس لأحد على احد فضل، انما المؤمنون، انجام: و فيها عد و خاص لا يألونهم خبالا
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام مهر: «محمد صالح»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی، 56گ، 19 سطر (6/5×15 )، اندازه: 20x10/5 سم [ف: 5- 1598]
272. يزد؛ وزیری شماره نسخه: 1/ 1286
انجام: و المنادى جبرئيل و القاضی رب العالمین
خط: نسخ، كا: على بن احمد جعفر، بی تا، جلد: مقوایی، 7گ
ص: 79
(7-1)، 24 سطر (9×12)، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 3- 917]
273. یزد: سریزدی: شماره نسخه: 79/1
آغاز : الحمد لله الذي يفتخر بمعرفته العارفون و بعبادته و تسبيحه و تهلیله العابدون؛ انجام: در نزد وجود محبوب مضمحل است بالمره از خود غافل می شوند و بجز محبوب خود دیگر چیزی نمی بیند. .. .
ترجمه مختصری است بر الأحاديث الفاسيه؛ خط: نسخ نازيبا، كاتب = مترجم، بی تا، افتادگی انجام 10گ (1پ-10ر)، اندازه : 12/5 ×5/ 20سم [ف: 1- 65] 274. دامغان صادقیه شماره نسخه :/2 246
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: الوان، جلد: تیماج مشکی، 17گ، اندازه:
17/5 × 22/5سم [ف: 6]
275. دامغان صادقبه شماره نسخه: 200/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، در برگ آخر یادداشت های متفرقه ای آمده است؛ جلد. تیماج کرمی بدون مقوا، 20گ، اندازه: 11×17 سم [ف: 6]
276. دامغان صادقیه، شماره نسخه:/ 1994
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، محشی، جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 13 گ، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 6]
277. دامغان صادقيه شماره نسخه:/ 851
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الله مقری، بی تا، مصحح، در سه برگ اول چند یادداشت متفرقه؛ تملك محمد، قاسم بن احمد طبرستانی؛ مهر: «یا قاسم الارزاق» (بيصوی)؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج مشکی، 9گ، اندازه:13×25/5سم [ف: -6]
278. زهان؛ مدرسه جعفریه زهان؛ شماره نسخه: 1/ 139
آغاز: تحشرون فيه إلى الله تعالی فوجا فوجا و تقفون بين يدي الله
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز مصحح، جلد: گالینگور قهوه ای، 7گ (1ر-7پ)، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 106]
279-زهان مدرسه جعفریه زهان، شماره نسخه: 119/4
خط: نسخ، كا: محمد حسین قائنی زهانی، بی تا، مصحح، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 14گ (161ر -174ر)، 15 سطر، اندازه: 11×15/5سم (ف : -
94]
280. شیراز: شاهچراغ، شماره نسخه: 518/1
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، این رساله یک سر سوره مذهب و لاجوردی دارد که وسط آن با شنجرف نوشته شده «چهل سوره تورية»، در صفحه اول و دوم بين سطور تذهیب شده است؛ جلد: مقوا با تیماج قهوه ای با ترنج متفش، 56ص، 12 سطر (8×14)، اندازه 12×19/5سم [ف: 2- 206]
281. شیراز؛ شاهچراغ شماره نسخه: 275/1
آغاز: برابر، انجام و اتوكل عليك و لاحول ولاقوة الا بک یا رحیم - تمت - تمام شد.
این رساله شامل چهل سوره (چهل حدیث) منتخب از توراة أست که خداوند عالم بدون واسطه با حضرت موسی بن عمران بیان فرموده است. متن سوره ها به عربی است که جمله به جمله فارسی ترجمه شده است. انتخاب کننده و مترجم ذکر نشده؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: مختلف، جلد: مقوا با کاغذ سبز، 19ص، اندازه: 18 × 22/5 سم [ف: 2- 220]
282. همدان مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 1/ 4629
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی (رشت و همدان ف: 1512]
283. خوانسار: فاضل؛ شماره نسخه: 479/1
خط: نسخ، كا: عباس بن على بن منصور، بی تا، جلد: تیماج زرشکی مجدول، 18 سطر، اندازه: 18×22 سم [ف: 2- 131]
284. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه : 4/ 738
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 16 سطر، اندازه: 10x15 [ف: 399]
285. اراک: دهگان؛ شماره نسخه: 135/26
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، اشعار دو ستونی و سه ستونی کاغذ: نخودی آسمانی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 17گ (644پ - 660)، قطع: وزيري، اندازه: 15×22سم [ف: 1- 161]
286. اردکان یزد: امام صادق شماره نسخه: ا/285
خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 28گ (1پ-28ر)، اندازه: 11×15سم [ف: 2- 33]
287. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 7/3
کا: محمد صادق بن محمد تقی، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای، 8گ ( 68پ- 75پ)، اندازه: 11×19/5 سم [ف: 14)
288. چالوس؛ امام صادق شماره نسخه : 1/ 195
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا: جلد: تیماج سیاه، 10 گ ، 19 سطر، اندازه:15×21سم [ف: 189]
289. ساری عمومی ساری؛ شماره نسخه : 130/4
رساله معروفی است شامل ترجمه جهل حدیث قدسی در مواعظ و اخلاق؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد. تیماج لایه ای، 15- 26
سطر راسته و چلیپا (13×18)، اندازه: 17×20سم [ف: 105]
290. اصفهان؛ ما بر سه صدر خواجو شماره نسخه : 5 /99
آغاز: بدانکه این رساله ای است که جناب امیر مومنان و پیشوای شیعیان علی بن ابی طالب فرمودند که از تورات و انجیل جمع نمودم پنجاه موعظه است
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 22گ ( 96پ- 117ر
ر)، اندازه: 5x11 اسم [ف: 75]
ص: 80
الاحاديث القدسية = احادیث قدسی (ترجمه) / حديث / فارسی
al-ahadit-ul qudsiya = ahadis-e godsi (t)
؟ قمی، محمد طاهر بن محمد حسين، - 1098 قمری
qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn ( 1687)
ترجمه و شرحی است بر چهل حدیث قدسی که از تورات نقل شده است. در این ترجمه متن احادیث ذکر نشده است
آغاز: بقليلی از دنيا بتحقيق که اعتماد نمود به خدای عزوجل و هر که راضی گردد بخدا از روزی کم خداوند عالم راضی گردد از او به عمل قلیلی... چهارم ای پسر آدم هر که صبح حریص باشد در طلب دنیا و محزون باشد برای آن زیاد نمی کند این حالت برای او مگر
انجام: چهلم فرمود ای پسر آدم مرا معصیت مکن و سوال مكن. .. زیاد می کنم عذاب را بر بالای دیگر بر ایشان بر آنچه کسب کرده اند از گناهان تمت الرسالة.
1. همدان: مدرسه غرب: شماره نسخه: 830/1
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ قطع: جیبی [رشت و همدان ف: 1455]
2. قم: گلپایگانی شماره نسخه: 8774/1 - 58/224
آغاز: دارد بمرگ چگونه شاد می گردد و عجب دارم از کسی که یقین دارد به حساب چگونه شاد می گردد از جمع کردن مال؛
انجام: برابر
تذکر نام مترجم به استناد همخوانی انجام با نسخه فهرست رشت و همدان ذکر شد، خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغار (یک برگ)، 29گ (1-29)، اندازه 20x11سم [ف: 2- 849]
الاحاديث القدسية = احادیث قدسی / حديث / عربی
al-ahādīt-ul qudsīya = ahādīs-e podsī
یزدی، محمد، ق 11 قمری
yazdı, mohammad ( - 17c)
کتاب حاضر ترجمه از عربی می باشد و به درخواست از«زینب بیگم» زوجه حكيم الممالک اردستانی، ترجمه گردیده است و مترجم از وی تمجید و تعریف نموده است.
[الذريعة 278/1 ؛ رياحين الشريعة 303/4 ]
قم؛ مرعشی شماره نسخه : 11556
آغاز: صد هزار حمد و ثنا و دورود و ضيا مر واجب الوجودی را سزاست که حمد؛ انجام: و پشیمانی خورد و عذاب کشد و غم و الم او زیاده شود هیچ سودی ندارد.
خط نسخ، بی کا، تا: 1085ق، مصحح، مقابله شده با عبارت: «بلغ القبال من أوله إلى آخره» و «بلغ فبالاً»، کاغذ: سمرقندی، آهار مهره، جلد: تیماج زرشکی ضربی با ترنج، 81گ، 12 سطر (6×12)، اندازه:12×18سم [ف: 29 -235]
الأحاديث القدسية = احادیث قدسی / حدیث / عربی / فارسی
al-ahādīt-ul qudsīya = ahādīs-e qodsī
مجذوبعلی شاه، محمد جعفر بن صفر، 1175 - 1238 قمری
majzūb-"alī-šāh, mohammad ja'far ebn-e safar (1762 - 1823)
تعدادی از احادیث شیعه و موافق مذاق عارفان با ترجمه فارسی آنها جمع آمده است که مندرجات آنها حاوی بزرگترین نصايح بشریست.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1407/2
آغاز: احادیث قدسی، مرویست از حضرت صادق عليه السلام که فرمود: انجام: یکی از اولیای ما را بكلمه اعانت کند در آنروز بی حساب به بهشت رود.
خط: نستعلیق، بی کا، تا. قرن 13 کاغد: فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج و نیم ترنج، 243 ص ، 17 سطر (8×15)، اندازه: 13/5×21سم [ف: 3- 464]
والأحاديث القدسية (ترجمه) / حدیث / عربی- اردو
al-ahādīt-ul qudsiya
هندی حائری، علی اوسط بن سليمان، ق13 قمری
hendi ha' erī, 'alī awsat ben soleymān ( - 19c)
مشتمل است بر متن چهل حدیث قدسی با ترجمه اردو که مترجم در 1279ق. به دستور نواب «میرزا زین العابدین خان بهادر فرزند میر محمدرضا کمال الدین حیدر» گزارش نموده است. تاريخ ترجمه: «این چند حدیث است با هم پیوسته و متصل حديثي *** تاریخ مترجمش نوشته این ترجمه چهل حدیثی»
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 34847
آغاز: بسمله. حمدله و بعد این ترجمه چهل حدیثی که از زبان سریانی از تورات به زبان عربی ترجمه شده بود... عجبت لمن ايقن بالموت... ترجمه اس حسن کایهه هی توریت مین فرمایاهی؛ انجام: بسبب اون چیز ونکی که ده کوک کریی سی تمام هوا ترجمه حدیث قدسی کا که جاليس حدمین.
خط: نستعلیق، کا: جلال الدین نیشابوری، تا: 1 رجب 1290ق، جهت صاحبه قبله سید غضنفر حسین تعلقه دار فیض آباد؛ اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386، کاغذ، نخودی فرنگی، جلد: مقوا با
ص: 81
عطف میشن مشکی، 69گ، 13 سطر، اندازه: 13×21/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 34]
احادیث قدسی / حدیث / فارسی
ahādīs-e qudsy
عنقا طالقانی، ابوالفضل بن علی، 1266 - 1333 قمری
'anqa tāleqānī, ab-ol-fazl ebn-e 'alī (1850 - 1915)
تهران دانشگاه شماره نسخه: 3-عنقا
آغاز: بسمله، عن جعفر بن محمد بن صادق عليه الصلوة و السلام عن أبيه عن جده عليهم السلام، أنه قال هذا ما سئل رسول الله صلی الله عليه و آله و سلم، ليلة المعراج فقال يا رب اي الاعمال افضل فقال الله تعالی عزوجل یا احمد ليس شيء أفضل عندي من المتوكل و الراضى بما قسمت انجام: صلى الله على محمد، و آله الطاهرين و الحمد لله رب العالمين، تمت الرسالة في ضحوة بوم الأحد الثالث من شهر ذي الحجة الحرام سنه 1323 في الطهران بید الفقير ابو الفصل
خط: نسخ، کا: ابوالفضل، تا یک شنبه 3 ذیحجه 1323ق، جا: تهران؛ 11 گ، 17 سطر، قطع: خشتی (نشريه: 5- 747]
الأحاديث القدسية = احادیث قدسی /حدیث / عربی
al-ahādīt-ul qudsīya = ahādīs-e qodsi
شریف شیرازی، احمد بن على
šarīt šīrāzī, ahmad ebn-e 'alī
چهل سوره منتخب از تورات در مواعظ و اخلاق.
یزد؛ مدرسی، سید محمد (کتابخانه) : شماره نسخه :بدون شماره /4
آغاز: بسم الله. .. هذه فائدة جليلة و موعظة بليغة و هي اربعون سورة انتخب في السورة التي كلم الله تعالی انجام: و الفقرا يحاسب حساب الأغنياء.
خط: نسخ تحریری، کا: سید مرتضی بن میرزا محمد على مدرس، تا شوال 1263ق؛ 12گ (130-141)، 27 سطر، اندازه: 9×14سم [میراث اسلامی: 8- 453]
الأحاديث القدسية = احادیث قدسی / حديث / عربی
al-aħādīt-ul qudsīya = ahādīs-e qodsī
بخاری، محمد بن بختیار
boxārī, mohammad ebn-e baxtīyār
مشهد رضوی، شماره نسخه: 22034
آغاز: بسمله، أخبرنا الشيخ الامام الاجل السنه، انجام: يا ارحم الراحمین لا اله الا الله محمد رسول الله
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، [رایانه ]
الأحاديث القدسية = چهل حدیث قدسی / حديث / فارسی
al-ahādīt-ul qudsiya = čehel hadīs-e qodsi
طبیب، محمد حسین
tabīb, mohammad hoseyn
[کشف الظنون 473/1 ، الذریعه 6/ 70 و 202؛ ریحانة الادب 219/1 ]
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 6538/2
آغاز: بسمله. حمد له... اما بعد چنین گوید. . محمد حسین الحسینی الطبیب که این چند حدیث قدسی است که نقل کرده می شود و... و این جمله چهل حدیث می شود؛ انجام: بسیار صعب است تا اینجا تمام شد احادیث قدسی و ازین جا بعضی احادیث متفرقه مذکور می شود و الله الموفق و المعين.
بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ترنجی مقوایی، 11ص، 19 سطر (7×14)، قطع ربعی، اندازه: 13×21سم [ف: 16- 291]
الاحاديث القدسية = احادیث قدسی / حديث / عربی
al-ahādīt-ul qudsīya = ahādīs-e qodsī
غیر همانند:
1. قم دارالحدیث: شماره نسخه: 314/11
آغاز: کتاب المعرفة و كلام الوحدانية حكاية عن الله بموسی بن عمران صلوات الله لولا یوحدني لما امهلت العصاة طرفة عين قال الله تعالی یا موسی اتحب قربی و رضائی عنك حتى اكون اقرب اليك من كلامك الى لسانک، انجام: لا تأمن مكرى ولا تيأس من رحمتی فكن لي آکن لک و علیک السلام .
خطاب هایی است که باری تعالی در کوه طور به حضرت موسی (علیه السّلام)، با عنوان های «یا موسی، یا موسی نموده است و در رساله حاضر از کعب الاحبار نقل شده است، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 25ص (136ر -148پ)، 11 سطر [ف: 19)
2. تهران؛ سپهسالار شماره نسخه: 2799/1
آغاز: بسمله. قال الله، «لااله الاالله » حصنی، انجام: قال تعالى: الكبرياء ردایی، والعظمة ازاری، فمن نازعني في واحد منها القينه في النار
مجموعه ای است از حدیث های قدسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا ربیع الاول 1226ق؛ پس از آن 56 بخش است، در قزوین خریده شده؛ مالک اعتضادالسلطنه 1383ق، واقف: سپهسالار، تاریخ وقف: 1297ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 12گ (1-12)، 21-34 سطر و برخی چلیپها (15×27)، اندازه: 38x24سم [ف: 4- 304]
3. مشهد: نواب؛ شماره نسخه: 19/8
خط: نستعلیق، کا: سید صدرالدین عربی استر آبادی، تا: 1254ق؛
ص: 82
کاتب نسخه مالک نسخه است؛ کاغذ: نخودی رنگ، جلد: تیماج مشکی، 2گ (90- 91پ)، 14-23 سطر، اندازه: 12×17/5سم [ف: 21]
تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2127/11 -ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ فيلم ها ف: 1- 646]
4. تهران: الهيات: شماره نسخه : 463/4
خط: نستعلیق، کا: خليفه محمد سعید تفرشی، تا: دهه اول جمادی الثانی 1268ق، در برگ 91 پ تا 94پ بخشی از احادیث قدسيه و روایاتی از پیغمبر و شبهه ای در تعریف رکن نماز و جز آنها با تاريخ شعبان 1270 دیده می شود، کاغذ : فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی، 11گ (81پ-91ر)، 17 سطر (7/5×15)، اندازه:14×21 اسم [ف: 304]
5. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 1/ 7407
آغاز: قال الله عزوجل أنا عند ظن عبدي فليظن بي ماشاء: انجام: انما امرى اذا اردت شيئاً ان اقول له كن فيكون
خط: نسخ، كا: حسین بن قاسم بن حسين الداعی، تا 1336ق، جلد: تیماج قهوه ای، 2گ (4ر -5ر)، اندازه: 25x17سم [ق: 19- 401]
6. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه :1430/3
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ 11گ (220-230) ، اندازه: 15×22سم [ف: 3- 91]
7. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 2038/2
18 سوره؛ بی کا، بی تا؛ اندازه: 11×17سم [ف:2- 170]
8. تهران: حقوق؛ شماره نسخه: 701 - ج
این نسخه از احادیث قدسی آمده است، نخستین به روایت از امام صادق می باشد درباره خطاب هایی که خداوند در شب معراج با پیامبر کرده است و همه آنها به «يا أحمد» آغاز می شود، دوم آن روایت های گوناگونی است که از معصومان آمده است، بی کا : بی تا: 11گ (1پ -7ر) و 5 (گ 21پ-24پ) [ف: 232]
9. شیراز: شاهچراغ؛ شماره نسخه :5/ 498
خط نسخ، بی کا، بی تا، 13گ (165-177)، اندازه: 16/5x10/5 سم [ف: 3 -105]
10. تهران: ملک شماره نسخه: 1732/13
با پاسخ های خدا به پیامبر هنگام معراج؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، 3 گ (129ر - 131پ) [ف: 5- 350]
11. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه: 991/3
آغاز: بسمله، علی ابن ابراهيم .. لا تطول في الدنيا املك فيقسوا لذلك قلبک و قاسي القلب منی بقية يا موسی
حدیث قدسی که علی بن عیسی از حضرت امام جعفر صادق (علیه السّلام) روایت کرده است، با عناوین «یا موسی - یا موسی، در آداب و اخلاق؛ خط: نسخ، كا: میرزا محمد علی بن ملا علی مردان، بی تا؛ جلد. تیماج مشکی ضربی ترنج با سر، 8گ (241پ-248پ)، 14 سطر، اندازه : 10×15/5سم [ف: 2- 255]
12. قم؛ استادی، رضا، شماره نسخه: نامعلوم / 6
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 13گ (266-278)، 20 سطر، اندازه: 13×18 سم [صد و شصت نسخه: 56]
13. همدان برنا، قاسم، شماره نسخه: 45/4
چند حدیث قدسی؛ بی کا، بی تا [نشريه:5- 378]
14. قم: دار الحدیث شماره نسخه - 382/1
آغاز: روی عن کعب الأحبار رضی الله عنه أنه قال حين نودی موسی علیه السلام إلى الجبل الذي يسمى جبل الطور اذ نزل جبرئیل علیه السلام و نزلت الملائکه یطرودن الوحوش و كل شي شي فيه فقال جبرائيل عليه السلام لموسى عليه السلام اصعد إلى الجبل، انجام: و كفنوه بایدیهم و كانت وفاته ليلة الجمعة و له من العمر مائة و سبعون سنه عليه السلام و هذا ما انتهى الينا من مناجات سیدنا موسى عليه السلام، صالح ملکشاه 1351، در پایان قصه ای از حضرت موسی ذکر شده است
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 27 گ(1ر-27 )را به اندازه:13×18 سم [ف: 19]
15. مشهد: رضوی، شماره نسخه : 25069
آغاز: بسمله یا محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من اراد من امتک، انجام: سوره یس را با عسل بنویس و بشوی و بخور
خط: محتلف، بی کا، بی تا، کاغذ: حنایی، فاقد جلد، مختلف السطر، قطع: وزیری (رایانه)
الاحاديث القدسية = احادیث قدسی / حدیث /عربی
al-ahadīt-ul qudsiya = ahādīs-e qodsī
غیر همانند
1. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1842
آغاز: الصحيفة [الاول] يقول الله تبارک و تعالی شهدت لنفسي أن لا اله الا انا وحدي لاشریک لى محمد عبدی ورسولی فمن لم یرص بقضائي ولم يصبر على بلائي ولم يشكر على نعمائي فليعيد رباً سوائی، انجام: و من بني بقوة الفقراء والضعفاء بناء اعقيت بناءه الخراب و اسكنته النار أن هذا لفي الصحف الأولى صحف ابراهيم و موسی تم الصحائف الاربعون في شهر ذی قعدة الحرام بارس ئیل سنه (1122)
خط: نسخ خوب، بی کا، تا 1122ق؛ مشتمل بر چهل صحیفه از احادیث قدسیه می باشد، و ترجمه آنها را به خط نستعلیق در ذیل تمام فقرات تحریر کرده اند، مجدول به طلا؛ واقف: سپهسالار ؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماجی، 26 ص، 14 سطر، قطع: ربعی، اندازه: 12×19 سم [ف: 1- 250]
2. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2325/3
با ترجمه فارسی ؛ کا؛ کریم بن محمد على، تا 1409ق، اهدایی موسس: جلد مقوایی با تیماج مشکی یک طرفه، 77گ (62 - 138)، اندازه: 11×18 سم [ف: 4- 1251]
3. قم: مرعشی شماره نسخه : 10292/5
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا 1248ق، جا: بسطام شاهرود؛
ص: 83
مصحح، محشی؛ قطع: وزیری [میراث شهاب: س8 ش 4- 69]
4. قم: دارالحدیث: شماره نسخه: 87
آغاز: حمدله بدان که این رساله ای است از کلام امیر المؤمنین و امام المتقین علی بن ابی طالب صلوات الله و سلامه عليه که از تورات و انجیل: انجام: و سخت باشد عذاب ایشان در روز قیامت از عذاب دیگران و زیاده گردد عذاب بر عذاب ایشان بر بالای عذاب. تمت.
ترجمه ای است از چهل حدیث قدسی که گفته شده حضرت امیر (علیه السّلام) از تورات انتخاب و به عربی نقل نموده است؛ خط: نستعلیق،
كا: على اكبر، تا: 1 جمادی الثانی 1268ق؛ جلد: مقوای لابی با عطف پارچه، 44گ، 11 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 34]
5. تهران دانشگاه شماره نسخه : 4118/16
آغاز: قال رسول الله .. قال الله ... يا محمد أني وضعت الأربعة من الأربعة الناس يطلبون من غير موضعها فلم يجدها یعنی یا محمد من چهار چیز را در چهار چیز نهادم و مردمان غير آن را طلب کند هرگز نمی یابند، انجام: و تنی که در بالا و محنت من صبر کند و الله اعلم بالصلوات و اليه المرجع و المآب.
ترجمه چند حدیث نبوی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 17گ (292-308) 17 سطر (11×21)، اندازه: 30x19سم [ف: 13- 3100]
6. تهران: نوربخش، شماره نسخه : 325/9
آغاز: ای فرزند آدم مترس؛ انجام پایان: پس اگر خواهی که بر حرف «لایعني» تكلم کنی... یعنی ساکت شو.
از مترجم نشانی ندارد، خط: مختلف، بی کا، بی تا: کاغذ: مختلف، جلد: مقوایی، 18 ص (267-284)، اندازه: 15×22سم [ف: 2- 63]
7. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 8/ 9323
خط» نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام کاغذ : سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی لایی، 19گ (130 پ- -148پ)، 14 سطر (7×19)، قطع بغلی، اندازه: 13×19سم [ف: 17- 448]
8. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه:5/ 1220
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمين .. اما بعد چنین منقول است این چند حدیث حدیث قدسی است که مذکور می شود که ذاکرین و سامعین و طالبین به آن مشفع شوند... ای پسر آدم هيج روز تازه نیست، انجام: نعمت دنیا دائم نیست ای فرزند آدم محکم کردن کسی را که دریا بسیار عمیق است وزاد و توشه را بسیار گردان که عقبه و گردنگاه بسیار صعب است و السلام
ترجمه چند حدیث قدسی: خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، فایده ای شامل تمثيل و حکایت در سه برگ در آخر کتاب آمده است؛ جلد مقوا، عطف تيماج قهوه ای، 9گ، اندازه:17×22سم [ف مخ : 2- 774]
9. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1137/3
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ افتادگی آغاز و انجام؛ کاغذ: آبی، 11 سطر، قطع: ربعی [چهار کتابخانه مشهد-ف: 88]
10. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 2356
آغاز: قال الله تعالی با احمد احذران ان تكون مثل الصبي اذا نظر الى الاخضر و الأحمر احبه فاذا اعطى شيئا من الحلو و الحامض اغتربه. .. راندن شهوت چنان که بدن را ضعیف کند دل را بیفراند یا بیمار کند و شهوت سخن در زبان آفتی بزرگ است، انجام بل تصریح کرده ام خواهد فهمید آن که سعادت دارد و الا فلا پند و اندرز و برخی از دستورات اخلاقی که خداوند با عناوین «یا احمد» به رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرموده در این رساله آمده است. نویسنده برخی از آنها را به فارسی روان ترجمه نموده و گاهی به مناسبت غزل و رباعی و نصیحت نیز آورده است؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا آقا سلماسی، تا شعبان 1298ق؛ واقف : شمس الدین پرویزی، تاریخ وقف
مرداد 1332، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 10گ، 17 سطر، اندازه: 19×30سم [ف: 26- 27]
11. شیراز؛ شاهچراغ شماره نسخه: 653/11
آغاز : قال الله تعالى - یا احمد احذر ان تكون مثل الصبی، انجام: پایان - خواهد فهمید آنکه سعادت دارد و الا فلا - و السلام - تمت بالخير و العافيه.
در این رساله تعدادی احادیث قدسی نقل شده و در پایان آن بعضی از آنها را ترجمه کرده اند؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمدرضا ویشلفی، تا: 1319ق؛ کاغذ: سفید، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای سیر، 22 گ، 17 سطر (9×16/5
)، اندازه: 13×20/5 سم [ف: 2- 336]
12. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 36763
آغاز: بسمله حمداله اما بعد فهذه رسالة الشريفة العظيمة الكريمة المسمى بحديث القدسية، انجام: من آمن بي و اتفى مني اعطيته الجنة يا موسی
خط: نسخ و نستعلیق، كا: ابوالقاسم بن احمد، قا: 1269ق، جا: مدرسه اکبریه لاهیجان؛ مذيل است به دو برگ اشعار و یک برگ دعای گوسفند فدا کردن بیمار اهدایی رهبری، مهر 1386 ؛کاغذ: نخودی، جلد. تیماج قهوه ای، 34گ، مختلف السطر، اندازه:16×22/5سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1 -33]
احادیث قدسی = دوازده آیه / حدیث / فارسی
ahādīs-e qodsī = davāzdah āye-ye
دوازده آیه است که امیر مؤمنان علی (علیه السّلام) از تورات انتخاب فرموده و به عربی ترجمه نموده و گردآورنده (که احتمالاً کاتب نسخه باشد) نیز آنها را به فارسی برگردانده است.
مشهد، گوهر شاد شماره نسخه : 5 / 2188
آغاز: بسمله، حمدله و بعد بدانکه امیرالمؤمنین، .. می فرماید که این دوازده آیت را از تورات اختیار کردم و به لفظ عربی آوردم و هر روز سه نوبت در این آیات نظر می کنم آیه اول یابن آدم لا تخافن ذا سلطان مادام سلطانی باق ابدا؛ انجام: و درین هنگام نو
ص: 84
مذموم حضرت ما خواهی بود اللهم وفقنا لما تحب و ترضی بحق محمدالمصطفی... دائما ابدا كثيرا.
خط: نسخ خوش، کا: معز الدين محمد بن سلطان محمد قاری نیریزی، تا: 1085ق، جداول اوراق به زر و تحریر، کمند به زر و تحریر و لاجورد؛ واقف محمد حسام واعظی، تاریخ وقف 1397، کاغذ:: نخودی آهار مهره، جلد بیرون تیماج ساده و درون تیماج با حاشیه عنابی مزین به شاخه های گل زرین، 24 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 5- 553]
« احاديث قدسی (ترجمه) » الأحاديث القدسية
احاديث كتاب الأربعين = صلوة المريدين في فضائل ذکر رب العالمین /حدیث / عربی
ahādīt-u k-il-arba'in = Şalāt-ul-murīdīn fī fadā'il-i dikr-i rabb-il-'ālamīn
بغدادی، شرف بن مؤيد، - 616 قمری
baqdādī, šaraf ebn-e mo'ayyed ( - 1220)
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه : 610/3
آغاز: بسمله، الحمد الله الذي أحيا بنور ذكره فلوب الزاهدين و امات بسطوة ذكره نفوس العابدین... اما بعد فاني قد جمعت في هذه الأوراق اربعین بابا يتضمن بعض الأحاديث التي يتعلق بفضايل الذکر اقتداء بالمشايح في جمعهم الأربعينيات للجاليات المشهور؛ انجام: حرم النار على من قال لا اله الا الله يبتغي بها وجه رسول الله.
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 10، جدول شنگرف؛ کاغذ: فرنگی، 19گ (32 پ - 50پ)، 11 سطر (8×12)، قطع: بغلی، اندازه: 12×19سم [ف: 16- 365]
احادیث متواترة / تفسیر/ عربی
ahādīs-e motavātera
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه : 4/ 10666
آغازة الحمدلله و سلام على عباده الذين اصطفا. هذه احادیث متواترة معنى افضل الباب الاكل لفظ من الحدیث جمعتها لتلقي صاحبها موته البحث في ذلك الباب؛ انجام: يقول ربنا تبارک و تعالى إلى السما الدنيا حين يبقى ثلث الليل الآخر فيقول عن یدعونی فاستجب له من سألني فأعطيه من يستغفرني فأغفر له ما اعطى عليه خيراً من حسن اليقين و العافية فسئلو الله حسن اليقين و العافية فسئلو الله حسن اليقين و العافية. فال في الأصل كان الفراغ بحمد الله وفضله و منه آخر يوم من رمضان من سنة ست و مائة بعد الالف بمحروس مکه شرفها الله تعالى ولاحول ولاقوة الا بالله و صلی الله على سيدنا محمد و آله و سلم
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، جلد. تیماج مشکی سوخت با ترنج و سرترنج و جدول زرین، 7گ (243ر -249پ)، 28 و 36 سطر (11/5 × 22/5 و 14/5×24 )، اندازه: 19/5 × 29[ف: 20- 155]
احادیث محرق القلوب و عين البكاء / حديث / عربی
ahādīs-e moharreq-ol-qolub va 'eyn-ol-bokā'
روایت ها و احادیث کتاب «محرق القلوب» ملا مهدی نراقی و کتاب «عين البكاء» محمد تقی بروجردی که هر دو به فارسی و در رابطه با واقعه کربلاست، گرد آوری شده است.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 4259
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و صلی الله على محمد و اهل بيته الطيبين الطاهرين، و بعد فقد الرواية الأخبار أنه لما قتل اصحاب الحسين كلهم ولم يبق منهم احد؛ انجام: فلما دخلنا الى الشام وضع بين كل امراتين راسا و دخل بهن بهذه الحالة بتلك الساعة فياليتها لا كان طلبت منه و الحمدلله رب العالمین
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، در برگ 80 مطالبی در مورد شک در اعمال عبادی نوشته شده است؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج مشکی یک
لایی ساده، 81گ، 8 سطر (9×15)، اندازه: 5/5 1×20/5 سم [ف: 18- 220]
الاحادیث المحمدية في ابراز الأدلة الشرعية / كلام و اعتقادات /عربی
adillat-eš al-aħādīt-ul muhammadīyya fi ibrāz-i sar'iyya
از مؤلف «الألفين في احاديث سيدى الثقلين»، در یک مقدمه، چهار قسم و خاتمه مقدمه در سبب الاختلاف في المذاهب الاسلامية و اختلاف الفرقة المحقة وفي اصول الحدیث، قسم 1 العبادات؛ 2. العقود؛ 3. الايقاعات، 4 خاتمه، في مدح العلم و اهله و التقوی و مناهى الرسول.
تهران دانشگاه شماره نسخه: 7043/3
خط: نسخ، کا: محمد بن عبدالحسین نجفی، تا 17 جمادی الثانی 1056ق، جا: اصفهان ، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج سبر ضربی مقوایی درون قهوه ای، 71 سطر (9×19)، قطع ربعی، اندازه: 4×12سم [ف: 16- 437]
احادیث مسلسلات / حدیث/ عربی
ahādīs-e mosalsalāt
اصفهانی، اسماعيل بن محمد، 457 - 545 قمری
esfahānī, esmā'il-e-bn-e mohammad (1066 - 1141)
مقداری از احادیث جامع کتاب می باشد که به روایت سبط وی ابوالفرج يحيى بن محمود بن سعد ثقفی اصفهانی (-584) در
ص: 85
سال 583 در دمشق نقل شده است
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 10/ 612
آغاز: رأيت الشيخ الاجل شمس الدين أبا القاسم هند وله بن خليفة بن هندوله الزنجاني بالبروة و هو يقلم أظفاره يوم الخميس الثاني و العشرين من ذي الحجة من سنة 611
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق 3771؛ كا: عبد العزيز بن عثمان بن ابی طاهر اربلی، بی تا، در آغاز رساله چند سماع و تملک آمده و در پایان آن نیز 34 سماع و بلاغ آمده به سال های 611، 645، 648، 677، 701؛ 28گ (280- 307) [عکسی ف: 2- 223]
الأحاديث المسلسلات /حدیث / عربی
al-ahādīt-ul-musalsalāt
مقدسی، محمد بن عبد الواحد، 569 - 644 قمری
maqdesī, mohammad ebn-e 'abd-ol-vāhed (1174 - 1246)
چند حدیث کوتاه با ذکر سندهای مختلف آنها به طور مسلسل در این رساله جمع آوری شده است.
آغاز : بسم الله .. و الحمد لله وحده. .. حدثنا الشيخ الإمام العالم جمال الدين ابو الفرج عبد الرحمن .. ان رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) قال: الراحمون يرحمهم الرحمان.
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه: 1077/1
آغاز: برابر
نسخه اصل کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق 3747:بی کا، تا: با تاریخ 725ق: 14ص (2-15) عکسی ف:3- 351]
الأحاديث المسلسلة / حدیث / عربی
al-ahādīt-ul-musalsala
غیطی، محمد بن احمد، - 984؟ قمری
qaytī, mohammad-e-bn-e ahmad ( - 1577)
بیش از چهل حدیث مسلسل است (که در تمام سلسله رواة صفت خاصی ملحوظ شده) در این رساله با ذکر اساتید و شیوخ خود مؤلف، گرد آورده شده است.
آغاز: يقول العبد .. الحمدلله الذي أهلنا للانتظام في سلسلة اسناد الحديث الشريف ومن علينا بالدخول في ذلك المسلک المنيف.
انجام: و أن نكون في ظل حماية ذلك دائماً و حسبنا ذلك و کفی...
قم؛ مرعشی شماره نسخه : 5718/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 19گ ( 102پ- 120ر
)، اندازه : 16×22سم [ف: 15- 117]
الاحاديث المشهورة / حدیث / عربی
al-ahādīt-ul machūra
درباره احادیثی که مشهور است و در نگاشته های برخی از متأخران اصحاب آمده ولی در مجاميع حدیثی شیعه نیست به نقل از شیخ حر عاملی، این احادیث عبارت است از: الناس مسلطون على اموالهم، الأمين مصدق باليمين افضل الاعمال احمزها، لا يسقط الميسور بالمعسور؛ الطلاق بيد من أخذ بالساق؛ اقرار العقلاء على انفسهم جائز؛ لا يفلح قوم ولتها امراة؛ الصلح سيد الأحكام الضرورات تبيح المحظورات؛ النار و الا العار؛ المنية ولا الدنية؛ على اليد ما اخذت حتى تودی؛ حديث ما عز؛ حديث سهل الساعدي؛ حديث الذنوب، ما تثنی شییء الاو تثلث، البحر هو الطهور مائه الحل میته؛ اذا بلغ الماء كرا لم يحمل خبثا، قدموا قريشا ولا تقدموهم؛ زرغبا تزدد حبا؛ صلوا كما رایتمونی اصلی، خذوا عني مناسکم، حكمي على الواحد حکمی على الجماعة، لاتجتمع امتي على الخطاء؛ الاسلام يجب ما قبله؛ من بدل دینا فاقتلوه، من فاتته فريضة فليقضها كما فاتت، العبد و ما ملكت يداه لمولاه، الأعمال بخواتمها، كل خطبة ليس فيها تشهد فهي جدعاء كل أمر ذي بال لم يبدا فيه بسم الله او بحمد الله بهو ابتر او اجذم.
قم؛ استادی، رضا، شماره نسخه : نامعلوم /2
خط: نسخ، بی کا، تا 1272ق؛ 23 سطر، اندازه: 14×20سم [صد و شصت نسخه: 70]
احادیث منتخبه = اربعین حدیث /حدیث / عربی
ahādīs-e montaxabe = arba in-e hadīs
چهل حدیث نبوی است منقول از امام ابو عبدالله جعفر بن محمد الصادق (علیه السّلام) در کتابخانه مرعشی نسخه ای با شماره 5423 و با عنوان الأربعون حديثا = چهل حدیث» معرفی شده که ظاهراً همین اربعین حدیث است تعدادی از احادیث آن درباره نماز و اهمیت آن است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :1168/3 -طباطبائی
آغاز: بسمله ای عبدالله جعفر بن محمد الصادق عليه السلام قال رسول الله صلى الله عليه و آله من حفظ اربعین حديثا من امنی... قال .. الصلوة عماد الدين قم اقامها فقد أقام الدین انجام: قال رسول الله صلى الله علیه و آله اذا قال المعلم للصبي قل بسم الله الرحمان الرحیم کتب الله براتا للصبي و براتا لأبويه و براتا للمعلم. صدق رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم
خط: نستعلیق، كا: عبد الخالق خراسانی، تا: 1260ق، 3گ (113
ص: 86
115) [ف: 23 - 658]
احادیث منتخبه = سخنان کوتاه / حدیث / عربی/ فارسی
ahādīs-e montazabe = sozanān-e kūtāh
به نوشته مالک نسخه ، آقای سید محمد علی روضاتی، گویا از همان محمد شیرازی نویسنده نسخه «جام جهان نمای» است سخنان کوتاه حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و حضرت علی (علیه السّلام) می باشد، مرتب است به ترتیب حروف تهجی و هر حرف مرکب است از احادیث نبوی که اغلب از کتب اهل سنت نقل شده و احادیث علوی از کتب شیعه گرد آمده است به این صورت که در هر باب یک حدیث نبوی و سپس یک حدیث علوی می آورد. گاه نیز حدیث هایی از سایر ائمه اطهار نقل می کند. لكن فقط رعایت حرف اول حديث ها را می کند نه رعایت مضامین را برای احاديث هر باب شماره گذاری کرده و احادیث علوی را تابع شماره احادیث نبوی قرار داده و شماره جداگانه نداده است. در آخر هر باب نیز شماره مجموعه احادیث باب های گذشته را تعیین کرده، در پایان کتاب شماره كل حديث ها را 1670 قید کرده است که در واقع به اضافه 1670 حدیث علوی جمعاً در این مجموعه شریفه 3340 حدیث گرد آمده است، مؤلف در حواشی بیشتر صفحات نیز حدیث های نبوی یا علوی نوشته است که چون معادل آنها را نیافته برای آنها شماره ای نگذارده است. راوی و مأخذ غالب احادیث را در حاشیه نوشته، گاه توضیحاتی به فارسی و عربی داده است. واپسین حدیث از پیامبر حدیث دعای احتجاب ، واپسین حدیث از حضرت على حديث دعای احتجاب است. در پایان نسخه تاریخ 900 ق آمده که می تواند تاریخ نگارش باشد.
آغاز: بسمله. تيمنا بذکر الملک العليم. قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) الايمان معرفة بالقلب و اقرار باللسان و عمل بالاركان. قال اميرالمؤمنین و امام المتقين على بن ابیطالب (علیه السّلام) الإسلام هو التسليم، و التسليم هو اليقين...
انجام: یا کریم برحمتك يا ارحم الراحمين وصلى الله على محمد و آله اجمعین. تم في آخر شوال من سنة تسعماية
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 4/ 1076
آغاز و انجام: برابر
خط : نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف (گویا)، تا شوال 900ق؛ گویا به خامه نگارنده، محشی، با ترجمه هایی به فارسی به نستعلیق؛ کاغذ: اصفهانی، 183گ (17پ-199ر )، اندازه: 13×18سم [ف : 2- 10]
اصفهان؛ روضاتی، سید محمد علی شماره نسخه: 3/7
همان نسخه بالا [نشريه: 5 - 146]
احادیث منتخبه از صحاح / حديث / فارسی
ahādīs-e montaxabe az sehāh
شاه عبدالعظیمی، محمد علی بن محمد، 1258 - 1334 قمری
“alī-ye-bn-e "abd-ol-"azīmī, mohammad šāh mohammmad (1842-1916)
روایاتی است برگرفته شده از صحاح اهل سنت در فضایل و مناقب اهل بیت (علیه السّلام)، در دو جزء که نسخه حاضر جزء اول و مشتمل بر پنج «فصل» می باشد: 1. احادیث منتخيه صحيح بخاری، 2، صحیح مسلم: 3 صحيح ترمذی، 4، سنن ابی داود و موطأ مالك و منتخب سنن نسائی و سنن ابن ماجه و مصابيح بغوی، 5 مسند احمد بن حنبل.
کاشان: عاطفی، افشین شماره نسخه:107
آغاز: الحمد لله رب العالمين .. اما بعد خفی نباشد که برچیدن و انتخاب نمودن بعضی از احادیث منتخب السنه نفع بسیار واضحی دارد
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمد مهدی کاشانی، تا: 29 جمادی الاول 1332ق، جا: نجف اشرف، از روی نسخه مؤلف، در سه برگ پایانی روایات پراکنده ای آمده است؛ 18گ، 18 سطر، اندازه : 11×18سم [ف: 95]
احادیث منتخبه «حاشیه» / حدیث / عربی
ahādīs-e montaxabe «hāšīye>
احادیثی است از کتب حدیثی شیعه مانند، خصال، امالی، الدرة الباهرة، ثواب الاعمال، منية المرید، نهج البلاغه، به گرین کاتب آن «سید میرزا 1281 »
اراک، دهگان، شماره نسخه: 215/19
خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن محمد تقی موسوی خوانساری، تا 1381ق، جلد: تیماج قهوه ای کاغذ نخودی، 37گ (291پ۔ 227پ)، قطع: نیم ربعی، اندازه: 10× 15سم [ف: 2- 290]
احادیث منظوم شعر، حديث / فارسی
ahādīs-e manzūm
موسوی کاشانی، حسن بن محمد،
mūsavī kāšānī hasan-e bn-e mohammad
مؤلف در این رساله کوتاه اشعاری که در مثنوی پیرامون احادیث حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) وارد شده، جمع آوری و مرتب نموده است
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :7915/3
آغاز :گفت پیغمبر بآواز بلند *** با توکل زانوی اشتر بیند / رمز الکاسب حبیب الله شنو *** از توکل در سبب کاهل مشو؛ انجام:
ص: 87
هین چه آوردید دست آویز را به ارمغان روز رستاخیر را / بر در باران تهی دست آمدن *** هست بی گندم سوى طاحون شدن
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج با سر با نقش گل مجدول، 14گ (309ر-322ر)، 15 سطر، اندازه 14×32سم [ف: 36- 397]
احادیث منظوم / شعر، حدیث / فارسی
ahādīs-e manzūm
غیر همانند
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1143
در آغاز این مجموعه چهل حدیث منظوم جامی است با دیباچه منثور آن، پس از آن احادیث دیگری افزوده شده است با ترجمه هر یک در بیتی فارسی و مجموعاً نود و هشت حدیث می باشد؛ خط: نستعلیق شکسته، کا:میر باقر حسینی، تا: قرن 12: جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 11گ، 16 سطر، اندازه:
10/5×16سم [ف: 3- 379]
2. قم: گلپایگانی: شماره نسخه : 1748- 10/58
آغاز: بسمله احادیث فرموده جناب رسالت مآب صلی الله عليه و آله که ترجمه آن منظوم به فارسی شد. به حمل قادر خلاق اكبر *** قلم را سرنگون دارم به دفتر /هویدا کرد ارص و آسمان را *** برآورد از عدم انس و جان را انجام: بیامرزد بنقدان بنده را حق *** دهد. این نسخه را بر جمله خلق / رسانده نفع هم بر خاص و عام آن *** که در الف و عشرون اربع تمام آن.
نظم ظاهراً چهل حدیث حدیث نبوی است، حدیث اول: لا اله الا الله حصنی و من دخل حصنی امن من عذابی، حدیث آخر: النهار اربعة جواهر يزيلها اربعة اشياء فالجواهر العقل و الدين و الدين [الحياء] و العمل الصالح فالغضب [يزيل] العقل و الحسد يزيل الدين و الطمع يزيل الحياء و الغبية [يزيل] العمل الصالح در ذیل هر حدیث حکایاتی را به نظم می آورد مناسب با احادیث، اتمام نظم در 1024 ق بوده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: پارچه سبز، 45 گ، 11 سطر، اندازه:14×23سم [ف: 3- 1604]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 13607
آغاز: الحمد لله العالم الخبير السميع البصير العلي الكبير الواحد بلانظير .. قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) الراحمون يرحمهم الرحمن ارحموا من في الأرض. هرکه رحمت کند بر اهل زمین ***ز آسمان رحمتش نثار کنند / کھتر انرا بزرگ دار همه *** تا خطابت بزرگوار کنند؛ انجام: اليد العليا خير من اليد السفلى... دست بالا ز دست زیر بهست *** بشتو از عاقلی و داننده/
گفت سید که دست بخشنده *** بهتر است از ید ستاینده
بیست و دو حدیث از کلمات قصار حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به ترتیب حروف آغاز حديث جمع آوری و هر کدام با یک رباعی به فارسی ترجمه شده است؛ خط: ثلث زيبا، كا: محمود بن احمد ارغا، بی تا؛ مجدول مذهب؛ 6گ (1ر-6ر)، اندازه: 16×22سم [ف: 37- 122]
أحاديث من عوالی أبی عیسی الترمذی مخرجة من جامعه /حدیث / عربی
ahadit-un min 'awāli 'abī 'isā at-tirmidi muxrajat-un min jāmi'a
ترمذی، محمد بن عیسی، 209 - 279 قمری
termezī, mohammad ebn-e īsā (825 - 893)
این جزء به روایت ابوالعباس محمد بن احمد بن محبوب مروزی از ترمذی است.
1. قم مرعشی، شماره نسخه: 1173/11
آغاز: بسمله. صلى الله على سيدنا محمد و على آله و صحبه و أزواجه و سلم تسليماً. سمعت على سيدنا الشيخ الجليل الأوحد العلم بقية المحدثین و قدوة المسندين السيد الشريف تاج الدين أبي الحسن علی، انجام: هذا حديث حسن صحيح غريب من هذا الوجه.
نسخه اصلی: کتابخانه اسکوریال، ماردید اسپانیا، ش 1800؛ خط: مغربی، بی کا، تا: 709ق، 2گ (109-110)، 21 سطر (عکسی ف: 3- 386]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:22094
آغاز: و ثانيها وجوب الوضوء من المذي و انه ناقص انجام: دليلا على لازمه وهو وجوب الحضور و وجوب..
خط :نسخ، بی کا، تا: قرن 9، افتادگی: آغاز و انجام [رایانه ]
الأحاديث المنيقة في فضل السلطنة الشريفة / حدیث / عربی
al-ahādit-ul munīfa fi fadi-is saltanat-iš šarīfa
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī, 'abd-or-rahmān ebni-e abī-bakr (1446 - 1506)
روایاتی است که در فضیلت و ثواب سلطان عادل و خدمت به مردم و عدالت گستری از طریق اهل سنت وارد شده است.
آغاز: بسمله، الحمدلله العلي الشأن القوى البرهان العظيم السلطان و اشهد ان لا اله الا الله وحده لاشريك له الملك الديان
انجام: فان هذه الأشياء اذا قام بها السلطان احتمل الناس ما سوی ذلك من اثرة السلطان و كل ما يكرهون و الحمد لله وحده و صلی الله على من لا نبي بعده محمد و على آله و صحبه و سلم
مشهد؛ روی شماره نسخه: 18779
آغاز و انجام: برابر
خط نسخ، کا: غلام محی الدین، تا: قرن 14؛ جداول اوراق به سنگ و لاجورد و کمند به لاجورد، اهدایی رهبری، فروردین
ص: 88
1372، کاغذ حنایی، جلد: مقوا عطف و گوشه میشن قهوه ای، 2گ، 23 سطر، اندازه: 25/5×17سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 35]
« الأحاديث الموضوعة » الأسرار المرفوعة في الأخبار الموضوعة
الأحاديث الموضوعة / حدیث/ عربی
al-ahādīt-ul mawdu'a
؟ صاغانی، حسن بن محمد، 577 - 650 قمری
sāqānī, hasan-e-bn-e mohammad (1182 - 1253)
در این رساله احادیثی را که نسبت به پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) داده شده و جزء موضوعات است را جمع آوری نموده و در آن اکثر احادیث مشهور را دروغ می داند. در فهرست دار الكتب و خدیوی دو رساله درباره احادیث موضوعه باد شده است. اهلورث نیز از رساله ای به نام «رساله في موضوعات الأحاديث » از صغانی یاد کرده که در آن با رساله حاضر متفاوت است. بروکلمان با استناد به مدارک و فهرست های مذکور از «رساله في الأحادث الموضوعة» یا «رسالة في موضوعات الاحاديث» صغانی یاد کرده است. قمی در «الكنى والألقاب» در ترجمه صغانی گوید او در بیان احادیث موضوعه تألیفی دارد، آنگاه «الدرر الملتقطتة» برخی از احادیثی را که صغانی موضوع دانسته و در شمار مجعولات یاد کرده مانند چند حدیث در فضایل عمر و ابوبکر و حدیث معروف «زرنی غبا تزدد حبا» و احادیث در خواص سور به نقل از کتاب «الدرر الملتقطته» او یاد کرده است. صغانی در این رساله حديث های وصایای پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به علی (علیه السّلام) را محصول و موضوع حماد بن عمر وضبی دانسته و همچنین احادیث بسیار معروفی چون «لولاک لما خلفت الافلاک» خطاب به پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ))، «الفقر سواد الوجه في الدارين» ، «الفقر فخری» و بسیار از احادیث مشهور را دروغ می داند. میرحسین بن عالم هروی صاحب «نزهة الأرواح» در پایان کتاب «صراط مستقیم» خود نیز فصلی در احادیث موضوعه دارد و همین احادیث را که صاغانی از موضوعات شمرده او نیز آورده و بنظر می رسد که از او گرفته است خاصه آنکه برخی از تعبیرات این دو کتاب کاملاً مشابه است.
آغاز: بسمله. قال الشيخ حسن بن محمد الصغانی رحمه الله ذکر احادیث موضوعة وضعت على رسول الله صلى الله عليه. .. منها الوصايا المنسوبة إلى امير المؤمنین علی بن ابیطالب رضي الله عنه
[هدية العارفین 281/1 ؛ معجم المؤلفين 3/ 279و 3/ 381؛ ؛ الأوقاف العامة بغداد 235/1 و 236 و 311/1 ]
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2882/1
آغاز: برابر؛ انجام: البلدان المسماة كل بلدة باقة و حديث رواه ابو غفار عن انس رضی الله عنه في الطواف في المطر باطل لا اصل له و الله اعلم (2).
خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 857ق، کاغذ:، ترکی ضخیم، جلد: تیماجی قهوه ای ضخیم تر، 4ص (631 - 634)، 15، 19، 13 سطر، قطع: خشتی، اندازه :14×1/5 4سم [ف: 10- 260]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1925/10
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5- 384]
2. تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 3/ 852
كا: محمد حلمی، نا: دوشنبه 5 ذیحجه 1183ق؛ با جدول زر؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج سبز ضربی یک لابی، 16ص (99 - 114)، ابعاد متن: 5×10، اندازه 11×18سم [سنا ف: 2- 75]
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 1126/4
آغاز: الحمد لله. .. و الصلاة و السلام الاتمان الأكملان .. اما بعد فقال قال رسول الله ..
بی کا، بی تا، قطع: خشتي [اهدائی - ف: 344]
احادیث موضوعه و معروف در زبان مردم / حديث / فارسی
ahādīs-e mowzū'e va ma'rūf dar zabān-e mardom
تعدادی از احادیث معروف در محاورات مردم در متن و حاشیه آمده است.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 431/10
آغاز: قولهم من عرف نفسه فقد عرف ربه و قولهم ولدت في زمن ملک العادل، انجام: قولهم من تكلم عند الاذان خيف عليه من زوال الايمان
خط: شکسته نستعلیق، كا: محمد تبریزی، تا: 1280ق، جا: مدرسه صدر؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج قرمز مقوایی رویه ساغری، 1ص(127)،15سطر (9/5×17 )، اندازه:16/5×21 سم [ف: 1- 416]
الأحاديث النبوية / حديث / عربی
al-ahādīs-un nabavīyya
شبستری، محمود بن عبد الكريم، 687 - 720؟ قمری
šabestarī, mahmūd ebn-e 'abd-ol-karīm (1289 - 1301)
خبرهای پراکنده است که مؤلف روایت نموده است.
تهران؛ ادبیات شماره نسخه:23/ 90 - د
آغاز: بسمله، يقول الفقير .. محمود بن کرم بن الحاج يحيى بن شیخ ابي بكر الشبستری. . حدثنا الشيخ الزهد العامل تقي الدين معین الاسلام محیی الدین قال حدثنا شيخنا و أبونا سلمان بن ابراهیم بن ابی بکر، انجام: فهو من مخزن الخير
بی کا، بی تا: 2گ (53پ -54ر) [ف: 1 - 13]
الاحاديث النبوية / حديث / عربی
ص: 89
al-ahādīs-un nabavīyya
ابن جزری، محمد بن محمد، 751 - 833؟ قمری
ebn-e jaz arī, mohammad ebn-e mohammad (1351 - 1430)
رساله ای است مشتمل بر 20 حدیث نبوی که سلسله روات آن تماماً به نام «محمد» می باشند و جزری آن را از کتاب «المجرد» خود استخراج نموده است. در پایان قطعه ای از «القصيدة المحمدية» ابوعبدالرحمن طاهر بن محمد بن محمد بن احمد بن يوسف بن محمد بن مرزبان را آورده است. «العقد اللآلي في الأحاديث المسلسلة بالعوالی»، از تألیفات ابن جزری در ایضاح المكنون (110/2 ) معرفی شده است.
آغاز: بسمله يقول العبد محمد بن محمد بن محمد الجزری الحمدلله على ما من من رواية الحديث وهدى إلى الدراية والتحديث نحمده على ان فطرنا موحدین و سمانا بعنايته محمدين الحديث الأول أخبرنا محمد بقرائتی عليه بالمدرسة المسمارية داخل دمشق
انجام: حجب الدعاء عن السماء اذا علا × دور الصلوة على النبي محمد. اللهم صل على محمد و آل محمد كما صليت على ابراهيم.. والرضوان على الصحابة أجمعين.
[معجم المؤلفين، كحاله 291/11 ]
قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 668/3 و 138/ 41
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: جمال بن حس على اصفهانی، تا: يمه رجب 1028ق؛ مصحح، 20گ، 8-14 سطر [ف: 1- 114]
الأحاديث النبوية / حدیث / عربی
al-ahādīs-un nabavīyya
بکاری، محمد علی بن فرج الله، ق 11 قمری
bakkārī, mohammad'alī ebn-e faraj-ol-lah (-17)
تاریخ تالیف: 1006ق، محل تالیف: کربلا
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه :5333/5
آغاز: بسمله هذه بعض الأحاديث عنه صلى الله عليه و آله ماخوذة من مصابح الجمهور؛ انجام: کنز من كنوز الجنة.
خط: نسخ ریز، کاتب = مؤلف، تا 1006ق، جا: کربلا؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج مشکی ترنجی زرکوب مقوایی، 2 گ ( 136پ- 137ر)، 21 سطر (
9×15/5)، قطع: خشتی، اندازه: 16×24سم [ف: 15- 4169]
الأحاديث النبوية / حدیث / عربی
al-ahādīs-un nabavīyya
سالاری، اسماعیل بن يعقوب
esmā'īl-e bn-e ya qūb sīlīry
مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 19328
آغاز: بسمله. رب يسر ولا تعسر يقول العبد؛ انجام: ز خلعت دادن شكره نشانی (كذا)
خط: نسخ خفی، بی کا، تا 686ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: گالینگور با عطف و گوشه تیماج، قطع: وزیری کوچک[ رایانه ]
الاحاديث النبوية / حديث / ترکی
al-ahādīs-un nabavīyya
جنگ حدیث نبوی به ترکی و نیز شامل اسماء خدای، کتب الهی، عدم تعدد قدماء، سه گونه عقل.
تهران دانشگاه شماره نسخه: 9470/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا عطف تیماج مشکی، 1ص (6)، 15 سطر (8/5 × 11/5)، قطع بغلی، اندازه: 15x11 سم [ف: 17- 376]
الأحاديث النبوية / حدیث / عربی
al-ahādīs-un nabavīyya
چند مجموعه حدیثی ناشناس و غیر همانند که برخی همراه با ترجمه فارسی است
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 462/14 (آ) - 463(ب)-ف
نسخه اصل: کوپرولوش 1589؛ بی کا، تا: با تاریخ 754ق، 2گ (236پ -237ر) [فيلم ها ف: 1- 480]
2. تهران؛ دانشگاه شماره نسخه : 195/50 - ف
نسخه اصل: حمیدیه ش 1447؛ بی کا، تا: با تاریخ 755ق [فيلم ها- ف: 1- 425]
3. تهران؛ ملک: شماره نسخه : 528/7
بی کا، تا: قرن 9 [ف: 5 - 61]
4. قم؛ مرعشی شماره نسخه : 12678/6
آغاز و دیگر بدانکه این ده حدیث است صحیح از احادیث سید المرسلين .. الحديث الأول قال رسول الله المقسطون عندالله على منابر من نور: انجام: زيرا ه آخرت باقی است و دنیا فانی و شک نیست که باقی بهتر از فانی است و الله اعلم و احكم .
رساله ای است کوتاه در ترجمه 10 حدیث شریف اخلاقی نبوی بدون بیان سند. رساله به التماس یک عزیز با شتاب جمع آوری شده و به قرینه سایر رساله هایی که از خواجه پارسا ( -822ق) در این نسخه آمده، ممکن است از او باشد؛ خط: نسخ درشت، بی کا : تا: قرن 9؛ مصحح، دارای حواشی با نشان « تاتارخان»، دارای رکابه نویسی کاغذ: شرفی، 13 گ (247-259)، 11 سطر، اندازه: 8×13سم [ف: 32- 224]
ص: 90
5. اصفهان روضانی، سید محمد علی؛ شماره نسخه : 34/ 1
آغاز: بسم... الحمد لله و الصلوة و السلام على رسول الله و على و آله و اصحاب رسول الله و عترته اجمعين. قال النبي صلى الله عليه و سلم. ارايتم لوان نهرا بباب أحدكم .. ترجمه فارسی روایت است از ابو هريرة رضي الله عنه که مصطفی محمد صلى الله عليه و سلم فرمود صحابه را خبر دهید مرا که اگر رودی آب باشد بدر خانه یکی از شما و او غسل در آن رود آب هر روز پنج بار، هيج بماند از چرک اندام او چیزی؟ صحابه گفتند. نی، مصطفی فرمود: این است مثال نماز پنج گانه که ناچیز گرداند الله تعالی هم گناهان نماز گزارانرا؛ انجام: حکایت، چون در ناز باشی و دانی که کسی از مهتران شهر بتو می نگرد تو در نماز خشوع تمام بجای آوری از بهر آنکه بتو می نگرد و چون تنها باشی و کسی بتو نمی نگرد آسان فرو گذاری و خواری فرو گیری. این دلیل تمام است بر بی خبری تو از خداوند
با ترجمه فارسی، خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن 9، کاغذ: چهار بغل، 120گ (41-160پ)، اندازه: 13×15 سم (نشريه: 5- 134]
6. تهران: ملی، شماره نسخه : 2022
مجموعه ای است از اخبار و احادیث اخلاقی و سلوک با استناد به سیرت پیامبر و صحابه از دیدگاه عرفان مذهبی با رنگ سنی سلفی قشری نسخه. این نسخه از برگ 645 تا برگ 901 این مجلد را در بردارد و 644 برگ آغازین آن افتاده است. در این باقیمانده از کناب 62 باب دیده می شود که هر کدام ویژه یک موضوع اخلاقی و یا تاریخی است و هر یک مشتمل بر دو یا سه «فصل» است. فصل ها کوچک و بزرگ دارد لیکن باب ها تقريباً هم اندازه است. اصل کتاب در سی جزء بوده است و نسخه ها از میان جزء 24 تا پایان جزء سی ام را دارد که پایان کتاب است تقسیم بندی سی جزء به در متن کتاب بلکه در کنار حاشیه مشخص شده و جنبه علمی ندارد. فهرست باب های بخش موجود از این قرار است: جرء 22. باب حفظ اللسان، باب الوعد، باب المزاح، باب المفاخرة و العصبية، باب البر و اصلة؛ جزء 23. با الشفقة، باب الحب في الله و من الله، باب ما ينتهي من التهاجر، باب السهو في الأمور، باب الرفق و الحياء، باب الغضب، باب الظلم، باب الأمر بالمعروف؛ جزء 24. باب فضل الفقر و عيش النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، باب الأمل و الحرص، باب استحاب المال، باب التوكل، باب الريا و السمعة، باب البكاء و الخوف، باب تغير الناس، باب الأملاء و التحریر، کتاب الفتن، جزء 25. باب اسامة بن زيد، باب الملاحم، باب اشراط الساعة، باب العلامات، باب قصة ابن میاد (صياد، حياء)، باب نزول عیسی (علیه السّلام)، باب قرب الساعة، لاتقوم الساعة الأعلى شرار الناس؛ جزء 26. النفخ في الصور، باب الحشر، باب الحساب، الحوض و الشفاعة، صفة الجنة و اهلها و وصف الحور؛ جزء 27. باب رؤية الله، باب صفة النار، خلني الجنة و النار، بدء الخلق، فضائل سید المرسلین، اسماء النبي، اخلاقه و شمائله؛ جزء 28.باب المبعث و بدء الوحی، علامات النبوة، المعراج، المعجرات، جزء 29. باب الكرامات، باب مناقب قریش، مناقب الصحابة، مناقب ابی بکر، مناقب عمر خطاب، مناقب عثمان، مناقب الثلاثة، جزء 30. مناقب علی بن ابی طالب، مناقب عشره مبشره، مناقب اهل بين النبي، مناقب ازواج النبي، جامع المناقب، تسمية أهل بدر، ذکر اليمن و الشام، ثواب هذه الأمة. چنین می نماید که بخش بندی به 30 جزء بیش از آنکه به موضوع کتاب بستگی داشته به اندازه کلمات و سطرها بستگی دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 (شاید)، در گ 901ر تاريخ تأليف
كتاب سلخ رمضان 737 دیده می شود، این نسخه دو برگ شمار دارد، برگ شمار اصلی کهن که با خامه هندی است از 645 شروع و به 901 ختم شده است، لیکن برگ شمار جلیل کتاب را 260 برگ نشان میدهد، برگ های 791 تا 794 جابه جا صحافی شده است، کاغذ: نخودی، هندی، 256گ، 13 سطر (8×17)، اندازه: 16×26/5سم [ف: 11- 100]
7. تهران: مجلس: شماره نسخه: 13654
آغاز: مهلكة المرء حدة طبعه. هلاک مرد باشد تیزي او *** که مرد نیز باشد تند و با خود انجام: سعد الرجل بمصاحبة السعيد
کسی کو نیک بختی یار یابد *** بکوی نیک بختان بار یابد/ ز هجرت طا و كاف و دال رفته *** شد این نظم ترجم جمله گفته ترجمه منظومی از احادیث کوتاه حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) است در این رساله ابتدا حدیث به عربی نقل شده و پس از آن هر حدیث با یک بیت به فارسی برگردانده شده است این ترجمه در سال 824ق به پایان رسیده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جعفر تبریزی، تا: اواخر شعبان 847ق؛ افتادگی: آغاز: مجدول مذهب مرصع، حاشیه تمام صفحات زرافشان، احادیث نسخ و ترجمه منظوم نستعلیق، جلد: مقوایی، 31گ، مختلف السطر، اندازه: 8×12سم [ف: 37- 182]
8. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 7693/9
آغاز: بسمله، قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) للمومن اربعة اشياء دابة فارهة و دار واسعة و ثياب جميلة و سراج منیر؛ انجام: قال یا على اكثر من قراءة یس .. حتى يصبح صدق الله و رسوله وصلى الله على نبينا محمد و آله اجمعین
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی ضربی، 14گ (73پ-86ر)، 15 سطر ( 8×10/5)، اندازه : 12×17سم [ف: 16 -673]
9. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه 4-5892
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 12 سطر، قطع: رحلی کوچک [ آستانه قم: 224]
10. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 15270/8
آغاز: قال القاضي الأمام كمال الملة والدين ابو المكارم عثمان بن محمد بن ابی بکر الجعفري رحمة الله عليه، أخبرنا الشيخ محمد بن ابی بکر المعروف بالحلاب الطرازی، انجام: الفرج امانة والسمع امانة و البصر امانة، الأخبار الصحيحة بتمامها و كمالها، صدق
ص: 91
رسول الله صلى الله عليه و صدق ولی الله والحمدلله والصلوة على نبيه و اهل بيته
احادیثی پراکنده است از شیعه و سنی، به روایت عثمان بن محمد بن ابی بکر جعفری از محمد بن ابی بکر، معروف به حلاب (جلاب) طرازی از ابو عبد الله فهر بن تھیم کلانی، معروف به اشجع، رکابی حضرت علی (علیه السّلام) از حضرت علی (علیه السّلام) از پیامبر اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )؛ خط: نسخ، بی کا: تا قرن 11؛ ترقيمه: «حرره الفقير درویش مصطفى المولوى السهروردی»، محشی کاغذ: شرقی، 4گ (79-82)، 30 سطر، اندازه:9×20سم [ف: 38- 768]
11. مشهد، گوهر شاد شماره نسخه :3/ 2250
آغاز : بسمله، الحمد لله الذي اعز العلم الأحاديث (كذا) تعزيزا و دل... (جای نقاط حذف شده) بها دليلا و كرمهم بالكرامة تكريما، انجام: ما امر الله و رسوله من الوضوء و الصلاة و الصوم و اداء الزكاة و الحج و...
این رساله حاوی احادیث نبوی در موضوعات مختلف است. این احادیث از طریق اهل سنت گردآوری شده و در چندین باب تنظیم گردیده که موجودی حاوی 98 باب می باشد: 1. في فضيلة العلم، 2. في فضيلة زيارة العلماء و محبتهم .5. في المعرفة؛ .9 في فضيلة الجماعة .. 29. في التصديق و الكذب؛ . 98 في احادیث متفرقات. احادیث مرور بدون توضیح و ذکر سند است؛ كا: محمد طاهر واعظ مشهدی، تا: قرن 11؛ افنادگی انجام؛ جلد: تیماج مشکی مستعمل، اندازه: 12×18سم [ف: 5- 627]
12. تهران: ملک شماره نسخه: 4341/38
آغاز: قال النبي (علیه السّلام) من صافحني صافحنه يوم القيمة. . و این
حدیث مصافحه یابن فقیر احمد بن محمد الحسینی
با زنجیرة روات؛ خط: نسخ، کا: محمد تقی بن حسین خاتون آبادی اصفهانی، نا: 1056ف [ف: 7- 376]
13. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3146/1 -16/156
آغاز: لله مسجدا ولو كان مثل مفحص قطاة بنى الله له بينا في الجنة من طلب علما فادرکه که له كفلان من الأجر، انجام: اللهم اني اسألك عيشة سوية وميتة تفية ومرداً غير مخر ولافاضح تمت
رساله کوتاهی است در شانزده بان و یک خاتمه بدون عنوانی برای باب ها، در آن احادیث نبوی را با حذف سند پشت سر هم بدون هیچ توضیحی درج نموده است؛ خط: نسخ، كا: محمدرضی بن محمد امین حسینی تفرشی، تا: 20 جمادی الثانی 1086ق، جا: دارالارشاد اردبیل؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 33گ، 9 - 11 سطر، اندازه: 12×16 سم [ف: 1- 116]
14. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 19137
آغاز: قال رسول الله حق الوالدين افضل من سبعين الف كعبة و قال حق الام مثل حق الله تعالی و حق الاب مثل حقی...
آغاز ذیل بسمله، قال حدثنا محمد، بن داود قال حدثنا أحمد قال لما بعث نبيه محمد صلى الله عليه و سلم، انجام: من أذنب ذنبا ضاحكا دخل النار باکیا. .. و قد دخل الجنة ضاحكا انجام موجود: قال زدنی یا محمد قال و في روسهم و يداه احادیثی از نبی اکرم در آداب و سنن و برخی از باید و نبایدها در این کتاب از طریق اهل سنت گردآوری شده و مذيل است به سوالات مهم و مفصل ابن سلام یهودی از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ): خط :نسخ، كا: فقه محمد (كذا)، تا قرن 12؛ افتادگی آغاز؛ واقف احمد شیخ تبار بابلی، تاریخ وقف
آبان 1372، کاغذ: نخودی، 53گ، اندازه: 16×22سم [ف: 26- 29]
15. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 28158
آغاز: بسمله، قال النبي صلى الله عليه و آله ندامته من كان له مالا ولم يخرج حقوقه و اذا كان يوم القيامة يضع ماله على الميزان و یأمر الى جهنم بسبب ماله؛ انجام: وله أيضا يعذب لأكل الطين كما يعذب شارب الخمر و السلام و و الاكرام
خط: نسخ، بی کا، تا 14 محرم 1101ق؛ واقف : محمد تولیت، تاریخ وقف:
خرداد 1381؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، 22گ، 13 سطر، اندازه: 9×16سم [ف 26- 29]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه 18796 م
با ترجمه منظوم؛ بی کا، تا: 1123ق [د.ث. مجلس]
17. مشهد: رضوی: شماره نسخه:36707
آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین و الصلوه على سيدنا محمد و آله اجمعین اما بعد فهذه مجموعة أحاديث نبوية فيه أبواب؛ انجام: لا يترك الصلوة الا شقي ولا يتعاهد الا السعيد
مجموعه احادیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در چند باب است: 1. العلم، 2. القرآن، 3 ترک الصلوة، 4 المسلم، 5 الاذکار، و الوضوء، 7. غسل الجنابة، 8 الصلوة، 9: فضيلة الصلوة بالجماعة. نام جامع و مؤلف در نسخه نیامده اما به قرینه ضمیمه («جامع الأخبار، شعیری: 36706) بایله جامع و کاتب
مهدي بن الهدی شاگرد امیر حسن بن عبد النبي از فضلاء نیمه اول قرن 12ق باشد؛ خط: نسخ، كا: مهدی بن الهدی، تا: 1133ف؛ اهدایی در مهر 1386؛ کاغذ: آهار مهره نخودی فرنگی، جلد. تیماج مشکی ضربی، 6گ، 16 سطر، اندازه: 14×20سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 36]
18. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 32/1
آغاز: بالحرمة و التعظيم، بسم الله
في آداب الفواید و تعليم القرآن، خط :نسخ، بی کا، تا: قرن 13 افتادگی: آغاز و انجام: کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز مقوایی، 6گ (9ر-14پ)، 15سطر (7/5×16 )، اندازه: 12/5 × 22/5سم [ف: 221]
19. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 387/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 14 سطر (12x7/5 )، اندازه: 10/5×15/5سم [ف: 291]
20. تهران: ملی، شماره نسخه: 2877/3
آغاز: قال النبي: مكتوب على عصی موسی اربع كلمات؛ انجام: لو لم يكن المراء العادلون في كل الناس بعضهم كما یاكل الذئب الغنم و لو لم . ولو لم يكن الأغنياء لهلك الفقراء و لو لم يكن دعاء الفقراء لهلك الاغتياء
ص: 92
حدیت هایی چند است درباره عصای موسی و چیزهایی که بر آن نوشته بوده است، خط: نسخ خوش، بی کا، تا قرن 13 کاغذ فرنگی سپید، جلد. تیماج حنایی یک لا از بیرون قهوه ای شده دارای ترنج دورادور گل و بوته، 8گ (122-129)، 15 سطر (7/8×15 )، اندازه: 14/2 ×2/ 20سم [ف: 17- 118]
21. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 3113/1 - 16/123
آغاز: قال الرسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) صلوة الليل مرضات الرب وحب الملائكة وسنة الأنبياء ونور المعرفة واصل الايمان واجابة الدعاء، انجام: وقال عليه السلام ما من أحد من أمتي يترك شهوة من شهوة الدنيا مخافة. . قوله تعالی و نهى النفس عن الهوى فأن الجنة هي المأوی تمت
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13، جلد. تیماج سرخ عطف تیماج قهوه ای، 9گ، 7-9 سطر، اندازه : 12×19سم [ف: 1- 116]
22. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه :7/ 5905- 29/245
آغاز: کلمات بلاغت آیات اعجاز علامات که بر زبان الهام ترجمان حضرت سرور عالمیان.. اليد العليا خير من اليد السفلی دست دهنده بهتر است از دست گیرنده ما قل و کفی خير مما کثر و الهی، انجام: هيية الرجل لزوجته تزيد في عفتها یعنی عفت وصلابت مرد در نظر زن .. لا طاعة لمخلوق في معصية الخالق یعنی اطاعت و فرمان برداری هیج محلوقي جابر نیست در آنچه خلاف رضا و فرمان حضرت خالق عالمیان باشد
احادیث کوتاهی از حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) انتخاب و نقل و در لابه لای سطور و حواشی به فارسی به صورت کوتاه شرح و توضیح داده شده است؛ خط: نسخ و تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد. تیماج مشکی ضربی مجدول گرهی، 3گ، 12 سطر، اندازه:8×16 سم [ف: 1- 117]
23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15572/1
آغاز: قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من قرء و حفظه اربعین حديثا سماه الله في السماء
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد طاهر، تا: ذیحجه تا رمضان 1353ق، کاغذ: شکری فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج یک لایه دار چینی، 10ص (232-241) 16 سطر، اندازه : 14/5×21سم [ف: 17- 307]
24. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :1127/5
الأحاديث النبوية با ترجمه فارسی بی کا، تا قرن 14؛ نسخ در متن و نستعلیق ریز در ترجمه؛ کاغذ: الوان، جلد: مشما و مقوایی 49ص (105-153 )، ابعاد متن: 7×14، اندازه: 13×21سم [سنا- ف: 2- 125]
25. قم؛ گلپايگانی شماره نسخه: 662/7 - 4/132
آغاز : قال رسول الله صلى الله علیه و آله العلم خير من المال بسبعة اشياء الاول العلم ميراث الأنبياء والمال ميراث الفراعنة، انجام: 64 قال النبي صلى الله عليه و آله من اعان عالماً لطلب العلم .. الف جیل مثل جبل احد وروى للحفظ من قرأها اربعين يوماً في كل يوم سبع مرات اللهم لك الحمد على ما علمتنا. .. اللهم افتح علينا ابواب رحمتك وانشر علينا خزائن رحمتك انك انت الغفور الرحیم.
64 روایت نبوی است در موضوعات مختلف که بدون ترتیب خاصی و بدون ذكر اسامی روات، با ذکر شماره احادیث از یک تا شصت و چهار در این مجموعه درج شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 3گ، 24 سطر [ف: 1- 116]
26. تهران: مجلس، شماره نسخه 10031/5
آغاز: بسمله جاء رجل من أهل اليمن .. فقال يا رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) انی اسئلک ان تعلمني جوامع الخير؛ انجام: أذا نعمت عليه و ان يكون الدنيا .. يجعل الله لك الجنة
احادیث و مواعظ نبوی خطاب به مردی از اهل یمن: خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، مصحح، در برگ های آغازین نسخه یادداشت های پراکنده ای دیده می شود از جمله رباعیات خیام و باباطاهر، اشعار منسوب به حضرت علی (علیه السّلام)، اشعاری از سعدی و دیگران و مطالبی عرفانی و فلسفی و در برگ آخر این شعر از آخوند ملا محمد طاهر آمده: ای آنکه تو قصد کوی عرفان داری *** از غیر خدا مجو درین ره یاری/ در منصب عشق سربلندت سازد *** آنکس که به منصور دهد سرداری؛ جلد: تیماج قهوه ای، 5 ص( 86-90)، اندازه: 10/5 × 14/5سم [ف: 42- 45]
27. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه: 1/ 2108- 208/ 11
آغاز: الف فرس في سبيل الله تعالی و سلام خير لك من عبادة الف سنة قال رسول الله اذا اكل تارک الصلوة طعاما يلعنه الطعام واذا شرب الماء: انجام: قال (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من تبسم في وجه امرأته فله عشر حسنات ومن قبلها فله عشرون حسنه... واذا اغتسل خلق الله بكل قطرة ملكا يسبح الله تمام.
احادیثی است نبوی در موضوعات مختلف با عنوان های «قال رسول الله» و بدون ذکر سنا و ماخذ احادیث و هیج گونه توضیحی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز جلد: تیماج مشکی مجدول گرهی با ترنج و سر ترنج ضربی عطف تیماج قهوه ای، 27گ، 10 سطر [ف: 1- 115]
28. تهران: سپهسالار شماره نسخه : 1114
آغاز: بسمله روي عن رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم وقد سأله سائل عن الاسلام: انجام: وعنه أن مما ادرک الناس من كلام النبیوه الاولى اذالم تستحیی قافعل ما شئت.
این مجموعه مشتمل بر احادیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) می باشد، جامع آن معلوم نیست و مشتمل بر مطالب دینی و اجتماعی و اخلاقی است؛ خط: نسخ خوب، کا: یاقوت، بی تا، در آخرین صفحه نوشته شده: «كتبه یاقوت»، ولى مسلماً از خطوط یاقوت مستعصمی نیست، سال کتاب رقم نگردیده، اطراف تمام اوراق و میان همه سطرها با طلا نقاشی برگ موی شده و مجدول به طلا است؛ واقف سپهسالار، کاغذ قدیمی، جلد: تیماج، 8ص، 7 سطر، قطع: وزیری، اندازه: 14×20/5سم [ف: 1- 301]
ص: 93
29. تهران: ادبیات شماره نسخه: 1/ 360
احاديث النبوية و الأمامية، بی کا، بی تا [ف: 3- 59]
30. قم: مرکز احیاء شماره نسخه: 3/ 589و عکسی 1481/3
آغاز : قال النبي اذا اخذ الحارث البذر ليذرها ناداه ملک ثلث لک وثلث للطيور وثلث للبهائم
روایت ها و احادیثی است کوتاه به نقل از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در آداب اسلامی و اخلاق پسنديده و دستورات کلی، بدون ذکر اسناد و تربیتی مخصوص، و بعضی از روایت ها ترجمه و شرح فارسی شده و گاهی احادیثی از سایر ائمه (علیه السّلام) نقل شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 52گ (505-556)، مختلف السطر، اندازه:17×28سم [ف: 2- 234] و [عکسی ف: 4- 307]
31. تهران: مجلس: شماره نسخه :1286/1
شاید از صحیح بخاری با مسلم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی انجام ؛کاغذ: سفید، جلد: تیماج ترياکی و مقوایی نو، 57ص (1 - 57)، 33 سطر [سنا: ف: 2- 209]
32. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1286/8
پس از یک سطر باب ما يسمحب ح العطاس و پس از آن کتاب الاستيذان تا باب ما جاء في البناء، خط: نسخ، بی کا، بی تا، گویا دنباله شماره (یک نسحه بالا) باشد؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی و مقوایی نو، 3ص (104-106)، 33سطر [سنا- ف: 2- 209]
33. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:4566/2
آغاز: تارك الصلاة و الثاني مانع الزكوة و الثالث شارب الخمر و الرابع أكل الربا و الخامس قوم يحدثون في المسجد بحديث اهل الدنيا؛ انجام: الهي انك لم تخلق خلقا خير منهم .. و ارزاقنا بهم مبطوسة يا ارحم الراحمين و الحمد لله رب العالمین.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 5گ (2ر-6پ)، اندازه:15/5×21سم [ف: 12 - 258]
34. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 5886/11
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی ضربی لایی، 11گ (43پ-53پ)، 18 سطر (11×16)، قطع: بغلی، اندازه 11×17 سم [ف: 16 -131]
35. تهران: فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر)، شماره نسخه :بدون شماره 37
بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی زرکوب مقوایی، 1ص (242پ)، قطع: ربعي [نشریه: 7- 553]
36. تهران: ملی؛ شماره نسخه :8235
آغاز: بسمله، قال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) للمومن اربعه اسیای دابة فارهه و دار واسعة و ثواب جمیله و سراج منیر فقيل يا رسول الله ليس لنا ذلك فما هي فقال (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )؛ انجام: عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) سبع بيوت لاتنزل فيه الرحمة بيت فيه امراه مطلقه و بيت فيه وصيته للميت و بيت فيه خمر انجامه: قد تم ما اوردت تسويده بعون الله الملک الوهاب
احادیث متفرقه ای است در مسائل مختلف مذهبی از قبیل نماز، قرائت قرآن، تصدیق و...؛ خط :شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: مصحح، خریداری از محمودی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج عنابی مقوایی مجدول ضربی عطف تیماج قهوه ای، 8گ (67پ - 74پ)، 16-18 سطر (15x7/5 و 9/5×17
)، اندازه: 14/5 ×5/ 20سم [رایانه ]
37. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: -13871/3
به نقل از کتاب احکام الكبرى عبد الحق ازدی، نماز های هر روز هفته؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج مشکی، 4گ (46پ-49پ)، 36 سطر، اندازه: 25x17سم [ف: 37 -439]
38. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 890/3
احادیث از پیامبر و ائمه همراه با ترجمه؛ خط: نسخ و نستعلیق (ترجمه ها)، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ قطع: ربعی [نشريه: 7- 262]
39. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 376/3 -ف
نسخه اصل: ایاصوفيا ش 2098. با ترجمه فارسی: خط: نستعلیق و
شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: 7گ (47-53)[ فيلم ها ف1- 462]
40. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2016/5 -ف
نسخه اصل: کتابخانه های یوگسلاوی (این فیلم حاوی آغاز و انجام رساله هاست). با ترجمه فارسی، و مبوب عبادان باب پنجم در فضیلت نماز در نسخه هست:بی کا، بی تا[فيلم ها ف: 1- 635]
41. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 6/ 5905- 245/ 29
آغاز: ثابت شده به روایت امام جعفر صادق که پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) نهی فرموده از طعام خوردن با جنایت که موجب درد پشت است و از ناخن به دندان چیدن و مسواک در حمام کردن و در مسجد آب دهان انداختن انجام: واما اللذان تل کرهما فالله والموت واما اللذان تنساهما أحسان في حق الغير واساءة الغير في حقك
در نسخه حاضر حدیث نبوی مشهور به مناهى النبی و وصیت آن حضرت به علی (علیه السّلام) بدون ذكر اصل حدیث، به فارسی ترجمه شده و پس از آن احادیثی از حضرت علی (علیه السّلام) به عربی درج شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، در ادامه وصایای امام حسن (علیه السّلام) و سخنانی از سقراط و افلاطون و اصمعی در 3 برگ آمده است؛ جلد. تیماج مشکی ضربی مجدول گرهی، 21 گ، 20 سطر، اندازه: 8×16 سم [ف: 2- 848]
42. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه -4/ 8683-133/ 58
آغاز: بسمله، روایت شده است از امام بحق جعفر صادق علیه السلام آنکه مردی مالدار آمد پیش رسول خدا که رخت پاکیزه پوشیده بود
ترجمه حدیث نبوی در مورد مرد غنی و فقير؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی وسط، 7گ (110-116)، 16 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 2- 867]
« الاحاديث النقورية » خماسيات البزاز
احادیث و آیات / حدیث / عربی
ص: 94
ahādīs va āyāt
قرطبی، محمد بن احمد، - 671 قمری
qortobī, mohammad-e-bn-e ahmad (- 1273)
مؤلف در ابتدای کتاب متذکر می شود که چون از تألیف کتابی در اسماء الحسنی فراغت بافته بوده این کتاب را در باب آیات و احادیث مربوط به ذکر صفات خداوند پرداخته است که از آنها در کتاب قبلی ذکری نشده بوده است.
تهران؛ موزه ملی شماره نسخه: 19/5
خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 730ق؛ در کنار صفه آخر مالکی نوشته است که نسخه ظاهراً از روی نسخه ای نقل شده است که با نسخه اصل مؤلف مقابله شده بوده است [نشريه: 3- 124]
احادیث و آیات / طب، حدیث / ترکی
ahādīs va āyāt
احادیث و آیاتی چند جمع آوری شده است با معانی ترکی و تفسير ترکی آنها، در بین این احادیث حدیث های چندی در منقبت حضرت امیر که می رساند جمع آوری کننده این احادیث و آیات به ظاهر شیعی مذهب بوده است.
تهران؛ ملی شماره نسخه: 1443
آغاز: اولور و واجب دور که طواف ایدناه مبارک؛ انجام: عمر حضرت پیغمبر نک خدمته کلوب دیدی . که کون و ارایکن عصر نمازین.
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12؛ افتادگی آغاز و انجام ؛ کاغذ دولت آبادی، جلد: تیماج سیاه یک لایی، 101 گ، ابعاد متن :7×12/5، اندازه: 11/5 ×
18سم [ف: 3- 502]
احادیث و آیات / حدیت / عربی- فارسی
ahādīs va āyāt
چند آیه و حدیث با ترجمه به شعر فارسی.
تهران، دانشگاه شماره نسخه: 124/14
خط: نسخ، کا: سلیمان قاضی پسر محمد مکری، تا: ربيع الأول و الثانی 1195ق، کاغذ: فرنگی سفید و نخودی، جلد. تیماج حنائی دولا، 2ص (119-120)، 13-9 سطر، اندازه: 6/7×12/5سم [ف: 2 - 234]
احادیث و احوال الأئمه / حديث / فارسی
ahādīs w-a ahvāl-il a'imma
در بر گیرنده اخبار شیعی و گزارش حال امامان (علیه السّلام).
مشهد؛ مدرسة آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 278
بی کا، تا قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام [اوراق عتیق: 1 - 249]
احادیث و اخبار / اخلاق- فارسی
ahādīs va axbār
حسینی، محمد بن احمد
hoseynī, mohammad ebn-e ahmad
پنجاه و شش «باب» کوتاه است در اخبار و احادیث اخلاقی مردی از طریق اهل سنت، و بعضی از داستان های زهاد و عباد و عرفا.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 2598
آغاز: الحمد لله القديم الغاطر العظيم القوى القاهر... این مشتمل است بر اخبار رسول و به موعد بزرگان و خداوندان؛ انجام: و نیز حضرت رسول گفت بسیار بشارت است کسی را فرزند او وجود آید بگويد لاحول ولاقوة الا بالله .
خط: نستعلیق، عبارات عربی نسخ، بی کا، تا 27 صفر 1267ق؛ مهر: «قهرمان»، (مربع)؛ جلد: مقوایی عطف تيماج قهوه ای، 94گ، 14 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 7- 184]
احادیث و اخبار / اخلاق / فارسی
ahādīs va axbār
محمد حسین بن ابی طالب،
mohammad hoseyn ebn-e abī tāleb
مؤلف نام خود را در دیباچه آورده است. حدیث هایی با نقل منابع و بدون سند.
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 383
آغاز: .. و مفتاح الفلاح لاهل منتخب الجوهر ابي محمد الحسن. .. اما بعد، تراب نعال سالكان مسالک نجات عقل و مجتنبان مهامه حیرت مهالك جهل و راجي العفو... محمد حسین بن ابی طالب حشرهما الله، انجام: به عبارات دیگر ادا شد همچه که در بیان...
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام و میانه؛ کاغذ: نخودی آهار مهره ضخیم، 344 گ ، 14 سطر، اندازه :8/5×14سم [ف: 1- 10]
احادیث و اخبار /حدیث / عربی- فارسی
ahādīs va axbār
غیر همانند:
1.تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 10071/20
آغاز: شعر ابو محمد الغسانی اناس اذا هزوا الرماح تسربلت نفوس؛ انجام: و قالت اهلا و سهلا بالأمير ما الذي... قالت ..
الأحاديث و الأقوال و الحكايات، گویا بخشی از یک کتاب باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 40ص (115 - 154)، اندازه: 12×16 اسم [ف: 32- 97]
ص: 95
2. تهران: مجلس، شماره نسخه: 4848/14
احادیث و حکایات عرفانی، به عربی و فارسی بی کا، تا قرن 11 کاغذ: سمرقندی و سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 4 ص (129 -132)، اندازه:
11٫5 ×1/5 2سم [ف: 13- 286]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3928/5
خط : نستعلیق، کا: عباسعلی درویش نعمة اللهی کرمان، تا: 1215ق، کاغذ: فرنگی آبی، جلد: مقوایی عطف و گوشه تیماج قرمز، 58 ص (235-293) 14 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 11×17 سم [ف: 10- 2012]
4. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1772/1
آغاز: بسمله، الحمد لله و سلام على عباده الذي اصطفى فهذه فواید جميلة و مواعظ جليلة بليغة و احادیث قدسية و نبوية و علوية و حسنية و حسينية و جعفرية و غيرهم من الأئمة الهداة الاثني عشرية الابرار: انجام: یا على لا يعرف الله احد حق معرفته الا انا و انت ولا يعرفني احد حق معرفتي الا الله و انت لا يعرف احد حق معرفتك الا الله و انا .. يغفر ان الخطيئات و السيئات.
احادیثی که از نبی اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، ائمه اطهار(علیه السّلام)، گفتارهای حکما، علما، زهاد و عباد در اخلاق پسندیده و ناپسند وارد گردیده به ترتیب شماره هایی که در حدیث آمده گردآوری شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1230ق، دارای حواشی در مطالب متفرقه؛ واقف:
سید سعید طباطبایی، تاریخ وفق: 1332، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج یك لای مشکی، 10 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 15- 191]
5 . قم، گلپایگانی شماره نسخه: 7269- 37/59
آغاز: بسمله هذ اما نقلته من كتاب التوحيد من مؤلفات الشيخ الصدوق... انه قال فيه عن الحارث الأعور قال خطب امير المؤمنین علی بن ابی طالب، انجام: قال العقل جوهر دراك محیط بالاشياء من جميع جهاتها عارف بالشیء قبل كونه فهو علة الموجودات و نهاية المطالب
مجموعه ای است شامل اخبار و احادیث مرویه از ائمه اطهار (علیه السّلام) به نقل از کتب حدیثی شیعه از جمله «توحید» شیخ صدوق و «عیون اخبار الرضا» و «عدة الداعي» ابن فهد حلی و «کافی»، کلینی و «کشف الغمة»، اربلی و «مشارف الأنوار» برسی و «بصائر الدرجات»، صفار قمی و «احتجاج»، طبرسی، وصایا و حکم امیر المؤمنين (علیه السّلام) و چند رساله حدیثی مستقل از جمله «توحيد» مفضل و «اهليلجه» همو و «رجعت»، محمد مؤمن حسینی استر آبادی و «مائة منقبة» ابن شاذان؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: مجدول مذهب صفحه اول سرلوح مزدوج مذهب مرصع، مصحح، جلد: تیماج مشکی، سوخت، با ترنج و سر ترنج، مجدول گرهی، 312گ، انداره: 13×23 سم [ف: 1- 117]
6. تهران: مجلس: شماره نسخه: 61ط
آغاز: کتاب معجزات النبی و الاثمه
مجموعه احادیث و اخبار و اقوال در مناقب و فضائل اهل بیت است که از منابع مختلف نقل شده از جمله «بحار الانوار»، « تفسیر صافی »، « کشف الغمه»، «مصابيح القلوب»، و سایر منابع، خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملك: محمد شريف بن ملا حسن خراسانی؛ جلد: تیماج مشکی، 214ص، 26 سطر، اندازه:
22/5x16/5 سم [ف:24/3 - 27]
7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4848/11
در آن از «خزانة الجلالة» نیز نقل شده است؛ بی کا، تا: قرن 11 کاغذ سمرقندی و سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 2ص (124 - 125)، اندازه: 11/5 ×1/5 2سم [ف: 13- 284]
8. تهران؛ مجلس، شماره نسخه: 1346/13 ط
روایات و اقوال بزرگان که برخی از آنها توسط علی نامی به فارسی نیز ترجمه شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابراهيم بن رحمت الله حسنی نجفی، تا قرن 11 و 12؛ جلد تیماج سرخ، مجدول، 9 ص (108-116)، اندازه: 17× 30سم [ف: 24/3 - 76]
9. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9816
آغاز: روي في تفسير نور الثقلين عن الباقر عليه السلام؛ انجام: سبعه من هذه الدراهم و الماء في الجريان
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1265ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، ابعاد متن: 9×15، اندازه: 15×21سم [رایانه ]
10. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 7696/2 -39/76
آغاز في العلماء و منها ابوالبحتری یکی از فضلا بود گفت اگر من در میان گروهی باشم که داناتر از من باشند دوستی می دارم از آنکه در میان، انجام: پانصد کنیز ترک را تیراندازی و نیزه زن مرحوم حمام مسجد مدرسه و بازار و غير آن ساخته بود
کتاب مفصلی است در چند جلد به عربی و با استفاده از برخی حکایات و اشعار فارسی در ابواب و فصول بسیار شامل آیات و احادیث اخلاقی، تألیف یکی از علمای شیعی در اوایل قرن چهاردهم هجری است شامل مباحث مختلفی چون فضل علم و علما، مجاهده، زکات، تربیت ولد، مساجد، رياء، لسان، زنا، حب اهل بیت، حب علی، سنن، خطب، حیل و خدعه، سلطان و شیطان، والدین، کذب، حسد، مزاح، فساد و ... نسخه حاضر یکی از مجلدات کتاب است که نظم و ترتیب خاصی ندارد و برگ های آن جابه جا شده و ترتیب کتاب به هم ریخته است؛ خط: نسخ ،بی کا، تا قرن 14، افتادگی آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 138گ، 25 سطر، اندازه:18×23سم [ف: 1- 118]
11. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 76697 - 39/77
آغاز: جلد الثانی استدارج. والذين كذبوا بآياتنا اضافة الايات الى نون العظمة لتشريفها واستعظام الإقدام على تكذبها، انجام: فاخبرته فقال ويلي على بن زرقاد باغة الأدم ولو ولد لي مائه لأحببت ان لا اسمي احداً منهم الا علياً
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14، افتادگی آغاز و انجام؛ مصحح جلد: گالینگور قهوه ای، 145گ، 18 سطر، اندازه : 17/5×23سم [ف: 1- 118]
ص: 96
12. قم گلپایگانی شماره نسخه : 7698- 39/78
آغاز: فضائل أهل بس عن أبي عبد الله (علیه السّلام) قال ما اجتمع ثلثة من المؤمنين فصاعد الأحضر من الملائكة مثلهم فان دعوا بخير؛ انجام: و اگر مردی زنی را به خوبی و عصایی رخمت کند در این جهان مورد شفاعت شود و در آن جهان عذاب و عقاب بیند
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 14؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 236 گ، 19 سطر، اندازه: 23x18سم [ف: 1- 118]
13. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 7699- 39/79
آغاز : جلد ششم فان قضية الايمان بالله أن يهجر الجميع بالكلية بل ان يقتلهم و يقصدهم بالسوء، انجام: فتجهل فوق جهل جاهلینا اللهم انا نعوذبک من كل فسق و الفجور و تعصمنا منهما بحق محمد و آله الطيبين الطاهرين
جلد ششم خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، جلد: گالینگور قهوه ای، 233گ، 19 سطر، اندازه:18×23سم [ف: 1- 118]
14. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 9815
آغاز: بسمله روی خرید عن أبي عبد الله عليه السلام، انجام صورت واقعه را بعرض فاطمه رسانیدند. .. المسک
بی کا، بی تا؛ کاغذ: الوان، جلد مقوا، اندازه : 2×22سم [رایانه ]
15. قم، گلپایگانی شماره نسخه :7159-36/59
آغاز: حق تعالی فرمود که ای... سیم آنکه الله تعالی پوست اول آدم (علیه السّلام) به طریق ناخن آفریده بود، انجام: واز اینجاست که انبیا و اولیا تدبیر کرده اند به مجاهده و ریاضت و کم خوردن و کم خفتن تا آن طرف که
ابواب معتددی است در شرح و تفسير احادیث نبوی و آیات قرآن کریم، که در آن از اشعار فارسی نیز استفاده شده است، در نسخه حاضر از باب دوازدهم (در صفت تولد رجال) تا باب هشتاد و هشتم (در فضیلت آية الكرسی) موجود است و معمولاً احادیث نبوی را از عبدالله ابن عباس روایت می کند. عناوین برخی از ابواب خروج دجال، علامت، قيامت، بیرون آمدن امام مهدی (علیه السّلام) خروج يأجوج و مأجوج، خراب کردن کعبه، صفت دابة الأرض، صفت بعث وشرح آن، عقوبت صبر، توبه، تضرع و زاری، اخلاص، عدل و جود، صدق و کذب، در مقالات پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با شیطان لعین، عجایب دل، آفاق انفس، فضل سوره فاتحه. ... مؤلف ذوقی عرفانی داشته و از بزرگان صوفيه مطالب و حکایاتی نقل می کند؛ خط نستعلیق، بی کا، تا قرن 12، افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 50گ، 12 سطر، اندازه: 13×19سم [ف 1- 138]
16. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی، شماره نسخه: 277
دارای اخبار و احادیث شیعی؛ بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ [اوراق: عتيق: 1- 249]
17. قم، گلپایگانی شماره نسخه:7724-104/ 39
آغاز: بل مع مرالحرص على ترفعات الدنيوية واياسات الحيوانية والترفع على العباد والتبسط في البلاد والاهتمام في الشهرة عند الناس مع غاية التقوی، انجام: روز ليلة الهریر شد و طرفین مصمم جنگ شدند وعمار شهید شده بود و ثبات اهل عراق در جنگ اهل شام زیاده شده بود و هر یک
نقل های تاریخی و احادیثی است در شرح فضایل امام علی (علیه السّلام) و تاریخ زندگی و جنگ های آن حضرت، دارای فصول و روایات آن مطابق با کتب و عقاید شیعی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا با عطف گالینگور قهوه ای، 61گ، 15 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف 1- 138]
18. مشهد: مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 308
در اخبار و احادیث شیعی؛ بی کا، تا: قرن 13: نسخه ناقص [اوراق عتيق: 1- 249]
19. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 107/2
آغاز: قال قال رسول الله صلى الله. . آن سرور فرمودند که جناب رسول خدا انجام: این شهیدان با من و حضرت خلیل الرحمن بر مائده... و نظر مینماید هر صبح و شام برحمت خداوند منان...
در این رساله تعدادی از احادیث و اخبار با ترجمه فارسی آنها آمده و اسناد این اخبار و احادیث نیز در حواشی ثبت شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 14؛ دارای حواشی به فارسی کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با رویه کاغذی رنگی، عطف پارچه، 48ص ( 57-10 )، 20 سطر، اندازه: 8/5×19 سم [ف: 146]
20. همدان؛ مدرسه غرب: شماره نسخه :829/3
آغاز: حق تعه می فرماید ان المنافقين في الدرك الأسفل من النار یعنی آن کسان که بودند گریزان از پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) منافقین، انجام بیستم در صفت مورچه و سلیمان با على خبر کن ما را که پند دهنده مورچه که بود... پس سلیمان (علیه السّلام) گفت ای مورچه معنی آن است که آنچه در دنیا است همه بر باد است و آخر کار هر قومی که در دنیا است همه هلاک خواهد شد، حق تعالی همیشه هست و خواهد بود
در بیست «فصل» 2 در ماوای منافقین، 3. قصه اسمعیل و ابراهیم، 4 مخلوقاتی که در رحم به وجود نیامده اند، 5 در صفت حوران، 6. در صفت درخت طوبی، 7 در میزان (ترازو)، 8. در صراط، 9. در عرش، .. 12. صفت ملک، 13. در نکیر و منکر، 14، در بیت المعمور، 15. در کوه قاف، 16، صور اسرافيل، 17. رود نیل، 18 در قفل و کلید آسمان ها، 19. در یونس و ماهی، 20. در مورچه و سلیمان؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز؛ قطع:
بیاض رقعی (رشت و همدان ف: 1453]
21. قم؛گلپايگانی شماره نسخه -1411/3 -121/ 8
آغاز: بسمله هذه اخبار مشهورة على السن الناس بل في بعض کتب المتاخرين ولم يحضرني ان احداً من محدثينا نقلها في كتب الحديث و الظاهرا انها من كتب العامة واخبارهم الناس مسلطون على اموالهم .. خبر ابو حازم المدنی و علی بن الحسين عليه السلام بسمله روي عن ابوحازم المدنی رضی الله عنه أنه قال خرجت يوماً حاجا الى بيت الله الحرام؛ انجام: و ذكر ابن فهد رحمه الله في
ص: 97
عدته أن النبي صلعم قال يا على اذا اردت ان تحفظ كل ما تسمع ..
في قلبي نوراً و بصراً و فهماً و علماً انك على كل شيء قدير .
اخبار پراکنده از کتب اهل سنت و شیعه از جمله خبر ملاقات ابوحازم مدنی با امام زین العابدین (علیه السّلام) در بین راه سفر حج و فوایدی از کلمات پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و حدیثی که سلمان از امام علی (علیه السّلام) نقل می کند و نیز ادعيه از امام زین العابدین (علیه السّلام) و امام صادق (علیه السّلام) و امام باقر (علیه السّلام) و امیر المؤمنین به نقل از عدة الداعی و دروس شهيد و المجتبی و مهج الدعوات و تحرير الأحكام علامه حلی برای برطرف کردن دردها ذکر شده است؛ خط: نسخ، کا: عبد الله بن محمد بن يحيى بن محمد بن الويم هجری، تا 23 ربیع الاول 1094ق؛ جلد: مقوا و عطف پارچه مشکی، 17گ، 13 سطر، اندازه: 10/5×15 سم [ف: 1- 139]
22. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه 710/1 -ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا 5321 .or الأحاديث و الحكميات و الآداب و الحكايات و النوادر و الزهد و الأخبار و الأمثال و الاشعار و اللطائف و الروايات و غير ذلك من اقاويل القدماء و افاضل الحكماء، به عربی با فارسی در میانه به نظم، خط: نسخ، بی کا، بی تا، 20 سطر (فیلم ها ف: 1- 526]
احادیث و ادعیه /دعا، حديث / عربی
ahadit wa ad'īya
رضوی قمی، محمد بن محمد باقر، 1100 - 1160؟ قمری
razavi qonī. mohammad ebn-e mohammad bāqer (1689 - 1747
در این قسمت روايات مختلفی از کتب «مقتضب الأثر»، «کافی »، «والمجالس»، «البصائر» و... نقل شده است
1. خوانسار فاضل؛ شماره نسخه: 267/5
خط: مختلف، بی کا، بی تا، جا: مشهد غروی (نجف)، جلد. تیماج مشکی مجدول، عطف تیماج مشکی، اندازه:9×20سم [ف: 1- 246]
2. خوانسار؛ فاضل، شماره نسخه: 267/19
خط: محتلف، بی کا، یی تا:، جا: مشهد عروی (نجف)، جلد: تیماج مشکی مجدول عطف تیماج مشکی، اندازه: 9×20سم [ف: 1- 248]
احادیث و ادعية / دعا، حدیث / عربی
ahādīt wa ad'īya
غیر همانند:
1. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 4157/8
از آنها است «صنمي قريش» با ترجمه فارسی( 183-186) و دعای صباح، خط: نستعلیق، کا: میر جلال الدين مازندرانی، تا جمعه نزدیک به پایان جمادی الاول 993ق، جا: مکه؛ کاغذ: سپاهانی، جلد تیماج مشکی، 112گ (156-267)، 15 سطر (7×13)، اندازه: 12×18 سم [ف: 13 3928]
2. تهران: مروی؛ شماره نسخه: 204/9
احادیث، ادعیه و خواص آن، تفسیر، مسائل اعتقادی، حکایات؛ كا: محمد افضل سیلندی جنابذی حائری، تا: 1088ق، قطع: رحلی [ف - 278]
3. تهران: مجلس: شماره نسخه : 3/ 9538
از جمله موعظة الله و نصحه مع موسی و چند دعا از جمله دعای قدح و دعای نور؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12: جلد مقوا عطف تیماج، 6گ (22ر -27پ)، 13سطر، اندازه: 11×15سم [ف: 20- 205]
4. تهران: دانشگاه شماره نسخه :10778
آغاز : اللهم رب کیف احصی جمیل ذکرک و ثنائك و اچترح في محامد ورضائک تعلم بانی عبدك و اقل عبادك ، انجام فاكفنی ما اهمني في دنيای و آخرتی تی انک انت انت ربی و انك انت على كل شيء قدير و صلى الله على محمد و آله الطيبين بسم الله الرحمن الرحيم.
مشتمل بر یک خطبه از امیرالمؤمنین، نامه صاحب الزمان به عثمان بن سعيد عمری و پسرش و یک دعا؛ خط: شکسته نستعلیق و ثلث، بی کا، تا: قرن 14، جلد: گالینگور سبز، 8گ، 11 سطر (7/5×15 )، اندازه:12/5×21 سم [ف 20 -318]
5. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 7844- 39/224
آغاز: بالقول الثابت في الحيوة الدنيا وفي الاخرة الباب الثاني في الوضوء البياني روى الشيخ في التهذيب عن أبي عبد الله، انجام: الباب السادس عشر في ذكر دعاء عظيم الشأن رفيع القدر لا يعطي الالمن... اكرمك الله بها فقال وما هن
ابواب متعدد و کوتاهی است در احادیث شیعی به نقل از کتب اربعه شیعه خصوصاً کتاب های شیخ طوسی از جمله «تهذیب» و «امالی». شامل
چند باب از این قرار: 1. در وضو، 3. غسل، 4. تیمم، 5 نماز، 6 زکات... افتاده... 17. فضیلت نماز، .. 19. در ذکر دعاء على بن الحسین (علیه السّلام)، 20. دعای دفع خوف از «امالی» شیخ طوسی؛ 21. در دعای تعقیب نماز صبح، 22. در لعن بی امیه؛ 23 در اتحاد خوانیم خمسه و فایده سبحه از تربت امام حسین (علیه السّلام) 24. در فضیلت ربط الخيل وركوبه؛ 25. در حفظ چهل حدیث، [برگ ها جابجا شده] 11. در حج، 12 در وعيد، 13. در فصل زیارت امام رضا (علیه السّلام)، 14، در ترغیب به زیارت آن حضرت، 15. در فصل امير المؤمنين (علیه السّلام)، 16. در ذکر دعاء عظيم الشأن؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام مجدول مذهب، جلد: مقوای سفید عطف گالینگور قهوه ای، 20گ، 11 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 1- 119]
6. مشهد؛ ادبیات، شماره نسخه : 25/6 فرخ
منقول از «مصباح» کفعمی و غیره، خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن علی اکبر اصفهانی، بی تا، جا: تجف اشرف، کاغذ
ص: 98
الوان؛ جلد. تیماج لایه ای مشکی، قطع: خشتی، اندازه: 15×20سم
[ف: 197]
7. قم: فیضیه؛ شماره نسخه : 1995/15
خط تحریری، کا: حسن ظهیر بن فاضل ظهير حسینی کور سرخی، بی تا: 180 گ، اندازه: 12×18سم [ف: 3- 163]
8. تهران: دانشگاه شماره نسخه :4157/5
از «خصال»، صدوق و تفسير ابو الفتوح و کتاب خوارزمی و «امالی»، و «فردوس»، دیلمی و جاهای دیگر، خط: نستعلیق، کا: میر جلال الدين مازندرانی، تا جمعه نزدیک به پایان جمادی الأول 993ق، جا: مکه، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 29گ (62-90)، 15سطر (7×13)، اندازه: 12×18 سم [ف:13- 3128]
9. قم؛ طبسی، شماره نسخه: 3/ 230
مطالب پراکنده ای از احادیث و ادعیه و استخاره ها جمع آوری شده است از جمله طريقه استخاره ذات الرقاع کییر و صغیر، رقعه استغائه به ولی عصر (علیه السّلام)، زیارت امام زمان (علیه السّلام)، دعای خوردن تربت امام حسین (علیه السّلام)، دعای اللهم ارزقنا توفیق الطاعة، زیارت سید الشهداء، احادیث متفرقه، طریق ختم آیه نور، دعای ناد على ...؛با خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف تیماج سرخ، 24گ، 15 سطر، اندازه: 10×14سم [ف مخ:- 30]
10. قم طبسی، شماره نسخه : 817
آغاز: بسمله حمد الله و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرين المعصومین اما بعد این مختصر وجیزه ای است و متنحب از نسخ معتبره که به نظر رسیده استنساخ شد من جمله از ادعيه مؤثره و ختومات مجربه امید آنکه . طریق ختم بسمله؛ انجام: در بعضی احادیث مستفاد می شود که ذریه پیغمبر صلی الله علیه و آله يوم قيامة محتاج به شفاعت بعضی شافعین نمی باشند مگر اینکه عاق پیغمبر شده باشند اللهم انی اعوذبک یا الله
منتخبی است از ادعیه و اذکار شیعی و ختومات و احادیث و مواعظ و مطالب اعنقادی و تاریخی و نیز برخی زیارات که بدون ترتیب خاصی در این نسخه گردآوری شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، جلد: تیماج قهوه ای، 150گ، 23 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ : 1- 29]
احادیث الواعظ و حدیث المصافحة / حدیث / عربی
ahadit-ul wā'ię wa hadīt-ul muşāfiha
واعظی، علی بن ابراهيم، - 599 قمری
vā ez: ali-e bn-e ebrāhīm ( - 1203)
بعضی از احادیث مؤلف به تخریج ابو محمد عبد الخالق بن احمد بن عبد القادر بن يوسف، که برای فرزندش ابو الحسين عبد الحق همراه با حديث مصافحه در سال 594 ق املاء نموده، در این مجموعه جمع آوری شده است.
قم مرکز احیاء شماره نسخه: 9/ 607
آغاز: قرأت على الشيخ الامام الاوحد زين الدين أبي الحسن على بن ابراهيم بن نجا الحنبلي أيده الله و هو أول حدیث سمعته منه بالقرافة
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه )، دمشق 3772؛ بی کا، بی تا، در ابتدای رساله سماع «محمد بن ابی احمد بن احمد بن عبد الرحمن بن اسماعيل بن منصور مقدسی»، آمده و در پایان نیز سماع دیگری در شعبان 594 در خانه مؤلف واقع در قرافه مشهود است؛ 14گ (212-225) [ عکسی ف 2 -202]
الأحاديث و الخطب / حدیث / عربی
al-aladt wal zutab
احادیث منتخبی است از اواخر کتاب «الروضة» محمد بن يعقوب کلینی (329ق) صحیفه كامله سجادیه (علیه السّلام) در معنی زهد، طالوتيه علوی (علیه السّلام) و برخی خطب دیگر، به خصوص نامه امام صادق (علیه السّلام)
به گروهی از شیعیان و برخی از مطالب پراکنده است.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 18950
آغاز: حدثنی علی بن محمد بن عبد الله عن ابراهیم بن اسحاق عن عبد الله بن حماد، انجام: و يضرب الله الأمثال للناس و الله بكل شیء علیم فاخاف أن تؤخذا فيقال هؤلاء اصحاب جعفر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی رهبری، فروردین 1372؛ کاغذ: نخودی، فاقد جلد، 171گ، 25 سطر، اندازه: 14×23/5 سم [اهدانی رهبر: 2 اخبار1- 37] و [ف: 26- 30]
احادیث و حکایات / حديث / عربی
ahādīs va hekāyāt
مقدسی، عبدالرحمن بن ابراهيم، 556 - 624 قمری
maqdesī. 'abd-or-rahmān ben ebrāhīm (1162 - 1228)
حکایت زنی است مؤمنه که خداوند به عیسی بن مریم خبر داد که همنشین او در بهشت خواهد بود، و نیز حدیث تکلم طير و چند روایت مسند دیگر
آغاز : روی ان الله جل وعلام اوحی الی عیسی بن مریم (علیه السّلام) أن لى امة تكون رفيقتك في الجنة..
قم: مرکز احیاء شماره نسخه: 1076/10
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهرية (مدرسه عمریه)، دمشق 3744. خط: نسخ، بی کا، تا قرن 8 ؛دارای سماع یا صورت سماع و قرائت، 14ص (178-191) [عکسی ف: 3- 449 ]
احادیث و حکایات / داستان، حدیث/ عربی - فارسی
ahādīs va hekāyāt
غیر همانند :
ص: 99
1. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 1182/46
نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش 140 M (8201). به نقل از کشکول و کتاب المناقب و صور الأقاليم ؛ بی کا، تا 1072ق، 2گ (139-140) [عکسی ق 3- 422]
2. تهران: مجلس، شماره نسخه: 4900/100
آغاز روی احنف بن قيس قال قدمت من المدينة و انا اريد عمر بن الخطاب، فاذا انا يحلقة عظيمة فاذا كعب الأخبار يحدث الناس؛ انجام: و المغنين و جماعة الاصحاب ما يمكن من عين و ورق و كسوة و طيب، ثم مارایته بعد ذلك. تمت يوم الأربعاء...
احادیث و قصصی است با این عنوان ها حکی أن المأمول، قال المسعودي لما قتل الاسكندر، قدوم وفد الكوفة إلى بغداد، قصة على بن جنید الاسكان المضحک، و من الظرایف، ذکر محمد بن ابی عون، ذکر محمد بن على الاخباري، قال العروضی، حدث محمد بن عبد الله الدمشقی، ذکر ابو اسحاق المعروف بابن کیل؛ خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 2 جمادی الثانی 1080ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای مغزی دار، 9گ (281پ-289پ) ،
25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35سم [ف: 14- 102]
3. تهران: ملک: شماره نسخه: 2842/37
یادداشت های پراکنده از داستان ها و احادیت کا: ابو القاسم وفا، تا قرن 13 [ف: 6- 134]
4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9467/31
از جمله حکایتی به نقل از سر الاولیاء، مناظره شیخ مفید و قاصی عبدالجبار، و حکایت ابراهیم ادهم، حکاینی در باب زهد یحیی بن زید، برخی احادیث به نقل از بحار؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: قرن 13، 6گ (2ر- 57ب) (مختصر ف: 31]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16152/10
به نقل از «بصائر الدرجات»، «غنيه»، «ارشاد القلوب»، «اصناف صوفيه»، «مواعظ»، ملا مؤمن کرمانی عقدائی؛ خط: تحریری ، بی کا، تا قرن 13 [محتصر ف: 31]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 378/4 - طباطبائی
آغاز: بسمله. انس بن مالک روایت می کند از حضرت رسول(صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که پرسیدند از روزها
در عنوان این بخش آمده است اخبار و نقليات که از «نسیم الربيع»، و غيره منقول می شود؛ بی کا، تا قرن 11؛ کاغذ اصفهانی، جلد تیماج سیاه، 2گ
(4پ- 5ر)، قطع: رقعی، اندازه :13×18/5 سم [ف 22 -131]
7. کاشان: عاطفی، حسن؛ شماره نسخه بدون شماره
شامل 53 فصل: خط: نسخ، كا: زین العابدین معروف به آقاجانی تا: 1232ق، افنادگی: آغاز، کاغذ: فرنگی آبی، اندازه:16×21سم [نشریه: 7 -721]
8. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 3873-19/303
آغاز: بسمله الهی به عزت آنا نکه رخش همت در ساحت میدان قناعت تاختند و نقد حیات را در تحصیل اسباب تجرد و ترک لوازم تعلق در باختند، انجام: وقتی که اهل بیت را به شام می بردند مشهور است که چهل کجاوه بود زنان و کودکان و بیمار کربلا را در قل و زنجیر بر شتر برهنه سوار کردند.
مجموعه ای است از احادیث و حکایات متفرقه که بیشتر برای وعظ مردم جمع آوری شده و به صورت نامنظم نوشته شده و همراه است با مناقب پیامبر و ائمه (علیه السّلام) و در موارد متعددی به ذکر مصیبت ائمه پرداخته است. این مجموعه با مناجات خواجه عبد الله انصاری آغاز شده و با ذکر مصائب امام حسین (علیه السّلام) به پایان برده شده است، خط :نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقواء 111گ، مختلف السطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 1- 119]
9 . قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :661/2
آغاز: الحمد لله رب العالمین و صلوات و سلام على محمد و آله طیبین طاهرین اما مقدمه عبدالله بن عباس روایت می کند از پیغمبر صلى الله عليه و اله و سلم که فرمود: انجام: و در همه عمر چهل مرد و چهل زن به او ایمان آوردند و نوح را فرمان چنان بود که هر روز به کوفه شدی و خلق را دعوت کردی چنانکه خدای تعالی ندای وی را زشرق
روایات و حکایاتی است از پیامبر اسلام و یاوران ایشان و بعضی آیات که به مناسبت های مختلف آورده و توضیح داده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ جلد: تیماج فهوه ای، 29گ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ: 3- 1020]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4900/10
آغاز: بسمله. قال اسماعيل السدی ان شعيبا (علیه السّلام) أتاه جبرائیل و معه عصا و قال هذه وديعة عندک، انجام و تيسر في الساعة التي نهی عنها، وصلى الله على سيدنا محمد و آله الطاهرین و حسبنا الله و نعم الوكيل
احادیث و قصصی است برخی با اسناد و برخی بی سند و زنجيره، از «امالی» شیخ صدوق و جز آن؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، كاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای مغزی دار، 5گ (35-29)، 25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35سم [ف: 14- 58]
11. قم، گلپایگانی شماره نسخه 6967- 35/147
آغاز: اخبرتک عما تسئلني عنه قال الملك بل تقوم انت یا امیر المؤمنين قال تريد ان اذن لك أن تزو الخضر: انجام: كريمة شهدت لها ضراتها و الحسن ما شهادت به لاعداء
بنونا و بنو أبنائنا و بناتنا بنوهن ابناء الرجال الأباعداء
مجموعه ای است از فوایدی که مولف از کتب مختلف جمع آوری نموده شامل اخبار و احادیث و مطالب فلسفی و عرفانی، از جمله از شرح اصول کافی ملاصالح مازندرانی جذوات میرداماد، الأصول العشرة نجم الدین کبری، بحر المعانی و بصائر الدرجات و .. نقل هایی دارد، در جایی از مولا محمد
کاظم سبزواری صاحب شرح عقاید مجلسی موسوم به خلاصة
الاسول با دعای «سلمه الله» یاد می کند این مجموعه نظم و ترتیبی
ص: 100
ندارد و بیشتر مطالب آن عربی و قسمتی از آن فارسی است، اشعار عربی و فارسی نیز دارد احتمال داده اند که جامع جنگ محمد حسینی باشد، خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخت ترنج با سر، 334 گ ، 18 سطر، اندازه : 12×29سم [ف: 3- 219]
12. همدان: ما و سه غرب: شماره نسخه : 4647/24
آغاز: و من حيث انه علم منشاء جميع معلومات وقس على هذا و از این بیان ظاهر شد که عما هم بوجود مطلق متعین است یعنی وجود مطلق اوست و هم بعلم مطلق و تعين عما بایں تعینات را مشابه تعین علم مطلق شخص انسانی بانواع علوم اخذ می توان نمود، انجام: تو جزوی و حق كل است اگر روزی چند اندیشه کل پیشه کنی کل باشی. .. و نظر حق بینش را مدام بر این نظاره. . بزم آرای سرای زندگانی آن قبله اماني اعالي وادانی سازاد و الحمد لله رب العالمین و صلى الله على نبينا محمد و آله و اهل بیته و صحبته اجمعين وسلم تسلیما کثیرا کثیرا۔
احادیث و مقالات عرفانی؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: قطع: وزيري [رشت و همدان- ق: 1517]
احادیث وردت عن ائمتنا في شرافة قم /حدیث / عربی
ahādīt-un waradat 'an a'immat-i-nā fi širāfat-i qum
تهران؛ ملک: شماره نسخه:371
آغاز: بسمله، أما بعد فهذه جملة أحاديث وردت عن ائمتنا المعصومين في شرافة قم و اهله؛ انجام: و قبر ام اسحق جارية محمد بن موسی رحمهم الله. احادیث وردت عن ائمتنا في شرافة قم. گويا تألیف کاتب نسخه؛ خط: نسخ، كا: محمد رضا بن محمد رضوی قاری قمی، تا ربیع الثانی 1306، به دستور مجد السلطنه؛ کاعذ: فرنگی، جلد: میشن سبز، 24گ، 11سطر، اندازه: 13/2×21/3سم [ف: 1- 15]
احادیث و فقه/ فقه ، حدیث/ عربی
ahādīs va fegh
غیر همانند:
1. تهران: ملی، شماره نسخه: 20922
بی کا، بی تا؛ خریداری از علی اکبر سلطانی (رایانه)
2. شیراز: ملی؛ شماره نسخه:207
آغاز: اخرى و قال الحسن بكفه الاستغفار دون الاستحلال و ربما يحتج في ذلك بمار واه انس، انجام: و قد عن النبي عن نفسه بعد ما بعث نبيا و يقول عند ذبح العقيقه الهم هذه عقیقه ابن فلان دمها بدمه
کتابی است بدون اول و آخر در حدیث و فقه به زبان عربی، مؤلف و کاتب آن ناشناخته می باشد. نویسنده از منابع مختلف کتب متعدد فارسی و عربی مطالبی نقل کرده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: دولت آبادی نخودی، جلد. تیماج مشکی، 97گ، 34 سطر (20x11/5 )، اندازه 25/5x17 سم [ف: 1 -181]
أحاديث و فوائد حسان عوال مخرجة من حديث الشيخ الجليل نجم الدین علی بن محمد بن هلال / حدیث/عربی
ahādīt-un wa fawā'id-u hassān-i 'awal muxrajat-un 'ali ibn-i najm-id-dīn
jalil hadit-iš šayz-il min muhammad ibn-i hilal.
این هلال ازدی، علی بن محمد، - 729 قمری
ebn-e helāl azodi« 'alī-e bn-e mohammad ( - 1329)
فؤاد سید درباره این رساله می گوید : «فيه عن اثنی عشر شیخا، عشرة سماعاً و اثنين اجازة تخريج نجم الدین علی بن محمد الأزدی» ، کاتب نسخه حاضر (یحیی بن ابی طالب بن محمد بن المغربی) این جزء را روایت می کند سماعاً از سعید بن ابراهيم بن عيسى بن داود حمیری اندلسی نزیل مالقه. [الأعلام، زرکلی 5/5، الفهرس الشامل، الحديث النبوي و علومه 627/1 و
1882/3 ؛ فهرست المخطوطات فؤاد سید 211٫1 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 3/ 1173
آغاز: بسمله، صلى الله على سيدنا محمد و على آله و سلم تسليما.
انا الشيخ العالم العدل الرضي .. نجم الدین ابوالحسن علی بن محمد بن عمر بن عبد الرحمن بن عبد الواحد بن محمد بن المسلم بن هلال الأزدي الدمشقي قرأ عليه و أنا أسمع؛ انجام: فأصبح قال قامت عليه النوائح. آخر الجزء و الحمدلله ..
نسخه اصل: کتابخانه اسكوریال، ماردید اسپانیا، ش 1800؛ خط: مغربی کا: یحیی بن ابی طالب، تا دوشنبه 20 جمادی الثانی 709ق، 7گ (36-42)، 21 سطر [عکسی ف: 3- 383]
الاحاطات الحرفية / عرفان و تصوف - عربی
alihat at-ul-Harfiyya
ابن عربی، محمد بن علی، 560 - 638 قمری
ebn-e 'arabī: mohammad ebn-e 'alī (1166 - 1241)
آغاز: الحمد لله الذي فتح في مد مداد الألف في النون صور حروف كتابه المكنون و حصرها سن حدی البدا و التمام و مهد في مستوى الوصله سلسلة النظام انجام: و تلقی ما أودع في مدينة العلم و بابه و هو حقيق هذا المنال و إجابة هذا السؤال وصلى الله على سيدنا محمد...
اردکان یزد: امام صادقی؛ شماره نسخه : 116/4
خط: نستعلیق کا: عطاء الله بن محمد بن نطام حسینی بخاری،
ص: 101
بی تا؛ جلد: تیماج قرمز، 10گ (52ر - 61پ)، اندازه: 16×22سم [ف: 1- 97]
احاطه الفاظ كلي بر الفاظ جزوي / فلسفه - فارسي
ehāte-ye alfāz-e kolli bar alfāz-e jozvī
بابا افضل کاشانی، محمد بن حسین، - 667 ؟ قمری
bābā afzal-e kāšānī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1269)
بابا افضل در این رساله می گوید علم به جزئی خارجی تصور و یا تصدیق است به حقیقت کلی موجود در ضمن آن جزئی و خود نیز کلی است و برای اثبات صدق این گفتار از نامه نویسی مثال می آورد. در مصنفات بابا افضل این گفتار به صورت دو گفتار جدا چاپ شده و دو سطر اول (مدعی) با عنوان «شخص فردی و حقیقت کلی» (در ص 631) و بقیه گفتار (که تمثيل و استدلال است بر کلیت وجود و ذهنی) در ص 639 با عنوان احاطه الفاظ کلی پر الفاظ جزوی ، در نسخه شماره 428 دانشگاه نیز چنین است ولی خود پیداست که هیچ از این دو عنوان صحیح و کامل نیست و هیچ یک از این دو فقره از یکدیگر جدا نیست. آغاز: چون خواهی که نامه نویسی درست شد که نامه نوشتن در تو متصور است، و آنچه در تو متصور است نامه نوشتن کلی است.
انجام: و اگر نه آنستی که در وقت عمل نوشتن گماشته ای بر هر آلتی از آلات بودی الفاظ و رقوم غلط شدی.
چاپ: در مصنفات افضل الدین محمد مرقی کاشانی، به تصحيح مجتبی مینوی و یحیی مهدوی (تهران، خوارزمی 1366 (چاپ دوم)) (ص 639-640)
[دانشگاه تهران 431/3 ش 17 که با ش 11 مصنفات یکی دانسته شده! ش 15
مصنفات؛ منزوی 731؛ فهرستواره متزری 6/ 65 ]
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2269/9 -ف
نسخه اصل: نسخه اصل ایاصوفيا 4811؛ خط: نستعلیق، بی کا: تا: 861ق [فیلم ها ف: 1 - 666]
2. تهران: ادبيات؛ شماره نسخه: 14/ 145 حکمت
شماره 15 چاپ شده (مكرر)؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 9 و 10؛ جلد. تیماج مشکی یک لا، قطع: وزيري [ف: 2- 43]
تهران: ادبيات، شماره نسخه: 145/19 حکمت
شماره 15 چاپ شده (مكرر)؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 9 و 10؛ جلد. تیماج مشکی یک لا، قطع وزیری [ف: 2- 43]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3982/16
آغاز: شخص جز وی به حقیقت کلی وجود دارد و داننده معنی این کلمه نه شخص جزوی بود بلکه حقیقت کلی است داننده این معنی و حکم کننده بر صدق این گفتار چون خواهی که نامه نویسی درست شد که نامه نوشتن در تو مصور است و آنچه در تو مصور است نامه نوشتن کلی است پس چون خواهی که جرو کنی تا نامه خواست شود آلات جز وی را بجنبانی از دست و قلم و کاغذ و آن صورت نامه نوشتن کلی را در نامه نوشتن جز وی بنگاری. بابا افضل گفتاری دیگر در اثبات کلی بودن وجود ذهنی دارد ( ش 21 همین دفتر )
در ابتدای آن فایده «شخص جزوی و حقیفت کلی»، آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهان شکری آهار مهره، جلد: تیماج قرمز، 3ص (319-321)، 16 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 10×19 سم [ف: 10- 2147] . 4.تهران: ملک شماره نسخه: 4191/10
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11: کاغذ: ترمه، 2گ (161پ۔ 162ر)، 17 سطر، اندازه:10/6×18/8 سم [ف: 7- 245]
5. تهران دانشگاه شماره نسخه: 19/2401/6
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: رضا بن موسی کشمیری، تا قرن 11، جا: طوسی؛ کاغذ سپاهانی، جلد: تیماج عنابی، 28 سطر (13/5 × 19/5 )، اندازه: 18×24/5سم [ف: 9- 1015]
6. تهران: مجلس: شماره نسخه: 4805/16
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حبیب بن قوام الدین محمد، تا 1076ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قرمز، 1ص (50ر)، اندازه: 16×29سم [ف: 13 - 209]
7. تهران: مجلس: شماره نسخه: 4805/10
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حبيب بن قوام الدین محمد، تا: 1081ق؛کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج قرمز، 2ص (45-46)، اندازه :16×29سم [ف: 13- 207]
8. تهران: مجلس: شماره نسخه: 5031/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوب، كا: محمد على متخلص به عبرت نائینی، تا: دوشنبه 13 ذیقعده 1347ق، این رساله در نسخه ها عنوانی نداشت و این عنوان از نسخه چاپی گرفته شده کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی ضربی، 2ص (7-8)، 18 سطر (8×16)، اندازه: 14×22سم [ف: 14- 338]
9. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 428/1
آغاز: شخصی جزوی بحقیقت کلی وجود دارد... و حکم کننده بر صدق این گفتار چون خواهی که نامه نویسی . نوشتن کلی است؛ انجام: برابر
فایده «شحص جزوی و حقیقت کلی»، در ابتدای آن آمده است؛ بی کا، بی تا: گ 3ر و 4ر در این نسخه در گفتار دانسته شده و بند دیگری [ش18) در آن گذارده اند) [ف: 3- 331]
10. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 431/11
ص: 102
آغاز: شخصی جزوی بحقیقت کلی وجود دارد... و حکم کننده بر صدق این گفتار چون خواهی که نامه نویسی... نوشت کلی است، انجام: برابر
فایده «شخص جزوی و حقیقت کلی»، در ابتدای آن آمده است؛
بی کا، بی تا» 2گ( 139پ-140) [ف: 3- 331]
11، تهران، سپهسالار شماره نسخه: 2912/39
بی کا، بی تا؛ 1گ (141پ) [ف: 5- 461]
12. تهران: دانشگاه شماره نسخه 3903/9
ش 15 چاپی ص 639؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد پارچه ای ترمه مقوایی، 2ص (27-38)، 17 سطر (8×14)، اندازه: 13×20سم [ف: 12- 2892]
احاطه علم الباری / فلسفه / عربی
ihatat-u 'ilm-il-bārī
فضل بن احمد بن خلف، ق6 قمری
fazl-e-bn-e ahmad-e-bn-e xalaf (- 12c)
رساله ای در احاطه علم باری به معلومات و کیفیت تعلق علم او به کلیات و جزئیات.
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2268/3 -ف
نسخه اصل: ایا صوفيا ش 3722 ؛ بی کا، بی تا [فيلم ها ف: 1- 665]
احاطه علم الباری / فلسفه / فارسی
ehāte-ye 'elm-ol-bārī
فضل بن احمد بن خلف، ق 6 قمری
fazl ebn-e ahmad ebn-e zalaf ( - 12c)
رساله ای به فارسی از او در موضوع احاطه علم باری.
تهران: دانشگاه شماره نسخه : 2268/4 - ف
نسخه اصل: ایاصوفيا ش 3722؛ بی کا، بی تا [فيلم ها- ف: 1- 665 ]
«الاحاطة من السبعين » كتاب الإحاطة من السبعين
الاحباط و التكفير = افعال العباد / کلام و اعتقادات / عربي
al-ihbat wa-t-takfir = af al-ul-'ibad
شیروانی، محمد بن حسن، 1033 - 1098 قمری
šīrvānī, mohammad ebn-e hasan (1624 - 1687)
اهداء به كمال الدين محمد تونی
تاريخ تأليف: 1089ق
در حسن و قبح و ثواب و عقاب. نامبوب.
آغاز: بسمله. حمدله. .. اعلم ان افعل العباد إما أن يستحقوا عليها الثواب و العقاب أولا. ذهب الى الثانی جمبع نفاة الحسن و القبح العقليين
انجام: متقدمة على الطاعات التي تكثر ثوابها بالنسبة اليها او...
ثواب الطاعات السابقة زائدة عليها. .. حذرا عن اجتماع الثواب و العقاب. كتبه الفقير. .. میرزا محمد الشهير بملا میرزا ابن الحسن
چاپ: ضمن «بحار الأنوار»، در باب قبله
[الذريعه 280/1 ش 1469]
1. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه : 4/ 86
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، 3گ (49ر -51ر)، اندازه:14/5×21 سم [نسخه پژوهی: 3- 79]
2. یزد؛ علومی، شیخ علی شماره نسخه: 53/3
کاتب = مؤلف؛ بی تا؛ قطع: ربعی [نشريه: 4- 444]
3. شیراز علامه طباطبائی، شماره نسخه : 86/4
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11: از روی خط مؤلف؛ 3گ (49 - 51ر)، اندازه: 21×14/5 سم (نسخه پژوهی 1- 40]
4. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 31/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسته، بی کا، تا 1093ق؛ 3گ (64پ - 66پ) [ف: 1- 23]
5. تهران: نوربخش: شماره نسخه: 57/3
آغاز: برابر، انجام: سهل لك الاطلاع على زلات وقعت للقوم في تحرير هذه المسائل و الاستدلال عليها.
کا: محمد بن لاجين، تا: 1 محرم 1094ق؛ کاغذ: فرنگی و ایرانی جلد: تیماج زرد یک لا، 14 ص (104-117) 15 سطر، اندازه : 13×19 سم [ف: 1- 84]
6 . قم؛ مرعشی شماره نسخه :14426/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسح، كا: محمد معصوم مشهدی، تا 1098ق؛ مصحح، مقابله شده با نقل صورت خط مؤلف رحمه الله: کاغذ:. شرقی، 2ص (180-182)، اندازه:8/5×16/5
سم [ف: 46- 393]
7, نجف آباد: حججی؛ شماره نسخه : 24/ 65
آغاز: نسخه في حسن الإلزام إلى أزيد منه و لهذا ذهب بعض أصحابنا و غيرهم الى ان الثواب تفضل .. الثاني ان الثواب و العقاب هي يجب دوامها أولا، انجام: برابر
كاتب: محمد معصوم بن محمد قاسم کشمیری، تا: 1101ق، جا: اصفهان دارای حواشی با نشان « منه»؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول لبه دار با ترنج و سرترنج، 2گ (151 پ- -152را، اندازه:17×24سم [ف: 110]
8. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه :428/3
آغاز: برابر، انجام: في تحرير هذه المسائل و الاستدلال عليها.
خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد یوسف، تا 1101ق؛ 4گ (27پ- 30پ) [ف: 1- 7]
9. تهران: دانشگاه شماره نسخه :5/ 6905
ص: 103
كا: محمد تقی بن محمد باقر قاضی زاده، نا: ذیقعده 1129ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی لایی بیاضی، 4گ (125پ۔ 128پ)، 24 سطر (10×17)، قطع: وزيري، اندازه 15×24سم [ف : 16- 393]
10. تهران: ملی، شماره نسخه : 225/7
آغاز: برابره انجام: کتبه فقیر عفو الله تعالی میرزا محمد الشهير بملا میرزا ابن الحسن الشيرازي بيده الجانيه الفانية و بقی بعد شعب من هذا المسالك لم يسلكها يضيق الوقت عن استيفائها و استقصائها و انت اذا اخذت هذه الجمله .. و كان ذلك يذكره للاخ الأعز الفاضل... مستنبط الأفكار الوافيه كمال الدين محمد در فهرست با عنوان «استحقاق ثواب و عقاب» آمده است، خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد مدعو به خلیل، تا ربیع الاول 1150ق، جا: قزوین، کاغذ: اصفهانی زرد و سفید، جلد. تیماج مقوایی قرمز، 4ص (157-160)، 28 سطر (11×20/5)، اندازه : 3/5x16سم [ف: 1- 221]
11. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه :933/3
آغاز: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 28 رجب 1159ق، 6گ (118 -123)، اندازه
19/5x11 سم [نسخه پژوهی 3- 126]
12. تهران: ادبیات شماره نسخه : 66/4
بی کا، تا: با تاریخ 1188[ ف: 3- 26]
13. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه 14477/4
آغاز: الحمد لله رب العالمین... إعلم أن أفعال العباد إما أن يستحقول عليها الثواب والعقاب، انجام: الأول و أبو على إلى الثاني و الأول هو الموازنة و التالي الإحباط...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی انجام کاغذ: فرنگی، 1گ (38)، 30 سطر، اندازه: 9×19سم [ف: 36- 459]
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :5194/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: سید حسین، تا: قرن 13، کاغذ: سپاهانی، جلد تیماج ضربی مشکی، 6گ (63پ -68ر)، اندازه: 12×19 سم [ف: 16- 25]
15- قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: - 6/ 6968
خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبد الرحيم بن میر نعمت الله موسوی قزوینی، تا: 1222ق، جا: مدرسه حاج وردی خان قزوینی؛ جلد. تیماج قهوه ای، 4 گ (67پ - 70ر)، اندازه: 125x15 اسم [ف 18- 147]
16. قم؛ مرعشی شماره نسخه - 4130/5
خط: نسح، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 5گ (96ر -100پ)، اندازه:14×19سم [ف: 11- 148]
17. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 2783/6
خط: نستعلیق، کا: صدر الدین محمد بن محمد صادق حسینی، تا 1092-1105
، مصحح جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 7 گ (92پ -98پ)، اندازه: 12×19سم [ف: 7- 345]
18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1442/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قرمز ضربی، 6گ (70ر - 75ر)، اندازه:
20x12/5 سم [ف: 4- 228]
19. قم؛ فيضيه؛ شماره نسخه: 1665/25
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 21 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 3- 114]
20. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7008/24
خط: نسخ، بی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی، جلد تیماج آلبالویی ترنجی مقوایی، 8گ (174پ-181ر)، 15 سطر (8×14)، قطع : ربعی، اندازه: 12×29سم [ف: 16- 427]
21. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 7191/3
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ محشی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای لایی، 14 سطر (7×13)، اندازه: 12×19سم [ف: 16- 480]
22. تهران: ملی: شماره نسخه: 4690
آغاز: برابر ؛ انجام: وقعت للقوم في تحرير هذه المسائل و الأستدلال عليها. هذا آخر كلامه أدام الله ظلاله.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، در پایان رساله مقاله کوتاهی در همین زمینه از فردی ناشناس نگاشته شده است؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوایی روکش کاغذی عطف مشمع قهوه ای، 6گ (6- 11)، 18 سطر (7/5×14 )، اندازه 12×18/5 سم [ف: 19 - 360]
23. قم؛ فیضیه شماره نسخه: 1008/6
بی کا، بی تا، قطع کوچک؛ کاغذ: شکری مهر خورده، جلد: میشن سرخ و مقوا، اندازه: 12×19سم [فهرست عراقی: 1- 328]
24. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2489/3 -ف
نسخه اصل: کتابخانه علومی ش613؛بی کا، بی تا[فيلم ها- ف:1 -701]
الاحباط و التكفير/ كلام و اعتقادات / عربی
al-ihbat wa-t takfir
طباطبائی بروجردی، محمد بن عبدالكریم، ق 12 قمری
tabātabā'ī borūjerdī, mohammad ebn-e 'abd-ol-karīm ( - 18c)
رساله ای کلامی است درباره احباط و تكفير و نیز استحقاق ثواب و عقاب که از دیدگاه معتزله ایراد گردیده، سپس بر اساس دیدگاه امامیه مورد بررسی و نقد قرار گرفته است.
آغاز: بسمله، اعلم أن المعتزلة قالوا بالإحباط والتكفير بناء على قولهم باستحقاق العبد، الثواب والعقاب على الطاعة و المعصية
انجام: و كذا لا يرد على ما نقله الآمدي عن الجبائي ما أورد عليه من أن إبطال المعصية... وهو ظاهر لكن التعويل على المشهور و الله سبحانه أعلم بحقائق الأمور .
[الذريعه 281/1 ]
1. قم مرعشی شماره نسخه : 12997/14
آغاز و انجام: برابر
ص: 104
خط: نسخ، بی کا، تا: 1279ق، مصحح، دارای حواشی با شنان «منه ره» که به نقل از خود مؤلف می باشد؛ کاغذ: فرنگی، 5گ (143ر -147پ)، 17 سطر (
7/5×14/5 )، اندازه: 21/5x13سم [ف : 32- 981]
2. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 332/10
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا قرن 13؛ در عصر سید محمد بروجردی مؤلف بیشتر رساله ها و احتمالا به خط وی؛ جلد: تیماج قرمز ساده بدون مقوا، 5گ (44ر -48پ)، 19 سطر، اندازه: 12×14 سم [ف: 1 - 193]
قم ؛مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 31/11
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف 1- 45]
احتجاب النبي / دعا / عربی
ihtijāb-un-nabi
رساله مزبور ادعیه ای است منسوب به ائمه اطهار (علیه السّلام).
تهران؛ سلطنتی شماره نسخه: 1101
خط: نسخ جلى، كا: احمد بن الوصال المتخلص بالوقار، تا 1262ق؛ مجدول کمند کشی زرین و رنگین است، بین السطور کتابت طلا اندازی دندان موشی زوج تحرير است، در پیشانی صفحه اول یک سرلوح مذهب مرصع ممتاز به طرح محرابی دارد در متن طلاپوش با اسلیمی های بند رومی و گل های ریز زرین و الوان و یک کتیبه بازوبندی دو طرف مذهب مرصع من لاجوردی تزئینی وسط طلاپوش که «هذا دعا الأحتجاب اللنبي»، را به خط نسخ و به لاجورد نوشته اند، نام ادعیه را در جداول متن طلاپوش به رنگ های گوناگون کتابت کرده اند که دو طرف جداول مذهب مرصع می باشند، مهر: ناصرالدین شاه قاجار، مشير السلطنه، حسین بن هدایت الله، رضا الحسینی کاغذ: فرنگی جلد. تیماج دولایی آلبالویی، 24 ص، 9 سطر، قطع: ربعی، اندازه: 14×22سم [ف: 1-7 ]
« احتجاج » مناظره
« الاحتجاج » رسالة الاحتجاج
احتجاج/ عربی
ihtijāj
هیچ توضیحی در باره آن گزارش نشده است.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 17906
بی کا، بی تا؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 204گ، اندازه:
17/1×26/2سم [رایانه ]
الاحتجاجات / حديث / عربی
al-ihtijājāt
وابسته به: الاحتجاج على اهل اللجاج = احتجاج طبرسی؛ طبرسی، احمد بن علی (-620)
احتجاج های مناسب داستان کربلا را از کتاب «الاحتجاج» احمد بن علی طبرسی برگزیده و با عناوین «احتجاج» نگاشته است.
قم معصومیه: شماره نسخه: 299/1
آغاز: احتجاج الحسين بن علي عليه السلام على عمر بن الخطاب في الامامة و الخلافة روی ان عمر؛ انجام: قد تم ما كان متعلقا بواقعة الطف من كتاب الاحتجاج ...
خط: نستعلیق، كا: عبد العلى عرافی، تا جمعه 27 رمضان 1397ق؛ جلد. تیماج قهوه ای، 27گ (1ر-27ر)، 11 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 1- 290]
الاحتجاجات / حدیث / عربی
al-ihtijājāt
احتجاجاتی است در مسائل گوناگون از آن جمله فضل مهاجرین و انصار بر یکدیگر.
تهران؛ ملک، شماره نسخه: 601/12
آغاز: بسمله، احتجاجه صلوات الله عليه، على جماعة كثيره من المهاجرين والأنصار. لما تذكر و افضلهم بما قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فيه من النص عليه و غيره من القول الجميل. روی . (از احتجاج طبرسی)
خط: نسخ، کا: محمد قاسم بن شجاع الدین نجفی، بی تا؛ جلد : میشن زرد لایی، 31گ (68ر-98ر) ، 23 سطر، اندازه: 13/9×24/8سم [ف: 9- 157]
الاحتجاجات / حدیث / عربی
al-ihtijājāt
احتجاجات درباره خلافت. همه باید از طبرسی باشد.
تهران: ملک شماره نسخه: 6101/14
آغاز: احتجاج اخرى في ذكر طرف مما جرى بعد وفاة رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من الجاج و الحتجاج في امر الخلافة .. عن ابي المفضل محمد بن عبدالله الشيباني باسناده؛ انجام: فقال له مالک: ما خليفة رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فاخبره بما كان منه و ما رای و ما جرى بينه و بين
على
خط: نسخ، کا: محمد قاسم بن شجاع الدین نجفی، بی تا؛ جلد: تیماج زرد لایی، 14گ (105ر-118پ)، 23 سطر، اندازه:13/9×24/8سم [ف: 9 -157]
ص: 105
احتجاجات ائمه (علیه السّلام) (منظوم) = مثنوی حماسی دینی /شعر /فارسی
ehtejājāt-e a'emme (manzūm) = masnavi-ye hemāsi dini
مجذوب تبریزی، محمد بن محمد رضا، - 1093 قمری
majzūb-e tabrīzī, mohammad ebn-e mohammad rezā ( - 1683)
مثنوی است بر وزن لیلی و مجنون نظامی (مفعول مفاعلن فعولن) در احتجاجات دینی، داستان های حماسی، معجزات امامان، سروده میرزا شرف الدين محمد بن محمد رضا تبریزی متخلص به مجذوب از عالمان و شاعران عارف مشرب، عنوان های این مثنوی هر یک، مصراعی می باشد: رمزی ز عجایبات قرآن، طوفان عطای بحر توحید، درجی است لبالب از لالی، اشراق جمال صاحب الامر، طغرای صحیفه معارف، تقطيع سماع و چرخ طامات، احسان عظیم روز میثاق، تشريف الست پاک دینان، برهان تمام حق شناسان، آیینه دلگشای اعجاز، تفریح جواب حیرت افزا، هم مژده و هم جواب محکم، تزویر دروغ راست مانند، ثعبان حصار گنج اسلام، آیات مکارم امامت، در جيست مرصع و پر از در. در انتها ترجیع بندی با عنوان «ترجیع مناقب امامت» و بیت الترجيع «روزی که قلم گرفت معبود *** لوحش کف مرتضی علی بود» دارد. در فهرست نسخه های خطی فارسی (ج 4، صص 3121 و 3133) با عنوان «مثنوی حماسی دینی» و «مثنوی مجذوب تبریزی» و همچنین در برگه دانی مخزن با عنوان «مدايح المعصومین» آورده شده است. لازم به یاد آوری است آقای منزوی در فهرستواره 1753/3 با ذکر نسخه آستان قدس و دانشگاه تهران، نامی از مؤلف به میان نیاورده است.
آغاز: مثنوی: بسمله، سبحان الله عز شانه *** من جل جلاله و عمه /هم جل جلاله ازانت× به هم عم نواله نشانت..
[منزوی 3121؛ فهرستواره منزوی 1753/3 بدون نام مؤلف]
1. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 9806
آغاز: برابر، انجام مثنوی: هم لغت حق جهان جهان پاک *** بر کفر و نفاق و ظلم و الحاد .. روزی همه روزه او رساند *** از خوان کرم بکل عالم
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ کمند و جداول اوراق و عناوین و بیت الترجیع و بعضی لغات در حاشیه به شنگرف، معانی و شرح لغات به سیاهی؛ واقف خان بابا مشار، تاريح وقف: اردیبهشت 1346؛ کاغذ: نخودی فرنگی آهار مهره، 322گ، 14 سطر اندازه: 18×27سم [ف: 17 - 7]
2. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:23347
آغاز: با مهر تو خورده شیر مادر *** نور دو برادر و دو خواهر؛ انجام: شخصی گفتا از آن جماعت *** پرسم ز علی و امامت
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12 افتادگی آغاز و انجام فاقد ترجیع بند می باشد، کاغذ: حنایی فرنگی آهار مهره، 130 گ ، 19 سطر، اندازه :14/5×22 سم [ف 17 - 8]
3. تهران: دانشگاه شماره نسخه:9594
آغاز: برابر؛ نقلی است صحيح و هوش افزا *** گوش دل و جان به هوش بگشا/ راوی گوبل شدیم حاضر *** در خدمت آن امام باهر/ نور ششم آن وصی مطلق *** از روز ازل وصی بر حق/ . ملحد کی گفت ز ایرانیان*** با یکی از عارف ایمانیان / کای سپه روس به ایران زمین، انجام: خواهی اگر مرد خردمند را به خوب به بین سید الوند را / سید عالى لقب آن رادمرد/ فکرت او اختر آفاق گرد / آن به کمالات پدر بر پدر *** تا شمری نامور و دادگر/ داور روشندل و روشن روان/ پیر به آداب و به همت جوان/. .. فرد جوان فردی و فردی تمام x نامه برو ختم کنم و السلام / فرد چو قدوس شود مرد باش × مرد شو در طلبش گرد باش
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13 افتادگی انجام کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی لایی، 219گ، 18 سطر (9×14)، قطع ربعی، اندازه: 14×28 سم [ف: 17 -416]
احتجاجات فياض / کلام و اعتقادات / فارسی
ehtejājāt-e fayyāz
فياض، ق9 قمری
fayyaz( - 15c)
تاريخ تألیف: 818ق
احتجاجاتی است از مؤلف که پس از نسبت دادن پاره ای از اعتقادات کفر آمیز و مخالف دستورات دینی به نگارنده، مردم استرآباد به غوقا بر خواسته بودند بدین جهت در سال 818 با گروهی از دانشمندان به بحث و گفتگو نشسته و پس از آن بحث ها را در این کتاب نگاشته است.
آغاز: سپاس و منت وجودی را که کلیات بید قدرت خویش بسرشت و دیباچه دو جهان بصفحه چهره وی بنوشت. .. من بعد سبب تحریر این وريقات آن بود که چون این ضعیف را از خدمت متکلمان خراسان مراجعت اتفاق افتاد. . در محروسه استر آباد... در گوشه انزوا اختبار كرده شد. ..
چاپ: میراث اسلامی ایران، 1377خ، دفتر 8، ص 256 -295
[فهرستواره منزوی 7/ 40]
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 10808
آغاز: برابر، انجام و همین است آنچه در اصول آثار علوی باشد این کفایتست که گفته شد
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12؛ جلد مقوایی عطف پارچه، 61گ، 16 سطر، اندازه: 7×12 اسم [ف:27- 228]
احتجاجات النبی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / حديث / فارسی
ص: 106
ehtejājāt-on nabi
هزار جریبی، محمد کاظم بن محمد شفیع، - 1234 ؟ قمری
hezār-jarībī, mohammad kāzem ebn-e mohammad šafi' ( - 1819)
رساله ای است در بیان احتجاجانی که پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با فرق مختلف داشته و حقانیت اسلام رابه اثبات رسانده اند، در این رساله از تفسیر منسوب به امام حسن عسکری (علیه السّلام) بسیار نقل شده
است.
قم: طبسی؛ شماره نسخه:3/ 471
آغاز: بسمله حمدله وصلى الله على خير خلقه محمد و آله الطاهرين ابواب احتجاجات الرسول صلى الله عليه و آله باب آنچه حجت گرفت آن حضرت صلی الله عليه و آله بر مشرکین و زنادقه و بر سایر اهل ادیان باطله در تفسیر حضرت امام حسن عسکری عليه السلام مذکور است که آن حضرت در تفسیر انجام: از برادر من علی و نام ایشان حس و حسين عليهما السلام است و بهترین جوانان بهشتند و پدر ایشان بهتر است تتمه این حدیث در کتاب کنز الفواید آن مرحوم است که در بیان معجزات حضرت رسول صلى الله عليه و آله...
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، علامت بلاغ دارد؛ جلد. تیماج سرخ مجدول گرهی، 50گ، 19 سطر، اندازه: 5/5x11 اسم [ف : 1- 17]
« احتجاجاتی در استرآباد »احتجاجات فياض
احتجاج احمدی = احتجاج طبرسی (ترجمه) / حدیث / فارسی
ehtejāj-e ahmadī = ehtejāj-e tabarsī (t.)
غفاری مازندرانی، احمد بن علی، ق 11 قمری
qefārī-ye māzandarānī ahmad-e-bn-e 'ali ( - 17c)
وابسته به: الاحتجاج على اهل اللجاج = احتجاج طبرسی طبرسی، احمد بن علی (-620)
اصل از ابوعلی طبرسی و ترجمه از نظام الدین احمد غفاری مازندرانی که به امر محمد مهدی بن سید احمد مرعشی معروف به جانباز خان آن را به مدت سه سال ترجمه کرده است.
آغاز: شکر و سپاس مرخداوندی را سزاست که ذات کاملش از صفات مخلوقين متعالیست و حمد و ستایش بی احصایش و احساس در خور واجب الوجودی است که وجودش ابدی و باقی است
انجام: و مرا کافی و بسند است همین برای لایح و میزان راجح قطع این کتاب مستطاب بر کلام سيد الأجل الأعلم علم الهدی قدس الله روحه و نور ضريحه نمودیم و الحمد لله. .. و سلم تسليما
چاپ: چاپ شده
[الذريعة 75/4؛ فهرستواره منزوی 197/9 ]
1. مشهد؛رضوی؛ شماره نسخه: 1868
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: واجب بیگ محمود (به دستور یوسف علیخان)، تا: قرن 12: جداول اوراق به تحریر و لاجورد و صفحه اول به زر و تحریر و لاجورد، کمند به لاجورد، اهدایی رهبری، فروردین 1372، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: اسقاطی، [ف 26 - 145]
2. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 11700
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 14؛ مصحح، وقف نامه نسخه در محرم سال 1252 در برگ آغاز آمده است؛ تملك: علامه على قزوینی، مهر: «از جان و دل غلام علی هستم، (بیضی)؛ جلد: تیماج زرشکی جدول، 505 گ ، 18 سطر (12×20)، اندازه: 2/8/5x19 سم [ف: 29- 484]
3. مشهد؛ ادبیات، شماره نسخه : 174 فرخ
آغاز: برابر، انجام: آنکه تاخیر در نماز صبح نماید تا آنکه ستارگان برطرف شوند خط: نسخ، بی کا، بی تا، دارای یک سرلوح که در زمینه طلا نوشته شده ترجمه احتجاج احمدی، صفحات مجدول به طلا و مشکی، در صفحه اول آمده: «هو، دخل في نوبتي وانا العبد العاصی فرهاد بن ولیعهد طاب ثراه في شهر جمادى الآخرة من شهور سنة 1295 هجری» ؛ مهر: «عبده محمد بن حاجی علی» مورخ 1224؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قرمز ضربی، 475گ، 25 سطر (12/5×22)، قطع: رحلی، اندازه: 30x20سم [ف: 26]
4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 321
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مصحح، در صفحه آخر تاریخ تولد آقا حسین بھائی ذیقعده 1226 دیده می شود، جلد: تیماج قرمز، 425گ، 22 سطر، اندازه: 23/5 ×32سم [ف: 1- 359]
احتجاج امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) و ابی بکر /حدیث / عربی
ehtejāj-e amīt-al-mo'menīn 'alī) va abī bakr
منسوب به علی بن ابی طالب (علیه السّلام)، امام اول، - 40 قمری
ali ebn-e abī taleb, emām-e avval (-661)
نقل از «خصال » شیخ صدوق.
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 51/ 9466
خط: نستعلیق ؛بی کا، تا: قرن 11، 3 ص( 102- 104)[مختصر ف: 32]
احتجاج با مستر آلس / اسناد / فارسی
ص: 107
ehtejāj ba mester ales
مستر آلس ایلچی دولت انگلیس در طهران در زمان فتحعلیشاه قاجار در سه «حجت» .
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 982/4
خط: شکسته نستعلیق، کا: داود بن محمد بن علی مازندرانی ، بی تا؛ 3ص
(13-15) [ف:7- 114]
احتجاج با ملا صادق بابی /کلام و اعتقادات / فارسی
ehtejāj bā molla sādeq-e babi
کرمانی، محمد کریم بن ابراهيم، 1225-1288 قمری
kermāni, mohammad Karīm ebn-e ebrāhīm (1810 - 1871)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 16152/7
خط: تحریری، کا: حاج زین العابدین کرمانی، تا قرن 13 [مختصر ف: 32]
احتجاج بر یهودان و ترسایان و اثبات اسلام/ کلام و اعتقادات / فارسی
ehtejāj bar yahudān va tarsāyān va esbāt-e eslām
تاريخ تأليف: 1297ق
در اثبات اسلام در برابر یهودان و ترسایان. در این کتاب بندهایی از مزامیر و کتاب دانيال و وحی کودک و سی و هشت سوره ساختگی تورات و کتاب های دیگر تورات و انجیل بفارسی آمده و به آن و کتاب و قرآن برای درستی آیین اسلام استشهاد شده است. کتاب باید در 1997 ساخته شده باشد.
آغاز: حمدله. صلوة .. اما بعد این بنده فقير و حقير مدتها طالب این بود که استحضاري از قوانین و آداب و احکام و فرمایشات انبیای سلف بهم رساند و بداند که لب و مغز شرایع و سنن و طریقه ایشان چه بوده و مقصود از آمدن این همه انبیا چیست و مدتها ممارست و مطالعه تورات و انجیل انبیا را که ترجمه بفارسی شده اند می نمود.
انجام: و جمع کرده است مال خود را برای وارت خود سخت ترین مردمانست از حيث عذاب و عقاب در روز قیامت می افزایم ایشان را عذابی بالای عذاب.
[فهرستواره منزوی 75/9 ]
تهران؛ ذكاء، یحیی؛ شماره نسخه 26
آغاز: حمدله. صلوة... اما بعد این بنده فقیر و حقیر مدتها طالب این بود که استحضاري از قوانین و آداب و احکام و فرمایشات انبیای سلف بهم رساند و بداند که لب و مغر شرایع و سنن و طریقه ایشان چه بوده و مقصود از آمدن این همه انبیا چیست و مدتها ممارست و مطالعه تورات و انجیل انبیا را که ترجمه فارسی شده اند می نمود؛ انجام: و جمع کرده است مال خود را برای وارث خود سخت ترین مردمانست از حیث عذاب و عقاب در روز قیامت می افزایم ایشان را عذابی بالای عذاب. تمت سنه 1297
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا 1297ق، جلد: تیماج سرخ با جدول، 102گ، وسطر (10×17) اندازه: 17×22 سم (نشريه: 3- 135]
تهران: دانشگاه شماره نسخه 1826- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف:1- 41]
الاحتجاج (ترجمه) کشف الاحتجاج / حدیث / عربی
al-ihtijāj (t.) kašf-ul ihtijāj
هاشمی، محمد بن عبد العزيز
hāšemī, mohammad ebn-e 'abd-ol-'azīz
آغاز: بسمله. الحمدلله نستعينه و نستغفره و نعوذ بالله من شرور انفسنا من يهدى الله فلا مضل له
انجام: عن الفقيه ابی منصور محمد بن الحسين بن احمد المقدسى القزويني عن ابی طلحه القاسم...
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 38757
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386 کاغذ: حنایی کاهی، جلد. تیماج فرنگی ضربی با ترنج متشکل از هلال های به هم پیوسته در میان ترنج مزین به گل های تزئینی، .10گ، 15 سطر، اندازه: 23×30سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 40]
احتجاج الحجة القائم المنتظر/ عربی
ihtijāj-ul hujjat-il qā'im-il muntazar
رساله ای است درباره حضرت صاحب الزمان (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) که سعد بن عبدالله القمی الاشعری به حضور امام رسیده و سؤالاتی نموده و جواب های آنها را شنیده است.
شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 518/7
آغاز: بسمله، احتجاج الحجة القائم المنظر المهادي صلوات الله عليه و على آبائه الطاهرین؛ انجام: فاجتمعنا عند رأسه بالبكاء و العويل حتى قضينا حقه و فرغنا من امره رضي الله عنه - تمت.
بی کا، بی تا، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای با ترنج منقش، 22ص، 12 سطر (8×14)، اندازه:12×19/5 سم [ف: 2- 209]
احتجاج حضرت زینب (علیها السّلام) با يزيد = خطبه حضرت زینب (علیها السّلام) / حدیث / عربی
ehtejāj-e hazrat-e zeynab bā yazīd = xotbe-ye hazrat-e zeynab
ص: 108
زینب بنت علی بن ابی ابی طالب (علیه السّلام)، 6 - 62 قمری
zeynab bent-e 'alī-e bn-e abī abī tāleb (628 - 683)
انشاء حضرت زینب کبری (علیه السّلام) دختر علی بن ابیطالب (علیه السّلام) در مجلس یزید به روایت شیخ صدوق که در کتب مقتل چاپ شده است
مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه : 906/4
آغاز: احتجاج زینب... انه لما دخل على بن الحسین (علیه السّلام) و حرمه على يزيد
خط: نسخ، كا: محمد قاسم، تا: جمادی الثانی 1082ق، به طور چلیپا؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی صیقلی، جلد: تیماج عنابی، 3گ (68-70)، 19 سطر (9×16/5)، اندازه : 12×20 سم [ف: 3- 1228]
احتجاج دیبلی با یکی از سنیان = مناظره با فرق = المناظرات مع العامة / كلام و اعتقادات / فارسی
ehtejāj-e daybolī bā yekī az sonnīyān = monāzere bā feraq = al-munāsirāt ma'a-1 'amma
شیرازی دیبلی، عبد الوهاب بن عبد الرحمان، ق 11 قمری
šīrāzī deyboli, 'abd-ol-vahhāb ebn-e 'abd-or-rahmān ( 17c)
تاريخ تأليف: 1073ق؛ محل تأليف: شاهجهان آباد هند
نگارنده حنفی مذهب بوده و به دست «ملا عبدالعلی شیرازی » مستبصر شد و به ولایت خاندان پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) گروید و چگونگی استبصارش را در رساله ای به نام «أبصار المستبصرین» نگاشته است. این رساله کلامی، احتجاج و مناظره دیبلی با پدر حنفی مذهب خود و همچنین با جمعی از علمای اهل سنت دارالسلطنه «شاه جهان آباد» در هند در آغاز سلطنت « اکبر شاه» به سال 1073ق می باشد، مؤلف در این کتاب از پدر متعصب خود که در نظر داشته وی را به قتل برساند، انتقاد می کند و برای هدایت وی دعا می کند. این مناظره در دو قسمت یکی با پدر خود و دیگری با علمای اهل سنت آن منطقه طبق گفته صاحب الذريعة این پاسخ و پرسش به صورت کتبی بوده است. این کتاب با نام های «المناظرات مع العامة» ، «رساله در باره یک مناظره با فرق مذهبی»، «مناظره» و «احتجاج ديبلی با یکی از سنيان» در منابع و فهارس آمده است.
آغاز 1: مناظره چند که اقل خلق الله عبدالوهاب را بعد از يقين طريق رشاد در بعضی بلاد هند با اهل عناد پر فساد اتفاق افتاده از جمله مناظرات آنکه به تاریخ سنه 1073 در دارالسلطنه
آغاز 2: بسمله ابتدای مناظره چند که اقل العباد عبد الوهاب را در بعضی از بلاد و سمی آكلة الأكباد با اهل عناد پر فساد عدیم الرشاد اتفاق افتاد از جمله مناظرات آنکه در سنه .. ولد دار الخلافه شاه جهان آباد شدم
انجام: و اگر افعال شر از او باشد ظلم لازم می آید تعالی شأنه عن ذلك بعد از تفکر استحسان مقالاتم نمود.
[الذريعة 289/22 و 297/22 ؛ نسخه های خطی فارسی، منزوی 994/2
، در فهرست آستان قدس رضوی 276/7 با نام «رساله در حقانیت مذهب جعفري معرفي شده است؛ فهرستواره منزوی 75/9 (3 نسخه) و 552/9
با عنوان «مناظره» (7 نسخه )]
1. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 296/4
خط: نستعلیق، کا: محمد ابن میرک محمد، تا جمعه شوال 1098ق؛ کاغذ: لیمویی، جلد: چرم قهوه ای ضربی، 41گ (96ر -136پ)، 12 سطر، قطع: نیم رقعی، اندازه: 15x10 سم [ف: 4- 390]
2. تهران: الهيات، شماره نسخه :293/3
خط: شکسته نستعلیق، کا: معصوم بن اسحق حسینی وردلی ساوجبلاغی، تا 1132ق، جا: مسجد نواب علیه (مریم بیگم)؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 11 گ (69ر -79ر)، 20 سطر 8/5×13)، اندازه 12×18/5سم [ف: 276]
3. قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه : 4072/2
آغاز: ابتدای مناظره ای چند که این اقل العباد. .. با اهل عدوان لعنهم الله اتفاق افتاده است از جمله مناظرات آنکه به تاریخ سنه 1073؛ انجام: فرمود از جوابهای رکیکه مخدومی تشفی حاصل نشد بلکه بیشتر در شک افتادند آنگاه مخدوم الأنامی دامن افشانده برخواست.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، در دو برگ آخر چند تاریخ تولد و وفات از قرن سیزدهم آمده است؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 16گ (38ر-3در)، 15 سطر، اندازه 10×15سم [محدث ارموی مخ: 1- 66]
4. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 4278/2 - 21/198
آغاز: برابر 1؛ انجام: فرمود رسول خدا (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که دائما امر مردم گذران است مادام که والی ایشان باشد دوازده مرد
خط : تحریری، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: کاغذی سبز، 22 گ ، 19 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 8- 4572]
5. قم مرعشی شماره نسخه : 9892/4
خط: نستعلیق، کا: میر محمد باقر بن میرزا عبد الفتاح حسنی حسینی طباطبائی تبریزی، تا پنج شنبه 25 ربیع الثانی 1211ق، جا: تبریز؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا عطف تیماج مشکی، 18گ (41ر- 58ر)، 14 سطر، اندازه:
5/5x10 اسم [ق: 25- 189]
6. قم مرعشی؛ شماره نسخه : 2/ 2511
آغاز: برابر 1: انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا 7 ربيع الثانی 1220ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 19گ (42ر -60پ)، 11 سطر، اندازه : 12×18 سم [ف: 7- 97]
7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11749/2
ص: 109
آغاز: در بیان مناظره نمودن با آنجماعت ابتداءً مناظره چند که أقل العياده انجام: بعد از تفکر بسیار استحسان مکالمه نمود و الحمد لله رب العالمین..
خط: نسخ، كا: محمد حسین فرزند محمد جعفر، حسینی هروی کرمانشاهی
کربلایی، تا: شنبه 15 رمضان 1223ق، جا: روستای «فد شکوه» از روستاهای فسای فارس؛ افتادگی انجام؛ مصحح نسخه از جهت کلمات اندکی با نسخه های موجود در منابع متفاوت است، آغاز کتاب به علت توأم بودن این دو کتاب (إيصار المستبصرین و رساله حاضر) نامحسوس می باشد و به رساله قبلی الصاق گردیده است. در پایان نسخه یک برگ در تغییر خواب آمده است، کاغذ: فرنگی، 16گ (12-27)، 16 سطر، اندازه: 5/5×10سم [في: 29- 534]
8 . قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2/ 51 و عکسی 2/ 1640
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسین بن آقا عبدالله شیروانی شیرازی، تا: جمعه 14 رجب 1240ق؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 19گ (39پ -57ر)، 18 سطر، اندازه: 14×5/ 20سم [ف 1 - 78] و [عکسی ف: 5- 84]
9. مشهد:روی شماره نسخه: 12190
آغاز: بسمله، أما بعد فيقول احقر البريه راسخ الطویه: انجام: بعد از تفکر بسیار استحسان نمود رجب المرجب 1307 در دارالخلافه تهران
خط: شکسته، بی کا، تا: 1307ق، جا: تهران، کاغذ: نباتی، جلد: میشن [الفبائی ف: 554]
10. قم؛ طبسی، شماره نسخه :356/2
آغاز: برابر 2، انجام: جون بنات النعش از هم پاشیدند و مانند جمال بوال بیعقال براعقاب خود شاشیدند الحمد لله الذي نجانا من هولاء القوم الذين لا يكادون يفقهون حديثاً.. ذلک فضل الله يؤتيه من يشاء والله ذو الفضل العظيم
خط: نسخ، كا: محمد، عطار، تا 1313ق، جلد: تیماج قهوه ای دور و سوخت مجدول با ترنج و سرترنج، 25گ (48پ-72پ)، 16 سطر، اندازه: 14×20سم [ف مخ 2- 530]
11. تهران، ملک، شماره نسخه: 4137/41
آغاز: برابر 3: انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ ترمه، جلد: رویه میشن پشمی ضربی، 6گ (41پ - 46ر)، اندازه : 15/9 ×29/5سم [ف: 7- 212]
12. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2/ 4296
آغاز برابر 4: انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغد: هندی، جلد: مقوا عطف پارچه، 26گ (24ر -49ر)، ابعاد من چلیپا 6×15، اندازه:10×19سم [ف : 13- 3266]
« احتجاج طبرسی » الاحتجاج على اهل اللجاج
« احتجاج طبرسی ترجمه ) » احتجاج احمدی
الاحتجاج على اهل اللجاج = احتجاج طبرسی / کلام و اعتقادات، حديث / عربی
al-ihtijāj 'ala ahl-11-lijāj = ehtejāj-e tabarsī
طبرسی، احمد بن علی، - 620 ؟ قمری
tabar sī- ahmad-e-bn-e 'alī ( - 1224)
در نسبت این کتاب به فقیه متكلم ابو منصور احمد بن علی بن ابی طالب طبرسی نگارنده « کافی» در فقه و شیخ طبرسی صاحب تفسير مجمع البیان، مفسر صاحب نام (فضل بن الحسن بن الفضل 470-548ق) اختلاف است. این شهر آشوب که شاگرد مؤلف بوده در «معالم العلما» (ص 219) و ابن طاوس در «کشف المحجه (فصل 54 ص 35) نگارنده «الاحتجاج على اهل اللجاج » است را احمد بن علی طبرسی می دانند نه شیخ طبرسی؛ نگارنده «مشايخ الشيعة» و ابن ابی جمهور احسائی در «غوالی اللئالی» و امین استر آبادی پنداشته اند که از آن شیخ طبرسی مفسر معروف است که نظر دوم خطاست و کتاب از احمد بن علی طبرسی است، اگر چه در خود کتاب نامی از خود نبرده و به کتاب هم نامی نداده است. احمد بن علی طبرسی در روزگار شیخ طبرسی مفسر و ابوالفتوح رازی می زیسته و از ابوجعفر مهدی بن ابی
حرب حسینی مرعشی از ابو علی حسن فرزند شیخ طوسی و ابو عبد الله جعفر بن محمد بن احمد دوریستی روایت داشته است (ص 3و 33 احتجاج چاپ نجف). سخنان و فتواهای فقهی او را شهيد اول در «غاية المراد» و شهید دوم در «شرح ارشاد » آورده اند.
مؤلف در مقدمه کتاب می گوید: «چون جمعی از شیعیان امامیه در احتجاج به مخالفين و جدال به معاندين کوتاهی می کنند و تصور نموده که چون پیغمبران گذشته و ائمه دین علیهم صلواة الله اجمعین این راه را نپیموده اند احتجاج بدعت است بدین سبب این کتاب را که مشتمل بر احتجاجات پیغمبران گذشته و حضرت خاتم النبيين و ائمه هدی (علیه السّلام) در اصول و فروع دین می باشد از کتب معتبره جمع و تألیف و کتاب خود را به احتجاج شیخ مفید و سید مرتضی رحمة الله عليهما که از بزرگان علماء امامیه اند ختم می نمایم». در ابتدای کتاب آیاتی از قرآن که در آن برخی از انبیاء الهی مامور به احتجاج با دشمن شده اند بیان شده است. همچنین تعدادی از احادیث و روایات در فضیلت مدافعان از دین خدا با حجت و برهان در فصل اول کتاب بخشی از مجادلات حضرت رسول و ائمه اطهار و برخی از دانشمندان بزرگ شیعه در فصول دیگر کتاب ذکر شده است. اکثر احادیث ذکر شده در کتاب، به جز روایات منقول از تفسیر امام حسن عسکری مرسل می باشند و بدون ذکر سند آورده شده اند. کتاب در دو جلد سامان یافته است.
آغاز: بسمله. الحمدلله المتعالی عن صفات المخلوقين المنزه عن
ص: 110
نعوت الناعتين المبرأعما لا يليق بوحدانيته المرتفع عن الزوال و الفناء.
انجام: و هذه فضيلة تزيد على الفضائل و توفي على جميع الخصائص و المناقب و كفي بها برهانا لايحا و میزاناً راجحاً.
قطعنا هذا الكتاب على كلام السيد علم الهدی قدس سره والحمد لله رب العالمين و سلام على المرسلين
چاپ: این کتاب دو بار در سال 1368 و 1286 در ایران چاپ شده است 2 جلد، تهران، 35-1336ش، 217+ 265ص، جلد: اول، تهران، 1337ش، سربی، رقعی، چاپ دوم، 302ص مشار عربی، ص23؛ طهران، سنگی، 1302 ق.، وزیری، 258
ص؛ تبریزی 1286 ق.، 262ص؛ نجف، 1350ق، 284ص
[ الذريعة 281/1 و 282، ريحانة الادب 35/4؛ ايضاح المكنون 31/1]
شرح و حواشی:
1- کشف الاحتجاج = ترجمه احتجاج کاشانی، فتح الله بن شکرالله (988)
2- کشف الاحتجاج = ترجمه احتجاج؛ علاء الدین اصفهانی محمد بن اسماعیل (-10)
3- احتجاج احمدی = احتجاج طبرسی (ترجمه)؛ غفاری مازندرانی، احمد بن علی (-11)
4- ملحق الاحتجاج على اهل اللجاج، طالقانی، محمد حسین بن مقصود علی (-11)
5- حدیث احتجاج (ترجمه)؛ قزوینی، آصف (- 1136)
6- الاحتجاجات؛ ناشناس
7- الاحتجاج على اهل اللجاج (منتخب): ناشناس
8- الاحتجاج على اهل اللجاج (ترجمه)، ناشناس
1. اردکان یزد؛ امام صادق شماره نسخه: 177
خط: نسخ معرب، كا: على بن ابراهيم بن معلی، تا یک شنبه 18 ذیحجه 736ق. برخی اوراق آغازین و وسط کتاب بازنویسی شده است، مصحح، دارای امضای بلاغ، در سه برگ پایانی یادداشتی از ابراهیم بن جمعه بن ابراهیم بخاری به سال 774 و چند یادداشت حدیثی مکتوب است؛ تملك: «عبد الحسين بن سلطان حسینی موسوی مدنی حلی»، به سال 914، جلد: تیماج قهوه ای سوخته لبه دار، 270 گ ، 19 سطر، اندازه: 23/5x16 سم [ف: 1- 157]
2. قم، گلپایگانی شماره نسخه 6318- 32/18
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 873ق؛ این نسخه عکسی است، مصحح، محشی؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 249گ، 24 سطر، اندازه : 21×30سم [ف: 1- 120]
3. قم: مرعشی: شماره نسخه: 668عکسی
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: وایتکان، شی 1774. تمام کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا 873ق، مصحح، دارای حواشی لغوی به نقل از فاموس و صحاح؛ تملک جعفر شرف الدين به تاریخ 985؛ 250گ، 24 سطر [عکسی ف: 2- 150]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1339
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عکسی ف: 4- 154]
4. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 1581
آغاز: برابر، انجام: و لامام من المأموم. .. في امر امرتهم به
خط: نسخ، بی کا، تا: 884ق، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، اندازه: 25x18 سم [الفبائی ف :24]
5.کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه : 338
آغاز: موجود: عن ابی بکر و قد صحية في سفر قال قلت له یا ابابکر... احتجاج فاطمه الزهرا علیهما السلام على القوم منعوها فدک؛ انجام: احتجاجه قدس الله روحه في التعظيم و التقديم لاعتنا عليهم .. يوم القيمة فان للامور یداخل و مخارج و
خط :نسخ خوانا، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، مقابله شده؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنایی، 270 گ، 19 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 16]
6. قم گلپایگانی، شماره نسخه: 8390- 60/ 57
آغاز: برابر
بخشی از آغاز و انجام نسخه موجود است و از وسط چهار، پنجم نسخه افتادگی دارد؛ خط: نسخ، كا: عنایت الله بن نورالله بن عبد الله تبریزی، تا دوشنبه 8 ربیع الثانی 953 ق: 27 گ ، 23 سطر، اندازه:17×23سم [ف: 1 -121]
7. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 23/3 -5914
خط: نسخ، كا: عبد الحق بن محمد بن عیسی حسینی مکی مدنی بحرانی بلدی حلی، تا: 3 ذیحجه 980ق؛ واقف: معین الاسلام میرزا محمد علی بن حاجی ملا رضا (با کمال الدین ابن بابویه) با خط و مهر همو در محرم 1335، کاغذ: بغدادی، جلد تازه، 316 گ، 20 سطر، قطع: خشتی [ آستانه قم: 76]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه:214
آغاز: برابر
نسحه اصلی همان نسخه بالا [عکسی ف: 1- 239]
8. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 1804
آغاز و انجام: برابر
خط :نسخ، بی کا، تا: 988 ق؛ واقف۔ سپهسالار کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 315ص، 19 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 25x18سم [ف: 1- 196]
9. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 54 مشیر
از آغاز تا بند «الرسالة الباهرة في العترة الطاهرة»، را دارد و باقی افتاده است، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی سفید، جلد تیماج حنایی زرکوب با ترنج کوچک زرین مقوایی، 354گ، 18 سطر (9×17)، اندازه:16×25سم [ف: 3- 53]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 11425
آغاز و انجام: برابر
ص: 111
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ بر پشت برگ آغاز یادداشت مرحوم شيخ عباس محدث قمی دیده می شود؛ جلد. تیماج زرشکی با ترنج زر، 215گ، 21 سطر، اندازه 20×25سم [ف: 2/ 33- 123]
11. تهران: مجلس: شماره نسخه :14434
آغاز: الانهار و يجعل لك قصورا و انزل عليه يا محمد فلعلک تارک بعض ما يوحي اليك و... فقال له رسول الله يا عبد الله اما ذكرت من اني أكل الطعام كما تأكلون، انجام: ذکر طرف مما خرج ايضا من صاحب الزمان علیه السلام من المسائل الفقهية و غيرها .. وعن ابی الحسین محمد بن جعفر الاسدي قال كان فيما ورد على من الشيخ ابی جعفر .. ولا يجوز ذلك لمن كان من اولاد عبده الأوثان و النيران.
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی آغاز و انجام؛ بی کا: بی تا: جلد: مقوایی سرخ عطف و گوشه گالینگور قهوه ای، 212 گ، 21 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 38 -573]
12. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2714
نسخه تا احتجاج سید مرتضی است و افتاده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای حواشی لغوی؛ تملك؛ محمد امین کاشانی در سمنان و در رمضان 1159، کاغذ؛ سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 266گ، 19 سطر (12×17)، اندازه: 34/5x18 سم [ف: 10 - 1592]
13. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2069
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ تملک: سردار کابلی در 10 رجب 1333؛ كاغذ:. سپاهانی، جلد: تیماج حنایی مقوایی، 264 گ ، 23 سطر (7×18/5)، اندازه: 12/5×24سم [ف 8- 695]
14. زهان: مدرسه جعفریه زهان: شماره نسخه: 130
آغاز: من ذلك أنه لما خرج من المدينة و قد كان خلفه عليها و قال له أن جبرئیل اتاني و قال لى: انجام: و سأل عن الرکعتین الأخير قال كثرت فيهما الروايات فبعض بروی آن قراءات الحمد وحدها
خط: نسخ؛بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی آغاز و انجام؛ توسط کاتب تصحیح شده: 237گ، 20 سطر، اندازه : 17/5×24 سم [ف: 101]
15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :592- طباطبائی
آغاز: من العلماء الداعين اليه و الذابين عن دينه؛ انجام: و تعادیه و تجربه في جميع الأحكام مجرى من لا نسب له و لا حسب ولا قرابة ولا علقة..
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام ؛ چند برگ الحاقی در اول و آخر نسخه با یادداشت های پراکنده وجود دارد؛ جلد: تیماج قرمز، 160گ، 25 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 25x19/5 سم [ف: 24- 369]
16. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 13563
آغاز: برابر، انجام: و بالاسناد الذي تكرر عن ابی یعقوب و ابی الحسن ايضاً انهما قالا حضرنا عند الحسن بن علی ابی القاسم عليهم السلام فقال له..
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: انجام تمامی حواشی به خط آقا محمد هادی بن شاه مرتضی ثانی إبن محمد مؤمن کاشانی، وی نوه برادر فیض و از علمای کاشان و صاحب تأليفات می باشد، شرح حال مفصل او در مقدمه کتاب معادن الحكمة آمده است، نسخه مقابله شده با نشان «بلغت قرائة»، تملك: محمد مهدی بن محمد هادی بن شاه مرتضی ثانی کاشانی همراه مهر بیضی او با نشان «محمد مهدی 1092»؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی قهوه ای، عطف: تیماج قهوه ای، 278 گ ، 20 سطر (8×16)، اندازه: 25x17سم [ف: 34- 383]
17. مشهد: مرتضوی، شماره نسخه بدون شماره
بی کا؛ تا قرن 11؛ مصحح و دارای تعلیقات لغوي، مجدول و مذهب در دو صفحه اول و دوم بین سطر ها مذهب [مرتضوی مخ : ف: 5]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه :2588
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 662 ص [ عکسی ف: 7- 177]
18. مشهد: مدرسة آية الله خوئی، شماره نسخه: 322
بی کا، تا: قرن 11؛ نسحه مصحح [اوراق عتيق: 1- 241]
19. مشهد: نواب شماره نسخه : 539
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: فرن 11؛ مصحح، محشی، با نشان نسخه بدل، در پشت صفحه آخر اجازه صفي الدين بن فخر الدين طریحی به شیخ محمد حسین بن محمد علی تبریزی در نجف در 25 ذیحجه 1090ق؛ واقف: حاج محمد باقر تاجر کاشانی، تاریخ وفف: ربيع الاول 1113ق؛ جلد: تیماج قهوه ای لولایی، 239 گ
، 21 سطر (10×18)، اندازه: 25x19 [ف: 443]
20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11013
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی، در انجام اظهار شده که نسخه با نسخه معتبر در محرم 1073 مقابله شده است؛ مهر: آية الله مرعشی نجفی؛ کاغذ: سمرقندی، تیماج قهوه ای لبه گردان زرشکی، 211گ، 21 سطر (13×17)، اندازه: 5/5x19 اسم [ف: 28- 36]
21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12270
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11، دارای سرلوح مذهب نسبتاً کم کار، جلد اول اوراق به زر و تحریر و شنگرف واقف: سفید، جلد: تهرانی، تاریخ وقف: مرداد 1361؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی ضربی لبه دار با ترنج و سرترنج و گوشه، 297گ، 23 سطر، اندازه: 16×27/7سم [ف: 14- 12]
22. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 11190
آغاز: برابر، انجام و شرفت عندهم منزلة الحديث
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ مصادر به چند حدیث در موضوعات متفرقه و مذیل به قصيده دعبل بنا بر نقل عبد الرحمان
ص: 112
جامی در «شواهد النبوة» که با مطلع «ذکرت محل الربع من عرفات آغاز و با مصرع بیت حضرت رضا (علیه السّلام) «الحت على الأحشاء بالزفرات» که به عنوان الحاق و اتمام فرموده اند ختم می گردد، مقابله و تصحيح سته 1131؛ واقف: شیخ محمد صالح علامه حائری، تاریخ وقف: مرداد 1351؛ کاغذ:: نخودی،
جلد. تیماج:373گ، 17سطر، اندازه: 3/ 14 ×24/5سم [ف: 14- 14]
23. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 16910
آغاز: برابر، انجام: و تعادیه و تجربه في جميع الأحكام مجری من نسب له ولا حسب ولا قرابة و لا علقة...
خط: نسخ، بی کا، نان قرن 11؛ از آخرین ورق مقدار دو سطر ساقط، محشی، واگذاری دانشگاه علوم اسلامی رضوی در سال 1368، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج، 165گ، 23 سطر، اندازه: 18/7 × 28 سم [ف 14- 17]
24. اردکان یزد: امام صادق: شماره نسخه : 61
انجام و اضطرار أهل العلم بتاويل الكتاب إلى الاكتتام و الاحتجاب خفية من اهل الظلم و البغي. .
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افنادگی انجام؛ مصحح، محشی، روی برگ اول نام کتاب و مؤلف و وقف نامه کتاب از «محمد سميع بیک خان بن ملك حسين بن محمد بن محمد تقی اردکانی، به سال 1146 دیده می شود؛ واقف:
محمد سمیع بیک خان بن ملک حسین بن محمد بن محمد تقی اردکانی، تاریخ وقف: 1146، جلد: تیماج مشکی، 160گ، 18 سطر، اندازه : 12×20سم [ف: 1 -53]
25. اردکان یزد: امام صادق؛ شماره نسخه :167
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی، روی برگ اول چند یادداشت متفرقه و وقف نامه کتاب از «عبد الخالق بن ملاعلی میبدی» به سال 1341 دیده می شود؛ واقف: عبد الخالق بن ملاعلى میبدی، تاریخ وقف: 1341؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 307گ، 19 سطر، اندازه: 25x12/5 سم [ف 1- 149]
26. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 11402
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ مصحح، محشی؛ مهر: «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد مقیم»، (بیضی)، کاغذ: شرقی، جلد تیماج قهوه ای تیره، 249گ، 34 سطر (5×20)، اندازه:9/5×25سم [ف: 29 -10]
27. مشهد؛ رضوی شماره نسخه :14034
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: على بن عبد الله بن نایب حبیلی، تا جمعه 16رجب 1007ق؛ مصحح، مقابله شده؛ واقف: فاضلخان، تاريح وقف: 1065ق، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج قهوه ای، 282 گ، 23 سطر، اندازه:14×18/8 سم [ف: 14- 15]
28. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:14033
آغاز و انجام: برابر
الاحتجاج علی 113
خط: نسخ، كا: علی بن عبدالله بن تایب حبیلی، تا 16 جمادی الثانی 1007ق، كا: على بن عبدالله بن تایب حبیلی (به تصریح خود در پایان ج 1)؛ واقف: فاضل خان، تاریخ وقف: 1065؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج مشکی، 285گ، 23 سطر، اندازه: 16/4 × 27/6 سم [ف: 14- 16]
29. قم: مرکز احياء شماره نسخه : 4042
آغاز و انجام: برابر
خط : نسخ، كا: عبدالله بن امیر غیاث الدین محمد شوشتری، تا: سلخ شعبان 1008ق (یا 1080)، جا: مکه، مصحح، محشی، در برگ اول نام شاه میرزا محمد رحیم گلستانه مشهود است؛ مهر «ابو الحسن شريف بن زین العابدین، (مربع) و «یا رفيع الدرجات» (مريع) ؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سر ترنج، 224گ، 24 سطر، اندازه: 20/5 × 29/5 سم [محدث ارموری مخ: 1 -67]
30. تهران: مجلس، شماره نسخه: 7628
خط: نسخ، كا: محمد مؤمن بن محمد حسینی مشهدی، تا 2 رجب 1016ق؛ مصحح، دارای بلاغ و حاشیه از محمد طاهر تونی 17 ربیع الثانی 1107؛ جلد. تیماج قهوه ای، 203گ، 25 سطر، اندازه: 18 × 30سم [ف: 26- 125]
31. چالوس: امام صادقی؛ شماره نسخه: 290
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1019ق ؛ افتادگی آغاز (یک برگ)؛ مصحح، محشی، جلد. تیماج قهوه ای، 215گ، 19 سطر (25x13) [ف: 35]
32. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: 1
بی کا، تا: 1033ق (نشریه : 4- 325]
33. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 9836
خط: نسخ، بی کا، تا: 1033ق، جا: کربلا؛ مصحح، گاهی در حاشیه لغاتی را توضیح داده اند؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 362گ، 19 سطر، اندازه:
13×24/5سم [ف: 25- 159]
34. شیراز؛ ملی شماره نسخه ف 181/2
آغاز: بسمله، احتجاج الشيخ المفيد السديد ابی عبدالله محمد بن محمد بن النعمان رضی الله عنهم - حدثنا الشيخ ابو الفضل ابن معمر المرقي في الرمله؛ انجام: فالمسئلنان عندنا واحده و الله ولی التوفيق - تمت الرسال هالنفيسه في ضحوه يوم الجمعه من شهر جمادى الأولى سنه 1039
قسمتی از کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا 1039ق؛ 5 گ، 25 سطر، اندازه: 15x10 سم [ف: 1- 157]
35. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 903
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ اسکناب و مقابله و وقف از محمد جمال بن شاہ محمد فسوی همراه با مهر بیضی «ان الله جميل يحب الجمال 1047، اندازه: 14/5 × 24/5 سم [نسخه پژوهی: 2- 109]
36. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1724
ص: 113
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا پنج شنبه از ربیع الثانی 1050ق؛ توسط كاتب تصحیح شده، روی برگ اول زین العابدین خسرو شاهی تملک علی اکبر بن عبد الجبار بورجانی را بتاریخ 1127 نوشته است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 155گ، مختلف السطر، اندازه: 25x16سم [ف: 5- 127]
37. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :1569
خط: نسخ، كا: محمود بن محمد على مازندرانی، تا: پنج شنبه 6 ذیقعده 1054ق؛ توسط كاتب تصحیح شده، اندکی حاشیه های لغوى دارد، روی برگ اول وقف نامه کتاب به تاریخ ربيع الثاني 1258 با مهر دیده می شود، جلد. تیماج قهوه ای، 221گ، 23 سطر، اندازه 21× 30سم [ف: 4- 426]
38. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه:17744
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: احمد شريف بن جبرئیل، تا: شعبان 1054ق؛ مصحح، مقابله شده، واگذاری سازمان حج و اوقاف در آبان 1369، کاغا: حنایی، جلد، مقوا، 284 گ ، 19 سطر، اندازه :19/3×25/7 سم [ف: 14 -13]
49. يزد؛ وزیری: شماره نسخه : 1715
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: محمد مؤمن، تا: 18 شعبان 1055ق؛ مهر تملک «احمد»؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی تیماج مشکی درون گل و بوته رنگین، 279گ، 21 سطر (8×15)، انداره : 22/5x14سم [ف: 3- 1035]
40، تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه: 70
خط: نسخ، كا: عقيل بن شیخ محمد قمی، تا: ذیحجه 1056ق؛ نسخه به وسیله عمادالدین محمود اللطيفي الاسرائيلي الشيعي الأثنا عشری لقبا و علما و نسبا و مذهبا برای کمک به کسی به نام سعید در روز یک شنبه 8 شعبان 1057 مقابله شده است: کاغذ: فرنگی جلد. تیماج سرخ، 17 سطر (
8×15/5) [ف: 747]
41. تهران: ملی، شماره نسخه : 1308
آغاز: برابر، انجام: و الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله الطاهرین و حسبنا الله و نعم المعين.
خط: نسخ خوش، کا: محمد باقر کاتب اصفهانی، تا 1057ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد مقوایی تیماج تریاکی روشن عطف میشن عنابی لولادار، 284گ، 20 سطر (8×17/5 )، اندازه: 13/5×25/5سم [ف: 9 -295]
42. اردکان یزد امام صادق؛ شماره نسخه :189
خط: نسح، کا: عبدالرشيد بن عبد الواحد تستری، تا یکشنبه 25 شعبان 1061 ق؛ مصحح، محشی؛ واقف: محمد جعفر بن محمد صفی فارسی، تاریخ وقف: 1228؛ جلد: مقوایی عطف و گوشه ها تیماج مشکی، 305گ، 20 سطر، اندازه
13/5 × 25/5سم [ف: 1- 178]
43. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 2624
خط: نسخ، کا: حبیب الله بن محمد شیرازی، تا: پنج شنبه صفر 1062ق؛ مصحح، محشی، دارای علامت بلاغ، نسحه را محمد اسحاق بن محمد عرب مرادی به دستور وزیر فاضل (حاتم) در کرمان مقابله نموده و نیمه اول کتاب در ماه ذیقعده 1090 به پایان رسیده است، دارای وقف نامه به تاریخ 1258؛ تملک: محمد اسماعیل با مهر «محمد اسماعیل بن علی بن حسن حسینی»، (مربع)؛ مهر: «عبده الراجی حیدر» (بیضوی) و «اللهم صل على محمد و آل محمد» جلد: دوره تیماج قرمز، 316گ، 21 سطر، اندازه: 26/5x15سم [ف: 7- 200]
44. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 253
خط: نسخ، کا: نورالدين محمد بن حاجی ملک حسین، تا یک شنبه ذيقعده 1063ق، در پایان مقابله محمد دماوندی در 1326 و در برگ 236 وصیت شیخ محمد و احادیثی از «من لا يحضر» به خط محمد دماوندی دیده می شود؛ تملك محمد رضی و محمد بن حاجی محمد با تاریخ 1326، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی زرکوب مقوایی، 236 گ، 18 سطر (11×15/5)، قطع وزیری، اندازه: 25x18/5 سم [ف: 445]
45. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 433
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد باقر مازندرانی، بی تا؛ مهر (محمد سید المرسلین» (دوری)؛ تملک: محمد بن محمود... موسوی شهربانی 1063 جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 228 گ ، 21 سطر، اندازه: 17×26سم [ف مخ 1- 60]
46. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1344- 8/54
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد نصیر بن حاجی کلبعلی بروجردی، تا: یک شنبه 24 رجب 1068ق؛ مصحح، نسخه بدل ذکر گردید و لغات مشکل معنی شده، در اول نسخه حدیثی از امام صادق (علیه السّلام) به روایت از معلى بن خنیس جلد: تیماج مشکی لولادار، 359 گ، 18 سطر، اندازه: 24/5x13/5 سم [ف: 1- 120]
47. تهران: ملک: شماره نسخه: 1904
خط: نسخ، كا: محمد بن محمد علی خاوری، تا: 1069ق؛ با یادداشت مورخ جمادی الاول 1089 درباره مؤلف در ص ع؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن یشمی سیاه، 223گ، 17 سطر، اندازه: 19×25/5 سم [ف: 1- 51]
48. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2164
خط: نسخ، كا: حاجی محمد باقر اصفهانی، تا شعبان 1069ق؛ کاغذ: ترمه، جلد میشن سرخ ضربی لبه دار، 202گ، 23 سطر، اندازه: 17 ×27 [ف: 1- 51] 49. ساری؛ عمومی ساری؛ شماره نسخه: 150
آغاز: الله عز وجل على العشر فهذا أفضل مما اعطى سليمان عليه السلام: انجام: برابر
از احتجاجات حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) تا آخر خط: نسخ، كا: محمد قاسم بن کربلایی محمد على سورکی، تا: 1069ق، جا: مدرسه
ص: 114
حسینیه ساری؛ افتادگی آغاز، کاغذ، اصفهانی، جلد: تیماج لولایی، 21 سطر (9/5 ×17) [ف: 118
50. قم مسجد اعظم، شماره نسخه: 71
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: اسماعيل بن قاسم، تا: شنبه 23 جمادی الثانی 1070ق؛ به ضمیمه دعایی از میر محمد باقر داماد؛ جلد: تیماج زرشکی عطف تیماج مشکی دورو، 261گ، 23 سطر، اندازه: 18×31سم [ف مخ 1- 60]
51. تهران: الهيات؛ شماره نسخه :75
خط: نسخ، كا: ابن فضل الله علی بیک چراغچی طالقانی، تا: پنج شنبه 14 ذیقعده 1070ق، کاغذ: سپاهانی، جلد:. تیماج سرخ مقوایی، 377گ، 20 سطر (7/5×17 )، قطع وزیری، اندازه: 13×24/5سم [ف: 445]
52. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :9923
آغاز: برابر، انجام: فضيلة تزيد على الفضايل... في عداه يوم الاثنين ثانی عشرين من شهر رجب المرجب سنه سبعين...
خط: نسخ، كا: محمد قاسم بن میرزا محمد، تا: دوشنبه 22 رجب 1070ق؛ «اعلام الوری با علام الهدی» به آن ضمیمه است، مصحح، مقابله شده، حواشی برخی از اوراق شرح و ترجمه بعضی از لغات؛ واقف: محمد باقر زند کرمانی، تاریخ وقف: آذرماه 1347، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی ضربی با ترنج و سرترنج زرین، 258گ، 23 سطر، اندازه: 19/4×23/6سم [ف:
[14- 17]
53. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 7722- 52/62
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: محمد صالح الريف، تا: 15 محرم 1071ق، جا: قم: 281گ، 21 سطر، اندازه : 12×24سم [ف: 1- 120]
54. قم، گلپایگانی شماره نسخه :59- 1/59
آغاز ان اسألك عنه رایتک خرجت بثوب مخنوم فقلت ايها الناس اني لم ازل مستغلاً؛ انجام: برابر
احتجاجات امیر المومنین تا آخر کتاب، خط: نستعلیق، کا: ملاصالح وزواتی، تا: ذيقعده 1071ق، افتادگی آغار؛ مصحح، دارای بلاع، نسخه بدل در حاشیه ذکر شده جلد. تیماج مشکی، 177گ، 21 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 1- 121]
55. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: -173
خط: نسخ، كا: محمد امین بن محمد مؤمن تبریزی، تا: 1071ق؛ حاشیه نویسی مختصری به فارسی دارد؛ تملک: شرف الدين على بن محمد بن محمد ابراهيم بن شمس الدين ابن قوام الدين بن نصیر الدین بن جمال الدين بن علاء الدین حسینی مرعشی حائری نجفی به تاریخ 1264 نوشته شده در حرم حضرت امیر (علیه السّلام)؛ جلد: تیماج قهوه ای،379گ، 18 سطر، اندازه: 13×23سم [ف: 1- 190]
56. كاشان؛ فرهنگ و ارشاد؛ شماره نسخه: 22
خط: نستعلیق، بی کا، تا ذیقعده 1071ف، مصحح، دارای وقف نامه به تاریخ شوال 1201؛ جلد: تیماج مشکی، 278 گ ، 21 سطر، اندازه: 25x15 سم [ف: 30]
57. مشهد: رضوی شماره نسخه :1577
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1071ق ؛ كاغذ: الوان، جلد: میشن، 31 سطر (10×20)، اندازه: 16×27سم [الفبائی ف: 24]
58. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 1538
خط: نسخ، کا: شجاع بن محمد مسعود، تا 14 ربیع الأول 1072ق، جا: در اصفهان؛ مصحح، محشی؛ تملك محمد علی حسینی و خانلر به تاریخ 1261 با مهر، میرزا احتشام الدوله شاهزاده خانلر به تاریخ ذیقعده 1270 با مهر، جلد، دو رو تیماج رو قرمز پست قهوه ای، 267 گ، 24 سطر، اندازه: 15/5× 24سم
[ف: 4- 387]
59. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 68 الف
خط: نستعلیق، بی کا، تا 1073ق؛ اندازه: 13/5×19/5سم [رشت و همدان- ف: 1084]
60. تهران: مروی شماره نسخه :445
كا: محمد سعيد بن شاہ محمد؛ تا 1073ق؛ قطع: وزیری [ف: 62]
61. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:29417
آغاز: برابر، انجام: و قد وقع انواع من تحريره يوم الأحد ثامن عشر شهر شوال ختم بالخير و الاقبال سته... و سبعین بعد الف من هجرة النبويه و صلى الله محمد و آله الطاهرین و سلم سلیما کثیرا.
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: 1078ق؛ واقف : هدیه مرحوم حاج شیخ محمد باقر سروقد رضوی، وقف نامه: «بسم له، قد وقفت هذا الكتاب... قرين المخدرات... و... على ما تقول وكيل»؛ کاغذ: نخودی، 26 سطر (10/8 ×
22/2 )، قطع وزیری بزرگ، اندازه: 19×30 سم [رایانه ]
62. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 448/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1078ق؛ مصحح: جلد: تیماج قهوه ای، 240گ (1پ - 240ر)، 23 سطر، اندازه: 19×26سم [ف: 2- 52]
63. بیرجند؛ دیانی: شماره نسخه:42
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 15 رجب 1080 ق؛ مصحح، محشی؛ جلد تیماج قهوه ای لبه دار ضریی، 172گ، 21 سطر، اندازه: 1/5 ×24/5سم [ف: 42]
64. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 76
خط : نسخ، کا: شیخ محمد سعید نوربخشی کرمانی، تا: جمعه 19 ذیحجه 1080ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 215گ، 24سطر (10×21)، قطع رحلی ، اندازه: 18 × 29سم [ف: 445]
65. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18329
با حواشی رضا قلی، رفيع و حواشی به نقل از شرح تجرید و تفسیر بیضاوی، بی کا، تا 1086ق [د.ث. مجلس]
ص: 115
66. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 1889
آغاز: دواعي الشيطان و لم يمهلهم ماهی انجام: قطعنا هذا الكتاب على كلام السيد علم الهدی قدس الله روحه
خط: نسخ، كا: محمد امین بن محمد، تا 15 ذیقعده 1083ق؛ افتادگی آغاز؛ جدول بندی به طلا و تحریر، مصحح، محشی؛ واقف: نائینی، تاریخ وقف: مرداد 1311، کاغذ: حنایی روشن، جلد. تیماج مشکی، 250 گ، 25 سطر، اندازه
12/5×23سم [ف: 5 - 11]
67. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 15021
آغاز: برابر؛ انجام: على نقی بن ابوالحسن طالقانی عفی الله عنها سنه 1084
خط: نسخ، كا: على نقی بن ابو الحسن طالقانی، تا سه شنبه 26 ربیع
الاول 1084ق، جا: قصبه ابهر، محشی، مصحح، مقابله شده؛ واقف سید عبدالحسین سیاهپوش، تاریخ و فلف: شهریور 1364، کاغذ: نخودی آهاری، 24 سطر، اندازه: 14/7 × 5/2 اسم [ف: 14- 14]
68. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 6876 - 56/ 35
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: جعفربن شجاع حسینی، تا ربيع الأول 1084ق؛ مصحح، نسخه بدل دارد؛ جلد. تیماج قهوه ای لولادار با ترنج با سر، 278گ، 21 سطر، اندازه: 25x15 [ف 1 -121]
69. اصفهان مدرسه صدر بازار شماره نسخه: 59
خط: نسخ، کا: محمد مؤمن بن حسن على طبسی گیلکی، تا: یک شنبه 10 ربیع الثانی 1085ق، افتادگی آغاز، افتادگی آغاز (خطبه )؛ دارای حواشی مختصر با عناوين «لمحرره م ه»، جلد: تیماج قهوه ای، 317گ، 23 سطر، اندازه: 25×13/5[ف: 2- 430]
70. مشهد؛ شیخ علی حیدر و شماره نسخه: 878
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 4 ذيحجه 1085ق؛ محشی؛ جلد: چرم قرمز رنگ، 255گ، 24 سطر، اندازه: 16×24/5 سم [مفيد: 2 - 313]
71. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :9955
آغاز: برابر انجام و حسبنا الله و نعم المعين .. یا رب العالمين سنه 1085
خط: نسخ، كا: میرزا علی بن حسین خوسفی قاینی، تا 25 شوال 1085ق؛ واقف: محمد علی رضوی توسط سید رضا امیرشهیدی، تاریخ تحویل شهریور 1348؛ کاغذ نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی لبه دار، 187 گ ، 22 سطر، اندازه: 18/6×24/8سم [ف : 14- 15]
72. خوانسار، فاضل: شماره نسخه : 23
خط: نسخ، كا: محمد شريف بن ابوالحسن ساوج بلاغی، تا: دوشنبه 23 محرم 1085ق؛ مصحح، نسخه بدل ها ذکر شده، دارای کلمه «بلخ»، در برگ آخر یادداشتی از کشکول شیخ بهائی و شعری از جامی مکتوب، تملك عبدالله بن حسین با مهر بیضوی نام وی؛ مهر: «حسن بن محمد کاظم الحسینی» (مربع)، کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای سوخته ای ترنج و سرترنج دار، 352گ، 21 سطر، اندازه: 25x13/5 سم [ف: 1- 22]
73. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 1006
خط: نسخ، کا: محمد سعيد بن محمد امین، تا: 18 شعبان، 1085ق مصحح، تملک محمود بن محمد رضا بیدگلی با مهر «الوائق الراجي عبده المحمود»، (مربع)، جلد: تیماج قرمز، 197گ، 22 سطر، اندازه: 25x18سم [ف: 4- 201]
74. مشهد: رجائی مغزی (کتابخانه ) شماره نسخه :بدون شماره
بی کا، تا: 1086ق؛ در انتها آمده: «قابلت و صححت عن آخرها بحمد الله سبحانه، فصحت فجاءت نسحة ممتازة عن غيرها في حجة سبع و مائة و ألف هجرية، و أنا الفقير إلى الله الغنی این معزالدین الحسيني عبد الغني .. و هو شارح الشمسية سنة 1075، [تراثنا: س 13 ش 1- 126]
75. مشهد: نواب شماره نسخه :255
خط: نسخ، کا: محمد باقر بن الياس رستمداری، تا: شعبان 1086ق، به خاطر شیخ حسین جبل عاملی؛ دارای یادداشت وقف حسین بن بدر الدین کرکی عاملی در شعبان 1075ق (قبل از تحریر این وقفنامه نگاشته شده سپس تحریر گردیده و با سبعين بوده)، مصحح، مقابله شده و دارای بلاغ، مهر: «الواثق بالله العلى عبده حسين العاملی»، (مدور)؛ جلد: تیماج عنابی عطف و لبه میشن
قهوه ای، 330گ، 16 سطر (10×17)، اندازه: 19 ×26سم [ف: 222]
مشهد؛ مدرسه خیرات خان شماره نسخه: 22
آغاز و انجام: برابر
همان نسخه بالا [رشت و همدان ف: 1719]
76. مشهد: نواب شماره نسخه : 400
آغاز و آغاز: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: از پنج شنبه رجب 1085ق تا 17 ربیع الاول 1090ق؛ مقرر و مقابله شده، تاریخ تحشیه و مقابله و قرائت غره محرم 1091ق در مشهد مقدس رضوی، دارای حواشی با امضاء «م ك سلمه الله، مصباح، نهایه، مجمع البيان بحار، تفسیر نیشابوری، ابن ابی الحدید، این میثم و...،» واقف: حاج محمد مومن بن حاج محمد کاظم قاری؛ جلد. تیماج عنابی ضربی دار عطف و لبه میشن سرخ و قهوه ای، 217گ، 21 سطر (17×17/5 )، اندازه:19×25سم [ف: 334]
77. خوی: نمازی شماره نسخه: 108
خط: نسخ، کا: محمد قاسم بن جمال الدين محمد طالقانی، تا: 1090ق، جا: مشهد رضوی؛ مصحح، مقاله ساله با علامت «بلغ مني مقابلة و قرائة»، با حواشی از سید شفيع خویی به رنگ لاجوردی و رفيع الخادم؛ تملك: محمد مهدي بن رضی الدین محمد هروی با مهر «یضیی بالله نفسي عبده محمد مهدی 1118 » (مربع )؛ مهر: دو مهر کاتب العبد المذنب الآثم محمد قاسم» (مربع)، «افوض امرى الى الله العبد المذنب محمد قاسم 1090 »
ص: 116
(مربع)، جلد: تیماج قهوه ای، 226 گ، ، 23 سطر، اندازه: 18×24/5 سم[ ف: 63]
78. قم: مهدوی (کتابخانه )؛ شماره نسخه بدون شماره
بی کا، تا: ربيع الثانی 1090ق [ تراثنا: س 18ش 1و 2 -204]
79. قم؛ معصوميه شماره نسخه: 10
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ملا صادق بروجردی بن محمد باقر، تا: 11 ربیع الاول 1090ق، مصحح: مهر «لا اله الاالله الملك الحق المبين عبده 114»، (بیضوی)؛ تملك
محمد؛ جلد: تیماج مشکی روغنی، 245گ، 21 سطر، اندازه: 16/5×20
سم [ف: 1- 23]
80. تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 7368
خط: نستعلیق، کا: قنبر علی، تا 28 شوال 1091ق؛ تملك: محمد کاظم بن ملا محمد محسن در 1160؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: روغنی زرین آراسته زمینه زرد عطف تیماج تریاکی روی لاجورد، 245گ، 21 سطر (7×18)، قطع: وزيري، اندازه 12/5×25سم [ف: 16- 523]
81. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه :15645
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، كا: ابو طالب بن میر سید شریف خطیب حسینی قاری سبزواری، تا: ربيع الثانی 1092ق، محشی، پشت صفحه اول اثبات کتاب برای مؤلف، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوه ای لبه دار، 310گ، 22 سطر، اندازه:
13×24/8سم [ف: 14- 14]
82. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1890
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد صادق بن محمدی، تا: 15 ربیع الثانی 1092ق؛ مصحح، محشی؛ واقف : فهرسی، تاریخ وقف: تیر 1310، کاغذ: آهاری حنایی، جلد: تیماج عنابی ضربی، 204گ، 21 سطر، اندازه: 18/5×24سم [ف 5- 10]
83. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8494
خط: نسخ، كا: محمد شریف، تا: شوال 1093ق؛ مصحح، محشی؛ در برگ پایانی یادداشت تصحیح کتاب با چند نسخه از محمد جعفر بن محمد يوسف متطبب قمی در 1095ق در مشهد مقدس رضوی با مهر مثمن «یا امام جعفر ادرکنی»، آمده است، برگ اول بازنویسی ساده و در پشت آن نام کتاب میزان العارفين معرفي شده؛ مهر: «یا قاضی الحاجات»، (بيضوی)، جلد. تیماج قهوه ای عربی ترنج و سر ترنج دار، 216 گ ، 21 سطر، اندازه:19×24سم [ف: 28- 68]
84. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 11943
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: صالح فرزند سلیمان، تا: آخر جمادی الثانی 1095ق، جا: زوراء (بغداد)، مصحح: تملك: «حاج سید محمد بن میر محمد شریف» و مهر مربع، مهر «شهاب الدين المرعشی النجفی»؛ کاغذ: فرنگی کلاسیک، جلد: تیماج حنایی ضربی با ترنج سر ترنج و لچک زرین، 161گ، 26 سطر (12/5×21)،
اندازه: 20 × 29/5 سم [ف: 30 -237]
85. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6349
خط: نسخ، كا: احمد بن صفی الدین محمد حسینی، تا: شنبه صفر 1096ق، برای نواده خود عبد الصمد بن محمد مسیح و به او بخشیده است؛ با حواشی همین «احمد» کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ضربی ترنجی مقوایی، 265گ، 35 سطر ( 10×17)، قطع: ربعی، اندازه: 25x17سم [ف: 16 -247]
86. تهران: مروی شماره نسخه:306
کا: محمد علی شهیر به خطیب و واعظ این نورالدین محمد واعظ امامی، تا 1096ق؛ قطع وزیری [ف: 62]
87. تهران: ملی: شماره نسخه: 427
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: زین العابدين محمد صادق تونی، نا: 1096ق، جا: مشهد: کاغذ: ترمه، جلد: تیماج عنابی، ترنج و نیم ترنج ضربی مقوایی، 275گ ، 16 سطر (12/5 ×17/5 ) اندازه: 25x1/8/5 سم [ف: 7- 363]
88. اصفهان: ما رسه صدر بازار شماره نسخه:906
خط: نستعلیق، بی کا، تا 17 محرم 1097ق، روی برگ اول وقف نامه کتاب از مریم بیگم به سال 1125 با مهر محرابی شکل وی؛ تملک به سال 1130 با مهر «عبده زین العابدین الحسینی» (بیضوی)، اهدائی آیة الله صادقی، جلد: تیماج قهوه ای سوخته با سر طبل، 220گ، 20 سطر، اندازه: 16 ×26سم [ق: 3 -678]
89. مشهد: رضوی: شماره نسخه : 25624
آغاز: برابر؛ انجام: و یرد اليمين في الألف الباقي على المدعى فان نکل فلاحي له
کاتب، قبل از دوازده برگ آخر، نسخه را ختم کرده است؛ خط نسخ، بی کا، تا 1097ق؛ برخی از اوراق توسط محمد بن حسن بن اسماعيل طبسی در ذیحجه 1307 نونویسی شده، محشی، ظهر ورق اول مطالبی در اثبات مؤلف كتاب احتجاج، مهر تملك: داود بن محمد جعفر حسینی ازغندی مشهدی در 1201؛ واقف جعفر زاهدی، تاریخ وقف دی 1377؛ کاغذ. نخودی آهار مهر، جلد:
تیماج عنابی، 423گ، 17 سطر، اندازه: 25x13سم [ف: 26 -32]
90. مشهد: رضوی، شماره نسخه:16 74
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ مشکول، کا: محمد مؤمن بن محمد یوسف حسینی، تا: جمعه 20 ربیع الاول 1097ق؛ محشی ؛ کاغذ: حنائی و نخودی آهاری، جلد تیماج
عنابی، 286گ، 21 سطر، اندازه : 13/7×24سم [ف: 14- 15]
91. قم: مرعشی: شماره نسخه: 14712
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب، کا: عبدالله بن محمد مسيح حسینی موسوی قمی، تا: رمضان 1098ق، مصحح، با عبارت «بلغ، مقابله شده، این
ص: 117
مقابله به تاریخ 1099ق، دارای حواشی با نشان «احمد سلمه الله»، نسخه بدل ها در حاشیه آمده؛ تملك: تملك مخدوشی به تاریخ ربیع الاول 1254، و تملک «عبد الحسين ..» کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مجدول عطف تیماج قهوه ای، 190گ، 23 سطر (8/5×18/5)، اندازه: 15×26 سم [ف: 27- 259]
92. مشهد، گوهرشاد شماره نسخه:2210
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد صفی سبزواری حیانی، تا دهه اول ذیحجه 1098ق؛ محشی، وقفي عبدالله بن لطف الله توسط شبح رحمت الله؛ واقف عبد الله بن لطف الله؛ كاغذ: حنائی و نخودی آهار مهره، جلد: مقوا، عطف و گوشه پارچه، 230 گ ، 21 سطر، اندازه: 13×25سم (ف 5- 583]
92. مشهد؛ روی شماره نسخه: 1580
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الكريم بسطامی، تا: 1099ق؛ کاغذ: نباتی، جلد. تیماج، 22 سطر (9×16)، اندازه: 14×18 سم [الفيائي ف: 24]
94. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 12854
خط: نستعلیق، کا: محمد، منیف، تا: یکشنبه آخر رجب 1099ق؛ دارای حواشی در توضیح برخی از لغات، 7 ورق اول نونویس؛ واقف :حسین کی استوان، تاریخ وقف آبان 1348، کاغذ: حنایی جلد. تیماج قهوه ای، 231گ، 18 سطر، اندازه : 13/4×22/3سم [ف: 14- 16]
95. قم، گلپایگانی شماره نسخه :433- 3/53
آغاز: برابر؛ انجام: وما تسخير هذه القلوب القاسية وعطف هذه الأمم النائية الا كالخارق للعادات...
از اول تا احتجاج شیخ مفید؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، دارای بلاغ و نسخه بدل جلد: تیماج سرخ ضربی ترنج با سر مجدول، 210گ، 21 سطر، اندازه 25x1/8/5 سم [ف 1- 121]
96. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه:1/ 4608- 128/ 23
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 جلد: مقوای اسلیمی عطف و حاشیه تیماج سرح، 212 گ، 21 سطر، اندازه 14×20سم [ف 1- 121]
97. تهران: ملی: شماره نسخه: 899
آغاز: برابر؛ انجام: لا باس به عند الضرورة و الشدة و سأل عن الرجل
خط: نسخ، بی کا، تا : محتملاً قرن 12؛ محشی؛ کاغذ: کشمیری،جلد: تیماج سرخ مقوایی، 197 گ ، 21 سطر (11×21)، اندازه: 17/5×27 سم [ف: 8- 406]
98. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 26772
آغاز: برابر، انجام: وهذا يوقظ على ان الله خرق في هذه العصابة العادا و قلب الجبلات ليبين من عظيم منرلنهم
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: انجام؛ محشی، نسخه دوبار توسط ابو محمد بن صدر الدین شیرازی و شرف الدين ابراهیم در رجب 1113 ورمضان 1115 تصحیح و مقابله شده؛ واقف: علیزاده یزدی، تاریخ وقف : شهریور 1379، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا رویه گالینگور، 204 گ ، 22 سطر، اندازه:
18/5×28سم [ف: 26- 33]
99. تهران: مجلس؛ شماره نسخه - 34/ 9480
منتخباتی از آن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12: 5ص (156 - 160) [مختصر ف: 805]
100. تهران: دانشگاه شماره نسخه :9094
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک: آقا محمد صالح کتاب فروش در ذیقعده 1234، وقف حاج لطف على نوری با تولیت میرزا محمد علی در 10 محرم 1241؛ كاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی ضربی ترنجی مقوایی، 259گ، 23 سطر (10×21)، قطع: رحلی، اندازه: 18 ×30سم [ف: 17- 292]
101. تهران: ملی، شماره نسخه: 379
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: احمد بن جعفر طالقانی، تا قرن 12؛ مهر: ناصرالدین شاه؛ كاغذ: ترمه، جلد میشن قرمز مقوایی لولادار، 196گ، 22 سطر (11×17)، اندازه:
17/5×24سم [ف 7- 328]
102. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1/ 3808
آغاز: ما كان لهم الخيره سبحان الله و تعالی (برابر سطر 15 ص 1 احتجاج چاپ سنگی تهران 9 ق)؛ انجام: غير فاعل الضد الاخر.
قال فسكتوا ثم قال صلى الله عليه و آله (ناقص و افتاده است گ 6 ب، برابر پایان سطر صفحه چاپ سنگی)
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوای رویه کاغذ زرد به چرم قهوه ای، 6گ (1-6)، 23 سطر (10×15/2)، اندازه: 15×21/3سم [ف: 17 -12]
103. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 3310
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12: نسخه بدل دارد، نسخه وقف شده و یادداشت وقف آن را که در صفحه عنوان هست پاک کردند؛ مهر: فتحعلی مورخ 1273، کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 239گ، 21 سطر (8×16)، اندازه: 22/5x13سم [ف: 11 -2295]
104. زهان؛ مدرسه جعفریه زهان؛ شماره نسخه :62
آغاز: هو القاسم للرحمات و الفاعل لما يشاء في عبيده و امائه و ليس هو عزوجل، انجام: الى فرعون مثل هذه التورية كان حزقیل یدعوهم إلى توحيد الله و نيوة...
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12 ؛افتادگی آغاز و انجام؛ مصحح جلد تیماج قهوه ای
ضربی، 179 گ ، 24 سطر، اندازه: 12/5 ×24سم [ف: 50]
105. تهران، دانشگاه شماره نسخه :5068
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ تیره مقوایی با لولا 194گ، 13 سطر (13×21/5 )، قطع:
ص: 118
رحلی، اندازه: 620 ×30سم [ف: 15 -4103]
106. قائن؛ مدرسه جعفریه؛ شماره نسخه :85
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: سید مراد بن محمد نبی قائنی، تا: صفر 1101ق؛ مصحح، محشی، دارای علامت بلاغ، در برگ اول یادداشتی در وقف کتاب بر کتابخانه مدرسه و شرح مفصلی در تولیت آن و دیگر وقایع وارده بر مدرسه و موقوفات آن و یادداشت دیگری از «غلامحسین تولیت نجفی قائنی»، در تایید مطالب به تاریخ 1331/12/5 آمده، در برگ دوم وقف نامه کتاب از کاتب و متولیان بعد از وی به تاریخ دهه اول شوال 1115 و نام دیگر کتب موقوفه آمده است، در برگ های آخر کتاب قصه هشام بن حکم با هارون الرشید و تاریخ تولدی به سال 1325 و دو بیت شعر عربی و التجاء به پروردگار از «غلامحسین تولید نجفی فائنی»، در سال 1385 و چند بیت شعر فارسی آمده است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 235گ، 22 سطر، اندازه: 12/5×25سم [کتابخانه های قائن :ف: 75]
107. سمنان مدرسه صادقیه؛ شماره نسخه:36
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد زمان سمنانی، تا 8 رمضان 1103ق؛ مصحح، نسحه بدل ذکر شده، دارای حواشی با نشان «رفیع رحمه الله»، با مطلبی درباره انتساب کتاب احتجاج به ابو منصور طبرسی به نقل از شیخ حر عاملی، وقف از محمد حسن حسنی با مهر وی؛ تملك محمد ربيع سمنانی در 1143ق که نسخه را در ساری خریده؛ جلد. تیماج قهوه ای با روکش پلاستیک، 237گ، 19 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 7/5×24 سم [ف: ]
108. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 19684
آغاز: برابر، انجام: الله خرف في هذه العصابة العادات و قلب الجبلات ليبين من عظيم ...
کامل؛ خط: نسخ، کا: محمد على بن میرزا بیک فیروزان شهمیرزادی، تا 11 جمادی 1104ق؛ محشی، صفحه آخر نقل خط شیخ حر عاملی کما این که توسط حاجی رضا قلی مبنی بر این که «الاحتجاج»، تالیف ابو منصور احمد طبرسی است نه صاحب مجمع البيان چنان که محمد امین استر آبادی و دیگران چنین گمان کرده اند: اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ نخودی آهار مهره، جلد تیماج عنابی، 268گ، 23 سطر، اندازه: 19×30سم [ف: 26- 43] 109. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 579
آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، كا: علی حسینی، تا: 105 اف؛ کاغد نباتی، جلد:
تیماج، 23 سطر ( بر188)، اندازه: 25x12 سم [الفيائي ف: 24]
110. آران کاشان: محمد هلال؛ شماره نسخه : 52
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نسخ، کا: طالب بن ابراهیم نظام آبادی، تا: 5 محرم
1106ق؛ فائده ای دو ستونی از ملاغلامرضا آرانی، لیست کتاب های محمد حسن بن حاجی ابوطالب به تاریخ 1219ق، وقف نامه نسخه توسط ملاغلامرضا آرانی با مهر بیضوی با سجع «عبده غلامرضا بن محمد على 1230»، در برگ های اولیه آمده است، مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی مجدول زرد عطف
تیماج مشکی، 121گ، 29 سطر، اندازه: 20×29سم [ف مخ: 7]
111. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 708
خط: نسخ، كا: محمد هادی بم محمد هاشم حسینی، تا: سلخ ذیقعده 1108ق، جا: قربه قوشچی از جمله محال صیان از شیروان ؛ مهر: «صراط على حق نمسکه» (بیضوی) و «عبده محمد ابراهیم» (بیضوی) جلد. تیماج سوخت قهوه ای، 11 سطره اندازه: 14×20 سم [ف: 383]
112. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 1576
آغاز: برابر، انجام: و صفته في صحيفته
خط: نسخ، بی کا، تا 1108ق، جا: هرات؛ کاغذ: نباتی، جلد : تیماج، 20 سطر (8×18)، اندازه: 16×26سم [الفبائی ف: 24]
113. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:26719
آغاز: عليه السلام قال قال علي بن ابي طالب (علیه السّلام) من كان من شیعتنا عالما بشريعتنا فاخرج ضعفاء شيعتنا من ظلم جهلهم الى نور العلم؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: رمضان 1108ق، افتادگی: آغاز (حدود سه برگ)؛ محشی، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا عطف میشن عنابی، 197گ، 24 سطر، اندازه: 25x16سم [ف: 26 -33]
114. تهران؛ سپهسالار شماره نسخه: 6299
خط: نسخ، بی کا، تا: 24 جمادی الاول 1116ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 19سطر، اندازه: 15/5×22 سم [ف 3- 54]
115. همدان: مدرسه ترب؛ شماره نسخه :355
خط: نسخ، كا: حاج عبد الوهاب بن حاج بنياد، تا: سه شنبه دهه اول ربیع الثانی 1118ق، قطع وزیری (رشت و همدان- ف: 1283]
116. تهران: مجلس: شماره نسخه : 11536
خط: نسخ، بی کا، تا 16ربیع الثانی 1121ق؛ محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای با طبله لولادار، 225گ، 20 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 2/ 33- 170]
117. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 3922/1
آغاز: الشمس على السهاو بهذا الإسناد عن ابی محمد العسکری قال: قال الحسين بن علی (علیه السّلام)، انجام: انا حرب لمن حاربهم، سلم لمن سالمهم، تمت الجزء الاول من الاحتجاج من تاليف الشيخ ابی منصور احمد بن على بن ابى طالب الطبرسی في 3 جمادی الاخر سنه اثنی و عشرین و مائه بعد الألف
جلد اول، خط: نسخ متوسط، كا: محمد قاسم بن علیشاه سبزواری، تا: 1122ق؛ افتادگی: آغار، کاغذ ترمه اصفهانی، جلد: مقوا رویه تیماج مشکی با ترنج، 99 گ (2ر -100ر)، 22 سطر (11/6×19 )، اندازه: 18× 25سم [ف: 17 -174]
ص: 119
118. تهران: ملی، شماره نسخه: 2/ 3922
آغاز و انجام: برابر
جلد دوم؛ خط: نسخ متوسط، كا: محمد قاسم بن علیشاه سبزواری، تا: 1123ق؛ كاغذ. ترمه اصفهانی، جلد: مقوا، رویه تیماج مشکی میان با ترنج، 120گ (100-219)، 22 سطر (11/5×19/2)، اندازه: 35x18سم [ف: 17- 175]
119. اصفهان؛ شفتی، مهانی؛ شماره نسخه: 52
خط: نسخ، كا: زکریا بن فریدون حسین، تا 1123ق، مصحح، مهر سید محمد باقر شفتی؛ مهر تملک اسحاق جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 224گ، 23 سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 192]
120. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3061
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: ابراهيم بن میر عماد الدين محمد حسینی استر آبادی، تا: از محرم تا دهه آخر ربيع الأول 1123ق، جا: قم؛ مصحح، محشی، در چند برگ آخر حدیثی درباره بلاء و شرح آن و حدیثی درباره مشیت و شرح آن و خطبه شقشقیه آماده است، دارای حواشی از «اسلطان محمد حسینی دامغانی»، جلد: تیماج دورو، رو قهوه ای سوخته، پشت مشکی لبه دار، 188گ، 23 سطر، اندازه: 17/5×24 سم [محدث ارموی مخ: 1- 67]
121. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1073
خط: نسخ، کا: دوست محمد بن سلطان محمد بن شیر علی بن مقصود بن غریب استرابادی هزارجریبی، تا: 3 ربيع الثانی 1123ق؛ در آغاز این نسخه رساله «احوال المخالفين لامیرالمؤمنین»، شیخ حسین بن عبد الصمد حارثی عاملی و در پایان کتاب شرح حدیث توحید و حدیث بداء از «اربعین حدیث»، علامه مجلسی افروده شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 183گ، 24 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 3- 307]
122. یزد صدوقی یزدی؛ شماره نسخه: 73
خط: نسخ، كا: محمد صفی بن محمد شفیع هزار جریبی، تا: جمعه 18 شوال 1127ق، جا: مشهد مقدس؛ مصحح، محشی به چند خط، روی برگ اول چند یادداشت بعضی از آنها به تاریخ ربیع الاول 1177 در مشهد رضوی دیده می شود، تملك: كاتب؛ جلد مقوایی عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 220گ، 23 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 52]
123. تهران: ملی، شماره نسخه: 4563
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: این حاجی محمد حسین عبد الصانع ملقب به ابی اسحاق مهمان دوستی، تا 1128ق؛ مصحح، در برگ 1 یادداشی مبنی بر این که این کتاب اشتباهاً به فضل بن حسن طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان نسبت داده شده و در حقیقت از او نیست؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی عطف پارچه یشمی، 169 گ، 24 سطر (12/5 ×18/5)، اندازه: 18/5×24/5سم [ف: 19 - 196)
124. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :20373
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن عبد الفتاح، قا۔ 21 ربیع الثانی 1129ق؛ مصحح، مقابله شده، دارای حواشی در توضیح برخی از لغات؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ شکری و نخودی آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج، 193 گ ، 23 سطر، اندازه: 20× 30سم [ف: 26 -31]
125. فردوس مدرسه حبيبيه؛ شماره نسخه: 10
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن محمد نصیر، تا 2 رجب 1130ق؛ در اول نسخه نوشته شده : «این نیز از جمله کتاب های است که خالوی جده حقیر محمد بن حسين التونی یعنی مرحوم مغفور میرزا محمد على التونى وقف نموده اند، توضيح لغات مشکل در حاشیه و حواشی دیگر؛ جلد: گالینگور با روکش کادو ،
243گ، 21 سطر، اندازه: 18×28سم [ف]
126. مشهد؛ مدیر شانه چی؛ شماره نسخه: 5
خط: نسخ خوش، بی کا، تا 1131ق؛ برگ نخستین نونویس ؛ قطع: وزیری [نشریه: 5- 590]
127. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 13072
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا 1131ق، ورق اول نونوس ؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای لبه دار، 303گ، 17 سطر، اندازه: 19/8 × 27/5سم [ف: 14- 16]
128. اصفهان عمومی اصفهان (فرهنگ سابق): شماره نسخه:3113
خط: نسخ، كا: معزالدین محمد بن ضیاء الدین محمد، تا پنج شنبه دهه دوم جمادی الثانی 1132ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سياه ، 561ص، 18 سطر (12×22)، اندازه: 20 ×30سم [ف: 1- 175]
129. قم: دار الحدیث: شماره نسخه:107
آغاز: غاية كل مرام و انهم عليهم السلام نهوا عن ذلك الضعفاء و المساکین من أهل القصور عن البيان في الدين دون المبرزين انجام: برابر
خط: نسخ، كا: قاسم بن جلال الدین محمد یامچی، تا یک شنبه 7 ربیع الاول 1134ق، افتادگی: آغاز و وسط؛ مصحح، نسخه بدل آورده شده، برخی لغات در حاشیه به فارسی ترجمه شده است جلد: تیماج مشکی، مجدول، 139گ، 22 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 19]
130. خوی؛ نمازی شماره نسخه: 107
خط: نسخ، كا: محمدرضا بن حاجی محمد شوشتری، تا 1150ق؛ واقف: حسن صدرزاده خویی، تاریخ وقف: 1347ش؛ جلد. تیماج ضربی با ترنج با سر و نقش گل و بوته داخل آنها، مجدول با زمینه سرخ، 25 سطر، اندازه: 19/5×25
سم [ف: 63]
131. تهران: مجلس: شماره نسخه:7236
آغاز و انجام: برابر
ص: 120
خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملک: احمد بن صالح بن سالم بن طوف و تملکی به تاریخ 1194، جلد. تیماج دورو قهوه ای لولادار، 332گ، 21 سطر، اندازه: 12/5
× 24/5سم [ف 25 -238]
132. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3749
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12 یا 13؛ محشی، در برگ آخر یادداشت های متفرقه حدیثی آمده است؛ جلد: تیماج قهوه ای، عطف تیماج مشکی، 149گ، 14 سطر، اندازه: 15 × 20/5سم [محدث ارموی مخ 1- 67]
133. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 121
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13، محشی؛ تملك: علی رضا بن محمد ابراهیم به تاریخ ذیحجه 1247 و علی بن محمد تقی یزدی ساکن ابرقو؛ جلد دو رو تیماج رو قرمز پشت قهوه ای، 240گ، 19 سطر، اندازه : 14×20سم [ف: 1- 144]
134. قم: دارالحدیث: شماره نسخه: 281
آغاز: وولى كل مؤمن بعدی هو أولهم ثم ابني الحسن ثم الحسين ثم التسعة بعد ولد الحسين واحدا بعا واحد حتى يردوا على الحوض، انجام: لم تنبت الأمر قتل سادات قريش فأبادهم و ألزم آخرهم الغار ففضحهم فطلب على نفسك نفسا ولا تغرنک
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام، 181گ ، 19 سطر، اندازه: 20×25سم [ف: 20]
135. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1380- 8/90
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا یکشنبه صفر 1209ق؛ مصحح، نسخه بدل ها ذکر شده، بعضی کلمات به فارسی ترجمه شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، 272گ، 19-20 سطر، اندازه: 12×24سم [ف: 1- 120]
136. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :7554
خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملك محمد علی به تاریخ 1222؛ جلد: تیماج قهوه ای، 317گ، 20 سطر، اندازه: 25x15سم [ف: 26- 49]
137. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 6300
خط: نسخ، بی کا، تا: 15 ربیع الاول 1326ق، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 332گ، 19 سطر، اندازه: 14×20 سم [ف: 3- 54] 138. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:1/ 14440
آغاز: نسخه عصمهم من الذنوب و براهم من العيوب حفظا منه للشرايع و الأحكام .. ثم ان الذي دعاني إلى تأليف هذا الكتاب؛ انجام: برابر
خط: نسخ نازیبا، كا: محمد حسین بن ملا عبدالله الشامکانی الملائی، تا: 27 ربیع الثانی 1233ق؛ افتادگی آغاز (خطبه مؤلف)؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 321گ (1ر-321پ)، 15-17 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 38 -579]
139. مراغه؛ عمومی؛ شماره نسخه:136
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1336ق؛ جلد. تیماج سیاه، 265گ، 21 سطر، اندازه: 13×26سم [ف: 4]
140. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه 19177
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1237ق؛ برخی از اوراق معلق به حواشی میر محمد على؛ واقف: سید محمد علی شعبانی، تاریخ وقف: دی 1372، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی، 343گ، 20 سطر، اندازه: 11/5 ×6/5 اسم [ف: 26 -42]
141. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 346
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ مصحح، مقابله شده؛ مهر «عبده الراجی محمد صادق 1237 »(بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف پارچه ای لولا دار، 20 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 172]
142. قم؛ مرعشی شماره نسخه:11904
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: محمد حسین فرزند محمد، تا 1245ق؛ مصحح، نسحه بدل ها با عبارت «خ ل» در حواشی آمده، دارای سرلوح مذهب ساده، برگ ها دارای کمند و مجدول به طلا شنگرف و خطوط مشکی است، این نسخه طبق وصیت حاج محمد تقی بر فرقه محقه (امامیه) به سال 1298ق وقف
گردیده است، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: ساغری مشکی عطف تیماج مشکی، 199گ، 23 سطر، اندازه : 9/5×19، اندازه: 15×26سم
[ف: 30- 185]
143. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 25243
آغاز و انجام: برابر
مصدر به ایمان ابوطالب و مزيل است به سه صفحه در سوالات اعرابی از پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و جاثلیق از حضرت امیر (علیه السّلام)؛ خط نسخ، کا: میرحسین بن میر محمد علی حسینی، تا پنج شنبه 18 جمادی الأول 1249ق؛ محشی واقف: جعفر زاهدی، تاریخ وقف دی 1377 کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: میشن بک لای قهوه ای، 158گ، 25 سطر، اندازه:18/7×
31سم [ف: 26- 31]
144. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه - 1706-عکسی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ پخته، كا: میرزا محمد، تا 17 جمادی الاول 1255ق، وقف نامه کتاب به امضای محمد بن کریم (کرمانی) بر گروه شیخیان کرمان، 479ص، 19 سطر (11×13)، اندازه:21 ×30سم [عکسی ف: 1- 12]
145. تهران: مجلس: شماره نسخه : 9289/4
منتخبی از آن بی کا، تا 1258ق ؛جلد: تیماج مشکی، 9گ (52ر - 60ر)، اندازه: 16/5×21سم [ف: 30- 55]
146. یزد؛ وزیری شماره نسخه : 1616
خط: نسخ، كا: محمد بن محمد حسن فریزنی، تا 9 ربیع الثانی 1258ق؛ محشی، اهدائی مؤسسه کاغذ: فرنگی قایم، جلد: مقوایی تیماج مشکی ضربی، 463گ، 17 سطر (7×16)، اندازه:
ص: 121
12×25سم [ف:3- 1003]
147. قزوین امام صادق؛ شماره نسخه: 250
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، کا: حسن بن .. سارئی (ساروی)، تا جمعه 8 شوال 1272ق، مجدول به شنگرف، مصحح، جلد. تیماج قهوه ای با ترنج و لچکی، 185گ، 16 سطر [ف: 1- 23]
148. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5258
خط: نسخ، کا: غلامرضا بن ملا علي بن حاجی محمد، تا: 10 شوال 1295ق، کاغذ فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز ضربی مقوایی، 109گ، 20 سطر، اندازه
5/5 1 ×27سم (ف 3- 54]
149. تهران: ملک، شماره نسخه : 1962
خط: نسخ، کا: کرمعلی بن محمد باقر کرمانی پاریزی سیرجانی مشهدی، تا: 1318ق، محشی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ نو، 249گ، 17 سطر، اندازه: 9×19 سم [ف: 151]
150. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 1805
آغاز: برابر، انجام: قال الرضا (علیه السّلام) فان اليسع قد صنع مثل ماصنع عیسی علیه السلام مشي على الماء واحيا الموتی وابرء.
خط: نسخ متوسط، بی کا، بی تا: افتادگی انجام آخرین صفحه موجود از احتجاجات حضرت علی بن موسی الرضا می باشد، صفحه ای در آخر کتاب است که اخبار راجع به موالی و عتق آنها بر آن نوشته شده است؛ واقف: سپهسالار، کاغذ: فرنگی مهره زده جلد: تیماج، 184ص، 20 سطر، قطع رحلی، اندازه: 18/5 × 27سم [ف: 1 - 197]
151. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 7554- 38/174
آغاز: فانک قلب وان يرو کسفاً من السماء ساقطاً يقولوا سحاب مرکوم فان في سقوط السماء علیکم؛ انجام: احتجاجه عليه السلام على بعض اليهود من احبارهم من قراء الكتب والصحف في معجز النبي (علیه السّلام) و کتبه من فضائله روي عن موسى .. و ابن عباس و ابو معبد الجهني فقال يا امة
قطعه ای از ج اول چاپی؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: مقوا عطف گالینگور، 46 گ، 23 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 1- 121]
152. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه : 315
آغاز: دعاني الى تأليف هذا الكتاب عدول جماعة من الاصحاب عن طريق الحجاج جدا و عن سبيل الجدال و ان كان حقا و قولهم ان النبي والائمه علیه و علیهم السلام لم يجادلوا قط و لااستعملوه ولا للشيعه فيه اجازة بل نهوهم عنه و عابوه؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افنادگی آغاز مصحح، جلد: تیماج قهوه ای، 199گ، 19 سطر، اندازه: 18×24سم [ف مخ 1- 60]
153. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه:1006
آغاز: العامة فاخبره جبرئیل (علیه السّلام) ان الله تعالى قد قضى على امته الاختلاف و الفرقة ثم دعا بصحيفة؛ انجام: في ملأ الأرض عدلاً كما ملئت جوراً و ظلماً و من آياته الغيبة و الاكتتام عند عموم الطغيان و حلول الانتقام ولو كان هذا.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام ؛ جلد: تیماج مشکی مجدول، 111گ، مختلف السطر، اندازه: 15/5× 23سم [ف مخ: 1- 60]
154. تبریز؛ قاضی طباطبائی، شماره نسخه بدون شماره/1
بی کا، بی تا [نشربه: 7- 519]
155. تهران؛ ملی، شماره نسخه :2595
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، ارواقی در نسخه با کاغذ فرنگی فستقی بازنویسی شده، مصحح، محشی، توضیح لغات متن با استفاده از کنز و نهایه و صحاح و مصباح و تاج و قاموس در حواشی اوراق، برخی از مطالب حاشیه ای با امضای «رفيع» و با استفاده از شرح نوشته شده، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: جير تریاکی روشن عربی مقوایی، 236 گ ، 23 سطر (9×22)، اندازه: 5 1 × 31میم
[ف: 12- 548]
156. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4639
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی (رشت و همدان ف: 1283]
157. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 17122
بی کا، بی تا؛ خریداری از امرالله صفری؛ اندازه: 15/5 × 25/8سم [رایانه ] 158. تهران: ملی، شماره نسخه:26907
بی کا؛ بی تا؛ خریداری از عباس محستی [رایانه ]
159. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :1578
آغاز و انجام: برابر
خط :نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، 23 سطر
(8×16) [الفبائي ف: 24]
160. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:12987
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: نخودی، جلد: پارچه ای، 21 سطر (9×20)، اندازه : 16×19 سم [الفيائي ف: 24]
161، شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه: 21-الف /196
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی شکری، جلد مقوا با تیماج قهوه ای ضربی، 176 گ ، 21 سطر ( 18/5x13 )، اندازه: 19×24/5سم [ف 1- 174]
162. تهران: نوربخش: شماره نسخه: 219
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در آغاز نسخه سرلوحی به زر و لاجورد و شنگرف است، دارای جدول لاجورد و مشکی و زر و شنگرف؛ کاغذ: ایرانی، جلد: روغنی، 300ص، 22 سطر، اندازه: 25x15سم [ف: 11- 206]
163، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 8988
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسین بن عبد الفتاح، بی تا، کاغذ: نخودی،
ص: 122
جلد مقوا، 19 سطر (8×17) [الفبائي ف: 24]
144. قم: معصومیه شماره نسخه: 54
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 239گ، 17 سطر، اندازه 20x15سم [ف 1- 75]
165. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 778
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 270گ، 18 سطر، اندازه: 18×24سم [ف : 1- 5]
166. قم، گلپایگانی شماره نسخه :595- 4/65
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح: جلد: تیماج قهوه ای مجدول با ترنج و سرترنج و لچکی، 336گ، 19 سطر، اندازه: 23/5x13/5 سم [ف: 1- 120]
167. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1150 - 7/50
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بي تا: مصحح، صفحه آخر نونویس؛ جلد: تیماج قهوه ای، 251گ ، 23-27 سطر، اندازه: 16/5 × 24/5سم [ف: 1- 121]
168. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 6154
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: آهار مهره حنایی روشن، جلد: مقوا با روکش پارچه، 215گ، 22 سطر، اندازه 18× 23سم [ف: 5 - 11]
169. مشهد رضوی، شماره نسخه: 1891
آغاز: برابر، انجام: عظیم منزلتهم و شریف مرتبتهم و هذه فضيلة تزيد
خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی، در پشت صفحه اول صورت دستخط حر عاملی در تشحیص مؤلف این کتاب نوشته شده است؛ واقف: سلطان محمد تبریزی، تاریخ وقف 1106، کاغذ: آهار مهره حنایی، جلد: میشنی عنابی، 249گ، مختلف السطر، اندازه: 25x17سم [ف: 5- 11]
170. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 1892
آغاز: و قال الصادق (علیه السّلام) فال امیر المؤمنين؛ انجام: يميل مع الحق
خط: نسخ، بی کا، بي تا: افتادگی آغاز و انجام محشی؛ واقف: مرتضی قلیخان طباطبائی، تاریخ وقف : 1340، کاغذ: آهاری نخودی، جلد تیماجی قهوه ای، 19 گ ، 25 سطر، اندازه : 18×24/5سم [ف: 5- 12]
الاحتجاج على اهل اللجاج (ترجمه) / حدیث / فارسی
al-ihtijāj 'alā ahl-il lijāj (t. )
وابسته به: الاحتجاج على اهل اللجاج = احتجاج طبرسی طبرسی، احمد بن علی (-620)
چند ترجمه ناشناس و غیر همانند:
1. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه:23517
آغاز: بسمله در احتجاج سید المرسلين عليه افضل صلواة الله و سلامه با گروه مشركان. امام همام ابو محمد حسن العسکری (علیه السّلام) سئوال کردم از پدرم، انجام: این سخنان مسموع از صاحب الامر است صلواة الله و سلامه عليه و آله و الله اعلم بالصواب.
نسخه حاضر بدون خطبه و خاتمه است، این ترجمه شاید چیزی جز ترجمه احتجاج احمدی از نظام الدین احمد غفاری و کشف الاحتجاج زواره ای باشد؛ خط: نستعلیق، کا: اسکندر بن محمد هاشم بیک شاه عبدالعظیمی، تا: دوشنبه 9 ربیع الثانی 1246ق، برای فرزندش محمد هاشم؛ کاتب آن را در تبریز شروع کرده و در سالی که وبا و طاعون در این سرزمین آمده کاتب فرار کرده و در کوه های سهند می گشته و می نوشند و در همین بین در تهران هم و با آمده و محمد حسن خان قاجار نسقچی باشی بر اثر وبا فوت کرده، در آخر نسخه دوازده بند محتشم و معراج نامه به صورت بحر طویل آمده است؛ کاغذ: فستقی، جلد. تیماج مشکی، 291گ، 18-20 سطر (11/5 ×16/5 )، اندازه:
17×21/5سم [ف: 3- 964]
2. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 8748- 58/198
آغاز: شد یا از برای تو و اهل و ولد تو گفت از برای تو و اهل و ولد تو باز فرمود سوگند می دهم ترا به خدای تعالی که صاحب دعای پیامبر در روز کسا من بودم، انجام: احتجاج سلمان فارسی رضي الله عنه بر عمر بن الخطاب در جواب کتابی که باو نوشته بود مطالب این نسخه در متن حاشیه تحریر شده ولی حواشی بریده شده و از بین رفته است
ترجمه بخشی از احتجاجات طبرسی؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مطالب این نسخه در متن و حاشیه تحریر شده ولی حواشی بریده شده و از بین رفته است؛ 73گ، 15 سطر، اندازه: 9×14سم [ف: 2- 848]
3. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 18680
آغاز: شکر و سپاس مر خداوندی را سزاست که ذات کاملش از صفات مخلوقین متعالیست و حمل و ستایش بی احصایش و احساس درخور واجب الوجودیست که وجودش ابدی و باقیست؛ انجام: و مرا کافی و بسند است همین برای لایح و میزان راجح قطع این کتاب مسطاب بر کلام سند الأجل الأعلم علم الهادی قدس الله روحه و نور ضريحه نمودیم و الحمد لله... و سلم تسليماً.
خط: نستعلیق، كا: واجب بیگ محمود (به دستور يوسف علیخان)، تا: قرن 12 جداول اوراق به تحریر و لاجورد و صفحه او به زر و تحریر و لاجورد، کاغذ نخودی آهار مهره، 464گ، 21 سطر، اندازه: 24×35سم [ اهدائی رهبر: 3 اخبار1- 39]
4. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه-114الف
آغاز: و آنچه در دنیا است به هفتاد مرتبه وعده فرمود او را مقام محمود یهودی گفت این سليمان مسخر گردانید خدای تعالی بادها را تا تخت و ملک او را در روزی یک ماهه راه می بردند.
ص: 123
امیر المومنین (علیه السّلام) فرمود حق تعالی پیغمبر ما را فاضل تر از آن عطا فرمود در شب بردند او را از مسجد الحرام، انجام: اقتاده: هم چنانکه عدد جمع می کند مومن و کافر را به مسجد پیغمبر خدا (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که اشرف از غار بود جمع
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوایی، 395ص، 20 سطر (8×19)، اندازه 13 ×22/5سم [رشت و همدان- ف: 1100]
الاحتجاج على اهل اللجاج (منتخب) / حديث / عربی
al-ihtijāj 'ala ahl-il lijāj (mn.)
وابسته به الاحتجاج على اهل اللجاج = احتجاج طبرسی؛
طبرسی، احمد بن علی (-620)
قم؛ گلپایگانی شماره نسخه : 1170/2 -7/70
آغاز: بسمله هذه الأجزاء منتخب من کناب الاحتجاج ما لم يكن في تفسير الامام ابی محمد الحسن العسكري عليه السلام الحمد لله. .. احتجاج النبي صلى الله عليه و آله يوم الغدير على الخلق كلهم وفي غيره من الأيام بولاية امير المومنین علی ابن ابی طالب. .. حدثني السيد العالم العابد ابو جعفر مهدی بن ابی حرب الحسینی رضي الله عنه قال أخبرني الشيخ ابو علي الحسن بن الشيخ السعيد ابي جعفر محمد بن حسن الطوسی، انجام: ثم ذكر بعد هذا احتجاج الحسن بن علی علیهما السلام وما وجدت في النسخة غير هذا السقوط اوراقها والحمد لله رب العالمین..
انتخابی است از کتاب «الاحتجاج»، طبرسی، شامل احادیثی که در تفسیر امام عسکری (علیه السّلام) نیامده، که تا صفحه 1401حتجاج چاپی را در بر دارد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح جلد: تیماج، قهوه ای، 108گ، 18 سطر، اندازه: 17×23/5سم [ف: 8- 4587]
احتجاج المخالفين على امامة امير المومنین / کلام و اعتقادات / عربی
ihtijāj-ul-muzālifīn 'alā imām at-i amīr-il-mu'minīn
بحرانی، هاشم بن سليمان، - 1107؛ قمری
bahrāni, hāšem ebn-e soleymān (- 1696)
همدان: مدرسه غرب: شماره نسخه: 4652/1
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، قطع: خشتی [رشت و همدان
ف: 1521]
احتجاج و امامت / کلام و اعتقادات / عربی
ehtejāj va emām at
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:7312
آغاز و بعضه غير صحيح، انجام: فيختلف و متفاوت و الحمدلله بحق الحق و النبي المطلق
خط: نسخ، کا: محمد سعيد، نیشابوری، تا: 1106ق؛ افتادگی آغاز ؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، 20 سطر (11×16)، اندازه: 18×24سم [الفبائی ف: 24]
احتجاج و امامت (کتاب در )کلام و اعتقادات / عربی
ehtejāj va emām at (k. dar)
عاملی، حسین بن عبد الصمد، 918 - 984 قمری
amell, hoseyn ebn-e abd-05-5 an ad (1513 - 1577)
مشهد؛ روی شماره نسخه : 23848
آغاز: بسمله و به نستعين، الحمدلله على ما أنعم به کفی؛ انجام: و صلى الله على محمد و آله الطاهرين إلى يوم الدين و سلم عليه و عليهم اجمعين
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: نخودی، 19 سطر (8×16) [رایانه ]
احتجاج هشام بن حکم اعلام / اعتقادات / عربی
ehtejāj-e hešām ebn-e hakam
تهران؛ ملی، شماره نسخه:8313
كاتب: محمد حسین قزوینی، تا: 1053ق، در برگ اول یادداشتی مبنی بر وقف کتاب، در برگ اول در ذیل یادداشت وقفی یک مهر مربع با عبارت «هديت .. المهدی»؛ جلد تیماج زرشکی مقوایی با ترنج و سر ترنج با نقش گل و بوته ضربی، 12گ (121پ- 132پ)، 19 سطر (11/5×17 )، اندازه: 19/5 × 25/2سم
[رایانه ]
« احتراقات » احکام احتراقات
احترام مشاهد/ متفرقه - عربی
ehterām-e mašāhed
شیروانی، حیدر علی بن محمد، ق 12 قمری
šīrvānī, hey dar 'alī ebn-e mohammad (- 18c)
رساله در بیان این که مشاهد احترام و فضیلت مسجد و مشهد هر دو را دارند.
قم؛ فیضیه شماره نسخه : 2/ 1861
خط: نسخ بی کا، تا قرن: 28:12 گ، اندازه: 8×12 سم [ف: 3- 141]
الاحتفال في استيفاء تصنيف ما للخيل من الأحوال /دامداری / عربی
al-ihtifāl fi istīfā'-i taşnīf-i mā li-1-xayl-i min-al a'hwal
ص: 124
فمیری، محمد بن رضوان، - 657 قمری
femyarī, mohammad ebn-e rezvān ( - 1260)
کتاب بسیار مفصلی است در بیان حالات، صفات و مسائل پزشکی مربوط به اسب. تنها نسخه موجود از این کتاب، سفر ثانی آن را در بر دارد که شامل ابواب متعددی است. سفر ثانی کتاب مطابق آنچه در این نسخه دیده می شود، از «ابواب من بدء الخلق الى انتهاء السن» شروع شده و به «باب ما يقال في الجسد بعد الموت و البلي» ختم می شود.
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 1541عکسی
آغاز: بسمله. اللهم صل على سيدنا محمد و على آله و صحبه و سلم تسليماً. أبواب من بدء الحلق الى انتهاء السن، باب التحصن و ارادة الانثي الفحل، يقال تحصناً و تحصيناً، انجام: ناخوانا.
نسخه اصل: کتابخانه اسکوربال، مادرید اسپانیا، ش 902 خط: مغربی، بی کا، تا قرن 8 برای امیر ناصر الدين أبي عبد الله [محمد] بن نصر (حاكم غرناطه در سال های 701-708 ق)؛ مصحح، علامت بلاغ مقابله دارد؛ 404 ص 31 سطر [عکسی قی: 4- 462]
الاحتفال في سؤال الاطفال /كلام و اعتقادات / عربی
al-ihtifāl fi su'āl-il atfal
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)
رساله در این موضوع است که اگر کودکی بمیرد آیا مورد آزمایش قرار خواهد گرفت و آیا دو فرشته مامور، در قبر از وی بازجوئی می نمایند؟
چاپ: قاهره، مطبعة المثيرية، 1353ق
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 300/9
آغاز: مسئلة. اختلف في الأطفال هل يفتنون في قبورهم و يسالهم منکر و نکیر اولا؟، انجام: و هذا كالنص في ان الصغير يسئله منكر و نکیر انتهی. و الله اعلم و الحمد لله...
خط: نسخ كا: عبد الرحمن بوریدری، تا 1300ق؛ 4 گ ( 129پ- 132پ)، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 296]
احتیاج به منطق /منطق / فارسی
ehtīyāj be manteq
تهران؛ لغت نامه دهخدا، شماره نسخه :304/3
آغاز: بدانکه انسان به این هیکل مخصوص و جثه محسوس است؛ انجام: مگر منطق چه منطق آلتي است قانونیه که عصمت میکند رعایت کردن وی ذهن را [از] خطای در فکر .
خط: نستعلیق، كا: على پومالی، بی تا، جلد. تیماج تریاکی ضربی، قطع بغلی [نشريه: 3- 415]
«الاحتباط » مسلک الاحتياط
الاحتياط (في ذكر) / فقه / عربی
al-ihtiyat (fi dikr-i)
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5341/12
بندی است درباره احتياط؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا جمعه 9 شوال 1182ق، کاغذ: فرنگی [ف: 16- 254]
الاحتياط و البراءة (رسالة) / اصول فقه / عربی
al-ihtiyat wa-l barā'a (i.)
گویا مؤلف شاگرد شاگرد شريف العلماء باشد.
همدان؛ مدرسه غرب، شماره نسخه : 4707/3
آغاز: و من الاخبار الدالة على البرائة قوله الناس في سعة ما لا يعلمون؛ انجام: بل هو كادان يكون مخلا بالنظم بوجه فلم يبق الا الجواز.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، 43ص (10-52)، قطع: خشتی [رشت و همدان ف: 1528]
احتیاطیه در بیان فرایض يوميه / فقه / فارسی
ehtīyātīye dar bayān-e farāyez-e yowmīye
حسینی مرعشی، محمد بن عبدالمهدی، ق 13 قمری
hoseynī mar'ašī, mohammad ebn-e 'abd-ol-mah di ( - 19c)
رساله ای فتوایی است دارای «مقدمه» و سه «باب» مقدمه در بیان فضیلت نماز و عقاب تارک آن؛ باب 1. در عدد نمازهای واجب یومیه؛ باب 2. در بیان کیفیت نمازهای شبانه روز؛ باب 3. در بیان تروکی نماز.
مشهد رضوی: شماره نسخه: 13542
آغاز : بسمله، الحمد لله رب... اما بعد چنین گوید اقل السادات المحتاج إلى ربه الغني صدر الدین... که این مختصری است مشتمل بر بیان واجبات نمازهای واجيه بومیه؛ انجام: سیزدهم ترک زیاد کردن رکعتی در نماز به قصد جزئیه یا بدون آن تمت الأجزاء .. في يوم الجمعة من العشر الأخير من شهر جمادی الثانی سنه 1287 بيد العبد الراجي .. الشوشتري المرعشی.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، كاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن زرشکی ضربی مزین به ترنج و سر نرنج، 157گ، 16 سطر، اندازه: 15/5×21/5
سم [ف: 21/1 -53]
احتياطية (رساله) فقه / فارسی
ehtīyātīye (r.)
ص: 125
استر آبادی، علی بن محمد جعفر، 1242-1315 قمری
estarābādī, ‘alī ebn-e mohammad ja'far (1837 - 1898)
رساله ای مطابق با مذاهب چهارگانه اهل سنت در واجبات و اعمال حج با رعایت احتیاط تا همه عوام و علما بتوانند به آن عمل کنند و احتیاج به فتواهای گوناگون نداشته باشند.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 3873/2
آغاز: الحمدلله و الصلاة على رسول الله و آله اولياء الله، و بعد چون عارفان ربانی و سالكان حقانی را انجام: ناتمام: فصل دوم در احکام صد یعنی منع دشمن و احضار یعنی منع مرض..
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (شاید)، تا: 29 محرم 1309ق؛ جلد: مقوایی عطف پارچه قهوه ای، 52گ (20پ-71ر)، اندازه: 11×17سم [ف: 10- 260]
الاحجار /کیمیا / عربی
al-ahjār
ارسطو، 384 - 322؟ قبل میلاد
( arastu (-384 - - 322BC
از ارسطاطالیس، ترجمه لوقا بن ابن اسرافيون
چاپ: هيدلبرغ، 208 و 6ص، 1912م.
[سزگین 103/3 ؛ مخطوطات ارسطو العربية از بدوی 34- flarisinition از
همو ص 8]
1. تهران: ملک: شماره نسخه: 1569/12
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 913ق [ف: 5- 295]
2. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 4151-ف
بی کا، بی تا [فیلم ها ف: 3- 22]
3. مشهد؛ الهيات، شماره نسخه : 18556 عکسی
آغاز: بسمله و به ثقتي قال مفسر هذا الكتاب أن ارسطا طاليس وصف في كتاب الذي نعت الأحجاز فيه و جواهرها و الوانها و اجناسها و معادنها فنعت سبع مایه حجر منها
با ترجمه آلمانی پولیوس رو سکا، عکسی از روی نسخه چاب هایدلبرگ
1912 میلادی، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینكور عنابی لولائي، 112گ، آندازه: 20×9/5 اسم [ف: 3- 1277]
احجار /كيميا / فارسی
ahjār
یزد؛ جامع کبیر شماره نسخه:141/4
بندی در احجار رساله مانند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11[نشریه: 4 -395]
«احجار الحكماء » ملح الحكماء
الاحجار الشداد و السيوف الحداد في ابطال جواهر الافراد / فلسفه / عربی
al-ahjār-uš šaddad wa-s suyūf-ul haddad fi ibtal-1 jawāhir-il afrād
فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091 قمری
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)
وی نخست 23 «حجت قاطع» بر نفي جزء لا يتجزی و سپس هفت شبهه - که از طرف قائلان به جز لا يتجزی ایراد شده و یا ایراد توان کرد - یاد می کند و پس از هر شبهه پاسخ آن را به تفصيل با عنوان «ازاله» می آورد. این رساله گواه تعمق فيض در مسائل ریاضی نیز هست. او در ازاله شبهه زاویه تماس (یکی از ادله جوهر فرد) می گوید: «كذا افاد بعض فضلاء عصرنا». فيض ظاهراً این رساله را در اوایل جوانی نوشته است.
آغاز: الحمد لمن توحد بالفردانية و الصلاة على خير من شهد له بالوحدانية و سائر مقربی حضرته الصمدانية .. و بعد فهذا احجار صلاب شداد كاسرة لما ارتكز في افهام طائفة من الغاغه من الجواهر الأفراد. .. احتوت على ثلاثة وعشرين حجة قاطعات و سبعة شبهات مزلات... فصل في الحجج القواطع حجة: كل جوهر يناله الحس و اله وضع و اشاره.
انجام: فتصير أعظم من القطر مع أنها أصغر منه بدون أن يصير في الأصول الى شيء من حدود الحركة مساوية له. هذا ما أردنا ذكره في هذه الرسالة و الحمد لواهب العقل...
[الذریعه 1: 350؛ فهرست مصنفات فيض ( نسخه شماره 6262/2 )]
1. تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 8/ 3818
آغاز: برابر، انجام: برابر؛ تشرف العباد.... نافلة المصنف العلامه. .. بكتابة هذه الرسالة نقلا عن خط والده الماجد... الذي نقله من خط والده المصنف .. وهذه صورة خطه في النسخة المنقل عنه: إلى هنا كلام والدي المصنف ادام الله بقاه و کتب بيده الجانيه. .. علم الهدي بن محمد محسن ناقلا عن خطه الشریف ادام الله ايام افاداته. .. سنه سبع وخمسین و الف. و كان اشتغالی به و عنه في يوم السبت .. 1140 في بلدتنا قاشان.
خط: شکسته نستعلیق کا: عالم الهدی، تا 1140ق، جا: کاشان؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماجی مشکی، 13ص (121-133)، 16 سطر، قطع: رقعی، اندازه : 12/5×18/5 سم [ف: 10- 1842]
2. قم مرعشی شماره نسخه: 1401/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه محرم 1290ق؛ مصحح، دارای حواشی با نشان «منه»، و «منه قده» ؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 7گ (44ر -50پ)، 16 سطر، اندازه : 10/5×16سم [ف: 4- 176]
ص: 126
احجار كريمة (تعریف) / کیمیا / عربی
ahjār-e karīme (ta'rīf)
رازی، عبدالوهاب
rāzī, 'abd-ol-vahhab
مشتمل بر هفت «باب» در تعریف احجار كريمه و طرز شناسایی آن و روش هایی که علمای متقدمین در شناخت این احجار به کار برده اند.
آغاز: بسمله، و الصلات و السلام على سيد المرسلین، .. اعلم ايها الطالب هذه صنعة اللهية و الحكمة الفلسفية المخفية عن سایر البرية. .. و وضعت هذا الكتاب على ستة ابواب في علم الحجر المكرم
انجام... فانها .. الحلق و الصوت و يقطع البلغم و غير ذلك باذن الله و عونه. . و لها خواص لايحصي عددها الله سبحانه تبارک و تعالی.
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 5740/15
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: میشن آلبالویی، 5گ (205پ- 209ر) اندازه:17/5×22/5 سم [ف: 8- 488]
الأحجار و المعدنيات / طبیعیات / عربی
al-ahjār wa-l ma' danīyāt
کبابی شیرازی، احمد، ق14 قمری
kabābī šīrāzī, ahmad (-20c)
در سنگ ها و كان و گوهر شناسی.
[راهنمای کتاب 53:18 و 551]
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه : 9379
آغاز: المعانيات هي اجسام متولد من الابخرة و الأدخنة تحت الأرض، انجام: و یاقوتة مصر و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ، كا: احمد خان، نا: فرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد مقوا، 79گ، 10سطر (7×13)، قطع: بغلی ، اندازه: 11×18سم [ف: 17- 359]
احجار و سنگ شناسی / طبیعیات / فارسی
ahjār va sang šenāsī
فصلی است در بیان سنگ های گرانبها.
یزد؛ وزیری شماره نسخه : 804/4
آغاز: در ذکر احجاری که کانی مجرد است، و از آن نه جنس را یاد کنیم به ترتیب حروف در تاریخ نامه ایلحانی گوید الماس بر چند نوع است، یکی سفید و شفاف مانند آبگینه آن نوع را فرعونی حوانند، انجام: آن خفته از خواب بیدار نشود والعلم عند الله تعالی
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا قرن 11؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی پارچه قهوه ای، 5گ (34-38)، اندازه:16/5×23سم [ف : 2- 678]
احجيه احمدی / معما / فارسی
ahjīye-ye ahmadī
دانش تبریزی، لطفعلی بن محمد کاظم، 1268 - 1350 قمری
dāneš-e tabrīzī, lotf-'alī ebn-e mohammad kāzem (1853 - 1932)
تحقیق کوتاهی در معنی لغزو معما از لحاظ لغوی و اصطلاحی و فایده آن و شناخت علم معما است و مثال های مختلف از کتب گوناگون آورده و در مورد وجه تسمیه این رساله گفته است:
«تمام اسماء مرموزه مثال هایی که می آید یک اسم مبارکی است که این مختصر بدان ناطق است.
یگانه که در هشت خلد در چل سال *** بچار حد جهان باز کرد احمد بود / از احد تا احمد ای باریک بین *** جز سرمو فرق نبود نیک بین»
مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 12211
آغاز: بسمله، افصل الأحمد و احمد الشکور الحميد بكل لسان... و بعد هر کس نامه خواهد نگارد، انجام: پس سدس ثانی از نصف ثانی یعنی ماه هشتم از سال هجری، خلاصه یعنی روز پنج شنبه دوازدهم از شهر شعبان المعظم سنه 1331.
خط: نستعلیق شکسته، كاتب = مؤلف، نا: 12 شعبان 1331ق؛ واقف: سید جلال الدین تهرانی، تاریخ وفق: مرداد ماه 1361؛
کاغذ: فستقی فرنگی، جلد: مشمع قهوه ای، 20گ، مختلف السطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 17- 8 ]
احداث الجو / هیئت / عربی
ahdat-ul jawi
رسالة النيريزى في أحداث الجو
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 437/19 - ف
نسحه اصل ایاصوفيا ش 4832؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7: 3گ ( 116-114 ) [فيلم ها -ف: 1- 469]
احداث الفلك في الأرض بحسب الطوالع / هیئت / عربی
ahdat-ul falak fi-l 'ard bi-hasab-it (awāli'
رساله ای مختصر در آثار کواکب در زمین بنا به تجربه حکمای گذشته در طالع ماه های دوازده گانه سال است.
آغاز: قالت الحكماء اذا ولدت السنة الحمل فان الهواء یكون
ص: 127
صافيا و النجوم حمرة و الرياح شرقية.
انجام: فهذا ما قالوا في طوالع السنين في كل برج من هذه البروج.
1. قم: مرعشی: شماره نسخه: 8477/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: نظام بن عبد الله بن محمد، تا 836ق، جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه ای، 4 گ (109پ -113پ)، اندازه: 9×18سم [ف: 22- 66] . قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 15126/7
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا: تا قرن 12؛ این نسخه، احتمالاً از روی نسخه بالا استنساخ گردیده است، کاغذ: فرنگی، 2گ ( 148-147 )، 18 سطر، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف: 38- 381]
احداث قول ثالث في الاجماع / اصول فقه / عربی
iņdat-u qawl-in talit-in fi-1 ijma'
یکی از مسائل مورد بحث در مبحث اجماع این است که اگر علمای یک عصر در مسأله ای فقهی اختلاف بر دو قول کنند، آیا احداث قول سوم در آن مسأله برای علمای متأخر از آنها جایز است یا خیر؟ به عبارت دیگر اگر در مسأله مورد اختلاف فقهای یک عصر، دائر بودن حکم آن مسأله بین دو فتوا مورد اتفاق باشد آیا علمای بعدی می توانند بر خلاف این اتفاق، قائل به فتوای سومی شوند؟ رساله حاضر در بررسی همین مسأله، نظرات مختلف را چنین بیان کرده: جمهور اهل سنت، قول عدم جواز را اختیار کرده، برخی از آنها نیز حکم جواز و برخی دیگر قول به تفصيل را اختیار کرده و گفته اند اگر فتوای سومی مخالف با حکم مورد اتفاق باشد، جایزه نبوده والا جایز است و امامیه نیز فتوای سوم را باطل دانسته اند.
آغاز: بسمله، اذا اختلف أهل العصر على قولين في مسئلة، فهل يجوز لمن بعدهم احداث قول ثالث؟ اختلف العامة فيه على اقوال
انجام: و کون الخطا في الباقی، اعاذنا الله من الخطا في أمر الباقی .. و الله خير حافظ و واقی
1. تهران: ملی، شماره نسخه: 2787/11
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: شهاب الدین حسین بن ناصر الدین حسین حسنی حسینی جعفری دیباجی، تا: قرن 12؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوا با روکش گالینگور، 5گ (45پ - 49پ)، ابعاد متن : 20x10/5 ، اندازه: 14/5
× 22/5سم [ف: 13 -274]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 10183
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد قاسم بن محمد رضا، تا: 18 شعبان 1100ق؛ مصحح، جلد تیماج قرمز با عطف و حاشیه مشکی، 16ص (2-17)، اندازه:
11/5 ×8/5 اسم [ف: 32 -216]
3. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:44116
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: موسوی، ابوالقاسم بن حسین، تا: 1110ف، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج ضربی، 22 سطر (12×22)، اندازه: 9×17سم[ رایانه ]
واحد و سبعین سؤال / متفرقه / عربی
ahad-a wa sabʻīn-a su'āl
هفتاد و یک پرسش است که مؤلف از یکی از مدعیان فضل پرسیده و از وی جواب می خواهد. مؤلف حاضر است که در صورت دریافت پاسخ مناسب، از عقیده و دین خود دست بردارد، و الا مدعی لازم است که پاسخ های مناسب را از مؤلف مطابق مذهبش اخذ کرده و دست از ادعا و گمراه کردن دیگران بردارد. سؤالات شامل: ده سؤال از تورات، ده سؤال از انجيل، ده سؤال از تنزیل، ده سؤال از تاویل، ده سؤال از شرع، ده سؤال از خبر رسول، ده سؤال از منهيات و اوامر مولا، سؤالی از معقولات.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1571/5
آغاز: الحمد على مالهم به من شكر اياديه و نعمه حمد من عرف قدر مواهبه و تواتر مننه
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، رم 913، خط: نسخ معرب، بی کا، تا قرن 12، 20ص (72-91) [عکسی ف: 4- 408]
الاحدية / عرفان و تصوف / عربی
al-ahadīyya
بکری صدیقی، ابوالحسن محمد بن محمد، 898؟ - 952 قمری
ebn-e ab-ol-hasan mohammad sadīqī, bakrī mohammad (1493 - 1546)
تهران: ملک شماره نسخه: 1037/10
بی کا، بی تا، کاغد: پسته ای، جلد: میشن سیاه ضربی [ف: 5- 226]
احدية الغيب / عرفان و تصوف / عربی
ahadīyat-ul ğayb
صدرالدین قونيوی، محمد بن اسحاق، 607 - 673 قمری
sadr-od-dīn qūnīyavī, mohammad ebn-e eshāq (1211 - 1275)
مختصری است در مقام احدیت غیبی به روش عرفانی که در
ص: 128
پایان نتیجه می گیرد که آن کس که خود را شناخت در جهان غير خدا چیزی نبیند
قم: معصومية؛ شماره نسخه: 203/3
آغاز: الحمد لله الذي لم يكن قبل وحدانيته قبل الا و القيل هو، و لم يكن بعد وحدانيته بعد الا و البعد هو: انجام: الا بخدمة شيخ واصل، و اسناد حاذق ليهتدی بنوره و ليسلك هو بهمته و يصل به الى مقصوده ان شاء الله تعالى... خط: نستعلیق خوش، كا: سید حسین خان نعمت اللهی رهنمون تفرشی، تا صفر 1353 ق؛ در پایان با کمال دقت این نسخه تصحیح گردیده آمده است: 11گ (30پ-40پ)، اندازه: 11/5×17/5 سم (ف: 1- 300]
الاحدية المكية (الصمدية خ ل) = تفسير سورة الاخلاص / تفسير / عربی
al-ahadiyyat-ul-m akkīyya (aş-Şamadiyya x 1) = tafsīr-u sūrat-il-ixlās
تاريخ تأليف: جمعه 11 جمادی الاول 1007ق
تفسير فلسفی بزرگی است برای سوره اخلاص که مولف در سفرش به مکه نوشته است.
اصفهان؛ سید کشفی، شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا جمعه 10جمادی الثانی 1015ق [دليل المخطوطات 1- 48]
احدیت عرفان و تصوف / فارسی
ah adīyat
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، 730؟ - 834 قمری
ne'mat-ol-lah-e vali, ne'mat-ol-lah ebn-e 'abd-ol-lah (1330 - 1431)
در بیان احدیت پروردگار و اثبات آن به شیوه عرفانی.
آغاز: بسمله فرض وجود بحسب تناسب با عین است با اعیان انجام: هر چه نقش خیال او دارد.
چاپ: ضمن رضوان المعارف
[فهرستواره منزوی 41]
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 372/34
کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا 1066ق، کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 33 سطر (9×20)، اندازه 13×24سم [سنا : ف: 1- 209]
2. مشهد: الهيات، شماره نسخه : 40/34 عکسی
نسخه اصل: آستان قدس ش 530 (در فهرست آستان قدس این رساله تفکیک نشده است)؛ خط: نسخ، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی همدانی، تا: سلخ رمضان 1264ق، جلد: گالینگور مشکی، 1گ (127)، 29 سطر، اندازه: 28/5×40سم [ف: 3- 1307]
مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 40/76 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: آستان قدس ش 530 (در فهرست آستان قدس این رساله تفکیک نشده است)؛ خط: نسخ، كا: عباس بن حاجی محمد شیرازی همدانی، تا: سلخ رمضان 1264ق، جلد: گالینگور مشکی، 1گ (188)، 29 سطر، اندازه: 28/5×40سم [ف: 3- 1315]
3. تهران: مجلس: شماره نسخه : 10119/34
خط: نسخ ریز، کا: عباس بن محمد شیرازی الاصل همدانی المسكن، تا 1264ق، 1ص (249)، 29 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 19/5×32 سم [ف: 32 -149]
4. تهران: مجلس: شماره نسخه: 3067/32
آغاز: الحمد لله رب العالمین والصلوة على محمد انجام: برابر خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265ق؛ در هر صفحه جدول شش خطی از لاجورد و مرکب سیاه و طلا و شنگرف دارد، در بالای هر صفحه به همان خط متن كلمه «يا على» نوشته شده؛ کاغذ فرنگی نازک شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 2ص (142-143)، 25 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 14/5 ×23/5سم
[ف: 10- 594]
5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3067/75
آغاز: فرش وجود بحسب تناسب؛ انجام: على محمد و آله و اوليائه و اصحابه اجمعين.
خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265ق؛ این رساله به جز رساله دیگری است به همین نام که با شماره 32 ذکر آن گذشت (نسخه بالا)، کاغذ: فرنگی نازک شکری آهار مهره کرده، جلد تیماج مشکی، 1ص (291-292)، 25 سطر، قطع: وزیری، اندازه: 14/5×23/5سم [ف: 10- 606]
6. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 18/16
آغاز و انجام: برابر
کا: دکتر جواد نوربخش، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 2ص (497-498)، اندازه: 17/5×21/5 سم [ف: 1- 26]
7. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 59/19
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 3 ص (316-318)، اندازه: 13×18/5سم [ف: 1- 93]
الأحراز /دعا / عربی
al-ahrāz
تالیف یکی از علماء قرن 11 است، به روایت از سید علی بن ابی الحسين عاملی از مشایخ وی.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9466/121
خط: نسخ، بی کا، تا: 1 ذیحجه 1053ق، 2 ص (255 - 256)
ص: 129
[مختصر ف: 32]
احراز ائمه اطهار (علیه السّلام) / دعا / عربی
ahrāz-e a'emme-ye athār (،)
شامل حرزهای چهارده معصوم علیهم السلام به نقل از «مهج الدعوات» ابن طاوس حلی، حرز جواد الائمه (علیه السّلام) بر خلاف ترتیب در آخر نوشته شده است.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 12450
آغاز: بسمله، بسم الله استر عنک ریک بالواحد من شر كل حاسد؛ انجام: وسوسة او نقض في دين او معيشة.
شامل حررهای چهارده معصوم (علیه السّلام) به نقل از مهج الدعوات ابن طاوس حلی، حرز جواد الائمه (علیه السّلام) بر خلاف ترتیب در آخر نوشته شده است؛ خط: نسخ جلی و خفی، بی کا، تا قرن 14؛ جنس طومار پوست آهو، دارای سرلوح زرپوش زمینه ساده؛ واقف: اسدالله علم، تاریخ وقف: خرداد 1362؛ اندازه: 9×70 سم [ ف:15- 7]
احراز چهارده معصوم (علیه السّلام) / دعا / عربی
ahrāz-e čahārdah ma'sum
به نام هر یک از معصومین (علیه السّلام) چند حرز نوشته شده است.
تهران: مجلس: شماره نسخه: 8908/14
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با ترنج هشت ضلعی در وسط و جدول، یک لا با مهر صحاف درون ترنج به نقش: الهی بحق نبی و ولی *** نظر کن سوی محمد على 1171، در هر دو طرف جلد، 50 ص (95 - 144)، سطور چلیپها (6×20)، قطع: بياضی، اندازه:
9×24/5سم [ف - 29/1- 296]
احراز و اوراد / دعا فارسی و عربی
ahrāze v-a owrād
با جداول و اوراد و دستور العمل آنها.
تهران دانشگاه شماره نسخه: 10967/7
خط: نسخ معرب، کا: درویش یوسف، تا 1337ق، جا: قاهره مصر، جدول ها شنگرف، 4گ، 10 سطر ( 10/17 )، اندازه 12/5 ×5/ 20سم [ف: 20 -50]
الاحراق / کیمیا / عربی
al-ihrāg
جابر بن حیان، 120 - 198؛ قمری
jāber ebn-e hayyān (739 - 814)
آغاز: بسمله الحمد لله القائم على كل نفس بما كسبت. اما بعد فقد ذكرناه في كتابنا الاحراق الكبير و كيفية الاكسير...
انجام: و لذا افردنا للتصعيدات في هذه الكتب كتابا مفردا و جعلناه تالياً
لهذا الكتاب.
1. قم: مرعشی شماره نسخه : 1463/3 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، شی 3231، خط: نسخ، بی کا، تا : قرن 10؛ محشی: 4ص (14-18)، 15 سطر [عکسی ف:4- 321]
2. تهران: مهدوی، شماره نسخه: 342/3
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [نشر به: 2- 114]
3. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 276/9
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا 1284ق؛ كاغذ فرنگی، جلد: تیماج سبز زر کوب ضربی، 4گ (45ر -48ر)، 18 سطر (15x7)، اندازه: 14×23 سم [ف: 5- 47]
احزاب القرآن و انصافه و ارباعه و اجزائه / تجوید / فارسی
ahzāb-ol-qor'ān va ansāf-e-h va arbā'-e-h va ajza'-e-h
اعمی اصفهانی، مختار، ق 10 قمری
a'mā-ye esfahānī: moxtār (- 16c)
باب في ذكر معرفة أحزاب القرآن و انصافه و ارباحه و اجزائه.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :12221/3
خط: نسخ، كا: محمود بن عبد الله بن احمد، تا: سه شنبه 20 رمضان 1245ق، جا: قزوین، جلد مقوا، 3ص (45-47)، 12 و 15 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف 35- 213]
« احسائی » احوال احمد بن زين الدين احسایی
احسن الاخبار و تحفة الأخبار / تاریخ/ فارسی
ahsan-ol-axbār va tohfat-ol-axbār
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه : 3516/3 - ف
ش 32 (1269) تا ش 17 (1271) چاپ رشت، از روی اصل؛ بی کا، بی تا [فيلم ها ف: 2- 158]
احسن الاغراض في التشخيص و معالجات الأمراض / طب / عربی
ahsan-ul-agrād fi-t-tašxis wa mufālijāt-il-amrād
شافعی مصری، محمد
šāfe'ī mesrī, mohammad
ص: 130
اهدا به خدیو محمد علی پاشا
محمد بک شافعی دکتر در طب داخلی و مدرس و رئيس قصر عینی خدیوی در قاهره که در عهد خديو محمد علی پاشا (سر سلسله دودمان خدیوی مصر) برای تحصیل طب به پاریس رفته است، در بازگشت به امر خديو مزبور به نگارش این کتاب و ترجمه آن از منابع فرانسوی پرداخته و آن را در دو بخش بزرگ (1، تشخیص امراض؛ 2. معالجه بیماری ها) به پایان رسانید و چون خديو فرمان داد تا این ترجمه عربی در مصر به چاپ رسد مؤلف خود با همکاری محمد تونسی (نویسنده مقدمه کتاب و ناظر مدرسه) که با زبان فرانسوی و عربی و اصطلاحات پزشکی آشنایی کامل داشته و نیز با همکاری متناوب برخی دیگر از معلمان مدرسه خاصه سید حسین رشیدی، آن را با نسخه اصل فرانسوی مقابله کرده و برای چاپ آماده ساخته است.
مقدمه کتاب به قلم محمد تونسی است و از آن چنین فهمیده می شود که این نام «احسن الاغراض» را او به این کتاب داده است، محمد شافعی بک که در 1263 ریاست مدرسه طب را داشت و تا 1281 زنده بود پایان نامه دکتری خود را درباره دیسانتری (ذوسنطاريا) که از دانشگاه پاریس گرفت در خاتمه بخش نخستین این کتاب آورد. در خاتمه بخش دوم دستور جامع داروهای مفرد و مرکب که خود آنها را آزموده ترتیب داد.
آغاز: حمدك يامن تنزه عن الأغراض اقوى سبب للفوز بدار اسلام وشکرک یامبرئی الامراض به يزيد الخير والأنعام و ذکرک یا مزيل الأعراض به یحسن البدء والختام فسبحانک من اله التهبت قلوب احبائك لمشاهدة جمالك القدسی انجام: واذا اريد الاستعمال يشرب منه نصف كوبة قبل الأكل يحصل المقصود والله هو الشافي والى هنا وقف القلم عن الجربان في هذه الميدان.
چاپ: بولاق، 1259
[کشف الظنون 33/1]
1. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 310
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد تونسی، تا 1279ق؛ جلد: تیماج مشکی، 206گ، 25 سطر، اندازه: 17×26سم [ف مخ: 1 -61]
2. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 4279
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، از روی نسخه چاپ شده؛ کاغذ: فستقی، جلد:
میشن سرح،264گ، 23 سطر، اندازه: 15/2 × 25/2سم [ف: 1- 16]
3. تهران: مجلس: شماره نسخه: 6046
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13، کاغذ فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای، 288 ص، 25 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 21×33سم [ف: 19- 35]
احسن الاقوال / عرفان و تصوف / فارسی
ahsan-ol-aqvāl
کاشانی، محمد عماد
kāšānī, mohammad emad
در بیست و نه قول در عرفان اسلامی هندی.
آغاز: بسمله. حمد و سپاس و شکر بی قیاس مر صانع را که اتباع سخن لايق ؛ استماع كلام فایق به اعطاء بشارت اشارت فرمود
انجام: خلاص شود ان شاء الله
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 9743/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسن علییک، تا: 25 جمادی الاول 1314ق؛ از روى نسحه ولی محمد صاحب ؛ کاغذ: هندی، جلد: تازه، 67 ، 23سطر (15/5×28)، قطع رحلی، اندازه: 20×33سم [ف: 17- 474]
احسن الانتخاب / تاریخ معصومین / فارسی
ahsan-ol-entexāb
حسینی، عباسعلی،
hoseynī. 'abbās'ali
در مقتل ومعجزات امامان. در پایان تاریخ ولادت و مرگ امامان به اختصار دیده می شود.
آغاز : حمدله. اما بعد این کتابیست منتخب از کتاب احادیث و تواریخ معتبره علما (رحمه الله) در بیان روضات و مصایب و معجزات [فهرستواره منزوی 4/ 1534]
تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه 52
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ تملك: سید عباس با تاریخ 1292، محمد باقر ذاکر با تاریخ 1291؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی عطف میشن، 266 گ، 13 تا 19 سطر (8/5 - 11 × 16/5- 18)، اندازه: 15×21/5 اسم [ف: 4]
احسن البيان في تفسير القرآن = بحر المحبة في اسرار المودة - تفسير سورة يوسف = احسن القصص / تفسير / عربي
ahsan-ul bayān fi tafsīr-il qur'ān = bahr-ul mahabba fi asrār-il mawadda = tafsīr-u sūrat-i yūsuf = ahsan-ul qisas
غزالی، احمد بن محمد، - 520 قمری
qazālī. ahmad-e-bn-e mohammad ( - 1127)
فهرست نگار محترم کتابخانه مرعشی (سید محمود مرعشی) مرقوم نموده اند: «این کتاب در بعضی از نسخ خطی و چاپی متأخر به ابوحامد محمد غزالی نسبت داده شده که قطعاً اشتباه است چه کاتب یکی از نسخ خطی، که با نام احمد غزالی آشنا
ص: 131
نبوده، آن را به محمد تغییر داده است و دیگران هم تبعیت نموده اند. برای روشن شدن موضوع، به بررسی بیشتر می پردازیم.
الف - ارباب تراجم و رجال، که آثار محمد غزالی را ذکر نموده اند، تحت هیچ عنوان، متعرض تفسير سوره یوسف در آثار وی نشده اند.
ب - دانشمند محقق مصري عبد الرحمن بدوی در کتاب تحقیقی «مؤلفات الغزالی» در حدود 570 صفحه پیرامون مؤلفات غزالی پرداخته و 456 اثر منسوب به غزالی را طی 7 بخش بررسی نموده است ... در هیچ یک از بخش های این کتاب، نامی از تفسیر سوره يوسف، به میان نیامده است.»
ولی بر خلاف این ادعا در عنوان شماره 123 «مؤلفات الغزالی» از این تفسیر یاد کرده و نسخه هایی از آن را به همراه چاپ های آن شناسانده و چگونه ایشان ملاحظه نكرده، کمی عجیب است. جز این که در معرفی نسخه شماره 14979 کتابخانه مرعشی خود این تفسير را به محمد غزالی نسبت داده اند. در آغاز برخی از نسخ، کتاب به ابوحامد محمد غزالی بزرگ نسبت داده شده است، البته به نظر می رسد انتساب آن به احمد غزالی قوی تر است و ما نیز همه نسخ را به او نسبت داده ایم. ولی از متأخرين، از میان افرادی که نام این کتاب را ذکر نموده و آن را به احمد غزالی نسبت داده اند، اسماعیل پاشا در «هدية العارفين» (ج1 ص 83) در احوال احمد غزالی نیز «بحر المحبة » در تفسير سوره یوسف را بی آنکه از آغاز آن نمونه دهد به وی نسبت داده است، مشار در ص 118 فهرست عربی های چاپی کتابی با نام یاد شده بالا در تفسیر سوره یوسف از مجدالدین ابوالفتح احمد بن محمد غزالی طوسی نشان می دهد. این رساله با عنوان «سر العالمين في تفسير سورة يوسف» (بروكلمان) و «بحر المحبة في اسرار المودة في تفسير سورة يوسف» (چاپ بومبای 1894) و «احسن القصص» آمده است.
مؤلف در مقدمه می نویسد: «خداوند به خاطر شدت علاقه به خاتم النبيين (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) سوره یوسف را که حاوی رموز و اسرار مودت است بر حضرتش نازل و به حکم «کنت کنزا مخفيا فأحببت أن أعرف فخلقت الخلق لكي أعرف» محبت و مودت را علت ظهور و بروز موجودات قرار داد.»
مؤلف پس از این مقدمه کوتاه بخشی از آیات را ذکر و سپس به شیوه عرفانی و اخلاقی به تفسیر آن ها پرداخته و در ذیل آیات به احادیث و اقوال علماء استناد و از اشعار عرب نیز فراوان استفاده کرده است. وی در هر مورد با عناوین «النكتة»، «القصة الحكاية »، فصل، «الاشارة» نکات شنیدنی نقل می نماید. غزالی ذيل تفسير «یا بني لا تقصص رؤياك على اخوتک» بر اقسام نداء اشاره کرده و چنین آورده است: «قیل النداء على وجوه: نداء التوبة، نداء الإجابة، نداء الكرامة، نداء الوحشة، نداء المضرة: نداء القربة، نداء البشارة، نداء الرحمة، نداء العقوبة، نداء الهيبة، نداء النعمة، نداء الرؤيا و العبرة فنداء التوبة لآدم و حواء فناداهما ربهما الم انهكما عن تلكما الشجرة، و نداء الاجابة لنوح (علیه السّلام) و لقد نادانا نوحا فلنعم المجيبون و .... این تفسیر از ابتدای سوره تا آیه 101 نگاشته شده است.
آغاز: (بحر المحبة چاپ بمبئی) الحمد لله الذي نور قلوبنا بنور المحبة و الوداد وصير افئدتنا مستنيرةً بضياء الحقيقة و السداد، حتى تعلم رموز آياته. ... اما بعد فاعلموا أن الله جعل علة لظهور الممكنات و صیر المودة ... قال تعالی احسن القصص فالمؤلف. الفقير بحب ان يفسر تلك السورة ... قال الله تبارک و تعالی (بسملة، آلر) علمه عند الله و قال بعض المحققين اي: يا محمد تلک آیات الكتاب ... انت في غفلة و قلبک لاهی *** ذهب العمر و الذنوب كما هي
الحمد لله الذي شهادت المكونات بوحدانيته و لأنت المصنوعات لعظمته، وخضعت الجبابرة لعزته ... فالاشباح على بساط خدمته واقفة، و لارواح على سرادق محبته عاكفة ... سقاهم بكأس محبته ذهاقاً فازداد و الى لقائه اشتياقاً ... قال الشيخ الإمام الآجل ... ابو حامد محمد الغزالي رحمه الله ... روی ابن عباس و ابن مسعود الحكاية قال ابن عباس: انت طائفة إلى النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فقالو: یا محمد نحن قوم لانهتدى الى کتاب و مافينا احد قرء كتب الأولين، و انا و آبائنا نعبد الأصنام ألفاً و مائتي سنة فكيف نؤمن بك و ما سمعنا .. و القصة معروفة فانزل الله سورة يوسف؛ بسملة. الر. تلك آيات الكتاب ... فصل في الوجوه، قال تعالى وجوه يومئذ مسفره ... [القصه] فما اسمعت كلام يوسف الأخالته ام شمعون فأفشئه على اخوته
انجام: عاش يعقوب خمسا وعشرين ... ولم يكن بينهما الإمسافة شهر. قال كعب. لم يوقف على قبر يوسف الا في زمان موسی، ... فدلته على قبر يوسف ... و خرج موسى من على نهر الفيوم فضرب موسی عصاه على النهر فوقف الماء من يمين القبر ... فنزل و استخرج التابوت و حمل جسده عند قبور آبائه صلوات الله عليهم أجمعين
چاپ، بمبئی، سنگی، 1319، رقعی، 164ص، در تهران نیز چاپ شده
[معجم المؤلفين 148/2 ؛ کشف الظنون 166/1 ؛ وفیات الاعیان 97/1
؛ مؤلفات الغزالی، مشار عربی 205]
شرح و حواشی:
1- انيس المریدین و شمس المجالسين انصاري، عبد الله بن محمد (396-481)
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :1483
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حامد بن الله بخش، تا: شوال 929ق: مجدول به شنگرف واقف
حاج قائم مقام؛ 124 گ، 15 سطر، اندازه:15×24سم [ف: 4- 422]
2. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2211
ص: 132
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 11، تصحیح و افتادگی ها در حاشیه با علامت «ص» نهاد شده است، دارای حواشی با نشان «12«؛ مهر «عبده رضا بن عباس الطباطبائی»، (بیضی)، کاغذ: نخودی سیر اصفهانی، جلد: تیماج حنایی یک لا، 52گ، 20 سطر (125x7/4 )، اندازه:11/5×17/7سم [ف: 11- 534]
3. تهران: لغت نامه دهخدا: شماره نسخه 248
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: کبود، جلد: تیماج شمیك، قطع: ربعي [نشریه: 3- 417]
4. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 140
آغاز: برابر انجام: يوسف عليه السلام فلا يزل مدفونا ...... موسی بن عمران علیه السلام و امره.
این کتاب که به چاپ رسیده است در مقابله با این نسخه خطی حاوی اختلافات فراوان است؛ خط: نسخ، بی کا، نان قرن 12 ؛افتادگی؛ انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج آلبالویی یک لایی،155گ، 16 سطر ( 8×14/5)، اندازه: 14/5 × 19/5 سم [ف: 7- 121]
5. قم: مرعشی: شماره نسخه : 4/ 11276
آغاز و انجام: برای
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: ذیقعده 1121ق؛ مصحح، محشی، برگ پایانی در سال 1175ق نونویس گردیده است، کاغذ: شرقی، 125گ (32 - 156)، 14 سطر، اندازه: 6×12 اسم [ف: 28 -414]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4320
خط: نستعلیق، كا: محمد صالح بن خضر، نا: 4 رجب 1197ق؛ کرانه برخی از صفحات بعصبی به خط كاتب من و برخی به خط دیگر حاشیه دارد، بر جلد و برگ اول دعا و چند بیت نوشته دارد، در برگ آخر نیز نوشته آمده است که نسخه را «جمال الدين بن محمد اشرف بن جمال الدین بن شیخ حاجی ایوب نقشبندی المزارجانی»، یا ، ابو بکر ... »در ربيع الثانی 1200 مقابله کرده اند؛
کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج ضربی زرکوب،94گ، 15 سطر، اندازه
24/5x16سم [ف: 12 -14]
7. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 34911
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی، اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386، کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای فرنگی با حواشی زرین، 106گ، 17-19 سطر، اندازه: 12×21 سم[ اهدائی رهبر: 1علوم قرآن- 79]
8. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 38545
آغاز: برابر؛ انجام: سار یعقوب حتی لحق
خط : نستعلیق، بی کا، تا قرن 13؛ افتادگی: آخر (حدود 3 صفحه)؛ اهدایی رهبری، مهر 1386؛ کاغد نخودی آهار مهره فرنگی جلد: گالینگور، 96گ، 14 سطر، اندازه 14× 20/5 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن- 80]
9. تهران: ملی؛ شماره نسخه 1901/3
بی کا، تا: 1229ق، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی تیماج مشکی با ترنج و نیم ترنج، 353ص (67 -119)، 17 سطر (9×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 10 - 55] 10. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 7469
خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: 5 ذيحجه 1360ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 61گ، 17 سطر ( 8×16/5)، قطع: ربعی، اندازه: 5x13/ 20سم [ف: 16 -581]
11. تهران: مجلس، شماره نسخه: 12033
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسن، تا 1274ق: با حواشی از کتاب با امضاء «محمد حسن»؛ تملک: على مدرس با مهر «العلى» (بیضوی) جلد: تیماج، سبز، 57گ، 19 سطر، اندازه: 13/5×21 سم [ف: 35- 50]
12. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 578
آغاز و انجام: برابر
خط : نسخ، كا: احمد خیابانی، تا جمعه جمادی الثانی 1315ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد مقوایی، 220 ص، 16 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 2- 230]
13. مشهد: رضوی شماره نسخه: 23331
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین، تا: 27 جمادی الاول 1322ق؛ اهدایی رهبری، مهر 1375؛ کاغذ: شکری و نخودی فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 34گ، 21 سطر، اندازه: 17×21/5سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن - 81]
14. مشهد: رضوی شماره نسخه: 23331
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین، تا: 26 رجب 1325ق، واقف: حجة الاسلام محمدی گلپایگانی، کاغذ. شکری و نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 34گ، 21 سطر، اندازه: 17×21/5 سم [ف: 22- 60]
15. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3/ 1960
آغاز و انجام: برابر
خط: نسح، كا: محمد جواد بن محمد رضا بن يوسف خراسانی، تا یک شنبه 13 صفر 1328ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 45گ (24پ-68ر)، اندازه
13/5 × 21سم [ف: 5- 391]
16- قم مرعشی؛ شماره نسخه: 14979
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسين بن على محمد، تا: 29 شعبان 1330ق؛ مصحح، محشی، افزودگی هایی شامل معما و برخی حکایات قبل از آغاز آمده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 116گ، 19 سطر (6/5×16/5)، اندازه: 12×22سم [ف: 37- 644]
17- مشهد: شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه :473
آغاز: برابر، انجام و خرج معه یودعه و سار يعقوب حتى لحق
ص: 133
نام کتاب به قرینه آغاز نسخه تصحیح شد؛ خط» نستعلیق، بی کا بی تا: اقتادگی انجام؛ جلد: عادی، 96گ، 14 سطر، اندازه: 14×5/ 20سم (مؤید: 1- 381]
17. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 2/ 6707- 77/ 34
آغاز: برابر انجام: فدعي يعقوب بيوسف و قال ان جبرئیل امرنی ... لقبض روحك فال قریب فبكی یوسف و هيأ اموره و خرج معه
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح: جلد: پارچه قرمز، 64 گ، 21 سطر، اندازه 20x15سم (ف2- 987]
18. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3157/1
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 85گ، اندازه: 11/5×18سم [ف: 5- 1552]
«احسن التقويم » تقویم المعرفة
«احسن التقويم » تقويم المحسنين
« احسن التقويم » التقويم
احسن تقویم / مواعظ / فارسی
ahsan-e taqvīm
بهبهانی غروی، حسین بن اسد الله - 1356 قمری
behbahānī qaravīr hoseyn ebn-e asad-ol-lah (- 1937
بعضی از مؤمنین از جناب آية الله سید محسن کوهکمری نجفی خواهش نمودند که در دهه اول محرم 1328 مجلس وعظی برگزار نماید به روش درس تا حقیقت موعظه عملاً به دست آید و چون ایام عزاست چند کلمه ای هم ذکر مصیبت شود. مؤلف (بهبهانی) مجالس مذکور را در این رساله ثبت نموده و مطالب مناسب با مقام را بدان افزوده است. مباحث رساله: حقیقت موعظه، موعظه از ناقص نشاید، حقیقت قسم، وجه اختبار امور اربعه، شرافت مکه و مدینه، ثمرات تین و مناسبت آن با سید کائنات، مناسبت زیتون با بیت المقدس، موجودات جهات و شئون انسان اند، امتیار انسان به عقل است، سلطنت عقل و سلطنت جهل، احتجاج امام حسین (علیه السّلام) با کوفیان، مراتب رحمت، مفاسد حسد، قناعت وطمع، غیرت، عشق به دنیا، تنبيهات. آغاز: بسمله الحمدلله الخالق المعبود والصلوة والسلام على خير موجود محمد صاحب الخلق العظيم .. و بعد چنین گوید عبد مذنب و بنده جانی حاجی حسین بن اسدالله البهبهانی حشرهما الله مع الأئمة ... که چون رشته انتظام امر موعظه گسیخته و خط میانه استنباط وافتاء وموعظه شده بود
[الذريعة 3511]
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 391
آغاز: بسمله الحمد لله الخالق المعبود والصلوة والسلام على خير موجود محمد صاحب الحلق العظيم .. وبعد چنین گوید عبد مذنب و بنده جانی حاجی حسین بن اسد الله البهبهانی حشرهما الله مع الأئمة ... که چون رشته انتظام امر موعظه گسیخته و خط میانه استنباط و افتاء و موعظه شده بود، انجام: یکی منزله اش از آن منزله شرحست از متن و معلومست که تفسیر موعظه خارج از وعظ نیست و درست تأمل کن شاید ان شاء الله از رستگاران باشی
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1329ق؛ جلد: مقوا، گوشه تیماج، 51 گ، 15 سطر، اندازه: 15×22سم [ف مخ 1- 18]
«احسن التواريخ » منتخب التواريخ
«احسن التواریخ » تاریخ خیرات
احسن التواریخ / تاریخ جهان / فارسی
ahsan-ot-tavārix
روملو، حسن، 973 - 985 ؟ قمری
Tomli, hasan (1566 - 1578)
تاریخی عمومی است شامل دوازده جلد و حاوی شرح وقایع و حوادث تاریخی نزدیک به هشتاد و پنج سال وقایع دوران صفویه بوده است که اکنون جلد دوازدهم آن در دسترس و مشتمل بر اخبار و حوادث و رویدادهای سلطنت شاه اسمعیل مرشد بزرگ شاه طهماسب اول تا جلوس سلطان محمد خدابنده صفوی است و در ضمن از وقایع و سوانح ممالک همجوار و همسایه کشور ایران که حاوی احوال و اوضاع از سلاطین رومیه و خوانین جغتای و خانان اوزبکیه می شود سخن رفته است. مؤلف در این نسخه تذکره ای از احوال و اسامی شعرا، علماء وزراء و امرای معاصر از آغاز سال 900 تا 985ق که سال اتمام تأليف كتاب «احسن التواریخ» است آورده است. ضمناً شرح مختصری در ترجمه احوال و تعداد متوفیات همان زمان هم در این کتاب آمده است.
آغاز: حمد و سپاس و شکر بیحد و قیاس سلطانی را سزاست که سرادقات عز و جلالش از سمت حدوث ... مبراست ... راقم این کلمات پریشان ومحرر این مقالات بیسامان حسننبيره امير سلطان روملو که خود را خاک قدم اقدام مورخان میداند این جلد را نیز باسم شاهزاده جوانبخت... جالس مسند پادشاهی ... اسماعيل میرزا نوشته شده این جلد مشتمل ست بر اخبار و آثار جهانبانی و کشور ستانی ... شاه اسماعیل بهادر خان ... و ايضاً مشتمل ست بر وقایع زمان سلطنت ... شاه طهماسب ... و نیز محتوی است بر احوال سلاطین رومیه و خواتین جغتای و خاقان اوزبكيه و مشاهير علماء و صدور وزراء که معاصر ایشان بوده اند و بعد ازین آنچه مذکور خواهد شده مطلب از خاقان اسکندر شان حضرت شاه اسماعیل است و مقصود از شاه دین پناه شاه طهماسب و مراد از شاهزاده عالميان اسماعیل میرزا
انجام: (انجام چاپی) میرزا علی بیک پریشان و بدحال خود را بارض روم انداخت
ص: 134
چاپ: کلکته، 1931م، سربی، رقعی، به تصحيح چارلس نرمن سیدن، 46+510؛ تهران، 1347ش، سربی، وزیری، شمس، 36+505 ص، چاپ افست؛ تهران، 1349ش، سربی، رقعی، به تصحیح دکتر عبدالحسین نوائی، بنگاه
[استوری 1/ 306- 307 ، الذريعة 287/1 ؛ منزوی 4090/6 ؛ مشار فارسی
170/1 ؛ آربری 138؛ فهرستواره منزوی 562/1 ]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 536- ف
نسخه اصل: اسعد افندی شب 2157 در تاریخ پادشاهان صفوی تا تاریخ 985، ج 12؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه صفر 1014ق [فیلم ها ف: 1-4]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5884
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: یوسف، تا 1069ق؛ در پشت برگ نخست سواد نسخة معجون فلاسفه است؛ کاغذ: اصفهانی شکری تیره، جلد. تیماج زرشکی عطف تیماج نارنجی، 678 ص، 16 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 14/5 × 24/5سم [ف: 17- 279]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 118 سرود
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11: افتادگی آغاز و انجام؛ جلد: تیماجی
مشکی مندرس با مقوای ضخیم، قطع: وزيري [نشريه: 13 -438]
4. تهران: ادبیات، شماره نسخه 66 -ج
آغاز: برابر، انجام: و از بستن دروازه و کوچه بند فایده بر آن مرتب نمی شود. بیت بدربستن اکنون ... انديشه ها از در همه صلاح (افتاده و برابر است با س 11ص 510 چاپی)
تاریخ شاه اسماعیل و شاه تهماسب است تا سال 938، در الذریعه (
9/150) از تاریخی برای شاه اسماعیل یادشده که جز این یکی است؛
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ سرلوح و جدول بزرو لاجورد، کاغذ سپاهانی، جلد: گالینگور، 173گ، 17 سطر (9×18)، اندازه: 13/5 × 22/5سم [ف: 1- 13]
5. مشهد ادبیات شماره نسخه: 61 فرخ
خط: نستعلیق، کا: هدایت الله بن شکرالله ایموری، تا 27 رمضان 1074ق؛ دو صفحه اول دارای دو سرلوح زمینه طلا، در هامش طلااندازی شده، صفحات مجدول به طلا و مشکی و لاجورد، دارای یادداشتی به تاریخ جمادی الثانی 1252 که این کتاب به محمد علی خان لویی بخشیده شده مهر «قلی»، «والمهدی من هیدیت» کاغذ ترمه؛ جلد: تیماج تریاکی ضربی کنج و ترنج دار، 240گ، 17 سطر (19×11)، اندازه:14×15/5سم [ف - 4]
6. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 5620
جلد 11 و 12؛ خط: نسخ، کا: محمد علی بن شیخ نور الدين محمد خطیب واعظ، تا: محرم 1087قی، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 92گ، ابعاد متن 16×27، قطع: رحلی، اندازه: 24×36سم [ف: 16- 48]
7. تهران مجلس؛ شماره نسخه 2266
آغاز: برابر انجام: پریشان تر از زلف خوبان همه.
كاتب قسمتی از آخر نسخه را که از وسط صفحه 472 نسخه چاپی است نوشته؛ خط: فسح تعلیق، کا: محمد على بن نورالدين محمد واعظ کاشانی شهیر به خطیب، تا: 1087ق، کاغذ: امیری شکری آهار مهره، جلد: میشن سیاه ضربی و خط دار، 170 ص ، 32 سطر، اندازه 26×38سم [ف: 6- 223]
8. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 770-ف
نسخه اصل: پاریس ش 1350 f- sج 11، خط: نستعلیق، کا: محيي الدين محمد بن على افضل تویسرکانی، تا 24 ربيع الثاني 1089ق؛ 230گ، 19 سطر [فيلم ها ف: 1- 5]
9. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه:744
آغاز: این جلد مشتملست بر اخبار ... جهانبای کشورستانی حضرت فردوس مکانی ظل سبحانی الواصل إلى مراحم جوار الملك الجليل أبو البقاء شاه اسماعیل ایضاً مشتملست بر زمان سلطنت ... شاه طهماسب بهادر خان خلد الله ... و شاهزاده عالمیان اسمعیل میرزا گفتار در وقایع سنة تسعمائه ذكر شهادت سلطانعلی پادشاه بفرمان رستم بیک ترکمان و بعضی حوادث آن زمان و انقلاب دوران، انجام: برابر
خط: نسخ، كا: أبو الهادي ابن سیف الدین حسینی ایزدی، تا: 1093ق؛ این نسخه به سال 1382ق از عرض کتابخانه مبارکه گذشته است، صفحات مجدول کمند کشی زرین بند لاجوردی و شنگرفی، در پیشانی صفحه اول یک سرلوح مذهب مرصع محقر طرح است؛ مهر: عبد المطلب الحسینی کاغذ: اصفهانی، جلد : مقوای روکش میشن تریاکی مجدول کمند دار چهار گوشه گل ترنج طلایی، 340گ، 21 سطر، قطع وزیری، اندازه 25x14سم [ف: 5- 238]
10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14698
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مرتضی حسینی، تا: حدود قرن 12؛ محشی، دارای یادداشت هایی در انجام نسخه به تاریخ 1242 و 1243ق؛ مهر: «عبده محمد مومن الحسینی»، « الراجي عبده حاجی»، کاغذ: شرقی، جلد. تیماج قهوه ای، 208گ، 19 سطر (12 × 16/15)،اندازه:17×24سم [ف: 27- 213]
11. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5290
جلد 12 و تا سال 985، خط: نستعلیق هندی، کا: حاجی عبد المجيد بغدادی، تا قرن 12 ؛حاجی عبد المجيد بغدادی به دستور بدر اليس نسخه را که افتادگی داشته است در 27 ربیع الأول 1323 از روی نسخه مورخ روز سه شنبه رمضان 1024 به خط نسخ هندی کامل کرده است؛ کاغذ: هندی، جلد: گالینگور مقوایی عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 367گ، 17 سطر (9×17)، اندازه: 17×24سم [ف: 15- 4194]
12. تهران: مجلس، شماره نسخه 7946
آغاز و انجام: برابر
ص: 135
خط: نستعلیق، کا: بديع الزمان کاتب بن محمد کاظم خاتون آبادی، بی تا، در اول نسحه نوشته ای به تاریخ 1174؛ تملک و مهر: «المتوكل على الله مراد على نابی»، (مضلع ) به تاریخ 1273؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، 264گ، 19 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 26 - 421]
13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13616
آغاز: کس فرستاد بدین نهج اعلام نمود ابشار و ايذاء اميره مظفر کرد: انجام: اسکندر با دلاوران که بنوک ناوک جوشن گذار نقطه از دایره دیده سها بردارند و بزخم تفنگ قصا رفتار نور از چشم خورشید بستانند، بی چون طاق و جفت زنند از طریق لعب کنند
«توقف نمودن خاقان در لاهیجان» و «وفات شاه طهماسب» را شامل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی آغاز و انجام تملک و مهر «عبد القادر 1270» (بیضی)، جلد: تیماج قهوه ای سوخت ترنج با سر لچکی مجدول گرهی، 424گ، 17سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 37- 143]
14. تهران؛ ملی شماره نسخه: 1/ 1076
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شكر الله علی آبادی، تا: ربيع الاول 1274ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قرمز مقوایی، 185 گ ، 23 سطر کامل (12×22)، اندازه: 19×32سم [ف: 3- 95]
15. تهران: ملک شماره نسخه :6333
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا دوشنبه صفر 1340ق، از روی نسخه مورخ 1069، وافق: اسماعیل افشار، کاغذ: کاغذ روسی خط دار، جلد مقوا رویه ساغری عطف و گوشه میشن، 90 گ، 31 سطر، اندازه : 22/5×35/6سم [ف: 2- 9]
16. تهران: دانشگاه شماره نسخه 176-ف
نسخه اصل: نور عثمانیه ش 3317 جلد 11 و 12: خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 26 سطر [فیلم ها- ف: 1- 4]
17. تهران: ملی: شماره نسخه:17004
بی کا، بی تا، خریداری از بیژن پاینده آزاد، اندازه: 14/6×21 سم [رایانه ]
احسن التواریخ = تاریخ محمدی / تاریخ ایران / فارسی
ahsan-ot-tavārīx = tārīx-e mohammadi
ساروی، محمد بن محمد تقی، ق13 قمری
sāraví: mohammad-e-bn-e mohammad taqi ( - 19c)
اهدا به شاهزاده فتحعلی میرزا (1212-1250ق)
تاريخ تأليف: 1211ق
در دیباچه از خود نام می برد و کار خود را «احسن التواریخ» مسمی به «تاریخ محمدی» می خواند که آن را به دستور «بابا خان »( فتحعلی شاه)، به روزگار ولیعهدی او، در تاریخ خاندان قاجار نگاشته و متضمن وقایع و سوانح دوران سلطنت آقا محمد خان قاجار به سال های 1193-1211ق می باشد و چون نویسنده کتاب سمت منشی گری آقا محمد خان را داشته و در کلیه محاربات و مسافرت ها همراه او بوده است، وقایع و مشهودات خود را به طور سنواتی یادداشت کرده است، همراه با شمه ای از احوالات فتح علی خان و پسرش محمد حسن خان ، حسین قلی خان و همچنین از روزگار اسارت آقا محمد خان قاجار در شیراز تا سال 1193 هجری قمری که سال فوت کریم خان زند است سخن رفته است و بالاخره شرح حوادث و رویدادهای جنگی آقا محمد خان قاجار از ابتدای سلطنت تا روز 21 ذیحجه سال 1211 که به قتل رسید و توصیف حمل جنازه مشارالیه در رمضان سال 1212 به نجف اشرف است. ضمناً شجره ای در ذکر اجداد و نسب و شرح مبسوطی از ریشه قبیله قاجار در این تاریخ آمده است.
تاریخ محمدی از کتب مفید تاریخ ایران در حوادث سر سلسله قاجاریه می باشد و یکی از مآخذ و مستندات رضا قلی خان هدایت در نگارش «روضة الصفا» و محمد تقی سپهر در تاليف «ناسخ التواریخ» بوده ولی این دو مؤلف که از این تاریخ سود فراوان برده اند نامی از نویسنده اصلی نبرده اند. دارای نکات و اطلاعات وسیعی در تاریخ آن ایام است که در مآخذ دیگر یافت نمی شود. فتح علی خان صبای کاشانی قصیده ای در تاریخ اتمام این کتاب سروده که با مطلع «لوحش الله وقت آن آمد که بر گیرم قلم *** تا کنم بر صفحه مدح داور دوران رقم» و مقطع «گر چه (تاريخ) است تاریخش ولی طبع صبا *** گفت تاربخش
بود این لوح محفوظ دویم ) »
آغاز: محمدت محمودی را روا و ثنا معبودی را سزای و ستایش بی آلایش و نیایش با نمایش شهنشاهی را شایسته و بجاست
انجام: گرچه تاریخ است تاریخش ولی طبع صبا * گفت تاریخش بود این لوح محفوظ دویم
[ استوری 332/1 ؛ بلوشه 303/1 ش 492؛ فهرستواره منزوی 2/ 90، الذریعه
286/3 «احسن التواریخ ؛ همانجا 1477/3 نسخه های منزوی6 / 4269 تاریخ
محمدی؛ احسن التواریخ (19 نسخه )؛ مشترک 1490/11 ]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 3761 و 4607-ف
آغاز: ركاب سلطانی بهم سفران گذشته خود پیوند یافت ... ذکر طغیان مازندران و محاربه حضرت سلطانی با مقیم خان ساروی و انهزام و کشته شدن او به انجام: برابر
در فهرست ناشناخته مانده به نام «تاریخ قاجار» شناسانده شده است، در نسخه وقایع تاریخی سال 1206 است تا جلوس «نواب همایون و شهادت آن حضرت و فرستادن نعش خاقان به نجف»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 صفر 1237ق، افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد مقوا، 75گ، 15 سطر (9×16)، اندازه: 15×21 اسم [ف: 12- 2752] و [فیلم ها ف: 3- 78]
ص: 136
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه 362-عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 57]
2. تهران، ادبیات، شماره نسخه 75 - ب
آغاز: برابر، انجام: چنارش در آتش دستی سدره و طرب رازیر دست کرده
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13، دارای یادداشت مورخ 10 شوال 1321 درباره تولد میرزا آقاخان زین العابدین معتمد الممالک مستوفی فراشخانه در 29 جمادی الثانی 1261 به خط خود او در پایان و یادداشت مرتضی قلی بن محمد حسن خان قاجار ایشک آغاسی باشی مورخ جمادی الاول 1259 در کنار صفحه 8 دیده می شود، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 781گ، 19 سطر (11/5
× 20/5)، انداره: 18/5× 28سم [ف: 1-14]
3. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 9311
انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا پنج شنبه 14 ذیقعده 1207ق؛ افتادگی انجام؛
کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج تریاکی مقوایی، 170گ، 16 سطر (9×15)، قطع ربعی، اندازه: 16×22 سم [ف: 17- 344]
4. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 4599- ف
نسخه اصل: مجلس در صندوق ش 87144، 10705، خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1211ق؛ با یک سرلوح و پنج مجلس تصویر؛ 242 گ ، 15 سطر (فیلم ها ف: 3- 77]
5. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه:374-عکسی
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: همان اصل نسحه بالا در 3 مجلد [عکسی ف: 2- 57]
6. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2071
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1216ق، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی رویه کاغذی عطف تیماج قرمز، 151گ، 15 سطر (11×21)، اندازه: 18/5 × 27/5سم [ف 5- 81]
7. تهران: ملک: شماره نسخه: 3957
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا 1220ق، مجدول: کاغذ: کاغذ فستقی آبی، جلد: میشن یشمی ضربی،183گ، 16 سطر، اندازه: 20/4×32/7
سم [ف: 2-9]
8. تهران دانشگاه: شماره نسخه:1479-ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا 27243 .add اریو 199/1 )؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1422ق، با سر لوح و دو صفحه آغاز تمام زر و کناره گل و بوته؛ 250گ، 14سطر، اندازه 20×25 سم [فیلم ها ف 1- 36]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 9 - عکسی
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عکسی ف: 2- 57]
9. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 7273
آغاز: برابر انجام و یک قبضه تفنگ و اشیاء دیگر از جانب پاشا بجهت محمد عليخان یاد بود شد پس از اتمام کتاب شرح مختصری درباره قصيده فتحعلیخان صبا نوشته شده است و به مصراع ماده تاریخ پایان می پذیرد؛ خط: نستعلیق، کا: علی اصغر هزار جریبی، تا: صفر 1227ق، دارای نه مجلس تصویر بی ارزش، کاغذ. آبی فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای، 215گ، 13 سطر (12/5×22/5)، اندازه: 21×32/5سم [ف: 7-5]
10. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه :بدون شماره
بی کا، تا: 1333ق [میراث اسلامی: 5- 567]
11. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 3992-ف
و بی کا، بی تا؛ ملی پاریس 234 .pers [فيلم ها ف: 2- 290]
12. ساری: طاهری شهاب؛ شماره نسخه: 190
آغاز: برابر؛ انجام: الحمد الله و حسن توفيقه که این اوراق پذیرای شیرازه اتمام گردید. حرره في غرة شهر رمضان هیچکس مدال بسال 1216
بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 243 ص ، 19 سطر (17×22) [نشريه: 6- 613]
13. تهران: سلطنتی، شماره نسخه: 718
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: به سال های 1232 و 1282 و 1322 به ترتیب از عرض کتابخانه مبارکه گذشته است، در ترنج تزئینی نام و القاب فتحعلی شاه قاجار و سجع مهر ناصرالدین شاه قاجار مشهود است، صفحات مجدول کمند کشی زرین بند سرخ و مشکی و لاجوردی است، در پیشانی دو صفحه اول دو سر لوح و چهار کتیبه مذهب مرصع متوسط طرح است و حواشی و بین السطور این دو صفحه طلا اندازی و شاخه و برگ طلائی دارد؛ کاغذ: ترمه آهار مهره، جلد: مقوای روغنی بوم مشکی گل و برگ الوان با تحرير طلائی وسط ترنج و دو سر نرنج زمینه عنابی و پشمی منقش به گل و برگ، 445ص، 14 سطر ، قطع: وزیری، اندازه: 19×29سم [ف 5- 344]
احسن الحديث / کلام و اعتقادات / فارسی
ahsan-ol hadis
ناظم الشريعة همدانی، محمد علی بن محمد حسن، ق14 قمری
nāzem-oš-šarī'e ham a dānī, mohammad ali ebn-e mohammad hasan (- 20c)
تاريخ تأليف: 4 جمادی الثانی 1332ق
کتابی در رد بهائیان، در 1 «مقدمه» در 2 «فصل»: 1. احوال سید محمد علی باب؛ 2. عقاید ایشان، سپس گفتگوهایی که در مجلس ها با یکی از مبلغان ایشان داشته، نیز با سربند های «فصل» بی شماره.
[الذربعه 287/1 «احسن الحدیث» همانجا 113/2 ]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1002/1
ص: 137
آغاز: بسمله، الحمد لله و الصلوة على أشرف خلق الله محمد ... و بعد در دو سال قبل یکی از مبلغین حضرت بهائیه برای دعوت؛ انجام: علائم ظهور در بحار الانوار و سایر کتب اخبار حاضر است. تمت على يد .. .
خط: نسخ خوش، کا: عبد الرحیم اصفهانی بن میرزا علیرضا، تا: کمی پس از سال 1362ق، پس از آن «حاشيه احسن الحدیث» (188پ- 195ر) 182گ (1پ-182پ ) [ف: 2- 11]
احسن الحسنات في الصلوات و السلام على افضل المخلوقات / دعا / عربی و فارسی
ahsan-ul hasanāt fi-ş şalawāt wa-s salām 'alā afdal-il maxluqāt
مولان آبادی، حسن، ق 11 قمری
mūlān-ābādī, hasan ( - 17c)
تاريخ تأليف: 12 رجب 1004ق؛
نام کامل کتاب «احسن الحسنات في الصلوات و السلام علی افضل المخلوقات و اكمل الكائنات علیه اجزل التحيات في الخلوات و الجلوات» می باشد. کتاب در فضایل و ثواب و اجر و صلوات و سلام پر پیغمبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) است، بنا به آنچه در کتاب های اهل سنت آمده است. در حواشی به مصادر خود اشاره می کند. پس از مقدمات چند گونه صلوات بر آن حضرت را می آورد. در آن «در المنضود» ابن حجر : تحفة الصلوات » کاشفی و «الاظهار في أحاديث سيد الأبرار» و «بیان الفوائد» یاد شده است.
آغاز: ان الله وملائكته يصلون على النبي ... حمدی که نقاشان صنع ربانی در کارگاه فیض فضل سبحانی بر دیوار قصر وجود انسانی.
انجام: بلغني الله بكرمه ما املته بجمع هذا الانموذج البديع الشريف في سنة نمقه في يب شهر رجب المرجب.
[منزوی 7/ 41(1 نسخه)]
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 333
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، برای نور چشمی شهاب الدين؛ جلد: تیماج مشکی پشت و حواشی و عطف تیماج قهوه ای، 70گ، محتلف السطر، اندازه: 10/5 × 15/5سم [ف 1- 437]
2. قم: مرعشی: شماره نسخه: 2228
آغاز: برابر، انجام: اللهم بجلالك و كمالک سلم و بارك على سيدنا و مولانا محمد خاتم النبيين و امام المرسلين و على آله الطيبين الطاهرين
خط: نسخ معرب، کا: حيدر بن ابراهيم قره بغره، تا: دوشنبه 26 ذیحجه 1292ق؛ عبارتهای فارسی نستعلیق، صفحه مجدول به زر و مشکی و شنگرف، در برگ آخر روایاتی است که عبدالمجید الحسینی به تاریخ چهارشنبه 21 ذیحجه 1300 نوشته است؛ جلد : تیماج قهوه ای، 57 گ، 15 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 6- 217]
3. قم فیضیه شماره نسخه: 1/ 1885
آغاز: برابر انجام: و الآن نشرع فيما نحن بصدده ان شاء الله
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ 14گ (1-14)، اندازه: 10×16سم [ف: 3- 143]
احسن الدرر /کلام و اعتقادات، شعر / فارسی
ahsan-od-dorar
شعر از ابراهیم در اثبات خلافت علی و رد سنیان است و در آن شاهزاده گان فتح علیشاه را ستایش نموده و نام زن و مرد ایشان را در آغاز و انجام آورده است
[فهرستواره منزوی 119/10 ]
تهران سپهسالار: شماره نسخه: 7213
آغاز: هم ز دل بگشاديش را در دماغ *** هم فکندش آتش دل در چراغ، انجام: چرخ تا دید این بنابر بانی تعمیر او *** همجو ابراهیم می گوید هزاران آفرین
خط نستعلیق، کاتب = مؤلف (گویا)، بی تا، افتادگی آغاز؛ هر صفحه در چهار ستون با جدول های شنگرف و لاجورد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ یک لا، 46 گ، 33 سطر، اندازه: 21×30سم [ف: 3- 54]
احسن الدعوات / دعا / فارسی
ahsan-od-dа'avāt
حسینی، علیرضا، ق 11 قمری
hoseynī. 'alī-rezā (- 17c)
کتاب شامل ادعیه و اذکاری است که از اهل بیت عصمت و طهارت (علیه السّلام) نقل گرديده است. گروهی از دانشمندان شرح مختصری به فارسی در فوائد و طریقه آنها برای استفاده احسن الله مخاطب به ظفر خان که از وزراء قرن یازدهم هندوستان بوده و به سال 1073 در لاهور وفات یافته نگاشته اند و این وزیر آنها را بدون ترتیب خاصی که در این گونه کتب می باشد مرتب نموده است، علی رضا حسینی که از علماء امامیه بوده در هنگام تأليف و تنظیم این کتاب به هندوستان مسافرت کرده و به خواست آن وزیر دانشمند بر آن دیباجه ای نگاشته و تذکر داده که حضورشان معروض افتاد که اجازه فرمایند این کتاب چون مؤلفات علماء و دانشمندان به ابواب و فصولی چند تقسیم و مرتب گردد، فرمودند به همین طرز که نگاشته شده باقی باشد بهتر است تا با مؤلفات بزرگان فرقی داشته باشد. این وزیر در عنفوان جوانی از هیچ گونه ملاهی و مناهی خودداری نداشت و با این که در دل ایمان داشت از هیچ مخالفتی با قوانین دین فرونگذاشت و پیش خود بر آن شده بود که تا یکی از معصومین (علیه السّلام) را در خواب زیارت ننماید توبه نکند، شب دوشنبه 23
ص: 138
جمادی الاول سال 1064 حضرت پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) را در خواب زیارت کرد و پر دست ایشان توبه نمود و در تاریخ آن این قطعه انشاء شده: «ظفر خان خواب دید از بخت بیدار *** که پر دست رسول آورد انابت / برای خواب خود تاریخ میچست *** خرد گفت آگهی بوده بخوابت». سید محمد صدیق خان بهادار در کتاب شمع انجمن این وزیر را معرفی نمود و نیز در ص 55 شمع انجمن (چاپ سال 1292) پسر احسن الله را که میرزا محمد طاهر نام و آشنا تخلص داشته و به سال 1081 رخت به آن جهان کشیده با ابیاتی از او معرفی گردیده است.
آغاز: الحمدلله الذي جعل الدعا ... اما بعد بر همگان ظاهر است که کلب آستان علی عمران احسن الله ملقب بظفر خان احسن الله حاله و نور باله خلاصه عمر و نقد اوقات صرف صحبت و خدمت علماء و فضلا و صلحا و اتفيا نموده
تهران: مجلس: شماره نسخه:834
آغاز: برابر
بی کا، تا 1108ق؛ اصل این نسخه کهنه و شاید خط همان اوان تأليف است ولی دو برگی از آغاز و به برگی از انجام آن نونویس و در آخر آن این رقم «18»، که با توجه به سال تأليف تقریبی مردد میان 1180 و 1108 خواهد بود نگاشته شده که با توجه به مشاهده نسخه سال 1108 ترجیح دارد، کاغذ. حنایی جلد میشن دور تیماج، 609 گ، 11 سطر، قطع وزیری، اندازه: 16×26 سم [ف: 3- 43]
احسن السنن / اخلاق/ فارسی
ahsan-os-sonan
یزدی، حسن بن احمد، - 1359 قمری
yazdı, has an ebn-e mohammad ( - 1940)
وابسته به تفصيل وسائل الشيعة الى تحصيل مسائل الشريعة = وسائل الشيعة؛ حر عاملی، محمد بن حسن (1033-1104) تاريخ تأليف: 1353ق ترجمه آداب و سنن و مستحباتی است که در ابواب مختلف کتاب وسائل الشيعد موجود است.
[الذربعة 444/22 ]
قم ؛طبسی: شماره نسخه: 382
آغاز: بسمله حمدله و صلى الله ... و آله الطاهرين و اللعنة الدائمة على اعدائهم اجمعين ... و بعد الأحقر سید حسن یزدی خدمت اخواني المؤمنین عرض می کنم که زمانی سیر در کتاب وسايل الشيعة کردم، انجام: و النظر الى المصحف عبادة ... و النظر الى آل محمد عبادة والصلوة والسلام على محمد و آل محمد
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1353ق، 36گ، 21 سطر، اندازه: 16×20/5سم [ف مخ: 1- 18]
«احسن القصص » بحر الدرر
«احسن القصص » احسن البيان في تفسير القرآن
« احسن القصص » يوسف و زلیخا
احسن القصص / تاریخ / فارسی
ahsan-ul-qişas
تتوی، احمد بن نصر الله، - 996؛ قمری
tatavī, ahmad ebn-e nasr-ol-lāh ( - 1588)
وابسته به: تاريخ الفي = تاریخ اکبری؛ تتوی، احمد بن نصر الله ( - 996 )
گزیده تاريخ الفی است. در قرن سیزدهم احمد فرزند ابوالفتح شریف حایری اصفهانی در آن دست برده و به نام خود ساخته است.
آغاز: بسمله. از جمله وقایع سال سیصد و یکم از رحلت، فوت زجاج نحوی است که یکی از مصنفات او کتاب معاني القرآن است که مقبول جميع علماست.
[منزوی 4091/6 4093؛ ذریعه 288/1 ؛ فهرستواره منزوی 563/1 ]
شرح و حواشی:
1- احسن القصص و دافع الغصن = حشمت شاهی شرق؛ حائری، احمد بن ابوالفتح (-13)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :328/5 - فيروز
آغاز: برابر
گزیده وقایع سیصد و یکم است تا سیصد و نود و یکم: كا: سید علی، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج سیاه یک لا، 21ص (18- 38)، قطع: بياض رفعی، اندازه : 12×24سم [ف: 21 -295]
احسن القصص = يوسفيه / تفسير/ ترکی -فارسی
ahsan-ol-qesas = yūsofiye
موسوی خوئی، ابوالقاسم بن علی اصغر، ق 13 قمری
mūsavī zī'ī, ab-ol-qasem ebn-e 'alí asqar (-19c)
تاريخ تأليف: 25 رجب 1318ق
شامل تفسير سوره یوسف (علیه السّلام) و شرح حالات حضرت يوسف و تطبیق آن با حالات سید الشهداء (علیه السّلام)، این نسخه مسوده كتاب بوده و مصنف موفق به تنظیم آن نشده لذا در مقدمه ترتیب کتاب را در یک «مقدمه» و چهارده «مجلس» ذکر می کند اما در تألیف این جلد را در 36 «مجلس» قرار داده و وعده کرده که بقیه مجالس را به آن ملحق کند. در آخر هر مجلس اشاره ای به مصیبت کربلا می کند.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد ... که بعد از اتمام مجموعه خود «بهجة القلوب» که مشتمل و احوالات مختار و بعضی از خونخواهان سرور ابرار امام حسین بود
ص: 139
چاپ: تبریز، 1323
1. خوی: نمازی شماره نسخه: 485
آغاز: مسوده کتاب یوسفیه از تألیفات أقل الحاج و السادات میر ابوالقاسم بن غفران پناه حاج میر علی اصغر خویی... مشتمل است بر مقدمه و چهارده مجلس و یک خاتمه ]، أما المقدمه در بیان احسنیت و وجه تسمیه او به احسن القصص و سبب نزول سوره یوسف؛ انجام: یوخ نقاب و معجریم *** قیل تدارک من غریبه یاندییا حسین. تتمه کتاب باید به اجزاء دیگر مسطور شده باین جلد ملحق شود انشاء الله.
خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای ساده، مختلف السطر، اندازه: 17×21سم [ف:- 251]
قم مرکز احیاء شماره نسخه: 541
نسخه اصل: همان نسخه بالا، خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا: مسودہ مؤلف؛ 363ص [عکسی ف: 2- 130]
2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12943
آغاز: برابر؛ انجام: یوسف نقاب از روی خود برداشته چون لمعه نور جمال با کمالش بر روی آن طفل افتاد في الفور چشمش روشن شد و معجزه دیگری تعبیر خواب بود. تمت.
خط: نستعلیق، بی کا، تا پنج شنبه 7 ذیحجه 1321ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای ضربی مجدول با ترنج و سرترنج و گل و بوته، 174گ ، 17 سطر (12/5 × 15/5 )، اندازه: 17/5 × 21/5 سم [ف: 32 -829]
احسن القصص = تفسير سورة يوسف / تفسير / عربی
ahsan-ul-qışaş
نقوی نصیر آبادی، علی محمد بن محمد، 1260 - 1312 قمری
naqavī nasīr-ābādī, 'alí mohammad ebn-e mohammad (1844 - 1895)
کتابی مفصل و مفید در تفسیر سوره مبارکه یوسف است. مؤلف پس از ذکر بخشی از آیات به تفسیر و توضیح آنها پرداخته است و روایات وارده و اقوال علما را نقل نموده و به رد و ایراد و جرح و تعدیل آنها پرداخته است و به مباحث کلامی و اعتقادی پیش از سایر مباحث عنایت دارد. نامبرده با استناد به آیات و روایات می گوید علم غیب به طور استقلال مختص ذات باری تعالی است و هیچ فرشته مقرب، نبی مرسل و امام معصوم از چنین علمی بهره ای ندارد. مؤلف به آنچه از منابع، اعم از تورات یا سایر کتب که دست یافته روایت کرده و با اسرائیلیات پاسخ قاطع داده ولی خود نیز از نقل اسرائیلیات مبرا نمانده است.
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 24571
آغاز: و جعل الجنة مثواه والله الموفق و المعیں ... تقدمة روينا عن الصادق عليه السلام أن من قرأ سورة يوسف في كل يوم او في كل ليلة بعثه الله يوم القيمة و جماله على جمال يوسف و لايصيبه فزع يوم القيمة و كان من اخبار عبدالله الصالحين، اقول لعل المراد انه يكون جماله يوم القيمة على نحو من جمال یوسف او اعلى منه و لاغرو فقد قيل ع (كذا) کرم او بهانه می خواهد انجام: يقوله عز من قائل و نحن اقرب من حبل الورید فتدبر.
موجودی تا آیه 52 می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 14؛ افتادگی
آغاز و انجام؛ اهدایی رهبری، اسفند 1376 کاغذ: نخودی، 248گ، 15 سطر، اندازه: 17×24/5سم [ف: 22- 19] و [اهدانی رهبر: 1 علوم قرآن 61]
احسن القصص = داستان یوسف / داستان -
ahsan-ol-qesas = dāstān-e yūsof
تهران دانشگاه شماره نسخه: -9644
خط: نستعلیق، کا: رمضان ، تا: قرن 12 و 13، کاغذ: هندی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنجی مقوایی، 313گ، 13 سطر (8×16)، قطع: وزيري، اندازه: 15×26سم [ف: 17- 443]
احسن القصص / تفسير / فارسی
ahsan-ul-qisas
تاريخ تأليف: حدود 470ق
قصة يوسف است.
تهران: دانشگاه شماره نسخه : 505 : -ف
نسخه اصل: چلپي عبدالله ش 19؛ خط: نسخ، كا: عبد اللطيف بن احمد، تا: جمعه 18 جمادی الثانی 656 و 22 رجب 667، در آخر آمده « تمت الكتاب احسن القصص في يوم الجمعة وقت الضحی الثامن جمادی الثانية لسنة ست و خمسین و ستمائة صاحبه و مالکه و کانیه اصغر خلق الله محمد بن محمد بن ابراهيم المقيم بکوشک رجاباد من المرود تمت السرقی»؛ افتادگی: آغاز (32 صفحه)؛ نخستین برگ الحاقی و متعلق به این کتاب نیست؛ 213گ، 19 سطر (فیلم ها ف: 1-5]
احسن القصص / تفسير / فارسی
ahsan-ul-qişas
به نظر می رسد أحسن القصص تألیف معین الدین بن حاج فراهی هروی معروف به ملا مسکین باشد. این کتاب در نهروان به همین نام و در هند به نام «تفسير نقره کار» چاپ شده است.
یزد: وزیری: شماره نسخه: 3412
آغاز: عليه السلام مر يوسف را عليو السلام لا تقصص رؤیاک على اخوتک کش احد عشرد و اسم است با یکدیگر ترکیب یافته
ص: 140
و هر دو اسم مبنی بر فتح آمد؛ انجام: و صباح او در آن اوقات مطلقا به گوش اهل فساد و صلاح نرسد و چون ایام سلطنت آن
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام، اهدایی مؤسسه کاغد سمرقندی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی ضربی، 377گ، 17 سطر (10×21)، اندازه: 16×28سم [ف: 5 -1643]
احسن القصص و دافع الغصص = حشمت شاهی / داستان- فارسی
ahsan-ol-qesas va dāfe'-ol-qosas = hešmat-e šāhī
شریف حائری، احمد بن ابوالفتح، ق 13 قمری
šarīf-e hā'erī, ahmad ebn-e ab-ol-fath ( - 19c)
وابسته به: احسن القصص؛ تتوی، احمد بن نصر الله (-996)
اهدا به: برای میرزا فرج الله اردلان وزیر کردستان و سنندج تاريخ تأليف: 1249ق، گویا احمد شریف می خواسته این کتاب را به صورتی در آورد که هر فقره و عنوان آن برای یک مجلس خوانی (با منبر) آماده و مناسب باشد. در ذیل حوادث سال 409 پس از نقل سرمای سخت عراق و یخ بستن دجله مانند جیحون، از سرمای سخت و یخ بستن آب ها در بندر بوشهر به سال 1326 که خود شاهد آن بوده یاد کرده است و خود را در اینجا «متتبع» خوانده است. دیباچه آن در نسخه ها گوناگون است در برخی نسخه ها آمده که برگرفته از «تحفة الأبرار» آقا علی بن محمد جعفر بهبهانی است و در برخی، به تاريخ الفي تصريح دارد به هر صورت متنی برگرفته از کار دیگران است که برای اهل منبر ساخته شده است. عده ای معتقد اند که همان کار احمد بن نصر الله تتوی ( 996ق) است که با دستبردگی هایی به نام خود کرده است. «احسن القصص» تتوی برگزیده تاريخ الفی است که معرفی آن گذشت.
در مقدمه آن در برخی نسخه ها آمده است که: «العبد الراجی احمد بن ابی الفتح الشريف الحائري الأصفهانی در حین کتابت تاريخ الفی که جامع جميع تواريخ و اخبار و وقایع سلاطين ذوي الاقتدار از زمان اتفاق امت در سقیفه إلى يكهزار سال ... و در سنه هزار در هند جمع شده، در این اوقات که سنوات یکهزار و دویست و پنجاه و کسری است، این ذره بی مقدار مکرر آن نسخه را که قریب یکصد و هشتاد هزار بیت است نوشت. بحدی که تمام مطالب و مضامین آن من البداية إلى النهاية حفظ شده ، چون بجهت طول و بست آن، مطالب کلیه بزودی دستگیر نمی شد، لهذا معظم امورات و سير و مضامین و مطالب دلنشین و حادثات زمان سلاطین با عزو تمکین را مختصر نموده بوضعي خوش و روشی دلکش درین وجيزه جمع آوردم، چون آرایش این سفینه و ستایش این بی قرینه از احوال هر گونه مجالس بهشت شیم و رویداد عمده حوادث و سوانح عالم و چگونگی گزارش حکام و سیرت سلاطین و وزرای محتشم و ارباب حل و عقد بود. مسمی به احسن القصص و دافع الغصص نمود».
دارای یک مقدمه و چند موضوع: 1. مقدمه؛ 2. قصه یوسف (علیه السّلام) با ذکر آیات مربوطه و اخبار و احادیث و حکایات متفرق و متناسب تحت بیست «عنوان» با 3. قصه ابراهیم (علیه السّلام)؛ 4. قصه لوط پیغمبر (علیه السّلام)؛ 5 قصه فرعون و موسی (علیه السّلام) تحت شانزده «عنوان» 6. قصه بلقيس
و سلیمان (علیه السّلام) ؛ 7. قصه ارمیا پیغمبر (علیه السّلام) ؛ 8. قصه بخت النصر، 9، قصه زکریا پیغمبر (علیه السّلام)، 10، قصه یحیی (علیه السّلام)؛ 11. قصه ذوالقرنین؛ 12، قصة لقمان حکیم؛ 13. قصة خضر و الياس (علیه السّلام) به 14. قصه يسع (علیه السّلام) : 15، قصة اصحاب الرقيم؛ 16. قصه اصحاب الكهف، 17. قصه عزیز پیغمبر (علیه السّلام)؛ 18. قصه دانیال پیغمبر(علیه السّلام) ؛ 19. قصه بناء بيت المقدس؛ 20. قصه بئر معطله؛ 21. قصه شهر سبا؛ 22. قصه تبع بن مصدع بن ورع؛ 23. قصه رفع عیسی (علیه السّلام) به آسمان 24. مطالبی متفرق در ذکر حكما و سلاطین عجم تحت دوازده «عنوان».
آغاز: بسمله بیا و بنگر اگر چشم خرده بین داری ***که سنگ ریزه بطحا عقیق و مرجان است. العبد الراجی احمد بن ابوالفتح الشريف الحائري الأصفهانی معروض می دارد که ... طالب کتابی شدم که منتخب و مجموعه کلیات امور ... باشد ... تا اینکه ... زیارت کتاب مستطاب «تحفة الأبرار» ... مشرف شدم سيما جلد سیم آن کتاب ... مسمی بجلد عامه و خاصه
العبد الراجی احمد بن ابوالفتح الشريف الحائري الأصفهانی معروض می دارد که نظر بشوق بسیار بمطالعه سپر و تواریخ ... طالب کتابی شدم که منتخب و مجموعه کلیات امور و عوارض روزگار ... باشد
انجام: بخلوت و ریاضت مشغول شد و بواسطه مجاهدت روشنائی بهم رسانید و بدین واسطه مشهور آفاق شد این کتاب بدينجا ختم شد، و الله اعلم بالصواب و الله المعين.
[الذريعة 288/1 ، اعیان الشيعه 306/10- 308؛ استوری 121/1 ؛ منزوی
/4091 4093؛ فهرستواره منزوی 3/ 1534]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه :6568
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج حنایی عربی مقوایی، 378گ، 21 سطر (10×19)، قطع: وزيري، اندازه : 16×27سم [ف: 16- 299]
2. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 7361
از اجتماع در سقیفه است تا بخشش پادشاه (تهماسب) و آبادی مملکت در 982 و مردی و فوت طالع در 994؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: حنایی ضربی مقوایی، 302گ، 19 سطر (11/5×21 )، قطع: وزيري، اندازه : 17/5×28/5 سم [ف: 16 -521]
3. تهران: دانشگاه شماره نسخه :2557
آغاز: برابر؛ انجام: که دیگر بار ایران زمین نگردند، لقد كان في قصصهم عبرة لأولي الألباب در عنوان: عزم و حزم پادشاه در دفع
ص: 141
دشمن)
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، برای میرزا فرج الله وزیر و صاحب اختيار الكای سنندج و کردستان، مهر: «محمد على الرضوی» و «یا على ادرکنی»؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی ضربی مقوایی، 281گ، 27سطر (11×21/5)، اندازه: 18×29/5سم [ف: 10- 1619]
4. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 1523
آغاز: برابر انجام: ان تنزهوا عن معاصي الله يحببكم اللهو خود به جنگ لشکر رومی رفته، بعد از تلافی فریقین لشکر رومیه فرار .. در ذکر وقایع افغانها در اصفهان پایان یافته؛ خط: نستعلیق، بی کا تا قرن 13، افتادگی انجام کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبر تیره زرکوب مقوایی، 319گ، 19 سطر، اندازه: 17×28سم [ف 3- 55]
5. تهران: ملی، شماره نسخه: 13
آغاز: برابر، انجام: الحريص محروم، البخيل مذموم، الياس حر، اليقين نور، الايثار فضيلة، الاحتكار رذيلة، العلم ينجيك الجهل بردیک
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج، مشکی، ترنج و نیم ترنج دار ضربی مقوایی، 300گ، 27 سطر (11/5×21 )، اندازه: 17/5× 28/5 سم [ف: 1- 120]
6. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1501
آغاز: برابر، انجام: اذا كنت جاهلاً فتعلم و اذا سئلت عمالا تعلم فقل الله و رسوله اعلم
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13 صفحه آخر نونویس؛ مهر ناصرالدین شاه کاغذ: فرنگی، جلد: روغنی یوم ماشی با ترنج و نیم ترنج عطف تیماج سیاه مقوایی، 285گ، 27 سطر (11/5×21 )، اندازه: 19×29/5سم [ف : 4-1 ]
7. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 4169
آغاز: برابر، انجام: بعد ازین شکست سالها گذشت که دیگر روسیه یاد ایران زمین بخاطر نیاوردند لقد كان في قصصهم عبرة لأولي الألباب [آخر این نسخه 16 سطر از دو نسخه دیگر اضافه دارد و به جنگ شاه عباس ماضی با لشکریان روس و راندن ایشان از خاک گیلان پایان می پذیرد ].
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ واقف: نایینی، کاغذ: سفید، فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج ضربی، 328گ، 24 سطر (9×15/5 ) اندازه: 15/5×22 سم [ف 7- 8 ]
8. تهران مجلس، شماره نسخه: 5603
آغاز: برابر جلد سیم از احسن القصص حشمت شاهی که این اقل الخليقه ... احمد الشريف از تتبع تفاسیر و تواریخ در مقام جمع و تنقیح آن برآمده الحق هر سخنش لايق محفلی است و هر کلامش قابل مجلسی امید که مقبول طبع اشرف گردد، سرگذشت عهد گلزار از نطیری بشوند عندلیب آشفته تر میگوید این افسانه از سخنان ابو العباس انجام: رساله ایست مسمی بمیزان الحكم در بیان یافتن قیمت جیزهای مرصع ... دیگری رساله ای مشهور بلوازم الامکنه. در یافتن فصول اربعه.
نسخه حاضر از سال های خلافت منصور دوانیقی آغاز شده و تا سر گذشت آلب ارسلان و حوادث 450ق است؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ افتادگی: انجام کاغذ: فرنگی سفید، جلد گالینگور قرمز عطف و گوشه میشن یشمی، 178گ، 16 سطر، قطع: خشتی، اندازه:14×21سم [ف: 17 -58]
9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 7108
آغاز: برابر انجام: هر یک از شاهزادگان عظام تصنيف شود بطریقی که گلشن محمود ورقی از آن گلستان باشد. ان في قصصهم عبرة لأولي الألباب.
خط ثلث، بی کا، تا: 1249ق؛ مصحح، دارای مهری که به احتمال زیاد مهر محمد جعفر بن محمد علی بهبهانی صاحب تحفة الأبرار است که این کتاب مقتبس از آن می باشد؛ جلد: تیماج قهوه ای ترنج با سر با نقش گل و بوته مجدول، 308 گ، 27 سطر، اندازه: 18×28/5سم [ف: 25 -121]
10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :4168
آغاز: برابر؛ انجام: اهل قلعه و شاهزادگان بسلامت بیرون آمدند.
خط: نستعلیق، کا: فریدون میرزا، تا 1356ق؛ واقف: نایینی کاغذ: سعید فرنگی آهار مهره، جلد. تیماج ضربی قهوه ای، 295گ، 19 سطر (11×21/5)، اندازه:
29/5x16سم [ف: 7- 7]
11. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7818
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258ق، برای خانلر میرزای احتشام الدوله دارنده آن؛ از کتاب های اهدایی آقای حسن علی غفاری معاون الدوله کاشانی است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: فرنگی ساز ضربی، 327 گ، 21 سطر (17×22)، قطع: رحلی، اندازه: 11×21/5سم [ف: 16- 714]
12. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3941
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ربيع الاول 1259ق، برای سلطان مراد میرزای قاجار؛ کاغذ: کاغذ، فستقی، جلد: میش قهوه ای ضربی، 348گ، 29 سطر، انا۔ از: 8/2×29/3سم [ف: 2- 10]
13. تهران: سپهسالار شما ره نسخه: 7219
آغاز: برابر، انجام: ان تنزهوا عن معاصي الله يحببكم الله.
خط: نسخ، كا: آقا بابا پسر محمد مهدی شهمیرزادی، تا: 4 شنبه 28 رجب 1360ق، نویسنده در پایان، گفتاری درباره و« تاريخ الفي» دارد، کاغذ: فرنگی سفیان، جلد. روغنی با ترنج، 271 گ ، 25 سطر، اندازه: 20×30سم [ف: 4 -56]
مشهد، ادبیات، شماره نسخه :2859-عکس
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 3- 224]
تهران، دانشگاه شماره نسخه: 286- عکس و 2861-عکس و 2862-عکس و 2863-عکس و 2864-عکس و 2865-عکس
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فيلم ها ف: 3- 224]
تهران: دانشگاه شماره نسخه 2859 -ع و به تر 2860 -ع و 2861 -ع
نسخه اصل: همان نسخه اصلی بالا [ فيلم ها في: 1- 5]
14. تهران: ملک شماره نسخه: 4074
ص: 142
خط: نسخ، بی کا، بی تا، با اجازه ای به خط محمد بن على نقی جواد در
1288 به خط شکسته؛ کاغذ: فستقي، جلد: میشن سیاه ضربی، 407گ ، 19 سطر، اندازه: 14/9×21/6 سم [ف: 2- 10]
15. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 4073
آغاز: بسمله، بیا و بنگر اگر چشم خوردبین دارى العبد الراجی احمد بن ابوالفتح، انجام: شاهزادگان به سلامت بیرون آمدند و السلام علیکم و رحمة الله و بركاته
خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم، تا: 1298ق، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج، 21سطر (12×22)، اندازه 23×35سم [الفبائي ف: 24]
16. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه : 8- ق/ 407
آغاز: تا دیدار حال ایزدی در آید هر چند کاروان بكنعان نزدیکتر می شد، یعقوب در عشق واله تر میشد؛ انجام: ملک (تع) او را در بدایت محنت داد و در آن محنت صبر کرد حق (علیه السّلام) در ضمن آن صبرش عزو لایت داد انا..
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در صحافی مقداری از اوراق کتاب پس و پیش شده؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای، 118ص، 19 سطر (
9×14/5 )، اندازه: 13/5 × و 5/ 18 سم [ف: 2- 5 ]
17. تبریز؛ ملی: شماره نسخه: 3159
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به استناد آغاز آن مؤلف مشخص گردید؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، قسمتی از مطالب کتاب در هم است و کتاب با خط پنج نفر و در روی پنج نوع کاغذ مختلف نوشته شده است؛ کاغذ: مختلف، سمرقندی و فرنگی، جلد: جرمی، 256 گ، 17۔ 18 سطر، اندازه: 16/5 ×22سم [ف 1- 20]
احسن الكبار في معرفة الائمة الاطهار / تاریخ معصومین / فارسی
ahsan-ol kebār fi ma'refat-el a'emmat-el athār
حسنی ورامینی، محمد بن ابی زید، ق8 قمری
hasanī varāmīnī, mohammad ebn-e abī zeyd (- 14c)
تاريخ تأليف: 743ق؛ محل تأليف: فيروزان (فیروزان)
هفتاد و هشت باب است در احوال و فضایل و احتجاجات و معجزات و تاریخ ولادت و وفات ائمه طاهرین (علیه السّلام). در این کتاب ادله فراوانی از کتاب و سنت و عقل در امامت و پاسخ مدعیان امامت آورده است. این کتاب بنا به گفته مؤلف به درخواست جماعتی از دوستان و محبان خاندان اهل بیت تأليف شده و در الذريعة گوید که به دستور شاه طهماسب صفوی نوشته شده، اما این گفته درباره تلخيص احسن الكبار زواره ای درست است نه این کتاب.
از متن کتاب برمی آید که مؤلف در سال های 743-741 به نگارش و تنظیم آن اشتغال داشته است. وی در باب چهاردهم بدعت هفتادم می نویسد: «در دیباچه کتاب نام این رساله جلالیه کردم اما در واقعه پیری بنده را گفت که این رساله را احسن الكبار نام کن چون این سخن از غیب آمدم اشاره وی قبول کردم». علی بن حسن زوارهای (زنده در 947) به دستور شاه طهماسب این کتاب را تلخیص و مطالبی بر آن افزوده و به «لوامع الأنوار الى معرفة الأئمة الأطهار» نامیده است.
آغاز: سپاس و حمد آفریدگاری که منزه است از کل اشيا کس بدو نماند واو بکس نماند الاية ليس كمثله شي وهو السميع البصير ... اما بعد بدانکه جماعتی از دوستان که جلیس و انبس این ضعیف بودند ... ازین کمترین درگاه العبد الكاتب المترجم محمد بن ابی زید عربشاه بن أبي زيد الحسني العلوي الور امینیعفا الله عنهم در خواستند که البته انتخابی روشن از کتب علماء سلف در امامت ایشان بیان کن چنانکه بفهم عوام برسد این ضعيف ... خواستم که مختصری بنیاد نهم عروس غواص خاطر نگذاشت و در بحار فکر غوطه خورد چندان در لالی بدست آورد که دو مجلد تحمل آن نتواند کرد و اسم این رساله را احسن الكبار في معرفة ائمة الأطهار کردم ... در هفتاد و هشت باب اكنون مبدا کنیم بفهرست این رساله ...
انجام: لاجرم در بحار فکر غواصی کرد چند در لالی بدست آورد و از کتب علماء سلف که آنرا در سلک عبارت کشیده اند استخراج کرد ائمه دین و علماء يقين اند كثر الله ... تم بالخير و الاقبال.
چاپ: آقای سعید وزیری، نقد و تفسیری از آن را در دانشگاه آزاد ورامین در سال 1374ش، ارائه و در 83 ص ارائه کرده است. ولی اصل کتاب چاپ نشده است.
[ ذریعه ج 288/1 و ج 361/18 روضات الجنات ص 394؛ نامه 251 و 258؛
مجله ادبیات مشهد س 7 ش 4 راهنمای کتاب 8706/17 ؛فهرستواره منزوی
3/ 1536 و 76/9 ؛]
1. تهران؛ ملت، شماره نسخه: 4159
آغاز: ... در یک قشر گرد کان تواند نهاد... اما بعد بدان... ازین کمینه ... الكاتب المترجم محمد بن أبي زيد (كذا) بن عربشاه بن أبي زيد الحسینی (كذا) العلوي الورامینی ... درخواستد؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: خصر شاه، تا 5 رمضان 948ق؛ افتادگی آغاز ؛کاغذ: کاغذ ترمه، جلد میشن سیاه، 572گ، 19 سطر، اندازه : 24/3 ×35سم [ف:2- 11] 2. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه: 768
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: غیاث الدین بن علاء الدين الكاتب، تا: 974ق ؛ نسخه به سالهای 1282 و 1322 به ترتیب از عرض کتابخانه مبارکه گذشته است، مجدول زرین بند لاجوردی است در پیشانی صفحه اول یک کتیبه مذهب منقش در زمینه لاجوردی و طلائی به سبک کار هرات طرح است؛ مهر ناصرالدين شاه کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوای روکش چرم لاکی، 1495ص، 17 سطر ،
ص: 143
قطع: وزيري، اندازه: 25x18/5 سم [ف: 5-4]
3. تهران سلطنتی شماره نسخه: 768
آغاز: برابری انجام: تمت الكتاب بعون الله الملک الوهاب في شهور اربع و سبعین و تسعمائه كتبه احقر العباد غیاث الدین بن علاء الدين .....
خط: نستعلیق خوب، کا: غیاث الدین بن علاء الدین، تا 974 ق؛ مجدول زرین لاجوردی است، در پیشانی صفحه اول یک سرلوح مذهب به طرح نیم ترنج در متن لاجوردی و طلاپوش با اسلیمی و گل های ریسه ای الوان دارد. مهر: ناصر الدین شاه، مشير السلطنه، حسین بن هدایت الله، محمد رضا الحسینی کاغذ: دولت آبادی جلد مقوای روکش تیماج قهوه ای، 1495ص، 17 سطر، قطع:
خشی، اندازه: 19×28سم [ف: 1- 9]
4. تهران سلطنتی: شماره نسخه: 2252
آغاز: برابر، انجام: چون مروان و پدر و برادرش و مثل ابوسفیان و عمرو بن عاص و معاوبه که بیست و هفت سال مصاف با امیرالمؤمنین علی کرده و بیست سال فرموده تا لعنت على كنند بر مناره ها و حسن بن علی علیها السلام را زهر داده است و امثال این کردارهای بدو امثال این منافقان .. تمت الكتاب بعون الله الملک العزيز الوهاب في يوم الاثنين ثامن عشرین شهر جمیدی الثاني سنة ثمان و ثمانین و تسعمائه الهجريه ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 988ق؛ افتادگی انجام؛ دارای 17 مجلس مینیاتور آب و رنگی به مناسبت مطالب مندرجه، نسخه حاضر در عصر سلطنت شاه طهماسب صفوی بوجود آمده، تاریخ ورود این کتاب به کتابخانه مبارکه 6 ربیع الاول 1202 بوده و در سنوات 1282 و 1322 به تربیت از عرض گذشته است، مجدول زرین و رنگین است در صفحه اول متن و حاشیه مذهب مرصع منقش در زمینه های لاجوردی سیلو رنگ، مشکی و طلایی است، در هر یک از این دو صفحه 9 نیم عطر کتابت آغاز خطبه کتاب نوشته شده که بین السطور آنها طلا اندازی دندان موشی با گل و برگهای ریز الوان تزئینی شده و در چهار کتیبه مرصع صدر و ذیل در زمینه طلا کشیده به خط نسخ و سفیداب چتین رقم رفته است «تاریخ حضرات ائمة المعصومین صلوات الله علیهم اجمعین العليين الطاهرين»؛ کاغذ: بخارائی، جلد: مقوایی روغنی بوم طلائی متن و حاشیه مذهب منقش، 746گ، 17 سطر، اندازه: 29×38سم [ف: 5-1 ]
5. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 2752
آغاز: حمدلله ... اما بعد این کتاب را مصنفش که محمد بن زيد ورامینی باشد مسمی کرد به احسن الكبار و مرتب ساخت او را بر هفتاد و هشت باب ... باب اول آنکه امام چگونه باید و صفات او؛ انجام: القصه و ما درین رساله بیان کردیم خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی انجام مجدول، 95 ورق در اواسط نونویس است؛ کاغذ: ترمه و آهار مهره فرنگی، جلد. روغنی، 426گ ، 20 سطر، اندازه: 18/8 × 31سم [ف:2- 10]
6. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4579-ف
خط: نستعلیق، کا: جلال الدين محمد جعفر بن على، تا: دوشنبه 2 صفر 1019 ق؛ سید محمد علی روضاتی [فیلم ها ف: 3- 74]
7. قم مرعشی شماره نسخه:4819
خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: محمد جعفر بن علی جلال الدین کمره ای، تا: دوشنبه 2 صفر 1019ق ؛روی برگی قبل از کتاب یادداشتی است از سید محمد على روضاتی اصفهانی؛ جلد: دو رو تیماج رو مشکی پشت قرمز، 493گ، 19 سطر، اندازه: 25x18سم [ف: 13- 20]
8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 22110
آغاز: برابر؛ انجام: ایک مجيب الدعوات و سلم تسليما ... سنة1032
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1032ق؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقواء 23 سطر، اندازه: 14×22 سم (رایانه)
9. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 3008/1
خط: نستعلیق، کا: ابو الحسن بهاری، تا دو شنبه صفر 1045 تا 9 رجب 1049؛ عبارت های عربی نسخ؛ جلد. تیماج مشکی، 353گ (1پ -353ر) 25 سطر، اندازه: 22×34سم [ف: 8 -182]
مشهد: الهيات، شماره نسخه 30 عکسی و 4 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل همان نسخه بالا [ف:3- 1278]
10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2460
خط: نسخ، كا: محمد صادق بن حسین گیلانی، تا دوشنبه 20 ربیع الاول 1074ق؛ تملك: محمد هرندی به تاریخ 1375؛ جلد: تیماج قهوه ای، 459 گ، 23سطر، اندازه: 22×36/5 سم [ف: 7- 55]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:15212
خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 12 [مخنصرف: 32]
12. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2653
آغاز: برابر انجام و مهلت داد تا کتاب احسن الكبار في معرفة ائمة الأطهار تمام شد بعون الله تعالى
خط: نسخ و نستعلیق، كا: محمد نصیر بن آقا محمد، تا 10 ربیع الأول 1103ق، مصحح، تملک : «محمد رضا بن عبدالرضا»؛ مهر: «عبده الراجی حسنعلی الحسینی»، (بیضوی)؛ جلد: تیماج زرشکی بدون مقوا، 305گ، 33 سطر، اندازه: 24×37سم [ محدث ارموی مخ: 1- 68]
13. مييد؛ مخطوطات و اسناد میید؛ شماره نسخه: 26/4
باب سی و هشتم از کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای ترنج دار، 21 سطر، اندازه: 21٫5x15سم [ف: 33]
14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/ 750
آغاز: برابر، انجام: و نمیدانم از که فرض کرده بود در عروسی من جلد دوم، از باب بیست و سوم تا آخر کتاب، خطبه کتاب در آغاز این نسخه گذاشته شده است؛ خط: نسخ، كا: محمد بن حسین خراسانی کرمانشاهی، تا: 1257ق، جا: رشت، جلد: تیماج
ص: 144
مشکی، 140گ (1پ-140پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 2- 352]
15. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: - 749/1
آغاز: و این کتاب مبنی است بر هفتاد و هشت باب ... باب اول در ذکر آنکه امام چگونه باید انجام: و با جمع اصحاب و بنو هاشم بخانه رفت و نواصب قوت گرفتند.
جلد اول، نا باب بیست و دوم، خطبه را ندارد؛ خط: نسخ، كا: محمد بن حسین خراسانی کرمانشاهی، تا: 25 شعبان 1259ق؛ جلد: تیماج مشکی، 190گ (1پ-190ر) ، اندازه:15×21سم [ف: 2- 350]
16. قم فیضیه شماره نسخه : 142
از باب ششم تا هفتادم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 180 گ، ، 24 سطر، اندازه: 19×28سم [ 2- 8]
17. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 4610
خط: نسخ؛ی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام مصحح: جلد: تیماج مشکی، 465 گ، 25 سطر، اندازه: 23×37/5سم [ف 12- 175]
احسن ما سمعت = سحر البيان = اللآلي و الدرر = الاعجاز و الايجاز = محاضرات ثعالبی / ادبیات/ عربی
ahsan-u mā sumi'at = sihir-ul bayān = al-la'ālī wa-d durar = al-i' jāz wa-1 ījāz=muhadrāt-u ta'ālibī
ثعالبی، عبدالملک بن محمد، 350 - 429 قمری
sa'alebi, 'abd-ol-mal ek ebn-e mohammad (962 - 1038)
کتابی معروف و مفصل در کلمات و جملات بلاغت آمیز که از آیات قرانی و احادیث نبوی و بزرگان سخن جمع آوری شده و در ده باب تنظیم شده است: 1. بعض ما نطق به القرآن من الكلام الموجز المعجز، 2. جوامع الكلم عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )؛ 3. ما صدر عن الخلفاء الراشدين من الصحابة والتابعين؛ 4. ما جاء منها عن ملوك الجاهلية؛ 5. روايع ملوك الاسلام و امرائه؛ 6 لطائف کلام الوزراء و غيرهم، 7، بديع كلام الكتاب وغيرهم؛ 5. طرائف كلام الفلاسفة و الحكماء و الزهاد و العلماء؛ 9. ملح الظرفاء و نواردهم و اخبارهم، 10، وسائط قلائد الشعراء و الكتاب.
نسخه ملی شامل بیست «باب» در فنون مختلف ادب بدین شرح است: 1. اقتباس؛ 2. مطالب مختلف؛ 3. سلطائيات؛ 4. اخوانيات ؛ 5. آثار العلويه در خورشید، 6. فصول سال 7. دهر و دنباء 5. امکنه . ابن 9. ذکر طعام و آنچه با آن می باشد؛ 10. شراب و متعلقات آن؛ 11. نساء و نسبت، 12. عزل المذكر؛ شباب و پیری 14. امراض و عبادت، 17. تهانی و تهدی؛ 18. مراثی و تغازی؛
19. خط و بلاغه؛ 20، فنون مختلفة الترتيب.
آغاز : قال العبد الفقير إلى الله ... فان القاضي الاجل السيد اطال الله تعالى و ان كان فريد الدهر و بدر الصدر كما انه في الكرم اول العقد و واسطة العقد فلابد لي مع مودته التي تتصل ...
چاپ: با تحقیق محمد صادق عنبر، مطبعة الجمهور، 1324ق، 192ص
[کشف الظنون 120/1 ]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 411-ف
نسخه اصل: ایا صوفيا ش 3796. در ده باب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6 و 7 106گ، 14 سطر (فيلم ها ف: 1- 370]
2. تهران: دانشگاه شماره نسخه:410-ف
نسخه اصل: ایا صوفيا ش 3795. ده باب؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد بن محمد بكری، تا پنج شنبه 13 شوال 721ق؛ افتادگی : آغاز [فیلم ها ف: 1 -370]
3. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 47
آغاز: بسمله، أما بعد حمد الله على الائه و الصلوه على رسوله المصطفى محمل و آله، انجام: جدول كالسيف منصلت بين الأشياء تسامی حوله.
در 20 باب ؛خط: نسخ کهن، بی کا، تا؛ قرن 18 افتادگی: آغاز مهر: ناصر الدین شاه کاغذ: اصفهانی، جلد: ابره کاغذی سجاف چرم قهوه ای مقوایی، 142 گ، 15 سطر ( 6×11/5 )، اندازه: 17/5x10/5 سم [ف: 7- 46]
4. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه:7209
آغاز: على سحر البیان و نظم المحاکی قطع الجمان و أخرجته في عشرة ابواب .. الباب الأول في بعض ما نطق به القرآن، انجام: ابو نصر الأبيوردی. قوله: لما رايت الزمان نکساً *** و كل رفع به اتضاع/ لزمت بیتی و صنت نفساً *** لها عن الذلة امتناع
خط: نسخ ترکستانی، بی کا، تان قرن 11، افتادگی: آغاز، کاغذ فرنگی سفید، آهار مهره، جلد. تیماج سرخ یک لا، 88گ، 17 سطر، اندازه : 14/5 × 20سم [ف: 4- 56]
5. تهران؛ مال؛ شماره نسخه: 900
خط: ثلث، كا: ثالث جوزاوی، تا: سه شنبه 26 ماهی از 1125ق؛ کاغذ: کاغذ فستقی استانبولی، جلد: عطف و گوشه میشن رویه ساغری، 132گ، 11 سطر، اندازه: 14/7×19/8 سم [ف 1- 59]
6. تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 957 ط
آغاز: برابر، انجام: کالعين لاتبصر ما حولها *** و لحظها يدرك ما یبعد
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ پشت برگ آغاز یادداشت ورود نسخه به کتابخانه است مورخ 1255ف، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی، 74گ، 17 سطر، قطع: وزيری کوچک، اندازه: 14/5 ×20/5 سم [ف: 24/2 - 85]
7. قم مسجد اعظم، شماره نسخه: 2261
آغاز: برابر؛ انجام: و قد فرغت من كتبة احسن ما احفظه من شروط هذا المؤلف لاشرف باسمه المعطر بذكره المبارك له في اوله واخره... وانا اسئل الله التوفيق لفرض خدمته و شکر نعمته بمنه وسعة رحمته و الحمد لله وحده
خط: نسخ، کا: سید علی حسینی تفریشی، تا: غره جمادی الاول
ص: 145
1255ق؛ صفحات مجدول شگرف و آبی، نسخه توسط شاهزاده سلطان مراد میرزا احتشام السلطنه بن عباس میرزا استکتاب شده است؛ جلد. تیماج قهوه ای با ترنج و سر مجدول گرهی، 143گ 17 سطر، اندازه: 13×22سم [ف مخ 1 -185]
احسن المجامع / تاریخ/ فارسی
ahsan-ol majāme
آقا بابا شهید محمد حسن بن حسینعلی، ق14 قمری
ādā bābā šahīd. mohammad hasan-e-bn-e hoseyn-'alī ( - 20c)
مجالسي است در حالات انبیاء از آدم تا خاتم، مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «فصل» و یک «خاتمه» ، مقدمه مشتمل بر یک «مجلس» ، و هر فصل دارای یکصد و یک «مجلس»ه و خاتمه در ده «مجلس» که مجموع مجالس آن سيصد و چهارده مجلس می باشد که ترتیب تمامی مجلدات به همین گونه است. آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد چنین گوید این عبد ذليل ضعیف خطا کار و این سیاه نامه تبه روزگار
1. گلپایگان؛ شهیدی، حاج آقا رضا، شماره نسخه: 1
آغاز: برابر
جلد اول، خط: نستعلیق، کاتب = مولف، تا: عید غدیر1305ق؛ در دوازده برگ اول فهرست مجالس و وقف نامه کتاب از مؤلف آمده است، در دو برگ مانده به آخر اشعاری از مؤلف در وقف نامه کتاب آمده است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 303گ ، 29 سطر، اندازه 22× 35/5 سم [کتابخانه های گلپایگان: ف : 209]
2. گلبایگان؛ شهیدی، حاج آقا رضا، شماره نسخه: 2
جلد دوم، مشتمل بر حالات حضرت فاطمه (علیها السّلام) و مطاعن خلفاء و فضائل و مناقب امیر المؤمنین و امام حسن مجتبی؛ خط : نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 368گ، 29 سطر، اندازه 22× 35/5
سم [كتابخانه های گلپایگان: ف: 210]
3. گلپایگان؛ شهیدی، حاج آقارضا، شماره نسخه:3
جلد سوم، مشتمل بر حالات امام حسین و خلفای بنی امیه؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 280گ، 29 سطر، اندازه 22×35سم [کتابخانه های گلپایگان: ف: 210]
4. گلپایگان: شهیدی، حاج آقا رضا، شماره نسخه: 4
جلد چهارم، مشتمل بر حالات امام زین العابدین تا پایان زندگانی امام عصر حجة بن الحسن عسکری (عجّل الله تعالی فرجه الشریف)، خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 301گ، 29 سطر، اندازه : 22/5×35/5سم [ کتابخانه های گلپایگان: ف: 210]
5. گلپایگان؛ شهیدی، حاج آقا رضا: شماره نسخه:5
جلد پنجم، مشتمل بر مباحث اخلاقی؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای دو رو، 340گ، 20 سطر، اندازه: 18×22سم و کتابخانه های گلپایگان: ف: 211]
احسن المسالک فی اخبار البرامک / تاریخ/ عربی
ahsan-ul-masālik fī axbār-il-barāmik
میلوي، يوسف بن محمد، ق 12 قمری
mīlavy. yusof-e bn-e mohammad (- 18c)
[فهرست عربی موزه بریتانیا ص 828 ش 1286؛ مجمع علمی 229/1 ]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3517- ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا 4642 .0r؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: [فيلم ها
ف: 2- 158]
احسن المصابیح / گوناگون / فارسی
ahsan-ol-masābīh
جنگ متفرقه، جامع: شیخ محسن و غیره.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 6361
آغاز: الرحمن الرحيم اما بعد چون تفکر در سیل ایجاد مستلزم کثرت عبادت انجام: در هر وقت از آن اوقات مترقب تغییری میباشند
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی آغاز؛ كاغذ: حنایی، جلد. تیماج، 26سطر (10×20)، اندازه:18×35سم (الفبائي ف: 24]
«الاحسن من شعر علی بن الحسن » اختيار البكر ...
احسن المنظوم = یوسف و زلیخا (منظوم) / ادبیات / فارسی
ahsan-ol manzūm = yūsof va zoleyxā (manzūm)
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 27660
آغاز: بسمله، اعظم للاسماء .. الحكيم هر که انار راه ایزد راه یافت، از کمال فيض بسم الله يافت، انجام شد بتوفیق خداوند لايتام، قصه یوسف يجمعه شد تمام، هر که ما را کند به نیکی یاد، نام او در جهان به نیکی باد غریق رحمت ... باری بیاد کاری با خط سیاه ... سنه 1321
خط: نستعلیق تحریری، کا: ملا رمضان على هروی، تا: 1321ق؛ کاغذ: نباتی، جلد. تیماج، 13 سطر، قطع رقعی، اندازه: 17/5x10/9 سم (رایانه)
احسن النخب في معرفة لسان العرب / ادبیات/ عربی
ahsan-un-nuxab fi ma'rifat-i lisan-il-'arab
طنطاوی، محمد عياد بن سعد، 1225 - 1278 قمری
tantāvī, mohammad ‘ayād ebn-e sa'd (1810 - 1862)
مجموعه ای است ادبی مشتمل بر ضرب المثل ها و منشئات خود و دیگران و اشعاری تاریخی و غیره که در رساله حاضر کاتب
ص: 146
برخی از مطالب آن را به گونه ای مختصر گرد آورده است.
[فهرست عربی مشار 25؛ الاعلام زرکلی 6/ 320]
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان): شماره نسخه: 146/10
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین گرگانی، تا: ربيع الثانی 1301ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 11 (489-499)، اندازه:13×20/5سم [ف: 107]
قم مرکز احیاء شماره نسخه: 2306/10
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف-6- 358]
« احسن وسیله » وسیله
احصاء الايقاعات / موسیقی - عربی
ihsa-ul-iqa' at
فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری
fārābi, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951)
در این کتاب آهنگهای مختلف طبقه بندی شده و درباره هر یک از آنها بحث می شود. در ضمن آن از اسحاق موصلی و منصور بن طلحه که از خنیاگران عصر عباسی بودند به دلیل نا آشنایی با آهنگ های موسیقی انتقاد می شود. او همچنین از کندی خرده گرفته که در اثر خود از ضرب ها و آهنگ هایی گفت گو می کند که همگی یونانی است و با آهنگ های اسلامی مطابقت ندارد.
چاپ: فرانكفورت، معهد تاريخ العلوم العربية والإسلامية، سلسلة علم الموسقي في البلاد الإسلامية، مجلد 3، مطبعة شتراوس، 1418ق.
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 262/7 -ف
نسخه اصل: مانیسا گنل ش 1705، خط: نسخ، بی کا، بی تا، مقابله شده؛ 31
ص (66 - 96)، 16 سطر [فيلم ها ف: 1- 445]
احصاء العلوم = مراتب العلوم / فهرست /عربی
ihsā”-ul ‘ulüm =marātib-ul ‘ulūm
فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری
fārābi, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951)
نام علوم و دانش هایی که در عصر فارابی تدریس می شده در این رساله آورده و مرتبه و فايده هر کدام را ذکر نموده است. رساله دارای پنج فصل است: 1. علم لسان، 2. علم منطق 3. علوم تعاليم ، 4 علوم طبیعی، 5. علم مدنی در بعضی از کتاب ها نام این رساله «مراتب العلوم» نیز ثبت شده است. این کتاب از دیرباز مورد توجه بوده زیرا از یک سو مبین وسعت دانش فارابی است و از سوی دیگر بیان کننده مفهومی است که از لفظ علم در آن عصر اراده می شده. فارابی در این تقسیم بندی شیوه ارسطو را پیش گرفته جز آن که دو علم دیگر یعنی علم فقه و کلام را که از علوم اسلامی است و در عصر او اهمیت بسزایی داشته بر آنها افزوده است.
آغاز: بسملة، ... قال: قصدنا في هذا الكتاب أن نحصي العلوم المشهورة علماً علماً و نعرف جمل ما يشتمل عليه كل واحد منها و أجزاء كل ما له منها أجزاء ... الفصل الأول في علم اللسان، علم اللسان في الجملة ضربان ..
انجام: و جایز ان يحمل الانسان على خط نفسه بالكذب و المغالطة كما يفعل بالنساء و الصيبان.
چاپ: شیخ محمد رضا شبیبی، سال 1340ق، مجله عرفان، چاپ صيدا، جلد چهارم، ص 20-11، 143 - 130، 257-241 چاپ کرده؛ دکتر عثمان امین، قاهره، 1931م، آنگل پلانسیه متن عربی آن را در سال 1932م در مادرید چاپ کرد؛ حسین خديو جم متن عربی را به فارسی ترجمه و سال 1348ش چاپ کرده است.
1. قم مرعشی شماره نسخه: 1457/7 عکسی
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل:گویا در کتابخانه دانشگاه پرینستون آمریکا خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7: 18ص (72-89)، 23 سطر [عکسی ف: 4- 307)
2. تهران: ملک: شماره نسخه : 18/ 1864
خط: نسخ، كا: محمد بن يوسف ابی عقیل نوقارینی، تا: 9 شوال 725ق؛ کاغد: دولت آبادی، جلد: میشن قهوه ای، 18 سطر، اندازه: 12×16 سم [ف: 5 -392] 3. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 22672
آغاز: بسمله و به ثقتی کتاب ابی نصر محمد بن محمد، انجام: و مراتبها الحمد لله رب العالمين بمنه
خط : نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [رایانه]
4. قم مرعشی شماره نسخه : 286/52
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شاہ مراد بن نقدعلی فراهانی ورامینی، تا: اوایل شوال 1072ق، در فهرست (1: 322) با شماره 286/24 آمده است؛ کاغذ: شرقی نخودی، جلد: دو رو تیماج رو مشکی ضربی پشت قرمز، 12گ (211پ-222پ)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5سم [میراث شهاب: 42 -138]
5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6511/9
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مصحح، در پایان امضای بلاغ تصحيح با نسخه ای قدیمی کتابت شده به سال 677ق دیده می شود، جلد: مقوایی ابر و باد عطف تيماج قهوه ای، 11گ (28پ-39پ)، اندازه: 14/5 ×22/5سم [ف:20- 87]
احصاء و حساب / رياضيات
ehsā' va hesab
تهران: مفتاح، شماره نسخه: 12/ 460
ص: 147
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 (نشريه: 7- 241]
احصائيه عباسی و مضافات و جزیره های قشم و لنگه و بنادر شیبکویه / جغرافيا / فارسی
ehsā'īye-ye 'abbāsī va mozāfāt va jazīre-ha-ye qeśm va lenge va banāder-e šībkūye
؟ سديد السلطنه، محمد علی بن احمد، 1291 - 1362 قمری
sadid-os-saltane, mohammad alī e-bn-e ahmad (1874 - 113)
گویا از سديد السلطنه، محمد عليخان
[فهرستواره منزوی 1/ 166]
تهران: دانشگاه شماره نسخه :9393/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 14، کاغذ فرنگی، جلد: مقوا، 33 ص (1-33)، 17 سطر (7×15)، قطع: ربیعی، اندازه: 16× 20سم [ف 17- 362]
احضار ارواح / علوم غریبه / فارسی
ehzār-e arvāh
تابعای خراسانی، میرزا غلامرضا
tābe'a-ye xorāsānī, mīrzā qolām rezā
مؤلف متخلص به تابعای خراسانی است. به نثر فارسی
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 1178/34
بی کا، تا: قرن 12؛ محشی با فهرست؛ کاغذ: سفيد و برخی رنگین، جلد. تیماج مشکی ضربی و مقوایی، 1ص (هامش 384) [سنا - ف: 2- 158]
احضار الحاكم خصم المستدعی / فقه / عربی
ihar-ul hakim xamn - al mustad
بهبهانی، عبد الله بن اسماعيل، 1262 - 1328 قمری
behbahānī, 'abd-o1-lāh ebn-e esmāʻīl (1846 - 1910)
تاريخ تأليف: جمادى الأول 1305ق؛
رساله ای استدلالی است در این موضوع که اگر مدعی درخواست احضار خصمش را از قاضی بکند، آیا واجب است قاضی درخواست او را برآورده کند؟
تهران: مجلس، شماره نسخه :8720/3
آغاز: فد يستشكل في فهم مراد الفقهاء رضوان الله عليهم بقولهم يجب على القاضي اجابة سؤال الماعی لو استعداده في أحضاره خصمه؛ انجام: و لقد كان المناسب استثنائه في ذيل استثناء دعوی الوصية و لكن قد انجزينا الكلام الي ما قد رأيت و الحمد لله أولاً و آخرا و ظاهراً و باطناً.
خط: نسخ، کا: اسد الله آصفی شوشتری، بی تا: جلد: تیماج قهوه ای با جدول کشی ضربی، 17گ (73پ-89پ)، 17 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 28 - 223]
احضار جن و پریان / متفرقه / فارسی
ehzār-e jenn va parīyān
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه - 8/ 3419
آغاز: بسمله. اول پیش پری گرفته رود؛ انجام: اجیبونی و اطيعونی.
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13 کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد : مقوا عطف تیماج مشکی، 6گ (126پ-131ر)، 10 سطر (4×9)، اندازه: 10×18سم [ف: 11 -2425]
احضار روح / علوم غریبه / فارسی
ehzār-e rūh
تهران: مفتاح، شماره نسخه: 461/23
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [نشریه: 7- 242]
احضار و بستن مردان و زنان / علوم غریبه
ehzār va bastan-e mardān va zanān
چند طريقه احضار و منطر و طلسم است. نویسنده در ذیل نسخه عقد اللسان گوید: مولانا فخر الدين در سر مکتوم آورده است که قریب صد نوبت این را تجربه کرده ام همیشه راست آمد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 553/5 - طباطبائی
بی کا، تا قرن 13 جلد: تیماج قرمز رنگ یک لا، 5گ (15پ۔ 19پ)، قطع: بياض رقعی، اندازه: 11×21/5سم [ف: 22- 258]
«احقاق الحق » تفسير القرآن الكريم
احقاق الحق / كلام و اعتقادات / فارسی
ihqaq-ul haqq
کاشانی، محمود بن محمد ابو القاسم، ق13 قمری
kāšānī, mahmūd ebn-e mohammad ab-ol-qasem ( - 19c)
تهران: مجلس؛ شماره نسخه:17674
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
احقاق الحق /کلام و اعتقادات / فارسی
ص: 148
ihqaq-ul haqq
همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر، 1239 - 1319 قمری
-hamadānī šayxī, mohammad bāqer ebn-e mohammad ja'far (1824 - 1902)
آن را به نام ظل السلطان ساخته و او را ظل رحمان می خواند، در یک «دیباچه» و «مقدمه» در 12 «مطلب» و سه «باب» در رد مسیحیت به فارسی. آغاز : الحمدلله رب العالمين ... و بعد چنین گوید ... محمد باقر ... که در این اوان محنت اقتران ... از سمت اصفهان به همدان رسید از جانب ... عباس قلی میرزا ... امر فرموده بودند مرا به جواب آن
[فهرستواره منزوی 76/9 ( 1نسخه) ]
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6417
خط: نسخ ،بی کا، تا: یک شنبه 16 جمادی الثانی 1301ق؛ با فهرست در آغاز، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، عطف تیماج ترکی، 152گ، 19 سطر (8×15)، قطع: ربعی، اندازه: 16×23سم [ف: 16- 262]
2. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2390/1
آغاز: برابر؛ انجام: من شهور سنه 1301 (یک شنبه 16 جمادی الثانيه)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، کاغذ: فرنگی، جلد: میشن قهوه ای، 15 سطر، اندازه: 14×32سم [ف: 6- 3]
احقاق الحق / كلام و اعتقادات / فارسی
ihqaq-ul haqq
بهبهانی، عبدالله بن محمد، - 1325 قمری
behbahānī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad ( - 1907)
تاريخ تأليف: 1311ق
در عقاید شیخیه و اثبات درستی و مطابقت آن با اصول مسلم اسلام و رد بر «هدية النمله» حاج آقا رضای همدانی که در آن عقاید شیخیه را نادرست و شیخ احسائی و رشتی کرمانی را گمراه خوانده است. مؤلف عباراتی از مشایخ فرقه را نقل و توجیه کرده است.
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين وصلى الله ... و بعد چنین گوید بنده جانی و اسير فاني عبد الله بن محمد البهبهانی که رساله مسماة بهدية النمله از آخوند ملا رضای همدانی واعظ بنظر رسید و در آن رساله مؤمنین و موحدین از موالين اهل بیت ابرار را نسبت بکفر و شرکت و خلاف ضرورت داده بود و علماء عظام چون شیخ مرحوم و سید مرحوم و آقای مرحوم
انجام: و ان اعمل صالحا شرفناه و قد فرغ من تصنيفه و تأليفه ... سنة احد عشر وثلاثمائه بعد الالف من الهجرة النبويه صلى الله عليه و آله
[فهرستواره منزوی 76/9 ]
تهران؛ مجلس: شماره نسخه:: 5606
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته ، كاتب = مؤلف، تا 1311ق، در پایان نسخه چند اجازهنامه اجتهاد از سید هاشم موسوی احسائی و شیخ محمد احسائی و سید محمد طاهر عرب به نام مؤلف (عبد الله بن محمد البهبهانی) به قلم دیگر نوشته شده، بر چند برگ اضافی اول چند نوشنه مختلف دیده می شود، کاغذ فرنگی نباتی رنگ، جلد: تیماج قهوه ای عطف و ترنج، 322ص، 14 سطر، قطع خشتی اندازه: 17/5×21 سم [ف: 17- 61]
احقاق الحق / کلام و اعتقادات/ عربی
ihqaq-ul haqq
حائری اسکوئی، موسی، 1379 - 1364 قمری
hā'erī oskā'ī, mūsā (1862 - 1945)
تاريخ تأليف: 22 ذیقعده 1327 ق، محل تالیف: کربلا
مؤلف پس از آن که کتاب «تنزيه الحق عن افتراء الخلق» را به فارسی در دفاع از کلمات شيخ احمد احسائی نگاشته بود، به درخواست برخی، کتاب حاضر را به عربی با اضافاتی در دوازده «مقاله» هر یک مشتمل بر چند «فصل»، گرد آورده است. عناوین مقالات: 1. المعاد، 4 ابطال القول بوحدة الناطق، 5. معنی کون الأئمة عليهم السلام علل الأربعة لكل الأشياء؛ 6. ما نسبه ملارضا الواعظ الهمداني في رسالته هدية النملة إلى شيخنا الأوحد من أن كل نوع من المخلوقات و الموجودات حتى النباتات و الجمادات له نبی و رسول من نوعه و سنخه؛ 7. بیان علم الله الحادث منه و القديم؛ 8. أن الخلق عبيد رق للمعصومین (علیه السّلام) ؛ 9. جملة ما افتری على الشيخية انهم يقولون ان النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) له اسمان: اسم سماوی و هو احمد، و اسم ارضي و هو محمد، و ظهر النبي في هذه الدورة باسمه السماوي في الشيخ الأوحد شیخ احمد، 11، مسألة التفويض، 12، مسألة الامكان.
چاپ: نجف: 1343
[ذربعه 290/1 ]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2721
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد فيقول المحتاج ... انه لما كان الحق دائماً محجوباً بحجاب الخفاء و مستوراً بستار الاختفاء و مقنعاً بالشر خوفاً من الاعداء نسخه اصل: کتابخانه ای در نجف اشرف؛ خط: نسخ، کا: محمدبن عباسعلی کاتب ترکی، تا: 4 رمضان 1329ق؛ مصحح، بسیاری از برگ ها در صحافی جابجا شده است؛ 351ص [عکسی ف: 7- 315]
احقاق الحق / كلام و اعتقادات / فارسی
ihaaq-ul haqq
ص: 149
وابسته به:
ايضاح همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر (1239 - 1319ق)
توضيح، همدانی شیخی، محمد باقر بن محمد جعفر (1239 - 1319ق)
تاريخ تأليف: 1298ق
کتابی است در دفاع از شیخیه که در جواب دو کتاب «الایضاح» و «توضیح» تأليف حاج میرزا محمد باقر بن محمد جعفر همدانی شیخی نوشته شده است. این کتاب مرتب بر «مقدمه» و دو «باب» است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين، وصلى الله على محمد و آله الطيبين الطاهرين انجام: منصف متدین واضح و ظاهر گردید و رساله را در همینجا ختم می کنم.
مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1290
آغاز: الحمد لله رب العالمين، وصلى الله على محمد و آله الطيبين الطاهرين: انجام: منصف متدین واضح و ظاهر گردید و رساله را در همینجا ختم می کنم خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ربيع الاول 1298ق؛ محشی؛ جلد: تیماج یشمی، 143گ، 12سطر، اندازه: 11×17سم [مؤيد: 3- 243]
احقاق الحق / كلام و اعتقادات / فارسی
ihqaq-ul haqq
مشهد؛ الهیات شماره نسخه: 1485/8/2
از کتب شیخیه در هامش رساله اول و در متن مسائلی چند آمده است؛ خط: نستعلیق، کا: حسین بن فتح الله دستجردی، تا 25 رجب 1269ق، در متن و هامش 2 صفحه و حاشیه صفحات قبل؛ جلد. تیماج مشکی لایه ای، اندازه: 11× 17/5 سم [ف: 2 -161]
احقاق الحق (رد بابيه) / كلام و اعتقادات / فارسی
ehqāq-ol-haqq (radd-e bābīye)
نراقی، محمد تقی، ق 14 قمری
naraqi، mohammad taqi ( - 20c)
چاپ: ایران، 1912م، سنگی، قطع بزرگ، 474+ 18ص
[فهرستواره منزوی 76/9]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :17155
نسخه تمیز؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
احقاق الحق و ازهاق الباطل / کلام و اعتقادات / عربی
ihqaq-ul-haqq wa izhaq-ul-halil
شوشتری، نورالله بن شرف الدین، 956 - 1019 قمری
šūštarī: nūr-o1-lāh ebn-e šaraf-od-dīn (1550 - 1611)
وابسته به نهج الحق و کشف الصدق = كشف الحق و نهج الصدق؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاريخ تأليف: آخر ربیع الاول 1014ق؛ محل تالیف: آگره هند علامه حلی (-726 ق) کتابی در بیان عقاید شیعه امامیه نگاشته است به نام «کشف الحق و نهج الصدق» و فضل بن روزبهان اصفهانی ردی بر این کتاب نوشته است و آن را «ابطال الباطل» نام نهاد. علامه قاضی نورالله شوشتری، در مدت هفت ماه، ردی بر کتاب فضل بن روزبهان تألیف کرد به نام احقاق الحق في نقض ابطال الباطل، که همین کتاب می باشد. مؤلف به خاطر این تأليف در اکبر آباد هند در عهد جهانگیر به سال 1019 ق کشته شد. گفته های علامه حلی با عنوان «قال المصنف» او گفته های ابن روزبهان با عنوان «قال الناصب» و گفته های قاضی نور الله با عنوان «اقوال در این کتاب می آیند.
آغاز: الحمد لله الذي جعل مقام شيعة الحق عليا وصيرهم مع نبيه إبراهيم في ذلك الاسم سمياً
انجام: و استعمل فيها الشيطان مكره صان الله المؤمنين من مكره و جهله و اخرجهم من سواد الهند حزنه و سهله بحق الحق و اهله.
چاپ: مكرر چاپ شده، مشار عربی، ص 26، ایران، سنگی، بی ناشر، 1273ق.، رحلی، 519ص
[الذريعة 290/1 ؛ فهرست کتاب های چاپی عربی، مشار: 26]
شرح و حواشی:
1- ايضاح احقاق الحق = كاشف الأسنار؛ طباطبائی بهبهانی حسین بن عبد الوهاب (-11)
2- فهرست احقاق الحق، شفتی بید آبادی، محمد باقر بن محمد في (1175-1260)
3- اثبات الحق = ترجمه احقاق الحق؛ شریف نائینی، محمد بن محمد هادی (1305)
4- احقاق الحق (ترجمه) = ایضاح احقاق الحق
1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1489
آغاز: برابر، انجام: هذا آخر ما قصدته من ایضاح مقاصد الكتاب المستطاب
خط: نسخ، بی کا، تا پایان ربيع الاول 1014ق (احتمالاً صرفاً تاريخ تأليف وافق: حاج حسین تراب یزدی؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد مقوایی با تیماج مشکی، 290گ، 34 سطر (11×20/5)، اندازه: 30x20سم [ف: 3- 973]
2. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22835
خط نسخ، بی کا، تا: ربيع الاول 1114ق، جا: اگره هند بمدت هفت ماه [احتمالاً صرفاً تاريخ و مكان تأليف)؛ معلق به حواشی از محمد صادق حسینی متخلص به مظهر الحسینی استر آبادی و محمد رضا حسینی؛ تملک و مهر: «العبد المذنب محمد طاهر بن احمد الرضوی» و «العبد المذنب مسیح بن احمد الرضوی» و «عبده
ص: 150
محمد رضا الحسینی، با یادداشت خریداری از مسیح بن احمد بن محمد بن معصوم بن محمد رضوی مورخ 1329ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: گالینگور، عطف سرخ رنگ، 443گ، 29 سطر (11/5 ×22)، اندازه: 18× 30سم [ف: 3- 945]
3. تهران: فرهاد معتمد، شماره نسخه:103
خط: نستعلیق، کا: سید جیون پسر سید بایزید حسینی، تا: 1056ق؛ جدول زر و شنگرف و مشکی، محشى؛ تملك: احمد بن معصوم حسینی در رجب 1139، فرهاد میرزا در 6 جمادی الاول 1293؛ کاغذ: هندی، جلد. تیماج يشمی مقوایی زرکوب با لولا، 29 سطر (12×24)، اندازه 20× 34سم [نشریه 3- 144]
4. خوی نمازی؛ شماره نسخه: 54
آغاز: برابر
خط: نسخ خفی، بی کا، تا: 1070ف، جا: بلده دیاپور هند؛ با حواشی از فتح الله بن محمد رضا شریف حسین خوئی با یک مثنوی ار وی در حاشیه صفحه 182، از موقوفات رمضانيه ابراهيم شریف حسینی 1230؛ جلد. تیماج سوخت با ترنج با سر و زمینه قهوه ای عطف پارچه ای با جدول مذهب و نقش گل و بوته،
448گ، 29 سطر، اندازه: 19×33سم [ف: 41]
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه: 459
آغاز: برابر
نسخه اصل همان نسخه بالا [عکسی ف 2- 55]
5. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 1257
خط: نسخ، كا: سید محمد صالح بن حسین قمی رضوی موسوی، تا: دوشنبه 15 جمادی الاول 1078ف، 11 برگ آغاز نسخه شماره ندارد و باقی برگ شمار دارد، صفحه ها در دو جدول می باشد، بزرگ به لاجورد و کوچک شنگرف و زر مشکی است، مصحح، بلاغ دارد، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی رو به ابری، 419گ، 33 سطر، اندازه: 17/5 × 31/5سم [ف:3- 59]
6. تهران: الهيات، شماره نسخه:30
جلد اول، خط : نسخ، كا: محمد حسین بن حاجی نصرالله تبریزی، تا 25 رجب 1084ف، جا: مدرسه نواب آقا شاپور اصفهانی، در برگ 8 مصنفات قاضی نورالله و در برگ 234ر مقابله نسخه به وسیله ابوالحسن بن عبد الله بن اسماعیل
خالخالی در 1084 دیده می شود؛ تملك محمد بن الحسن اصفهانی با مهر «البهاء كله لک» کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز مقوایی، 241گ، 21 سطر ( 9×17/5)، قطع وزیری، اندازه: 25x19سم [ف: 446]
7. اراک دهگان؛ شماره نسخه :105
خط: نسخ، كا: ابن مولانا محمد قاسم حوئه ؟ محمد صادق، تا: 7 شوال 1084ق، مصحح، توسط ابوالحسن بن عبد الله بن اسمعیل خلخالی به تاریخ 22 ذیقعده 1084 مقابله گردیده با این عبارت: «بلغت مقابله هذا الكتاب المستطاب الذي لا بدائنه و کتاب لا یوازیه لباب من أوله إلى آخره في ايام عديده آخرها الثاني و العشرين من شهر ذي القعده الحرام في سنة 1084، انا العبد ...
ابوالحسن بن عبدالله بن اسمعیل الخلخالی ؟ ستر الله عيوبهم و ... و على كل من نظر و تدبر في هذا الكتاب الكافي في كل باب ان يدعو لمصنفه السيد الأجل ... مولانا القاضی نورالله التستری قدس الله .. و سلم تسليما كثيراً، 1 برگ در اول و آخر نسخه نانوس مانده، پشت برگ آخر تاریخ مطالعه کتاب توسط آقا تقی و على اکبر حسن در 10 ربیع الاول 1128 موجود است، از کتاب های مرحوم حسین واعظ زاده کاغذ: نخودی، جلد: تیماج قهوه ای روشن با سه ترنج نقره کوب، 400گ، 19 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 25x19سم [ف: 1- 118]
8. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 1359
خط نسخ، كا: على بن احمد منصوری، تا جمعه 18 صفر 1085ق؛ افتادگی انجام؛ افنادگی: انجام (به اندازه سیصد و بیست بیت)، مقابله شده و بلاغ دارد، یک سر لوح دارد، مجدول به زر و مشکی، در صفحه آغاز دو ترنج زرین با گل و بوته ؛تملك محمد علي بن حاج میرزا رشتی 122 (شاید 1202 ق)؛ کاغذ: سپاهانی زرد، جلد: تیماج سرخ زرکوب، 474گ، 32 سطر، اندازه: 16×26/5سم [ف: 3- 58]
9. کاشان: مدرسه سلطانی شماره نسخه :2
آغاز: .. وغصبها بكل حبلة و خرافة فتصبوا ... عن العلم و الشرافة المملو من الجهل و الكنافة فلم يزل كانوا بآيات الله يمترون نبذوا الحق وراء ظهورهم فاشتروا به ثمناً قليلاً فبئس ما يشترون، انجام : و قد اتفق نظم هذه اللئالى التي و شحت بها عوالى المعالي سبعة الشهر من غير الليالى لما شرحت من كثرة ملالي ... و استعمل فيها الشيطان مكره صان الله المومنین عن مكره و جهله و اخرجهم عن سواد الهند حزنه و سهله بحق الحق و أهله.
خط: نسخ، کا: محمد علی بن محمد مؤمن ابهری جی اصفهانی، تا شوال 1086 ق؛ افتادگی: آغاز (یک برگ از ابتدای خطبه )؛ مصحح، محشی، معانی بسیاری از لغات و نیز توضیحاتی از مؤلف در هامش نسخه آمده است؛ تملك حسام الدين بن جلال الدين با مهر احسام الدين بن جلال الدين (بیضوی)؛ جلد. تیماج سیاه مجدول، 372گ، 33 سطر، اندازه: 23×37سم [ف مخ: ]
10. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2513
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: یکشنبه شعبان 1088ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج دورو، رو مشکی ضربی، پشت قرمز، 268گ، 23 سطر، اندازه: 20/5 ×36سم [محدث ارموی مخ: 1- 68]
11. تهران: الهيات؛ شماره نسخه:23
خط: نسخ، كا: محمد بن میر عباس حسینی مازندرانی، تا: دوشنبه 4 محرم 1088ق؛ در برگ 2ر سرگذشت شوشتری (مؤلف) ديده می شود، تملكك ابو تراب بن محمد علی موسوی حسینی با تاریخ 1165؛ کاغذ: هندی، 31سطر (11×23/5)[ف: 747]
12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2169
خط: نستعلیق، کا: محمد علی، تا دوشنبه 25 رجب 1092ق؛
ص: 151
مصحح، تملک: سید محمد قزوینی، محمد حسین بن نورالدین بن نعمت الله موسوی حسینی جزائري شوشتری به تاریخ شعبان 1150، محمد سعيد هروی به تاریخ 1140، جلد: تیماج سبز، 423 گ، 31 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 6- 173]
13. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه: 1235
آغاز: برابر؛ انجام: قد تمت هذه الكتاب بعون الملک الوهاب في عشرين شهر شوال سنه ثلث و تسعين و الف الى بل اقل خلق الله محمد محسن خاتون آبادی تم بالخير
خط: نستعلیق خوب، کا: محمد محس خاتون آبادی، تا شوال 1093ق، مجدول زرین زوج تحریر مشکی و کمند سرنجی رنگ، در پیشانی صفحه اول طرح یک سرلوح گنبدی با شاخه و گل و برگ های طلایی است؛ مهر: ناصر الدین شاه، مشير السلطنه، حسین بن هدایت الله محمد رضا الحسینی: کاغذ ترمه نازک، جلد مقوای روکش تیماج قهوه ای ساده وسط ترنج و دو سر ترنج لوزی ضربی متن طلاپوش گل برجسته، 994ص، 27 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 18/5×29/5
سم [ف: 1- 11]
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :10195
آغاز: برابر
خط تحریری، کا: محمد ربيع بن حاجی برخوردار اصفهانی مشهور به رئیس، تا: 14 شعبان 1099ق؛ مقابله کتاب به دست محمد مقيم بن حاجی غلام علی در 18 جمادی الثانی 1102ق با نشانه بلاغ، مصحح، محشی، تملك محمد جواد عراقي 1359ق، حاج میرزا احمد کتابفروشی فرهومند 1315ش، ....... بن
حماد با فر حسینی اصفهانی، محمد قاسم جرفاد قانی تهرانی 1355ش؛ مهر محمد باقر بن محمد اسماعيل الحسینی 1185، (بیضی)، جلد: تیماج قرمز با عطف قهوه ای، 435 گ، 31 سطر، اندازه: 24×35سم [ف: 32 -234]
15. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه:1354
آغاز: برابر، انجام: قد وقع انفراغ عن تسويد هذا الكتاب في شهر ربيع الثاني في بلدة کشمیر سمته الف تسعة و تسعون من هجره النبويه. تمت
خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: ربيع الثاني 1099ق، مجدول طلائی بند مشکی، در حواشی بعضی از صفحات معانی مطالب مشکل من و توضیح آنها را نوشته اند؛ مهر: ناصر الدین شاه، مشيرالسلطنه، حسین بن هدایت الله محمد رضا الحسینی کاغذ: کشمیری، جلد: مقوای روکش چرم تریاکی با ترنج و سرترنج، 1050ص 25 سطر، قطع: وزیری، اندازه: 18×28سم [ف: 1- 13]
16. اردکان یزد: امام صادق شماره نسخه: 6
جلد دوم، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، در برگ پایانی امضای مقابله با نسخه ای معتبر از كرم الله بن سید عطاء الله حسینی جزائری شیرازی در روز یک شنبه 9 ربیع الثانی 1095 در مدرسه نظامیه شیراز دیده می شود، دارای چندین یادداشت ملاحظه شد از قرن سیزدهم؛ تملک : «محمد على؛ جلد: تیماج قهوه ای، 238گ، 28 سطر، اندازه: 20×33سم [ف: 1- 13]
17. قم؛ حجتيه شماره نسخه: 452
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 33]
18. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 852
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ تملك محم حسین بن حاج میرزا کوچک ملقب به رحمتعلی مشهور به نائب الصدر در 9 ذیحجه 1290؛ اندازه: 23×32سم [نسخه پژوهی: 2- 109]
19. مشهد: نواب شماره نسخه:513
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ دارای یک سرلوح، با زمینه طلا و گل و بوته اندازی شده اسلیمی با لاجورد و سفید آب و زنگار، مجدول به طلا و مشکی و آبی و شنگرف، این کتاب توسط سبز على وقف طلاب گردیده؛ تملک و مهر: «عبده سید محمد على طباطبایی»، (چهار گوش)؛ واقف: سبزعلی، تاریخ وقف: 1186ق؛ کاغذ: ترمه، جلد. تیماج عنابی، 1303ص، 25 سطر (11/5 ×23/5)، اندازه: 5/ 20×33/5سم [ف: 419]
20. مشهد: رضوی شماره نسخه: 27680
آغاز: من ذلك فاستعمل الوليد بن عتبه حتى ظهر منهه شرب الخمر و فيه نزل قوله تعالى افمن، انجام: برابر
خط: نسخ خفی، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی آغاز، کاغذ: نباتی، جلد میشن: 25 سطر (10/5×19 )، قطع: وزیری، اندازه: 15/8×25سم [رایانه ]
21. تهران: ملک شماره نسخه: 1332
خط: نسخ، بی کا، نا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه هندی، جلد: میشن سرخ، 301 گ، 30 سطر، انداره19/6×40/9سم [ف: 1-16]
22. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2188
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ برگ نخستین نونویس، انجام در معاد افتاده کاغذ: حنایی، جلد: میشن قهوه ای، 332 گ، ، 27 سطر، اندازه: 28/5x167سم [ف: 1- 16]
23. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه - 1758/1 - 68/ 10
آغاز: اذا اجتمعت شرائط الرؤية في زمان وجب حصول الروية والأجاز أن يكون ... ماذكره لاصلاح سفسطة الأشاعرة في هذا المسألة من وقوع خرق العادة في معجزات الانبياء؛ انجام: قد وقع في آخر هذه الرواية سيما فيما رواه فخر الدين الرازي في تفسير قوله تعالی و قال رجل مؤمن من آل فرعون ... بذكر ذلک کونه افضل في اني هذه الأمة كما هو مطلوب المصنف فافهم المصنف رفع الله درجته الرابع عشر قوله تعالى اجعلتم سقاية الحاج
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 11، افتادگی : آغاز و انجام؛ دارای حواشی با نشان «منه نورالله مرقده»؛ جلد: تیماج سرخ مجدول 88گ، 32 سطر، اندازه: 15/5×22سم [ف: 1- 122]
24. تهران: سپهسالار شماره نسخه :1258
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ جدول ها زر و لاجورد و شنگرف؛ مهر: فرهاد میرزا به سال 1256ق؛ تملك: اعتضاد السلطنه 1296ق،
ص: 152
سپهسالار؛ 1297ق، کاغذ: سپاهانی زرد، جلد ساغری مشکی سوخت زرکوب مقوایی، 442گ، 33 سطر، اندازه 18×35 سم [ف: 3- 57]
25. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 6301
از آغاز تا فصل 6 معاد، خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 380گ، 25 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 3- 59]
26. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 11446
آغاز: برابر، انجام: افناده فما أدري كيف العقل الذي قادهن أحاطت به هذه الرذائل إلى متابعته ...
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا اواخر قرن 11؛ افتادگی: انجام: بخش پایانی نانوشته است، مصحح، محشی، مجدول به مشکی و شنگرف، مهر: «محمد عبد الوهاب 1283»، (مربع)، تملك: به تاریخ بیست و هفتم ربیع الثانی 1251 هجری درباره مدارس معرفت امیر نواز جنگ بهادر، سلمه، بقیمت چهارده روپیه خرید نمودم؛ جمال الدین احمد عفاالله عنه ؛ کاغذ: شرقی، جلد: کاغذی مقوا عطف و گوشه ها مشمعی سورمه ای، 345گ، 31 سطر (8×20)، اندازه: 17/5×33سم [ف: 49 -71]
27. مشهد: گوهر شاد شماره نسخه : 116
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، قان قرن 11، دارای حواشی با نشان «منه رحمه الله» و «منه نورالله مرقده» و «نهایه» و «صراح» و «قاموس»، مصحح، مقابله شده توسط حجة الاسلام رشتی، از برگ 531 تا آخر نونویسی شده به خط: نستعلیق؛ تملك: محمد على مازندرانی؛ مهر حاج سید سعید، صاحب مسجد سید در اصفهان، «محمد باقر بن محمد تقی الموسوی» (بیضوی) (همان حجة الاسلام رشتی، مؤلف کتاب مطالع الانوار) با این عبارت در پایین مهر: این کتاب مستطاب احقاق الحق از کتاب های نفیسی است که مرحوم حجة الاسلام رشتی اعلى الله مقامه مزین به مهر فوق است مع حواشی و لغت و مقابله شده میتوان گفت که قیمت این کتاب از پانصد تومان علاوه است زیرا مقابله آن غیر نوشتن آن است. محمد رضا عفى عنه؛ واقف حاج سید سعید؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنایی، 577 گ ، 31 سطر (11×12)، اندازه : 19×29سم [ف: 1- 98]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 1332
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4- 150]
28. اصفهان؛ مدرسه ما در بازار، شماره نسخه :156
جزء اول کتاب : خط: نستعلیق کم نقطه، بی کا، تا: قرن 11؛ تمامی صفحات متن و حاشیه شده، دارای حواشی به نقل از مؤلف، برگ پایانی نونویس است؛ واقف: حور نساء بیگم بنت محمد معصوم، تاریخ وقف: 1119؛ جلد: تیماج قهوه ای، 560گ، 20 سطر، اندازه: 18/5×29 سم [ف : 1- 113]
29. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:10433
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، جلد. تیماج سیاه، 479 گ، 27 سطر، اندازه 21×35سم [ف: 33/1 - 45]
30. تهران: ملی، شماره نسخه: 611
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: متحملاً قرن 12؛ این کتاب از کتاب هایی است که متعلق به بهاء الدين محمد مشهور به فاضل هندی بود که به آقا زمان و بعد به زوجه او منتقل شده با کاغد دولت آبادی، جلد: میشن زرد مقوایی، 696گ، 23 سطر (11/5 × 20/5 )، اندازه : 19/5×29/5سم [ف: 8- 93]
31. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه 1331
نسخه اصل: کتابخانه ناصريه لكنهو ،هند 115-93؛ خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11 یا 12؛ مصحح، دارای حواشی بسیار از مؤلف با عنوان «منه طاب ثراه» و «المحرره»، در برگ اول یادداشت هایی در بعضی موضوعات مهم کتاب با اشاره به صفحات آن آماده، صفحات مجدول، دارای علامت مقابله؛ 956ص [عکسی ف: 4- 150]
32. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1330
نسخه اصل: کتابخانه ناصریه لکهنو ، هند 113؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12؛ مصحح، محشی، مجدول، برگ اول و آخر بازنویسی شده، در چند برگ اول موضوعات مهم کتاب به صورت یادداشت های متفرقه مکتوب است؛ 883ص [عکسی ف: 4- 149]
33. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1333
نسخه اصل: کتابخانه مدرسه فاصل خان، مشهد؛ خط: نسخ، بی کا تا: قرن 12؛ مصحح، محشی، در بعضی صفحات علامت وقف دیده می شود؛ 1207ص [عکسی ف: 4- 151]
24. تهران: عبدالعظیم شماره نسخه : 64
آغاز: برابر، انجام: و أخرجهم عن سواد الهند حزنه و سهله بحقق الحق و أهله.
خط: نسخ زیبا، بی کا، تا قرن 12؛ شش برگ اول نونویس، مصحح، تملك صالح بن اسدالله با مهر بیضوی وي؛ واقف: على اصغر خان یمین، تاریخ وقف: 1334، جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 456، 25 سطر، اندازه: 18×27سم [ف 1- 27]
35. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2043
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ یک سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرح، 510 گ، 31 سطر، اندازه: 21/9×35سم [ف: 1- 16]
36. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:18856
نسخه پاکیزه؛ بی کا، تا قرن 11 و 12 [د. ث. مجلس]
37. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3259
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول به قرمز و آبی، مصحح مهر: «الواثق بالله الغني عباده صدرالدین الحسینی» (مربع)، جلد: تیماج دو رو، رو قهوه ای، پشت قرمز، 212 گ، 32 سطر، اندازه 18/5 × 30سم [محدث ارموی مخ: 1- 69]
38. مشهد: روی شماره نسخه: 20418
ص: 153
آغاز: برابر، انجام: ماتت ساحطه عليهما و اصبت الى على (علیه السّلام) ان یدفنها
نیمه اول، خط: نسخ، بی کا، تا قرن 14؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج، 27ص، ابعاد متن : 12×22، اندازه : 21×31سم (رایانه) 39. تهران: چهل ستون؛ شماره نسخه : 39
خط: نسخ، بی کا، تا: 1115ق؛ دارای حواشی از مولف؛ واقف عبد النبي بن محمد رضا رازی شهیر به قاصی، تاریخ وقف 1270 [چند نسخه -ف: 311]
40. مشهد؛ شیخ علی حیدر ؛ شماره نسخه :225
آغاز: برابر؛ انجام: و أخرجهم عن سواد الهند حزته و سهله بحق الحق و أهله خط: نسخ، بی کا، بی تا، دارای حواشی به خط مغایر، تملك در بلده لاهور به تاریخ 1118، محمد حسن أحمد الحسینی مکی، ملا خاص که در مسجد آقاتور بوده، طه بن محمد باقر در 1363 جلد عادی، 643 گ، 27 سطر، اندازه: 18/5×27سم [مؤید: 1- 211]
41. زنجان؛ امام جمعه؛ شماره نسخه :135
خط: نسخ، کا: محمد بن ملا اسد، تا 4 ربيع الأول 1120ق؛ مصحح، محشی، دارای وقف نامه از علی بن رضی قزوینی با مهر «صراط على حق نمسکه»، (بیضوی)، همچنین مهر دایری وقف کتاب بر خزانه مجتهدیه؛ جلد: تیماج دو رو قهوه ای، 368گ، 24 سطر، اندازه: 17/5 × 24سم [اوراق عتیق: 1- 176]
42. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 1304- 8/14
آغاز: برابر؛ انجام: وسمتا على جاعرة الأشاعرة القاصرین و الناصية الفاجرة الخاسرین فانتقمنا من الذين أجرموا و كان حقاً علينا نصر المؤمنين والله الناصر والمعين.
خط: نسخ، کا: محمد محسن بن احمد بن شرفجهان صفوی، تا: 19 جمادی الاول 1128ق؛ دارای حواشی از سید رضی الدین بن محمد بن علی بن حیدر عاملی ملکی به خط خودش با امضای «رضی عفی عنه » و حواشی «منه» ؛ جلد: تیماج قهوه ای دورو، 389، 29 سطر، اندازه: 24×346/5سم [ف: 1- 122]
43. قم؛ زنجانی ( آية الله)؛ شماره نسخه: 7
جلد سوم؛ خط: نسخ، کا: محمد زکی بن محمد سلیم بازرجانی، تا دو شنبه 27 جمادی الاول 1129ق، حسب فرموده ملازمان عالی حضرت فضیلت و افادت پناه مولانا محمد جعفر گیلانی مساكن مدرسة ملاعبد الله ؛ دارای حواشی با نشان «منه» و منقولاتی از قاموس و جز آن، مقابله شده و بلاغ دارد مورخ شب یک شنبه 10 جمادی الثانی 1311؛ قطع: وزيري [چند نسخه -ف: 191]
44. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 15380
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد رفیع بن محمد شفیع، تا: 1132ق، کاغذ: کشمیر، جلد: تیماج، 26 سطر (11×18)، اندازه: 17×24سم [الفبائی ف: 620]
45. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 21669
خط: نسخ، بی کا، بی تا، برگ اول صحافی و کسر نویسی شده است، مصحح، دارای حواشی از مؤلف، مجدول به آبی و قرمز، دارای یادداشت خریداری در تبریز به مبلغ هشت هزار دینار تبریزی، مهر: «حسبنا الله و نعم الوکیل نعم المولا و نعم النصیر سنه 1148ق» (چهار گوش)، «لا حول و لا قوه الا بالله العلى العظيم» (بیضی)؛ جلد: تیماج ضربی دار لولائی، عطف میشن مشکی، 25 سطر (11×20/5) [ف: 2- 540]
46. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 6560- 110/ 33
آغاز: بسمله قال المصنف رفع الله درجته المطلب الرابع في مطاعن معاوية و هي اكثر من أن يحصي و قد روى الجمهور منها اشياء کثیرة؛ انجام: والله الناصر و المعين و قد اتفق نظم هذه اللالی التي و شحت بها عوالى المعالى في سبعة اشهر من غير الليالى لما شرحت ... حزنه وسهله بحق الحق واهله جلد دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا 4 صفر (نوروز) 1157ق؛ تملک: محمد علی بن حسن حسینی با مهر وی در 1360ق؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 366گ، 20 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1- 122]
47. تهران: مجلس: شماره نسخه:1361
آغاز: برابر، انجام و تحول البدن کالشن البالي و كان آخرها آخر ربیع الاول المنتظم في سلك شهور سنة الف و اربع عشرة في بلده اکره اکره.
خط: سبک هندی و نستعلیق، بی کا، بی تا، دارای حواشی از مؤلف، در پشت نخستین برگ آن یادداشت هایی موجود است که تاریخ قدیمی ترین آنها 1180ق است؛ کاغذ: آهار مهره و نازک، جلد : تیماج قرمز، 908ص، 28 سطر، قطع وزیری، اندازه: 30x19سم [ف: 4- 144]
48. تهران: ملک شماره نسخه: 1950
خط : نسخ، كا: عبد الله بن محمد مشهدی، تا: رجب 1237ق، به دستور میرزا هداية الله بن شهید ثالث؛ دارای یک سرلوح، مجدول به طلا، محشی، کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: میشن آلبالویی، 537گ، 27 سطر، اندازه: 14/3 ×26 سم [ف: 1- 16]
49. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه: 66
آغاز: نسخه: قال المصنف رفع الله درجته في المطاعن التي رواها السنة في ابي بكر قالوا انه؛ انجام: الحمد لله بجميع محامده ... اللهم اغفر لي ولوالدي و لجميع المؤمنين و المؤمنات و المسلمین و المسلمات الاحياء منهم والاموات برحمتك يا ارحم الراحمين
فاقد خطبه مؤلف: خط: نستعلیق ناخوانا، کا: محمد مهدی بن عبد العلی، تا: یک شنبه 14 ربیع الثانی 1238ق؛ مصحح، نسخه بدل آورده شده، در حاشیه چند کتیبه با سجع « یا قاصى الحاجات» ضرب شده؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج با سر مجدول گرهی، 324گ، 27 سطر، اندازه: 19×28سم [ف:1- 63]
50. تهران: مروی شماره نسخه :459
بی کا، تا: 1238ق، قطع: وزیری (ف- 63]
ص: 154
51. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 1260
جلد اول، تا استدلال بر وقوع کبایر از انبياء؛ خط: نستعلیق، کا:ن عزیزالله بن میرزا اسماعیل رودکی خرقانی افشار، تا 1 شعبان 1263ق، برای خودش نوشته؛ بهای نسخه 20 قران = 2 تومان است، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد حنایی ضربی مقوایی، 172گ، 21 سطر، اندازه: 5/5 1×21/5 سم [ف: 4 -58]
52. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 1261
جلد دوم؛ خط: نستعلیق، كا: عزیز الله بن میرزا اسماعیل رودکی خرقانی افشار، تا: پنج شنبه 17 دیحجه 1263ق، کاغذ. فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 205گ، 24 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 3- 59]
53. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6303
جلد دوم، امامت تا پایان کتاب؛ خط: نستعلیق، کا: عزیز الله بن میرزا اسماعیل رودکی خرقانی افشار، تا: شوال 1263ق؛ کاغذ: آهار مهره، جلد. تیماج حنایی ضربی مقوایی، 269گ، 23 سطر، اندازه: 1/5x15 2سم [ف: 3- 59]
54. تهران؛ مجلس، شماره نسخه:7199
آغاز: برابر انجام: و سمنا ... على حاعرة الأشاعرة القاصرین و الناصية الفاجرة الخاسرين فانتقمنا من الذين أجرموا و كان حقاً علينا نصر المؤمنين و الله الناصر و المعين.
خط: نسخ، بی کا، بی تا: مجدول مذهب، صفحه اول سرلوح مزدوج مذهب مرصع، تملک: فرهاد بن ولیعهد 13 رجب 1291 در قریه تجریش شمیران تهران با مهر بیضوی، جلد: تیماج مشکی سوخت ترنج با سر با نقش گل و بوته، 518 گ، 30 سطر، اندازه :21×36سم [ف: 25- 197]
55. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 166
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 و 13، دارای حواشی با نشان «منه ره»، در برگ 3 اشعاری فارسی از نواب اعتماد الدوله و جز او دیده می شود؛ تملك: محمود طباطبایی و عبدالله طباطبایی: کاغذ: فرنگی، جلد. مقوایی عطف میشن زرکوب، 637 گ، 25 سطر (12/5 ×22/5)، قطع: رحلی، اندازه: 19/5×29سم [ف: 446]
56. تهران؛ ملی، شماره نسخه: 4006
آغاز: (جلد چهارم) بسمله الحمد لله الذي هدينا لهذا وما كنا لنهتدی لولا؛ انجام: و مع علمه يجب التوقف او الاحتياط كل في محله
خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 14؛ افنادگی: انجام ؛ کاغذ: فرنگی سپید، جلد: مقوا رویه ابری آبی و سپید، 56گ، 8 سطر (15x13)، اندازه: 17×21سم [ف: 17- 302]
57. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 28497
آغاز: برابر؛ انجام: مراعاة حرمة الدين و قد كان عمر
خط: نسخ و نستعلیق خفی، بی کا، بی تا، افتادگی انجام کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، 25 سطر ( 10×19/8)، قطع وزیری، اندازه: 25x16سم (رایانه)
58. مشهد: مدرسه باقریه؛ شماره نسخه:194
شامل المسألة الثامنة في الصلاة و الخامسة في الإمامة؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، مقابله شده، دارای علامت بلاغ با عبارت: «بلغ قراءة الأخ في الله الشيخ الفاضل هارون الجزائري سلمه الله تعالی، و أجزت له مباحثه مع من شاء و أحب من المؤمنين و المخالفين، و بالله التوفيق»، در هامش یکی از صفحات آمده: «نقلتها من خط میر نور الله الحسینی سلمه الله»، دارای حواشی با نشان «منه سلمه الله» و «منه دام ظله» و «منه» و «صح»؛ واقف ملا عبدالسميع (بانی مدرسه)، کاغذ: ترمه، 28سطر (9×19)، اندازه: 17×25سم [تراثنا: س6 ش 2 - 98]
59. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه :9916
آغاز: اذ تعلم بالضرورة أن الله تعالی لایرضی؛ انجام: من أنه لا اعتماد على نقل
خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز، کاغذ نخودی، جلد: تیماج، 25 سطر (11×18)، اندازه 20×35سم [الفبائی ف: 25]
60. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 13961
آغاز: برابر، انجام: و الله الناصرو المعين انك مجيب الدعاء
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ كاغذ، نخودی، جلد: تیماج، 29 سطر (10×23)، اندازه 17×32سم [الفبائی ف: 25]
61. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 308
آغاز: برابر، انجام: و كان حقا علينا نصر المؤمنين والله الناصر و المعين
خط: نسخ، بی کا، بی تا، واقف: نائینی؛ 441گ، 23 سطر، اندازه: 17×31سم (ف: 4- 13]
62. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16913/76
بخشی از آن؛ بی کا، بی تا؛ 5 گ (149پ- 152 پ) [ف: 47-]
63. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:28379
آغاز: في تفسير و غیره و يتضح ذلك مما ذكره المعاني في كتاب الانساب حيث قال المشهور بنده؛ انجام: عن مكره وجهله و اخراجهم عن سواد المند سمله و حزنه بحق الحق و اهله تمت.
خط: نستعلیق خوش جلی، بی کا، بی تا: افتادگی آغاز مجدول به شنگرف و مشکی کاغذ: نخودی، جلد. مقوا با علف و گوشه تیماج، 31 سطر (5/8×21/2)، قطع: وزیری، اندازه: 16/8 × 31سم [رایانه]
64. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 9186
خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک عصر مولف؛ مصحح، دارای حواشی از مؤلف، مجدول به شنگرف و لاجورد، صفحه اول دارای سرلوح رنگین؛ جلد. تیماج قهوه ای، 659گ، 29 سطر، اندازه: 20×34سم [ف: 23- 299]
65. قزوین: امام صادق: شماره نسخه : 48
آغاز: قال المصنف رفع الله درجته، البحث السادس في ان الادراك ليس بمعنى الاشاعرہ، انجام: قد اتفق نظم هذه اللئانی ... وكان آخرها آخر ربیع الاول المنظم في سلك شهور سنه الف و
ص: 155
اربع عشرة في بلدة أكره.
از بحث سادس شروع شده، خط: نسخ، کا: بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز ؛ جلد: تیماج قهوه ای، 235 گ ، 28 سطر [ف:1- 23]
66. کرمانشاه؛ نجومی: شماره نسخه : بدون شماره
بی کا، بی تا، مجدول، صفحه اول دارای لوح رنگین [دليل المخطوطات: 1- 216] 67. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه :1474
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام : 58گ، اندازه: 19×5/ 30سم [نسخه پژوهی 2- 109]
68. همدان: مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 328
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ قطع: رحلی [رشت و همدان-
ف: 1283]
69. قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 1587
آغاز: برابر، انجام و و سمنا على جائرة الأشاعرة القاصرين و الناصبة الفاجرة الخاسرين فانتقمنا من الذين أجرموا و كان حقاً علينا نصر المؤمنین
خط: نسخ، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ مصحح، محشی؛ تملک زین العابدین بن ملا عبدالله بن محمد تقی مجلسی با مهر وی؛ جلد: تیماج قرمز عطف تیماج مشکی، 562 گ، 29 سطر، اندازه 18×33سم [ف: 4- 444]
70. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 1221
آغاز برابر، انجام و وسمنا على جائرة الأشاعرة القاصرين و الناصبة الفاجرة الحاسرین فانتقمنا من الذين أجرموا و كان حقاً علينا نصر المؤمنين
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: دو رو تیماج رو قرمز پشت مشکی، 671گ، 23 سطر، اندازه: 19×24/5سم (ف 4- 16]
71. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه: 22
آغاز: الجيش اعلم من كل احد لا يجوز كونهم حاکمين على الكل في هذا الأمر فلا يكونوا اماما و اما الثلثون فلأن ما ذكره من انه لما قرب وفاة رسول الله صلى الله عليه و آله جعل أبابكر في مرضه اماماً للناس؛ انجام: اما سب امیر المؤمنين نعوذ بالله من هذا فلم يثبت عند ارباب الثقة و بالغ العلماء في انكار وقوعه حتى ان المغاربة وضعوا کتبا و رسائل و بالغوا فيه كمال المبالغة و انا اقول شعر: من بكن تاركاً ولاء علياً *** لست ادعوه مؤمناً و زکیا
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، نسخه بدل آورده شده، دارای حواشی از مؤلف با نشان «منه نورالله مرقده» و حواشی دیگر؛ جلد: کاغذی، 69گ، 23 سطر، اندازه: 18×28مم [ف: 1- 29]
احقاق الحق (ترجمه) / كلام و اعتقادات / فارسی
ihqaq-ul haqq (t)
وابسته به احقاق الحق و ازهاق الباطل، شوشتری، نور الله بن شرف الدین (1019-956)
نام کتاب و مترجم به علت افتادگی صفحاتی از اول نسخه حاضر شناخته نشد، ليكن در بخشی از موجودی دیباچه که براعت استهلال در آن به کار رفته و نام برخی از کتب کلامی ذکر شده می رساند که مترجم از فضلاء اماميه قرن 11ق به بعد است.
روش مترجم در اوایل کتاب چنین است که عبارت اصل عربی را به رمز «ق» و ترجمه را به نشانه «ش» آورده است لیکن بیشتر اصل و متن عربی را نیاورده و در عنوان: «قال المصنف رفع الله ، اقول قاضی نورالله مضجعه» او به ترجمه بسنده کرده است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8990
آغاز: سعد اکبر دولت از برج اقبال سعادتمندی طالعست (كذ) که ولای والای اهل بیت نبوت را اعظم نعمانی دانسته شکر گزاری (كذ) این موهبت عظمی را سرمایه ایمان و گوهر مراد ایقان داند؛ انجام: پس از ما هم پیش ازین رد آن نموده ایم.
خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً اواخر قرن 12 تا اوایل 13ق: مجدول به زر و تحریر و لاجورد؛ واقف شیخ محمد رضا قائمی، کاغذ: آهار مهره حنائی، جلد: مقوا عطف و گوشه ها تیماج خرمایی، 349گ، 21 سطر، اندازه: 18×29سم [ف: 11 -62]
احقاق الحق (ترجمه) = ایضاح احقاق الحق /کلام و اعتقادات / فارسی
iņqāq-ul haqq (t.) =īdah-u ihqāq-il haqq
وابسته به احقاق الحق و ازهاق الباطل؛ شوشتری، نورالله بن شرف الدين (1019-956)
اصل از قاضی نورالله شوشتری مرعشی (956-1019ق) ترجمه گویا از نصير الدين حسين بن عبدالوهاب بهبهانی که به دستور میرزا سعد الدين محمد وزیر در روزگار شاه سلیمان صفوی ( 1077-1105 ) شروع به ترجمه احقاق الحق نموده است و در 2 رمضان 1142ق به روزگار شاه طهماسب دوم پسر شاه سلطان حسین (1153-1144ق) آن را به پایان رسانیده است. در بالای یکی از سطور صفحه اول آمده: «این فقیر ملک محمد بن زین الدين نخجوانی ...» و در پشت صفحه اول به استناد همین نوشته نام مترجم را ملک محمد بن زين الدين نخجوانی ذکر کرده و چون جلد اول آن در اختیار نبود و نسخه موجود هم ناقص الاخر است لذا نام مترجم را به طور قطع معلوم نداشتیم
مشهد ؛ الهيات شماره نسخه : 14756
آغاز: بسمله الحمد لله الذي جعلنا من حزبه الغالبين و کرمنا بادراک مناهج ... اما بعد چون تمام شد جلد سیم شروع شد بجلد چهارم امید که صانع لم يزل ولا يزال عنایتی . (بعد از 16 سطر) در بیان ودیعه و توابع اوست درین بحث چند مسئله است اوله: امامیه بر آنند هرگاه یکسی که؛ انجام: (2 برگ به آخر این نسخه مانده است:) بعد از تمت کتاب نقل می کنم تسلط پادشاه ایران را
ص: 156
بر قیاصره ملا عند سیما مغلوب سلطان احمد بن دین و عجز پادشاهان نجس شوم و گریختن آن ملا عین انشاء الله تمت الكتاب بعون الملک الوهاب در دوم شهر رمضان المبارک سنه در صد و چهل و دو بعد الألف من الهجرة النبویه سنه 1142 چون در اول کتاب و عده امید آنحضرت واهب العطایا کرده بودم که تا آخر شدن این کتاب حضرت حق سبحانه و تعالی نجات دهد که ایران (در صحافی رفته) روم بتصرفي پادشاه اولاد شاه مردان در آورد. لهذا اختتام کتاب را تاخیر کردم تا آنکه بحمد الله .. در اندک مدتی در دست ولد حیدر کرار سلطان بن سلطان خاقان بن خاقان فخر جهانیان نور چشم ایرانیان برگزیده خداوند سبحان اولاد مصطفوی فرزند مرتضوی قدوه پیروان حسینی مفخر شیعیان
حضرت شاه طهماسب بن شاه سلطان حسین بهادر خان ... و بعد از او ... ناصر پادشاه ایران وزیر قدوه دودمان صفوی اشجع شجاعان ... ناصر المله و الدین امیر با یقین وزیر نامدار از غلام حیدر کرار .. طهماسب خان طول الله عمره ... شامل فروع، از اول ودیعه تا اواخر کتاب؛ خط: نستعلیق، بی کا؛ بی تا؛ جلد: مقوا، عطف و گوشه میشن قرمز،223گ، 30 و 32 سطر، اندازه : 24/5 × 34/5سم [ف: 2- 67]
احقاق في رد مسألة الشقاق على اهل النفاق / کلام و اعتقادات / فارسی
ehqāq-on fi radd-e mas' alat-iš-šeqaq'alā ahl-en-nefāq
؟ طالب اسیری
tāleb-e asīrī
با «احقاف في رد فتوى شنيعة عقب مومن الطاق» به فارسی در این که اگر عزوبت زور آور شود چه توان کرد.
تهران؛ ملک: شما ره نسخه: 1526/11
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: پسته ای، جلد: میشن آلبالویی سیر، 9گ (69پ- 77ر)، اندازه 15×21سم [ف: 5- 284]
الأحقاق في علم الاشتقاق /صرف/ عربی
al-ihqāq fi ‘ilm-il-ištiqaq
حسینی خراسانی، محمد بن حسن، - 1322 قمری
hoseynī xorāsānīin oh ammad ebn-e hasan ( - 1904)
تاريخ تأليف: جمعه 2 رمضان 1298ق
کتابی مفصل در علم اشتقاق از علوم عربی است که به درخواست برخی نگارش یافته است. صرف از افعال و اسماء مشتق بحث می کند که چگونه صرف می شود و جمع مکسر آن چیست و تصغير خواه ثلاثی باشد یا رباعی و حماسی و اوزان هر یک از ابواب آنها را بیان می کند، مطالب تحت عنوان «باب» «بحث»، «فصل» ذکر شده است. مؤلف در مقدمه گويد: «ان بعض الاجلة من السادة العلية الشان دعاني الى ان اعمل له كتابا في الاشتقاق واضح البرهان فاجبت ماموله واعطيته مسئوله وسميته بكتاب الأحقاق في علم الاشتقاق ورتبته على قسمين ..» مؤلف از ائمه جماعت مسجد گوهر شاد مشهد رضوی بوده است.
آغاز: بسمله الحمد لله الذي سلم من عبده من الاحتراق ... وبعد فان العبد الحقير محمد بن حسن حسینی ... مقدمة الأشقاق علم بكيفية رد بعض الأوزان
انجام: قلبت الثانية الفا والمتطرفة ياء ثم اعل کسید ثم كسرت الرابعة للياء وليكن هذا آخر ما اردنا ایراده في الكتاب
[الذريعة 290/1 ]
1. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 745/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: ذیقعده 1298ق؛ مجدول به طلا و تحریر و شنگرف و لاجورد دارای دو سرلوح مرصع، کمند مشکی؛ جلد: مشکی ضربی ترنج دار حاشیه داخل و خارج آن با طلا، 176گ، 15 سطر ( 7/5×14/3 )، اندازه: 13×21سم [ف: 1- 323]
2. قم مسجد اعظم، شماره نسخه :2285
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: عصر مؤلف؛ توسط مؤلف تصحیح شده؛ جلد تیماج زرشکی مجدول، 208 گ، 16 سطر، اندازه: 18×22سم [ف مخ 1 -61]
« الاحكام » اقاويل المنجمين في احكام تحاويل سني المواليد
الاحکام / هیئت / فارسی
al-ahkām
شیرازی، احمد بن محمد، ق9 قمری
šīrāzī, ahmad ebn-e mohammad ( - 150)
رساله ای در طالع مولودی گویا محمد نام و دیباچه ای دارد تا اندازه ای مفصل و در آن از نمودارهای عبدالجليل سجزی و ماشاء الله مصری و ابومعشر بلخی یاد شده است و در آخر آمده «قدتم الاحکام» دارای: [المقالة]، المقالة 2، في اعمال الكليات، سپس جداول نجومی است، المقالة 3 في الأحكام الأحكام الكلية لطالع الولادة احكام كلية؛ زايجه الطالع التحويل في سنة الثانية و الثلثين؛ زایچه الطالع التحويل في السنة الثالثة الثلاثين؛ زایجة الطالع التحويل سنة الرابع و الثلثين.
تهران؛ مجلس، شماره نسخه:1304
خط: نسخ، کا: عبدالله بن سلام الله، تا: دوشنبه 6 جمادى الأول 1062ق، عنوان زر و لاجورد و شنگرف، با سرلوح زرین، با یادداشت این حبیب الله عبدالله تبریزی در 29 شعبان 1191؛ تملك ابن سید محمد معصوم حسینی و محمد ترشیزی ازغندی؛
ص: 157
کاغذ: سفید، جلد تیماج مشکی ضربی و مقوایی، 200گ، 17 سطر (9×17)، اندازه: 14×24سم [سنا- ف: 2- 217]
الأحكام/ فقه / عربی
al-ahkām
حسینی، محسن بن محمد تقی، - 1332 قمری
hoseynī, mohsen ebn-e mohammad taqi (-1914)
قم: زنجانی ( آية الله)؛ شماره نسخه: 77/5
آغاز: حمدله و بعد فيقول خادم الملة و الشريعة محمد محسن بن محمد تقی الحسینی حشرهما الله تعالى مع الأئمة الطاهرين ان هذا کتاب الاحكام يشيد اركان الاسلام
بی کا، بی تا: 47گ ( 254ر-300ر)، قطع : خشتی [ چند نسخه- ف: 223]
احکام / فقه / ترکی
ahkām
تهران: مجلس: شماره نسخه: 2728/11
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين آمدی ای طالب فضل حق الحمد لله دن مراد تکزی تعالی بی اكمقدر و تكثرى اكمقدل مراد بحمد الله اگر تکری دیگر، انجام: آمدی او کیمسه ظالملرود زیرا کشی ... ان الله رو بظلم الناس و الحمد لله رب العالمین
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سفید و زرد، جلد: تیماج سرخ مقوایی دارای عطف دامن دار، 91 ص (217-307)، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه:
15×20/8سم [ف 9- 65]
الأحكام/ فقه / عربی
al-ahkarna
تهران؛ ملی شماره نسخه: 17682
بی کا، بی تا، انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازیه اندازه 15/5×21/4
سم [رایانه ]
احکام / فقه / فارسی
alhilal
چند رساله ناشناس به این نام
غیر همانند:
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه:17032
بی کا، بی تا، خریداری از بیژن پاینامه آزاد، اندازه: 10×16/7[رایانه ]
2. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 19713
بی کا، بی تا؛ خریداری از محمد حسن خدابنده [رایانه ]
3. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه 879/1
رساله ای است در احکام، بدون خطبه و ناتمام، در آغاز به برخی مسائل اعتقادی اشاره می کند؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد : تیماج مشکی ضربی مجدول، 17گ (1ب-17ر)، 17 سطر، اندازه: 11/5×18سم [ف 2- 136]
4. تهران: ملی؛ شماره نسخه:19507
1جلد؛ بی کا، بی تا: خریداری از علیرضا طاهری یزدی [رایانه ]
احکام آثار علويات / طبيعيات / فارسی
ahkām -e āsār-e 'olvīyāt
رساله ای در دست «باب» است.
تهران؛ ملک شماره نسخه : 3395/3
آغاز: بسمله، سپاس و حمد دایم مر خدائی راست که راننده پنهان و آشکارست... بعد از شکر باری ... بدان که این کتابی است که در بابل یافته اند در ذکر آثار علویه از کتاب هرمس حکیم و دانیال ... و ذوالقرنین و ... انجام: و اگر موجها بسیار شود ماهی بسیار بود، و الله اعلم و احكم
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد میشن سیاه، 23 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 6- 390]
« احکام آیات قرآن مجید و فرقان حمید » الوقوف و الفوائد
احكام اتصالات (ترجمه) / هيئت / فارسی
ahkām-e ettesālāt (t.)
در دیباچه نسخه آمده است: «در احکام اتصالات قمر به کواکب متحیره در بروج چون از اجتماع و استقبال باز گردد ... از تصنيف افتخار الحكماء استاد البشر ابوالقاسم ملقب به علام زحل». شاید ترجمه کتاب «الاختيارات» ابوالقاسم عبيد الله بن حسن بغدادی (م- 376) از حساب دانان و ستاره شناسان قرن 4 باشد. این ترجمه تازه است.
[القفطی 151؛ زرکلی 346/4 ]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6292/1
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین و السلام على رسوله و آله اجمعین و بعد گفتار اندر احکام اتصالات قمر بكواكب متحیره در بروج چون از اجتماع و استقبال بار گردد و به هر کوک پیوندد ... از تصنیف افتحار الحكماء ... ابوالقاسم الملقب بغلام زحل نور الله مضجعه احکام قمر در جهل در بروج جهل اگر منصرف گردد قمر از آفتاب بوفت اجتماع ... دلیل کناد بر مکنون بودن نرخ مایل به گرانی و فوت سرما و فساد سماء و گذشتن ابرها و خصومت میان عوام، انجام: و بودن احتساب و امر معروف و نهی از منکر و الله تعالی اعلم بحقاينى الامور.
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 10؛ کاغذ: سمرقندی شکری آهاردار،
ص: 158
جلد: مقوا نخودی عطف تیماج مشکی، 61ص (2-62)، قطع: رقعی، اندازه:
13×18/5سم [ف: 19- 272]
احکام اتصالات کواکب / هیئت/ فارسی
ahkām-e ettesālāt-e kavākeb
[منزوی 207]
1. تهران: ملت، شماره نسخه :4/ 3456
آغاز: بسمله حمدلله. و الصلاة و السلام على محمد و آله اجمعين.
اما بعد این مختصری است در احکام اتصالات کواکب با یکدیگر از قرانات و احتراقات تثلیث و تسدیس و تربيع و مقابلات، انجام : اقلیم هفتم، بعضی از ترکستان بلغار. ... دریای شمال، و این اقلیم به قمر تعلق دارد (تمت احكام) خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 10؛ مجدول به شنگرف و لاجورد؛ کاغذ، ترمه، جلد: روبه میشن قرمز ضربی لبه دار، 27 گ (45پ - 71پ)، 18 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 6- 431]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17756 ض
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
احکام اتصالات کواکب و تحويلات = احکام نجوم = مختصری در احکام اتصالات و تحويلات / هیئت / فارسی
ahkām-e ettesālāt-e kavākeb va tahvīlāt = ahkām-e nojām = moxtasarī dar ahkām-e ettesālāt va tahvīlāt
اختيار، محمد بن محمد، ق9 قمری
extīyār, mohammad ebn-e mohammad ( - 15c)
رساله مفصلی است در یک «مقدمه» و چند جدول در تقویم، مؤلف در دیباچه نام خود را آورده و گفته است آن را از کتاب های متداول مانند «مجمل الاصول»، «كفاية التعليم» «اشجار و اثمار»، «اربع مقالات»، کوشیار، «التفهيم» ابوریحان و «روضة المنجمين» گزیده است. در اتصالات کواکب با یکدیگر و تحويلات آنها از برجی به برج دیگر و شرف وهبوط و خسوف و کسوف و آنچه در تقویم واقع شود از کلی و جزوی پیش از آغاز مقدمه ای دارد در تعریف قرائات و شمه ای از احکام، سپس با عناوینی چون: قرآن اعظم، قرآن اکبر، قرآن اوسط، قرآن در حوت، قرآن مریخ در حمل، در جوزا، در سرطان، در اسد، در سنبله ... أحكام محاسدات، ... احتراقها، ... تربيعها .... این اثر در فهرست استواری با عنوان «اتصالات الكواكب وقراناتها» آمده است.
آغاز: بسمله، حمد و ثنای آفریدگاریرا که افلاک و دوایر و نجوم و سوابر بیافرید شکر و سپاس واجب الوجودی را ... اما بعد این مختصریست در معرفت احکام اتصالات کواکب و تحويلات ایشان از برجی به برجی و شرف و هبوط هر یک و
محاسرات و خسوفات و کسوفات ... از کتب متداول مختار نقل مجمل کوشیار و تفهیم ابوریحان و كفاية التعليم و روضة المنجمين و اشجار و اثمار ... بدانکه بقول اکثر اصحاب احکام قرائات
انجام: استقامت مشتری دلیل است بر قوه حال وزرا و سادات و علما ... و تربیت یافتن این طایفه از حکام و رواج دار الشرع و میل مردم به علوم ظاهر و الله اعلم بحقائق الأمور
[الذریعه 82/1 نسخه های منزوی 206/1 : نشانی 10 نسخه؛ فهرستواره منزوی 4/ 2763، 2918، 3076]
1. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 6912
آغاز: برابر، انجام: هم قباوهم کلاه هم کمرهم پیرهن *** و آنچه در تن باشد آنرا جمله بخشیدن بمن
خط :نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول به شنگرف؛ جلد. تیماج قهوه ای، 84گ، محتلف السطر، اندازه: 13×19سم [ف: 18- 104]
2. تهران؛ الهيات، شماره نسخه : 4/ 301
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 71گ(173پ-243پ)، اندازه:13×18/5 سم [ف: 277]
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 498/2
آغاز: برابر، انجام: و مدت تأثیرش بیست سال باشد تقريباً و الله اعلم و احكم بما في مشيته و مملكته.
خط: نستعلیق، بی کا، تا یک شنبه 7 محرم 994ق، کاغذ: سفید، جلد. تیماج مشکی ضربی مقوایی، 4ص (298-301)، 18 سطر (7×12)، اندازه: 12×20سم [سنا ف: 1- 290]
4. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 646
آغاز: برابر؛ انجام: خزان: دلیل کند که خزان قرانی شده ... در جانب مشرف ظفر نماید.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ تملك: اعتقاد 1261 ق واقف: سپهسالار، تاریخ وقف: 1297؛ کاغذ: سمرقندی زرد، 131گ، 12 سطر، اندازه : 16×21سم [ف:3- 65]
5. قم؛ مرعشی شماره نسخه:13816
آغاز: برابر، انجام: با مریخ دلیل است بر گرمی و حرارة هوا و حرکت لشگریان و فرح در مردم او بانی و سواری
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11، افتادگی انجام؛ مصحح، در برگ 26ر یک تاریخ زاد روز (26 رجب 1180ق) به نام «عبدالكريم » آمده است، در بین برگ های رساله اشکال و دوایر اخترشناسی ترسیم گردیده است، بر فراز برگ پایانی عبارت «9» جز کاغذ می خواهد دیده می شود که به نظر می رسد میزان افتادگی را جهت تکمیل این نسحه نگاشته اند؛ کاغذ: شرقی، جلد: نوع جلد. تیماج زيتونی مجدول عطف تیماج قهوه ای، 84ص، 14
ص: 159
سطر، اندازه: 12/5x7سم [ف: 35- 88 ]
6.تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 418/3
آغاز: برابر؛ انجام: مردم زشت خسیس و مكروه. و الله اعلم
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا 1052ق، 20گ (118پ۔ 137پ در هامش) [ف: 1 - 7]
7. اصفهان؛ مهدوی، مصلح الدین شماره نسخه :70/3
آغاز: برابر، انجام و غلبه سلاطین بزرگ را بود و الله اعلم و احكم وهو رب العالمین
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن ملاصالح یزدی، تا 3 محرم 1054ق، جلد: تیماج قرمز، 55گ (106-160)، اندازه: 10×15 سم [ف: 78]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6478
خط: نستعلیق، بی کا، تا محرم 1085ق؛ مجدول به شنگرف، روی برگ اول یادداشتی در آمدن برف سنگین به سال 1310ق و در چند برگ پایانی چند جدول پراکنده در اختیارات ایام و شرح اسامی ماه های فارسی قدیمی و باز نمودن اقالیم سیعد و طول و عرض آنها و غره شهرها در ایام السبعه و اختیارات القمر بالكواكب السياره و البروج الاثنی عشریه و چند یادداشت پراکنده دیده می شود؛ جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 122گ، محتلف السطر، اندازه: 12×18/5سم [ف: 20- 53]
9.قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 14423/1
آغاز: برابر؛ انجام: قصد حجامت کردن و کارهای آتشی کردن و الله اعظم بحقائق الأمور تمت الرسالة بعون الملک الوهاب
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 12؛ مجدول به طلا، دارای خطوط مشکی مزدوج و اشکال هندسی و دوایر فنی در بیان قواعد و قراردادهای این رشته از دانش؛ مهر: کتابخانه آیت الله حاج شیخ فضل الله نوری (مربع)، کاغذ: شرقی، 3 ص
(44-42)، 18 سطر، اندازه:8×15/5 اسم [ف: 36- 281]
10. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 12842/6
آغاز: برابر؛ انجام: دایره احکام قوس و قزح.
خط: مختلف، بی کا، تا قرن 12 ؛کاغذ: حنائی، جلد: مقوا؛ اندازه: 17/5x10/5
سم [ف: 11- 343]
11. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6355/2
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13: کاغد: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 160ص، 18 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14/5 ×19/5سم [ف19- 398]
12. تهران: ملک شماره نسخه: 1/ 3160
آغاز: برابر انجام: و سرگردانی رسولان و پیکان و جاسوسان تمام شد احكام قرائات و احتراقات و تثلیثات و تسدیسات وتربیعات و مقالابلات بعضی از احکام نجوم
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1رجب 1175ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن لایی قرمز، 48گ (2پ-49ر)، 15 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 6- 250]
13. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 10630
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على سيدنا محمد و آله اجمعین. اما بعد این مختصری است در احکام نظراتی که انجام: دلالت ملتها به كواكب سبعه. زحل جهودان، مشتری ترسایان، مریخ بت پرستان، شمس آتش پرستان، زهره ملت اسلام، عطارد فلسفه، قمر چهار پا پرستان
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 28 محرم 1200ق، مجدول شنگرف، نسخه در برگ شماری پیشین 59 ورق بوده که دو برگ آن اکنون افتاده است، در پایان یک صفحه هم در مورد اوقات دعا از لحاظ سعد و نحس نجومی نوشته اند (57پ)؛ جلد: مقوایی با روکش کرباس آبی، 57گ، 14 سطر ( 7/5×10/5
)، اندازه: 10/5×15/5سم [ف: 20- 94]
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1077/15
آغاز: برابر، انجام: و جمعیتهای خیر و رفتن مردم بمزارات و زيارات و اجابت دعاها و امانت و دیانت (نا تمام)
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13، نام نگارنده در دیباجه آمده است؛ 9گ (64پ-72 ر] [ف: 15- 42]
15. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه - 3347/8 - 17/127
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمل على اردکانی، تا قرن 13؛ جلد: مقوا نقره ای روغنی مجدول، 45گ، 15 سطر، اندازه : 11×18سم [ف: 1- 123]
16. شیراز: شاهچراغ، شماره نسخه : 271/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: آبی، 45گ (25-69) اندازه: 14/5×19
سم [ف: 3- 101]
17. شیراز؛ علامه طبا طبائی، شماره نسخه: 1334/3
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: مهر ربيع سمنانی، تا: 12 ذیقعده 1401ق، جا: اصفهان؛ اندازه: 14/5x10 سم [نسخه پژوهی: 4- 145]
18. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 1661/1
آغاز: برابر؛ انجام و منصب خداوند خانه رسد و استقامت داشته باشد
خط: نستعلیق، بی کا، نا: 10 جمادی الثانی 1223ق، کاغذ: فرنگی سفید و کبود، جلد مقوایی، 43گ [1پ -43ر)، 16 سطر (9/5×15)، اندازه: 15×20/5سم [ف: 8- 229]
19. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 79/17
بی کا، تا 1227ق؛ فیلم آن در دانشگاه تهران ش 3370 موجود است؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی ضربی و مقوایی، 55ص ( 277-331 )، 21-25
سطر (9×15)، اندازه: 25x16سم [سنا- ف:1- 42]
20. تهران: ملک، شماره نسخه: 5718/1
آغاز: برابر، انجام: کهیعص ذکر ... ولم اكن بدعاء رب ..
خط: نستعلیق، كا: نصر الله نوری، تا 1243ق، در پایان رساله برگ 14 شامل شکل و جدول های نجومی است به شنگرف؛
ص: 160
جلد: میشن سیاه مغزیدار، 81گ (1پ-81پ)، 14 سطر، اندازه: 15/3 × 21/5 سم [ف: 8- 480]
21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11125/2
آغاز: برابر، انجام: و اگر خسوف بر افق مشرق واقع شود ماثرش اول بظهور رسد و الله اعلم
خط: نستعلیق، كا: محمد علی بن میرزا نصرالله بن حاجی میرزا حسن، وزیر دارالارشاد اردبیل، تا: جمعه ربيع الثانی 1250ق؛ محشی، در پایان مهر کاتب (محمد علی) در بدن شیر که خورشیدی بر پشت دارد دیده می شود و یک رباعی ترکی در حاشیه از کاتب آمده است، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنائی، 47گ (18- 64)، 15 سطر (6 × 12/5 )، اندازه: 15 × 18/5 سم [ف: 28- 193]
22. قم: مرعشی شماره نسخه : 1/ 10926
خط: نستعلیق عالی، بی کا، تا 1275ق، قطع: رقعی (میراث شهاب: س9ش 2- 27]
23. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6752- 34/122
آغاز: برابر انجام و خواه بعد از نماز دولت عظیم وجه و منصب به خداوند خانه برسا، و استقامت داشته باشد
خط: نستعلیق، کا: محمد بن میرزا حسینی، تا: 11 صفر 1296ق؛ جلد: تیماج سبز، 39گ، 17 سطر، اندازه : 18×23سم [ف 1- 123]
24. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 4/ 6556 - 33/106
آغاز: برابر، انجام: درختان را آفت رسد و در روم و جهت عرب فتنه بوم و تردد و سپاه و غليه سلطان را بود
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول به شنگرف، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج، 76گ، 14 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1- 123]
25. قم، گلپایگانی شماره نسخه :2421/3 - 13/101
آغاز: برابر، انجام و صقالیه و روسی و دریای شمالی تا به دریای مغرب و این اقلیم به قهر منسوب است. تمت
در فهرست ناشناس؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول، 68گ، 15 سطر، اندازه: 20x14سم [ف: 1- 132]
26. تهران: ملک: شماره نسخه: 1/ 3326
آغاز: برابر، انجام: (تنها دو صفحه از رساله را نوشته است) نهصد و چهل سال شمسی تقریباً
خط: نستعلیق، کا: رضا حسینی، بی تا، جدول ها و دوایر جوهر سرخ، کاغذ: پسته ای، جلد رویه میشن قهوه ای مایل به یشمی، 2گ (1پ-2ر)، 19 سطر، اندازه: 5/3 1 ×20/7سم [ف 6- 375]
27. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه :262/2
خط: نستعلیق، كا: على بن آقا بابا کازرونی، بی تا، 35گ (7ر - 41پ)، اندازه: 16×22 سم [ف: 1- 186]
28. تهران: مهدوی، شماره نسخه: 281/1
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جا: کرمان نشریه:[ 2- 105]
29. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 11531
بی کا، بی تا، دارای اشکال و جداول اخترشناسی ( میراث شهاب: س 10ش 1- 2- 17]
30. تهران: ملی شماره نسخه :7025
آغاز: برابر؛ انجام: دوازدهم ... و فکر و اندیشه های باطل و وی حد برند و دشمنانش با اکثر مردم مفسد بد اصل باشند
خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، نام کواکب و سیارات و بروجات با مرکب قرمز نوشته شده، کاغذ: فرنگی، جلد مقوای شومیز پسته ای، 52گ (97پ-148ر)، 11سطر (8×13)، اندازه: 13/5 × 19/8 سم [رایانه ]
احکام اتصالات کواکب و تحويلات = احکام نجوم = مختصری در احکام اتصالات و تحويلات / هیئت فارسی
ahkām-e ettesālāt-e kavākeb va tahvīlāt = ahkām-e nojām = moxtasarī dar ahkām-e ettesālāt va tahvīlāt
رومی، محمد بن قاسم
rūmī, mohammad-e-bn-e qāsem
از محمد بن قاسم رومی (چنان که در مقدمه آمده است)، ولی احتمالاً از محمد بن محمد، مشهور بن اختیار است، زیرا بسیاری از عبارات نسخه حاضر با نسخه شماره 418/3 دائرة المعارف یکی است، شاید هم منتخبی از آن باشد. نامبوب، یا سربندهای در خور مطالب.
آغاز: اما بعد، این مختصری است در معرفت احکام اتصالات کواکب با یکدیگر و تحويلات ایشان از برجی به برجی و شرف و هبوط ایشان ... کتب متداول مختار محمد بن القاسم رومی به اختیار انتخاب کرده
انجام: و ملال سادات و قضات است. و الله اعلم بالصواب
[فهرستواره منزوی 4/ 2764]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 83/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1144ق؛ 15گ (46پ - 60پ) [ف: 1- 7]
احكام اتصال کواکب / هیئت / فارسی
ahkām-e ettesāl-e kavākeb
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6469/11
آغاز: شود به تسدیس دلالت کند بر تباه شدن و اندک شدن آبها و احوال اجلا و دهقانان و پیدا شدن زلزله و اگر متصل شود به تربيع دلالت کند بر هلاک شدن و غرق گشتن کشتیها و تباهی حال اهل تجارت؛ انجام: چون روز شنبه بود زمستان سخت بود و سرما صعب بود و مرگ کودکان و پیران بسیار بود و در همه
ص: 161
ناحیت تشویش و اضطراب بسیار بود.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جدول ها به شنگرف جلد مقوایی با روکش ابر و باد عطف و دور تیماج قهوه ای، 16گ (86ر -101ر)، اندازه: 14/5
× 24/5سم [ف 20- 48]
احکام اتصال ماه به ستارگان / هیئت/ فارسی
ahkām-e ettesāl-e māh be setāregān
ناشناخته. در 12 «فصل» که در آنها به ترتیب زیر اتصال ماه به ستارگان را در برج های مختلف بحث کرده است: 1. در برج حمل؛ 2. در برج ثور؛ 3. در برج جوزا؛ 4. در برج سرطان؛ 5 در برج اسد؛ 6. در برج سنبله؛ 7 در برج میزان؛ 8. در برج عقرب 9، در برج قوس؛ 10. در برج جدی؛ 11، در برج دلو؛ 12. در برج حوت. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 437/5
آغاز: بسمله، حمدله، صلات. سخن در احکام اتصال ماه به ستارگان اندر دوازده برج از پس از هر اجتماعی و استقبالی، از تثلیث و تربيع و تسديس و مقابله و مقارنه و خالى السير، انجام: در باب حرفت و صناعت و موافقت میان عوام
خط :نسخ، بی کا، تا؛ قرن 10؛ به دنبال قرانات و احکام احتراقات، هر دو از ابو معشر بلخی 14گ (100ر-113پ) [ف: 1 -8]
احکام اجتماعات و استقبالات / هیئت / فارسی
ahkām-e ejtemā'at va esteqbālāt
مشهد: الهيات شماره نسخه: 18839/2
آغاز: این قاعده در هر اجتماع و استقبال ملاحظه باید کرد که قمر چون از اجتماع با استقبال بزحل
مقالت کوتاهی است؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا حسین اصفهانی، تا: 1063ق، جا: بلاد شماخی، جلد: تیماج لایه ای عنابی، 4 ص (92 - 95)، 16 سطر (5×11)، اندازه: 16/5x10/5 سم [ف: 2- 252]
احکام اجسام/ رياضيات / عربی
ahkām-e ajsām
فصل سوم در بقیه احکام اجسام و فصل دوم در اقسام اجسام است. قسمتی از کتابی است شبیه به «خلاصة الحساب» شيخ بهائی و چهار برگ آخر در حکمت است.
مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه : 508/4
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای لایه ای، 17 سطر، اندازه: 5/5 1×21/5سم [ف: 2- 616]
احکام احتراقات = احتراقات / هیئت / فارسی
ahkām-e ehterādāt = ehterāqāt
ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری
abū-m a šar-e falakī, ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)
رساله در احکام قرائات و احتراقات کواکب است. احتمالاً ترجمه از کارهای او باشد و پیشگویی در پایه احتراق ستاره ای در ستاره دیگر احتراق زحل در حمل، زحل در ثور، زحل در جوزا ... عطارد در حوت.
آغاز: احکام احتراقات از قول ابو معشر بلخی ... بسمله. رب اعن احتراق زحل در حمل. چون زحل در حمل بسوزد و مشتری با وی قران کند، یا به وی پیوندد، دلیل بر فراخی سال
انجام: و علتها در زنان و کودکان و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع ... تم الاحتراقات
[فهرستواره منزوی 4/ 2769]
1. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه : 437/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 11:10 گ (89ر-99پ) [ف : 1-8]
2. مشهد رضوی؛ شماره نسخه:7/ 12966
آغاز: در کواکب سیاره در خانهای دوازده گانه چون زحل در طالع مولودی باشد با بزرگان مخالطت کند؛ انجام: برابر
نام مؤلف (که در آغار بخش احتراقات ذکر شده) محمد شريف؛ خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد هادي بن ملا احمد خبوشانی، تا جمعه 5 ربيع الثاني 1023ق، افتادگی: آغاز، در حاشیه این رساله طريقه دانستن اول ماه ها نوشته شده است، کاغذ: نخودی، اندازه: 14×20/8سم [ف: 18- 147]
3. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 65/3ر
احتراقات؛ بی کا، تا قرن 13؛ اندازه: 12/5 × 17/5 سم [رشت و همدان ف: 1194]
احکام احتراقات / هیئت / فارسی
ahkām-e ehterāqāt
ناشناخته، با سربندهای فصل بی شماره: فصل در احتراقات حمل و زحل، فصل در احتراقات ثور و زحل، فصل در احتراقات جوزا و زحل، ... فصل در احتراقات کواکب در حوت.
آغاز: احتراقات الكواكب في البروج. فصل في احتراقه في الحمل. احتراق زحل. اگر زحل در برج حمل محترق شود
انجام: کودکان نارسیده و اندر زنان. و الله اعلم و احكم و العلم عند الله، لا يعلم الغيب الا هو ...
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 131/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسنه، کا: محمد حسین
ص: 162
طالقانی، تا: 1057ق، 9گ (146ر-154پ) [ف: 1 - 8]
احکام احتراقات خمسه متحيره / هيئت / فارسی
ahkām-e ehterāqāt-e xamse-ye moteh ayyere
تهران دانشگاه شماره نسخه: 5859/7
خط: نستعلیق، بی کا، تا جمعه 21 ربیع الاول 1059 ق: کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 9گ (89پ-97ر)، 22 سطر (7×12)، قطع: ربعی، اندازه: 20x12سم [ف: 16- 110]
احکام احتراقات در مثلثه آتشی / هیئت / فارسی
ahkām-e ehterāgāt dar mosallase-ye ātaší
رساله ای است در احتراقات سيارات زحل، مشتری، مریخ، زهره، عطارد در مثلثه خاکی، بادی، آبی، آتشی و به دنبال آن رساله دیگری در احکام کسوف شمس در بروج حمل و کیفیت آن و در احکام قرآن و ... و سایر مسائل نجومی. نام مؤلف مشخص نمی باشد. چند جدول نجومی از جمله جداول الهام المستعمله في طالع المواليد، احکام قوس و قزح، احکام ذو ذوابه، دایره معرفت حالات ستاره سكز يولدوز آمده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه :7025
آغاز: احتراق زحل در مثلثه آتشی دلیل است بر افت و نکبت بلوک قدیم خواصه در جانب مشرق؛ انجام: خیانت رسولان و مجادله و مناظره میان عامه محاسبه وکیلان و متصرفان و اندوه فضلاء و علماء
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، دارای جداول نجومی با مرکب قرمز و سیاه؛ كاغذ: فرنگی نخودی، جلد: شومیز پسته ای رنگ، 12گ (149پ-161پ) 16 سطر (8/5×15)، اندازه: 12/5×19/8 سم (رایانه)
احکام احتراقات كواكب/ هيئت/ فارسی
ahkām-e ehterāqāt-e kavākeb
مشهد: رضوی، شماره نسخه: 12005/3
آغاز: احتراق زحل اندر خمل بسوزد و اگر مشتری مقارن او باشد؛ انجام: اگر زهره مقارن با متصل شود
کا: اسد الله منجم مازندرانی هزارجریبی، تا 1299ق؛ اندازه: 14×19/5سم [ف: 10- 205]
احکام احتضار و ميت / فقه / فارسی
ahkām-e ehtezār va meyyet
رساله کوتاهی است در احکام احتضار میت و آداب و احکام نماز میت.
آغاز: بسمله باب اول در احکام احتضار است یعنی وقتی جان کندن و در آن چند مبحث است اول واجب است که محتضر را رو به قبله بخوابانند
انجام: واحشر مع من كان يتولاه من الأئمة الطاهرين وصلى الله على محمد و آله الطاهرين
قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 4270/5 - 21/190
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: فرن 13 جلد: تیماج قهوه ای مجدول ضربی، 9گ، 13 سطر، اندازه: 12×17 سم [ف: 1- 124]
« احکام الاحکام » طالع مسائل
إحكام الأحكام في اصول الأحكام = الإحكام في اصول الأحكام / اصول فقه / عربی
ihkām-ul 'ahkām fi usül-il 'ahkām = al-ihkām fi usül - il 'ahkām
آمدی، علی بن محمد، 551 - 631 قمری
āmedī, 'alī ebn-e mohammad (1157 - 1234)
تاريخ تأليف: 625ق
متن مهم و برجسته ای است که اصول فقه را به طور نسبتاً مفصل در چهار «قاعده» جمع کرده است: 1. في تحقيق مفهوم اصول الفقه و مبادیه 2. في تحقيق الدليل السمعي و اقسامه ؛ 3. في احكام المجتهدين؛ 4. في الترجيح
بنا به گفته قطب الدین شیرازی ابن حاجب کتاب معروف خود «المنتهی» را از این کتاب به صورت تلخیص اخذ کرده است.
آغاز: وما توفيقي الا بالله عليه توكلت و اليه انيب ... و بعد فانه لما كانت الأحكام الشرعية و القضايا الفقهية و مسائل مقاصد المكلفين
انجام: ان يكون احدهما یلازمه الحرية او الطلاق و الا یلازمه الرق و ابقاء النكاح فالحكم فيه ما سبق ايضا وقد تتشعب من تقابل هذه الترجيحات آخر كثيرة خارجة عن الحصر لايخفی على متأملها وهذا آخر ما أوردناه و نهاية مار تبناه. اللهم فكما الهمت بانشائه و اعنت على انهائه فاجعله نافعاً في الدنيا و ذخيرة في الأخرى.
چاپ: قاهره، مطبعة المعارف، 1422ق.
[کشف الظنون 17/1 ، گنجینه خطوط علما و دانشمندان 1017/2 - 1018؛
معجم المطبوعات العربية و المعربة 10/1 ؛ ريحانة الادب 62/1 - 63؛ مكتبة امير
المومنین 62/1]
شرح و حواشی:
1- بديع النظام الجامع بین کتابی البزدوي و الأحكام؛ ابن ساعاتی، احمد بن علی بن تغلب (-694)
ص: 163
1. قم: فیضیه، شماره نسخه: 639
خط: نسخ، بی کا، تا: گویا قرن 7؛ افنادگی آغاز و انجام؛ واقف: میرزا محمد صادق گلستانه، 213گ، 24 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 1- 6]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 252
آغاز: بطلب به عن الحياة و ساير الصفات المشروطة بالحياة فانها لا يطلب بها ذلك
نسخه اصل: همان نسخه بالا. مشتمل بر قاعده دوم کتاب [عکسی
في: 1- 410]
2. قم: مرعشی: شماره نسخه: 13030
آغاز: و المجاز و العموم و الخصوص و الأطلاق و التقيد ... و أما الأحكام الشرعية فمن جهة أن الناظر في هذا العلم أنما ينظر في ادلة الأحكام الشرعية، انجام: و سواء كانت الغاية معلومة الوقوع في وقتها كقوله إلى أن تطلع الشمس، أو غير معلومة الوقت كفولة، إلى دخول الدار، و الله أعلم و احكم. و الحمد لله رب العالمین و الصلوة على خير خلقه محمد و آله الطاهرین. بخش نخست؛ خط: نسخ، كا: قطب الدین محمد بن محمد راوندی، تا: 704ق افتادگی: آغاز؛ محشی، کاغذ: شرقی، جلد: تیماج حنایی ضربی مجدول عطف: تیماج قهوه ای، 137گ، 28 سطر (12/5×19/5)، اندازه: 18×26سم [ف: 33- 68]
3. قم: مرعشی: شماره نسخه: 12521
آغاز : القسم الثاني في التخصيص بالأدلة المنفصلة و فيه أربع عشرة مسئلة؛ فاء مذهب الجمهور من العلماء جواز تخصيص العموم بالديلل العقلى خلافاً لطائفة شاذة من المتكلمين و دليل ذلك هو أن قوله تعالى الله خالق کل شی؛ انجام: برابر
بخش دوم، از نیمه دوم قاعده دوم تا پایان کتاب، خط: نسخ، کا: قطب الدین محمد بن محمد راوندی، تا اوایل ذیحجه 704ق؛ بسیار نفیس به خط «قطب الدین راوندنی دوم»، از دانشمندان شیعی نیمه نخست قرن 8 که برای خود استنساخ نموده است و آنهایی نیز از «علی بن محمود بن الحسنی» به تاریخ 13 ذیحجه 711ق برای كاتب آمده که از وی با احترام باد نموده است، مصحح، دارای حواشی بسیار از کاتب که در آنها مبانی شیعی را به مناسبت بیان می دارد؛ تملك: «محمد بن اثیر بن صفی القاضي الخوافی»، که در اصفهان به سال 776 نسخه را خریداری کرده است، «محمد بن سید محسن» در سال 1212ق، «محمد صالح خراسانی» که در سال 1265 در ارض غرى (نجف اشرف) موفق به مطالعه شده، «فخر الدین نصیری» ؛ کاغذ: شرفی، جلد. تیماج قهوه ای ضربی با ترنج گل و بوته، 138 گ، 39 سطر (13×20)، اندازه: 19×27سم
[ف: 31 - 67]
4. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 997
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: علی بن حسین امهی نجفی، تا: جمادی الثانی 1026ق؛ صفحات مجدول به خطوط لاجوردی و شنگرف؛ جلد: تیماج مشکی، 229گ، 33 سطر [ف مخ: 1- 62]
5. گلپایگان، کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی، شماره نسخه: 38
خط: نسخ و نستعلیق، کا: احمد عاملی، تا: قرن 11 یا 12 تملک زین العابدین گلپایگانی: جلد: تیماج جگری ضربی، 230 گ، 33 سطر، اندازه: 18× 29سم [كتابخانه های گلپایگان: ف: -35]
6. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 838
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ در برخی از برگ ها آثار تصحيح مختصری به خط كاتب دیده می شود، دارای یادداشتی از ابوالحسن شهشهانی به سال 1259 که کتاب از حاج محمد ابراهیم قزوینی نزد وی امانت بوده مشهود است، مهر: «محمد ابراهیم» مربع)؛ تملک: حس فتوتی، جلد: تیماج مشکی، 225 گ، 29
سطر، اندازه: 30x19سم [ف: 3- 627]
7. قم: مرکز احیاء شماره نسخه: 3799
آغاز: ارباب الفضائل فاقد خلاصة الأفاضل باعث اموات الخواطر ناشر رفات العلوم الاواثر بما خصه الله به من الفضائل، انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن ابراهیم دورقی، تا: 8 رمضان 1207ق؛ افتادگی آغاز؛ مصحح، در پایان جزء اول علامت مقابله با نسخه ای مورخ 903ق مشهود است؛ تملک و مهر: «مهدی زريجاوی، با مهر «المهدی من اهتديت» (مريع )، «سید ریحان الله بن جعفر موسوی به سال 1321 با مهر بیضوی نام وی، «شيخ قاسم بن محمد محيي الدين جامعی»، با مهر «قاسم بن محمد» (بیضوی)؛ دارای چندین علامت عاریه که کتاب را از شیخ قاسم امانت گرفته اند با این اسامی: رضا حسنی حسینی، محمد بن شيخ مطر، محمد بن سید هاشم بن سید حسن، محمد بن احمد بن کتان، حسین رازی، محسن بن شیخ یونس، طاهر بن حسن حسینی بن على بن صادق بحرانی نجفی؛ جلد: تیماج قرمز مجدول، 342گ، 25 سطر، اندازه:14/5×20 سم [محدث ارموی مخ: 1- 69]
8. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 6639
خط: نسخ کا: محمد هادی بن سید احمد حسینی سلامی کازرونی، تا: جمعه 6 شوال 1310ق، کاغذ فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای مقوایی، 208گ، 23 سطر (12×21)، قطع: رحلی، اندازه: 21×31سم [ف: 16- 323]
9. مشهد؛ شیخ علی حیدر شماره نسخه : 248
آغاز: برابر، انجام: و الحمد لله وحده وصلى الله على محمد و آله ... و سلم تسليماً كثيراً
خط: نسخ و نستعلیق، کا: صفر على بن اسماعيل الصباغ، تا چهارشنبه 8 جمادی الاول 1230ق، دارای علامت بلاغ، در اول نسخه یادداشتی به توقيع عبد الله بن المبارک در مشهد غروی؛ جلد: چرم مشکی دارای نقش، 257گ، 26 سطر، اندازه: 20/5×31 سم [مؤيد: 1- 225]
10. تهران: ملی: شماره نسخه: 4669
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: عباس بن محمد شیرازی، تا 1234ق؛ تملك:
ص: 164
رضا موسوی زنجانی به تاریخ 1370، محمد بن محمد سعید رضوی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج زرشکی مقوایی روکش کاغذی، 331گ، 35 سطر (
15×21/5)، اندازه: 15×21/5سم [ف 19- 339]
11. تهران: مجلس، شماره نسخه :7252
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 16 رمضان 1240ق؛ جلد: روغنی مشکی ترنج با گل و بوته مرصع، 270 گ، 26 سطر، اندازه: 21× 30سم [ف: 25- 251]
12. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 1475
خط: نسخ، بی کا، تا چهارشنبه 7 ربیع الثانی 1240ق ؛ شماره بیت ها بیست و سه هزار؛ تاریخ وقف: 1240؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی مقوایی درون مشکی، 209گ، 29 سطر (11×20/5)، اندازه 20×20/5سم [ف: 8- 127]
13. تهران: عبد العظيم؛ شماره نسخه:4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا 1241ق؛ واقف: آیت الله مرعشی نجفی، تاریخ وقف: 1338/5/20 ، جلد: تیماج روغنی مجدول با ترنج و سر ترنح و نقش گل و بوته، 259گ، 26 سطر، اندازه: 21×31سم [ف: 1- 28]
14. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 75
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 14، در ص ع محمود موسوی تشیع آمدی را اثبات می کنند و در برگ 8 نام کتاب و سرگذشت مؤلف دیده می شود، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سبز مقوایی، 191گ، 31 سطر (12/5 × 19/5)، قطع: رحلی، اندازه 30x20سم [ف: 446]
15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 13871/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ قديم خوش، بی کا، بی تا؛ دارای حواشی مفصل از عالمان مختلف، جلد. تیماج مشکی مجدول گرهی، 43گ (ا1پ۔ 43ر)، 36 سطر [ف: 27 -438]
احكام الاحکام و اعلام الحكام/ فقه / عربی
ihkām-ul-ahkām wa a'lām-ul-hukkām
بخاری، احمد بن عبد الرشید، - 500 ؟ قمری
boxārī, ahmad ebn-e 'abd-or-rašid ( - 1107)
رساله ای مختصر در احکام فقه از کتاب طهارت تا کتاب فرائض (ارث) است. در مقدمه می گوید: « آنچه در کتاب «شرح النظم » آورده ام در این کتاب تکرار نمی نمایم و هر مسأله ای که ذکر می کنم مأخذ آن را نیز می آورم.»
آغاز: الحمدالله الحكيم المحكم بحكمة الأحكام العليم المعلم بنعمة الأعلام الكريم المکرم بكرامة الكرام.
انجام: ينقسم كل المال على الحاصل بين الأخ و المرأة على أربعة وعشرين سبعة لها و سبعة عشر له.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 867
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، نسخه قدیم و بسیار نفیس، مصحح؛ تملك: محمد عزت القاضی؛ مهر: السيد محمد راغب، (دایره)؛ جلد. تیماج قهوه ای، 101گ، مختلف السطر، اندازه: 18/5x13 سم [ف: 3 - 58]
احکام الادعاء / فقه / عربی
ahkām-ul-iddi'a
در آغاز این رساله انواع مدعیان و معنی ادعا بیان شده و پس از آن پیرامون ادعا در ابواب مختلف فقهی و این که بینه و شاهد باید چه شخصی باشد بنابر رأي فقهای اهل سنت گفتگو می کنند.
آغاز: الحمد لله على نواله ... اما بعد فلنقدم الكلام ما للمدعى عليه من الأقسام و يعلم به ماللمدعي من الاقسام
انجام: وان اختلفا على وجه الوجيه قبل أن يزرع كان القول قول صاحب الأرض و أن مدعيا فساد العقد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 6409/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الباقي بن فضل الله، تا 1104ق؛ محشی، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 40گ (51پ -90پ)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 17- 12]
« احکام الأدوية القلبية» و الأدوية القلبية
احکام اراضی / فقه / فارسی
ahkām-e arāzī
چند «فصل» در احکام فقهی زمین های مختلف و تعیین زمین های مفتوح العنوة و زمین های سواد (ارض السواد) و در پایان مسائلی افزوده است در احکام عام زمین ها. در یکی از فصول این کتاب از رساله پدرش در همین موضوع نقلی دارد و تصریح می کند
که وی اسد الله الحسيني الشوشتری (معروف به شاهمیر) می باشد.
احتمالاً صاحب این کتاب میر علی بن اسد الله صدر شوشتری باشد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8290
آغاز: قبله بالعلم و اليقين که این مقاله ایست مختصر مشتمل بر احکام اراضی در مذهب شریف ائمه اثنی عشر: انجام: و این سخن منجه است یعنی صورت وجه آن ظاهر است، تم و فیض فضل الله عم
ص: 165
خط: نسخ، بی کا، تا عصر مؤلفه افتادگی: آغاز؛ بعضی عبارتها تعویض شده شاید به خط مؤلف، دارای حواشی مؤلف: جلد: تیماج قهوه ای، 20گ، 14سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 21- 252]
«احکام الأراضي البايره» و احياء الموات
احکام ارث / فقه- ترکی
ahkām-e ers
رساله ای فتوایی در احکام ارث است دارای«فصل» با عناوین «مسألة، مسألة».
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 4257/2
آغاز: قال أمير المؤمنین علی المرتضی . بلکل کم فرایض التيدر اول نصف ايكنجى ثلث؛ انجام: و ثلاثة من النساء وهن الزوجة و البنت و الأم.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: مقوایی عطف پارچه مشکی، 8گ (4ر -11 ر)، 21 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 11 -257]
احکام ارث و وصیت/ فقه / فارسی
ahkām-e ers va vasīyyat
رساله در محاسبه ارث و وصیت در فقه است که در ریاضی قدیم از مسائل مهمه بوده است. در این کتاب تعدادی از مسائل وصیت و ارث یعنی تقسیم مقداری مال بر حسب وصیتی که برای موصی له شده و وارث آمده است که از لحاظ قدمت حائز اهمیت است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2633/3
آغاز: اگر از کسی دو پسر بماند و وصیت کند از برای انجام که از نصیب منسب عشر کم کنید و بموصی له بدهيد.
خط:نستعلیق، بی کا، تا 957ق؛ کاغذ: بخارایی و اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای یک لایی، 20 ص (102-121)، 12و 20 سطر (7/5×13 )، اندازه 12×18/5سم [ف:6- 191]
« احكام الارضین » احياء الموات
احكام الارضين / فقه / عربی
ahkām-ul aracın
شیروانی، حیدر علی بن محمد، ق 12 قمری
šīrvānī, heydar 'alī ebn-e mohammad (- 18c)
احکام زمین را در چهار قسم به شرح ذیل مورد بررسی قرار داده است: 1. المفتوحة العنوة (زمینی که به قدرت و غلبه به دست مسلمانان افتاده باشد. 2. ارض من اسلم عليها اهلها طوعاً؛ 3 . ارض الصلح؛ 4. ارض الأنفال.
1. مشهد: رضوی: شماره نسخه : 31562
آغاز: بسمله في احكام الارضين وهي على أقسام اربعة. الاول المفتوحة عنوة؛ انجام: و عموم ما دل على ترتب الآثار على العقود خرج ما خرج عنه بالدليل فيبقى الباقی بالعموم
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 12؛ مذیل به (5 برگ) مباحثی در غنا، عدالت و سبق و رمایه؛ اهدایی رهبری، بهمن 1383؛ کاغذ: حنائی، جلد: تیماج فرنگی، 8 گ، 28 سطر، اندازه: 25/5x18 سم [اهدائی رهبر 3- 47]
2. مشهد: شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 6/ 664
آغاز: الحمدلله .. انه قد اشتهر في بعض المؤلفات افراد احكام البغاة و هم اعظم صنوف الكفار انجام: والحمد لله وحده و صلواته على خير خلقه محمد و الطاهرين من ذريته و عترته
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 10گ (55پ -64پ)، 16 سطر، اندازه : 12/5×18/5
سم [مؤید: 2- 171]
احکام الأرضين /فقه / عربی
ahkām-ul aradin
نقوی نصیر آبادی، دلدار علی بن محمد معین، 1166 - 1235 قمری
naqavī n asīr-ābādī, del dār-'alī ebn-e mohammad moʻīn (1753 - 1820)
رساله مختصر استدلالی است شامل امهات مسائل متعلق به اموال کفار و احوال اراضی خراجيه و مفتوحة العنوة مشتمل بر چهار قسم. در کتاب «نجوم السماء» از این رساله به «رسالة الارضين » تعبیر شده است.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 24549
آغاز: بسمله. الحمد لله المفضل المنعم و الصلاة و السلام على نبيه محمد سيد الأنام؛ انجام: لاتجد في غير هذا التحقيق و الله ولی التوفيق و بیده ازمة التحقيق
خط: نستعلیق، کا: محمد بن على محمد، تا 1238ق؛ اهدایی رهبری، اسفند 1376، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: گالینگور با عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 60گ، 19 سطر، اندازه:17×26/5سم [اهدائی رهبر:3- 37]
احکام اسعار در غلاء و رخص / فقه / فارسی
ahkām-e as ār dar qalla' va roxas
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 8312/11
خط : نستعلیق، كا: ابراهیم افشار، تا: 1293ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 12گ (85ر-96ر)، 15 سطر (6/5 × 12)، قطع: ربعي [ف: 17- 105]
ص: 166
احكام اشکال /هیئت / فارسی
ahkām-e aškāl
در احکام نجوم.
تهران: دانشگاه شماره نسخه : 5829/4 - ف
نسخه اصل: دیوان هند ش 1348، انه 2954، بی کا، بی تا [فيلم ها - ف: 3 -185]
احكام الاعتقاد في ابطال الفلسفة و الالحاد / فلسفه / عربی
ahkām-ul i'ti qād fi ibtal -il falsafa wa-l ilhad
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18649
آغاز: بسمله الحمد لله الذي شرح مصال، ور المومنین بنور الايمان؛ انجام: ان يفتح علينا ابواب الخير .. انه هو الغفور الرحيم
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 15 سطر (8×16)، اندازه: 14×23سم [رایانه ]
احكام الاعوام / اختریینی / فارسی
ahkām-ol-a'vām
بخاری خوارزمی، علیشاه بن محمد، 624؟ - 695؟ قمری
boxārī zārazmī, alīšāh ebn-e mohammad (1228 - 1296)
تاريخ تأليف: آغاز 695ق، محل تالیف: بغداد
در احکام نجومی است. مطالب آن را از کتب معتبر نقل کرده است و هم به تجربه شخصی مؤلف. وی در تعریف این کتاب آورده «چون فراقت کلی حاصل شد به خاطر فرود آمد تا موسم سفر فرصت هست اگر در اعمال تسييرات و احکام طالع و برج انتها مسوده بشود که چنین کتاب مستوفی در نظر نیامده است تا از این فقیر یادگاری ماند عزیزان را همانا پسندیده باشد که علم بستانیست که میوه او را چندانک بیشتر تناول کنند و بکار دارند تازه تر بود و لذيذتر». در 2 «مقاله» هر مقاله در چند «باب» و هر باب در چند «فصل»: مقاله یکم در تسییرات، 4 «باب»، باب اول در 10 «فصل»: فصل 1. در مقدمه کتاب، 2. در اقسام تسييرات، 5 معرفت اجزاء دليل، 10، معرفت دلایل بیوت؛ باب دوم در احکام تسييرات، 5 «فصل»: 1. أحكام قاسم بر موضوع تسيير درجه طالع، 5 احكام تدبيرات؛ باب سوم در فردارات و زمان های مولود، 3 «فصل»: 1. احکام فردارات مشترک، 3. احکام صاحب دور، باب چهارم در استخراج طالع تحویل بروج، 2 «فصل» 10، معرفت طالع تحويل، مقاله دوم در احکام طالع تحويل، در 8 «باب» : باب اول در احکام طالع تحویل بر چهار برج، 12 «فصل»: فصل 1. احکام طالع اصل، 5. احکام بیت پنجم، 10. احکام بیت دهم؛ باب دوم در احکام والیان سال ها، 7 «فصل»: فصل 1 احکام ولایت زحل، 5 احکام ولایت زهره؛ باب سوم در احکام رسیدن طالع تحویل با بروج انتها در مواضع کواکب، 7 «فصل»: فصل 1. به موضع زحل، 5 به موضع زهره؛ باب چهارم در احکام هفت کوکب و دو عقد، 9 «فصل»: فصل 1. مسیر زحل، 5. مسير زهره؛ باب پنجم در احکام خداوندان بیوت در طالع، 12 «فصل» 1، در حکم صاحب طالع، 5، در حکم خداوند پنجم، 10. در حکم خداوند دهم؛ باب ششم در بودن کواکب در خاندان های دیگر، 7 «فصل» 1، احکام زحل، 5. احکام زهره؛ باب هفتم در نظرهای کواکب به موضع اصل خود، 10 «فصل» :1. در نظر زحل، 5 در نظر زهره، 10. کیفیت احکام بودن، باب هشتم در احکام کواکب چون در حدود یکدیگر باشند، 8 «فصل»: 1. در موضع زحل، 5، موضع زهرة، 8 در نقل تسييرات از حدی به حدی.
آغاز: بسمله، الحمدلله العليم الحكيم والصلوة على نبينا محمد ... مؤلف این کتاب و مصنف این احکام العبد الفقير علي شاه ... می گوید که بنده از شهر همدان در اواسط ماه مبارک رمضان سنه 688 بامید زیارت کعبه و مزارات ائمه بمدينة السلام رسید ... باب اول در مقدمه کتاب، بر رای ارباب فهم پوشیده نیست که کلیات عالم به کسانی منسوب است که اشرف خلايق اند و شرف به حسب سعادت های آسمانی
انجام: احکام این فصل به جدول بهتر بود، پس جدولی بیاوریم تا در وقت عمل آسان تر باشند و از یافتن دی سهل تر بود. تمت.
[الذريعة 293/1 ؛ کشف الظنون 18/1 ؛ نسخه های منزوی 207/1 : نشانی 13
نسخه؛ فهرست مشترک نسخه های خطی پاکستان و اسلام آباد 226/1
؛ استوری ستاره شناسی، 207/1 گاهنامه، 1310 خ 89 صفا، 273/3
، 1233؛ نفیسی، 386/1 ؛ بغدادی، هدیه، 251/1 ؛ فهرستواره منزوی
2770/4 ]
1. تهران: ملی، شماره نسخه: 2500
آغاز: برابر، انجام: احکام این فصل مجدول نموده شد مختصر باید ... احكام كنند و جدول اینست
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 8؛ آخر کتاب جدول احکام نجومی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 167گ، 21 سطر (11×17)، اندازه: 15×24سم [ف: 5 -671]
2. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 181/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 900 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 116گ (2پ-117ر)، 21 سطر (12×18/5) [ف: 163]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2452/9
باب چهارم؛ بی کا، تا پنج شنبه 5 رمضان 965ق، کاغذ: سمرقندي، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 15ص (177-191)، 25 سطر (14×19)، اندازه: 25x18سم [ف: 9- 1183]
ص: 167
4. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 9291
آغاز: دوشنبه دوم ماه ربيع الأول ربيع الأول بوده است در اطراف و روز پنج شنبه پنجم ماه مقدم جهود انرا امرای حضرت باطل کرده بودند
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 10؛ افتادگی : آغاز، جدول ها شنگرف، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 115گ، 21 سطر، اندازه:12×19 سم [ف: 24- 80]
5. مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 5308
آغاز: برابر، انجام: المعروف بعلاء المنجم البخاری
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ كاتب فصل اول را از قلم انداخته و در پایان کتاب فصلی از کتابی با عنوان «فصل ششم در انتقال تقدیر از حدى بحدی» در ده صفحه افزوده است؛ واقف: نادر شاه افشار، تاریخ وقف: 1145ف، کاغذ: سمرقندی، جلد: تيماج مشکی، 154گ، 23سطر ( 7×14/9) اندازه:
23/5x13سم [ف: 8- 6]
6. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 132
آغاز: برابر؛ انجام: و مکروه از فرزند یا برده ..
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 10؛ مقابله شده؛ مهر «لا الله الا الله الملك الحق المبين، عباءه يوسف»، (چهارگوش)، «افوض امري إلى الله، يوسف» (بیضی) تملک: محمد اشرف بن محمد کبیر مهابادی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 231 گ، 17 سطر (6/5×15 ) اندازه : 13/5×23سم [ف 1- 8 ]
7. تهران؛ ملک: شماره نسخه :3077
خط: نسخ، بی کا، تا: 25 محرم 1010ق، کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: رو به جلد کاغذ مغری میشن قرمز لبه دار، 169 گ ، 20 سطر، اندازه:13/2×19/7
سم [ف: 2- 11]
8. تهران: ملک شماره نسخه: 2259
خط: نسخ، بی کا، تا اوایل قرن 11؛ مجدول به شنگرف کاغذ: کاغذ ترمه، جلد :میشن سیاه ضربی لبه دار، 144گ، 24 سطر، اندازه: 12/3×19سم [ف 2- 11]
9. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 5417
آغاز: برابر، انجام: المعروف بعلاء المنجم البخاري
خط: نستعلیق، کا: میر محمد بن نورالدين محمد تونی، تا: 1047ق، واقف: نایینی؛ کاغذ: کاهی، جلد: تیماج جگری، 122گ، 21 سطر (11×18)، اندازه:
18/5×25/5سم [ف 8- 5]
10. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 28
خط: نسخ پخته، بی کا، تا قرن 12؛ مهر «اللهم صل على محمد و آل محمد (چهار گوش)، «محمد على الموسوی»، (بیضی)؛ 175گ، 17 سطر (8×14/5)، اندازه 15×20/5سم [ف: 1 - 8]
11. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 13015
آغاز: موقوف باشد پس معلوم شد، انجام: و در کارها جانب حق کوش.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 افتادگی آغاز و انجام؛ واقف: شیخ عبد الله مجتهد پور، تاریخ وقف : 15 مرداد 1362؛ کاغذ آهار مهره نخودی، 136گ، 30 سطر، اندازه: 22/5x10 سم [ف: 18- 4]
12. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28148
آغاز: برابر انجام: و با مادر و پدر به وجه دیگر زندگانی پیش گیرد از نیک و بد مناسب دلیل اصل و خواهد که بجهة خود منصبی حاصل کند
خط: نسخ جلى، كا: شعاع، تا 1155ق؛ ضمیمه به نسخه ش 28144، هشت برگ آخر نسخه متنحب لوايح الفمر ضمیمه شده است، کاغذ: نخودی سرخ، جلد: تیماج، 29 سطر (10/5×185 )، قطع : وزیری بزرگ، اندازه: 14/2×21
سم [رایانه ]
13. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3291
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: کاغذ فستقی، جلد: میشن
سیاه، 150گ، 17 سطر، اندازه: 14/2 ×21سم [ف: 2- 11]
14. تهران: لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه : 233
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج سبز ضربی
مقوایی، قطع: ربعی [نشريه: 3- 388]
15. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 8388
خط: نستعلیق، کا: محمد، حسين بن محمد مؤمن نحعی آشتیانی، تا: یک شنبه رمضان 1215ق؛ از آن کاتب در رجب 1218ق؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد. تیماج تریاکی لایی، 200گ، 15 سطر (6/5×12 )، قطع: بغلی، اندازه: 10/5×16 سم [ف: 17- 126]
16. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 5834
خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهيم بن محمد حسن مازندرانی، تا: دوشنبه 2 ربیع 1223ق؛ تملك: میرزا عبد الوهاب پسر حاجی حسیں یزدی در رجب 1311 کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج قهوه ای لایی، 28گ، 14 سطر ( 7/5×13/5 )، قطع: ربعی، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 16- 101]
17. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه :83
آغاز: برابر، انجام: احکام فردارات عطارد با شرکاء در طوالع شبی جدول
خط: نسخ، بی کا، تا: 1234ق، جداول به شنگرف؛ جلد: تیماج سیاه ترنج و سرترنج مذهب، 92گ، 21 سطر، اندازه 20×29سم [ف مخ: 1- 62]
18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 10392
خط: نسخ، کا: محمد بن صالح، تا: یک شنبه 11 صفر 1234ق جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 143 گ، 18 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 26- 326]
19. تهران: مجلس: شماره نسخه :2/ 6551
باب ششم و باب هفتم و باب یکم و چهارم از مقاله دوم را دار است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 26 رمضان 1268ق، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 80گ (45پ-124پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 20- 122]
20. تهران: سپهسالار شماره نسخه :645
خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا 16 شعبان 1268ق، به دستور
ص: 168
محمد رضا میرزا؛ نسحه عکسی این کتاب در فیلم های دانشگاه ش 254 هست؛ تملك: اعتضاد السلطنه 1196ق، سپهسالار 1297ق، کاغذ فرنگی، جلد تیماج حنایی ضربی مقوایی، 165گ، 14 سطر، اندازه: 22/5x15/5
سم [ف 3- 60]
21. قم: مرعشی، شماره نسخه :6905
آغاز: برابر انجام: تا در وقت عمل آسان تر باشد و در یافتن وی سهل تر بود
خط: نستعلیق، كا: يوسف بن محمد حسین کرمانی، تا: پنج شنبه 6 محرم 1285ان، پس از کتاب شجره چهارم از مقاله دوم «اشجار و اثمار»، مؤلف نیز نوشته شده است؛ جلد: تیماج سبز، 201گ، مختلف السطر، اندازه: 16×20سم [ف: 18- 98]
22. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 948
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: روز عرفه (عید نوروز) 1291ق؛ پس از آن جدول هایی است؛ مهر: «محمد حسین»؛ 17گ، 19 سطر (6/5 × 13/5
)، اندازه: 11×18سم [ف: 4- 818]
23. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه:2173-عکسی
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق پخته، کا: محمد اسماعيل همدانی، تا: جمعه غره ربیع الثانی 1295ق؛ نسخه در دست دیباچه و نام نگارنده را ندارد، جز آن که در فصل 10 باب یکم مقاله یکم به «اشجار و اثماره خود ارجاع می دهد، مقابله شده، با نشان مهر گرد درشت تاج دار؛ 356ص، 17سطر (10/5×21 )، اندازه: 30x21سم [عکسی ف: 1- 13]
24. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 3/ 254 - ف
نسخه اصل: او نیورسینه ش 1418. درهاهش: بی کا، بی تا [فيلم ها - ف: 1- 444]
25. تهران: مجلس: شماره نسخه : 4/ 7362
آغاز و انجام: برابر
خط: تحریری، بی کا، بی تا، جلد: تیماج آبی، 111گ (131پ۔ 241پ) [ف: 25 -327]
26. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:12044
آغاز: برابر؛ انجام: از محنت بدولت افتد و از بیماری به صحبت و از فراق به وصال
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، کاغذ: نیاتی آهار مهره، جلد: تیماج یک لا، 125گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 10- 1]
27. تهران: الهيات: شماره نسخه: 491
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سده 12 و 13؛ در حواشی برگ 20پ تا 38ر بخشی از جامع شاهی به خط نستعلیق 1240 در اصفهان ديده می شود؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 136گ، 17 سطر (9/5×14 )، اندازه: 14/5 × 20/5سم [ف: 4]
28. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4120
بی کا، بی تا [نشربه: 13 - 367]
29. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16570
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
احکام اقدام / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e aqdām
قطعه کوتاهی است در بیان قدم ها و احکام آن ها.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14248/2
آغاز: این قصه خانه های سازواری آن این است، هفت قدم خانه کسی راست کند او را فقیر شود، هشت قدم خانه کسی راست کند او را پادشاهی شود؛ انجام: سی ام قدم خانه کسی راست کند او را فرزندان روزی شود تمت - این قصه پهنایی این است اگر در خانه پهنایی شش قدم باشد دنیا دولت شود... اگر سیزده قدم باشد، خوب است تمت.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، مشکی عطف و گوشه تیماج مشکی، 1گ (148ر-149پ)، 16 سطر، اندازه: 14/5×20
سم [ف: 38- 359]
احکام اقسام القتل /فقه / فارسی
ahkamn -e aqsam-ol qatl
انواع قتل را با بیان احکامش و مقدار دید (در صورتی که دیه تعليق بگیرد) بیان کرده و ضمنا أقوالی از علما نیز نقل کرده است.
خوانسار فاضل: شماره نسخه: 225/12
آغاز: سؤال: در قتل خطا دیه دنیوی چقدر است؟ جواب: در قتل خطای محض صد شتر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 27 شعبان 1207ق، جلد: تیماج قرمز ضربی ترنج و سر ترنج دار با لچکی عطف تیماج شتری، 9 ص (95 -103)، اندازه 15×21 سم [ف: 1- 181]
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه: 12/ 567
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ بی کا [عکسی ف: 2- 158]
احكام الاقنوع (جدول)/ هیئت
ahkām-ul uqnu (jadwal)
جدول معرفة أحكام الإقنوع على رای حکماء التركستان، در شرح آن نوشته قول حکماء ترک است که روح در بدن حیوان سیر می کند و آن را قونوع گویند.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 6399/56
بی کا، تا قرن 13، کاغذ: فرنگی سفید آهار دار، جلد: تیماج مشکی، 160ص، قطع: خشتی، اندازه: 14/5 ×19 سم [ف:19- 525]
احكام الامراض = علائم الأمراض = نهاية الأمراض /طب فارسی
ص: 169
ahkām-ol amrāz ='alā'em-ol amrāz= nahāyat-ol a'rāz
طبیب، عبدالكریم، ق 13 قمری
tabīb, 'abd-ol-karīm ( - 19c)
اهدا به: ناصر الدین شاه قاجار
تاريخ تأليف: 1284ق
رساله پزشکی و آمیخته به روش قدیم و فرنگی جدید، شامل اعراض و علامات کليه امراض است، دارای یک «مقدمه» و ده «باب» هر باب دارای «فصول» و يک «خاتمه» می باشد: مقدمه در شرح چند اصلاح پزشکی، باب 1. تعريفات مرض؛ 2. محال و مواضع امراض؛ 3. علم به اسباب مرضيه؛ 4. علم به اعراض مرضیه، 5. جریان امراض و صور آنها؛ 6. بیان مدت امراض، 7. انتهاء ات امراض 8.بیان حالات نقاهت؛ 9 آثار تاليه مرضيه؛ 10. نکس و عود مرض، خاتمه در وسایط کلیه حفظ صحت مؤلف در مقدمه آورده است: «پس از آنکه سال ها عمر گرانمایه را در تحصیل و تکمیل علم طب صرف کردم و از علم طب قدیم که مستعمل اهل ایران است استحضار کامل و بهره شامل حاصل نمودم چندی نیز در قانون طب جدید افرنجی رنج برده جهدي وافی بعمل آوردم، اکنون که یکهزار و دویست و هشتاد و چهار هجریست مایل بدان گرديدم که رساله مختصری جامع بین طب قدیم و طب جدید در اعراض و علامات كليه امراض به پارسی تألیف نمایم تا عموم ناس بهره از آن توانند گرفت.»
آغاز: بسمله، حمد و سپاس حکیمی را که از یک پرتو نور ذات خود عقول مجرده و نفوس مقدسه و نفس كل و عالم طبایع و اجسام و مواليد را از کتم عدم به عرصه وجود آورد
انجام: و تدبیر کلی در امراض مزمنه آن است که ... و جلوس در آب زنات حاره و بارده و احکام طعام وشراب مناسب تدبیر نمایند.
چاپ: تهران، چاپ سنگی
[فهرستواره منزوی 5/ 3584 و 5/ 3757 با عنوان «نهاية الأعراض»]
1. مشهد، گوهرشاد، شماره نسخه: 1991
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا شنبه 16 ربیع الاول 1285ق، کاغذ: فرنگی الوان آهار مهره، جلد میشن قهوه ای، 83گ، 15 سطر، قطع ربعی، اندازه :15/5×20 سم [ف: 5- 374]
2. مشهد؛ گوهر شاد شماره نسخه: 1936
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 ربیع الثانی 1285ق؛ مصحح، گویا اصل؛ کاغذ: نحودی آهار مهره ، جلد: مقوا، عطف میشن یک لای قهوه ای، 71گ، 15 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 17×21سم [ف: 5- 321]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15770
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا شنبه 16 ربیع الثانی 1258ق؛ مصحح، در آخر نسخه آمده است: «اقل السادات میرزا جعفر ولد مرحوم میرزا نظام کسر نویس با جناب افلاطون الزمان مصنف کتاب آقا میرزا عبد الكريم طبیب بدقت مقابله نموده و تصحیح شده في يوم جمعة 29 شهر جمادی الثانی سنه 1285، در میان نسخه تصویری از قلب درج شده است، رکایه نویسی دارد؛ مهر: «معتمد الحكماء» (بیضی)؛ جلد. تیماج مشکی مجدول گرهی با ترنج و سر ترنج، 90گ، 14سطر، اندازه: 14/5 ×22 سم [ف: 44 -55] و [مختصر ف 33]
4. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 6431
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق کا: میرزا محمد قزوینی، تا: شعبان 1295ق، به دستور میرزا محمد على طبيب طهرانی فرزند میرزا محمد اصفهانی؛ جلد: تیماج سبز، 73گ، 13 سطر، اندازه: 13/5 × 21سم [ف: 17- 41]
5. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 821
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ تملك: اعتضاد السلطنه در 1295؛ واقف: سپهسالار، تاریخ وقف: 1297؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی زر کوب، 78گ، 16 سطر (8×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 5 -327]
6. مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 15438
آغاز: مقدمه در بیان اعضایی که مرکب می شود؛ انجام: في عمل المسهلات يكون 200 جم
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1323ق؛ کاغذ: حنایی، جلد: گالینگور، ابعاد متن: 8×17؛ اندازه: 13×22سم الفبائی ف: 620]
« احكام الاموات » احکام میت
احكام الاموات / فقه / عربی
ahkām-ul-amwāt
شهيد اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری
šahīd-e avval mohammad ebn-e makka (1334 - 1385)
رساله فتوایی کوتاهی است در احکام اموات که از سه «فصل» و «خاتمه» تشکیل شده است: فصل 1. ما يفعل هو قبل الموت و فيه واجب و مندوب؛ 2. ما يفعل به عند الموت و هو واجب و مكروه؛ 3. ما يفعل بعد الموت وفيه مطلبان. این رساله را شيخ آقا بزرگ در «الذریعه» به شهید نسبت داده است.
آغاز : بسمله، الحمدلله على ما اجزل على عطائه و اسبل من غطائه و اشكره علی سوابغ نعمائه و ترادف آلائه ... و بعد، فهذه جزازة تشتمل على ذكر احكام الميت الخمسة على الترتيب الذي يفعله المغسل بالميت اولا
انجام: قال: سالت الصادق (علیه السّلام) ایصلی عن الميت قال نعم حتى انه يكون في ضيق فيوسع الله قبره عليه، هذا اخر ما سطرناه في هذه الجزازة و في كفاية لمن له هداية
ص: 170
چاپ: ضمن موسوعة الشهيد الأول، قم، 1430ق، جلد 18، صص 101 -133
[الذریعه 295/1 ؛ مكتبة امير المومنین 60/1 ]
قم؛ مرعشی: شماره نسخه :15000/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا: تا: پیرامون قرن 12؛ نسخه ای نفیس و نایاب، مصحح، کاغذ: فرنگی، 17گ (58ر -74پ)، 15 سطر، اندازه: 9/5×14سم [ف: 37 -707]
احكام الاموات / فقه / عربی
ahkam -ul-alniwat
بحرانی، یوسف بن احمد، 1107 - 1186 قمری
bahrānī: yūsef-e-bn-e ahmad (1696 - 1773)
این رساله در احکام میت است.
شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه : 703/8
آغاز: بسمله. الحمد الله رب العالمین و الصلوة و السلام على خير خلفه محمد و آله اجمعین؛ انجام: لم يتحقق شرط التيمم و هو عدم وجود الماء وفي كلا الوجهين نظر اما في الأول فلاحتمال کون ...
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 15گ، 23 سطر ( 9×16/5 )، اندازه: 14/5 × 21/5سم [ف: 2- 296]
احكام الاموات = احكام الجنائز / فقه / عربی
ahkām-ul amwāt = ahkām-ul janā'iz
کاشف الغطاء، جعفر بن خضر، 1154 - 1228 قمری
kāšef-ol-qetā”, ja'far ebn-e xezr (1742 - 1813)
احکام فقهی اموات را در چندین «مبحث» بیان کرده است.
آغاز: الحمد لله على ما أنعم ... و بعد فانه قد كثر على الالحاح من بعض أهل التقوى و الصلاح أن أكتب رسالة في أحكام الجنائز.
انجام: خليل الرحمن سأل الله ابنة تبكيه بعد موته الى غير ذلك من الأخبار. [ذریعه 294/1 ش 1534]
1. قم: مرکز احیاء شماره نسخه : 4117/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 7 ربيع الاول 1219ق؛ روی برگ اول چندین یادداشت متفرقه آمده، توسط كاتب تصحیح شاه؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 44گ (51پ- 94پ)، 14 سطر، اندازه: 15×1/5 2سم [محدث ارموی مخ: 1 - 70]
2. قم، گلپایگانی شماره نسخه :8226/2 - 56/76
آغاز: الحقوين و وضع خرفة على يده حال الغسل و قد يجب الغسل العورة اذا وجب على من ليس له مسها
کفن و دفن و صلوة ميت (از البحث السادس في التحنيط تا آخر رساله )؛ خط: نسخ، كا: محمد، بی تا: افتادگی: آغاز؛ 16گ (32 - 47)، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [ف 1- 124]
3. قم؛ حجتیه؛ شماره نسخه: 1/ 700
بی کا، بی تا، 190گ، قطع: خشتی [ف: 121]
احكام الاموات = احكام الجنائز/ فقه / عربی
ahkām-ul amwāt= ahkām-ul janā'iz
صاحب جواهر، محمد حسن بن باقر، 1200؟ - 1266 قمری
sāheb javāher, mohammad hasan ebn-e baqer (1786 - 1850)
رساله از اجزاء کتاب «نجات العباد» اوست که جدا تحریر شده که آن را از کتاب بزرگش «جواهر الكلام في شرح شرايع الاسلام»، استخراج و اختصار کرده است، دارای یک «مقدمه» و دو «فصل» و شش «مبحث» و یک «خاتمة» . مسائل با عنوان های «و منها». احكام الاموات در «کشف الحجب» و «الذریعه» کتابی مستقل معرفی شده است.
آغاز : بسمله، حمد له ... اما بعد يقول ... محمد حسن بن ... باقر ... هذه رساله مشتمله على احكام الاموات اختصر تها من كتابنا الكبير لاحتياج الناس إلى ذلك و عموم البلوي و ليكون أسهل ... كتاب أحكام الأموات و فيه مقدمة و مباحث و خاتمة
انجام: و لو كانا معا حيين وخيف على كل منهما انتظر حتى يقضي الله تعالى و الحمدلله أولا وآخرا.
چاپ: بمبئی : مطبع احمدی، سنگی، 1318 ق.، وزیری بزرگ، 36 ص (صص 229-194) ایران، بی ناشر، 1328ق.، 40ص (صص 2-41)؛ تهران، سنگی، 1316، خشتی، 41ص
[ الذريعه 294/1 ش 1535]
تهران؛ ملی شماره نسخه : 4/ 3965
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا رویه تیماج مشکی ترنج دار، 20گ (109ر-128پ)، 18 سطر ( 9×15/3 )، اندازه: 15/5 ×
21/5سم [ف: 17- 248]
1. يزد؛ سریزدی؛ شماره نسخه: 23/3
خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 10 جمادی الاول 1363 ق؛ مصحح، محشى؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 3گ (23پ-35پ)، 25 سطر، اندازه 15×22 سم [ف: 1- 25]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :1196/3
آغاز و انجام: برابر
خط نسخ، كا: ابراهیم شهریاری، تا 21 ربیع الاول 1264ق؛
ص: 171
توسط كاتب تصحیح شده، 32گ (113ر-134ر) [ف:6- 2141]
3. يزد؛ وزیری: شماره نسخه: 6/ 3347
خط: نسخ، بی کا، تا 1264ق، نسخه کامل و مقابله شده؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی و جدول زرین، 41ص ( 230-190 )، 19 سطر (8×15)، اندازه: 21/5x15 سم [ف: 5 - 1623]
4. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه : 19296/4
خط: نسخ، كا: شیخ محمد طهرانی، تا: 29 ربیع الثانی 1264ق، جا: نجف اشرف؛ به وسیله شیخ حسین بن شیخ کاظم نجل شیخ صافی طریحی در همین سال تصحیح شده، دارای حواشی از شاگرد مؤلف شیخ مرتضی انصاری و دیگران، در آخر نسخه بندی در قضاء فوائت را دارد؛ کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج سبز، 20 سطر ( 14/5x7)، اندازه : 15×20سم [ف 2- 363]
5. تهران: ملک شماره نسخه: 2710/2
خط : نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 1272ق، کاغذ: پسته ای، جلد: میشن
قهوه ای ضربی، 17گ (14ر-30پ)، 20 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 6- 99] . مشهد؛ مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 301/3
خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1293ق، جا: مدرسه باقریه؛ كاغذ : فرنگی، 19سطر [تراثنا: س 6ش 3- 125]
7. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4069/10
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، محشی؛ جلد: مقوایی عطف پارچه ای، 14گ (15ار-128پ)، 22 سطر، اندازه: 11×15/5سم [محدث ارموی مخ: 1- 70]
8.تهران: مجلس؛ شماره نسخه :415/3 کر
آغاز: برابر، انجام: فالظاهر حرمة الشق و إن وجب الانتظار حتى يقطع بموته لو كان حياً ... و الحمد لله أولاً وآخراً و باطناً و ظاهراً
خط: نسخ تحریری، كا: علی اصغر بن علی اکبر بن عباسعلی، تا: 1302ق؛ مصحح، کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، 20گ (99پ- 118ر)، 19 سطر، اندازه:
10/5×15/5سم [ف: 40/2 - 55]
9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :4316/5
خط: نسخ، کا: محمد علی بن میرزا خلیل خوانساری، بی تا: کاغذ: فرنگی، جلد: میشن سرخ، 16گ (81پ- -96پ)، 20 سطر، اندازه: 15/5 ×21/5سم [ف: 12 -12 ]
« احکام اموات » آداب و احکام میت
احکام اموات / فقه / فارسی
ahkām-e amvāt
تهرانی، علی بن خليل، - 1296 قمری
tehrānī, 'ali ebn-e xalīl (- 1879)
رساله ای متوسط در احکام و فروعات اموات که در ترجمه «کتاب الاموات » محمدحسن نجفی صاحب جواهر الكلام (- 1266 ق) و به خواهش وی در نجف اشرف نگاشته شده و دارای یک «مقدمه» و هفت «مبحت» و یک «خاتمه » است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام على خير من ارسله الله للعالمين محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و آله الطيبين الطاهرين اما بعد این رساله مختصری است در بیان احکام اموات که ركن العلماء العظام
انجام: مسئله چهارم هرگاه بچه زن حامله بمیرد در شکم او و معلوم باشد مردن او .. واگر مادر و بچه هر دو زنده باشند و ترس داشته باشند از هر دو تا انتظار می کشند امر خداوند عالم را والله العالم.
کاشان: مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه : 6/ 242
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با نسخه صحیحه تصحیح و مقابله شده، در برگ آخر دستخط شیخ محمد حسن بن باقر نجفی اصفهانی صاحب جواهر الكلام بدین صورت آمده است: «بسم الله مقاله شأنه نعم قد صح انها قوبلت على النسخة الصحيحة المعتبرة فلا باس بالعمل بها رفع والخمس واحكام المسكين و ... الراجي عفو ربه الغافر خادم الشریعه محمد حسن بن المرحوم الشيخ باقر النجفی»؛ مهر: «محمد حسن»، (بیضی)، «لا اله الا الله الملک الحق المبين محمد حسن»، (مربع)؛ جلد. تیماج سرخ مجدول گرهی ضربی با ترنج و سرترنج زر ضربی، 54گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ:]
احكام الاموات / حدیث / عربی
ahkām-ul-amwāt
در روایت های مرزی از طریق اهل سنت و گفته های بعضی از مفسرین و عرفا پیرامون طاعون و مرگ و آداب شخص محتضر، با مقدمه ای در توبه و بازگشت به سوی خداوند متعال، و در آغاز تمجید بسیار شده از الملك الأشرف سلطان مصر. پس از مقدمه آمده است: باب 1، في ذكر الطاعون؛ باب 2. في فضل من مات وله ولد، باب 3. في فضل عيادة المريض، باب 4. فيما ينبغي أن يعامل به المريض.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5134
آغاز: قلت و ليس يوجد ما تقدم من الأوصاف الامي قل حوی العدل و الانصاف، انجام: فكتب اليه حصنها بالنقوی و نق طرقها بالورع و عز أهلها بالعدل و السلام خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ نسخه قدیم و نفیس، بعضی برگ ها از نسخه افتاده است؛ جلد: تیماج زرد، 45گ، 15 سطر، اندازه 14×17/5سم [ف: 13- 339]
احکام اموات / فقه / فارسی
ص: 172
ahkām-e amvāt
رساله مختصری است در احکام میت و احتضار و کفن و دفن و غيره. دارای پنج «فصل» با این عناوین: 1. آداب و احکام حال احتضار و برداشتن میت؛ 2. غسل میت؛ 3. کیفیت عسل، 4 کفن کردن میت: 5. نماز میت.
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2867/2
آغاز: در بیان احکام اموات و در آن پنج فصل است فصل اول در بیان آداب و احکام حال احتضار و برداشت میت است، انجام: ششم سنتی است که مردم بآن عمل نمایند از ارشاد و هدایت خلق یا تصنیف کتب.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12: جلد: تیماج قرمز، 22گ ( 228پ- 249ر)، 14 سطر، اندازه : 12×18سم [محدث ارموی مخ: 1 - 71]
احکام اموات / فقه / فارسی
ahkām-e amvāt
مؤلف خلاصه احکام اموات را از کتب معتبر شیعه در این کتاب جمع آوری نموده است.
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 32202
آغاز: بسمله دریافت نمایند مردم عقلا و صاحبان اهل زمان و معتقدان يوم الخبر و ان الله يبعث من في القبور». آغاز موجود: «در کتاب جامع عباسی مذکور است که چون وقت احتضار رسید؛ انجام: و في القبر عند مسئلة منكر و نكير يا ارحم الراحمین و الحمدلله رب العالمین
خط: نستعلیق، کا: بخشش حسین، تا: حدود قرن 13: مصدر به 8 برگ در همین موضوع، جداول به شنگرف و لاجورد؛ اهدایی رهبری، بهمن 1383، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج فرنگی زرشکی، 78گ، 7 سطر، اندازه: 5x10 اسم [اهدائی رهبر: 3- 38]
احکام انتقال کواکب / هیئت / فارسی
ahkām-e enteqāl-e kavākeb
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 6469/1
آغاز: احکام انتقال زحل از برجی به برج دیگر و علامات آن چون به حمل آید قتل گوسفندان باشد و بر مردمان درد چشم و سر برانگیرد؛ انجام: راس شمشیر ما در نیام در نیاید و به هر طرفی آشوب خیزد و فتنه و فساد به غایت بود، ذنب مرگ و بیماری صعب بود و مرگ مردم بود و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جدول ها به شنگرف، در برگ اول یک رباعی شعر فارسی؛ تملک: سید مصطفی مسعود مدرس در 1214ق، رکن الدوله که کتاب را به سال 1254ق در اسلامبول خریداری کرده، دارا در 1259 ق در ری؛ جلد: مقوایی با روکش ابر و باد عطف و دور تهاج قهوه ای، 2 گ (1پ-2ر)، اندازه:
14/5 ×24/5سم [ف: 20- 46]
احکام اوفاق / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e owfaq
احکام و خواص مربعات وفقی را در یک «مقدمه» و پنج «باب» بیان نموده و از مربع (2×2) شروع نموده و بعد از آن مربع (3×3) تا آخر مربعات را ذکر نموده است. در اثناء مطالبی از خواص اسماء و آیات الهی نیز ذکر شده است.
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 616
آغاز: اقتداء می کند و العذر عند كرام الناس مقبول امید از حسن مکارم آنکه هر سهوئی و خطائی که واقع شده؛ انجام: و جمع گزندگان ایمن باشند و در نزد خلایق عزیز، و کلام و شرح بسیار است.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز، تملك: سبزواری در رمضان 1367، 85گ، 15 سطر (8/5×13 )، اندازه: 14×20سم [ف: 2- 246]
احكام أهل الآخرة / كلام و اعتقادات / عربی
ahkām-u ahl-il-āxara
علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری
‘alam-ol-hodā, 'alī ebn-e hoseyn (967 - 1045)
رساله بسیار مختصری در بیان احوال انسان در دار عقبی است از حيث مثيب و معاقب و غیر آن بودن، از دید کلامی و عقلی و پاسخ پرسشی است که در این موضوع شده است.
آغاز: بسمله. مسئلة في بيان أحكام الآخرة. قال رضي الله عنه سئلت بیان احکام اهل الآخرة في معارفهم و افعالهم و انا ذاكر من جملة وجيزة اعلم أن لأهل الآخرة ثلاث احوال حال ثواب و حال عقاب و حال اخرى للمحاسبة و يعمهم في هذه الأحوال الثلاث سقوط التكليف عنهم
انجام: فالتخيير ثابت وان كان ملحا من بعض الوجوه وليس یحب ان يلحقهم عم ولاحسرة من حيث الحيواء الاتعقلوا القبيح لانهم مستعنون عنه بالحسن فالا غم ولاحسرة في الألحاء إلى مفارقة القبيح هذه جملة كما فيه لمن اطلع عليها.
چاپ: ضمن «كلمات المحققين» ضمن كتاب رسائل بغداد مكتبة الشريف المرتضى العامة، محقق احمد الحسینی، 150ص، 1386ق، ضمن الرسائل الشريف المرتضی، قم، دار القرآن الكريم، 1405ق، تحقیق سید مهدی رجائی، الجزء الثانية، ص 117 - 130؛ [تهران]، سنگی، 1319، وزیری، 12ص (صص -352 - 363)
[الذريعة 295/1 ، 382/20 ؛ اولی المرتضی 143؛ مکتبة امير المؤمنین 1/2 54]
ص: 173
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 12923/9
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، اختلاف نسخه ها در حاشیه آمده؛ کاغذ شرقی، 3 گ (50پ -52پ)، 23 سطر، اندازه : 10/5×15/5سم [ف: 32- 747] 2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 8/ 11340
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: شرفی آهار مهره، 4گ (148 - 151)، 18 سطر، اندازه: 12/5×17 سم [ف: 28- 565]
3. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 20892
بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: خشتی [اهدائی - ف: 322]
4. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6914/15
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13، از روی نسخه کهن، کاغذ: فرنگی جلد: تیماج تریاکی گرد و عطف مشکی لابی، 17 سطر (9×14) ، قطع: ربعی، اندازه: 15×21سم [ف: 16- 398]
5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 14254/14
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، 2گ (70-71)، 31 سطر، اندازه:
11/5 ×20/5سم [ف: 36- 76]
6. تهران: مجلس: شماره نسخه : 5187/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: میرزا محمد بن علی اکبر، تا: 1234ق، جلد: تیماج زرد ضربی، 2گ (241پ-242پ)، 31 سطر (12/5×21 )، اندازه : 20/5× 30سم [ف : 19-8 ]
7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7615/11
خط: نسخ مغلوط، بی کا، تا: 1281ق؛ از روی نسحهای مورخ 676؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (125پ-127پ)، 22 سطر، اندازه:13/5×22 سم [ف: 20- 18) . 8.مشهد: رضوی: شماره نسخه: 21509
کا: سید احمد صفائی خوانساری، تا: قرن 14؛ مصحح، دارای حواشی از کاتب و غیر او، رکابه دار؛ 3ص (104-106)، 22 سطر، قطع: خشتی [اهدائي - ف: 373]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1497/13 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4- 388]
9. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 4/ 143
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد:. تیماج مشکی ترنج و سر مجدول گرهی عطف تیماج قهوه ای، 2 گ ، 29 سطر، اندازه: 17×26سم [ف مخ: 5- 1994]
10. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 1162/31 - ف
نسخه اصل: کتابخانه آقای شیخ آقا بزرگ تهرانی، خط: نسخ، بی کا، بی تا، 20 سطر [فيلم ها ف: 1- 575 ]
11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12/ 6862
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا عبدالله افندی، بی تا، مصحح، محشی؛ جلد:
تیماج سبز، 4گ (42پ-45ر)، اندازه: 12×18سم [ف: 18- 54]
12. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه : 2533/4
خط: نسخ، بی کا، بی تا: از روی نسخه کهن کتابخانه غروی مورخ 574 ق؛ 4گ (161- 164پ) [ف: 3- 60]
احکام اهل ذمه = جهاد / فقه / فارسی
ahkām -e ahl-e zemme =jehād
مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی، 1003؟ - 1070 قمری
majlesī, mohammad taqi ebn-e maqsud 'ali (1595 - 1660)
مختصری است در ترغیب به جهاد با کفار و شرایط ذمه و احكام جزیه و احتمالاً از ملا محمد تقی مجلسی باشد.
آغاز: کمترین مخلصان معروف میگرداند که حق سبحانه و تعالی امر فرموده است در قرآن مجيد که جهاد کنید با کسانی که ایمان بخدا و روز قیامت ندارند. انجام: و ضرری بر ایشان نمی رسد بلکه نفع بكافته عالمیان میرسد.
چاپ: به کوشش ابو الحسن مطلبی، میراث اسلامی ایران، 3 ( 1375) : 707- 716.
[فهرستواره منزوی 6/ 419]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 7/ 9206
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 11گ (109پ-119پ)، اندازه: 10×15 سم [ف: 24- 10]
احکام ایام مريض / ستاره شناسی / فارسی
ahkām-e ayyām-e mariz
تهران: ملک: شماره نسخه: 3395/11
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 391]
احکام ایام و طالع سال و روزهای نوروز در هفته / / طالع بینی فارسی
ahkām-e ayyām va tāle'-e sāl va rūz-hā-ye nowrūz dar hafte
تهران؛ ملک: شماره نسخه :3454/3
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 3گ (75پ - 777ر) [ف: 6- 428]
ص: 174
« احکام ایمان » نجاة العباد (مختصر ترجمه)
احکام بانگ کلاغ / پیشگو بی / فارسی
ahkām-e bāng-e kalāq
غیر همانند:
1.تهران: ملک: شماره نسخه: 3395/27
خط: نسخ، بی کا، تا. قرن 11 [ف: 6- 391]
2. تهران: ملک: شماره نسخه: 3177/13
بی کا، بی تا، 1ص (96ر) [ف: 6- 260]
احکام بانگ مرغ / پیشگوبی / فارسی
ahkām-e bāng-e morq
رساله در این است که اگر مرغی چون خروس بانگ كند در هر یکی از روزهای هفته چه حکمی دارد؟
قم؛ معصومية؛ شماره نسخه: 25/3
آغاز: بسمله، هرگاه روز شنبه بانگ کند باعث دولت و نیکوئی صاحب باشد، هر گاه آن مرغ را ذبح کنند باعث خرابی خانه و برگشت دولت است؛ انجام: اگر روز جمعه بانگ کند بر آمدل دولت است، و برطرف شدن نکبت و غم باشد، اگر پیش از ظهر باشد اندکی نقصان دارد.
خط: نستعلیق، کا: بهاء الدين ملقب به آقا کوچک بن حیدر على عاملی، تا: پنج شنبه 9 جمادی الثانی 1286ق، جلد: شمیز عطف گالینگور سفید، 2گ
(54ر -5در)، 12 سطر، اندازه: 11/5×17/5سم [ف: 1- 39]
احکام بروج / هيئت / فارسی
ahkām-e borūj
مشهد، گوهرشاد، شماره نسخه : 577/6
آغاز: بسمله اما بعد بدانکه این مختصری است در احکام بروج و دانستن آن مشتمل بر بیست و هشت منزل ؛
مقالی است در یک برگ، خط: نستعلیق، بی کا، تا جمعه 14 رجب 1259ق؛ محشی؛ مهر: حاج سید سعید ؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 1گ (58)، 23 سطر، اندازه:15/5×21/5سم [ف: 2- 685]
احکام بسمله و استعاذه / تجويد/ فارسی
ahkām-e besmel ah va este āze
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29740
آغاز: بسمله بسمک اللهم نبدء و نستعین سرا و جهرا و بقسمک و الائک رب نحمده و نشكر حمدا و شكرا؛ انجام: متصف باین صفه باشد و اعاره لفظ الرحمن الرحيم شعر بمذكور.
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ وقف مدرسه حاج میرزا جعفر، ضمیمه به نسخه ش 17148، ذیلا 12 برگ در اخبار و متفرقه ضمیمه دارد، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با عطف و گوشه تیماج، 19 سطر ( 11×16/8)، قطع: وزیری، اندازه: 22/5x16سم [رایانه ]
احکام بعضی از قرانات / پیشگویی / فارسی
ahkām-e baʼzī az qerānāt
نویسنده می گوید: «چون عدد قرانات مثله مائی نزد بعضی تمام شده که آن را به امر اوسط تحقيق نموده اند و معلوم کرده اند و بعضی بر آنند که به حسب تقویم می تواند بود که عدد قرانات در مثلثه نه باشد و از این کمتر نیافته اند و زیاده از نه تا سیزده قران ممکنست و نزد احکامیان قران بحسب تقويم معتبر است نه به امر اواسط بنا بر قول این گروه و این قران قران کبری باشد که از مثلثه مائی آتش انتقال نموده باشد و ابتداء از برج قوس بوده باشد و نزد بعضی که عدد قرانات هنوز بامر اوسط تمام نشده بر آن نقلی و برهانی نیست ....» پس ازین مقدمه رأی نجیب الدین طوسی را از کتاب احکام بعضی از قرانات نقل می کند و بعد زایجه طالع سنه عالم را از شوال 1011 ق تا شوال 1113ق می آورد.
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام على محمد و آله اجمعين، أما بعد بسعادت و دولت و کامرانی
انجام پایان: و از حق تعالی طلب آمرزش و استغفار می کنیم و کردیم و الله اعلم بالصواب
[فهرستواره منزوری 3013/4 ]
تهران؛ ملی شماره نسخه : 2907/4
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: قرن 13؛ حاوی جداول نجومی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، یک لایی تریاکی، 20گ (102-121)، 14 سطر (8/5×14/5)، اندازه: 14/5 × 20 سم [ف: 6- 618]
احکام بودن کواکب در بروج دوازده گانه / هیئت /فارسی
ahkām-e būdan-e kavākeb dar borūj-e davāzdah-gāne
تهران: ملک ؛ شماره نسخه :6/ 3223
خط: نسخ، بی کا، تا 1110ق [ف: 6- 309]
احکام بودن کواکب و عقدتین در خانه های طالع مواليد /هیئت/ فارسی
ص: 175
ahkām-e būdan-e kavākeb va ‘aqdatayn dar zāne-ha-ye tāle'-e mavālīd
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :6469/5
آغاز: کتاب هفت اندر دوازده آفتاب اندر طالع دلیل کند بر نیکویی احوال و خبرهای خوش و از غم رستن و تندرستی و ایمنی از هولها و بیمها و بر خصمان ظفر یافتن، انجام: ذنب در دوازدهم دلیل کند که ستمی و بدی کند به جای کسی و از آن پشیمان شود که حال دشمن بد بود و غم و بالندگی بود و ليكن خود را نگاه باید داشت و حذر باید کرد تا بخیر بگذرد.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جدول ها به شنگرف؛ جلد: مقوایی با روکش ابر و باد عطف و دور تیماج قهوه ای، 9گ (34پ-42ر)، اندازه 14/5 ×24/5سم [ف: 20 -46]
احکام بیوت طالع مولود /هیئت/ فارسی
ahkām-e boyūt-e tāle'-e mowlūd
تهران: مجلس: شماره نسخه:6469/4
آغاز: چون خداوند طالع در طالع باشد دلیل کند که مولود عزیز و مکرم باشد در میان مردمان خویش و تن درست و قوی مزاج باشد؛ انجام: در دوازدهم دلیل کند که دشمنان با وی دشمنی کنند آشکارا و از بدی ایشان برهد و از بيع و شراء چهارپای سودمند گردد و الله اعلم بالصواب.
در ده فصل و در خانه های ده گانه؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جدول ها به شنگرف، جلد: مقوایی با روکش ابر و باد عطف و دور تیماج قهوه ای، 4 گ (30ر-33ر)، اندازه: 14/5 × 24/5 [ف: 20- 46]
احکام البيان / بهائیت / عربی
ahkām-ul-bayan
صبح ازل، یحیی، 1246 - 1330 قمری
sobh - az al, yahya 1831 - 1912)
دنباله بیان سید علی محمد شیرازی است.
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 3777/1 - ف
نسخه اصل: پاریس 1650 Ps (بلوشه 204/4 ش 2255)، بی کا ؛ بی تا [فيلم ها ف: 2- 247]
احكام البئر /فقه / عربی
ahkām-ul-bi'r
احکام البئر در پاکی و نجاست آب چاه و چگونگی پاک کردن نجاست آن از مولفی ناشناس.
تهران؛ ملی شماره نسخه: 3808/23
آغاز: عن أبي عبد الله: اذا اتیت و انت جنب ولا تجد دلوا ولا شيئا، انجام: ناقص: وما في الفقه لو كان روانه لم يقع من تلك الأخبار الكثره
خط: نسخ بدخط، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ فرنگی نخودی، جلد: مقوا، رویه کاغذ ررد ته چرم قهوه ای، 1گ (257ر -257پ)، 25 سطر (11×16/5 )، اندازه:15×21/3سم [ف 17- 32]
احكام البيع / فقه/ عربی
ahkām-ul bay'
بدون بی دیباچه و یک باره آغاز می شود به: المقدمة فيما يلزم ذكره اولاً ...؛ سپس 2 «مقصد»: 1. في شرايط البيع و فيه فصول: الفصل الأول فيما يتعلق بالمتابعين و فيه مسائل، الفصل الثانی فيما يتعلق بالبايع و فيه مسایل، الفصل الثالث فيما يتعلق بالعوضين؛ 2. في الخيار در چند «فصل»
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1641/1 -عکسی
آغاز: .. الطاهرين، و لعنة الله على اعدائهم ... مقاصد، المقدمة فيما يلزم ذکره اولا ... وقع الخلاف بين الأصحاب المعروفين رضوان الله عليهم في اشراط مخصوصة لعقد البيع و لزومه. فذهب المشهور الى اشراطها له
خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا، با دست بردگی های بسیار به آنچه دست نوشته نگارنده باشد؛ 232 ص (1-232)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف: 1- 13]
احکام تابع مصالح است / اصول فقه / فارسی
ahkām tābe -e masāleh ast
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseynī meybodi, ali ebn-e mohammad alī ( - 1896)
رساله در پاسخ پرسشی است درباره احکامی که در شريعت ها تغییر پیدا می کنند با این که می گویند مصالح و مفاسد در احکام به علل ذاتیه اند و این بدان معنی است که نباید احكام تغییر کنند مؤلف می خواهد اثبات کند که در وضع أحكام اعتبارات مختلف ملحوظ بوده و ممکن است آن اعتبارات در عصرها و شریعت های مختلف تغییر کنند و بدین مناسب ظاهر حكمها نیز تغییر می کنند.
آغاز: فسبحان الذي بيده ملكوت كل شيء .. گویا صاحب این سؤال از قواعد شرع و کلمات علما بی خبر باشد
مشهد، میبدی: شماره نسخه: 5/1
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، اندازه: 16×25
سم (في: 1- 21]
ص: 176
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 1/ 5 مشهد
همان نسحه بالاست خط [ف: -131]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2137/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ خط: نسخ زیبا، كا: عبد الكريم بن محمد اسماعیل بروجردی، تا: با تاریخ 1297ق، 5 ص (2-6) [عکسی ف: 6- 177]
احکام التاريخ (فصل في جملة) / نحو، تاریخ ایران / عربی
ahkām-ut tārīx (faşi-un fi jumlat-i)
تهران دانشگاه شماره نسخه: 7409/11
و چند فصل دیگر در نحو؛ بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبر ترنجی ضربی مقوایی، 5گ (399-403)، 15 سطر ( 7/5×16/5 )، قطع: ربعی، اندازه: 14×20سم [ف: 16- 548]
«احكام التجارة » احکام تجارت
احکام تجارت = ترجمه اصلاح العمل / فقه / فارسی
ahkām-e tejārat
یزدی، حسن بن محمد علی، - 1242 قمری
yazdi, has an ebn-e mohammadali ( - 1827)
ترجمه احکام تجارت کتاب اصلاح العمل استادش سید محمد مجاهد (1242ق) که به دستور وی انتخاب و ترجمه کرده است در ابتدا می نویسد: «جناب معلی القاب علامة العلماء ... استادی آقا سید محمد دام ظله العالی امر فرمودند اقل الطلبه را حسن یزدی که قدری از احکام ضروريه ابواب تجارات از کتاب اصلاح به عبارت فارسی در آورده تا طالبان حق بهره مند شوند. امتثالاً لامره العالی اجابت شده ابتدا به احکام بیع نمود و احکام آن را در چند فصل ایراد» یزدی به جز این کتاب، دو ترجمه دیگر از اصلاح العمل استادش انجام داده است: یکی ترجمه کامل به نام «اكمال الإصلاح» با آغاز، الحمدلله الذي ارشدنا إلى اصلاح الأعمال و جعل لنا شريعة و منهاجاً للارتقاء إلى مدارج القرب و الكمال» [رک: ذریعه، ج 2، ص 281-282] و دیگری ترجمه گزیده کتاب با نام «مصباح الطریق» در پنج مقصد در احکام طهارت و صلات و زكات و خمس وصوم (و در بعضی از نسخ سه مقصد طهارت و صلات و صوم) با آغاز: «الحمدلله الذي أوضح لنا طريق العمل بنصب الاعلام و الدلائل» و
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلواة و السلام على اشرف الخلائق اجمعین محمد و آله الطاهرين، أما بعد چون اکثر عوام از معرفت احکام و مسائل بيع و شرای و سایر ابواب تجارت عاری اند و با این حال در همه اوقات مشغول به داد و ست و تجارت می باشند و لهذا در غالب مبتلا به خوردن ربا و نحو آن می شوند
انجام: هر وقت شخص بمیرد و ارث آنرا اگر خواهد فسخ نماید بنابر أظهر، و الله اعلم
1. اصفهان: دانشگاه اصفهان شماره نسخه: 88
خط: نستعلیق، كا: فضل الله بن کربلائی علی خان مولوجه ای، تا: جمعه 6 جمادی الاول 1275ق؛ مصحح، در چهار برگ پایانی چندین سؤال و جواب از سید محمد باقر در نکاح و صيغه های آن و خطبه ای در نکاح و وصیت و اختیارات جامه بریدن و طريفه ختم لعن چهار ضرب دیده می شود؛ جلد: تیماج مشکی، 193گ، 19سطر، اندازه: 12/5×23سم [ف: 1- 72]
2. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 5542/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: شعبانعلی بن اسماعیل شادفهانی، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 12گ (279ر-290ر)، اندازه: 20× 30سم [ف: 14 - 305]
3. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 10843/10
آغاز برابر؛ انجام: و چون در بیع شرط است تعیین مبیع و ثمن پس اگر ... (موریانه خورده) آن را ولكن می تواند
شامل این فصول: 1. در بیان بعضی از اجناس که بیع و شرای آن جایز نیست، 2. در عقد بیع، 3 در متعاقدین، 4. در عوضین؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد. تیماج مشکی ضربی با ترنج و سرترنج و جدول، 15گ (113پ- 127پ)، 14 سطر (8×15)، اندازه: 14×21/5 سم [ف: 20- 411]
4. ساری عمومی ساری؛ شماره نسخه: 2/ 126
آغاز و انجام: برابر
در فهرست به نام ترجمه اصلاح العمل آمده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: شکری رنگ و فستقی، جلد. تیماج قهوه ای، 21 سطر (10×16/5)، اندازه: 15×21/5سم [ف: 101]
5. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 5/ 1750الف
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا، كاغذ شکری، جلد: چرمی، [رشت و همدان ف: 1227]
احکام تجارت / فقه / ترکی
ahkām-e tejārat
چون رساله وصيت بر کوی بسیار مهم و مشتمل بر امور اعتقادی و اخلاقی و فقهی بود، ولی فاقد احكام تجارت و معاملات مؤلف بر آن شد که این رساله مختصر را تألیف کرده موضوع را با آن وصیت تکمیل کند. این رساله مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه» است؛ مقدمه: سفر احوالی و بازار کیدوب كلمک احوالی بیاننده در باب 1. بيع و شراء ده فساددن صاقنمنک پیاننده در؛ باب 2. ربادن صاقنمنک بیانه در؛ باب 3. مزارعه دن فساددن صاقنمنک بیانه در؛ خاتمه: کسب خبیث اولانلری بیان ایدر.
ص: 177
قم؛ مرعشی شماره نسخه : 4/ 3044
آغاز: الحمدلله الذي بين الحلال و الحرام و جعل التعليم و التعلم كمال الانام و الصلاة و السلام على من اوتی حکماً و حلماً؛
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مجدول به شنگرف و زر و مشکی؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، 30گ (132پ-161پ)، اندازه: 13× 18سم [ف: 8- 255]
احکام تجارت / فقه / فارسی
ahkām-e tejārat
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18350 ض
مجموعه ای از فنوای سید علی طباطبائی، ابوالقاسم قمی، شیخ
جعفر کاشف الغطاء: بی کا، بی تا [د. ث. مجلس]
احکام تجارت و مکاسب = معاملات = متاجر = تجاريه / فقه / فارسی
ahkām-e tejārat va makāseb = moʻāmelāt = matājer = tojjārīye
وحيد بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118 - 1205 قمری
vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mm charm mn ad akin al (1707 - 1791)
تاريخ تأليف: 1181ق
رساله مختصری است در بیان انواع مکاسب و احکام فقهی آنها و آداب تجارت. چون مؤلف رساله ای فارسی در باب صلاة و صوم به نام «تحفة الحسينيه » نگاشته بود ولی در معاملات و خمس و زکات کتابی تأليف ننموده بودند، به درخواست بعضی از تجار و جوانان همدانی و نیز اصرار محمد مهدي بن محمد هادی این کتاب را تأليف نموده است. در ابتدا مقدمه ای از همین محمد مهدی بن محمد هادی مذکور آمده و سپس متن کتاب شروع می شود. رساله عملی فتوایی است مشتمل بر 22 «فصل» در بیان آداب و احکام تجارت و داد و ستد. این رساله دو تحریر دارد یکی به عربی و دیگری به فارسی، بر آن تعدادی از علماء شیعه نیز حاشیه فتوایی نگاشته اند از آنهاست: شیخ انصاری، مجدد شیرازی، میرزا حسین خلیلی طهرانی، شیخ محمد کاظم خراسانی، سید محمد کاظم یزدی، شیخ عبد الله مازندرانی، سید اسماعیل صدر عاملی، میرزا محمد تقی شیرازی و غیر اینها.
فهرست برخی فصول آن چنین است: کسبهای خوب و کسب های بد، بیان مناهی در معامله؛ با آداب تجارت؛ عقد بیع ؛ مبایعه حیوانات، سلف؛ مرابحه؛ بیان خيارها، باقی احکام قبض؛ هبه و بخشیدن؛ رهن؛ ضامن شدن، احکام اجاره.
آغاز: الحمد لله رب العالمين وصلى الله على محمد و آله الطاهرين ...... اما بعد این رساله ایست در احکام تجارت و مکاسب حسب التماس برادران دینی که مراعات ایشان لازم بود حقیر محمد باقر بن محمد اکمل اصفهانی مشهور به بهبهانی تاليف نمود ... بدان ایدک الله که کسب معیشت هرگاه مدار معاش نباشد از اوجب واجبات و اقرب قربات و بهتر طاعات و عباداتست
انجام: مادامی که در دست او بعنوان غصب نباشد مثل اینکه بعد از مدت ندهد به صاحبش با طلب صاحب و خواستن او و السلام علی من اتبع الهدی.
چاپ: مشار فارسی 1/47 (5 چاپ )، ج 1، ص48، بمبئی، سنگی،
1299ق.، وزیری، 142ص (صص 1-142)، ایران، سنگی، بی ناشر، 1294ق.، خشتی، 191م، ایران، بی ناشر، 1311ق. 146ص، (صص 2-147)، دارالخلافه طهران، 1310 ق.، 173ص؛ 168ص(صص1-168): 1301 ق؛ 1300 ق.، 133ص (صص 1- 133)؛ بدون تاریخ، 158 ص ؛1296ق.، 175ص؛ ایران، سنگی،
1298، خشتی
[مشارفارسی 47/1 ؛ مقدمه ای بر فقه شیعه، ص 393؛ فهرستواره منزوی
265/6 «آداب التجارة»]
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5423/1
آغاز: برابر؛ انجام: مثل اینکه بعد از مدت بدهد بصاحبش با طلبیدن صاحب و خواستن او
نام مؤلف به قرينه أغار نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صالح رازی، تا: 1188ق؛ جلد. تیماج قهوه ای، 62گ (1پ -62پ)، اندازه: 17×22سم [ف: 14- 207]
2. مشهد: رضوی شماره نسخه : 12846
آغاز: برابر انجام: به شرطی که قرینه با معهودی نباشد که از آن فهمیده شود ابتدای مدت و تعیین [آن].
خط: نسخ، كا: أبو طالب بن محمد تقی، تا: دوشنبه 14 ربیع الاول 1189ق؛ كاتب، نسخه را در آغاز احكام اجاره ختم کرده است بدین جهت مقدار چهار برگ از نسخه های دیگر کمتر دارد؛ واقف: حسین کی استوان، تاریخ وفق: آبان 1348 ؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی یک لا، 177گ، 15 سطر، اندازه: 9/5×14 سم [ف: 21/1 - 55]
3. قم: معصومیه؛ شماره نسخه: 633
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: سلخ محرم 1190ق؛ توسط كاتب مقابله شده است؛ تملک و مهر: محمد حسن حسینی زنوزی خوئی با مهر «الواثق بالله الغني عبده محمد حسن حسینی»، (مربع)، علی اکبر حسینی مشهور به شمس العلماء بن مرحوم میرزا عبد الكريم بن میرزا محمد رضا بن حاج میرزا محمد مهدی بن شیخ الاسلام میرزا محمد حسن حسینی زنوزی در اول صفر 1355 با مهر «شمس العلماء»، (بیضی)؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی با ترنج با سر،
لچکی و نقش گل و بوته، 86گ، 21 سطر (8×15)، اندازه:
ص: 178
14×20 سم [ف: 2- 264]
4. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار شماره نسخه: 269
آغاز: و من التسلیمات اسناها و انماها و خلاع فاخره رحمت و مغفرت الهی راست باد بر قامت بر آرنده عاملان
خط: نسخ، كا: على عسكر بن علی اکبر، تا: 29 شعبان 1190ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، در برگ 7 یادداشتی از مؤلف در تصحیح کتاب با مهر بیضوی «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد باقر» دیده می شود، در برگ پایانی چند یادداشت متفرقه آمده است؛ جلد، تیماج مشکی بدون مقوا، 120گ، 20
سطر، اندازه: 17×1/5 2سم [ف: 1- 191)
5. قم: مرکز احیاء شماره نسخه: 3471
آغاز: بهتر معامله که تاجران بازار بندگی در بندر دنیا بنقد سرمایه عمر گرامی مناع گرانبهای معرفت و اعمال صالحه را بآن تحصیل توانند نمود؛ انجام: به نحوی که گفته شده بشرطی که فرینه یا معهودی نباشد که از آن فهمیده شود ابتداء مدت را و تعینیش را
خط: نسخ، كا: حاج محمد بن محمد على قودجانی، تا: ويقعده 1192ق، جهت حاجی الحرمین محمد رفيع حسنان، مصحح، محشى؛ مهر: «یا ابا عبد الله ادرکنی»، (بیضی)، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 159گ، 15 سطر، اندازه: 10/5×15سم [ محدث ارموی مخ: 1- 3]
6. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 114/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن علی اکبر، تا: چهارشنبه 20 صفر 1195ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: حنایی روشن آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 74ص (1-74)، 18 سطر [ف :- 233]
7. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:15104
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12 [مختصر ف: 709]
8. قم، گلپایگانی شماره نسخه:2/ 7100- 100/ 36
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا اواخر قرن 12؛ مصحح: جلد: گالینگور عطف تیماج قهوه ای، 78 گ ، 18 سطر، اندازه 16× 22 سم [ف: 6 - 3502]
9. تهران: دانشگاه شماره نسخه 5/ 6990
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 18 سطر (8×15)، قطع ربعی، اندازه: 13×21سم [ف: 16 - 421]
10. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 25533
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدی، صدقه 1377؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مستعمل، 147 گ ، 15 سطر، اندازه 10/5 ×17سم [ف: 21/1 - 56]
11. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2286
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز و انجام به دست آمد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 80 گ ، 21 سطر کامل (8×15)، اندازه: 15×20سم [ف: 5- 404]
12. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4020- 20/140
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: تیماج و عطف تیماج مشکی، 89گ، 19 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1- 12]
13. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 4442/2 - 22/162
آغاز: بسمله بدان که تجارت که در اینجا بمعنی مطلق کسب است از بیع و شرا و اجاره و استیجار و زراعت و نجاری و خیاطی و حدادی و فعالی و بنایی و سایر کسبها واجب کفایت است؛ انجام: اگر علم یا مظنه دارد که راضی نیستند حرام است و حلال است در خانه غلام و کنیز مملوک خود خوردن مال ایشان را والله اعلم تمام شد.
نام مؤلف به استناد نسخه ش 1/4590 گلپایگانی ذکر شد و سر آغاز و انجام آن متفاوت است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد. تیماج و عطف
تیماج سرح، 61گ، 19 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 1- 22]
14. اردکان یزد: امام صادق شماره نسخه: 149/1
آغاز: برابر
خط: نستعليق، كا: محمد رضا بن حاجی رسوم گنجه ای، تا : غره رمضان 1303ق، جا: سرای حاجی عبد المجيد؛ جلد تیماج مشکی ضربی، 107گ (1پ -107پ)، 15 سطر، اندازه: 20/5x16سم [ف: 1- 133]
15- قم ؛گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4590/1 - 23/110
آغاز: بسمله بدانکه تجارت در اینجا به معنی مطلق کسب است از بيع و شراء و اجاره و استیجار و زراعت و تجارت و خیاطی انجام: در خانه غلام و کنیز مملوک خود خوردن مال ایشان را والله اعلم تمام شده به خیر و خوبی و سعادت آنچه ... على اعدائهم اجمعین و وفقنا الله واخواننا المؤمنين للعمل به و الله الموفق والمعين.
خط: نسخ، بی کا، تا: 1215ق، جلد: تیماج مشکی مجدول ضربی، 73گ، 19 سطر، اندازه:16×21سم [ف: 1- 12]
16. قم؛ فیضیه، شماره نسخه: 1353/1
خط :نستعلیق، کا: مصطفى بن حاجی محمد خوئی، تا 1224 - 1222ق؛ 103ص (1-103)، اندازه:14×21سم [ف: 3- 84]
17. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 15228
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، کا: کاظم علی بن محمد علی صدیقی ملتایی، تا: 27 جمادی الثانی 1222ق، کاغذ: نخودی، جلد: میشن عنابی ضربی با ترنج و سر ترنج، 28گ، 11 و 12 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 21/1 -54]
18. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه:3804
آغاز و انجام: برابر
ص: 179
خط: نسخ، کا: عبدالرسول حسینی کازرونی، تا: غره ذيقعده 1225 ق؛ مهر: «افوض امري إلى الله عبده احمد بن نور محمد» (مربع)، «عبد الصمد» (بيضی)، جلد: تیماج مشکی، 193گ ، 11 سطر، اندازه :14×20 سم [محدث ارموی مخ :3- 1205]
19. کرمانشاه؛ جلیلی: شماره نسخه: 249/1
آغاز: تحصیل کردن و حتى ناس را ..... فصل در کسبهای خوب و کسبهای بد بد انکه تجارت کسب بسیار خوبیست؛ انجام: برابر
خط :نستعلیق، بی کا، تا 1236ق؛ افتادگی آغاز؛ کاغذ: شکری آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج لاکی، 15 سطر، اندازه 10×15سم [ف: 131]
20. همدان مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4657
خط: نسخ ،بی کا، تا: 1240ق؛ قطع: خشتی (رشت و همدان ف:1275]
21. دامغان: صادقیه شماره نسخه: 1/ 238
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف با تطبيق أغار نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، کا: محمد علی بختیاری، تا: 8 جمادی الثانی 1242ق، جا: کربلا خانه سید زین العابدین شان دشتی، مصحح: 108گ، اندازه 15×1/5 2سم [ف : - 157]
22. مشهد؛ میبدی: شماره نسخه:24
کا: ملا محمد تقی بن ملا محمد امین شیرازی، تا: 1299ق؛ نسخه چاپ سنگی است که به خط ملا محمله نقی بن ملا محمد امین شیرازی در بمبئی به سال 1299 جاپ شده، با حواشی خطی حاج میرزا حسین خلیلی؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 95 گ ، 24 سطر، اندازه: 5x16/ 24سم [ف 1- 51] کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه : 24 مشهد
همان نسخه بالا [ف: 163]
23. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11877
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: رضا: تا یکشنبه 8 ذیحجه 1303 ق؛ به وسیله اماکن متبرکه در بهمن 1359 به کتابخانه تحویل گردیده است؛ کاغذ نخودی، جلد: تیماج، 105گ، 19 سطر، اندازه : 12/3×19سم [ف: 21/1 - 55]
24. چالوس؛ امام صادق: شماره نسخه :3/ 240
آغاز: برابر
بی کا، تا: جمادی الاول 1326ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 57گ ، اندازه:18×26 سم [ف:- 196)
25. تهران: ملی، شماره نسخه: 6249
آغاز: بسمله، حمدله، و صلى الله على محمد و آله الطاهرين ربنا وفقنا لما تحب بل خذينا صيتنا اليه و تقع جميع المومنین و المومنات بما في هذه الرسالة و غيره على حسب ما انت اهله ؛انجام: برابر
خط: تحریری، بی کا، بی تا: افتادگی: میانه؛ مصحح، بعضی اوراق جابه جا صحافی شده است، احكام تجارت و معاملات و مشغل و شناخت شرایط و موانع و حلال و حرام آن به صورت فتوایی در چندین فصل در مطابقت با نسخه ش 5-2286 همین کتابخانه نسخه در دست حدود 23 برگ افتادگی دارد، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوایی، روکش گالینگور مشکی، 56گ، 17 سطر
7/31× 13/4)، اندازه: 14 × 17/6سم (رایانه)
26. کاشان: مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 350
آغاز: برابر، انجام و ابتدااش از حین فراغ از عقد خواهد بود به نحوی که گفته شد به شرطی که قرینه یا معهودی نباشد که از آن فهمیده شود ابتداء مدت را و تعیین اش را
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مصحح: جلد: تیماج سیاه سوخت، 193گ، 14 سطر، اندازه: 11×16سم [ف مخ :]
27. قم، گلپایگانی شماره نسخه :6985- 35/165
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، در پایان نسخ تاریخ وفات در 1230ق درج شده است؛ جلد. تیماج مشکی مجدول با ترنج و سر ترنج، 125گ، 16 سطر، اندازه: 14×17سم [ف:6- 3502]
28. تهران: مروی: شماره نسخه: 1040
آغاز: برابر
نام مولف به فرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، بی تا؛ انيس التجار
نرافی نیست؛ قطع: رقعي [ف: 138]
29. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 27292
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، کاغذ: شکری، شنگرف، جلد: تیماج، 15 سطر (9×15/5)، قطع: وزیری کوچک، اندازه: 15/5 × 21سم [رایانه ]
30. قم؛ فیضیه: شماره نسخه: 999/1
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، 100گ (1-100)، 18 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3- 47]
31. کرمانشاه؛ مدرسه آية الله بروجردی: شماره نسخه : 118/4
آغاز: برابر
نام مؤلف به فرینه آغاز نسحه تعیین شد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای عطف تیماج مشکی، 79گ ( 89پ- 167ر)، اندازه: 20x15سم [ف:- 90]
32. تهران: مجلس: شماره نسخه: 740/1 - طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ امتیاز بزرگ این نسخه وجود حواشی مفصل و مستدل حاج شیخ هادی تهرانی ( - 1321) است در کنار صفحات آن با اشارات به نظرات میرزای شیرازی در مقابل بهبهانی؛ کاغذ: فرنگی شکری رنگ، جلد. تیماج قرمز، 171ص (171-1 )، 13- 17سطر، قطع: رقعی، اندازه: 11×17سم [ف: 23- 374]
33. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه : 1084/4
آغاز: برابر؛ انجام: ضامن آن نیست مگر به تعدی و تفریط.
نام کتاب و مؤلف با توجه به آغاز آن کامل شد؛ خط: نسخ،
ص: 180
بی کا، بی تا، کاغذ: آهار مهره اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی 97 ص
(165-69)، 18 سطر (10×15)، اندازه: 15× 21 سم [ف: 4- 849]
34. قم؛ حجتيه؛ شماره نسخه:327
خط: نسخ، بی کا، بی تا: با حواشی از میرزای شیرازی و سید اسماعیل صدر [ف : - 24]
احکام تجارت و مکاسب / فقه / فارسی
ahkām-e tejārat va makāseb
رساله ای است فتوایی در احکام تجارت و کسب با اشاره به بعضی از ادله آنها، در چند فصل که به درخواست گروهی از برادران دینی نگارش یافته است.
اراکی: دهگان: شماره نسخه: 77
خط: تحریری، بی کا، تا: احتمالاً قرن 14، افتادگی: انجام؛ دارای حاشیه به قلم کاتب با امضاء «سلمه الله» و «آقا میرزا»، افتادگی و کمبودها را اصلاح و جبران کرده اند، از کتاب های مرحوم ابراهيم دهگان؛ کاغذ: کرم، جلد: مقوایی با رویه کاغذ کادویی، 57گ، مختلف السطر، قطع: ربعی، اندازه: 11×17 سم [ف 1- 93]
احكام التجويد / تجويد / عربی
ahkām-ut tajwid
رساله ای در احکام تجوید که در چند «باب» مختصر به طور جدول تنظیم شده و اقوال و آراء قراء سبعه را می آورد و برای آن رموزی ساخته است.
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 1127/1
آغاز: باب التعوذ و البسملة، اصح التعوذ أعوذ بالله من الشيطان الرجيم و أخفاه اف، انجام: وقف على هو بهاء ساكنة نحو كأنه هو مثل عمه فیمه ماهیه و اللمم.
خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا؛ مجدول به زر و مشکی و لاجورد و شنگرف
کاغذ: ترمه، جلد. تیماج سفید بدون مقوا، 12گ (1پ۔ 12ر)، 13 سطر، اندازه:
10/5×16سم [ف: 3- 300]
احکام تحاويل السنين العربية / هیئت/ عربی
ahkām-u tahāwīl-is-sinīn-il-'arabīyya
تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 118/7
خط: نسخ، بی کا، تا: 1194ق، جدول زرد و لاجورد و زنگار و شنگرف و مشکی؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج حنایی، 23 سطر (9×15)، اندازه: 14×20سم [نشريه: 2- 228]
« احکام تحاويل سني العالم » ابوقماش في النجوم
احکام تحاويل سني العالم = كيفية تحاويل سنی العالم / هیئت / عربی
ahkām-u tahāwīl-i sini-l 'alam = kayfiyyat-u tahāwīl-i sini-l 'alam
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
maqrebi, yahyā ebn-e mohammad ( - 1287)
کتابی است در شناختن کیفیت تحویل سال و آنچه در هر سال به وقوع می پیوندد نسبت به بروج دوازده گانه با قیاس به دوازده خانه آنها و آنچه دلالت بر آن دارند. در کشف الظنون گوید که این کتاب دارای یک «مقدمه» و و بیست «باب» و یک «خاتمه» می باشد ولی این تقسیم در بعضی نسخ با عناوین «فصل» می باشد.
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين والعاقبة للمتقين والصلاة والسلام علی محمد نبيه الكريم ... قال المومن المعظم سید الحکماء و المهندسين محيي الملة والدين يحيى بن محمد ابی الشكر المغربي الاندلسی ... قد رتبت هذه الرسالة في كيفية تحاويل سني العالم عليها مماجربه الحكماء المتقدمون انجام: فنحكم على كل واحد منهما بحسب موضعه وقوته من طالع سنة العالم ومن صاحبه في مدخل تلك السنة وفيما ذكرناه كفاية والله اعلم بالصواب.
[کشف الظنون 18/1 ، مكتبة امير المؤمنین 16/1]
1, يزد: وزیری؛ شماره نسخه: 3661
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: ذيقعده 683ق، مهر: «المتوكل على الله الكبير سعد بن عيسى الفقير»، « یا محسن قد آتاك المسیی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی روکش کاغذ سفید عطف تیماج مشکی، 83گ، 22 سطر (8×17)، اندازه: 12×22سم [ف: 5- 1741]
2. مشهد رضوی؛ شماره نسخه :12261/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8؛ این رساله در سال 1209 در استراباد به تصحیح محمد تقي ابن ملا مظفر گنابادی رسیده است، پس از آن چند صفحه زايجه طالع مولود است مورخ به سال 707 و 987 و 1031ق و دو را به دیگر یکی متعلق به محمد جعفر ابن محمد مقیم این محمد شفیع این ملامظفر گنابادی و دیگری متعلق به محمد صالح ابن محمد شفیع مذکور، هر دو به خط ملا محمد شفیع؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، 16 سطر، اندازه : 12/5×19
سم [ف: 10 -107]
3. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 1237/1
آغاز: قال مولانا العالم العلامة.. فنقول رأس سنة العالم هو وقت حلول الشمس نقطة الاعتدال الربیعی بوسط الأرض حيث الطول؛
انجام: برابر
خط: نسخ، كا: شريف بن شمس الدین کاشانی، تا: اوایل رمضان
ص: 181
741ق، در نسخه حاضر تقسیماتش با عنوان «فصل- فصل» می باشد و در صدر کتاب به نام مغربی تصریح شده است؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، 66گ (1پ-66ر) 18 سطر، اندازه: 15 ×21 سم [ف: 4- 35]
4. تبریز؛ ثقة الاسلام شماره نسخه: 26/1
بی کا، تا: آغاز رمضان 741ق (نشریه: 4 - 327]
5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8137/1
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن ، جلد: تیماج قهوه ای، 44گ (1پ۔ 44ر)، 21 سطر، اندازه 25x17سم [ف: 21- 130]
5. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3642- 162/ 18
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا پنج شنبه 12 ربیع الثانی 863ق؛ مصحح تملك؛ محمد بن حاج ملاعبد الله و مهر «افوض أمري إلى الله محمد بن عبد الله» ، (بیضی)، جلد. تیماج سبز بدون مقوا مجدول، 98گ، 15 سطر، اندازه: 11/5×18
سم [ف: 1- 126]
7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6859
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، جداول شنگرف، پس از کتاب احکام نجومی بسیاری افزوده شده است؛ تملك محمد رفیع کاتب زاده سر اطبای خاصة، عباس طبیب خاصه شهریاری به تاریخ 1182، حسین ساعاتی؛ جلد: مقوایی عطف تيماج قرمز، 127گ، 17 سطر، اندازه: 10/5 ×15/5سم [ف: 18- 48]
8. تهران: ملی، شماره نسخه: 1683
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ؛بی کا، تا قرن 11؛ در پشت صفحه اول آمده: «هذا کتاب الفه و صنفه فخر المحققين .. ولى العباد تشرفت بمطالعته في 5 شهر رمضان 1062ق»؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج یک لایی تریاکی، 77گ، 23 سطر (6/5×8)، اندازه: 25x13/5 سم [ف: 10- 267]
9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6604
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11: افتادگی: آغاز و انجام؛ روی برگ اول آن را به أبو معشر بلخی فلکی نسبت داده اند تملک: محمد بن حاجی ملا عبد الله (هرندی اصفهانی)، تملکی بدون نام به تاریخ صفر 1160؛ جلد: تیماج قرمز، 177گ ، 18 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 17- 179]
10. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 12106
خط: نسخ، كا: علیجان هروی، تا: 1031ق [الفبائی ف: 474]
11. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 12106/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: عليجان بن حیدر على الهروی، تا: محرم 1031ق، کاغذ: نخودی آهارمهره، جلد: تیماج لبه دار، 21 سطر، اندازه:18/3×25سم [ف: 10 -169]
12. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه : 131/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسمه، کا: محمد حسین بن محمد یوسف
طالقانی، تا: دهه میانی ذیقعده 1057ق؛ 91گ ( 40پ- 130ر) [ف: 1 - 9]
13. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه:22993
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا:1061ق؛ كاغذ: نخودی سرخ، جلد. تیماج، 17 سطر (6×13)، اندازه : 9×18 سم [رایانه ]
14. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:22994
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 12 محرم 1061ق، ضميمه نسخه ش 22993؛ واقف:
حاج سید عبد الباقی آیت اللهی شیرازی، تاریخ وقف: اسفند 1374 کاغذ: آهاری نخودی، 106گ، 17 سطر [ف: 18- 5]
15. تهران: مجلس: شماره نسخه: 6431
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن مراد علی تبریزی، تا: 1093ق، جهت کتابخانه وزیر آذربایجان؛ برگ اول دارای سرلوح مذهب با کتیبه مرصع مذهب که در وسط آن نام کتاب در زمینه ای زرین آمده است، مجدول به زر و مشکی و شنگرف، توسط کاتب تصحیح شده، در دو برگ آغازین تملک ابو محمد و یادداشتی در این که پس از فوت ابو محمد نسخه به والده اش رسیده و پس از فوت او به کاتب یادداشت منتقل گردیده و یادداشتی از کاتب نسخه درباره حق الكتابه به ارقام سياقی و یادداشتی در خصوصیات نسخه حاصر و تملکی بدون نام به سال 1149؛ جلد: تیماج قرمز ضربی با ترنج و سرترنج و لچكی زرین، 115گ، 18
سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: 20- 19]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :6769
آغاز: مما جمعه المتقدمون و اتفق عليه المتاخرون بقول رأس سنة العالم و هو وقت حلول ... اول نقطة منها توسط الارض جیب الطول من احصي نهاية العمر؛ انجام: انتهى اليه العدد فههنا حب الزدار الأعظم فيحكم عليه بحسب قوته في اول فرد. .. و يحسب قوة سرمده و قوت حلول ... اول برج م
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 12؛ افتادگی: آغاز در پشت برگ اول یادداشتی در تصحیح نسخه از ابو تراب بن ابوالقاسم موسوی و دیده می شود جلد: مقوایی، عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 75گ، 19 سطر، اندازه: 18/5x11/5 سم [ف: 20 -247]
17. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2457/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، 40گ، 21 سطر، اندازه : 14×20سم [ف مخ: 1- 631-43]
18. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 490/2
آغاز: برابر، انجام: و قوة حلول الشمس اول بروج الحمل. فاعلمه. تمت.
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1113ق؛53گ (170پ-222ر) [ف : 1- 9]
ص: 182
19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6521/2
آغاز: برابر ؛انجام و القمر متصل بالصعود فانه وقت اجابة الدعاء و فيما ذكرناه كفاية و الله اعلم بحقائق الأمور
خط :نسخ، کا: محمد محسن بن محمد کریم قزوینی، تا 1123ق، کاغذ: حنایی، جلد: چرمی مستعمل، 31 ص (237 - 267)، 26 سطر (11/4×22/3
)، اندازه: 18×29٫7سم [ف: 8- 293]
20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6120
آغاز: برابر؛ انجام: و القمر متصل بالصعود فانه وقت اجابة الدعاء و فيما ذكرناه كفاية و الله اعلم بحقائق الأمور .
خط: نستعلیق، کا: محمد محسن، تا 1123ق؛ جلد: تیماج ضربی ، قطع: رقعي [الفبائی ف: 474]
21. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه؛ بدون شماره/ 2
کا: محمد باقر اصفهانی مشهور به منجم، تا: 1200ق (میراث اسلامی 5 - 573]
22. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4448/5
آغاز: من الطالع الى وسط السماء يمين الطالع و من الطالع الى الرابع
در فهرست شناخته نشده است و با عنوان فائده معرفی شده است؛ قسمتی از آن، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی، 3گ (119-121ر)، اندازه: 5/ 20×31/5سم [ف: 12 - 130]
23. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 34261
آغاز: قال مولانا العالم العلامة ... فنقول رأس سنة العالم هو وقت حلول الشمس اول نقطة اعتدال الربیعی بوسط الأرض حيث الطول: انجام: فنحكم على كل واحد منهما بحسب ضعفه و قوته من طالع سنة العالم و صاحبه في مدخل تلك السنة و فيما ذكرناه كفاية
خط: نسخ، كا: محمد حسن بن احمد نطنزی کاشانی، تا: جمعه 9 صفر 1300ق، مصحح، محشی مهر: «عبد محمد حسن بن احمد» (بیضی)، 83گ (1پ -83ر)، 20 سطر، اندازه 12×20/5سم [محدث ارموی مخ 1 -72]
24. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 210/3
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: 21 سطر، قطع: وزيري، اندازه :12×21 سم [ف: 2- 119)
25. تهران: ملک: شماره نسخه: 3268/2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، ناقص کاغذ: پسته ای، جلد میشن قهوه ای لایی، 11ص 19 سطر، اندازه: 15/7×21/3 سم [ف: 6- 345]
26. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6451/1
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، در ده برگ آغازین چند یادداشت مفصل و مختصر در طوالع ستين و أوجات کواکب المراغمة و الاستيلاء و بيوت دوازده گانه؛ جلد: مقوایی ابر و باد، عطف تیماج قهوه ای، 45گ (10پ -54پ)، اندازه: 13×18سم [ف: 20- 31]
« احکام تحاويل سني المواليد » أقاويل المنجمين في احكام تحاويل سني المواليد
احکام تحاويل سني المواليد = المقالات في احوال المواليد / هیئت / عربی
ahkām-u tahāwīl-i sini-l mawālīd = al-maqālāt fī ahwāl-il mawālīd
ابومعشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری
abu-ma'šar-e falakī, ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)
مؤلف ریاضی دان و ستاره شناس نامور ایران است که چندین کتاب نجومی و ریاضی دارد، از جمله: «المدخل الكبير الى أحكام النجوم»، «القرانات»، «اسرار النجوم» ، «روزنامه »، «مصابيح العلوم في أحكام النجوم»، «النكت ابو معشر»، «الابراج و الطوالع و فوائد شتي في علم الحساب»، «بغية الطالب في معرفة الضمير المطلوب و الطالب و الغالب و المغلوب»، «المواليد الصغير»، «اصل الاصول»، «کتاب الالوف»، «الأمطار والرياح و تغییر الأهوية». کتاب حاضر در بیان احکام تحوی سال های مواليد است در هفت «مقاله» و 214 «باب» دارای فصل های کوتاه، این کتاب تحریرهای متعددی دارد که تعداد باب ها در آنها مختلف است. فهرست مقالات هفت گانه کتاب این است: 1. في صدر الكتاب؛ 2. أعمال المواليد (18 باب)؛ 3. في الأخبار عن أخلاق المولودین و طبایعهم (42 باب)؛ 4. في الأخبار عن أمراض المولودين ، أسقامهم (35 باب) 5 في الأخبار عن سعادة المولدین و شقاهم في مراتبها (21 باب )؛ 7. في الأخبار عما معی من يموت روايح المولدین (؟) و هو عشر، و ذلك جميع ما يحتاج اليه في المواليد.
منزوی عناوین برخی از باب های کتاب را - از تحریری که 216 باب داشته - چنین آورده است : 1. اندر علم مواليد؛ 2. اندر نگاه به مسقط النطفه؛ 3. اندر عمل نمودار به مسقط الماء؛ ... 10. اندر معرفت القاء اسم، یعنی شناختن آنکه بخشش عمر کند؛ ... 15 اندر خشم مولود ... 20. اندر دروغ گفتن مولود ... 215. اندر دشمنان مولود؛ 216. اندر شناختن کسی که بر دشمن ظفر یابد. احکام تحاويل سنی المواليد را چند تن به فارسی ترجمه کرده اند، از جمله عبد الجليل سجزی و ابوالقاسم یزدی.
آغاز: بسمله ... ان اول ما ينبغي أن تعمل في أحوال المواليد ان تقيم الطالع یدرجته و دقيقته
شرح و حواشی:
1- المواليد (منتخب)، سجزی، احمد بن محمد ( 330-415)
2- برهان الكفاية في النجوم؟ سجزی، احمد بن محمد (330 - 415 )
ص: 183
3- جوامع کتاب تحویل سني المواليد، سجزی، احمد بن محمد (330-415 )
4- مواليد و تحاويل من المواليد (ترجمه)، سجزی، احمد بن محمد (330-415) 5- احکام مواليد
6- احكام المواليد (ترجمه)، ناشناس
1. تهران: مجلس: شماره نسخه:6433
آغاز: القسمة في تلك السنة في الاماكن الصالحة فانه يدل على انه ينال الخير الفاضل و السعادات الظاهرة؛ انجام و تدبير الزهرة ... النور القسمة الثانية منها في عدد تلك الساعات و کسورها ايضا و ...
از فصل دوم مقاله سوم تا فصل هفتم از مقاله نهم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6 یا 7 اقتادگی: آغاز و انجام؛ روی برگ اول نام کتاب و مؤلف و اینکه نسخه از ق 5ق است و یادداشتی به نقل از کشف الظنون درباره کتاب حاضر به خط مجدالدین نصیری و در برگ دوم مهر کتابخانه وی آمده است، دارای برگ شمار قدیمی از گ 49 تا 151، جلد. تیماج قهوه ای با جدول کشی ضربی، 102گ، 21 سطر، اندازه: 25x17سم [ف: 20- 20]
2. تهران: ملک شماره نسخه :3155
آغاز: برابر، انجام: (در «القول في الاعداد نانوشته مانده:) کانوا خاضعين له كارهين لعداوته و اذا صاحب الثاني.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام، در پایان سه صفحه به فارسی است با عنوان «سحن چند که از کتاب رتن بالای هندیان نوشته شد ... هفت برج سعدند میزان و جواز ... »به تعلیق قرن 12؛ تملک: محمد باقر بن اسد الله
كاغذ کاغذ ترمه، جلد: میشن عنابی سیر، 253گ، 11 سطر، اندازه: 11/7
× 19/5سم [ف: 1 - 527]
قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 1422عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عكسي ف 4- 236]
3. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 12785
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 27]
احکام تحويلات کواکب در بروج / هيئت/ فارسی
ahkām-e tahvilāt-e kavākeb dar borūj
این گفتار در احکام تحويل های ستارگان است در برج ها.
تهران دانشگاه؛ شماره نسخه: 950/7
آغاز: تحویل زحل دلیل است که پادشاهی بسوی پادشاهی دیگر؛ انجام: و مرگ کسانی که بدان برج منسوب باشند که ذنب دور باشد. و الله اعلم بالصواب. و اليه المرجع و المآب. تمت الكتاب بعون الله تعالی.
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین دریاباری، بی تا: کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج زرد، 6گ (155ر -160ر)، 17 سطر (7×14)، اندازه: 13×20سم [ف: 4- 819]
احکام التقدم / فلسفه / عربی
ahkamn -ut-taqaddlumn
ملا شمسا، شمس الدين محمد، 1016-1098؛ قمری
mollā šam sā, šams-od-dīn mohammad (1608 - 1687)
ناظر به گفتار فخر رازی در بیان حقیقت محدث.
تهران؛ الهيات، شماره نسخه:5/ 735
آغاز: قال فخر الدين الرازي في كتاب الأربعين المقدمة الثانية في حقيقة المحدث و فيه؛ انجام: و على الثاني يلزم قدم الجسم المتحرك الازلی كما ذهبت اليه الفلاسفة القائلون بقدم العالم
خط: نستعلیق، کا: محمد معصوم بن افضل حسینی، تا: 1073ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سرخ مقوایی، 6 گ (115پ - 120ر)، 18 سطر (6×14)، اندازه:10×19 سم [ف: 374]
احكام التقليد = التقليد و احكامه = جواز تقلید المتجزی = تقليد الميت و الاعلم/ فقه / عربی
ahkām-ut taqlīd = at-taqlīd wa ahkām-u-h = jawāz-u taqlīd-il mutijazzī=taqlīd-ul mayyit wa-l a'lam
انصاری، مرتضی بن محمد امین، 1214-1281 قمری
ansārī, morteza ebn-e mohammad amin (1800 - 1865)
این رساله استدلالی مشتمل است به بررسی ادله وجوب تقليد و لزوم تقليد از مجتهد زنده و مسأله تقليد ميت ابتداء و استدامه و رجوع از تقليد و امکان تبعیض در تقلید از چند مجتهد و پاره ای فروع دیگر مربوط به این مسأله در الذریعه آمده است این رساله تقرير درس مرحوم شیخ مرتضی انصاری است که به وسیله یکی از شاگردانش تدوین شده است.
آغاز: التقليد لغة جعل الغير ذا قلادة و منه تقليد الهدی وفي الاصطلاح كما عن الفخر قبول الغير في الأحكام الشرعية
انجام: السابع هل يجوز الرجوع إلى الأعلم أو الأورع قولان من اطلاق الإجماع المدعي على المنع من الرجوع و استصحاب الحكم المختار بناء على الاستدلال بن لاصل المنع و اصاله عدم حجية فتوى الثاني و ان كان اعلم و من اطلاق ادلة وجوب تقليد الأعلم عند الاختلاف.
چاپ: در پایان مطارح الأنظار به چاپ رسیده است
[الذریعه 393/4 ، مكتبة امير المومنین 24/1]
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :9254
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید مصطفی بن داود حسینی مشهدی، تا: قرن 13؛ محشی، این نسخه توسط سید مصطفی و سید محمد فرزندان
ص: 184
حاجی میرزا داود حسینی مشهدی بر طلاب علوم دینیه در تاریخ جمادی الثانی 1307 وقف شده است، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: میشن فهوه ای، 38گ، 20 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 16- 232]
2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9771
آغاز: برابر، انجام: و الحمد لله على الاتمام و الصلاة و السلام على اشرف الأنام و على آله المخصوصين بالشرف و العلم و الفضل و الاكرام
نام مؤلف و کتاب به استناد آغاز ذكر شد؛ خط: نسخ، کا: گویا به خط شاگرد مؤلف، تا: جمعه 19 ربیع الثانی 1383ق، جلد. تیماج قرمز، 445 گ، 21 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 25- 111]
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 11484/7
در فهرست با عنوان «لزوم ترتیب آثار الواقع على مؤدی ظن المجتهد، على غيره»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود 1301ق، 20ص ( 157 - 176) [مختصرف: 694]
4. تهران: مجلس: شماره نسخه : 8/ 11483
در فهرست با عنوان «جواز تقليد المنجزی» ؛ خط: نسخ، بی کا، تا:
حدود 1301ق؛ 1ص (161) [مختصر ف: 253]
5.تهران: مجلس: شماره نسخه: 11484/12
در فهرست با عنوان «التقليد» ؛ خط : نسخ، بی کا، تا: حدود 1301ق
المختصر ف: 200]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 11484/13
در فهرست با عنوان «اعتبار حيوة المفتي في تقليده» خط: نسخ، بی کا، تا: حدود 1301ق؛ 52گ (176-247) [مختصر ف: 73]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:2801/2
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، بی کا، تا قرن 14، کاغذ: فرنگی مختلف، جلد: تیماج مشکی بدون مقوای با عطف بارجه قهوه ای، 35ص (28-62)، 14و 22 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 12×15سم [ف: 10 -80]
8. تهران؛ ملی، شماره نسخه: 3625/2
آغاز: لا اشکال في التبعيص في التقليد في المسائل المختلفه و المانع شاذ مخالف للسيره و الاجماع؛ انجام: و هذا كله خارج عن شروط التقليد التي هي عباره عما يعتبر فيه بعال العلم بصحه اجتهاده و بصدقه في اخباره بفتواه.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح: کاغذ: فرنگی حنایی، جلد: تیماج زرشکی ضربی جداول حاشیه ای با بوته های ریسه ای مقوایی، 7 گ(9- 15ب)، 21-23 سطر (9/5×15 )، اندازه: 15×21سم [ف: 16- 210]
9. قم؛ فیضیه: شماره نسخه :993/3
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 26 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 3- 47]
احکام تقویم / هیئت/ فارسی
ahkām-e taqvīm
غیر همانند:
1.مشهد: رضوی شماره نسخه : 12005/4
آغاز: و ستم سلطان بر رعیت قران مریخ بزحل، انجام و اصحاب ديوان و الله اعلم و احكم و الباقي العلم عند الله تمت الكتاب احکام التقويم
کا: اسد الله منجم مازندرانی هزار جریبی، تا: 1299ق؛ افتادگی: آغار؛ اندازه: 14×19/5 سم [ف: 10- 205]
2. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 6/ 12005
آغاز: بسمله، حمدله، أما بعد بدانکه این کتابیست در احکام تقویم انجام: و از شصت و نهم تا نود و هشتم زحل و الباقی العلم عندالله تعالی
برگرفته از کتاب اشجار و اثمار علاء منجم بخاری؛ کا: اسد الله منجم مازندرانی هزار جریبی، تا : 1299ق، 3گ، اندازه: 14×19/5سم [ف: 10 -206]
3. تهران: مدرسه معمارباشی شماره نسخه : 90/4
آغاز: در بیان احکام نجوم از هر گونه و هر باب و نوع. احكام اتصالات و نظرات کواکب هفتگانه در دور فلک الافلاک، سی ی له دليل کند بر مودت میان ملوک و اکابر و نوازش یافتن وزرا و علماء انجام: روز شنبه آفتاب بگیرد دلیل کند که ... در محال خراسان و طوسی بیماریهای بسیار بود امید که ان شاء الله آن چه خبر است پیش آید.
قسمتی از کتابی است در بیان احکام مختلف نجومی از جمله تحويلات، عکس، شرف کواکب، هبوط، کواکب، مجاسده، استقامت، احترافات کواکب، قرانات کو اکب، و اختیارات بی کا، بی تا: جلد: تیماج قهوه ای، 84گ (79ر -162پ)، 13-15 سطر [ف: 109] 4
4. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه:2/ 2531
آغاز: بسمله، حمدله، أما بعد، بدانکه این مختصریست در معرفت احکام تقویم قرآن مشتری و زحل در مثلثه آتشی دلیلست بر...؛ انجام: موجود: و ظهور مردم قصیح و فاضل.
بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ واقف: نواب؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ زرد عطف و گوشه ها تیماج زرد، 4گ ( 38-35 )، 14سطر اندازه مختلف ، اندازه: 11/5 × 17/5سم [ف: 4 - 1331]
« احكام التلاوة » احكام سجود التلاوة
احكام التلاوة املاء البهاء / فقه / فارسی
ahkām-ot telavat-i emla -il baha
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 278/6
خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ سفید، جلد: تیماج دولای مشکی گرد تریاکی، ابعاد متن: 7×19، قطع: بياضی، اندازه:
ص: 185
7/5×23سم [سنا- ف:1 -134]
احکام تنوین / تجوید / فارسی
ahkām-e tanvīn
ظاهراً بخشی از رساله ای در تجوید است.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 8772/4
آغاز: بدانکه هرگاه تنوین و نون ساکنه به لام و راء رسد ادغام بلا غنه باشد مثال چنانکه خير لهم و غفور رحيم؛ انجام: ما لانهاية له في الذهن یعنی تسلسل و تصور امور است که او را در ذهن نهایت نباشد.
بی کا: بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، عطف ترمیمی، 3گ (7پ-9ر)، 14 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 28- 252]
احكام التنوين و النون الساكنة / تجوید / فارسی
ahkām-ot tanvīn va-n nūn-is sākena
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 4732/19
آغاز: بسمله و به نستعين ... اما بعد این بابت در احکام تنوین و نون ساکنه است در قرآن؛ انجام: و كاف ایاک و غیر آن سکنه است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 962 و 963ق، کاغذ: سمرقندی و فرنگی، جلد. تیماج سبز زرکوب مقوایی، 3 ص (136-138 هامش)، 12 سطر (5×11)، اندازه: 10×17 سم [ف: 14 -3686]
« احکام الثمانية في الصلاة » الخلاصة
احكام جاماسب / هیئت/ فارسی
ahkām-e jāmāsb
جاماسب بن لهراسب، ق 3 میلادی
jāmāsb farzand-e lahrāsb (-3C)
چند خبر و نشانی هایی که جاماسب حکیم فرموده است
1. تهران: مجلس: شماره نسخه : 13842/6
آغاز: احكام جاماسب که از دین به مازدیستان کرده است از زبان پهلوی نقل کرده
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1036ق؛ جلد مقوایی آبی عطف پارچه، 7گ (54پ- 60پ) 18 سطر [ف: 27 -404]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13842/7
آغاز به جای آوردم و یاد کردم از روزگار از دست [كذا] که پیغمبر ماست
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1036ف، جلد: مقوایی آبی عطف پارچه، 10گ (61پ - 70پ)، 18 سطر ف 37 -404]
3. تهران؛ ملک شماره نسخه: 4183/1
سخنی چند از آن، بی کا، تا: قرن 6 و 7: 3ص [ف: 6- 265]
احكام الجزية = جهادیه / فقه / عربی
ahkām-ul jizya = jihādiya
میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 قمری
mīrzā-ye qomī, ab-ol-qasem ebn-e mohammad hasan (1739 - 1816)
چاپ: ضمیمه کتاب «غنائم الأيام» چاپ شده؛ دارالخلافه طهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، رحلی، ص5 جوامع الرسائل : صص 589- 593)
1. مشهد رضوی؛ شماره نسخه :6193/3
انجام: و اما الكني فلا يكنون یكنون المسلمين انتهى كلامه ره تم خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: شکری فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 5- 455]
2. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:22409
آغاز: بسمله، سوال، ما حقيقة الجهاد وفي ای انجام: و اما الكني فلا يكنون بكنى المسلمين انتهى كلامه ره تمت
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا [رایانه ]
الأحكام الجزئية / هيئت/ عربی
al-ahkām-ul juz'īya
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
maqrebi, yahya ebn-e mohammad ( - 1287)
رساله ای کوتاه در احکام جزئی در هشت «باب» مختصر است هر یک مشتمل بر فصولی در احکام نجوم و طالع سعد و نحس و جز اینها بدین تفصيل: 1. قرانات الكواكب في البروج (در 12 فصل)؛ 2. ممازجات الكواكب بعضها ببعض (در 6 فصل)؛ 3 شرف الكواكب وهبوطها؛ 4. کون الكواكب مع الرأس و الذنب (در 2 فصل)؛ 5. احوال الكواكب عند طلوعها وغروبها (در 2 فصل)؛ 6 رجوعها و استقامتها (در 2 فصل)؛ 7 تأثيرها في الأقاليم السبعة؛ 8 الأختبارات الكلية. در بیشتر فهارس مؤلف ناشناس آمده و به استناد نسبت موجود در فهرست آستان قدس نام مؤلف ثبت گردید.
آغاز: في الأحكام الجزئية و هي ثمانية ابواب الباب الأول في القرانات و هو اثنا عشر فصلاً، الفصل الاول في الحكم على القرانات زحل الكواكب
انجام: و النحس قوياً كان متوسطاً و ان كان التحس ضعيفاً كان فقيراً محروماً و الله أعلم
1. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 8137/2
آغاز و انجام: برابر
ص: 186
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9، جلد: تیماج قهوه ای، 12گ (44پ-55ر)، 21 سطر، اندازه 25x17سم [ف: 29- 130]
2. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه : 418/4
آغاز: برابر، انجام: و العاقبة بالخير. و الله اعلم بالصواب. قد فرغ من تسويده...
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: چهارشنبه 28 ذیقعده 1052ق؛ 16گ (122پ-137ر) [ف: 1-9]
3. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2457/2
آغاز: برابر، انجام: حوت لابأس بالحوائج و شرى العبيد، حوت: لابأس بالحركة
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جداول نجومی شنگرف،13گ، 22 سطر، اندازه:14× 20سم [ف مخ: 1- 64]
4. مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 12261/1
آغاز: برابر، انجام: و رخص في الطعام و كثرته والله العالم قدتم بالخير والصواب خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: حنائی، 16 سطر،
اندازه: 13/5 ×19 سم [ف 10 -107]
5. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 6451/2
آغاز: برابر، انجام: و ذلك في الشمال و هو الموصل و آذربيجان و دوب العوام من الناس في كل موضع .
خط: نسخ، بی کا، بی تا ؛ مصحح: جلد: مقوایی ابر و باد عطف تیماج قهوه ای، 6گ (71پ - 76پ) اندازه: 13×18سم [ف: 20 -31]
احکام جفر جامع/ علوم غریبه / فارسی
ahkām-e jafr-e jāme'
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23968
آغاز: بدانکه طریقی احکام جفر جامع این رساله اینست؛ انجام: و انجه بر آن ماند بیاریم از آن حکم کنیم و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، ابعاد متن : 9×19، اندازه: 25x15 سم [رایانه ]
احکام جن / متفرقه / فارسی
ahkām-e jenn
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2995/2 - ف و 2/ 1084ف
نسخه اصل: انجمن آسیایی بنگال (نسخه های کرزن) ش 85 III بی کا، تا: 978ف : 32گ (81-112) [فيلم ها- ف:1- 150و 1- 777]
احكام الجنابة و الحيض / فقه / عربی
ahkām-ul janāba wa-1 hiyo
کلارستاقی، علی اکبر بن محمد، - 1362 قمری
kalārostāqi. 'alī akbar-e-bn-e mohammad ( - 1943)
تاريخ تأليف: دوشنبه 4 ربیع الاول 1329ق
در احکام جنابت و غسل و کیفیت آن و مسائل مربوط به آن است. در پایان احکام حیض افزوده شده است.
[تراجم الرجال 236/2 - 237]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :2367
آغاز: المقصد الخامس في الجنابة و هي بفتح الجيم كما عن الشهيد في الروضة لغة البعد و اطلقها في القاموس على المنى
نسخه اصل: کتابخانه مسجد جامع جالوس؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا: 156ص [عکسی ف: 6- 465]
احکام الجنايز / فقه / فارسی
ahkām-ol janāyez
1. اصفهان: دانشگاه اصفهان؛ شماره نسخه : 470/4
بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، [نشریه 11- 949]
2. اصفهان: دانشگاه اصفهان شماره نسخه : 476/2
بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، [نشریه: 11 - 949]
احكام الجنائز / فقه / عربی
ahkām-ul janā'iz
مولوی، ابراهيم بن يوسف، ق 11 قمری
mowlavi، ebrahim-e-bn-e yusof ( - 17c)
تاريخ تأليف: آغاز شوال 1021ق، محل تأليف: قسطنطنيه
چون مردم در غسل دادن مردگان مرتکب اشتباه می شدند، مؤلف از کتاب های فقها اهل سنت احکام مخصوصه را با اختصار و فتوایی انتخاب کرده است با تصریح به نام کتاب هایی که از آنها احکام را انتخاب کرده است.
آغاز: الحمدلله الذي يقبل توبة عباده حالة الاحتضار و يطهرهم حال حياتهم و بعد مماتهم بالماء البارد و الحار.
انجام: الحمدلله على الأتمام و لرسوله أفضل السلام و على آله العظام و أصحاب الفخام.
[الأوقاف العامة بغداد 542/1 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 4257/8
آغاز: الحمد لله الذي يقبل توبة عباده حالة الاحتضار و يطهرهم حال حياتهم و بعد مماتهم بالماء البارد و الحار؛ انجام: الحمد لله على الأتمام و لرسوله أفضل السلام و على آله العظام و أصحابه الفخام.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، جلد: مقوایی عطف پارچه مشکی، 45گ (64-108)، 21 سطر، اندازه: 14×19سم [ف: 11- 259]
احكام جنین / هیئت/ فارسی
ahkām-e janin
منقولاتی است از کوشیار و بیهقی (مؤلف جامع احكام النجوم)
ص: 187
در 1336 قمری استخراج کرده و در ذیل جدول طالع يادداشتی دارد درباره حکومت خود و درباره عبدالرضاخان.
تهران: مجلس: شماره نسخه: 6399/70
بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی سفید آهاردار، جلد: تیماج مشکی، ص (644-649)، قطع: خشتی، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 19- 533]
احکام جواهر و الاعراض / فلسفه / عربی
ahkām-u jawāhir wa-l a'rād
تهران؛ ملی شماره نسخه: 26872
بی کا، بی تا، خریداری از عباس محسنی (رایانه)
«احکام الجهاد » جهاد به صغير
«احکام الجهاد »احكام الجهاد و اسباب الرشاد
احکام جهاد / فقه / فارسی
ahkām-e jehād
تهران؛ ملی شماره نسخه: 18472
کتابی فقهی در جهاد، كا: احمد: تا: 1075ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی مجموعه نوازی؛ 339 گ، اندازه: 13×24/5سم [رایانه ]
احكام الجهاد و اسباب الرشاد = رساله جهاديه = احکام الجهاد = جهاديه كبير / فقه، تاریخ ایران / فارسی
ahkām-ol-jehād va asbab-or-rešād = I--ye jehādīye = ahkām-ol-jehād = jehādīye-ye kabīr
میرزا بزرگ قائم مقام، عیسی بن حسن، 1167 - 1237 ؟ قمری
mīrzā bozorg-e qā'em-maqām, 'Tsā ebn-e hasan (1754 - 1822)
مؤلف در این کتاب فتاوای علمای مشهور وقت چون سید علی طباطبایی، شیخ جعفر كاشف الغطاء ملا علی اکبر اصفهانی، شیخ محمد حسن، شيخ هاشم و دیگران را آورده است. کتاب دارای یک «مقدمه» و هشت «باب» به تعداد درب های بهشت و یک «خاتمه» است: باب 1. تکالیف پادشاه اسلام در جهاد؛ 2. وظایف مرزداران و والیان؛ 3. وظایف علما و مجتهدين 4 جهاد واعظان و ائمه جماعت؛ 5. درباره دولت مردان و کارگزاران و نویسندگان 6. جهاد فرماندهان لشکر، 7. وظایف مسلمانان؛ 8. تكليف مسلمانان ساکن بلاد تحت تصرف کفار، مؤلف دارای یک جهادیه دیگری به نام «جهادیه صغری» است که جریان جهاد ایرانیان را با روس در زمان سيد مجاهد نگاشته است و مقدمه هر دو کتاب از انشاء میرزا ابوالقاسم قائم مقام فرزند میرزا عیسی - مؤلف جهادیه – است.
آغاز: ربنا افرغ علينا صبراً و ثبت اقدامنا، وانصرنا على القوم الكافرين ... و بعد بر روان دانشوران پوشیده نمانده که بسط نور وجود، و نظم بزم شهود برای تکمیل طاعت و معرفتست
چاپ: مشار 518
[الذريعة 297/5 و 296/1 ؛ مشار 518؛ مجمع الفصحاء 433/2 ]
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18559
دیباچه رساله جهادیه؛ كاتب = مؤلف، تا: قرن 13 [د .ث. مجلس]
2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه بدون شماره/ 1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: نیمه نخست قرن 13: قطع: جيبي (ميراث شهاب: س 7ش 201- 30]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 11343/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ عکس ؛9گ (2پ -11ر) [مختصر ف: 257] 4. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 2347
آغاز: برابره انجام: و عاقبة منك تلبسناها برحمتك يا ارحم الراحمين
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف میرزا موسی خان، تاریخ وقف: 1261، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 209گ، 15 سطر، اندازه: 15× 21 سم [ف: 21/1 - 56]
5. تهران: ملی، شماره نسخه : 651
آغاز: برابر؛ انجام: و رغبت نخواهند کرد بر غصب مال فقرا و مساکین انتهي؛ خلاصة الكلام .. و رحمة منك تحللناها و عافية منک تلبسناها برحمتك يا ارحم الراحمین.
خط: نسخ و نستعلیق خوش و استادانه، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی فستقی، جلد: تیماج سیاه با ترنج و نیم ترنج مقوایی، 209گ، 15 سطر (8×15)، اندازه: 14/5×21 سم [ف 2- 155]
6. تهران: ملی، شماره نسخه: 720
آغاز: برابره انجام: بس جفا برد باید از حاجب *** بس قفا خورد باید از دربان
خط: شکسته نستعلیق، کا: شاید عباس میرزا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام کاغذ: فرنگی قستقی، جلد: تیماج مشکی یک لایی، 46گ، 15 سطر (6/5×11 )، اندازه: 10/5x10 سم [ف: 2- 225]
7. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 9311/17
دیباچه رساله جهادیه؛ خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق خوش، کا: محمد رضا افشار، تا: 1280ق ؛ کاغذ. نوعی ترمد، جلد: مقوایی عطف و گوشه چرمی، 28 ص (77-104)، اندازه: 35/5x15سم [ف: 7- 792]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4948/3
آغاز: برابر انجام و مجموع این کتاب باحكام الجهاد و اسباب الرشاد موسوم شد ... و در لیل جمعة غره شهر شوال المکرم تحریر
ص: 188
پذیرفت.
خط: شکسته نستعلیق، کا: على رضا، تا جمعه غره شوال 1296ق؛ در پایان رساله دو رباعی در متن یکی از شیخ بهائی به عربی و دیگری به فارسی بدون نام هست، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج کبود مقوایی، 21گ (12پ-32پ) ، اندازه:14×21سم [ف: 14- 204]
9. تهران: ملی، شماره نسخه: 25279
بی کا، تا: 1319ق؛ خریداری از داوود ترکاشوند [رایانه ]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :835
آغاز: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: این نسحه را به خطوط نسخ و نستعلیق جند نفر نوشته اند و از خود سال نگارش ذکری ننموده، ظاهراً در زمان حیات مؤلف نگاشته شده، پشت صفحه نخستين یادداشتی است که مؤلف و دیباچه نویس را معین نموده و ظاهراً خط مرحوم حاج فرهاد میرزا (معتمد الدوله) می باشد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 211گ، 10 سطر، قطع: خشتی، اندازه 15/5×21/5سم [ف: 3- 64]
11. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1793/1 -103/ 10
آغاز و فروتنی کنی در آن مجلس برای خدای که تو را آفريده و باز داری از ایشان سپاه و اعوان خود را که پاسبانان و خدمتگزاران تواند؛ انجام: نظمی کامل یافته و بهمین واسطه رخنه کلی در بلاد اسلام کرده اند و از فراری که بر ما اهل ثغور واضح گشنه آراستن صفوف و آموختن بعضی نظامهای آنها ... و حرب و ضرب بالاجتماع و الاتفاق بموجب همان حكم عمل نموده همواره کوش
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام، جلد: تیماج مشکی مجدول با ترنج سوخت، 121 گ، 15 سطر، اندازه:15×21/5 سم [ف: 1- 125] 12. تهران: ملت؛ شماره نسخه :5/ 4310
آغاز: برابر، انجام: ابوالفتح فتحعلی شاه قاجار و اصل و عاید شد که تاجرم . خط: شکسته نستعلیق، کا: محمود بن على اكبر تفرشی، بی تا: کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: رویه عطف و گوشه میشن قرمز و ابری فرنگی، 19گ
(97پ -115ر)، 15 سطر، اندازه: 21/8×35/1 سم [ف: 7- 338]
احکام حج /فقه / فارسی
ahkām-e hajj
فقیهی گیلانی، عبدالحسين، - 1410 قمری
faqihī gīlānī. 'abd-ol-hoseyn ( - 1990)
مسائل مربوط به مناسک و احکام حج را به صورت سؤال و جواب در رساله حاضر آورده است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6776- 34/146
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین والصلوة .. از فرایض مهم اسلامی حج است واین حج بر همه مسلمان مكلفی یک مرتبه واجب است به شرطی که قدرت داشته باشد؛ انجام: ج نمی تواند وقتی که شخص بهر نیتی محرم شد نمی تواند عمل حج را باطل کند بلکه باید تمام بکند مگر مواردی که در اثناء این رساله گفته شده و الحمد لله رب العالمین والصلاة والسلام على محمد و آله الطاهرين.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 11 ذیقعده 1401ق، قبل از شروع کتاب الحج چند صفحه از آغاز کتاب «الزنادقة و المنحرفين او الكتاب الأسود»، درج شده است؛ جلد: گالینگور مشکی، 68گ، 17 سطر، اندازه:16×20سم [ف: 1- 127]
احکام حالات قمر/ هیئت / فارسی
ahkām -e hālāt-e qamar
غیر همانند:
1. تهران: ملک، شماره نسخه - 3395/16
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 391]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 1997/39
آغاز: شرف نیک است از برای خریدن و تزویج، انجام: بین النحسین کار را نشاید الاحرب و قتل ... نیک است ... و نو بریدن و پوشیدن.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف میشن، 1ص (168پ)، 15سطر (9/5×17 )، اندازه 24/5x15 سم [ف: 8- 616]
احكام الحج لاهل كل فج/فقه / عربی
ahkām-ul hajj li-ahl-i kull-i faj
اخباری، محمد بن عبد النبی، 1178 - 1232؛ قمری
axbārī, mohammad ebn-e 'abd-on-nabī (1765 - 1817)
تهران: دانشگاه شماره نسخه 6/ 3341
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج تریاکی، 8گ ( 154-147 )، 23 سطر (9×15)، اندازه 15×20/5سم [ف: 11- 2330]
احكام الحج و العمرة / فقه / عربی
ahkām-ul-hajj wa-1-'umra
یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه :164/2
بی کا، بی تا؛ قطع: ربعي [نشریه: 4- 404]
احکام حدود و قصاص / فقه / فارسی
ahkām-e ho dūd va qesās
ص: 189
شریف شاهرودی، اسماعيل بن محمد محسن، ق 14 قمری
šarīf šāhrūdī, esmā'il-e-bn-e mohammad mohsen ( 20C
قم؛ مرعشی: شماره نسخه:10831
خط: نسخ خوش، کاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه 15 شعبان 1300ق؛ قطع: رقعی [میراث شهاب: ص 9ش 2 -4]
« احکام حوادث عالم » احکام قرانات
احکام حیض / فقه / فارسی
ahkām-e heyz
در احکام حیض و مسائل آن از دیدگاه فقه اهل سنت و فتوایی، طی چند باب کوتاه با سرآغازی در ضرورت دانستن آن. عناوین این ابواب که در نسخه آمده است: باب 1. در نهادن پرده؛ باب 2. در دانستن کمتری و بیشتری حیض؛
باب 3. در بیان احکام مستحاضه؛ باب 4. در بیان ضاله و احکام آن، باب 6. در بیان عادت؛ باب 7. در بیان اوقات صحبت.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 6066/1
آغاز: سپاس و ستایش مر خداوندی را که آفریدگار خلق زمین و آسمانست و گشاینده زبان است، انجام: فردا سفر خواهی کرد که فرزند مال بمعصیت بکار برد یا على ...
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 (گویا)، افتادگی انجام؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 32گ (1ب-32پ)، اندازه: 13×17/5 سم [اف: 16- 67]
احکام حیض / فقه / فارسی
ahkām-e heyz
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 6482/2
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: مختلف، جلد: کاغذی عطف میشن قهوه ای، 8گ (13ر-20پ)، اندازه: 11×19 سم [ف : 9- 430]
«احکام الحيض و الاستحاضة النفاس» الدماء الثلاثة
احکام حیض و نفاس و استحاضه / فقه / فارسی
ahkām-e heyz va nefās va estehāze
حسینی همدانی، ابوطالب بن عبد المطلب، - 1266 قمری
hoseynī hamedānī, abū-tāleb ebn-e 'abd-ol-motalleb ( 1850)
ترجمه رساله ای است در احکام دماء ثلاثه تألیف شیخ محمد حسن صاحب جواهر که به امر مؤلف به فارسی ترجمه شده است، دارای 3 «باب» و هر باب چند «فصل»: باب 1. در بیان احکام حیض، باب 2. در بیان خون استحاضه؛ باب 3. در بیان نفاس.
آغاز: لآلی حمد بی انتها و جواهر ثنای لا يتناهی تحفه بارگاه جلال کبریای حکیمی است که الواح ارواح قابله بشری را ... اما بعد پس این رساله مختصری است در بیان احکام دماء حیض و استحاضه و نفاس که ... استادنا الاعلم جناب شیخ محمد حسن مدظله العالی به جهت التماس ملتمسين و انجاح مطالب مؤمنین به عربی جمع نموده، بفرموده سرکار ایشان در بلده طيبه نجف اشرف على مشرفها السلام به فارسی مترجم گرديد
انجام: و ذکر نمودن او خدا وند عالم را و غیر اینها از سایر احکام حایض. و الله العالم باحكامه وحجه (كذا، حججه) الطاهرون صلوات الله عليهم أجمعون و الحمدلله اولاً و آخراً.
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 10912/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13: مجدول به زر و لاجورد و شنگرف مشکی، مصحح، علامت بلاغ مقابله دارد، در پایان یادداشتی از ابوالقاسم رضوی و برگردان نام او به حروف شجری با مشجر؛ جلد. تیماج مشکی، 28گ (93ر-120پ)، 21 سطر، اندازه: 12/5 ×22سم [ف: 20- 492]
2. مشهد: شیخ علی حیدر: شمارہ نسخه : 1077/2
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدون مؤلف؛ خط: نسخ، كا: جواد يواماتی، تا 1263ق؛ جلد: تیماج مشکی، 22گ ( 60پ -81پ )، 21 سطر، اندازه: 15×21/5سم [مؤید: 3- 82]
احکام حیوان موطواة / فقه / فارسی
ahkām-e heyvān-e mawtū'a
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseynī meybodī, 'alī ebn-e mohammad'alī ( - 1896)
تاريخ تأليف: غره ربیع الثانی 1303ق
در احکام فقهی چهار پایانی که انسان با آنها نزدیکی کند و این که حکم شرع مربوط به آن انسان با حیوان چیست و چه باید کرد.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... این رساله در بیان احکام متعلق به چهار پایانی است که مذکر از انسان با آنها وطی کند
انجام: بلکه بقدر امکان امین و پاک کار بر آنها بگمارند که اهل حقوق آنها بر مالک و دیگران این گونه توجهات است
ص: 190
1. مشهد؛ میبدی: شماره نسخه : 2/13
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 9ص (131- 139)، اندازه: 32/5x17سم [ف 1- 16]
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان): شماره نسخه: 2/12مشهد
آغاز و انجام: برابر
همان نسحه بالاست [ف: 126]
قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 2132/13
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف:6 -162]
2. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه : 3/ 11مشهد
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 15سطر، اندازه 15× 20سم [ف: 148]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :3/ 2141
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ 22ص (62-83) [عکسی ف: 6- 186]
احکام خانه های رمل /رمل / فارسی
ahkām-e zāne-hā-ye raml
چند رساله ناشناخته با یک نام.
غیر همانند:
1. قم، گلپایگانی شماره نسخه:2244- 12/114
آغاز: فصل دربیان قبص الداخل با جماعت دلیل کند که قبض اموال یا از [علائم است] وفينه شر از بندگان و مواشی و مشقت مسافر اما سلامتی بود، انجام: و عقل کمین و رنجور و تلف شده و زن خواست و زن و شوهر دادن و محبوس و حامله و این خانه مزاح خانه هفتم دارد.
رساله مفصلی است در احکام خانه ها و چگونگی استخراج جواب سوالات از خانه های رمل و پیشگویی حوادث آینده، در آن مکرر از زنانی و کتابش در این موضوع مطالبی نقل شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا عطف و گوشه پارچه سبزه 130گ، 15-22 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 1 -129]
2. قم؛ طبسی شماره نسخه: 780
آغاز: پس آن چنان باشیم از اول ماه فارسی اورمزد نام روز اولست از ماه فارسی اورمزد نام خداست؛ انجام: دلیل کند برختکی و گرمی هوا و تجارتهای بی قائده و مضرت از سیاع «بل خ ه» دلیل کند بر فساد کشتیها
رساله ای است در نام های ماه های فارسی و روزهای خاصی از ماه های فارسی همچون کوش، دی مهر، سروش و صورت های ليحان، قبض الداخل، قبض الخارج، جماعت، کوسج، عقله، انکیس، نصرت و ... به نظم فارسی و شرح خانه های رمل همگی به نظم و همچنین کتاب مدخل منظوم با آغاز: «مرد دانا سخن ادا نکند *** تا بنام خدای حق ابندا نکند»، باب در بیان ساعات نامه بوم به يوم، باب در دانستن ماه که در کدام برج است، باب در معرفت رجال الغیب، باب در معرفت سكذ يولد وزو احکام او، باب در بیان رعد زلزله، باب در گرفتن ماه، باب در بیان گرفتن آفتاب، باب در احکام اتصالات کواکب هفت گانه، باب شرف کواکب هفت گانه، باب در احکام هبوط کواکب هفتگانه، باب در احكام مجاسده کواکب، باب در بیان قران كواكب هفت گانه در برجهای مختلف، باب در احکام تحويلات کواکب هفت گانه ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 39گ، 24 سطر، اندازه: 21×29سم [ف: مخ: 1- 19]
3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه:7924- 14/ 54
آغاز: خانه های رمل سه صفحه، فصل از فصول سهام زنانی گوید چون باين صفت بیرون آید و اگر سؤال از نفس بود دلیل کند بر فوت و نصرت
در رساله حاضر ابتدا جداول رمل در سه صفحه رسم شده و بعد از آن حکم اشکالی که از خانه های رمل توسط رمال استخراج می شود در 254 فصل بیان شده است در اول هر فصل عبارت «فصل از فصول زنانی گوید»، تحریر شده و در اول هر فصل نقش شکل استخراج شده آمده و پس از آن دلالت آن در صور مختلف و سوالات متعدد با عنوان «اگر سؤال باشد ... بیان شده است»، این رساله یا همان فصول زناتی است یا تلخیص و تحریری از آن است؛ خط: تحریری، بی کا، تا 1151ق؛ افتادگی: آغاز ؛ 270 گ، 20 سطر، اندازه: 20× 30سم [ف 1- 128]
4. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 1/ 3280-60/ 17
آغاز: آن خیر کند و شهرت او در همه آفاق و اگر در مایل بود دلیل قدرت و قیمت و عزت آن شیء کند ... افاده نقطه در وتر شیء را از قوه به فعل آرد بی مانع و کار بزرگی بود، انجام: ور نباشد در آن بود کاذب *** نيست جز این که گفتمت قارب. و این معانی اصلی است از اصول صحیح.
رساله مفصلی است در بیان احکام خانه های رمل با عنوان های «افادة افادة»؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13، 53 گ، 15 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 1- 128]
5. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2539/2 - 13/219
آغاز: عالم کون عناصر باشند و مرکبات آنچه از این عناصر به امتزاج صورت بندد هر یک در مزاجی باشند، انجام: پس این حروف حاصل شود ب ی ق ا چون ترکیب باقی شد. تمت
رساله مفصلی است در احکام خانه های رمل و حكم اشکال مستخرجه از آن، همراه با رسم اشکالی از جداول رمل؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1244ق؛ جلد: تیماج سرخ ضربی مجدول گرهی، 62گ، 13 سطر، اندازه: 15x10سم [ف: 1- 128]
6. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 4572/2
آغاز: بسمله، فصل در احکام دوازده خانه بطریق زنانی شکلهای؛
ص: 191
انجام پایان: و انقلاب سعد و نحس و حرکت نقطه میزانی است اکمل و اصح و احکام نجوم صحیحتر و راست تر از رمل است.
در این قسمت ضمن فصول متعدد احکام خانه های رمل به طریق زناتی آمده است و در آن نشان داده که اگر این شکل ها در خانه اول افتد چه پیش می آید و سعد و نحس چیست و اگر در خانه دوم افتد وضع بچه منوال است تا آخر خانه ها، خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 12 رجب 1265ق، جا: ارومیه؛ حاوی جداولى رملی، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ترنج و نیم ترنج یک لایی، 119ص (219-337)، 15 سطر ( 10×16/5 )، اندازه:17/5×23 سم [ف: 6 -92]
7. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:2852- 15/92
آغاز: فصل نذكر لك في هذا الجدول صدق كل شكل وقوته وسعادته على ستة عشر وجه من وجوه التسكين ثمانية تسکينات منها سماعية مسموعة من محقق هذا الفن، انجام و خانه هشتم منسوب تمام نباتات حشیش می باشد این است جدولی که در هر دو قاعده به کار می آید [جدول ]
مجموعه ای است جمع شده از چند رساله، در آن احکام خانه های رمل و حكم اشکال استخراج شده از رمل بیان شده است؛ خط: شکسته، نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول ضربی، 143گ، 15-24 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1- 127]
8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 12539/4
بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 3گ (36ر-38پ.)، 12 سطر [ف: 36- 70]
« احکام خانه های شانزده گانه » احکام شانزده خانه رمل
احكام خسوف /فقه / فارسی
ahkām-e zosüf
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2842/109
کا: ابوالقاسم وفاء، تا: قرن 13؛ در هامش [ف: 6- 137]
احکام خسوف / هیئت/ فارسی
ahkām-e xosūf
رساله ای است در این که از وقوع ماه گرفتگی در هر یک از ماه های سال می توان پیش بینی هایی نمود.
مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 32/4
آغاز: اگر ماه محرم بگیرد مرک ائمه و فقها بود و تعصب و گفت و گوی در میان مردم باشد؛ انجام: و کار مردمان را گشاده شود و میوه کمتر باشد و انگبین نیک بود و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، کا: درویش على بن درویش محمود، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای با روکش قرمز پارچه ای، 2 گ (14پ -15پ)، 19 سطر، اندازه: 11×18 سم [مؤید: 3- 574]
« احکام خسوف و کسوف » خسوف و کسوف
احكام خطوط الكف/ متفرقه/ عربی
ahkām-u xoțuț-il-kaf
فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری
faxr-e rāzī, mohammad ebn-e 'omar (1150 - 1210)
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 3381/4
آغاز: فصل في احكام خطوط الكف للفخر الرازي اذا وجدت خطوط الكف مستوية حسنة فافض لصاحبها بطول العمر؛ انجام: و ان كانت الخطوط ظاهرة بينة عاش صاحبها في رفاهية و خفض عیش.
خط: نسخ، کا: طبیب گیلانی، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 4گ (247-250)، 14 سطر (5/5 × 13/5 )، اندازه: 9/5×17/5
سم [ف: 11- 2378]
احكام الخمر/ فقه / عربی
ahkām-ul-xamr
موسوی شفتی، اسد الله بن محمد باقر، 1227؟ - 1290 ؟ قمری
mūsavī šaftī, asad-ol-lāh ebn-e mohammad bāqer (1812 - 1873)
رساله ای است استدلالی در نجاست خمر و سایر مسکرات در برابر نظر برخی از فقها همچون شیخ صدوق، ابن ابی عقیل، مقدس اردبیلی، صاحب مدارک، صاحب ذخیره و صاحب مشارق که قائل به طهارت خمر می باشند.
1. اصفهان شفتی، مهدی؛ شماره نسخه: 31/1
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، جلد. تیماج قرمز، 44گ (3ر - 46پ)، 20سطر [سه کتابخانه اصفهان : ف : - 178]
2. اصفهان: شفتی، مهدی؛ شماره نسخه: 30/1
آغاز: قوله: الثامن: المسكرات و في تنجيسها خلاف و الأظهر النجاسة
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 13؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، 59گ (1پ -59پ)، 19سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 177]
احکام خمس / فقه / فارسی
ahkām-e xoms
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseynī meybodi, ali ebn-e mohammad'ali ( - 1896)
رساله ای فتوایی در وجوب و احکام خمس است.
ص: 192
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... این رساله ایست در بیان حکم خمس مزید حاجت برادران دینی برشته تحریر آمد
انجام: و حکم این دو قسم هم در قسمت و مصرف حکم سایر اقسام است چنانچه دانستی
1. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه :20/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الكريم بن محمد اسماعیل بروجردی، تا 1297ق؛ جلد: تیماج قرمز، 23گ (67پ-89پ )، 15سطر، اندازه: 14×21/5سم [ف: 25]
2. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه : 2/ 17مشهد
خط: نسخ، كا: محمد جواد بن علی حسینی مییدی، تا: 15 ذیقعده 1305ق، جا: كرمانشاه؛ 32 گ (35پ - 66ر)، 14سطر، اندازه: 17/5x11سم [ف: 159] مشهد؛ میبدی: شماره نسخه: 17/2
همان نسخه بالا [ف: 1- 47]
احکام خمس / فقه
ahkām-e xoms
تهران: شهشهانی ، حسین؛ شماره نسخه؛ بدون شماره
بی کا، تا: 1311ق [میراث اسلامی 55- 606]
احکام خواب دیدن در روایت جناب سلمان
ahkām-e xāb dīdan dar revāyat-e jenāb-e salmān
به نقل از اختبارات مجلسی.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 9043/30
خط: نستعلیق شکسته تحریری، کا: جامع، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی شکری آهار مهره، جلد: تیماج عنابی ضربی با ترنج و سر ترنج و جدول گرهی، 1ص (78ر)، اندازه: 10/6×15/9سم [ف: 29/2 - 660]
احکام الخيار اذا مات مستحقه / فقه / عربی
ahkām-ul-xīyār ida māt-a mustahaqq-u-h
بحرانی، سلیمان بن عبد الله، 1075؟ - 1121 قمری
bahrānī, soleymān ebn-e 'abd-ol-lāh (1665 - 1710)
موضوع رساله این است: هرگاه صاحب خیار بمیرد مشهور قائل به انتقال خیار به وارث میت اند جز خیار مجلس که گفته اند با مرگ یکی از متبايعين خيار نیز ساقط می گردد زیرا مفارقت ارواح در حکم مفارقت ابدان یا قوی تر از آن است.
مشهد؛ روی؛ شمارد نسخه: 18606
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي هدانا لدين الاسلام و عرفنا مسائل الحلال و الحرام؛ انجام: فانه ليس من سمات اهل العلم و العمل.
خط: نسخ، کا: محمد بن احمد آل عصفور، قا: 1251ق؛ واگذاری سازمان حج و اوقاف موقوفه آل عصفور در آبان 1369؛ کاغذ: فستقی، فاقد جلد، 4ص، 25 سطر، اندازه: 21×33سم [ف: 21/1- 57]
احکام درجات بروج / هیئت / فارسی
ahkām-e darajāt-e borūj
شامل جدول هایی در احکام بروج دوازده گانه و در هر یک احکام سی درجه آنها.
تهران: مجلس: شماره نسخه :3/ 9128
آغاز: احکام درجات حمل درجه اول حمل. شادی. هر که برین درجه زاید نیک مرد و پارسا باد و تنگ عیش و بلدخو وبی فرمان بود، انجام: درجه سی ام خوشه ... و قومی بسیار تبع او شوند و مال بسیار جمع کند به حرص تمام پس بمیرد و مال او وارثان ببرند.
جلد اول، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجلول به شنگرف و
زرین تحریردار؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی مجدول گرهی و ساده زرین یک لا، 37گ (96پ- 132ر)، 12 سطر (7×12/7)، اندازه: 10/4×
16/3سم [ف: 29/2 - 790]
احکام درجات بروج در طالع مولود /هیئت/ فارسی
ahkām-e darajāt-e borūj dar tāle'-e mowlūd
احکام طالع مولود را در هنگام حمل و تولد از بروج دوازده گانه، در این رساله بنا به آنچه در کتاب تنكلو شاه بابلی آمده، استخراج نموده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 9511/2
آغاز: صحايف حمد و ثنا و لطایف شكر نعما حامدان بالا و پس و باشندگان ممالک هستی از بدایت دمیدن صبح وجود، انجام: پس مادر و پدر بمیرد و از میراث هیج نیابد، و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 30گ (13پ-42ر)، 11 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 24- 266]
احكام الدلالة على تحرير الرسالة / عرفان و تصوف / عربی
ahkām-ud-dilāla 'alā tahrīr-ir-r.
انصاری، زکریا بن محمد، 826 - 926؟ قمری
ansārī- zakaryžā-e-bn-e mohammadansārī، zakaryīā-e-bn-e mohammad (1423 - 1520)
وابسته به: الرسالة القشيرية؛ قشیری، عبدالکریم بن هوازن (386 - 465)
ص: 193
تاريخ تأليف: 893ق
شرح رساله قشیریه است. شارح در آغاز شرح می نویسد: «اروبها عن جماعات منهم الامام الشريف ابوالفتح محمد بن الزمن ابوبکر بن الحسن المراغي بمكة، عن أبي الخير أحمد بن الحافظ ابي سعيد الكلاني، عن أبي الخير أحمد بن الحافظ ابی سعید الكلاني، عن أبي العباس الصالحي، عن ابي الفضل جعفر بن الهمداني، عن الحافظ ابي طاهر السلقي عن ابي المحاسن عبد الواحد بن اسماعيل الرویائی عن مؤلفها و مولده في شهر ربيع الأول سنة 376 و وفاته صبيحة يوم الاحد 16 ربیع الاول سنة 465» و در چند سطر به آخر مائده آمده است: «املاء هذه الرسالة في أوائل سنة 438 »
قم: حجتيه شماره نسخه: 70
آغاز: الحمد لله الذي يسر سبیل السالكين على العارفین
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با وقف نامه از محمود پاشا صاحب خانقاه سلیمانیه که کتاب را وقف کرده و خود را متولی آن قرار داده است بر برگ آغاز، نیز با این یادداشت از آقای نجفی مرعشی «للشيخ زكريا الفاضي في الدولة العثمانية من کردستان و المفتی بها و كان من الشافعية عملا و الأشعرية اعتقاداً»،
185 گ، 27 سطر، قطع: رحلی (ف: 33]
احکام دلایل اصلی و تحویلی / هیئت/ فارسی
ahkām-e dalāyel-e asli va tahvīlī
گنابادی، محمد حسین بن بديع الزمان، ق13 قمری
gonābādī, mohammad hoseyn ebn-e badī‘-oz-zamān- 19c))
در استخراج احکام اوضاع فلکی و مواضع کواکب در وقت ولادت یا دلایل اصلی بر احوال ذاتی انسان و احکام اتصالات و انصرافات کواکب پس از ولادت با دلایل عرضی بر احوال عرضی انسان و مانند دنباله رساله پیش است.
آغاز: توكلت على الحي الذي لا يموت ولا بنام چون از استخراج تواریخ و تصحیح درجه طالع همایون و تسوية البيوت و تفاویم كواكب سبعه ثابته و سهام و عروض و ابعاد و مطالع ممر و مطلع و مغيب وعروض ... که مدارا احکام نجوم است فارغ شدیم لازم نمود که ... سطری چند در سلک تحریر .. آوریم.
انجام: و انبساط حاصل شود ان شاء الله تعالی.
[فهرستواره منزوی 3081/4 ]
تهران دانشگاه شماره نسخه :3/ 4006
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی زرکوب مقوایی عطف مشکی، 16ص ( 208-193 )، 14 سطر (6×9)، اندازه: 10×16سم [ف: 12 -2995]
« احکام دوازده برج » معرفت تقویم
احکام دوازده برج (منظوم) / هیئت/ فارسی
ahkām-e davāzdah borj (m anzūm)
منظومه ای در 38 بیت که در آن احوال و احکام چیزها از حيث سعد و نحس بودن مطابق نظرات منجمين سروده شده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2883/7
آغاز: آنچه از ماه شد [..] *** پنج دیگر فرای بر سر آن/ پس بهر پنج از آن زحانه شمس *** خانه گیر و جای مه میدان؛ انجام: لیک دعوت نیک باشد دیدن اشراف نیز *** باز از این چرخ کهن پوشیدن نو جار جیز /هم قبا و هم کلاه و هم کمر هم پیرهن *** آنچه داری بر سزا شد جمله را بخشی بمن
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، در ادامه متفرقاتی از اختیارات ایام، ادعیه و خواص سور و ختومات آمده است؛ 3گ، 13 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف مخ: 1- 69]
احکام دوازده خانه / رمل / فارسی
ahkām-e davāz dah xāne
قم؛ فیضیه شماره نسخه : 1813/4
آغاز: چون عطارد که شریک صاحب طالع است در دوم واقع شده
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 4ص (131-134)، انداره: 13×19سم
[ف: 3- 137]
« احکام دوازده خانه رمل (رساله در...) » رمل
احكام دوازده سال ترکان عربی
ahkām-e davāzdah sāl-e torkān
انصاری، محمد بن عبد الوهاب،
ansārī, mohammad ebn-e 'abd-ol-vahhāb
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 2/ 3760
خط: نستعلیق، کا: محمد رفيع قزوینی، تا 1290ق؛ در حاشيه صفحات؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج عنابی با ترنج، 18 سطر، قطع: رقعی، اندازه : 12/5×18/5
سم [ف: 10- 1743]
احكام دوازده سال ترکان / هیئت/ فارسی
ahkām-e davāzdah sāl-e torkān
چندین رساله همنام و غیر همانند:
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 7439/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول به زر و مشکی؛ جلد:
ص: 194
تیماج قهوه ای، 5گ (203پ-207پ)، 15 سطر، اندازه: 13×26 سهم [ف: 19 -245]
2. تهران: ملک: شماره نسخه: 3395/23
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 391]
3. قم مسجد اعظم، شماره نسخه: 2869/3
آغاز: در اقاویل سال ترکان بر قول حکما ترکستان و وضع آن بروزگار دانیال پیغمبر اس عليه السلام و احکام آنرا تاثير عظام است و حکما ترکستان روشن کرده اند و قانون آن بر دوازده برج است، انجام: و اگر در میانه سال زاید کم دان وخودرای بود و خود را دانا شمرد و اگر در آخر سال زاید بدطبع و هوادار بود و او را سفر نسازد و اگر سفر کند در رنج افتند و زحمت بسیار بیند والله اعلم بالصواب
و جیره ای در شناختن احكام سال های ترکانی که در دوازده فصل تنظیم شده است، خط: نستعليق، بی کا، تا: قرن 11، 3گ، سطور چلیپا، اندازه: 12×18سم [ف مخ: 1- 66]
4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:6286/2
آغاز: بسمله احكام سالهای ترکان حکماء ايغور و تاتار و خطارا تاریخی است که بر طبع دوازده جانور میگردد و هر سال ایشان منسوب است به یکی از جانوران و هر حادثه که در آن سال واقع شود از طبع و خوی آن جانور گیرند و مبدء سال آن قمری حقیقی باشد ... و آن اول آرام ای ترکی باشد، انجام: هر کجا که رود برنج افتد و دلیر و مبارز باشد و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب تمت. رساله ای است در این باب و یا بخشی است از یک کتاب در احکام نجوم، خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ فرنگی، جلد تیماج قرمز، 7 ص (246-252)، 17 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 10/5×17 سم [ف:19- 266]
5. تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 118/3
خط: نسخ، بی کا، تا: 1194ق؛ جدول زرد و لاجورد و زنگار و شنگرف و مشکی، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج حنایی، 23 سطر (9×15)، انداره 20x14 سم [نشریه: 3- 228]
6. تهران: مجلس: شماره نسخه: 6367/3
آغاز: احكام سالهای سیچقان ئیل حکیم گوید در اول سال کار ملوک نیک باشد احکام سالهای ترکی است از سیچقان ئيل تاتنگورئيل، خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج ضربی مشکی مندرس و عطف قهوه ای، 7ص (263-369)، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19/5سم [ف: 19- 443]
7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3/ 5615
آغاز: بسمله، در بیان آنکه هر سالی که در آید در آن سال خیر و شر احوال مردم چگونه باشد از دوازده سال ترکی بلین موجب است، باب اول موش است، چون سال موش در آید؛ انجام: هر که آخر سال زاید دلیر و مبارز و سپه سالار بود. والله اعلم بالصواب.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: نوعی ترمه، جلد: تیماج مشکی یک لا، 3ص (302-304)، اندازه: 15/5 × 21سم [ف : 8- 325]
8. تهران: نوربخش، شماره نسخه : 4/ 806
آغاز: احوال سال ترکان، موش و بقر ... از قول حکما سال موش، گویند چون پیش آید سال ایمن بود و خوش گذرد
شرح است بر دو بیتی از نصاب ابونصر فراهی در بیان اسامی سالهای ترکان «موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار ...»؛ خط: نسخ و نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ فرنگی سفید آهار مهره، جلد. تیماج مشکی عطف پارچه ای مشکی، 4گ (54ر - 57پ)، 14سطر، قطع: رقعی، اندازه: 15×20/5سم[نشریه: 13- 182]
9. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 405/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [نشريه: 7 -238]
10. قم؛ مرعشی شماره نسخه : 14402/4
آغاز: حکمای خطا و ختن و علمای چین و ما چین و ما چين ادوار عالمی اون ایکی بولمشله: انجام: دولتك دايم اوله عمر کی دراز *** ایکی عالمده اوله سن سرفراز
منظومه ای است، در بیان احکام سال هایی که به نام حیوانات نام گذاری می شود، مانند سال «موش»، «مار» و جز آنها، نام سال ها در این رساله به ترکی عثمانی نگارش یافته، بر خلاف تقویم های قدیم که به زبان «او یغور» می نوشتند، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول، در پایان یادداشتهایی در دعا آمده است، کاغذ: فرنگی، 5گ (20-24) 17 سطر، اندازه:8/5×15
سم [ف: 36 -345]
11. قم؛ مرعشی شماره نسخه :12824/5
آغاز: حکمای ایغور و تتار منفی اند که حکم سال ایشان و سعد و نحس و برف و باران و مولود و خوبی و بدي جميع مقدمات ایشان از نسبت دوازده جانور گرفته اند و اگر سال ایشان معلوم نباشد؛ انجام: سفر کردن او سازگار بود و اگر در آخر سال زاید بهر جای که رود رنج افتد اما دلیر و مبارز جوی بود و الله اعلم. رساله ای است در تعریف و توضیح سال های ترکی که هر یک به نام حیوانی است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، محشی، افزودگی هایی در شناختن بروج، تعبیر خواب، شناخت ماه های عربی و فارسی و جداول اخترشناسی در انجام آمده است؛ کاغذ : شرقی، 3گ (33پ-35ر)، 21 سطر، اندازه: 12×17سم [ف 32- 564]
12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 3929/2
آغاز: بسمله حكماء تتاروا و یغور متفق اند که حکم سال ایشان و سعد و نحس و برف و باران و خوبی و بدی و جميع مقدمات ایشان از نسبت دوازده جانور گرفته اند و اگر سال ایشان معلوم نباشد و بخواهیم بدانیم که سال چیست و به کدام جانور نسبت دارد، انجام: به هر جا که رود رنج افتد اما دلیر و مبارزه جوی بود نام ها و احکام سال های ترکان؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی، 43ص (71 -
ص: 195
73)، قطع: خشتی [ف: 10 -2013]
13. تهران: ملک: شماره نسخه: 3651/11
آغاز: بسمله. حكمای ایغور و تتار متفق اند که حکم سال ایشان و سعد و نحس و برف و باران و مولود؛ انجام: اما دلیر و مبارز جوی باشد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1240ق؛ 3گ (260پ - 262ر) [ف: 7- 13]
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6770/2
آغاز: باب در احکام سال ترکان بر طالع سال اتفاق افتد ... چون سال موش در آید ایمنی باشد روزگار خوش گذرد و خوشی گردد در میان سال تیره و نم و باران بوده انجام: و هشت سال بعد از آن در سن خزیف که آخر کاهیدن است و حال او بر مزاج زحل است و زحل صاحب نوبت اوست تا آخر عمر.
بابی از کتاب ظاهراً گسترده ای در این علم است که به بررسی احکام نجومی سال ها بنا بر تقسیم ترکان پرداخته است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1246ق، در برگ پایانی چند طلسم آمده است؛ جلد: مقوایی، عطف پارچه ای مشکی، 4گ (13پ -16ر)، 17 سطر، اندازه:13×19سم [ف: 20- 247]
15. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 12278/3
آغاز: بسمله، این رساله ایست مبنی بر احكام سالهای ترکی؛ انجام: و عالم ظلمانی را مشاهده جمال خود نورانی ساخت
رساله ای است مبتنی بر احكام سال های ترکی و قواعد مختلفه در احکام و اعمال نجومی، خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1280ق؛ پس از آن دو صفحه است در تقویم قمر از عبدالقادر جوهری که آن را از خط مولانا سیف الدين المنجم نقل کرده که به زبان عربی است و سپس خود دنباله عبارت را به زبان فارسی آورده است، آغاز: «قال أضعف العباد عبد القادر الجوهري قد نقلت هذا من خط مولانا .. اذا اردت تقويم القمر فخذ تقويم السنة التي قبل سنتك باربع سنين ... ناقل گوید مابدین عمل کردیم ...، انجام: اگر بخلاف این بود ساعات درست پدید آید و الله اعلم ، بدنبال آن، مطالب زیر در یکی دو صفحه می آید الف في التواريخ المتفرفه، ب. قصیده در تهنیت مولود به زبان عربی و چند بیت بزبان فارسی، ج. گفتار در بیرون آوردن سهام و ضمایر و مسائل و اختیارات؛ جلد. تیماج قهوه ای یک لا، اندازه: 17/2×22/5 سم [ف: 10- 255]
16. تهران: ملی، شماره نسخه: 3936/24
آغاز: این رساله ای است در احکام شناخن سال ترکان که چگونه ... و بر دوازده سال نهاده اند ... و احکام هر سال بر خوی جانور برون آورده اند ... 1) موش 2) گاو 3) پلنگ 4) خرگوش 5) نهنگ 6) اسب 8 )گوسفند 9) بوزینه 10) مرغ 11) سگ خوک: انجام: و دلیر و مبارز باشد تم بالخير سته 1295
ریاضی نجوم با اصطلاحات ترکی است. ؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 1295ق، كاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوا، رویه تیماج سرخ اطرافش
گل بوته فشاری با دو جدول، 4گ (193پ۔ 196پ)، 17سطر (15x7/5
)، اندازه: 5/5 1×21/5سم [ف: 17- 215]
تهران: مفتاح، شماره نسخه: 168/19
همان نسخه بالا [نشریه:7- 226]
17. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 555/20
کتاب در دوازده سالی است که ترکان روی سال ها می نهند به نام دوازده حیوان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1296ق، جا: هندوستان؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج لایه ای عنابی، 3گ، اندازه: 5×5/ 20سم [ف: 1- 514]
18. تهران: مدارک فرهنگی: شماره نسخه: 135
آغاز: بدانکه حکمای ترکستان از قبچاق و ایغور
تقویم سال 1328 مستدرک 1329 به افق تهران با اختیارات؛ خط: شکسته نستعليق متوسط، بی کا، تا: قرن 14، جا: تهران محشی، تقویم جدول به رنگ های مشکی و قرمز قسمت هایی آبی لاجوردی و زر (اكليل) همچنین دارای کمند و جدول به رنگ سیاه؛ کاغذ: فرنگی مایل به حنایی، فاقد جلد، 14گ، ابعاد متن: 14/5 × 25/5 [ف: 125]
19. تهران، دانشگاه شماره نسخه : 482/4
آغاز: بسمله. حكماء هند و سند و ترک و فارس و روم و عرب و نیلوس مجوس و هرمس ادریس و افلاطون مجوس و جالینوس مجوس و بقراط مجوس و سقراط مجوس و جاماس مجوس و کشیار مجوس سالها بسیار تجربه کرده اند و دوری نهاده اند بر دوازده حيوان ... و این دوازده سال را نسبت بترکان کرده اند ... و گویند که این دور دانیال پیغمبر (علیه السّلام) وضع کرده و بسالهای پارسیان راست آورد، انجام: و سفرش بسیار باشد و هر جا که رود برنج اوفتد و دلاور و مباز و مردانه باشد. و هو اعلم.
در این نامه از دور دوازده سال که بنام دوازده جانور در آسیای مرکزی متداول بوده است و حکم هر سالی گفتگو شده. پیدا است که نگارنده این نامه از تاریخ ستاره شناسی و سرگذشت دانشمندان بسیار نا آگاه بوده است
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سمر قندی، جلد: تیماج مشکی، 4گ (157پ- 160پ)، 18 سطر (5×11/5)، اندازه: 9/5×17 سم [ف: 4- 820]
20. رشت؛ ملی؛ شماره نسخه: 17/ 65ر
و در یازده فصل، رساله مانندی است؛ بی کا، بی تا [نشربه: 5- 390]
21. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 12122/3
آغاز: بسمله، سچقان ئیل بدانکه حکمای ترکستان و قیچان و او یغور را دوری دارد، انجام: یا قریب به نصف تخمينا معلوم می شود (ناقص)
بدون خطبه و دیباجه است؛ خط: نسخ و شکسنه، کا: حاجی ملا محمد مهدی منجم مشهدی، بی تا، افتادگی: انجام؛ جداول نجومی به شنگرف، جلد: تیماج، 6ص، اندازه: 14/5 ×1/5 2سم [ف: 10- 158]
22. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 1997/50
ص: 196
آغاز: بسمله. در احکام طالع ترکان بر اقاویل حکمای ترکان ترکستان و آن دوازده فصل است و وضع آن بروزگار دانیال پیغمبر است عليه السلام و احکام آن را تأثیری عظیم است و حکمای ترکستان بتجارب بسیار روشن کرده اند و قانون آن بر دوازده بر جست بنام دوازده حيوان بطالع سال یعنی سر سال موش نهاده اند و تحویل سال ایشان هم از نوروز است، انجام: فصل دوازدهم جون طالع سال ترکان خوک بود دلیل کند که در این سال دختران بسیار زایند و بیماری بزرگان بود و جور و آفت رسد و زمستان بگاه آید و دراز کشد و اندر میان سلاطین خلاف پدید آید و غارت و خن ریزش و شمشیرهای مختلف آهيخته شود و هلاکت گوسفند بود و نعمت تیر زیر برف بماند و تحویل مردمان بود از جایی و ویرانی رعیت شود و هر مولود که در اول این سال متولد شود بدخوی و بد فعل و جهانسوز بود و خود رادنی شمرد و اگر در آخر سال زايد، بل طبع و هودار بود و سفرش نسازد و اگر سفر کند در رنج و زحمت افتد و زحمت بسیار بیند و الله اعلم بالصواب.
در احکام طالع ترکان بر اقاویل حکمای ترکان ترکستان و آن دوازده فصل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف میشن، 4گ (204پ- 207ر، 15 سطر (9/5×17 )، اندازه: 24/5x15سم [ف: 8- 619]
23. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 8190/2
آغاز: بسمله. هذه رسالة في معرفة سنة الأتراك و هو مشهور اعلم. الحمد لله الذي جعل العرب اشرف الناس و جعل الأتراك، منابع سیچقان ئیل ... بدانکه حکمای ترکستان و خطا و ایغور و فرغانه و چین و ماچین و فرخار و خلخ و تبت، انجام: و خموشی و بیزبان بوند.
جز احكام دوازده سال ترکی دانشگاه است، بی کا، بی تا، 3گ (5ر-7پ)، [ف: 5- 97]
24. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 2452/4
بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 11ص ( 138-128 )، 25 سطر (14×19)، اندازه: 25x18سم [ف: 9- 1183]
25. تهران: ملک شماره نسخه: 3395/9
احکام دوازده سال ترکان و ولادت فرزند؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 391]
احكام دوازده سال ترکی / هيئت / فارسی
ahkām-e davāz dah sāl-e torki
در احکام سال های دوازده گانه که ترکان خطا و ختن برای آنها نام های دوازده حیوان گذاشته و برای هریک احكام خاصی قائل شده اند. در سر آغاز این رساله از ابو نصر فراهی و نصاب الصبیان وی نام برده شده است.
آغاز: بسمله این رساله ای است در شناختن احکام سال ترکان چگونه نگاه دارند در حدود خطا و ختن میراث دارند آن را از بزرگان خویش و اعتماد کنند بر وی بهمه کاری
انجام: هر کجا که رود برنج افتد و دلیر و مبارز بود و مردانه و وفادار و تند خوی و الله اعلم بالصواب.
همانند:
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/ 4068
آغاز و انجام: برابر
خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 ؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 12گ (1پ -12ر)، اندازه: 13×17/5 سم [ف: 11- 74]
2. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 384/2
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 ؛ جلد: تیماج مشکی، 18 سطر (7×14)، اندازه: 13×19 سم [ف: 1- 371]
3. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 8/2
آغاز و انجام: برابر
مؤلف از خواجه طوسی با عنوان «مولانای اعظم» یاد می کند با خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز ضربی مقوایی، 4گ (181ر -184پ)، 15 سطر (11/5 × 16/5)، اندازه:16×25/5سم [ف: 150]
4. تهران: نوربخش: شماره نسخه : 569/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1111ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی یک لا، 5ص (65-69)، 16 و 17 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 2- 219]
5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14162/2
آغاز: بدانکه حکمای فتا و ابغور متفق اند باینکه سعد و نحس و باران و برف و احكام سعادت و شقاوت مولود و خوبی تمام سال را به دوازده جانور نسبت داده اند، انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: علی محمد نوری اوزردی، تا: قرن 13؛ در نسخه انجمن ترقی کراچی این اثر به خواجه نصیرالدین طوسی نسبت داده شده است؛ 2گ (165ر-166پ)، 17 سطر، اندازه: 10×14 سم [ف: 35- 736]
6. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 8246/4
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، لفظ «و الاربعين» ضمیمه اسم می باشد، کاغذ: اصفهانی، جلد تیماج قهوه ای یک لا، 4گ (110پ-113ر)، اندازه: 25x19سم [ف: 3- 63]
7. تهران: سپهسالار شماره نسخه :8242/2
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، پس از آن یادداشت های تاریخی هست؛ کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج سرخ مقوایی، 3گ (85پ-87پ)، 22 سطر، اندازه: 18/5 × 27/5سم [ف: 3- 64]
8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3063/1
ص: 197
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید و کبود، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 4گ (1ر-4ر)، 15 سطر (9/5×15 )، اندازه: 15×22 سم [ف 11 -2001]
9. تهران: ملک: شماره نسخه :2/ 6504
آغاز و انجام: برابر
درباره دوازده سال ترکان: موش، ببر، پلنگ، خرگوش، نهنگ، مار، اسب، گوسفند، همدونه، مرغ، سگ، خوک، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، نشان و جدول ها و شکل های نجومی به شنگرف؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 5گ (27پ-31پ)، 14 سطر [ف : 9- 433]
10. تهران: ملک: شماره نسخه: 4/ 3156
آغاز و انجام: برابر
درباره دوازده سال ترکان: موش، ببر، پلنگ، خرگوش، نهنگ، مار، اسب، گوسفند، همدونه، مرغ، سگ، خوک، خط: میان نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه، 3گ (74ر- 76پ)، 15 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 6- 249]
احكام دولتی / اسناد /فارسی
ahkām-e dowlatī
تهران دانشگاه شماره نسخه: 9141
در چهل و شش طغرا؛ بی کا، بی تا [ف: 17 - 301]
احکام دیدن ماه نو در منازل (منظوم) / شعر / فارسی
ahkām-e dīdan-e māh-e now dar manāzel (manzūm)
چهارده ده بیتی است در منازل قمر و بیان آن که با دیدن هلال در هر منزل بر چه باید نگریست و چه باید کرد
آغاز: در برج حمل چون تو شود ماه منیر *** بشنو سخن حکیم کش نیست نظير / با هیچ زنی سخن مگوی و بنگر *** در آتش افروخته ای میر کبیر
انجام: در لعل و جواهر نظری کن که بود *** کو هر چه کریهست از آن در گذری
تهران: مجلس: شماره نسخه:7/ 12505
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف تیماج، 3ص ( 59-57
)، 19 سطر [ف: 36- 10]
احکام دین / کلام و اعتقادات / فارسی
ahkām-e din
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25248
بی کا، بی تا، خریداری از رامبد دبستانی [ رایانه ]
احکام دین (رساله در) فقه / فارسی
ahkām-e dīn (r. dar)
رساله ای است در بیان مسائل فقهی، مشتمل بر چند «مقصد» و «مبحث» و «باب» و «فصل» است، عناوین مباحث موجود عبارت است از فصل 6. در حکم جنایز؛ فصل 7. در شکوک؛ باب اول از مبحث دوم: در انواع نجاسات و آن 12 قسم است؛ باب دوم از مبحث دوم: در احکام نجاسات، باب سیم در مطهرات و احکام آنها با چند فصل؛ مقصد دوم: در نماز، مقصد سیم: در زکات مال و بدن و خمس، در آن سه مبحث است؛ مقصد چهارم: در صوم با چند مبحث و باب و فصل.
اراک: دهگان؛ شماره نسخه: 80
آغاز: باید دیگری را معین کرد و معتبر در خشک شد: انجام: روزه مستحب صحیح نیست از کسی که در دهه او روزه واجب باشد، مگر آن که قادر نباشد بر واجب که
نام آن در نسخه یاد نشده است؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مطالب متن داخل جدول به رنگ قرمز و لاجوردی؛ کاغذ: نخودی، جلد: گالینگور، 137گ ، 12 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 14×22 سم [ف: 1- 96]
الأحكام الدينية (في تكفير قزلباش)/ کلام و اعتقادات / عربي
al-ahkām-ud-diniyya (fi takfir-i qizilba)
شروانی، حسین بن عبد الله، - 974 قمری
šarvānī, hoseyn ebn-e ‘abd-ol-lāh ( - 1567)
اهدا به: سلطان سلمان خان (926 - 974ق)
تاريخ تأليف: قرن 10؛ محل تأليف: ماردین
کتابی در رد قزلباش و شاه طهماسب صفوی (930 - 984ق) و تکفیر اینان به مناسبت جنگ هایی که بین ایران و ترک های عثمانی در گرفته بود، به نام سلطان سلیمان خانی عثمانی، رساله در چهار باب و به نام چهار خلیفه تنظیم شده، فهرست ابواب چنین است: 1. بیان دیدگاه های مذهبی دولت صفوی و در اصل مذهب اماميه آن روزگار، 2. درباره جنگ سلطان عثمانی با صفویان و فضیلت جهاد با آنها؛ 3. در بیان اقوال شاه اسماعيل : اعتقادات صفویان درباره شاه اسماعيل، 4، درباره اقوال و افعال شیخ حیدر و شیخ جنید، پدر و جد شاه اسماعیل .
آغاز: الحمد لله الذي جعل سلطاننا صاحب قران و جعله خليفة خلفاء ایران و التوران و بعثه مهيباً على الكفرة و قالعا روس المشركين عن الابدان الذي ... انجام: و جنبنا عن اقتراف المناهي و السيئات المؤدي الى المؤاخذة و العقوبات يوم لا ينفع مال ولا بنون إلا من الحسنات
ص: 198
كما قال الله ان الحسنات يذهبن السيئات الحمد لله على الأتمام.
چاپ: میرات اسلامی ایران، دفتر چهارم، به کوشش رسول جعفریان، ص
719- 739
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2386/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 3 ربیع الاول 986ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج، 15گ (18پ - 32ر)، اندازه: 14×20سم [ف: 6- 367]
2. تهران؛ ملک شماره نسخه: 6/ 3964
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملا بلال بن درويش على، تا: ذيقعده 1091ق؛ کاغذ: پسته ای، جلد رویه مقوای کاغذی، 1ص (152پ)، اندازه: 14/5×21/1سم [ف: 7 -121]
« احکام دیوان سلاطين ماضيه » منشآت
احکام ذوات الأذناب / هیئت / عربی
ahkām-u dawāt-il adnab
مشهد: الهيات، شماره نسخه: 574/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق، جلد: تیماج عنابی، 1ص، 21 سطر (10/5 × 21/5)، اندازه: 25x14/5 سم [ف 1- 521]
احکام ذوذؤابه (جدول)/ هیئت / فارسی
ahkām-e zūzo'ābe (adval)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 6367/15
در آغاز (زیر عنوان) چنین آمده: حکماء گفته اند ذوذوابه بر قبال سر آدمی باشد که از گیسوهای آتشی پدید آید ... هشت ستاره اند معلق چون قندیلی، خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطفت قهوه ای، 397ص، 17 سطر، قطع: خشی، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 19- 445]
الأحكام (رسالة في)/ عربی
al-ahkām (r.-un fi)
این میثم، میثم بن علی، 636 - 689 قمری
ebn-e meysam, meysam ebn-e 'alí (1239 - 1291)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6124/1
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: الوان فرنگی، جلد میشن، قطع:
وزیری، اندازه: 20x15سم (رایانه)
أحكام الرضاع = الرضاعية = الرضاع /فقه / عربی
"ahkam -ur-rida = ar-rida1yya = arrida
طباطبائی بروجردی، محمد بن عبد الکریم، ق 12 قمری
tabātaba'i borūjerdī, mohammad ebn-e 'abd-ol-karīm ( -18C)
تاريخ تأليف: ربیع الثانی 1107ق
این کتاب در الذريعة ( 194/11 ) به «ملا محمد هادی بن محمد صالح مازندرانی» نسبت داده شده، ليكن با توجه به این که مرحوم آقا بزرگ تهرانی در همان الذريعة ( 193/11 ) از «الرسالة الرضاعية» تأليف «سيد محمد بن عبد الكريم بروجردی طباطبایی» نام برده و از آنجا که هر دو کتاب از جهت کتاب شناختی و سر آغاز، فصول ابواب و سایر مشخصات، به گونه ای با یک دیگر همخوانی دارند، تنها مرجعی که می توان بر آن استناد نمود عبارت نقل قولی است که مؤلف از پدر خویش می نماید و مرحوم آقا بزرگ تهرانی منظور از والد را سید عبدالكریم دانسته است - بر این اساس و نیز نقل قولی که در انجام از جدش علامه مجلسی می نماید، نشان می دهد این اثر قریب به قطع و یقین از «سید محمد بن عبد الكريم بروجردی طباطبایی» می باشد و به این دلایل می توان نسخه مرعشی را بدان افزود که به دستور «آیت الله حاج میرزا محمود طباطبایی بروجردی» کتابت گردیده و بنا بر «أهل البيت أدرى بما في البيت» و غیر این که به قرینه سایر رساله های این مجموعه که از خود «سيد محمد بروجردی طباطبایی» است، این رساله نیز از خود اوست. رساله مشتمل بر «مقدمه» و چهار «فصل» و «خاتمه»: مقدمة: في مدة الرضاع؛ فصل: في شرايط نشر الحرمة بالرضاع، فصل: فيمن ينشر الرضاع تحريمه؛ فصل: هل تعتبر المتزلة في هذه الأصناف السبعة ام لا؛ فصل: لقد ثبت في الشريعة انه يحرم بالمصاهرة اربع؛ خاتمة: يستحب أن ترضع الام ولدها لمناسبة لبنها لغذائه في الرحم فيكون انسب بمزاجه لاعتياده باصله.
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمين ... اما بعد فهذه رسالة في معرفة أحكام الرضاع لاسيما المحرم منه، مشتملة على مقدمة و فصول و خاتمة. أما المقدمة في بيان مدة الرضاع
انجام: التي لامعارض لها، هذا آخر ما أردنا إيراده في هذه الرسالة و علیک بالاحتياط في الأخذ بمسائلها والعمل بها على ما هر المقرر في المسائل المختلف فيما و حسبنا الله و نعم الوكيل.
[الذریعه 193/11 ]
1. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 5767/1
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغار نسخه و توضيح فهرست مرعشی 32/982 تعیین شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا 1108ق، کاغذ: ترمه، جلد: میشن تریاکی لاکی، 14 سطر [ف: 9- 34]
2. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 2644
آغاز و انجام: برابر
ص: 199
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ واقف: نادرشاه، تاریخ وقف: 1145ق؛ كاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج مشکی ساده، 44گ، 15 سطر، اندازه: 15/5×20
سم [ف 20 -215]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15/ 12997
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1279ق؛ مصحح، مقابله شده ، عبارت مقابله در انجام به صورت «بلغ قبالاً إلى هنا» آمده که به نظر می رسد با توجه به این که نسخه به دستور «مرحوم آیت الله حاج میرزا محمود طباطبایی بروجردی»، استكتاب گردیده قاعدتاً مقابله نسخه های این مجموعه و یا حداقل رساله پایانی آن از روی نسخه اصل به خط مؤلف بوده باشد، دارای حواشی با نشان «5»، «ع» و «منه» ، که به نقل از خود مؤلف می باشد؛ مهر: «محمد الطباطبایی 1277»، (بیضی) که به احتمال زیاد مهر یکی از فرزندان آیت الله حاج میرزا محمود طباطبایی بروجردی بوده باشد، نیز مهر بیضی و امضای مرحوم آیت الله مرعشی نجفی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرشکی، مجدول با ترنج، سر ترنج لاکی زرد، زمینه گل و بوته. 43گ (147پ-189ر)، 17 سطر ( 7/5×14/5 )، اندازه: 13×21/5 سم [ف: 32- 982]
4. قم؛ مؤسسة آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 233/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسن بن احمد، تا: 19 ربیع الاول 1351ق دارای حواشی گویا به خط آية الله بروجردی، مصحح: جلد: تیماج مشکی، 26گ (273ر -298ر)، اندازه: 18×22سم [ف: 1- 141]
5. تهران، دانشگاه شماره نسخه: 1102/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسن بن احمد، تا 17 رجب 1351ق؛ دارای حواشی با نشان «منه»، کاتب در گ 1ب-2 الف دیباچه ای نوشته و می گوید که من 23 سال نزد حاج آقا حسین بروجردی شاگرد بودم و می نویسد که او نگارش ها در فقه و اصول و رجال و امامت دارد و تعلیقه ای بر کفایه و ردی بر پایان نوشت. او دیباچه را در 3 جمادى الأول 1351 به انجام رسانده 42 ص (1- 42) [ف: 5 -1902]
6. خوانسار: فاضل شماره نسخه: 11/ 232
خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا؛ جلد. تیماج قرمز بدون مقوا، 45گ (48پ- 92ر)، 19 سطر، اندازه : 14×21سم [ف 1- 193]
قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 31/12
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1- 46]
7. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1257/37
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای ضربی مقوایی ته آن گلی، 34گ (173ر-206پ)، 26 سطر (9×15)، اندازه: 14×20سم [ف: 7- 2677]
احکام رعد / هيئت/ فارسی
ahkām -e ra'd
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 3395/13
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 391]
احکام رعد (جدول) / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e ra'd Gadval)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6367/13
دائره ای که حکماء هند نهاده اند ... که جون رعد بهم رسد ... در تقویم نظر کنند ... و تأثیر آن بقدرة الله تعالی از خیر و شر معلوم کنند؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 395ص، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 19 -445]
احکام رعد و برق / هیئت
ahkām-e ra'd va barq
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6399/20
آغاز شرح دائره: بدانکه این جدولی است که حکماء يونان وضع کرده اند و به مرور ایام تجربه کرده؛ بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی سفید آهاردار، جلد. تیماج مشکی، 71ص، فطع: خشتی اندازه:14/5×19سم [ف 19- 518]
احکام الرمل / علوم غریبه / فارسی
ahkām-or raml
نصير الدين طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsi. mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:29513
آغاز: بسمله حمل باحد و سپاس بی عدد من الأزل إلى الأبد حضرت موجودی را که چندین هزار اشکال مختلف؛ انجام و متولد معلوم کنند و بر همان طریق حکم کند اما درین طریق دلالت بردبری کند و الله بالصواب.
خط: نستعلیق جلی، بی کا، تا: قرن 12؛ ضمیمه نسخه ش 16114؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج مزین به حواشی خط کشی، 14 سطر (6×13/2)، قطع: رقعی، اندازه: 11/5×18 سم (رایانه)
احکام رمل / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e raml
شاکر، محمد
ص: 200
šāker, mohammad
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 28338
آغاز : سهلة الحمد ... خالي الرمل و الاشکان که جمله افراد مفرده را مرکب در وجود ساخت و بعد می گوید: انجام: از قبیل فراق و با وصال آن چیز بود و از آن کس بوده باشد تمام شد
خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: 1236ق؛ ضمیمه نسخه ش 28335؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج زرکوب، 12 سطر ( 9×17/5 )، قطع: وزیری، اندازه: 14/4×24سم [رایانه ]
احکام روزه/ فقه / فارسی
ahkām-e rūze
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseynī meybodī, 'alī ebn-e mohammad'alī ( - 1896)
رساله فتوایی است در احکام روزه و گویا ناتمام مانده و این عناوین در نسخه آمده است: مقدمه: در حکمت و باعث بر تکلیف روزه؛ فصل 1. در فضیلت روزه و ذکر ثواب های آن با فصل 2. در مذمت و عقاب تارک روزه؛ فصل 3. حقیقت روزها فصل 4. در بیان موارد روزه.
آغاز : الحمدلله رب العالمين ... چون عمده فروع دین بعد از نماز روزه است و مثل نماز تكليف عامه مردم است.
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان) شماره نسخه :9/2 مشهد
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج مشکی، اندازه:10×18 سم [ف: 143]
مشهد میبدی؛ شماره نسخه : 9/2
آغاز: برابر
همان نسحه بالا [ف: 1- 33]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 4/ 2134
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا، 59 ص (37-95 [ عکسی ف: 6- 164]
احکام روزه / اصول فقه / فارسی
ahkām-e rūze
چند رساله همنام و غیر همانند:
1.تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8841/18
آغاز: در فناوی خانی و عمدة الأبرار درباره روزه متصل بدارند و شب افطار نکنند و روزه پیوسته نیز مکروه است
خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: پنج شنبه 22 جمادی الثانی 1118ق، جا: مشهد، کاغذ: شرفی نخودی آهار مهره نازک، جلد: میشین مشکی عطف چرم قهوه ای، 1ص (138)، اندازه: 22/3×34/9 سم [ف: 29/1 - 88]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 11540
آغاز: حمدله، گفتار مسائل روزه در ضمن چند باب می شود باب اول؛ در فضیلت و ثواب روزه و حکمت در تکلیف آن، انجام: جواز افطار در استقبال برادر دینی و مشایعت او و عمل بانها مشکل است خصوصا با ملاحضه روایت ابی بصیر در خصوص زیارت سید الشهدا (علیه السّلام)
خط: نستعلیق، کا: لطف الله بن محمد باقر لواسانی، تا: صفر 1221ق، جا: مدرسه ای از مدارس دارالسلطنه طهران، مهر: لطف الله، (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 116 ص (2-117)، 18 سطر، اندازه : 12×20سم [ف: 33/2 - 171]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4/ 2861
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد این چند کلمه ایست در بیان کیفیت صوم یعنی باز داشتن خود را از مفطرات، انجام: و احوط مراعات ترتیب است در اول مثل کفاره ظهار که پیش دانستی
در احکام روزه و اعتکاف فتوایی و مختصر ؛خط: نسخ، بی کا: بی تا، جلد:. تیماج مشکی، 44گ (201پ-244پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 8- 65]
4. قم ؛ مرعشی شماره نسخه: 11375/8
آغاز: بدانکه روزه مستحب از اشرف طاعات و افضل عباداتست و بهترین
چیزیست که بنده بسبب آن، انجام: 15 روز نیمه ماه جمادی الاولى
رساله ای است مختصر در فضائل روزه مستحب و بیان اقسام آن؛ خط: نستعلیق، كا: محمد کاظم، بن ملا امیر علی بن موسی خان، بن محمد باقر، قزوینی ساکن سیارستاق، تا: قرن 13، جا: روستای رحیم آباد، مهر: آیت الله مرعشی نجفی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ضربی، مجدول، یک لا، 2گ (127 و 128)، 21 سطر چلیپا (10×17)، اندازه: 15×22سم [ف: 28- 630]
احکام رویا / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e ro'yā
جدول معرفت احکام رویا است.
مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه :1057/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 20 سطر (7/5×14 )، اندازه: 11/5 ×18 سم [ف: 3- 1446]
احکام زايجه محمد شاه قاجار / طالع بینی / فارسی
ahkām-e zāyje-ye mohammad šāh-e qājār
در این رساله زايجه محمد شاه و احکام طالع او ضمن جداول خاصی آمده و نیز در آن پیش گویی های زیادی از آتیه این شهر بار وجود دارد.
ص: 201
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 357
آغاز: جدول طالع اصل مولود مسعود قبله عالم روحی فداه مع کواکب سبعه سیاره و سهام معموله؛ انجام: که در هشتم واقع است دلیل است بر صحبت بدن و خوشی انشاء الله تعالی
در این رساله زایجه محمد شاه و احکام طالع او ضمن جداول خاصی آمده و نیز در آن پیش گوئی های زیادی از آتیه این شهریار وجود دارد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: تهران؛ اهداء به محمد شاه، دارای جداول طالع بینی، کاغذ: فرنگی شکری، جلد. تیماج قرمز یک لایی، 56 گ، 24 سطر (11/5 ×16/5 )، اندازه:15×21سم [ف 1- 346]
احکام زايجه مولود / هیئت/ فارسی
ahkām-e zāyje-ye mowlūd
تستری، محمد بن حسن، ق13 قمری
tostarī, mohammad ebn-e hasan ( - 19c)
استخراج احکام سنوات 1284 هجری است تا 1291 که آن را محمد بن حسن التستری به اشاره آقامیرزا زین العابدين مستوفی تالیف کرده است.
آغاز: بسمله، سپاس فزون از وهم و قياس مرخداوندی را شایسته و سزاست که دقائق نعم
انجام: و قدری هم از آن بابها منتفع شوند و قدری خیر و برکت با بند والله يعلم حقيقة الحال والأحوال
[فهرستواره منزوی 2933/4 ]
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :12174
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، دارای یک سرلوح مذهب و کتیبه، مجدول به طلا و تحریر و لاجورد و شنگرف؛ جلد: تيماج، 111گ، 10 سطر، اندازه:13×21/2سم [ف 10- 2]
احکام زجر الفال (جدول) / فالگیری / فارسی
ahkām-e zajr-ol-fāl (jadval)
احکام فال است از روی بانگ رعد و برق و خسوف و کسوف قوس و قزح و جز اینها و حوادث جوی.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 378/3 -طباطبائی
بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سیان،( 2پ- 4ر)، قطع: رقعی، اندازه: 18/5x13 سم [ف: 22- 131]
«احكام الزكاة » الزكاة
احکام زکات / فقه / فارسی
ahkām-e zakāt
حسینی همدانی، ابو طالب بن عبد المطلب، - 1266 قمری
hoseynī hamedānī, abū-tāleb ebn-e 'abd-ol-motalleb ( - 1850)
دارای یک «مقدمه» و دو «مقصد»: مقدمه: در بیان مجملی است از فضیلت زکات و عقاب منع کننده آن؛ مقصد 1، در بیان زکات مال است، در چند فصل؛ مقصد 2، در بیان زکات ابدان است که آن را زکات فطره می نامند.
آغاز: الحمدلله رب العالمين وصلى الله علی سیدنا و مولانا محمد سید المرسلين و آله الطيبين الطاهرين الغر الميامين. اما بعد این رساله ای است مشتمل بر احکام زکوة و در آن یک مقدمه و دو مقصد است
انجام: و سزاوار است ملاحظه نمودن میزان در صورت تعارض مرجحات و الله الهادي إلى السبيل الرشاد و الحمد لله رب العالمين اولاً و آخراً و ظاهراً و باطناً. تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 10912/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13: مجدول به زر و لاجورد و شنگرف مشکی؛ جلد تیماج مشکی، 36گ (121ر - 156ر)، 21 سطر (7/5×17 )، اندازه: 12/5×22
سم [ف 20- 491]
احکام زکوة و صوم = چهل فصل در فروع و احکام / فقه / فارسی
ahkām-e zakāt va sowm = čehel fasl dar forū' va ahkām
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 17786
آغاز: بسمله مبحث اول در زکوه مال و در آن چند بایست انجام: الى مرتبه التكليف ولامر افعالهم إلى غير ذلك
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 افتادگی: انجام کاغذ: آبی، جلد: تیماج، 12 سطر (10×16)، اندازه: 14×20 سم (رایانه)
احکام زلزله / هیئت/ فارسی
ahkām-e zelzele
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 3395/25
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6 -391]
احکام زلزله / هیئت / فارسی
ahkām-e zelzele
رساله ای مختصر در احکام ماه ها و معنای لرزش زمینی در یک ماه و مفهوم و آثار مترتب بر آن که در یک دفتر گردآوری
ص: 202
شده است.
مراغه؛ مسجد شیخ بابا؛ شماره نسخه : 1/5
آغاز: چون زمین بلرزد و ماه در برج حمل باشد دلیل کند بر فتنه و جنگ و خصومت و خون ریختن و سخنی احوال مردم و اختلاف چیزهای اراجیف در ولایت فارسی و بابل و آذربایجان؛ انجام: زراعت و رفاهیت مردم اندر آن سال بود دلیل کند. در ولایت اسكندريه لشکر بیگانه در آیه و شهرهای آن ولایت خراب کند و ترس و بیم بود و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12: جلد: تیماج سیاه عطف پارچه، 3 گ( 35ر- 37ر)، 11 سطر [ف مخ]
احکام زلزله / فقه / فارسی
ahkām-e zelzele
تهران، دانشگاه شماره نسخه: 7339/5
بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: نو، 3 گ (45پ-47ر)، 16 سطر (5/5×12)، قطع: بغلی، اندازه: 9×15/5 سم [ف: 16- 516]
احکام زلزله و خسوف و کسوف / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e zelzele va xosūf va kosūf
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه :2772/3
آغاز: بسمله وبه نستعين، رب اختم بالخير و الحستی اما بعد نقل است از عبد الله عباس است، انجام: اما در دشت کوه بهتر باشد و باقی بدین نوع می بیند و حکم می کند.
این نسخه که حاوی سد بحث است یکی بنام «فی احکام زلزله الأرض»، و دیگری «در احکام گرفته شدن آفتاب و ماه» ، و «در احکام شناخت ماه»، نویسنده می گوید، اگر زلزله مثلاً در فلان وقت اتفاق بیفند علت چیست یا گرفتن آفتاب و ماه در فلان روز یا ماه اتفاق افتد چه اثر دارد و نیز شانه گوسفند شناختن برابر نجوم است و واجد همان اطلاعات نجوم، مطالب احکام زلزله از عبدالله عباس است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11 ؛کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج یک لایی مشکی، 10ص (95-104) 15 سطر ( 13/5x7/5 )، اندازه: 18/5x10/5 سم [ف: 6 -391]
احکام زلزله و رعد در هر ماه/ هیئت/ فارسی
ahkām-e zelzele vara'd dar har māh
تهران: دانشگاه شماره نسخه : 7523/4
از شهریور تا اسفند از مذ ماه از ماه های طبری به فارسی خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 8گ (46 -53)، 13 سطر (12/5x7)، قطع: بغلی، اندازه: 11×17سم [ف: 16- 608]
احکام زلزله و گرفتن آفتاب و ماه / طبیعیات/ فارسی
ahkām-e zelzele va gereftan-e aftāb va māh
رساله ای کوتاه است در احکام زلزله و گرفتن خورشید و ماه. و نیز مطالبی در سعد و نحس ایام، استخاره، احکام بیمار و شكيات نماز در پایان نسخه آمده و مشخص نیست مربوط به این رساله است یا خیر؟
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1/ 15028
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد، این رساله مشتمل است بر احکام آمدن زلزله و گرفتن آفتاب و ماه انجام: بعد از نیت کردن یک حمد می خواند و سوره ضرور نیست و السلام.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ یک برگ مطالب پراکنده در آغاز و 3 برگ در انجام آمده؛ کاغذ: فرنگی، 12گ (1-12 )، 12-14 سطر، اندازه: 7×14سم [ف: 38- 64]
احکام زنا / تفسير / فارسی
ahkām-e zenā
مشهد: رضوی: شماره نسخه: 26785
آغاز: انا نحن نزلنا الذكر و إنا له لحافظون، انجام: و به زینت فضائل و کمالات مزین نماید
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ مؤلف از معاصرین می باشد؛ کاغذ: شکری مشقی، جلد: شومیز، مختلف السطر (7/5×13 )، قطع: خشتی، اندازه: 10/5 ×17 [رایانه ]
احکام سال / تقویم / فارسی
ahkām-e sal
گنابادی، مظفر بن محمد قاسم، 970؟ -1031؟ قمری
gonābādi, mozaffar ebn-e mohammad qāsem (1563 - 1655)
رساله مختصری است که مؤلف نام خود را نیاورده و چنان می نماید که از گنابادی، مظفر بن محمد قاسم باشد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 6360
آغاز: باب اول: در دانستن احكام سال از ایام اول نوروز؛ انجام: اما آخرش نیک باشد و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ، كا: محمد رضا پسر محمد باقر خراسانی، تا 1423ق؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد. تیماج قرمز ضربی، 13ص ( 439-451 )، 19سطر، قطع: خشتی، اندازه:14/5×21 سم [ف:19- 406]
احکام سال / تقویم / فارسی
ahkām-e sal
ص: 203
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 850
احكام سال از قول سهيل بن بشر بن ابراهیم خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 9، کاغذ: سفید، جلد. تیماج حنایی ضربی یک لایی، 2گ ( 63-62 )، ابعاد متن: 7×11، اندازه: 13×18سم [سنا- ف: 2- 75]
احكام سال /تقویم / فارسی
ahkām-e sāl
تهران: مفتاح شماره نسخه: 445/2
آغاز : چون آفتاب به اول ثانیه حمل آید طالع راست کن، انجام: و اگر منحوس بود حکم بر عکس کنند و الله اعلم بالصواب.
از قول سهيل بن بشر بن ابراهیم؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: [نشریه :7- 240]
احکام سال ترکی و اختیارات / هیئت / فارسی
ahkām-e sāl-e torkī va extīyārāt
تهران: مجلس: شماره نسخه: 6321/13
چند جدول است با عنوان های مختلف و با قلم دیگر و آخرین آنها جدول اختلاح اعضاء بدن در برج هاست که ناقص است و پارگی نیز دارد، بر ص 141 چند نوع از قلم های غریب با تفسیر پاره ای از آنها نوشته شده؛ بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قرمز، 5 ص (136-140)، قطع رقعی، اندازه: 12×17سم [ف: 19- 317 ]
« احکام سالها » احکام نجوم
احکام سالیانه ترکی = دوازده سال ترکان / هیئت / فارسی
ahkām-e sālīyāne-ye torkī= davāzdah sāl-e torkān
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:2/ 6500
آغاز: سیچقال ئیل که سال موش گویند چون سال سيچقان پدید آبد سال ایمن بود و خوش گذرد و در تابستان و تیر ماه نم و باران بود و کشتیهای تیر ماهی فراخ بود؛ انجام: و هر که در آخر سال متولد گردد و بد طبع و سفرش نسازد در هر جا که رود از حرکت سفر رنج و نقصان بسیار یابد.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 3گ (14ر -16پ)، 15 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 20 -79]
احکام سالیانه عربی /هیئت/ فارسی
ahkām-e sālīyāne-ye 'arabī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 6/ 6500
آغاز: در دانستن احكام تحویل سال که در هر ماهی از ماه های عربی که در آن ماه تحویل بشود و احکام آن را حکمای اعراب بر این قسم نهاده اند در محرم الحرام بود دلیل امنیت و فراغت و خوبی سال باشد؛ انجام: در ذی حجة الحرام تحویل سال واقع دلیل بر بسیاری عبادات و خیرات و امنیت و راست قولی در خانه حق تمام شد احكام سالیانه عربی.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 2گ ( 76پ- 77
ر)، 15 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 20- 80]
« احکام سائل و مسئول » احکام نجوم
احكام السبب و المسبب / اصول فقه / عربی
ahkām-us-sabab wa-l-musabbib
قزوینی، علی اکبر بن محمد باقر، ق 13 قمری
qazvīnī, 'alī akbar ebn-e mohammad bāqer ( - 19c)
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1783/12
بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی میشن مشکی، 3گ (131-133)،17 سطر، اندازه: 19/5 × 23/5 سم [ف: 10- 368]
احكام سجود التلاوة = احكام التلاوة / علوم قرآن/ عربی
ahkām-u sujūd-it tilāwa= ahkām-ut tilāwa
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e baha'i, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
صاحب الذريعة از این رساله با عنوان فوق یاد کرده است. مؤلف درباره سجده های واجب و مستحب قرآنی فرموده است: در چهار سوره مبارکه 4 سجده واجب و در ده سوره 11 سجده مستحب است. وی معتقد است سجده های واجب، هم بر قاری و هم بر مستمع منصت (شخصی که ساکت است و گوش فرا می دهد) واجب و حتمی است اما بر شنونده ای که گوش نمی دهد طبق نظر اکثر علما واجب نیست. آن گاه مؤلف می افزاید شیخ طوسی در نهایه سجده را بر حائض جایز ندانسته و ابن جنید طهارت از حدث را شرط نموده و از خبث شرط نکرده است. به نظر شیخ بهائی ذکر سجده مستحب است و لفظ خاصی برای آن قائل نیست و به روایتی در سجده های واجب «لا اله الا الله حقا حقا ...» قرائت می شود توضیح مطالب دیگر از حوصله این فهرست خارج است.
آغاز: بسمله، هو المؤفق للسداد هذه نبذة من احكام سجود التلاوة بسجدات القرآن خمس عشرة اربع منها واجبة
انجام: ولعل الاعتداد اقری و من جملة افادات الشيخ الفاضل .. بهاء الدين العاملی قدس سره
ص: 204
[الذربعة 148/12 و 401/21 ]
1. تهران: ملک شماره نسخه :804/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ کا: عطاء الله بن ابراهيم بن علاقه، برای شیخ احمد بن محمد پسر عمش، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابره سائيده شده، 2گ (47پ-48ر):17 سطر، اندازه: 13×19/4 سم [ف: 5 -182]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه: 1231/13 - طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: شیخ محمد علی بن محمود تبریر، تا: قرن 11؛ دارای چند فقره یادداشت که گویا حاشیه ای است بر کتاب اعتقادات صدوق از شیخ بهائی با نشان «ب ه قدس سره» کاغذ: اصفهانی نخودی رنگ، جلد: تیماج قهوه ای تیره، 1گ (55 الف)، قطع: وزیری، اندازه: 19×26سم [ف: 23- 814]
3. تهران: مجلس، شماره نسخه: 9638/5
خط: نستعلیق کا، تا: قرن 11؛ 1گ (285پ ) (مختصر ف: 33]
4. تهران: ملک؛ شماره نسخه :3963/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ كاغذ. ترمه، جلد: میشن آلبالویی قرمز، 2گ (126پ- 127پ)، اندازه:12/3×18/6سم [ف: 7- 119)
5. تهران: مجلس: شماره نسخه : 6/ 278
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [سنا- ف: 1- 134]
6. تهران: مجلس: شماره نسخه : 8587/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ با یک واسطه از روی خط شیخ بھائی، مصحح: جلد: تیماج سبز ضربی ترنج دار، 2گ (25پ - 26پ)، 21 سطر، اندازه: 9×19/5سم [ف: 28 -138]
7. مشهد: رضوی شماره نسخه: 19958
آغاز: برابر، انجام: فهي صحيحه كذالك على جنبه الماتيسر و یسیرا هذا اقول
خط: نستعلیق مخلوط به شکسته، كا: محمد تقی بن حسین حسینی تا: 1027ق، جا: جبل بیستون؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج خرمایی یک لا، 2ص، مختلف السطر، اندازه:9×16 سم [ف: 20- 28]
8. مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه : 526/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1033ق؛ 3گ (29پ-31ر)، اندازه: 10×17 سم (مؤید: 2 -27]
9. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7087/5
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 جمادی الثانی 1040ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف تیماج مقوایی عنابي، 2ص، 13 سطر ( 9×13/5)، قطع ربعی، اندازه: 13×19سم [ف: 16- 449]
10. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1039/5 - ف
نسخه اصل: بادليان nd. inst. Arab M. S. 20؛خط: نستعلیت، کا: میرعلی نقی بن نورالدین محمد گیلانی، تا: ربیع الثانی 1085ق؛ 23 سطر چلیپا [فيلم ها ف: 1- 561]
11. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5/ 7886- 266/ 39
آغاز و انجام: برابر؛ نقلت من خط من كتب من خط من كتب من خط من كتب من خط: المصنف رحمة الله عليه
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد مقوا، عطف گالینگور قهوه ای، 2گ، 20 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف 4- 2282]
12. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7576/9 - 38/196
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد مقوا، عطف گالینگور قهوه ای، 2گ، 21 سطر، اندازه : 12×18 سم [ف 4- 2282]
13. تهران: ملک: شماره نسخه :5/ 278
خط: نسخ، كا: ابراهيم بن محمد طباطبائی یزدی جندقی، تا: دوشنبه ربيع الثاني 1263ق، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن لایی پشمی، 14 سطر، اندازه: 11/5 × 18/1سم [ف 5- 9]
14. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه :5/ 376- 196/ 2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در آخر نسخه آمده است: «حررت هذه الكلمات بمحضر الشيخ الكامل الفاضل حفظه الله تعالى من البلايا»؛ 2گ، 12-14 سطر [ف: 4- 2050]
15. تهران: مجلس: شماره نسخه : 9655/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد امین بن محمد علی شریف استر آبادی، بی تا؛ جلد: تیماج سبز، 2گ (57پ -58پ)، 17 سطر، اندازه:9×15 سم [ف: 31 -36]
احكام سجود التلاوة / علوم قرآن / عربی
ahkām-u sujūd-it tilāwa
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 37664
جامع شناخته نشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1033ق؛ ظهر برگ آخر یک صفحه مطالب پراکنده؛ اهدایی رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره کشمیری، جلد: مقوا با روکش پارچه عطف تیماج قهوه ای سوخته، 3گ، 14 سطر، اندازه: 10×17سم [اهدائی رهبر: 3- 39]
احکام سر تراشیدن / آداب و سنن / فارسی
ahkām-e sar tarāšīdan
فارسی، سلمان
fārsī, salmān
یزد؛ کاظمینی، شماره نسخه: 229/1
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... بدانکه این رساله ای است در بیان
ص: 205
سر تراشیدن که کوچکان سلمان فارسی از حال کار کسب و ارکان روشن و شریعت و طریقت و حقیقت و معرفت با خبر شوند
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربيع الأول 1107ق؛ جلد: روغنی گل و بوته عطف تیماج مشکی، 39گ (1پ - 39ر)، اندازه 10×15سم [کاظمینی -ف:1- 197]
احكام سعد و نحس / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e sa‘d va nahs
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 18681
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
احکام سکزیلدوز / هیئت / فارسی
ahkām-e sekzīldoz
غير همانند:
1.تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6368/9
یکی از نسخه های دستور و احکام مسیر ستاره (موهوم) سکزیلدوز و نیز دستور جهات سير و اقامت رجال الغیب است، بی کا، بی تا: کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 217ص، 12 سطر، قطع: نیم خشتی، اندازه:
11/5×21سم [ف: 19- 457]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6761/2
آغاز: بدانکه از جمله نحوسات ستاره سکز یلدوز است بدانکه اتفاق ترکستان است بر آنست که سکريلدوز ستاره نحس متوهم است، انجام: و ایشان یعنی رجال الغيب در هر سه روز یا چهار روز از ماهی عربی در یک جانب می باشند.
خط: نستعلیق، کا: شعبان بن محمد مقیم، بی تا، جلد. تیماج ملکی مجدول ضربی، 1گ (22پ -23پ)، اندازه: 11×17سم [ف: 20 -242]
احکام سكزیلدوز (جدول) هیئت / فارسی
ahkām-e sekzīldoz (jadval)
؟ نصيرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)
رساله ای است مشتمل بر جداولی در مباحث مختلف نجومی، در این رساله بحث می شود از این که در ماه های رومی و عربی چه روزهایی نحس است و در هر شرایطی از اوضاع كواكب و افلاک انجام چه اعمالی نیک است و از چه اعمالی باید پرهیز نمود. همچنین دایره ای که برای دانستن طلوع و غروب قمر در شب هاست به همراه جدولی که اسکندر پس از رجوع به آن به افراد کارگزار انجام امور را واگذار می کرد و جدولی برای مشخص کردن اینکه آیا غائب زنده است و آیا مریض بهبود می یابد یا خیر و به دنبال بیان دعای صنمي قريش طريق دانستن طالع بحث شده و احکام قمر در برج های مختلف به صورت منظم نوشته شده است.
جدول حاضر (به نوشته مقدمه موجود در صدر نسخه) از خواجه نصير است. در این مقدمه چنین آمده: «قول حکماء نجوم است که کو کبی هست بر فلک بر صورت شتری مست که حكماء ترک او را سكز یلدوز گویند ... و ناخدایان او را تاثیر شناخته و دانسته اند. و او هر روزی از روزهای ... ترک در جهتی بود ... مراد آنکه از هر جانب که روی او بود ناخدایان، کشتی خود بدان جانب نرانند ... خواجه نصیر الدین او را نیک شناخته و جدولی جهت معرفت حرکت او وضع کرده»، در پی آن جدولی رسم شده که مسیر آن را نشان می دهد. استناد به خواجه بر اساس همان تعبير در مقدمه جدول است و احتمالاً برگرفته از دیگر آثار فلکی او باشد نه تألیفی مستقل.
آغاز: قول حکماء نجوم است که کوکبی هست بر فلک بر صورت شتری مست که حکماء ترک او را سکزیلدوز گویند. .. و ناخدایان او را تاثیر شناخته و دانسته اند. و او هر روزی از روزهای ... ترک در جهتی بود ... مراد آنکه از هر جانب که روی او بود ناخدایان، کشتی خود بدان جانب نرانند ... خواجه نصير الدين او را نیک شناخته و جدولی جهت معرفت حرکت او وضع کرده تا ... روزه جات حرکت او را از آن جدول معلوم کند و آن جدول اینست:
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 2319/4
آغاز: جدول معرفة احمام سکرو یلدوز و روية اهله- قول حکماء نجوم است که... انجام: ذيحجه در قفل و کلید نگرند
در فهرست با عنوان «نجوم» و بدون مؤلف است. آغاز اجمالاً هماهنگ است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی و فرنگی نخودی، جلد: لت رویی تیماج حنایی روشن سجاف لبه ها و عطف تیماج تریاکی روشن لب پشت تیماج عنابی، 16گ ( 244پ- 259 )، اندازه: 12/5 ×19٫5سم [ف 12- 34]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6/ 6321
آغاز: برابر
بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قرمز، 1ص (120)، قطع: رقعی، اندازه: 12×17سم [ف: 19- 315]
3. تهران: مجلس: شماره نسخه: 7/ 6321
آغاز: مقدمه: حکماء ترک گویند که ستاره ایست ... و اهل تمغاج او را شوم دارند
جدولی دیگر است برای تعیین جهات مسیر سکزیلدوز به گونه دائره و با مقدمه ای دیگر؛ بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماجی قرمز، 121، قطع رقعی، اندازه: 12×17سم [ف: 19- 316]
4. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 855/2
ص: 206
آغاز: اتفاق حکماء ترکستان بر آن است که سکزیلدوز ستاره ای است متوهم و نحس
جدول سیر ستاره (موهوم)، سكریلدوز است با مقدمه ای در توضیح آن؛ خط :نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12-13؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قرمز، قطع: خشی، اندازه: 15×21/6 سم (نشریه : 13- 221]
الاحکام السلطانية / فقه، حکومت و سیاست / عربی
al-ahkām-us sulțānīya
ماوردی، علی بن محمد، 364 - 450 قمری
māvardī, ‘alī ebn-e mohammad (975 - 1059)
در احکام وزارت و آداب مملکت دارای سلاطین و آنچه باید در سیاست شهرها و مردم رعایت کنند مشتمل بر بیست «باب»: 1. عقد الامامة؛ 2. تقليد الامارة على البلاد، 3. تقليد الوزارة؛ 4 تقليد الأمارة على الجهاد؛ 5. الولاية على
حروب المصالح، 6 . ولاية القضاء، 7 ولاية المظالم؛ 8 ولاية النقبا على
ذوی الأنساب، 9. الولاية على اقامة الصلوات، 10. الولاية على الحج؛ 11، الولاية على الأصدقاء، 12. قسم الفيء و الغنيمة؛ 13، وضع الجزية و الخراج، 14. ما تختلف احکامة من البلاد، 15. احياء الموات و استخراج المياه؛ 16. الحمى و الأرفاق، 17 احکام الاقطاع؛ 18. وضع الديوان وذكر احكامه؛ 19، احکام الجرائم؛
20. احکام الحسبة.
آغاز: الحمد لله الذي أوضح لنا معالم السنن و من علينا بالكتاب المبين و شرع لنا من الأحكام
چاپ: بن، 16 و 64 و632ص، 1853م، قاهره، مطبوعات الوطن، 246ص، 1298ق. و مطبعة المحمودية، 249ص، بدون تاریخ.
[کشف الظنون 19/1 ، هدية العارفین، ج 1، ص 689، معجم المطبوعات 2/ 1611]
شرح و حواشی:
1- احکام السلاطين = تعليق احكام سلطانی= ترجمه احکام سلطانی، قاضی بغداد، يوسف بن حسن (-922)
2- احکام السلطانية (ترجمه)
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه -1227
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان - رم 1385؛ خط: نسخ، کا: عمر بن أبي بكر بن عمر معرة مصرینی حلبی، تا: چهارشنبه 5 ذیحجه 887ق؛ مصحح، در برگ آخر یادداشتی از «یاسین بن خمسین موصلی بغدادی حنفی»، در تصحیح کتاب آمده، در برگ اول نام کتاب و مؤلف و تملک شخصی که کتاب را از کاتب گرفته به سال 889 و جند بیت شعر عربی و تملکی منظوم از محمد بن حسین شامی بعلبکی دمشقی، به چشم می خورد، 238 ص [عکسی - ف: 4- 51] 2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27981
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ صفحه اول دارای سر لوح یا کتیبه زرین و سرلوح سفید و خالی از ترئینات، جداول به تحریر و اکلیل زرد؛ اهدایی رهبری، دی 1380، کاغذ: نخودی آهار مهره ، جلد. تیماج فرنگی نیلی، 181 گ، ، 19 سطر، اندازه: 12×24سم [اهدائی رهبر: 3- 40]
3. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 35979
آغاز: برابر، انجام: و ذكرنا ما اعقلوه و استوفينا ما قصروا فيه ... صلی الله و سلم على سيدنا محمد خاتم النبيين و المرسلين و على آله و صحبه اجمعين خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: 21 رجب 1145ق، اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: نخودی فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج ماشی، 177گ، 21 سطر، اندازه:
16×21/5سم [اهدانی رهبر: 3- 39]
4، مشهد، شیخ علی حیدر، و شماره نسخه :194
آغاز: برابر؛ انجام: و عوناً لما نويناه بمنه و مشيته انه على كل شيء قدير
خط: نسخ، بی کا، تا: ظهر دوشنبه 21 رجب 1145ق؛ تملک محمد بن صالح بن اسحاق، محمد بن اسحاق بن أمير المؤمنین ... بن الشيخ محمد الجبار؛ دارای صورت وقف نامه بر علمای شهر سلیمانیه به توليت سيد أحمد بن معروف برزنجی شهیر به کاكة أحمد به تاریخ 1279، جلد: چرم زرد مایل به سیاه، 180 گ، 21 سطر، اندازه: 16×21/5 سم [مؤيد: 1- 188]
5. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3/ 2169
آغاز: بسمله، من كتاب الاحکام السلطانيه للقاضي ماوردی الباب الثامن؛ انجام: فتذكر احديهما الأخرى تمت الرساله بحمد الله و حسن توفيقه و الحمد لله رب العالمين
باب هشتم (في ولاية النقيب على الأنساب الشريفه)؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا 1279ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 7ص، 17سطر( 11/5×17)، اندازه:16/5×22سم [ف:5- 242]
6. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4039/3
آغاز: من كتاب الأحكام السلطانية ... في ولاية النقيب على الأنساب الشريفة عن ولاية من لايكافيهم في النسب؛ انجام: و هو من الاثنين أبعل و قال قوم ان تضل احدیهما فتذکر احديهما الأخرى
خط: نسخ ، کا: ابو تراب محلاتی، تا: 1293ق، جلد: تیماج سبز، 5گ (57پ -61)، 21 سطر، اندازه:18×21[ محدث ارموی مخ: 1- 2]
احكام سنین/ هیئت / فارسی
ahkām-e senīn
مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 4/ 9661
آغاز: بسمله، فصل اول در احکام سنین، بقول ترکان معلوم باشد
ص: 207
که نزد حکماء ایغور و ترک، دوریست که بدوازده جانور میگردد، انجام: و آنکه در ثلث ثالث از كتم علم پا بصحرای وجود نهد دلیر و مردانه و جنگجو و نام آور باشد، و الله يعلم الأمور و حقایقها و بالله التوفيق و عليه التكلان
خط: نسخ، کا: محمد کاظم بن محمد تبریزی، تا: 1266ق؛ کاغذ: سفید فرنگی، جلد چرمی، 7ص (378-384)، 19 سطر (11×16/2)، اندازه: 65x12/7 سم [ف: 8- 315]
احكام سهمیات = سهمیات / هیئت/ فارسی
ahkām-e sahmīyāt = sahmīyāt
غیر همانند:
1.تهران: فرهاد معتمد؛ شماره نسخه:6/ 118
خط: نسخ، بی کا، تا: 1194ق؛ جدول زرد و لاجورد و زنگار و شنگرف و مشکی، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج حنایی، 23 سطر (9×15)، اندازه: 20x14سم (نشریه: 3- 228]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6500/5
آغاز: در احکام سهامات مجملا احكام اجتماع جميع این نگاه باشد نکته اول در موضع سهم نظر کند در وتد دلیل سعادت و خوبی احوال مدلولات سهم باشد؛ انجام: و اگر در خانه های عطارد باشد کثرت گفتگو بود میان مردم و تهمت و نمیمه خاصه در جوزا و میل به حساب و کتاب و خصومتهای دیوانی.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره رجب 1246ق؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 10گ (67پ- 76پ)، 15 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 20 -80]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6500/3
آغاز: الحمد لله رب العالمين ...... اما بعد بدانکه این نسخه ای است در احکام اسعار در علاو رخص، باید که ملاحظه طالع سال و فصول و طالع هر اجتماعی و استقبالی نموده می شود و خصوصا آنچه مقدم باشد بر طالع سال و فصل که آن اقوی است؛ انجام: مدعا از فهمیدن هیلاج و کدخدا در طالع مولود و غیره موضعها در کار است على الخصوص در مولود از این سبب شرح طول بسیار است و ما در اینجا مختصر کردیم از محیط لطف عفو فرمایند.
ظاهراً برگرفته از کتاب «اسعار» محمد بن عبد الجليل سجزی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 22گ (16پ -37پ)، 15 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 20- 79]
احکام شانزده خانه رمل / رمل / فارسی
ahkām-e šānz dah xāne-ye rami
غیر همانند:
1.مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 574/31
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج عنابی، 10 گ ، 21 سطر (10/5 × 21/5 )، اندازه: 25x14/5 سم [ف: 1- 523]
2. تهران: ملک، شماره نسخه: 3115/2
آغاز: بسمله، خانه اول تعلق دارد به سلامتی بدن و نفس و بستگی کار گشوده شود از آن دانند، انجام: خانه شانزدهم دلیل است که عاقبة الأمور بسر انجام گذرد، و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 3 ذیقعده 1296ق، کاغذ: گوناگون، جلد: میشن لایی سیاه، 18گ (12ر-29پ)، اندازه: 12×21سم [ف: 6- 225]
2. تهران: مینوی شماره نسخه : 27/3
به نثر فارسی در چند باب؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، قطع: بغلی [ نشریه:
6- 674]
احکام شانه ديدن / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e šāne dīdan
در احکام شانه ديدن و آثاری که بر آن مترتب است از نیک و بد در امور مختلف. آغاز: در بیان احکام شانه دیدن و دانستن احکام آن از نیک و بد حال کاروانیان و دشت و کوه و لشكر و سیاهی
انجام... و شکل شانه و بیوتات آن همین است و این قواعد از احکامات مجربه حکمای یونان و معتبر است.
همانند:
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 4/ 2283و عکسی 2194/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 جلد: تیماج سبز، 4گ (226پ- 229ر)، 15 سطر، اندازه: 11×18سم [محدث ارموی مخ: 1- 73] و [عکسی ف:6- 245]
احکام شرعی / فقه / عربی
ahkām-e šar'i
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 1919/5
چند حکم شرعی است بدین شرح: در برگ 137 مسأله زیارت قبور است که برای مرد مستحب و برای زن مکروه می باشد ابتداء مسأله زیارت طرح می شود و سپس جواز زیارت نساء می آید ولی با کراهت بدان سبب که «الستر و الصيانة اولى بهن»، در ظهر برگ 137 این حکم آمده: اگر انسانی مسلم یا به حکم مسلم بود سؤر او طاهر است و اگر کافر یا به حكم كافر بود سؤر او نجس است خوارج و غلاة و مجسمه در حقیقت انجاس اند. در برگی 138 فایده ای است و در تحت آن جعل سجود برای صنم کفر ست ولی برای پیرو این سجود کفر نیست، از ظهر برگ 138 نا برگ 139 تحت ده قاعده و یک تنبیه مسائلی درباره حقوق والدین
ص: 208
آمده است که از نظر شرعی و اخلاقی این حقوق را تبيين می نماید؛ خط :نسخ، كا: على بن محمد عاملی، تا: 979ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج تریاکی یک لایی، 3 ص (137- 139)، 17 سطر (9×13)، اندازه: 20x14/5 سم [ف: 10 -581]
احکام شرعی (منظومه ) / شعر / فارسی
ahkām-e šar'i (manzūme)
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18356
کا: میرزا عبد الكريم، تا: 1246ق، انتقالی از کتابخانه پهلوی- مجموعه نوازی؛ 95 گ، اندازه: 10/5×20/5 سم [رایانه ]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17520 ص
بی کا، یی تا [د.ث مجلس]
احكام الشرعية / فقه / عربی
ahkām-uš šar'īya
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 17898
بی کا، تا: 1065ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 305گ، اندازه: 14/3 × 19/4 سم [رایانه ]
الأحكام الشرعية الصحيحة من الأحاديث النبوية / حدیث/ عربی
al-aḥkām-uš šar‘īyat-iṣ ṣaḥīḥa min al-aḥādīṯ-innabawīya
ابن خراط، عبدالحق بن عبدالرحمان، 510 - 581؟ قمری
ebn-e xarrāt, 'abd-ol-haqq-e-bn-e 'abd-or-rahmān (1117 - 1186)
کتابی است مشتمل بر احادیث رسیده از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در ابواب احکام شرعیه با عناوین «باب- باب»، مؤلف، كتاب را به ترتیب کتاب های فقهی تنظیم نموده و احادیث مربوط به هر موضوع فقهی را به اختصار سند آن ذکر می کند. ارباب تراجم، سه کتاب در مورد احکام، برای مؤلف، نوشته اند «الأحكام الصغرى» و «الأحكام الوسطى» و «الأحكام الکبری» و احتمالاً کتاب حاضر «الأحكام الصغری» باشد.
آغاز : قال الشيخ الفقيه الحافظ المحدث ابو محمد عبد الحق ... فانی جمعت في هذا الكتاب ... من حديث رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) في لوازم الشرع و احكامه.
انجام: مسلم بن معقل بن يسار عن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) قال: العبادة في الهرج كهجرة الى تم مختصر الأحكام ...
چاپ: قاهره، مكتبة ابن تیمیمه، 1413ق.
[دائرة المعارف بزرگ اسلامی 408/3 ]
قم؛ مرعشی شماره نسخه 901 عکسی
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل چستربیتی ش 3944 (اربری، فهرست خطی عربی 67/4
)؛ خط: نسخ، کا: یوسف بن عبد العزيز بن عبدالله، تا: 3 صفر 691ق، جا: دمشق، برای خودش؛ مصحح، نشانه بلاغ دارد؛ 210گ، 19سطر [عکسی ف: 2- 382]
احكام الشرعية من مهمات .../ فقه / عربی
ahkām-uš-šar'iyya min muhimmāt....
تهران؛ ملی شماره نسخه: 15954
بی کا، تا: 1228ق: انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی اندازه: 20/4 × 30/4
سم [رایانه ]
« احکام الشك » الضوابط الخمس في أحكام الشک و السهو و النسیان في الصلاة
احکام شکیات = شکیات و سهویات / فقه / فارسی
ahkām-e šakkīyāt = šakkīyāt va sahvīyāt
شیرازی، عبدالنبي بن محمد مفید، - 1192 قمری
Šīrāzī, 'abd-on-nabi ebn-e mohammad mofid (- 1778)
رساله بسیار مختصری است در بیان شکیات نماز و حکم نماز گزار درباره هریک، مشتمل بر دوازده «کلمه».
آغاز: الحمدلله والصلاة على رسول الله وعلى آله أمناء الله، این چند کلمه ایست که بر وجه اختصار و التماس جمعی از دوستان سمت تحریر یافته، امید که حق تعالی همگی را توفیق دهد بعمل و محافظت نماید از سهو و شک و زلل
انجام: و هرگاه درینصورت بعد از عمل بدو سجده نماز را به نیت قربت [...] الذمة اعاده نماید موفق خواهد بود بغایت الاحتياط والله يعلم بحقایق احكام
1. قم: مرکز احیاء: شماره نسخه : 3623/4
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1190ق؛ در برگ آخر یادداشتی چنین آمده «شکیات عالیجناب مقاس القاب علامی فهامی مجتهد العصر و الزمان شیح عبد النبيا»، در برگ اول حرزی آمده است: 5گ (70پ-74پ)، 15 سطر، اندازه:10×17سم [محدث ارموی مخ: 2- 938]
2. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه : 2682/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 3گ، 19 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف مخ: 1- 65]
3. تهران: فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 3/ 90
ص: 209
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 5 جمادی الاول 1204ق، جلد: تیماج
مشکی، 17 سطر (5×10/5 )، اندازه: 10×15/5سم [نشریه: 3- 226]
احكام شهاب ثاقب (جدول)/ هیئت
ahkām-e šahāb-e sāqeb Gadval)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:6367/16
جدول معرفة أحكام الشهاب .. و على كون القمر في البروج؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 398ص، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19/5سم [ف: 19- 445]
احكام شهور / هیئت / فارسی
ahkām-e šohūr
مختصری است از کتاب صوم النبی، با عناوين «الحديث» با ذکر ماه های عربی و این که شخص در آن ماه به چه نگرد.
اراک: دهگان؛ شماره نسخه: 135/22
آغاز: بسمله، ان اردت الوصول الى اعلى الدرجات و شمرت جدك في طلب الصالحات
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، اشعار دو ستونی و سه ستونی، یک برگ در این رساله مربوط به رساله ش 12 است؛ کاغذ: نخودی آسمانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 10گ (602پ -611پ) قطع : وزیری، اندازه: 15×22سم [ف: 1- 161]
احکام الشهور /هيئت / فارسی
ahkām-oš-šohūr
احکام بروج دوازده گانه را در دوازده باب و فصول بسیار از محرم تا ذیحجه بررسی کرده است، حادثه و اتفاقی که در هر کدام از ماه ها رخ می دهد را متذکر می شود.
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه:2913
آغاز: کند که اندر این سال بیماری سخت پیدا شود و خاصه در ولایت بابل دلیل کند که پادشاه مرد بزرگ را از لشكر خود هلاک کند و اندرین سال غله جو گندم بسیار بود و در این سال بیماری از سرفه وزکام پیدا شود؛ انجام: کسی گر یار یارا نسبت به نزد بار آنست یار *** گرت میل بديشانست بگو صلوات پیغمبر / بیابنده شه شوزحال خویش آگه شو *** حریق نعمت الله شو بگو صلوات پیغمبر باب هفتم تا دوازدهم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا 1157ق، جا: قربه شاه کلا (امامزاده حسن)؛ افتادگی: آغار، فوائدی در قصيده قسام در داستان روزه گرفتن ابا عبد الله (علیه السّلام) در کودکی و صلوات نامه از شاه نعمة الله ولى؛ جلد: مقوا، 32گ، 12 سطر، اندازه:10×16 سم [ف مخ: 1- 66]
احکام صادره از دیوان تمیز/ متفرقه / فارسی
ahkām-e sādere az d-e tamīz
دعاوی و شکایاتی که در دیوان تمیز طرح گردیده و رسیدگی شده، ثبت شده است. محاكمات به طور مسلسل شماره گذاری شده اند و در هر محکمه موضوع دعوا و طرفین نزاع و کیفیت رسیدگی و حکم صادره درج شده است و در پایان هر دعوا اسامی اعضای دیوان تمیز آمده که عبارتند از: ذكاء الملک، نصر الله تقوی، شمس العلماء، اسحاق، محمد قاسم، على فضلعلی بن عبد الكريم
قم معصومية؛ شماره نسخه: 686
آغاز: صورت احکام دیوان عالی تمیز، کلیه احکام از دیوان عالی تمیز در این اوراق ثبت و ضبط شد که در موقع از هر یک از امنا استفاده شود انشاالله نمره اول، بسمه تعالی، ان الله یامر بالعدل و الاحسان، تاریخ 28 جمادی الثانی 1330 در خصوص ادعای مصطفی خان، منشور السلطنه ساکن طهران بر معزز السلطنه عيال مرحوم مظفر الدین شاه ساکن طهران در موضوع انجام: علیهذا اعتراض منشور السلطنه بر حکم محکمه ابتدائی (شعبه ثالثه) در باب خسارت وارد نیست و حکم مزبور مطابق مواد (565) و (568) قانون اصول محاکمات
حقوق مبرم است تاریخ فوق (دیوان تمیز) - ذکاء الملک حاجی شیخعلی نوری، سید محمد رضا ف سيد نصر الله تقوی، شمس العلماء
در نسخه حاضر صد و دو دعوا و حکم صادره از تاریخ 28 جمادی الثانی 1330 تا 26 محرم 1332 ثبت شده است فهرست احکام که شامل نمره حکم و نام مستدعی تمیز و تاریخ استدعا و تاریخ صدور حکم و رای دیوان تمیز می باشد در اول نسخه آماده است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: از 1330 تا 1332ق، در اول نسخه یک فقره حکم نیز با نمره سه به تاریخ 7 رجب 1330 دیده می شود که با تمام مانده است؛ 265ص، ابعاد متن: 10×17، اندازه : 13×21سم ف: 2 -325]
احكام الصداق / فقه / عربی
ahkām-uş-şidāq
یکی از مسائل فقهی نکاح این است که آیا زوجه می تواند قبل از گرفتن مهریه از تسليم نفس خود به زوج امتناع ورزد یا خیر؟ مؤلف در رساله حاضر ضمن تقسيم مسأله مذکور به دو بخش قبل از دخول و پس از آن، اجماع علمای امامیه مبنی بر جواز امتناع در قسم اول را نقل نموده است. سپس اقوال سه گانه علما در قسم دوم را ذکر کرده و پس از آن ضمن بیان فتوای خود، فروع مختلف مسأله را بررسی کرده است.
آغاز: نحمدک یا من امتنع عن الازدواج في دوام تفرده بذاته و
ص: 210
نصلی علی حبیبک ... اما بعد فهذه نبذة يسيرة من احكام الصداق انجام: بوجوب النفقة للكبير خاصة. هذا ما تيسر جمعه في هذه المسئلة ... و حسبنا و نعم الوكيل
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه:1/ 2616
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، كا: محيي الدين بن احمد بن تاج الدين عاملی، تا: 953ق، جا: مشهد مقدس، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج تریاکی روشن ضربی با ترنج و سرترنج با گل و بوته عطف تیماج زرشکی مقوایی، 3گ (3-5)، 20 و 21 سطر (10×16) اندازه: 20x14سم [ف: 13- 29]
«احكام الصلاة » الصلاة
« احكام الصلاة » احکام نماز
احكام الصلاة / فقه / عربی
ahkām-uş Şalāt
محقق کرکی، علی بن حسین، 890 - 940 قمری
mohaqqeq-e karakī, 'alī ebn-e hoseyn (1486 - 1534)
رساله مختصر استدلالی است در بیان احکام و شرایط نماز احتمالاً از محقق کرکی است.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 23709
آغاز: بسمله، الصلاة شرعاً قيل في افعال مفتتحة بالتكبير مشترطة بالقبلة، انجام: فانها الى ذلك اقرب و الله الموفق و الحمد لله رب العالمين
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کمند و جداول به تحریر، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای، 5ص، 22 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 21/1 -
58]
احكام الصلاة / فقه / عربی
ahkām-uş şalāt
حسینی استر آبادی، محمد تقی بن حسن، ق 11 قمری
hoseynī estarābādi, mohammad taqi ebn-e hasan (
17c)
رساله نسبتا استدلالی با اشاره به اقوال فقها در احکام نماز.
مشهد، گوهر شاد شماره نسخه: 2413/1
آغاز: كما لا يستحب بعد الانجلاء التام و الدليل على القول الثاني ما رواه حماد بن عثمان عن أبي عبد الله (علیه السّلام) و فيه انه لا حجية فيه؛ انجام: هذا وجد آخر كلامه طاب ثراه في النسخة التي من اولها إلى آخرها.
خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن پير على خبوشانی، تا: چهارشنبه
آخر جمادی الثانی 1123ق؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: نخودی آهار مهره، 34 گ، 14 سطر، اندازه: 7×13سم [ف 5- 741]
احكام الصلاة = رسالة في الصلاة / فقه / عربی
ahkām-uş Şalāt = 1.-un fi-ş Şalāt
بحرانی، يوسف بن احمد، 1107 - 1186 قمری
bahrānī, yūsef ebn-e ahmad (1696 - 1773)
تاريخ تأليف: 7 ربيع الثانی 1170ق، محل تأليف: کربلا
رساله ای است استدلالی به طور شرح و متن مزجی، شامل دو مبحث طهارت و صلاة. تفصيل مطالب را به کتاب «حدائق » احاله نموده است. مؤلف در این موضوع دو تأليف دارد که یکی مختصر تر از دیگری است. ظاهراً این همان تأليف مفصل است. در دیباچه آورده است که نخست این رساله را به طور ایجاز و اختصار تألیف نموده و حواشی توضیحی بر آن تعليق داشته سپس به خواهش جمعی آن حواشی را به طور شرح مندرج نموده و زیاده بر آن حواشی، فواید و تحقیقاتی بر آن افزوده است. کتاب مرتب است بر شش «باب» : 1. طهارت در چهار فصل، 2، مقدمات نماز در 5 مسأله؛ 3. کیفیت نماز در 9 مسأله ؛ 4. حکم خلل واقعه در نماز، در 7 مسأله ؛ 5. در باقی نمازها در 5 مطلب، 6 در لواحق نماز شامل 3 مقصد.
آغاز: بسمله اما بعد حمدالله تعالى على انعمامه و الصلوة على خيرته من انامه محمد و آله المتوجين بعزه و اكرامه فيقول الفقير إلى ربه الكريم ... قد كثر على الناس جملة من الأخوان المؤمنين و الخلان الطالبين للحق باليقين في تصنيف رسالة في احكام الصلوة اللتي هي عمود الدين
انجام: على توزع البال و ترادف الاشغال و الحمدلله وحده و صلی الله على خير خلقه محمد و آله الطاهرين وسلم تسليماً كثيراً
شرح و حواشی:
1- شرح الرسالة الصلاتية = شرح رسالة الصلاة؛ بحرانی، یوسف بن احمد (1186-1107)
1. تبریز: ملی، شماره نسخه: 3368
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا 1170ق: جلد: چرمی، 97گ، 24 سطر، اندازه: 16/5×20/5سم [ف: 2- 767]
2، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :17324
آغاز: برابر، انجام: للقبله وح فيكون الروايه دليلا .. الشهره (كذا) خط: نسخ، بی کا، تا: 1084ق [باید تاریخ 1184 باشد چون تاریخ ثبت شده حتما غلط است]، افتادگی: انجام [ رایانه ]
3. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 6467
آغاز: برابر انجام: موجود: اذ غاية ما يدل عليه أن استقر الرکعتین في ذمته باعتبار دخول الوقت عليه في السفر
ص: 211
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ دارای حواشی از مؤلف، چند سطر از آخر باب سوم سیاه و محو شده است، کاغذ: نباتی فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 143گ، مختلف السطر، اندازه: 10×15سم [ف: 5- 508]
4. قم؛ مرعشی شماره نسخه : 3450/4
آغاز: الثانية يجب في الوضوء النية وهي فصل الفعل قرية إلى الله؛ انجام: برابر خط: نسخ و نستعلیق، كا: على بن علی شوشتر، تا: 1172-1175ق، جا: کربلا؛ افتادگی: آغاز، از روی خط مؤلف؛ جلد: تیماج قهوه ای، 14گ (35ر -48پ)، اندازه: 14/5×19سم [ف: 9- 242]
5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3450/6
آغاز: برابر انجام: و لنقطع الكلام حامدين للملك العلام على افاضتة من ضروب الأنعام و ایادية الجسام التي من جملتها الفوز سعادة الاختتام.
خط: نسخ و نستعلیق، کا: على بن على شوشتر، تا: 1172- 1175ق، جا: کربلا؛ از روی خط مؤلف: جلد: تیماج قهوه ای، 45گ (155پ-199پ)، اندازه: 14/5×19سم [ف: 9- 243]
6. شیراز؛ علامه طباطبائی؛ شماره نسخه: 163/1
خط: نسخ، کا: حسن بن عبد الله بحرانی، تا 6 شعبان 1175ق؛ 120گ (2پ -121ر)، اندازه: 21/5x15 سم [نسخه پژوهی: 3- 82)
7. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه :3/ 767
آغاز: برابر، انجام: الخامسه يستحب جبر الصلوة المقصوره بالتسبيحات الأربع في دبرها ثلاثين مرة.
خط: نسخ، کا: سید محمد بن محمد زمان موسوی، تا: 23 جمادی الثانی 1202ق، از روی خط میر سید، علی، محشى؛ مهر: حاج سید سعید کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج عنابی، 19گ (60- 78)، 14 و 16 سطر ( 8/5×15
)، اندازه:20x14سهم [ف: 2- 878]
8. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 7667/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثانی 1205ق، دارای حواشی با
نشان «منه» کاغذ: فرنگی، جلد : تیماج مشکی، 21 سطر (11×17)، قطع: خشتی، اندازه: 16×21سم [ف: 16- 667]
9. قم: مؤسسة آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 232
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: اسد الله رشتی، تا: 1246ق، توسط کاتب تصحیح شده؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 174گ، 15 سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف 1 -140]
10. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 10108
کا: شیخ عباس بن علی بن بحرانی، تا: 1256ق؛ مصحح، محشی تقریظ مختصری بر روی برگ آغاز آن آمده؛ کاغذ: فرنگی نخودی، قطع: وزیری [میراث شهاب: س8 ش 2- 20]
11. مشهد: مدرسه باقریه؛ شماره نسخه: 288/1
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، 22 سطر (10×17/5) [تراثنا: س 6ش 3- 118]
12. تهران: مروی؛ شماره نسخه: 628/1
آغاز: برابر
بی کا، بی تا، قطع: خشتی (ف: - 288]
احكام الصلاة / فقه / عربی
ahkām-uş Şalāt
آل عصفور، احمد بن محمد، - 1230 قمری
āl-e 'osfūr, ahmad ebn-e mohammad (-1815)
1. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 19080
آغاز: بسمله الحمد لله الذي جعل الصلوة .. و بعد فيقول الفقير إلى ربه السبحانی احمد بن محمد، انجام: و تبدیل اسائتنا باحسانه انه کریم رحیم و ثواب ..
خط: نسخ خفی، کا: محمد بحرانی، تا: 1247ق؛ ضمیمه نسخه ش 17998، خطبة البيان در 13 برگ و نور الارشاد از محمد بحرانی ضمیمه می باشد؛ کاغذ: نخودی، جلد: ندارد، 29 سطر (13×22) [رایانه ]
2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10131/7
خط: نسخ، کا: شیخ علی بن عباسی بحرانی، تا 1266ق؛ مصحح کاغذ: فرنگی، قطع: جيبی [میراث شهاب: س8ش 2- 25]
احكام الصلاة / فقه / فارسی
ahkām-uş Şalāt
مجتهد کرمانی، عبدالمحمد بن بدر الدين، ق14 قمری
mojtahed-e kermānī, 'abd-ol-mohammad ebn-e badr od-din ( - 20c)
آغاز: بسمله ... حمد له ... و بعد این مختصربست در احکام نماز نوشته می شود بزبان عامیانه.
انجام: و بعمل آوردند.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4505/13
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد مقوا، 5گ (103-107)، 12 سطر (6×10)، اندازه: 10×18سم [ف: 13- 3455]
احكام الصلاة / فقه / فارسی
ahkām-uş Şalāt
شامل احکام نماز، زکات، حج، غسل، فرایض و مستحبات و دیگر امور اعتقادی با عناوین «سؤال - بگو»
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:27712
آغاز: بسمله حمد متواتر و ثنای متکاثر مر حضرت بی نیازی را که انعام او عام است؛ انجام: بگو برهنه در یک بستر نخسبيد
ص: 212
روانیست شاید که حاجت شود و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا 11 جمادی الاول 1189ق؛ اهدایی رهبری، دی 1380، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، عطف گالینگور، 27گ، 15 سطر، اندازه: 14/2×24/2
سم [اهدائی رهبر: 3- 40]
احكام الصلاة / فقه/ فارسی
ahkām-uş Şalāt
تهران: ملی، شماره نسخه: 27253
بی کا، بی تا؛ خریداری از رضا میدانی [رایانه ]
احكام الصلاة و الصوم (رساله در ) فقه / فارسی
ahkām-us şalāt-i w-as Sawm (r. dar)
منتخبی است از فتاوی حاج میرزا حسن شیرازی و آخوند ملاحسین اردکانی حائری در باب مطهرات، صالات و مفطريات صوم و احکام مربوط به آن.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 35699
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي جعل الصلوة عماد الدين .. و بعد آنچه معلوم می شود از فتوای علماء اعلام، انجام: و نماز در آن لباس باطل است و السلام علی من اتبع الهدی
جامع شناخته نشد؛ خط: نسخ متوسط، کا: اسد الله، تا: 1292ق؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی کم آهار، جلد: اسقاطی، 9گ، 20 سطر، اندازه: 11×18سم [اهدانی رهبر: 3- 40]
احكام الصلاة و الصيام و ما يتعلق بهما /فقه / عربی
ahkām-us-Salāt wa-$- $īyām wa māyata allaq b-i-himā
رشتی، کاظم بن قاسم، 1212 - 1259 قمری
raštīs kāzem ebn-e qāsem (1798 - 1843)
با مقدمه ای از محمد شفیع ابن محمد جعفر تبریزی که می گوید از من خواستند رساله ای در این باره بنویسم و نتوانستم، رساله استاد را آوردم با اشاره به آنچه به نظر من می رسد، اصل در مقدمه و سه باب است و یک خاتمه.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 1342/1
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ مقابله شده در روز چهارشنبه صفر 1268، کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی و مقوایی، 48گ (1پ۔ 48)، 15 سطر [سنا- ف: 2- 179]
احکام صلح = رساله در صلح /فقه / فارسی
ahkām-e solh =r. dar solh
یزدی، محمد تقی بن ابیطالب، - 1267 قمری
yazdī, mohammad taqi ebn-e abītāleb ( - 1851)
سال تأليف: سه شنبه رجب 1259ق
در دیباچه می نویسد: «داعی بر نگارش این است که مدتی است التفات نمودم که صیغه صلح فارسی متعارف در میان مردم حتی در میان طلاب و فضلا مطابق نیست با معنی مراد از لفظ صلح در لغت عرب و منطبق نیست با استعمالات صحيحه صیغه ايجاب صلح عربی که مستفاد است»، مؤلف این رساله مفصل را در حکام آن به فارسی نگاشته است تا همگی بتوانند از آن استفاده کنند. دارای «هفت»، فصل است: 1. وجه غلط بودن صیغه ایجاب فارسی صلح؛ 2. موارد صلح و مسائلی چند مربوط به آن، 3. در این که صلح مفید فائده است با عقدی است مستقل؛ 4. بيان حال صلح فعلی؛ 5 استعمالات صحيحه صيغه ايجاب صلح، 6 آیا جهالت عرض و معوض به صحت مصالحه مضر است؛ 7 امور متفرقه.
آغاز: بسمله. و به نستعين الحمد لله الذي لا يحصى نعمة العادون و لا يؤدی حقه المجتهدون ... میگوید بنده ذلیل فانی محمد تقی ابن ابی طالب یزدی اردکانی ...... که این رساله ایست در صلح بزان فارسی داعی بر نگارش آن اینست که مدتی است التفات نمودم که صيغه صلح فارسی متعارف در بلاد در میان مردم حتی در میان طلاب و فضلاء مطابق نیست با معنی مراد از لفظ صلح در لغت عرب و منطبق نیست با استعمالات صحيحه صيغه ايجاب صلح عربی که مستفاد است آن استعمالات از اخبار و عبارات فقهاء
انجام: اینکه کفایت میکند در برائت ذمه مدیون از دین صدور هر لفظ دال بر آن از دائن. حال که عصر روز سه شنبه شهر رجب سنه هزار و دویست و پنجاه و نه هجری است زمان حصول فراغ از جمع آنچه اراده جمع آن داشت. و الحمد لله اولا وآخرا و الصلوة والسلام على محمد و آله الكرام.
1. قم؛ فیضیه شماره نسخه: 1/ 991
خط: نسخ و نستعلیق، کا: حسین بن علی بن محمد على مازندرانی،
تا: 1259ق، 52 گ (1-52)، اندازه: 17 ×22 سم [ف: 3- 46]
3. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 3328/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی قهوه ای بدون مقوا، 100گ (17پ-116ر)، 16 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 9 - 106]
2، تهران، دانشگاه شماره نسخه : 900/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 49گ (124پ- 172ر)، 25 سطر (14×18)، اندازه: 17/5×22سم [ف: 5- 1697]
ص: 213
« احکام صور البروج (الف) » احکام الكواكب
« احكام الصوم » الصوم
احکام صوم / فقه / فارسی
ahkām-e sowm
مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی، 1003؟ - 1070 قمری
majlesī, mohammad taqi ebn-e maqsud 'alī (1595 - 1660)
رساله ای فتوایی در احکام روزه است با اشاره به اختلاف بعضی از فقها یا اجماع و شهرت در مسائل و بیان بعضی از ادله، ضمن هفت «باب» (یا مقصد) دارای «مطالب» و «مباحث» نگاشته و در پایان احکام اعتکاف را افزوده است. عناوين ابواب چنین است: 1. فضیلت و ثواب و حکمت روزه 2. ماهیت روزه؛ 3. اموری که روزه دار باید از آنها اجتناب کند؛ 4. مکروهات روزه دار؛ 5 شرایط صحت روزه؛ 6 اقسام روزه؛ 7. ملحقات صوم.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 8246
آغاز: الحمدلله و الصلاة على أوليائه الله ... اما بعد گفتار در مسائل روزه در ضمن چند باب بیان می شود؛ انجام: استمنا باطل می کند اعتکاف را بی دغدغه کناره می دهد احتیاطاً
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقواء 183گ، 13 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 21- 204]
احكام الصوم / فقه / عربی
ahkām-uş şawm
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 10203/1
خط: نسخ، کا: على بن عباس بحرانی، نا: 1277ق، قطع: رقعی بزرگ (میراث شهاب س8 ش 4- 63]
« احكام الصيام » الصومية
«احکام الصيد » أحكام الصيود
احكام صيد / فقه / فارسی
ahkām-e seyd
در احکام صید است در سه «فصل» و هر فصل دارای چند «مسأله» می باشد: فصل 1. آلات صيد، فصل 2. احکام صيد؛ فصل 3. صید ماهی.
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3772/19
آغاز: الحمد لله رب العالمين والصلاة على اشرف الانبياء و افضل المرسلین و علی آله المعصومين و عترته المطهرين ... فصل اول در بیان آلات صيد: بدان که شکار کردن به جميع آلات جایز است؛ انجام: و بعضی از علما برآنند که خوردن ماهی زنده مباح نیست و بعد از بیرون آوردن آن از آب انتظار باید کشید تا بمیرد تا خوردن آن مباح باشد مثل سایر حیواناتی که ذبح آنها می نمایند که تا بعد از ذبح نمیرند خوردن آن ها حلال نیست
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1089ق؛ جلد: مقوا، عطف تیماج قهوه ای، 6گ، 20 سطر، اندازه: 22×26سم [ف مخ: 1- 66]
احكام الصيد و الذبايح/ فقه / عربی
ahkām-uş Şayd wa-d dabāyiḥ
نوری، محمد تقی بن علی محمد، 1201-1263قمری
nūrī, mohammad taqi ebn-e 'alí mohammad (1787 - 1847)
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 10412
خط: نستعلیق، کا: محمد ولی بن نور محمد، تا: پنج شنبه 23 شوال 1261ق؛ قطع: جانمازی [میراث شهاب: س8 ش 4- 62]
احکام صید و ذبایح /فقه / فارسی
ahkām-e seyd va zabāyeh
نوری، محمد تقی بن علی محمد، 1201-1263قمری
nūrī, mohammad taqī ebri-e ‘ali mohammad (1787 - 1847)
مؤلف می گوید که چون در احکام صيد و ذبایح کتاب مستقلی نوشته نشده و این مسأله را به طور مفصل در کتاب خود «دلائل العباد» به زبان عربی بررسی نموده بود، به درخواست بعضی از مقلدین آن را در این رساله به فارسی گرد آورده و آن را در دو «باب» و یک «خاتمه» مرتب نموده است، با این عناوین: باب 1. احکام صيد و ذبایح (در دو مطلب)؛ باب 2. احکام طعام ها و شراب ها ( دردو مطلب)، خاتمه در بیان مسائلی که مربوط به مبحث است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :3465
آغاز: الحمد لله الذي أحل لنا صياء البحر و طعامه و الطيبات و حرم علينا ما امسكه غير الجوارح المسلمات و الخيانت المنافرات؛ انجام: که به این احکام عمل کنند و از این وجیزه بهره برند تا ثواب آن در يوم لا ينفع مال ولا بنون عاید گردد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ مصحح، 112گ، مختلف السطر، اندازه: 11×17سم [محدث ارموی مخ: 1- 73]
احكام الصيود = احكام الصيد / فقه / فارسی
ahkām-os-soyūd=ahkām-os-siyd
تنکابنی، محمد بن سليمان، 1234 - 1302 قمری
ص: 214
tonekābonī, mohammad ebn-e soleymān (1819-1885)
رساله فقهی مختصر در احکام فقهی اقسام صيدها است ، دارای چند «فصل» آغاز: بعد از سپاس بی پایان کردگار جهان و درود فراوان بر روان انس وجان ، آل پاک حضرت آخر الزمان چنین گوید خادم شرع نبوی
انجام: سگ شکاری به دریدن او را بکشد آن حلال است و اگر بدون آن بکشد به این نحو که از کثرت دواندان بمیرد یا از صدمه دیگر پس آن حرام است و ظاهر اینکه خلافی در آن نباشد تم
چاپ: تهران، 1296ق، سنگی، ضمن مجموعه هفت رساله.
[مشار فارسی 175/1 ]
1. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 5822/6 - 29/162
آغاز و انجام: برابر
خط: تحریری، کاتب = مؤلف (گویا)، تا: چهارشنبه 1287ق؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی مجدول گرهی، 7گ، 16 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 1 -126]
2. تهران: نوربخش: شماره نسخه : 3/ 556
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: قاسم بن علی گل سناری، تا: 1296ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، 10ص (95-104)، اندازه: 12×18سم [ف: 2 -101]
3. چالوس امام صادق شماره نسخه : 52/4
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: جمادی الاول 1297ق، جلد: تیماج قهوه ای، 8گ، اندازه: 18×23سم [ف:- 171]
4. چالوس؛ امام صادق شماره نسخه: 564/3
کا: علی اکبر بن ملا بابا مشایخ، تا: 1303ق، جلد: تیماج سیاه، اندازه: 11×18سم [ف:- 304]
احکام طالع / هیئت / فارسی
ahkām-e tāle
وفائی استر آبادی، ابن قاسم
vafā'ī estarābādī, ebn-e qāsem
تاريخ تأليف: 991ق
وجيزه ای است در طريقه استخراج زايجه طالع.
آغاز: چون حکما و محققان در هیات این نه رواق چرخ بوقلمون و عاملان كن فيكون نظر کردند
انجام: بیرون آمد باقی بروج نظیر ایشان و الله اعلم
1. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 12133/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جداول نجومی، مجلول به طلا و لاجورد، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج، 25 سطر، اندازه: 19/5×30/5سم [ف: 10- 147]
2. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 12331
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، ضميمه نسخه ش 12133؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج (رایانه)
احکام طالع / طالع بینی / فارسی
ahkām -e tale
غیر همانند:
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 5502
آغاز: بسمله، در احکام طالع، اگر مساله پرسند از تن و جان و زندگانی خویش بنگر بخداوند طالع تا کجاست، اگر در خانه بود نیکو حال و نظری نیک بطالع دارد، دلالت کند بر قوت حال نفس و تندرستی و خوش گذشت زندگانی؛ انجام: و اگر خداوند خانه سهم ناظر باشد بخداوند طالع، حکم بر نظر کنند، از نحوست بدی و از سعادت نیکی، والله اعلم واحكم
مشتمل بر احكام دوازده خانه است بعد دوازده برج، چون خطبه و دیباچه ندارد، مؤلف شناخته نمی شود، خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذيفعله 1074ق؛ واقف:
مرحوم نایینی؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد پارچه ای، 10گ، 15 سطر (12/7×6/5)، اندازه: 12/4× 19/2 سم [ف: 8- 7]
2، تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6520/2
احکام طالع را در دوازده برج سال بررسی کرده و از احمد بن عبد الجليل سجزی بسیار نقل می کند. نسخه ای از این رساله در فهرست «مجلس سنا»، 79/1 معرفی شده است، خط: نسخ، بی کا: تا: قرن 12؛ مهر: دکتر قاسم خان، غنی، جلد: تیماج قرمز ضربی مجدول، 48گ (74پ-121پ)، 12 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 20- 95]
3. مشهد، گوهر شاد، شماره نسخه :1736/2
آغاز: بسمله، اندر دانستن احوال عمر مردم به نیکی و بدی چون پرسنل از عمر خویش طالع راست کن و بنگر به صاحب طالع و قمر؛ انجام: و از هر کدام جوهرات آبی را خاکی یا آتشی یا بادی مال مسروق از آن باشد صاحب.
رساله کوتاهی است در احکام طالع به نقل از کتاب «برهان الكفاية» محمد بن علی شریف بکری با اندکی تصرف؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: سيد سعيد طباطبایی، تاریخ وقف: 1332، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج یک لای مشکی، 13 سطر، اندازه: 15x10 سم [ف: 5 -154]
4. تهران: ملی، شماره نسخه: 1/ 2575
آغاز: بسمله، وبه نستعين: بدانکه این مختصر در احکام تاریخ و
ص: 215
سال عالم و فصول و احوال؛ انجام: تا آخر عمر بدین ترتیب بود و الله اعلم بالصواب واليه المرجع و الماب.
این کتاب حاوی سی و چهار «باب» است و «در احکام تاریخ سال عالم و فصول و احوال نیکی و بدی و عوارضات که حادث می شود از راحت و رنج اصناف خلائق» بحث می کند بدین شرح : 1. استخراج وجه طالع، 2. احکام کلیات عالم، 3 معرفت احكام جزئیات، 4. بودن صاحب طالع در طالع، 5. بودن صاحب دوم در عاشر،6. پیوستن صاحب نهم به صاحب طالع، 7. سلامتی صاحب ششم دلیل صحت مردم باشد، 8. صاحب هشم: صاحب هشتم محترق باشد، 9. حکم همه سال از صورت طالع هر کوکب باشد، 10. اثر اتصالات نیکو، 11. پیوستنه گرانی از زحل باشد، 12. هر کوکبی که به قوت های ذاتی باشد منسوباب او قيمت گیرد، 13. سیر زائد عطارد؛ 14. دلیل بادها بروج بادی اند، 15. فتح باب دو کوکب، 16، صاحب طالع از کواکب باران است، 17. تعبیر حال هوا به سبب قرب و بعد کواکب از آفتاب، 18. تغییر حال هوا به وجه طبیعی، 19. احوال فنی و حروب، 20. تربيع و مقابله مریخ و زهل در وقت تحویل سال، 21. نظر کردن مریخ به وقت ابتدای آن به سهم السعاده یا سهم الغيب، 22. دو سهم حرب چیست، 23. دلائل قران، 24. رسیدن انتهای طالع قران با برج قران، 35. موافقت انتهای طالع قران با برج قران، 26. احکام کسوف و خسوف، 27. مضرب بودن برج کسوف، 28. تاثیر مکان در کسوف و خسوف، 29. افساد تربیت مولود، 30. کیفیت احوال مولود بوقت ولادت، 31. عدم حكم بر مولود تا انتهای و اتمام صفتهای انسانی بر او، 32. حواس ظاهر، 33. تعلق عقل عملی و عقل معاش به قمر، 34. صاحبان دور؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: محتملاً سید رضا، تا: 1280-1283 ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ماشي مقوایی، 28 ص
(28-1 )، 17 سطر (8×16)، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 6- 94]
« احکام طالع السنين و الايام » الأحكام في فصول الأحكام لتحاويل السنين و الايام
احکام طالع بروج دوازده گانه / هیئت / فارسی
ahkām-e tāle'-e borūj-e davāzdah-gāne
احکام بروج دوازده گانه را به ترتیب بیان نموده با اشاره با اسامی ديوان و پریان مأمور هر ماه و چگونگی درمان بیمارانی که مبتلا په امراضی شده اند. از پری نامه و قول حضرت سلیمان بسیار نقل می کند و در پایان طلسمات و ادعیه ای در باطل کردن سحر و مطالب متفرقه ای در ادعیه آورده است.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :6685
آغاز: بدانکه هر بیماری که به طالع ثور باشد علت بیماری او روز شتبه شده است و در منزل چهار پایان گذر کرده است دو پري در آنجا مکان داشته و در آنجا نام خدای تعالی به زبان نیاورده است؛ انجام: اگر خواهی که کسی را عاشق خود گردانی شش رکعت نماز بگزارد به سمیه سلام در روز آدینه.
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام؛ دارای دوازده مجلس نقاشی آب و رنگ در اشکال حيوانات هر ماه؛ جلد: تیماج مشکی، 21گ، 15 سطر، اندازه : 14/5×21سم [ف: 20- 201]
احکام طالع دوازده برج = احکام نجوم / هیئت / فارسی
ahkām-e tāle'-e davāz dah borj = ahkām-e nojūm
در بیان تأثیرات نجومی و احکام طالع بروج و احوال اشخاص و ایام.
آغاز: بسمله، سپاس و ستایش آفریدگار عالم را تبارک و تعالی که آسمان را بنور کواکب و پیرایه نجوم بیار است
انجام: وبهی خواسته گرد کند و زندگانی او بآسانی بود
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 147
آغاز: برابر
بی کا، تا: 1040ق، 179 گ، 21 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 13×20سم [ف: 2- 79]
2. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 2/ 12257
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1062ق، کاغذ: حنائی، جلد: تیماج مشکی، 15 سطر، اندازه:9/2×17/5 سم [ف 10- 138]
احکام طالع سال / هیئت / فارسی
ahkām-e tāle'-e sāl
شاه ابوالوليا
šāh ab-ol-valīyā
در احکام طالع که آن را به خواهش میر اشرف الدین جهان شریفی کلانتر فارسی از عربی به فارسی ترجمه کرده، شامل دوازده «فصل» و هر فصلی مشتمل بر فصولی چند.
مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 478/4
آغاز: بسمله مقاله اول در احکام طالع سال زمانی که این طالع مطابق برجی از بروج، انجام: ومظفر و منصور و در اینجا قطع کلام شد و اگر چه فصل چند از فصول اثنی عشریه که در بیان احکام طالع تصنیف نموده مانده
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، ممکن است کاتب محمد يوسف باشد، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی، 22گ، 22 سطر 7/2×16/5)، قطع ربعی، اندازه: 10×21/5سم [ف: 1- 355]
احکام طالع سال /هيئت / فارسی
ahkām-e tāle' -e sal
ص: 216
گرجی، فرهاد
gorjī, farhād
رساله ای کوتاه در ترجمه قول ابو معشر بلخی (-272 ق) که در آن احکام طالع سال عالم از بروج دوازده گانه در چهار فصل از سال آمده است.
آغاز : الحمد لله رب العالمين والصلوة والسلام ... اما بعد بدانکه این احکام از قول ابی معشر است و از حال بروجات دوازده گانه که خبر میدهد در وقت تحویل آفتاب ...
انجام: فصل زمستان متوسط و نقصان اهل قلم از طرف سلاطين و حبوبات نیکو و وافر بود و در آخر سال اراجیف بسیار بود و رعية در امن و امان باشد و جمیعت کارها و فرح حال خاطرها پیدا شود و تشویش در عوام الناس نباشد و مقاصد و مهماتشان برآورده شود.
[فهرستواره منزوی 2771/4 ؛ الذربعة 16/ 240نسخه های منزوی 209/1
و 331]
1، قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 2/ 2064
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 12؛ در ادامه مطلبی از کتاب تاريخ الكبرى (در ذکر زایچه مسعود جلالی الدین اکبر شاه پادشاه هند) آمده است، 4گ، 25 سطر، اندازه:15×22سم [ف مخ: 1- 67]
2. تهران: ملک؛ شماره نسخه :3651/3
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به استناد نسخه مسجد اعظم تعیین ذکر شده؛ بی کا، تا: قرن 13 ؛
کاغذ: فستقی، جلد: رویه میشن قرمز ضربی، 5گ (191ر-195ر)، 20 سطر، اندازه: 30x20/9 سم [ف: 7- 12]
احکام طالع سال / هيئت / فارسی
ahkām-e tāle'-e sal
غیر همانند:
1، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 14162/3
آماز: اگر طالع سال برج حمل باشد دلالت بر نیکویی حال لشكریان و ارباب سلاح و تردد مردمان در کارهای نیک؛ انجام: و به شهرهائی که بتور و عقرب و میزان متسوبند نرخها میانه بود.
رساله کوتاهی است در آثار و خواص طالع هر سال نسبت به بروج دوازده گانه منطقه البروج، این رساله از حیث مضمون با رساله شماره 2043/4 مرعشی همخوانی دارد؛ خط: نستعليق، كا: على محمد نوری، تا: قرن 13، جا: تهران؛ ترقيمه: قد تم الكتاب في يوم الأحد 15 شهر شعبان المعظم في دار الخلافه على يد حقیر الفقير المحتاج إلى الله الغني على محمد نوری ... و آله»؛ کاغذ: فرنگی، 3گ (166پ-168پ)، 17 سطر، اندازه: 10×14سم [ف:35- 736]
2، قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 3043/4
آغاز: بدانکه چون احكام سال عالم یکی از دوازده برج باشد یعنی طلوع برجی در اول هر سالی دال است بر چیزی؛ انجام: روز آدینه تزویج را نیک بود و در این هیچ شکی نیست هر که به این کار کند همه مراد او بر آید.
احکام کلی طوالع سال بر برج های سال های رومی تطبیق شده و به روشی بسیار مختصر بیان می شود؛ خط: نستعلیق زیبا، كا: محمد رضی بن محمد کریم اشتهاردی، بی تا، جلد: تیماج سبز عطف تیماج مشکی، 4گ (79پ -84پ)، 18 سطر، اندازه: 15×21 سم [ف: 6- 52]
3. تهران؛ مالک؛ شماره نسخه: 3233/5
خط: نسخ، بی کا، تا: 1110ق [ف: 6- 309]
احکام طالع سالها از زیج جاماسب /هيئت/ فارسی
ahkām-e tāle'-e sāl-ha az zīj-e jāmāsb
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، 730؟ - 834 قمری
ne'mat-ol-lāh-e valī: ne'mat-ol-lāh ebn-e 'abd-ol-lāh (1330 - 1431)
در 620 بیت.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2577/9
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 ؛کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 42ص (469-510)، 15 سطر (8/5×14 )، اندازه: 12×20/5سم [ف: 9 -1379]
احکام طالع سنين / اختربینی / عربی
ahkām-e tāle'-e senīn
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
magrebī, yahyā ebn-e mohammad ( - 1287)
گفتاری است بی دیباچه، در چند «فصل» بی شماره، جز «احکام النجومية» (سلطانی 10/1 ) و جز «احکام تحاويل سني العالم » همو (مرعشی 35/4
) است. عنوان فصل ها چنین است: ذكر قیام الملوک و انقلاب الدول و الحروب؛ تقريب الزهرة عن الشمس؛ المريخ في احد الاوتاد و خاصة وسط السماء؛ متى كان صاحب الطالع في الأوتاد.
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 2037/2 - عکسی
آغاز: ايضاً از کتاب دیگر محيي الدين عربی در احکام طالع سال به نحو انتخاب نوشت شد. بسمله. الدلالات الردية للملوک، فنقول علم نظر المشتري و الزهرة لوسط السماء وقت التحويل السنة علامات ردية؛ انجام: على فساد الطيور و رخص في الطعام و کثرته و الله العالم.
ص: 217
خط: نسخ خوش، بی کا، تا 1014ق [عکسی ف: 1- 13]
احکام طالع مولود / پیشگویی / فارسی
ahkām-e tāle'-e mowlūd
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 8/ 12005
آغاز: بسمله، حمدد له، أما بعد بدانکه این کتابیست در احکام طالع مولود على رأي، انجام: و غالب بر مزاج او تری بود و الله اعلم بالصواب.
بر رأی ابو معشر بلخی کا: اسدالله منجم مازندرانی هزارجریبی، تا: 1299ق؛ 4گ، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 10- 206]
احکام طالع مولود در برجهای دوازده گانه / طالع بینی / فارسی
ahkām-e tāle'-e mowlūd dar borj-hā-ye davāzdah gāne
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3454/6
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1058ق؛ 14گ(93پ- 106پ) [ف: 6- 428]
احکام طلوع الشعری /هيأت، پیشگوبی / عربی
ahkām-u tolū' -1š-ša'rī
هرمس
hermes
از هرمس الهرامسه، پیشگویی حوادث است بر اساس تقارن طلوع ستاره شعری با روزهای مختلف بروج. با عناوین «قال الحكيم»
مشخصات نسخه های خارجی که تاکنون از این رساله شناخته شده بدین ترتیب اند:
1، کتابخانه بادلیان آکسفورد، ش 32 (54پ- 63ر) 744ق.
2، کتابخانه بریتانیا لندن، ش 5591 .0r (68ر-89پ )، 862ق.
3. کتابخانه ملی تونس، ش 4669/2 ، (43پ -52ر)، قرن 8ق.
4. کتابخانه ایاصوفیه استانبول، ش2684 (117پ -137ر)، 909ق.
5، کتابخانه ایاصوفیه استانبول، ش 2790، (گ1- 28).
6.کتابخانه بادلیان آکسفورد، ش 2/ 513، (57ر-83ر).
7. دانشگاه پرینستون آمریکا، ش 373 (257پ-269ر)، 1060ق.
8.کتابخانه نور عثمانیه ترکیه، ش 2769، 41 ص ، قرن 11ق
9: دار الكتب قاهره، ش 3852/1 ، (گ 1-19)، قدیمی
10، دار الكتب قاهره، ش 70ش، (گ 9-20).
11. دانشگاه ملک سعود ریاض، ش 3680٫1 م، 23گ، قرن 13ق
12. مركز البحث العلمی دانشگاه ام القری مکه، ش 525/2.
13. دار الكتب ظاهریه دمشق، ش 9703، 16گ.
14. در الكتب ظاهریه دمشق، ش 10074، 8گ
15. کتابخانه احمد ثالث، استانبول، ش2257 (گ 266-274)
آغاز: هذا کتاب هرمس الهرامسة و هو ادريس النبي صلى الله عليه و سلم في الحكم عند طلوع الشعري و ما لها من الحوادث التي تكون في تلك العالم في كل سنة مما علمه الله عز وجل اياه. نقلة نفطويه الحكيم من اللسان القديم و استخرجه ارطاطالیس من الكتاب المخزون في الاسرار وصحح نقلة نفطويه الحكيم و صدقه فيما نقله وذكروا انه المتقدم بالمعرفة و على ما يوجبه احكام البروج و الكواكب من تأثيرها في الناس و انه من العلوم الخاصية التي وقعت التجربة لمن امتحن من العلماء فصحت و لم تختلف على تقديم الزمان و السنين من الدهور
انجام: و هذا آخر احکام طلوع الشعرى، والله اعلم بغيبه و احكم.
1. تهران: مدرسه قنبر علی خان (حضرت ولی عصر)، شماره نسخه: 39/1
آغاز: برابر؛ انجام: الفول على برج الحوت و المستولى عليه المشتري ... و يكون بفلسطین شر كبير و الغلا و اليلا حتى يدخل الناس الى ...
خط: نسخ کهن، كا: علی بن محمد بن على الدلاجي الشافعی، تا قرن 8 ؛افتادگی: میانه و انجام (بین برگ های 7 و 8 قسمت مربوط به برج های میزان و عقرب و از پایان هم یک یا دو برگ افتاده است)؛ جلد. تیماج قهوه ای، جدول دار، 11گ (1پ-11پ)، 17 سطر [ف: 69]
2، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 813/16 -طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: 1040ق؛ کاغذ: آهار مهره سفید فرنگی و ترکی، جلد: تیماج مشکی رنگ، 11ص (162-172)، 19، 22و 25 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 20/5x15/5
سم [ف: 23 -108]
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4448/7
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف با تطبيق آغاز به دست آمد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 16 شعبان 1232ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی کهنه، 6 گ(128پ -133ر)، 25 سطر (25x16)، اندازه: 5/ 20×31/5سم [ف: 14- 131]
4. قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 1349/5 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه احمد ثالث در استانبول، ش 2257؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ 9 ص (266-274)، 23 سطر[ عکسی ف: 4- 98]
احکام طنین / متفرقه / فارسی
ahkām-e tanīn
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6367/20
جداولی است در چهار ستون: ستون 1. احكام آواز گوش، 2 .
ص: 218
آواز آتش سول، 3. جدول احکام بانگ خروس و سول، 4. احکام بانگ کلاغ بی وقت؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ، فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 407گ، 17سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19٫5سم [ف 19 -446]
احکام الطواف / فقه / عربی
ahkām-uț țawāf
صیمری، حسین بن مفلح، - 933 قمری
saymarī, hoseyn ebn-e mofleh ( - 1527)
رساله استدلالی است در چگونگی طواف و اختلاف دانشمندان فقه درباره حجر اسود و این که باید آغاز و انجام طواف به آن باشد. در پایان نسخه تصریح شده که از خط شيخ حسن بن مفلح صمیری نقل شده، و شاید تأليف وی باشد. آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد فهذه نبذة في أحكام الطواف بالبيت الحرام فنقول أجمعت الأمة
انجام: لايكون غير جائز في مذهبهم كما بيناه فاعلم موفقاً و الحمد لله رب العالمين وصلى الله على محمد و آله الطاهرين
1. تهران: ملک، شماره نسخه : 2147/8
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: يحیی بن حسین بن حسن بن ناصر سلمابادی، تا: سه شنبه رمضان 908ق؛ از روی نسخه اصل، در پایان انهاء مؤلف به خط خودش در 22 شوال 908 دیده می شود، کاغذ: ترمه، جلد: رویه کاغذ لبه دار، 2گ (23ر -24پ)، اندازه: 13×22سم [ف: 5- 435]
2. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 3307/1
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به استناد نسخه ملک و احتمال فهرست نگار تعیین شد؛ خط: نسخ، كا: محمد بن حسن بن احمد فرج بن احمد بن حسن بن مبارک اوالی سهلاولی، بی تا؛ مصحح: جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 2گ (6ر-7پ)، اندازه : 10×14سم [ف: 9- 87]
احکام الطواف / فقه / عربی
ahkām-uț țawāf
آغاز: الحمدلله رب العالمین و الصلوة على محمد و آله الطاهرين و بعد فهذه مسئلة في أحكام الطواف یعم بها البلوي و الجهل بها هو المعصية العظمی انجام: أنه من يعبد عبادة نهى الله ورسوله و الأئمة عليهم السلام كانت باطلة لأن النهي في العبادة يدل على الفساد و الله لنا و للمؤمنين الرشاد
تهران؛ الهيات شماره نسخه : 7/ 303
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 5گ (201ر -205ر) [ف: 205]
احكام الطوالع /هيئت / فارسی
ahkām-ot tavāle
در احکام هر یک از ماه های قمری و اینکه هر کدام مربوط به کدام یک از پیامبران می باشد و آثاری که بر هر کدام مترتب است.
اصفهان، دانشگاه اصفهان، شماره نسخه: 638
آغاز: سه وجه دارد اگر به وجه اول ... باشد عطارد است گندم گونه و نیکو روی و سیاه دانا و زیرک بود، انجام: افتاده و ان یکاد الذين كفروا ... الا ذكر للعالمين ...
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا 1268ق؛ افنادگی: آغاز و انجام؛ برخی از برگ ها جابجا شده، بر روی برخی از برگ های میانی کتاب متفرقاتی مکتوب است؛ 74گ، مختلف السطر، اندازه : 11×18/5 سم [ف: 4- 492]
احکام طوالع و قرانات / هیئت / فارسی
ahkām-e tavāle' va qerānāt
حسینی مشهدی، محمد حسین بن محمد اسماعیل، ق13 قمری
hoseynī mašhadī, mohammad hoseyn ebn-e
mohammad esmā‘īl ( - 19c)
وابسته به مفتاح المنجمين؛ حسینی مشهدی، محمد اسماعیل بن محمد رضا (-13)
رساله ای مختصر در احکام طوالع أدوار الوف و مائة و عشره و فصول و قرانات بر پایه احکام نجومی و با استفاده از «مفتاح المنجمين» پدر مؤلف که در سال 1236 تأليف شده، طبق تقویم سال 1257 گزارش شده و برای مسائل کتاب جدول هایی ترتیب داده شده است.
آغاز: الحمد لله الذي بيد حكمته ازمة الاختبار. . بعد از ادای ثنای قادر مختار که فلاک و انجم از شوق جمال و کمال.
[و فهرستواره منزوی 2773/4 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه 9516
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جدول ها شنگرف؛ جلد: تیماج قهوه ای، 21گ، 14 سطر، اندازه 11×16سم [ف: 24- 271]
احکام طهارت / فقه / فارسی
ahkām-e tahārat
کرباسی، محمد ابراهيم بن محمد حسن، 1180؟ - 1262 ؟ قمری
karbāsī, mohammad ebrāhīm ebn-e mohammad hasan (1767 - 1846)
ص: 219
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 24843
آغاز: بسمله حمدله. اما بعد این مختصریست در احکام طهارت فتاوی جناب حاجی محمد، ابراهیم کرباسی مدظله مشتمل است بر پنج فصل، فصل اول در وضو است و در آن چند مطلب است؛ انجام: و اگر کندن ممکن باشد کندن و نماز را تمام می کند و نماز بی عیب است
خط: نسخ،بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی رهبری، اسفند 1376، جلد: مقوا، 8گ، 18 سطر، اندازه: 13/5 × 86 سم [اهدائی رهبر: 3- 41]
احكام الطهارة من اواني الذهب و الفضة / فقه / عربی
ahkām-ut tahāra min awāni-z dahab-i w-al fidda
نقوی نصیر آبادی، دلدار علی بن محمد معین، 1166 - 1235 قمری
naqavī nasīr-ābādī, deldār-"alī ebn-e mohammad moʻīn (1753 - 1820)
رساله استدلالی موجزی است با عبارات رسا در باب صحت و عدم صحت طهارت (غسل، وضو) از ظرف های طلا و نقره، وی در این رساله به اقوال فقهای مشهور اشاره نموده و به رد و ایراد نیز پرداخته و قول برتر را که تفصیل می باشد اختیار نموده است.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 18754
آغاز: بسمله حمدله و بعد قتلك نبذة من شرايق افادات المولى ... الالمعي ... بسمله. مسئلة الطهارة بالماء من آنية الذهب و الفضة باطلة أم لا، انجام: الا ترى أنه يمكن لنا أن نقول أن ازالة النجاسة ليس بواجب نفسی اجماعا مع أن الوجوب النفسي و الغيرى لا يكاد يوجد في كلام المتقدمين ..
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام؛ مذیل است به رساله فارسی ناقص الطرفین از مسئله هفتم تا نهم از رساله در مباحث ذیل در پنج برگ وجوب تخییر نامه جمعه در عصر غیبت امام (علیه السّلام)، حكم ناسی غسل جنایت در ایام ماه مبارک رمضان و نجاست و طهارت غساله؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، عطف و گوشه میشن قهوه ای مستعمل، 17گ، 16 سطر، اندازه: 12/5×20سم [اهدائی رهبر: 3 -41]
احکام طهارت و نماز / فقه / فارسی
ahkām-e tahārat va namāz
خاتون آبادی، محمد حسین بن صالح، - 1151 قمری
xātūn-ābādi, mohammad hoseyn ebn-e sāleh ( - 1739)
احکام طهارت و نماز را به اختصار در یک «مقدمه» و چند «باب» فراهم آورده است و در آخر کتاب ترجمه سوره حمد و سوره قدر را ذکر نموده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام على اشرف المرسلين محمد وعترته الانجبین ... در بیان معنی واجب و سنت بدان که واجب آن است که هرگاه مکلف آن را به عمل آورد
انجام: از حضرت امام زین العابدين عليه السلام که مراد این است که سلام می رسانند بر تو ای محمد ملائکه من و روح من سلام مرا از اول آن وقتی که فرود می آیند تا طلوع فجر مؤلف گوید که این معنی ظاهر از بطون آیه کریمه باشد
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 569/9
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 12گ، 21 سطر، اندازه: 16×21سم [ف مخ: 1- 67]
احکام طهارت نماز/ فقه / فارسی
ahkām-e tahārat va namāz
نوری، محمد تقی بن علی محمد، 1201-1263قمری
nūrī, mohammad taqi ebn-e ‘ali mohammad (1787 - 1847)
رساله فتوایی مختصری است در بیان احکام وضو و غسل و نماز که به درخواست جمعی از برادران ایمانی به رشته تحریر کشیده و شامل چند «باب» است.
آغاز : حمدلله والصلوة و السلام على اشرف المرسلين محمد و آله الطيبين الطاهرين. اما بعد این مختصری است در احکام وضو و غسل و نماز که به خواهش پاره ای از برادران ایمانی ...... به رشته تحریر کشیده و آن مشتمل بر چند باب، باب اول در بیان وضو و متعلقات آن است و آنمشتمل است بر چند فصل
انجام: ایراد آن را در این مقام مناسب ندانستم، ذکر آن ها نمودم. هر که می خواهد رجوع کند به دلايل العباد که در آن جا مذکور است.
تهران؛ عبد العظيم؛ شماره نسخه: 712/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1242ق؛ افتادگی: وسط، 64گ (5پ۔ 68پ)، 20 سطر، اندازه : 21/5x16/5 سم [ف 1 -29]
احکام طهارت و نماز / فقه / فارسی
ahkām-e tahārat va namāz
رساله بسیار مختصری است در احکام وضو و غسل و تيمم و نماز و در هر کدام شرایط و اجزاء و موانع را بیان می کند، به قرینه رساله های بعدی مجموعه، باید از تألیفات میرزا محمد تقی نوری باشد.
تهران؛ عبد العظيم: شماره نسخه: 712/1
آغاز: در شرایط وضو است و آن چند چیز است ک اول اباحه آب دویم مطلق بودن سیم پاک بودن آب چهارم پاک بودن
ص: 220
مواضع وصو؛ انجام: دهم گریستن از برایامور دنیویه عمداً مطلقاً خواه به آواز باشد یا نه دون سهو. یازدهم خوردن و آشامیدن است عمداً و اما سهواً اگر ماهیت مفسد والا فلا، تم.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی 4گ (1پ -4پ)، 20 سطر، اندازه: 16/5 × 21/5سم [ف: 1- 29]
احکام ظهور ذوذؤابه / هيئت/ فارسی
ahkām-e zohūr-e zūzo'ābe
دائره (جدول) احکام و آثاری است که احكامیان برای طلوع ستاره ذودابه قائلند (این ستاره را احكامیان کید نیز نام داده اند).
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 6399/19
آغاز: حکماء ما تقدم گفته اند که که ذوذؤابه بر مثال سر آدمی باشد که از او چون گیسوهای آتش گرفنه بیرون می آید
بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی سفید آهاردار، جلد: تیماج مشکی، 70ص، قطع: خشتی، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 19- 519]
احكام عجراش (جدول) / هيئت
ahkām-e 'ojrāš (adval)
در معرفت آن که در هر ساعتی از ساعات روز در کدام طرف است. در شرح آن چنین آمده: «بدانکه این دائره است که حکمای هند عظیم معتبر دارند و در احکام چنان آورده اند که عجراش بمثل صورت اشتری است و بر و فرشته ...... در هر روز باز روزها دوری می کند و در هشت جهت عالم در ساعات مخصوصه سیر می کند».
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 6399/24
بی کا: تا: قرن 13 ؛ کاغذ: فرنگی سفید آهاردار، جلد: تیماج مشکی، 75ص، قطع: خشتی، اندازه: 14/5 ×19 سم [ف: 19 -518]
احكام العصاة من اهل الاسلام المرتكبين الكبائر / فقه / عربی
ḥkām-ul ‘uṣāt min ahl-il islām al-murtakibīn-al
kabā’ir
قلعی، محمد بن علی، - 630 قمری
qali, im oh amnm ad-e-bn-e ali ( - 1233)
مدعیان اسلام را به سه «قسم » تقسیم نموده و احکام فقهی کسانی که مرتکب گناهان کبیره می شوند بیان می کند. این کتاب به املاء مؤلف بر محمد بن يحيى نقل شده است.
آغاز: هذا كتاب فيه ذكر احكام العصاة من اهل الاسلام المرتكبين الكبائر العظام اعلم وفقك الله و ارشدك على الطاعة.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 1306/2
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه فیض الله افندی، استانبول 1172؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 652ق؛ 9 ص (350-358) [عکسی ف 4- 128]
احکام عصير العنب /فقه / عربی
ahkām-u șyr-il 'nab
تبریزی، جعفر بن احمد - 1262 قمری
tabrīzī, ja'far ebn-e ahmad (- 1846)
احکام آب انگور و خرما است که به دستور پدر مؤلف نوشته شده است، با این توضیح: «ان الأحكام المتعلقة بعصير العنب و الزبيب و التمر من الحل والحرمة و النجاسة لما كانت غير محررة في تب الأصحاب ولا مشكوفة عن وجوه خرايدها النقاب».
آغاز: الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله اجمعین. و بعد فيقول المفتقر إلى فيض ربه الصمد جعفر بن احمد اوتيا كتابهما بيمناهما ... فنقول اعلم ان الاصحاب اجمعوا على المياه المعتصرة من غير ثمرتي الكرم و النخل
[الذريعه 15: 276]
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :9196
آغاز: برابر، انجام: المسئلة التاسعة عشر. اعلم أن لتزبيب العنب کيفية خاصة .. فاذا نجس ماء القدر فينجس العناقيد التي یغمسونها فيه بعده ولكن حيث عرفت
تا مسئله نوزدهم، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، بلاغ مقابله دارد، در صفحه عنوان نسخه و تعداد ابيات کتاب 3488 بیت، جزوها 8 برگی، رکابه دار، اهدایی جعفر سلطان القرایی در آذر 1348ش؛ تملک: لطفعلی بن علی با مهر «عبده لطفعلی 1287»، (مربع)، مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرایی؛ کاغذ: فرنگی شکری آهار مهره، با ته نقش GOFFE و حرف A انگ، جلد: میشن مشکی ضربی با ترنج و سر نرنج و جداول ساده و گرهی، 73گ، 18سطر (7×14)، اندازه: 14/5 ×21سم [ف: 29/2 - 858]
احکام العقود / فقه / عربی
ahkamn -ul- u qud
وحید بهبهانی، محمد باقر بن محمد اکمل، 1118 - 1205 قمری
-vahīd-e behbahānī, mohammad bāqer ebn-e mohammad akmal (1707 - 1791)
در این رساله احكام فقهي عقود بحث و بررسی می شود.
[روضات الجنات 97/2 ؛ الذریعه 300/9 ]
تهران؛ ملی: شماره نسخه: 2324/1
آغاز: آغاز نسخه افتاده عالمها فان قلت فاي فائدة في هذا الأصل بعد تحقیق العموم، انجام: فيخلوا بخلو و لو اخذ ولا اعلم الان مانعا
ص: 221
منه ایضا و الله هو العالم.
قسمت عمده رساله در نسخه حاضر موجود نبوده و فقط بخش بسیار کوتاهی از پایان رساله که مباحث آن مربوط به بیع بوده موجود است، تذکر: انجام این رساله با رسالة «الأصل في المعاملات الفساد» منطبق اس کا: احمد بن ابراهیم، تا 1175 و 1176 ، جا: کربلا، افتادگی آغاز ؛ کاغذ: فرنگی، جلد تیماج یک لایه تریاکی روشن ضربی، 3گ (6- 8)، 22 سطر ( 14/5x7/5 )، اندازه:
13/5×20/5سم [ف: 12- 51]
« الأحكام العلائية في اعلام السماوية » اختيارات العلائية في الاختیارات السماوية
«احکام علی (علیه السّلام) و اقضيتها » قضاء أمير المؤمنين عليه السلام
احكام العمرة / فقه / عربی
ahkām-ul "umra
بحرانی، احمد بن صالح، ق13 قمری
bahrānī, ahmad ebn-e sāleh ( - 19c)
رساله ای استدلالی مختصر در احکام عمره و مسائل مربوط به آن است در یک «مقدمه» و چند «فصل». رساله در این نسخه ناتمام و عناوینی که دیده می شود چنین است: المقدمة: في وجوب العمرة في العمر مرة، الفصل الاول في مواقيت العمرة؛ الفصل الثاني: في الطواف.
آغاز: ولا حول ولا قوة الا بالله ... و بعد فهذه نبذة يسيرة في احكام العمرة كتبتها امتثالا لقوله تعالی.
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 2358/17
آغاز: برابر، انجام: و هو أوضح اشکالا و ضعفاً كما لا يخفى و الله العالم ..
خط: نسخ، كا: زرع بن محمد علی بن حسین بن زرع خطی بحرانی، بی تا، اقتادگی: انجام، جلد. تیماج قرمز، 69 گ (252پ- 330پ)، اندازه: 15/5 ×21
سم [ف: 6- 340]
احکام الغالب و المغلوب / علوم غریبه / عربی
ahkām-ul gālib wa-l maglub
رساله ای است در حساب غالب و مغلوب که در جنگ ها از آن بهره می بردند، در برخی فهارس موجود، ترجمه فارسی آن به ارسطو نسبت داده شده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 2/ 14682
آغاز: بسمله، روی من في اخبار السلف بصحة الأسانيد، ان کان اسکندر ذوالقرنین، سال عن طالبين الحكم أن يستخرج له نسخة مفيدا لقول صادقة الدليل في حساب الغالب و المغلوب؛ انجام: نسع و ثلاثة، تغلب التسع تسع و اثنین التسع تغلب الاثنين تسع واحد الواحد تغلب التسع و الله اعلم.
دارای افزودگی هایی در علوم غریبه، همراه جداول حروف و اعداد، بعد از انجام در چند برگ آمده است؛ خط: نستعلیق، کا: قوام الدین محمد بن شجاع الدین حسینی مشهدی، تا: 24 شوال 1056ق؛ مصحح، ترقيمه «و قد فرغ من تحريره على سبيل التعجيل في الاربعاء عشرين من شوال 1056 من نسخة عصر شیخ المحقق و صاحب علوم العربية، الشيخ فتح الله العرب» ؛ کاغذ: شرفی، جلد: میشن قرمز، 2گ (94ب-95ب)، 21 سطر ( 8×18/5)، اندازه 23x13سم [ف: 37- 180]
احکام غالب و مغلوب / علوم غریبه / عربی
ahkām-e qāleb va maqlūb
در احکام غالب و مغلوب است و در آن خواص و طبایعی به اعداد نسبت داده می شود. نگارنده متن نامعلوم است. این رساله شاید با کتاب اعداد و اوفاق پیوندی داشته باشد.
[الذريعه جلد 2، ص 233]
تهران؛ ملی شماره نسخه : 2051/4
خط: نستعلیق، کا: محمد صادق، تا: 1282ق؛ پس از آن حدیثی از رسول اكرم در دوستی علی (علیه السّلام) و ولایت ایشان آمده است، همچنین اشعاری از قاضی اسد کاشی (یاد شده در طبقات قرن 11 ص 43)، سعدی، خیام و ... سید کاظم رشتی آمده است و حکایات متفرقه در عقاید عوام، برگ 175 پ
تا 178پ نسخ می باشد و در پایان این صفحه علامات حروفي طلسم مانند آمده است، کاغذ: فرنگی، نخودی، جلد: تیماج مشکی، 33 ص (151 183)، 11 سطر [ف: 11- 194]
احکام الغالب و المغلوب (جدول) / علوم غریبه / فارسی
ahkām-ol-qāleb va-1-maqlūb (jadval)
عناوین عبارتند از: احوال المريض، جدول معرفة طلوع القمر، دائرة أحكام المريض بقول الحكماء، دائرة قوس و قزح، جدول مبين المحبة، دائرة احكام ساعات البست على قول الحكماء، دائره احکام ذوذنابة في البروج.
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه:5/ 90
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، 23 سطر، قطع: ربعي [ آستانه قم: 231]
احکام غره ماه محرم / هیئت / فارسی
ahkām-e qorre-ye māh-e moharram
رساله ای است در احکام غره ماه محرم و این که از وقوع آن در هر یک از ایام هفته می توان برای آن سال پیش بینی نمود.
ص: 222
مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 32/2
آغاز: این مختصری است از قول امام جعفر بن محمد صادق رضی الله عنهما؛ انجام: و پنبه و ابریشم گران شود و چهارپایان نیک باشند.
خط: نستعلیق، كا: درویش على بن درویش محمود، بی تا: جلد: تیماج قهوه ای با روکش قرمز پارچه ای، 3 گ (9پ -11ر)، 19 سطر، اندازه: 11×18 سم [مؤيد: 3- 573]
« احكام الفرائض » المواريث » الأرث
احکام فرد از مفرد
ahkām-e fard az mofrad
قم؛ فيضيه؛ شماره نسخه: 1813/3
آغاز: حکمای بابل گفته اند که حین ولادت تا چهار سال احكام سال ها تا 86؛
خط: نستعلیق، بی کا، تا 1076ق؛ 38ص ( 94- 131)، اندازه: 13×19 سم [ف: 3- 136]
احکام فرزند بوجود آوردن /متفرقه / فارسی
ahkām-e farzand be-vojūd āvar dan
تهران؛ ملک: شماره نسخه :15/ 3177
بی کا، بی تا، 4گ (98 پ- 101پ) [ف: 6 -260]
احکام فصد در روزهای ماه / طب / فارسی
ahkām-e fasd dar rūz-ha-ye māh
تهران: ماکت شماره نسخه: 3395/14
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6 -391]
احکام فصد و حجامت = منافع حجامت/ طب / فارسی
ahkām-e fasd va hejām at = manāfe'-e hejām at
؟ عماد الدین شیرازی، محمود بن مسعود، - 984 ؟ قمری
*emād-od-dīn-e šīrāzī, mahmūd ebn-e mas'ûd (- 1577)
تاريخ تأليف: 979ق
گفتاری است در 3 بخش جداگانه: فصد، حجامت و علق، هر یک با یک سر آغاز، سر بندهای «فصل» نیز دارد.
آغاز: در ذکر کلام تمام در فصد و کیفیت آن و ابحاث متعلق به آن، در تعریف فصد بدانکه گشودن رگ است خواه شراین
[پاریس 1161، 339 SF بلوشه 882/7 و 890/8 وحید47/ 1056 ، فهرست
نسخه های خطی فارسی 574، الطب الصيدليه ص 311، فهرستواره منزوی
5/ 3607]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 8246/7
آغاز: غایت توجیهی که آن جواب را می توان کرد ... بدانکه حجامت دو قسم است: اختیاری و اضطراری انجام: من انتظار لاجتماعة
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر، تا: سه شنبه 28 شوال 996ق، جا: دیلمان، افتادگی: آغاز؛ جدول زر و لاجورد، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج مشکی ضربی مقوایی، 8گ (87ر-94 پ)، 19سطر (15/5×11)، اندازه: 8/5×14 سم [ف: 17 -87]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:6/ 7565
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 2 ص (70-71)، 18 سطر (4/5× 13/5)، قطع: بغلی، اندازه: 8×18/5
سم [ف: 16 -630]
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:8/ 6536
آغاز: برابر؛ انجام: اقول الوجه الذي ذكره فيما سوى المبادرة اوجه على ما يحتی فان الدم يقل شيئا فشيئا فلابد من انتظار لاجتماعه
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مصحح، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج و سرترنج دار، 6گ (83ر-88پ )، اندازه: 12×21/5سم [ف: 20- 111]
احکام الفصول / هیئت / عربی
ahkām-ul fusül
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
maqrebi. yahyā ebn-e mohammad ( - 1287)
رساله ای در کیفیت تحویل سنين و سعد و نحس ایام و طالع حسن و قبيح است و بعد این که چه اعمالی در چه وقت نکوست و چه اعمالی در چه وقت بهتر ترک آن است. سپس به تفصیل از برج ها سخن می گوید و نحوه قرانات و مسائل دیگر مندرج در تقاويم قدیم را به تفصیل بیان می دارد.
تهران؛ ملی: شماره نسخه : 1518
آغاز: بسمله، قال مولينا العالم العلامة افضل المناخرين يحيى الملة والدین یحیی بن محمد، انجام: نصف النهار فتزيدها على ساعة نصف.
خط: نسخ، كا: محمد بن عبدالصمد، بی تا، کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 119 گ ، 16 سطر (9×14/5)، اندازه: 21/5x16سم [ف: 10 -13]
احکام فقه/ فقه / فارسی
ahkām-e feqhi
چند رساله ناشناس فارسی در مباحث گوناگون فقهی.
ص: 223
غیر همانند:
1. تهران: ملی، شماره نسخه: 15980
بی کا، تا: 1051ق؛ انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی، اندازه: 12/4×18/5
سم [رایانه ]
2. قم: مرعشی: شماره نسخه : 12023/2
آغاز فصل اول در نماز جمعه؛ نماز جمعه فرض است و در باب آن تأکید بسیار در کتاب و سنت واقع شده، انجام: اظهر آنست که شکش اعتبار ندارد خواه در اثنای نماز باشد و خواه بعد از نماز ..
رساله ای است فقهی در چند بخش، بخش نخست در احکام نماز جمعه، نماز عیدین، نماز آیات، نماز میت و نوافل و بخش دوم در احکام غسل، احکام زنان، احكام سهو و شک؛ خط: نسخ، كا: محمد کاظم فرزند حسنعلی، بابات (بیات)، تا: 1199ق، جا: مشهد مقدس، افتادگی: انجام؛ مصحح: از برگ 68 تا 71 اشعاری در مورد حضرت علی اکبر آماده است؛ کاغذ: فرنگی قدیم، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 29گ (40-68، 19 سطر (8×14)، اندازه 10/5×16/5
سم [ف: 30- 376]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 11297/1
آغاز: فصل اول در اموریکه واجب است وضو از برای آن و آن واجب و طواف واجب واجب است و شرط است در صحت هر یک؛ انجام: باب پنجم در لباس نماز کننده واجب و شرط است پوشانیدن عورت در نماز واجب با قدرت و شعور رساله ای متوسط در بیان احکام فرعی شرعی مطابق فقه امامیه است که به صورت فتوایی و در چند «باب» و «فصل»، نگاشته شده است؛ بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام؛ جلد. تیماج زرشکی، 47ص (1-47)، اندازه: 11×17 سم [ف: 33٫2 - 69]
4. قم: امام صادق شماره نسخه:133
آغاز: در احکام طهارت است اول از مطهرات آب است و آن پاک می کند هر شیء متنجس را بلکه عین نجس را هم پاک می کند
در احکام طهارت و صلاة و صوم، فنوایی و گویا یادداشت هایی است که خواسته اند رساله عملیه ای برای مقلدین بسازند؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا؛ بی تا؛ نسخه ها دسر و پیش نویس است؛ 51گ، مختلف السطر، اندازه: 9/5 × 14/5سم [ف:- 102]
همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه :2/ 298
آغاز : الحمد لله رب العالمين ...... اما بعد بدانکه این کتاب را امام محمد غزالی ساخته است از برای مبتدیان؛ انجام: موكل است بجهت عذاب دادن او نعوذ بالله من عذاب الله
احکام طهارت و نماز و روزه وزكاة و حج و بعضی از واجبات و محرمات شرعی دیگر به روشی بسیار مختصر، و کاتب گوید که از امام محمد غزالی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 24گ (44پ-67پ)، اندازه:10/5×17 سم [ف - 162]
5. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 879/1
رساله ای است در احکام، بدون خطبه و ناتمام، در آغاز به برخی مسائل اعتقادی اشاره می کند؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول، 17گ (1پ -17ر)، 17 سطر، اندازه:11/5×18سم [ف: 2- 136]
احکام فلكيه/ هيئت/ فارسی
ahkām-e falakīye
رساله ای ناشناخته در احکام نجومی و طالع بینی و اختبارات ایام. نامی که ذکر شد روی برگ اول نسخه حاضر نوشته شده ولی در پایان نسخه «ثمرة الشجرة» نامیده شده و گویا هر دو نام کتاب نیست. این عناوین در کتاب دیده می شود: احکام کواکب هفتگانه؛ باب در احکام اتصالات کواکب؛ باب در احکام قرانات سبعه؛ احکام احتراقات کواکب، باب قرانات کواکب سبعه با قمر؛ باب در اتصال کواکب بنظر تثلیث و تسديس و تربيع؛ باب در آثار علوی؛ باب در تغییر هوا بسبب قرب و بعد کواکب، باب در تغییر هوا بر وجه طبیعی؛ باب در احکام کسوف و خسوف.
آغاز : الحمدلله رب العالمين ... أما بعد بدانکه احکام کواکب هفت گانه که در وقت ولادت در خانه های یکدیگر باشند.
انجام: و اگر بنظر تحسين منحوس باشد تأثیر ایشان را در شر زیاده گرداند از طبیعت خود .
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 4131
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق کا: محمد نصیر بن همايون الوانشانی، تا: شنبه غره ذیحجه 1062ق، به درخواست محمد قاسما؛ مجدول به شنگرف، پس از کتاب برگ هایی در موضوعات مربوط به آن افزوده شده است؛ جلد. تیماج قرمز، 63گ، 14 سطر، اندازه: 12/5 × 19/5سم [ف: 11- 151]
« الأحكام في اصول الأحكام » إحكام الأحكام في اصول الأحكام
الأحكام في الحلال و الحرام / فقه / عربی
al-ahkām fi-1 halal wa-1 harām
رسی یمنی، یحیی بن حسین، - 298 قمری
rasī yamanī, yahyā ebn-e hoseyn (-911)
کتابی است در فقد زیدیه به ترتیب کتب فقه در دو جزء با عناوین «باب- باب» که «الهادي إلى الحق يحیی بن الحسين» از ائمه بزرگ زیدیه آن را تصنیف نموده، اما چون از نظر تبويب و تنظیم مطالب احتیاج به تجدید نظر داشته، «ابو الحسن علی بن حسن بن احمد بن ابی حریصه» آن را مجدداً مرتب و منظم
ص: 224
نموده است. بروکلمان، و سزگین، کتاب را تحت عنوان «جامع الأحكام في الحلال و الحرام» ثبت کرده اند.
[تاريخ التراث العربي 301/2 ؛ بروکلمان، ذیل 16/1 و 315]
قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 812 عکسی
آغاز: قال أبو الحسن علی بن الحسن بن احمد بن ابی حریصه .. هذا كتاب الاحکام الذي صنفه و الفه الامام الهادي الحق، انجام: قال یحیی بن الحسين ... و انما اخرنا ذكر ما ذكرنا من فضل ال محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) لختم بذكرهم الكتاب كما ابتداءناه بهم لان الله سبحانه بهم ابتدا اظهار الحق و الهدی و بهم يختم الله سبحانه الحيوة الدنيا، تم الكتاب ....
نسخه اصل: عبد الكريم بن أحمد العنسی - ساکن جبل برط شمالی صنعاء. مشتمل است بر جزء اول و دوم، که کتاب با آن به پایان رسیده، گرچه سزگین نوشته است: «و لكنه لم يكمل الكتاب»، و شاید منشأ این بوده که از وجود این نسخه اطلاع نیافته است، خط: نسخ، بی کا، تا: شعبان 1062ق؛ مصحح، نشانه بلاغ دارد، قبل از کتاب و بعد از آن فوائدی مشتمل بر نظم و نثر در چند برگ آمده است؛ تملك: عبد الكريم بن احمد بن محمد بن يوسف العنسی به تاریخ ربیع الثانی 1400ق؛ 241گ، مختلف السطر [عکسی ف: 2 -288]
الأحكام في فصول الأحكام لتحاويل السنين و الايام = احکام طالع السنين و الايام / هیئت / عربی
fi fuşul-il ahkām li-tahāwīl-is sinīn wa-1 al-ahkām ayyām = ahkām-u tali'-is sinīn wa-l ayyām
این حشیش، سليمان بن حمزة، ق 10 قمری
ebn-e hašīš, soleymān ebn-e hamze ( - 16c)
کتابی مفصل است در اخترشناسی دارای یک «مقدمه» و چندین «فصل»: مقدمه در اصول ئه گانه مربوط به نجوم، فصل 1، دلالات زحل اذا كان صالح الحال، 2. ممازجة الكواكب، 3. حلوال زحل في البروج 4، ذکر حلول المشتري في البروج الاثنا عشر؛ ... فصل الآخر: في ذكر اختیارات الحمل بحسب حلول القمر في البروج الاثنا عشر.
قم؛ مرعشی شماره نسخه:7/ 12926
آغاز و سمیتها ... وراعيت فيه مذهب الحکما حاکیا ما قالوه و إن كان اعتقادی خلاف ما نقلوه و كان ذلك من الاجتهاد على تحصيل الأوقات و تعبیر احوال الاوقات و عصر على الاحرار؛ انجام: فقلنا البيت التاسع هو بين الأسفار و الحركة الكبرار و الزهرة دليل النساء فحكمنا أن الضمير عن امرأة مسافرة او طالب حركة
کبرا و عليهذا فقس حکم، حكم البيوت الاثنتي عشرة، تم.
خط: نسخ، كا: احمد میقاتی، تا 9 صفر 1132ق، مصحح، محشی، مجدول به قرمز، یک برگ افزودگی شامل جدول اتصالات کواکب به پایان نسحه الصاق گردیده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای ضربی مجدول با ترنج گل و بوته، 117گ (93پ-209پ)، ابعاد متن 17/5x10 ، اندازه: 15/5 ×21٫5
سم [في: 32- 796]
احکام في مسائل الحلال و الحرام / فقه / عربی
ahkām-un fī masā'il-il-halal wa-I-harām
تهران؛ ملی شماره نسخه: 19161
كا: عبد الكريم بوشهری، تا: 1263ق، انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه 19×28٫5 سم [رایانه ]
«احکام قاضی » قضا
احکام قرآن اعظم / هيئت/ فارسی
ahkām-e qor'an-e a'zam
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 12033/4
آغاز: بسمله احکام قرآن اعظم اثر این فرآن آنست که طوفانی در عالم پیدا شود، انجام: و حذر باید نمود از بودن فمر در برج ناری و خالى السير و ناظر به مريح و الله اعلم
خط: نسخ خفی، بی کا، بی تا، ضمیمه نسخه ش 12023، یک صفحه در استخراج اسم طالب و مطلوب فالنامه در سه صفحه یک صفحه در بیان شکیات در نمازهای چهار رکعتی از حاجی سید محمد باقر رشتی پنج برگ در قرعه منظوم به نام هر یک از پرندگان و یک برگ در بیان طوایف مسوخات دیده می شود؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، 17 سطر (10×16)، قطع: وزیری کوچک، اندازه: 15× 21سم [رایانه ]
احکام قران / هيئت / فارسی
ahkām-e qor'ān
تهران؛ ملی شماره نسخه: 18637
بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 8گ، اندازه: 17/9 ×22 سم (رایانه)
احکام قرانات /هيئت / فارسی
ahkām -e qerānāt
نیشابوری، ایرانشاه بن علی، ق6 قمری
neyšābūrī, īrān-šāh ebn-e 'ali ( - 12c)
اهدا به: برای فرمانروای قهستان و خواف و سنجان
احکام قرانات کواکب را در سه «قسم» به طریق استادان چون محمد عبد الجليل سجزی و ابو معشر بلخی و کوشیار تألیف
ص: 225
کرده است. بخش بندی آن بدین ترتیب است: قسم اول در مقدمات احکام قرانات، در شش باب: 1. شرح حرکات و قرانات کواکب سه گانه علوی، 2. شرح ادوار کلی و اقسام آن، 3. شرح تسيرات کلی و کیفیت آن، 4. شرح انتهاءات کلی و کیفیت آن، 5 شرح واردات کلی و کیفیت آن، 6. شرح احکام قرانات و اصول استنباط آن، قسم دوم در شرح محاسبات و استخراج اعمالی
که بدان احتیاج بود، در شش باب: 1. ذکر استخراج و اعمال قرائات و طوالع و دلایل آن، 2، ذکر استخراج و اعمال و ادوار کلی و دور عظمی کبری و وسطی و صغری، 4. ذکر استخراج و اعمال انتهاءات کلی و انتهاء اعظم و اکبر و اوسط و اصغر، 5. ذکر استخراج و اعمال في دارات کلی و دار اعظم و اکبر و اوسط و اصغر، 6. ذکر جدول عملی چند که بدان احتیاج بود، قسم سوم ذکر طوالع مبادی و قرانات و دلایل آن و احكام مبادی ملت و دولتها و انقلاب کارها و ظهور حوادث و خروج متغلبان، در سه باب: 1، ذکر طوالع مبادی و دلایل بر ولادت مبعث پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و احکام برخی از آن از سخن حکماء 2. طوالع مبادی و دلایلی بر خروج چنگیز و ظهور دولت او، 3. طوالع و دلایل قرانات و مبادی بر احوال عالم در سال های مستقبل.
آغاز: سپاس و شکر پروردگاری را که عقول عقلاء عالم از ادراک کنه کمال ذات او قاصر است و بیان فصحاء بنی آدم از تقرير صفات او عاجز
[فهرستواره منزوی 4/ 3013]
1. تهران: مینوی: شماره نسخه: 7/1
آغاز: برابر، انجام: جدول است.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، نان قرن 11 و 12، رقم و جدول و عنوان شنگرف، 194ص (2- 195)، قطع: ربعی [نشریه: 6 -672]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه: 1/ 2797
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 7- 394]
2. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3285
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1165ق، استكتاب مصطفى بن احمد مدرس زاده؛ تملك: هاشم منجم باشی در 1331، کاغذ. فستقی، جلد میشن قهوه ای سیر، 128گ، 19 سطر، اندازه : 13/6×20/4سم [ف: 2- 12]
احکام قرانات / هیئت / فارسی
ahkām-e qerānāt
منجم مشهدی، هاشم، ق 13 قمری
monajjem-e mašhadī, hašem ( - 19c)
رساله مختصری است در احکام قرانات و برخی پیشگویی های مؤلف که بنای آن را سال 1257 و تاریخ ولادت خود قرار داده و رویدادهای 240 سال پس از این تاریخ را متذکر شده در آغاز مباحثی کلی در شناخت علم نجوم و اولیات آن آورده است.
آغاز صورت وقایع و حوادثاتی که در زمان حیات مؤلف روی داده و خود مؤلف مشاهده و مطابقه با صور سماوی نموده.
انجام: و اگر در وسط باشد میانه اثر است و در آخر ضعيف الأثر و کم مدت می باشد.
قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 2/ 4321
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ مصحح؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، رو افتاده، 31 گ (119پ-149پ)، اندازه: 15×26 سم [محدث ارموی مخ: 1- 74]
احکام قرانات = احکام حوادث عالم / هیئت / فارسی
ahkām-e qerānāt = ahkām-e havādes-e ‘ālam
یزدی، ابوالقاسم بن احمد، ق 13 قمری
yazdı, ab-ol-qās em ebn-e ahmad ( - 19c)
تاريخ تأليف: 1241ق
گزیده ای از نظرات دانشمندان این فن است که در دو «مقاله» و هر مقاله در چند مطلب» و «فصل» و «مقام» تنظیم شده است: مقاله اول، حاوی سه مطلب: 1. ادوار و انتهاء ات و فرادات، 2. قرانات، 3. كسوفات و خسوفات حاوی دوازده مقام، مقاله دوم، در استدلال بر حدوث حوادث از ادله جزئیه که در ضمن «مطالب» و «مسالک» و «اصول» مباحثی درباره حوادث هوا و زمین و تفصيل بيوت كواكب و امراض و مرگ ها و جنگ ها و فتنه ها و شناختن مزاج ، طريق حکم می آید.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد این مختصریست در احکام حوادث عالم معنی از احکام بدانکه مدار احکام بر دو نوع است از دلائل ..
انجام: آدمی باشد بر خورند در اصلاح آن کوتاهی و مساهله را جایز ندانند انه نعم الموفق و المعين
[فهرستواره منزوی 4/ 2774 و 3013/4 ]
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2443/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا 1241ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی یک لایی، 375ص (1-375)، 18 سطر (8/5×14 )، اندازه: 15×29سم [ف: 5- 573]
2، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12269/11
آغاز: برابر، انجام: در غالب احتياج بآنها واقع می شود و بعضی مسائل نادر الوقوع می باشد که تفصیل آنها لاین بحال این مختصر نمی باشد
ص: 226
نام مؤلف به فرینه آغاز نسحه تعیین شد؛ خط: نسخ خوش، کا: ابو القاسم بن احمد یزدی، تا 1241ق، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: ساغری ضربی زرکوب، 21 سطر، اندازه :17×25/52سم [ف: 10- 236]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6323/4
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز و انجام نسخه تعیین شده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1275ق، جا: قصبه محلات؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج فرمر، 266 ص (442-707)، 21 سطر، قطع: رحلی، اندازه:17/5×27 سم [ف: 19 - 326]
احکام قرانات / هیئت / فارسی
ahkām-e qerānāt
غیر همانند:
1. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1810/3
آغاز قرن زحل و مشتری در دوازده بروج قران. ..؛
به نثر کهن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10، 28گ، 17 سطر، اندازه: 13×17سم (ف 3- 136]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 302/9
آغاز: بسمله. فصل اول در احکام قرانات کواکب باز حل. قران مشتری باز حل در مثلثه آتشی دلیل کند بر خروج کسانی که در دین و مذهب و شریعی سخن گویند، انجام: و نوشتن خانمها و تمسكها بتزویر.
این رساله در 12 فصل است و از قران های ستارگان در آن گفتگو می شود؛ خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم بن محمد حسین حسینی محلاتی، تا: جمادی الثانی 111 اق؛ در گ 147پ-148ر جدول اختلاح اندام ها است از روی بودن ماه در برج ها به سیاه و شنگرف؛ 9گ (138-146) [ف: 4- 886 ]
3. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 9978
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 26)
احكام القرانات / هيئت / عربی
ahkām-ul qirānāt
در این گفتار از احکام قرائات گفتگو می شود.
آغاز: احكام القرانات. قران زحل للمشتري يحدث العدل في الناس.
تهران دانشگاه شماره نسخه: 950/9
آغاز: برابر، انچام: و متى كان رب وسط السماء في وتد على نظر سعد من ... دل على (كم دارد)
خط: شکسته نستعلیق، کا: دریاباری، بی تا: 8گ (161پ۔ 168پ) [ف: 4- 821]
احكام القرانات / هيئت / فارسی
ahkām-ul qirānāt
باب از قسم اول در اصول احکام قرانات و استنباط دلايل آن.
تهران؛ مهدوی: شماره نسخه:10/ 306
بی کا، تا: قرن 11 [نشريه: 2- 110]
احکام قرانات الكواكب /هيئت / عربی
ahkām-u qirānāt-il-kawākib
تبریز؛ ثقة الاسلام شماره نسخه: 26/2
بی کا، بی تا [ نشربه: 4 - 327]
احکام قرانات کواکب / هیئت/ فارسی
ahkām-e qerānāt-e kavākeb
در 2 «باب» : 1. در قرانات کواکب هفتگانه در بروج، در چند «فصل»، فصل در قرانات واقع در حمل، فصل در قرائات واقع در ثور ... فصل در قرانات واقع در حوت؛ باب 2. در انظار كواكب، در چند فصل: فصل در انظار كواكب با زحل، ... فصل در انظار کواکب با زهره. سپس احتراقات کواکب که گویا رساله ای جداست.
آغاز: بسمله، أما بعد، این مختصری است در احکام قرانات کواکب و انظار دیگر. مشتمل بود بر دو باب: باب اول در قرانات کواکب
انجام: در افادت تأثیری مشاكل تأثیر کوکب. تمت الرساله
[فهرستواره منزوی 4013/4 ]
همانند:
1.تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه :131/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسته، کا: محمد حسین بن محمد یوسف طالقانی، تا: 1057ق؛ آغاز رساله ضميمة: «احتراقات الكواكب في البروج، فصل، في احتراقه في الحمل ...»، انجام این رسالہ: ...» از پیش فروشد درجه ها... تمت.» (برگ 146ر - 157ر): 14گ (133پ-146ر) [ف 1- 9]
2. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3223/1
آغاز: برابر انجام: از پیش فروشدن درجه های دیگر، و الله اعلم و ... و المآب خط: نسخ، بی کا، تا 1110ق؛ كاغذ: پسته ای، جلد: میشن لایی تریاکی، 15 سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 6- 308]
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :22995
آغاز: برابر؛ انجام: و جنوبی فرو رود از پیش فرو شدن درجها۔
خط: نسخ، بی کا، بی تا: صميمه نسحه ش 22993، وافق: حاج
ص: 227
سید عبد الباقی آیت اللهی شیراری، تاریخ وقف : اسفند 1374؛ کاغذ: آهاری نخودی، 28گ، 17 سطر، اندازه: 9/3×17/5 سم ف: 18 -6]
احكام القرانات و تحویل سني العالم = اسرار الفلك / هیئت عربی
= asrār-ul ahkām-ul qirānāt wa tahwil-i sini-i 'alam falak
باز یارانی، احمد بن محمد، - 245 ؟ قمری
bāzyārānī, ahmad ebn-e mohammad ( - 860)
در احکام کلی نجوم مختصر و مشتمل بر هشت «مقاله» و هر مقاله دارای
«فصول» (مجموعاً شصت و سه فصل): 1. کيفية النظر من جهة القرانات؛ 2. معرفة مواليد الأنبيا و المتغلبين؛ 3. دلالات اتصالات الكواكب؛ 4. معرفة دلالات البروج، ؛5. کيفية خاصية دلالات الكواكب؛ 6. معرفة الأحداث السفلية عن تاثیرات الأشخاص العلوية؛ 7. دلالات برج الأنتها و اخذ طوالع التحويلات السنوية؛ 8. دلالات الأشخاص العلوية على الأحداث السفلية.
آغاز : بسمله، و به نستعين، كتاب في جمل من دلالات الأشخاص العالية على الأحداث الكاينة في عالم الكون و الفساد ... وهي ثمان مقالات و ثلثة و ستون فصلا
انجام: و اذ قد اتينا على ما اردنا وصفه فلنكمل الفصل الثاني من المقالة الثامنة و المقالة الثامنة فهي آخر الكتاب بعون الله و تأییده.
[الفلك و التنجيم ص 188؛ معجم المؤلفين 228/10 ]
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6451/5
خط: نسخ، بی کا، تا: 823ق، مصحح، در 16 برگ پایانی یادداشت های پراکنده ای در نجوم و زایجه ولادت پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و مطالبی از شرح بیست باب جنابذی آمده است؛ تملک محمد تقی به سال 1200: جلد: مقوایی ابر و باد عطف تیماج قهوه ای، 17گ (81پ-97ر)، اندازه: 13×18سم (ف 20- 31]
2. تهران: ملک، شماره نسخه: 3106
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ،بی کا، تا: 3 جمادی الثانی 846ق، جا: سبزوار؛ جدول به شنگرف، بها دو هزار و سیصد دینار؛ تملك: محمد مؤمن عاملی و کمال بن نور طبیب؛ کاغد: دولت آبادی، جلد میشن قهوه ای ضربی، 134گ، 15 سطر، اندازه:
12/8×16/3سم [ف: 1- 17]
3، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 9119
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ روی برگ اول چنا یادداشت و تملک به تاریخ های 1129-1289 دیده می شود؛ جلد : مقوایی عطف پارچه سفید، 71گ، 20 سطر، اندازه: 18×12/5سم [ف: 23 - 259]
4. تهران؛ مهدوی، شماره نسخه: 306/5
آغاز: برابر، انجام: كان ذلك أقوي للامالد و اصل في لمشية اليه و توفيقه.
خط: نسخ پخته، بی کا، تا: غره صفر 1087ق، 61گ (گ 47 - 107) [نشریه: 2 -109]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه:4/ 358-عکسی
اصل نسحه: همان نسخه بالا [ عکسی ق: 2- 214]
5. تهران: ملی؛ شماره نسخه:1147
آغاز: برابر، انجام: و تسيء أحوالهم وينال أهل الشام خیر و خصب.
خط :نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ افتادگی انجام؛ کاغذ: فرنگی عنابی، جلد: تیماج عنابی مقوایی، 107گ، 25 سطر (10×17)، اندازه 17×24سم [ف: 9 -138]
6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6415/1
خط نسخ، کا: عبد الكريم بن محمد حسینی طبسی کیلکی، بی تا؛ مصحح، تملک: محمد سعید، جلد. تیماج سبز، 85گ (1ب۔ 85ر)، 25 سطر، اندازه:
24/5x13سم [ف: 20- 11]
احکام قران اعظم /هيئت / فارسی
ahkām-e qerān-e a zam
آغاز: بسمله، احکام قران اعظم اثر این قرآن آنست که طوفانی در عالم پیداشود
انجام و حذر باید نمود از بودن قمر در برج نارى وخالى السير و ناظر بمريخ والله اعلم
[فهرستواره منزوی 3014/4 ]
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 12033/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1237ق؛ یک صفحه در استخراج اسم طالب و مطلوب، فال نامه منظوم در سه صفحه، یک صفحه در بیان شکیان در نمازهای چهار رکعنی از حاجی سید محمد باقر رشتی، پنج ورق در قرعه منظوم به نام هر یک از پرندگان و یک ورق در بیان طوایف مسوخات ضمیمه است؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج یک لا، اندازه 15× 21سم [ف: 10 -193]
احکام قرائت / فقه / فارسی
ahkām -e qerā'at
رشتی، باقر
raštī, bāqer
در بیان احکام فقهی که بر قرائت صحیح یا نادرست کلمات مترتب است، برگرفته از رساله عملیه مؤلف که ظاهراً مراد حجة الاسلام شفتی است.
ص: 228
اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 2/ 509
آغاز: بدانکه هرگاه کسی اخلال نماید به قرائت یا سوره عامدا در نماز، نماز او باطل است قطعا؛ انجام: مثل رب العالمین به نصب یا رفع حکم به عدم جواز اگر چه خالی از اشکال نیست لیکن اجتناب اقرب به سبیل نجاتست.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره محرم 1252ق، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 5 گ (12ر -26پ)، اندازه: 17/5x11/5 سم [ف: 2- 371]
احکام قرن نخستین سال های 1213-1283 /هیئت/ فارسی
ahkām-e qarn-e naxostīn-e sāl-ha-ye 1213-1283
اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234 - 1298 قمری
e‘tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-‘alī (1819 -1881
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 87/ 615
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 1ص (268) [ف: 9- 198]
احكام قصاص / فقه / فارسی
ahkām-e qesās
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4384/2
آغاز: رب يسر ولاتعسر، فصل در بیان احکام قصاص و در این دو باب چنا، فصل است. فصل اول قصاص است، انجام: و مصالحه کردن در مثل این صورت و عفو کردن و ابراء نمودن حق متحمل بلکه مقطوع نیز نیکو است. و الله العالم ...
خط: نستعلیق، كا: جمال الدین محمد موسوی، تا: 1263ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج قهوه ای مقوایی مجدول میان جداول بوته های ریسه ای، 9گ (120پ-128)، 21 سطر (8/5×18)، اندازه: 25/3x17سم [ف: 18- 362]
احكام القضا/ فقه / عربی
ahkām-ul qada
قزوینی، علی اکبر بن محمد باقر، ق13 قمری
qazvīnī, 'alī akbar-e-bn-e mohammad bāqer ( - 19c)
رساله ای است در بیان احکام قضا.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1783/17
بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی ، جلد: مقوایی میشن مشکی، 12ص (187 – 198)، 17 سطر، اندازه: 19/5 × 23/5سم [ف: 10- 368]
احکام قلیان / فقه / فارسی
ahkām-e qelyān
مؤلف در این رساله اشاره به زیان های وارده از سوی تنباکو اشاره کرده است در سه «باب» که نسخه ما از باب دوم در مورد کشیدن قلیان شروع می شود؛ باب سوم در ترک غليان.
ساری؛ عمومی ساری؛ شماره نسخه: 147/2
آغاز: مبحث دوم در ذکر اوهامی که در همگان تمسک به آن نمودند، انجام: بر مدعی غایت ظهور دارد چنان چه داستن هذه الهى الأدلة التي تدل على جواز هذه الفعل و عدم كونه مبطل الصوم. و السلام.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فستقی و نباتی رنگ، جلد: مقوا با روکش کاغذ ابری عطف تيماج، ابعاد متن : 7×12، اندازه:
17/5x10/5 سم [ف: 115]
احكام القمر ... /هیئت / فارسی
ahkām-ol-qamar..
تهران: ملک شماره نسخه:2223/4
آغاز: باب احکام القمر في المنازل الثمانية و العشرون وقت الاجتماع و الاستقبال چنین گوید جنته الهند که ایزد تعالی جل جلاله چون منازل قمر بیافرید
خط: نسخ، بی کا، تا: 1110ق [ف: 6- 308]
«احکام قمر در بروج » احکام منازل و بروجات
احکام کافی و مجموعه مسائل / فقه / عربی
ahkām-e kāfi va majmū e-ye masā'el
بحرانی، علی، - 1901 میلادی
bahrānī, 'alī ( - 1901)
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 10114/2
خط: نسخ، كا: على بن عباس بحرانی، تا 1270ق؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی ضخیم، قطع: وزیری [میراث شهاب: س8 ش 2- 20]
احکام الكتف / علوم غریبه / عربی
ahkām-ul kitf
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 4484
خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 26]
«احکام کثير الشك » ، بغية الراغبين
احکام کسوف / هیئت / فارسی
ص: 229
ahkām-e kosūf
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 6360
احکام گرفتن آفتاب در ماه های دوازده گانه. ظاهراً این قسمت فصلی است از کتایی و کاتب آن را استخراج کرده، خط: نسخ، کا: محمد رضا پسر محمد باقر خراسانی، تا 1223ق، کاغذ: فرنگی سفید برگ دار آهار مهره، جلد. تیماج قرمز ضربی، 4ص ( 454-451 )، 19 سطر، قطع: خشتی، اندازه : 14/5×21 سم [ف: 19 - 407]
احکام کسوف = تأثیر کسوف / هيئت/ فارسی
ahkām-e kosūf = ta'sīr-e kosūf
آغاز: مطلوب در کسوفات هفت چیز است مکان وقوع تأثير، مقدار زمان تأثير وقت معظم تأثير، فاعل ...
انجام: در مقابله آفتاب دليل بر نقصان تأثیر کند.
همانند:
1.تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 2452/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا، قرن 9: کاغذ: سمرقندی شکری، جلد: پارچه چیت گل جقه ای که بر ورقی از مشمع کشیده شده، 1ص (89)، سطور چلیپا، قطع خشتی، اندازه: 16×23سم [ف: 10- 1321]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2925/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا قرن 13 کاغذ: اصفهانی شکری سیر، جلد: پارچه سفید گل و بوته دار، 2ص (88-89)، 14 و 18 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 10- 328]
احکام کسوف و خسوف / هیئت / فارسی
ahkām-e kosūf va xosūf
غير همانند:
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6083/4
آغاز: بسمله در باب کتاب احکام کسوف و خسوف اگر در ماه محرم آفتاب بگیرد دلیل کند که در آن سال، انجام: و ارزانی نرخها باشد و العلم عند الله على كل حال.
بخشی از کتابی است و در این بخش (باب) احکام کسوف در تمام ماه های یکسال قمری از محرم تا ذیحجه یاد شده، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9، کاغذ: سمرقندی برگ های تازه فرنگی ضخیم، جلد: تیماج مشکی یک لا، 22 سطر، قطع: خشتی کوچک، اندازه: 13×17/5سم [ف: 19- 68]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2453/10
فن سوم کتابی است و پراکنده های عربی و فارسی؛ کا: رسم مازندرانی، تا سه شنبه 24 شوال 965ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 72ص (192-263)، 25 سطر (14×19)، اندازه: 18×25سم [ف: 9 - 1183]
3. تهران: ملک شماره نسخه : 3395/8
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 391]
4، تهران؛ ملک، شماره نسخه : 3223/4
بابی در این بحث؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1110ق [ف: 6- 308]
احکام کلی نجوم/ هیئت / فارسی
ahkām-e kollī-y e nojūm
احکام طالع سال عالم از زوج اثنا عشر.
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 11/ 236
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج زرد مقوایی، 3ص (186-188)، 29 سطر (15×23)، انداره 23×30سم [سنا ف: 1- 118]
احکام الكواكب = احکام صور البروج (الف) / اختربینی/ عربی
ahkām-ul kawākib = ahkām-u Şuwar-il burūj
شامل هشتاد و چهار «فصل» است درباره بودن هر یک از سبعه سیاره در پیوت دوازده گانه و احکام آن: 1. في كون القمر في صور الحمل؛ ... 10. في كون القمر في وجوه الجدي؛ ... 20. في كون الشمس في وجوه العقرب؛ ... 30. في
كون الزحل في وجوه السنبلة؛ ... 40. في كون المشتري في وجوه السرطان؛ ... 50. في كون المريخ في وجوه الثور؛ ... 60. في كون المريخ في وجوه الحوت؛ ... 70. في كون الزهرة في وجوه الجدی؛ ... 84.في كون العطارد في وجوه الحوت.
همانند:
1.مشهد، رضوی؛ شماره نسخه: 5504/1
آغاز: هذه رسالة في احكام الكواكب في كونها في صورة البروج الى ابوابها و هي مشتملة على فصول، انجام: نمام على كبره وجع الرأس، هذا آخر هذه الرساله
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ پشت برگ اول نسخه به تاریخ 1172 هجری نوشته شده است: «رساله در احکام که حل رموزات از مدخل کبیر ابومعشر نموده»؛ کاغذ: سفید آهار مهره، جلد: پارچه ای، 112ص (2-113)، 14 سطر (
7/5×12/7)، اندازه: 12/5 ×19 سم [ف: 8- 334]
2، تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 114/4
آغاز: بسمله. هذه رسالة في أحكام الكواكب في كونها في صور البروج المنسوبة إلى ابوابها وهي مشتملة على فصول. الفصل الأول؛ انجام: وجع الرأس هذا امره ... و الحمد لله و الصلاة على
ص: 230
رسوله ..
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1084ق، 39گ (111پ-149ر) [ف: 1- 10]
احکام کواکب /هیئت / فارسی
ahkām-e kavākeb
غیر همانند:
1، قم: مرعشی شماره نسخه بدون شماره/10
خط: نستعلیق، بی کا، تا: نیمه نخست قرن 13، قطع جیبی (میرات شهاب: س7ش 1-2- 31]
2. مشهد، الهيات، شماره نسخه : 574/32
احکام کواکب سبعه در بیوت اثنی عشر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج عنابی، 9 گ ، 21 سطر (10/5 ×21/5 )، اندازه : 14/5×25
سم [ف: 1- 523]
3. تهران: لغت نامه دهخدا: شماره نسخه : 55/2
بی کا، بی تا [نشريه: 3 -3]
4. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 25841
آغاز: بسمله، الزحل به افراط سرد و خشک و نحس اکبر است؛ انجام: مال گمشده قدری به دست خواهد آمد. .. سنه 1296
خط: نستعلیق شکسته، کا: بهرام، تا: 1296ق، اشکال به شنگرف؛ کاغذ: نخودی، جلد تیماج، 14 سطر (6×13)، قطع: خشتی اندازه: 10/5 ×16/5
سم [رایانه ]
احکام کواکب (قطعات رمزی)/ هیئت / فارسی
ahkām-e kavākeb (qata'āt ramzī)
تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8/ 1139- طباطبائی
احکام شرف، فرج کواکب و فتح الباب و طلوع بروج. در این نسخه قرائت رمزها به وسیله اعراب گذاری آسان شده است؛ بی کا :بی تا: 2گ (86-87) [ف: 23 -612]
احکام کواکب (مختصر) / هيئت/ فارسی
ahkām-e kavākeb (mx.)
مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ از شماره نسخه: 1139
آغاز : آفریدگاری که افلاک و دایر نجوم سوایر ببافرید و شکر و سپاس، انجام: و فکر و اندیشه های باطل کند و بروی حسد برند .. اکثر مردم مفسد و با اصل باشند
مختصری است در معرفت احكام اتصالات کواکب با یکدیگر و آنچه از آنها استنباط می شود، خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1215ق؛ مهر: «عبده الراجی محمد باقر 1287 » (مربع)، جلد: تیماج مشکی، 39گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [مؤيد: 3- 124]
احکام کواکب و بروج (منظومه در ) / هيئت، شعر/ فارسی
ahkām-e kavākeb va borūj (manzūme dar)
منظومه ای است در بیان طبايع كواكب، نحس وسعد بودن کواکب، شرف کواکب، بروج مذکر و مونث، بروج منقلب، بروج شرقيه وغربيه و شمالیه و جنوبیه، طالع بینی کارها در برج های مختلف و همچنین طالع بینی کارهای متفاوت در مقارنه قمر با کواکب دیگر به نثر به آن افزوده شده است
تهران؛ ملی شماره نسخه : 15834
آغاز: برجها را تو بر طبایع دان رنج نادان همیشه ضایع دان؛ انجام: مقابله قمر با مریخ بد است نظرات را تمام نوشته
خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع حسینی، تا 24رجب 1266ق؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج عنابی یک لا مجدول، 3گ ( 71پ- 73 )، 16 سطر (16/5x7/5
)، اندازه : 14×22/2 سم [رایانه]
احکام گرفتگی آفتاب و ماهتاب / هیئت / فارسی
تهران؛ مجلس: شماره نسخه:44/ 16009
خط: نستعلیق، بی کا، تا: س 16 محرم 1190ق؛ مجدول محرر به زر و مشکی، رکابه دار، جلد: تیماج قهوه ای بادامک در وسط با عبارت صلوات و بادامک
کوچک با نقش «یا رزاق»، 6ص ( 347-342 )، 15 سطر، اندازه: 18/5x10سم [ف: 44- 195)
احکام ماء البئر /فقه / عربی
ahkām-u mā’-il-bi'r
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseyní meybodi, ali ebn-e mohammadali ( - 1896)
در معنی «بئر» و این که چاه چیست، با احکام فقهی متعلق به آن و این که آیا آب چاه نجس می شود یا نه و اگر نجس شود چگونه می توان پاک کرد، با نقل گفته های بعضی فقها و رد و ایراد در آنها. نسخه حاضر ناتمام و فقط بخشی از مقدمات و مسائل موضوع می باشد و گویا بیش از این نگارش نیافته است. آغاز: الحمدلله الذي سهل لنا طرق الوصول الى الطهارة فأزال عنا الخبائث النفسية و جعلنا من الواردين حياضه و بیاره
مشهد؛ میبدی شماره نسخه : 14/8
آغاز: برابر
بی کا، بی تا، جلد: تیماج سیز، اندازه: 21×35/5 سم [ف: 1- 43]
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 14/8 مشهد
همان نسخه بالا [ف: 154]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه :8/ 2135
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ احتمالاً در عصر مؤلف نگاشته شده؛
ص: 231
30ص (566-595) [ عکسی ف: 6 -173]
احکام ماه محرم / پیشگویی / فارسی
ahkām-e māh-e moharram
در باره آثار احکام نجومی نخستین روز محرم است از روزهای هفته.
تهران علوم پزشکی شماره نسخه: 254/3
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و الله اجمعین. اما بعد این مختصریست در احکام محرمات، اما چون روز یکشنبه اول ماه محرم باشد فراخی و نعم باشد، انجام: که قبل ازین هیچ احدی را وقوع و طلوعی با این علم محقق تبرک نشانه با شاه و السلام علی من اتبع الهدی بی کا، بی تا؛ 11ص (581-591)، 12 سطر، اندازه:14/5×21/5سم
[نشریه: 3 -341]
احکام ماه ها
ahkām-e māh-hā
تهران؛ ملی شماره نسخه:18112
بی کا، تا: 1313ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 16/3×21/5سم [رایانه ]
احکام ماه ها و روزها / هيئت/ فارسی
ahkām-e māh-hā va rūz-ha
رساله ای در احکام نوروز، روزها و ماه گرفتگی و خورشید گرفتگی، احکام فصد وحجامت و احکام بانگ بی هنگام خروس و غیره که در چند «باب» گرد آورده و با توجه به این که در پایان هر باب کلمه «تمت» آمده احتمالاً مطالب کوتاه و غیر متصل است که به جهت نزدیکی موضوع در یک مجموعه گردآوری شده است.
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه :2590/5
آغاز: باب في الأيام التي بذکر اهل العلم من الأسبوع في كل سنة: اگر نوروز بیک شنبه آید خداوند سال آفتاب بود حال پادشاهان نیک بود و باقوت باشند و نعمت فراخ بود؛ انجام: واگر در ذوالحجه ماه بگیرد این سال نیک بود ودل مردمان از همه چیزها فارغ بود،... در بازارها خرید و فروخت بود بآخر سال باران بسیار بود و الله اعلم بالصواب، تمت
رساله ای در احكام نوروز، روزها و ماه گرفتگی و خورشید گرفتگی، احكام فصد و حجامت و احکام بانگی بی هنگام خروس و غیره که در چند باب گرد آورده؛ خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 9؛ افتادگی آغار؛ 6گ، 16 سطر، اندازه: 13×16سم [ف مخ: 1- 69]
احکام مبطلات نماز/ فقه
ahkām-e mobtilāt-e namāz
آل عصفور بحرانی، خلف بن عبدعلی، ق 13 قمری
al-e 'osfūr-e bahrānī, zalaf ebn-e 'abd-e-ali ( -19C)
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 10098/1
خط: نسخ، كا: احمد بن على بن عباس کرزکانی بحرانی، تا: 1282ق؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی، قطع وزیری (میراث شهاب س8 ش 2- 22]
احكام المتاجر و المكاسب /فقه / عربی
ahkām-ul matājir wa-l makāsib
تاريخ تأليف: 1311ق
آغاز: بسمله وبه نستعين حمدله و بعد فهذه رسالة في احكام المتاجر و المكاسب مقتصراً فيها على الفتوى من غير استدلال و لا ذكر اقوال و تشتمل على فصول
انجام: قال الصادق (علیه السّلام) في الجمال و الأجير لا يجف عرقه حتى تعطيه أجرته هذا آخر ما اردنا ایراده في هذه الرسالة في جمادی الثانية سنة 1311 الحمد لله اولا و آخراً.
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه : 1838/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری خوش، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: اصفهانی، جلد :مقوایی روکش کاغذ رنگین عطف تیماج آبی، 22ص (52 - 73)، 30 سطر، اندازه 17×22 سم [ف:3-1069]
احکام متعلقه به هیئت/ هیئت / فارسی
ahkām -e mote'alleqe be hey'at
زنجانی، احمد بن محمد رضا، ق 14 قمری
zanjānī, ahmad ebn-e mohammad rezā (-20c)
بحث هایی است پیرامون برق و هاله و قوس قزح و زمین و بعضی از ستاره ها، با تقل نظرات حکمای قدیم و آنچه در عصر مؤلف از دانشمندان اروپا نقل می شد، که از استادش به سال 1324 استفاده کرده پس از آن در این مجموعه گذاشته است.
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 9/ 1490
آغاز: قوله مرکب منقسم می شود بتام و غیر تام تام آن بود که حفظ صورت خود کند مدتی معتدبه: انجام: باید قطرش صد و لیست شود و حال آنکه با هیچ یک از دو قاعده موافق نیست
خط: نسخ و نستعلیق، کا: احمد بن محمد رضا بن فرج الله زنجانی، تا: 1319 - 1344ق، جلد مقوایی عطف تیماج قرمز، 5گ
ص: 232
(56ر - 60پ)، اندازه: 11×18سم [ف: 4- 337]
احکام المحبين من بیان حقایق احوال سید المرسلین / شعر، تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / فارسی
ahkām-ul muhibbīn min bayān haqāyiq-i ahwāl-i sayyid-il mursalīn
جمالی اردستانی، جمال الدين محمد، 814 - 883؟ قمری
jam ālī ar destānī, jam āl-od-dīn mohammad (1412 - 1479)
مؤلف مثنوی بلندی در میلاد حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به نظم و نثر انشاء کرده و نام آن را «بیان حقایق احوال المصطفی»، نهاده است. این مثنوی دارای نه بخش است که هر کدام به عنوان خاصی موسومند با این نام ها: مصباح الأرواح، احكام المحبين نهاية الحكمه، بداية المحبة، هداية المعرفة، فتح الأبواب، شرف الواصلین، مهر افروز، مرآت الأفراد. رساله حاضر دومین بحش از این کتاب است.
آغاز: بسمله، کتاب احكام المحبين قال الله تعالی لو انزلنا هذا القرآن على جبل ... ابتداء کتاب مصباح الارواح آیت الله نور السموات و الارض بود و صفت نور عقل در آن کتاب گذشت ... مژده مژده ای دل دادگان *** کامد آن باری ده افتادگان /
مژده مژده ای بیچارگان *** کامد آن چاره دوای عاشقان
انجام: می نیارم بیش از این اندر کلام *** که کلام آخر بود، اول سلام
چاپ: جدا جدا در ضمن رسائل پیر جمالی چاپ شده است.
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 4181-ف
نسخه اصل: از آن شاه زاده حسین ملک محمد، ش 185؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 885ق، در پایان آمده مرتضی ساقی و جمالی جام نیز تمت الرباعیات (فیلم ها ف: 3- 27]
2، تهران: ملک؛ شماره نسخه :5401/3
خط : نستعلیق خوش، بی کا، تا قرن 10؛ کاغذ: خطایی، جلد: رویه میشن سرخ، 29گ (114پ-142پ)، 21 سطر، اندازه: 13×22سم [ف:8- 333]
3. تهران: ملک، شماره نسخه: 5052/2
خط: نسخ، کا: محمد حمزوی موسوی، تا: یک شنبه 24 شوال 1229ق، کاغذ: فرنگی، جلد: رویه کاغذ سیاه عطف و گوشه میشن سرخ، 31 سطر [ف: 3- 635]
4. شیراز، محلاتی، صدرالدین؛ شماره نسخه :16/2
در فهرست با عنوان «احكام المحسنين» آمده ولی محتملاً همان احكام المحبين او باشد، خط: نسح، کا: سید محمد حمزوی، تا: 12 شعبان 1238ق [نشریه: 5- 273]
5.شیراز: محلاتی، صدرالدین؛ شماره نسخه:16/4
خط: نسخ، كا: سید محمد حمزوی، تا: 1238ق [نشریه: 5- 273]
6. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه:4/ 510
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1256ق، کاغذ: فرنگی الوان لبه طلایی، جلد: مقوای روکش تیماج سورمه ای ترنج دار، قطع وزیری ، اندازه: 25x18 سم [ف: 7- 381]
7. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 229/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد امین عطار بن رجب على رشتی، تا: 14 ربیع الاول 1244 تا 1246، جا: رشت؛ 61گ (178ر-238ر) [ف: 3- 63]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:13413
آغاز: غیبتش شد رسول جان و دل *** تا بجنباند جهان آب و گل / شورشی در سینه باران فكند *** تا که دلشان آورد اندر کمند؛
انجام: زان سبب دستار و فش کج می نهی *** که ندارد جان تو هیچ آگهی /گر بدانی تلخی زیر قراق *** کی کنی اندر جهان تن طمطراق
سرفصل های آن به نثر و باقی به نظم برگزار شده است؛ خط : نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ تمام صفحات جدول زرین؛ جلد: مقوا، عطف تیماج قهوه ای، 219گ، 11 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 36 -351]
9. تهران: ملک: شماره نسخه :2/ 5110
آغاز و انجام: برابر
خط : شکسته نستعلیق، کا: محمد کریم بن محمد زمان، بی تا: کاغذ: فستقی، جلد: رویه میشن پشمی، 26گ (63ر-88ر)، 21 سطر، اندازه: 14/5
×21/4سم [ف: 3 -636]
10. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 1321/2 -ف
نسحه اصل پاریس 813 . p(بلوشه 1757) خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 21 سطر [فيلم ها- ف: 1- 594]
احکام محرم نامه / هيئت/ فارسی
ahkām-e mnoharram-nāme
تهران؛ ملک شماره نسخه: 3395/6
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 491]
احکام المخالف / فقه / عربی
ahkām-ul muzālif
کزازی، عباسعلی بن محمد، ق13 قمری
kazzāzī, 'abbās'ali ebn-e mohammad ( - 19c)
تاريخ تأليف: 3 جمادی الثانی 1229ق
پیرامون عبادت های مخالفين و امور مذهبی که قبل از شیعه شدن انجام می دهند و این که پس از تشیع تکلیفشان چیست. مطلبی درباره احکام النصاب و کفار به آن ضمیمه شده است. این رساله
ص: 233
پاسخ از پرسشی است که شاهزاده محمد علی میرزا تقديم داشته است. آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فقد وردت على الذليل الحقير و نزلت الى المفتاق الفقير
انجام: هذا آخر ما أردت ایراده امتثالا لامر الاشرف الأعلى و انقياداً للحكم المشرف المعلی و الحمد لله أولا وآخراً ...
1، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 2843/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، مصحح، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 48گ (1پ-48ر)، اندازه: 14/5 ×21سم [ف: 8- 46]
2. کرمانشاه: فيض منها، وی ( کتابخانه) : شماره نسخه:بدون شماره 7
آغاز: برابر
کا: محمد جدید خراسانی، تا: 23 جمادی الثانی 1238ق [تراثنا: س2ش 4- 51]
احكام المد / تجوید / عربی
ahkām-ul madd
الف ها و همزه ها و حروف دیگر ممدود که در قرآن کریم آمده است، به ترتیب اجزاء و سوره ها بیان می کند.
آغاز: الجزء الاول سورة فاتحة الكتاب الحمدلله رب العالمين ... سورة البقرة الم بمدين أسودين اثنتا بالألف
انجام: تبت حمالة بالهاء الإخلاص الفلق الناس
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 1127/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا؛ مجدول به زر و مشکی و لاجورد و شنگرف
کاغذ: ترمه، جلد: تیماج سفید بدون مقوا، 13گ (54پ - 66ر)، 13 سطر، اندازه
10/5×16سم [ف: 3- 301]
احكام المدن / حکومت و سیاست -فارسی
ahkām-ol modon
شریف کرمانشاهی، محمد علی، ق13 قمری
šarīf-e kermānšāhī, mohammad'alī ( - 19c)
اهدا به: صدر اعظم
در زمان ناصرالدین شاه (1264-1313ق) به نام صدر اعظم این رساله را در 1 «مقدمه» و 14 «عقد» نوشته و در آن از سیاست و کشورداری گفتگو نموده است.
آغاز : بسمله. احمدك یا من رفع اليك عمل الصالح ... بدان ... همچنانکه سفر معنوی را که سفر روح است
انجام: ملاحظه ننمائید بجا نیاورید اللهم اختم عاقبة أمورنا بالخير .. بعون الملك [فهرستواره منزوی 6/ 281]
تهران؛ حقوق شماره نسخه :46 - د
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوا، 120گ، 7 سطر (5/5× 11/5)، اندازه: 10/5 ×17/5 سم [ف:- 8 ]
احكام مذهب بهائیه/ بهائیت / فارسی
ahkām-e mazhab-e bahā'īye
همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه : 5343
خط. نسخ،بی کا: بی تا: ؛ اندازه: 11×18سم [رشت و همدان ف: 1601]
احكام المسافر / فقه / فارسی
ahkām-ol-mosāfer
موسوی اصفهانی، جعفر بن حسین، 1090 - 1158 قمری
mūsavī esfahānī, ja'far ebn-e hoseyn (1679 - 1745)
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 4/ 2603
36 آغاز: بسمله. حمدله .. و بعد چون مسکن حقیر ... ابوالقاسم جعفر بن حسین حسینی موسوی ... در نواحی گلپایگان و خوانسار واقع شده؛ انجام: تسليما كثيرا
کا: محمد صادق بن فضلعلی، تا: دوشنبه 16 ذیقعده 1157ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج مشکی مقوایی درون سرخ، 15ص ( 70-56 )، 26 سطر (7×17)، اندازه: 11×21 سم [ف: 9- 1458]
احكام المسائل / فقه / فارسی
ahkām -ol-masā'el
تهران؛ ملی: شماره نسخه: 20738
بی کا، بی تا، خریداری از امرالله صفری (رایانه ]
احكام المستحاضة / فقه / عربی
ahkām-ul mustahada
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 قمری
ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
تاريخ تأليف: 11 شوال 1213ق با 13 شعبان 1217ق
رساله کوتاهی است در مسائل و احکام زن مستحاضه، که احسائی به درخواست یکی از مریدانش نگاشته است.
آغاز: حمدله صلاة، و بعد، فيقول العبد المسكين احمد بن زين الدين الاحسایی قد التمس منى من يجب على طاعته املاء كلمات في بعض احكام المستحاضة على سبيل الفتوى لينتفع بها المقلد.
ص: 234
انجام: و ان لم تجد الحكم صريحاً تجده ضمناً و الحمد لله رب العالمين، وصلى الله على محمد و آله الطاهرين.
[فهرست کتب مشايخ، 251 ش 88]
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 110/20
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 13 شعبان 1217ق؛ کاغذ: آبی، جلد. تیماج سبز مقوایی، 5 ص (288-292)، 17 سطر (9×14)، اندازه: 17×22 سم [سنا ف: 1 -57]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1387/20
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4- 242]
2، تهران: الهيات؛ شماره نسخه : 637/25
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 2گ (237ر -238پ)، 21 سطر ( 9×14/5 )، اندازه: 13/5 × 21سم [ف: 345]
3. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 2111/4 -عکسی
آغاز و انجام: برابر
خط: تحریری شکسته، کا: احمد بن جمال مراغه ای، تا رجب 1234ق، جا: کرمانشاه؛ 3ص (236-238) [عکسی : 1- 14]
4، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2371/3 - 13/51
آغاز: برابر؛ انجام: قال امير المؤمنین (علیه السّلام) ذهب من ذهب الى غيرنا إلى عيون كدرة يفرغ بعضها في بعض وذهب من ذهب الينا إلى عيون صافية يجري بامر الله لانقاد لها.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج سرخ مجدول گرهی و ترنج و سرترنج ضربی، 8گ، 24 سطر، اندازه : 15×20سم [ف: 1 -332]
احكام المضطر/ فقه / عربی
ahkām-ul mudţarr
انصاری، مرتضی بن محمد امین، 1214-1281 قمری
ansārī, morteza ebn-e mohammad amīn (1800 - 1865)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 18387 ض
کاتب = مؤلف، تا قرن 14 [د.ث. مجلس]
احکام معاملات/ فقه / فارسی
ahkām-e mo'ām elāt
فقه فتوایی است درباره احکام تجارت و خرید فروش و مضاربه و شرکت وکالت شامل «ابواب» و «فصول» و در هر فصل مسائلی چند را مطرح می کند و بعضاً به اقوال علما در مسأله اشاره می نماید. غیر از احکام تجارت وحيد بهبهانی است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6169- 31/49
آغاز و فروش بشود آن خرید و فروش باطل است مگر روغن نجس که جایز است خرید و فروش، انجام: مسأله پنجم هر گاه زید ادعای مالی بر عمرو بکند که قدر او را نداند و بگوید من مالی از تو می خواهم اما نمی دانم که چقدر است . مسأله ششم هرگاه دو نفر شریک باشند جایز است در وقتی
خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوای سفید عطف
گالینگور قهوه ای، 154گ، 19 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1- 130]
أحكام المعاملة بالنقود المشهدية/فقه / عربی
ahkām-ul mu'āmila bi-nuqūd-il mashadiya
قاینی خراسانی، احمد بن محمد، ق 13 قمری
qāyenī xorāsānī, ahmad ebn-e mohammad ( - 19c)
رساله درباره ارزش پول رایج و نوسان آن از حيث حکم شرعی مترتب است و همچنان درباره پول های غیر رایج که ارزش معادل آنان مجهول است، در 5 «فصل»: 1. بیان معنى القيمة؛ 2. بیان المثلى و القيمی؛ 3. بیان انتفاء الربا و الصرف عن النقدين؛ 4. بیان أن المعتبر في رد النقود المشتغل بمثله؛ 5. بیان المعاملة بالنقد المجهول الرواج.
آغاز: الحمدلله الذي يهب لمن يشاء من عباده الهدى و يجعله وسيلة للارتقاء إلى ذروة العلى
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 11493/1
آغاز: برابر؛ انجام: ماترى من مخالفة الأدلة و مناقضة القاعدة و المعارضة الأصول الشريعة فإن توهموا کونه غیر رائج أو غير متمول فهو خلاف
خط: نسخ، كاتب = مؤلف (احتمالاً)، تا قرن 13، افتادگی: انجام (برگ پایانی)؛ مصحح، محشی، کاغذ: فرنگی، 10گ (1-10)، 13 سطر، اندازه: 7×13 سم [ف: 29- 121]
احكام مقارنات / هندسه / فارسی
ahkām-e moqārenāt
کتابی است درباره هندسه که ظاهراً اسم آن «احكام مقارنات» باشد و مؤلف آن معلوم نیست.
اصفهان، مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه : 66
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد این کتاب مشتمل است بر مقدمه و سه مقاله، مقدمه در بیان آنچه پیش از شروع؛ انجام: و اگر کسی را زیاده از این باید به کتاب این علم رجوع باید کرد و بالله التوفيق.
خط: نستعلیق ریز، کا: محمد امین بن رحمة الله دولت آبادی، تا 1032ق؛ افتادگی: انجام؛ اشکال هندسی به شنگرف؛ 58گ، 14 سطر، اندازه: 15X8/5
سم [ف: 52]
ص: 235
الاحكام الملخصة في حكم ماء الحمصة / فقه / عربی
ahkām-ul mulaxxașa fi hukm-i mā-il himmaşa
شرنبلالی، حسن بن عمار، - 1069 قمری
šerenbalālī, hasan ebn-e 'ammār ( - 1659)
تاريخ تأليف: 1059ق
در زمان مؤلف اطبا روشی را برای درمان زخم ها ابداع نمودند که طبق آن حمصه (نخود) را بعد از «کی» کردن زخم روی آن گذاشته و پانسمان می کردند بعد از آن آب هایی از زخم از اطراف نخود ترشح می کرد. مؤلف در این رساله از پاک یا نجس بودن آن آب بحث نموده است.
کتاب دیگری در همین موضوع به نام «المقاصد الممحصة في بیان کی الحمصة» تاليف عبد الغنی نابلسی (1143ق) نگاشته شده که نسخه ای از آن در کتابخانه اوقاف بغداد موجود است.
آغاز: الحمدلله الذي شرع لنادينا قيماً غير ذي عوج و كلفنا بما لم يجعل علينا فيه من حرج و الصلوة ... و بعد فيقول العبد المضطر ... هذه نبذة يسيرة لحادثة شهيرة سمينها احكام الملخصة في حكم ماء الحمصة جمعتها إجابة لمطالبها اعطاه الله تعالى من فضله ما يؤمله من اعز المطالب و اكملها و استفت بالله مستمداً من جلایل آلائه و مننه و قد ورد سؤال عن صفة من الطب استنبطها بعض الحزاق في حرفته وفيه أن توضع الحمصة في محل من الجسد بعد کی محلها ای مقدرة فيه لأذهاب ما هو مضر باخراج شئ لا يسيل بقوته بل تحصل رشح يظهر على نحو ورقة توضع على الحمصة او خرقة لاملاطته بحيث لو ترك الموضع المذكور لم يبق لمحل المحمصة انتناخ و يذهب بجملة فهل هذا الرشح القاصر عن سيلائه عن المحل بقوته ينقض وضوء صاحبه و يكون مبطلاً لطهارته [فهرس المخطوطات العربية في مكتبة الأوقاف العامة ف بغداد، عبدالله
الجبوری، جزء اول ص 548ش 1/2356؛ مجاميع مخطوطات الطب و الصيدلة و البيطرة في مكتبة المتحف العراقي، أسامة ناصر نقشبندی ص 11 با عنوان «الأبحاث الملخصة في حکم کی الحمصة؛ الطب و الصيدلية ص 12)
1. تهران: مجلس: شماره نسخه: 13563
آغاز: برابر، انجام: كل صاحبت عذر اذا .. نزوله بدواء و غيره خرج عن كونه صاحب عذر بخلاف الحايضة
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1059ق؛ در اول نسخه یک صفحه در مورد ابو الحسين القدوری آمده است؛ جلد: گالینگور، سبز، 6گ، 13 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 37- 57]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :13886/56
صفحه اول این رساله موجود است و آغاز آن با نسحه شماره 13563 مجلس برابر است، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا عطف تیماج، 1گ (158پ) [ف: 37 -478]
3. قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 1383/2 عکسی
آغاز: برابر، انجام: و بیضها مؤلفها في شهر ذي الحجة الحرام سنة سبع و سنين و ألف راجياً للثواب من الملك الوهاب لطف الله بنا و به في الحال و المآل. نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، دیلین ایرلند جنوبی، شماره 4400؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ رکابه دار، دارای حواشی با نشان «منه» ، از تاریخ 1114 ق به عنوان این مجموعه یاد شده است؛ 2ص (52-53)، 23 سطر [عکسی ف: 4 -169]
4. تهران: ملک: شماره نسخه : 4612/6
آغاز: برابر؛ انجام: و هذا آخر ما تيسر جمعه بحمد الله .. بدوام التصدیق.
بی کا، بی تا، کاغذ: فستقی، جلد: رویه کاغذ ابری مغری قهوه ای، 13 سطر، اندازه: 11/5×17/6 سم [ف: 7- 440)
احكام ممازجات الكواكب/ هيئت /عربی
ahkām-u mumāzijāt-il-kawākib
ناشناس و در عصر سلطان مراد عثمانی نوشته شده است.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 12220/3
آغاز: توقيعات محرم الحرام سنه 1037 تربيع الزهرة للمريخ و تسدیس، عطارد؛ انجام: تمت هذه الأوراق الملخصة من كتاب التقويم لسنة سنة و ثلاثين من سنة سبع و ثلاثين عربية من حساب الحیسوب الهيوى الفلكي محمد الطولوني والله اعلم
خط: مختلف، بی کا، بی تا، کاغذ: خانبالغ، جلد. تیماج ساده، اندازه: 20/5×29/52سم (ف 10 -266]
احكام من ادرک اضطراری المشعر خاصة / فقه / عربی
ahkām mmn adrak-a idtirāri-1 maš' ar zāssa
نراقی، مهدی بن ابی ذر، 1128 - 1209 قمری
narāqi, mah dī ebn-e abī-zar (1716 - 1795)
باید بخشی از یکی از آثار او باشد.
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه : 2155/3
آغاز: بسمله الحمد لله رب المسجد الحرام والركن و المقام
خط: نسخ، بی کا، بی تا، واقف شیخ مهدی طاهری؛ کاغذ: اصفهانی ترمه، جلد: تیماج تریاکی، 14گ (76-89)، اندازه 21/5x15سم [ف: 4- 1183]
احکام منازل القمر / هيئت / فارسی
ahkām-u manāzil-il qamar
ترجمه شده از قول هرمس و مقابله آن با کتاب دیگر وی به نام «مصحف ماه» و افزودن آنچه لازم بوده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6469/6
آغاز: این حکما اسرطاس (كذا) در کتاب خود یاد کرده است
ص: 236
که این کتاب منسوب است به هرمس و کتابی دیگر دوم که نام آن مصحف ماه بود میان هر دو کتاب نوعی مخالفت بود در بعضی از احکام منازلها، انجام: و هر فرزندی که در این روز آید پسر یا دختر نیکبخت و ستوده و ... بود این است تمامت قولها که در شرح منازل ماه گفته اند.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جدول ها به شنگرف؛ جلد: مقوایی با روکش ابر و باد عطف و دور تیماج قهوه ای، 8گ (43پ - 50پ)، اندازه: 14/5 × 24/5سم [ف: 20- 46]
احکام منازل القمر و خواص السور (منظوم) / هیئت / عربی
aḥkām-u manāzil-il-qamar wa xawāṣṣ-is-suwar
(manZūm)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 12570/2
آغاز: في یط برمهات في المشهور *** و قيل في الكاف على التسب / و عنده يعدل النهار *** و الليل في الساعات اذ يدار؛ انجام: هنور تاسعه برخی المطر *** في نصفه نجم الثريا قال غبر / فعلى البحر و كان النوء *** و هاج بالريح الشديد الجو
منظومه ای است در بیان احکام منازل قمر و خواص بعضی سوره های قرآن کریم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام ، جلد: ساغری ، مشکی، 14گ (3پ -16پ) [ف: 36- 104]
احکام منازل قمر / هیئت / فارسی
ahkām-e manāzel-e qamar
نصير الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :5/ 6839
کا: سید ابراهيم بن محمد بن میرزا عبدالله جندقی، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 2گ (23ر-24پ)، 17 سطر، اندازه: 19/5x15سم [ف: 20 -296]
احکام منازل و بروجات = احکام قمر در بروج / هیأت، پیشگویی / فارسی
ahkām-e manāzel va borūjāt = ahkām-e qamar dar
borūj
؟ نصيرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1574)
احکام منازل بیست و هشت گانه قمر و بروج دوازده گانه را به نظم فارسی بیان کرده است. نام این کتاب مختلف ذکر شده است. منسوب به خواجه نصير است.
آغاز: به شرطین زن بمیرد هم در آن سال *** بطين را مرگ مرد آرد پدیدار
انجام: هم کلاه و هم قبا و هم کمر هم پیرهن *** آنچه در برداری آن را جمله بخشیدن به من
[الذریعه 368/1 و 290/19 و 249/22 و 67/23 ]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه :3811/3
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد ضربی، 2گ (23پ -24پ هامش)، 18 سطر (5×11)، اندازه : 11×17 سم [ف: 12- 2792] 2، قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 15189/4
آغاز: برابر، انجام: عروسته ز اول و آخر بخیر است× که همه اندر رشا آرام سیر است .
این نسخه، دارای 27 بیت است و مشخص نیست کامل است یا خیر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جدولی نجومی در پایان آمده است، کاغذ: فرنگی، 1گ (85 پ)، 14 سطر، اندازه: 11×1/5 1سم [ف: 38- 557]
3. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 6353/3
آغاز: بشرطين زن بمیرد هم در آن سال × بطین را مرگ مرد آید بهر حال؛ انجام: درینجا جملگی گردید واضح × هر آنچه یاد کرده در لوایح
بی کا، تا: 1201ق، 2گ (94پ-95پ) [ف: 5- 652]
4. بابل، خاتم الانبياء؛ شماره نسخه: 279/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محسن بن حبيب الله المشيري الأصل بار فروشی المسكن، تا: 13 شعبان 1326ق؛ مهر: «الزاجي الى الله محسن بن حبیب الله» (بیضی)، وقف 28 جمادی الاول 1326، جلد: تیماج قهوه ای، 17 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: -199)
5. تهران؛ مال؛ شماره نسخه: 3290/3
خط: نستعلیق ،بی کا، بی تا، کاغذ: پسته ای و قورخانه ای، جلد: رویه
میشن سیاه ضربی، 12 سطر، اندازه:17/6×22/2 سم [ف: 6- 361]
احکام منزل شرطين / هیئت
ahkām-e manzel-e šaratayn
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8/ 2452
بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 4ص ( 175-172
)، 25 سطر (14×19)، اندازه: 25x18سم [ف: 9 -1183]
« احکام منظوم » كفاية الاسلام
ص: 237
احکام منظوم / فقه / فارسی
ahkām-e manzūm
مشهد رضوی، شماره نسخه:21735
آغاز: حمد بی حد خدای یکتا را انجام: پنج چیز است در تیمم فرض بشنو از من که با تو دارم عرض
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 11 سطر (9×16)، اندازه: 20x13سم [رایانه ]
« احکام موالید » طالع مولود
احکام مواليد - مواليد (تحویل سال های) / هیئت/ فارسی
ahkām-e mavālīd = mavālīd (tahvīl-e sāl-hā-ye)
ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری
abū-ma'šar-e falakī, ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)
رساله مختصری است در تحویل سال های موالید که بر اساس احکام نجومی نگارش یافته است.
[الذريعة 141/11 و 234/23 ؛ فهرستواره 3071/4 ؛ منزوی 229/1 ]
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :11246/5
آغاز: چون فارغ شدیم از احکام مواليد اکنون سالی چند از تحویل سالها موالید کنیم تا از ما یادگار ماند بر اهل علم، انجام: در این مختصر بدین قدر اختصار کرده شد اگر کسی را زیادت از این مطلوب باشد در کتب مطول که درین فن تصنیف کرده اند شروع کند
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 736ق، در برگ پایانی نسخه تاریخ ولادت سید حسن در محرم سال 1269 ق آمده است؛ کاغذ: خانبالغ، جلد: چرم ساغری زرشکی، عطف: تیماج قهوه ای، 19گ (117- 135)، 18 سطر (8/5×11 )، اندازه: 12/5 ×17سم [ف: 28- 353]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه: 1/ 6420
خط: نستعلیق، کا: حسن رضوی، تا: قرن 11، جهت میرزا ابو الحسنا؛ محشی، جدول ها به شنگرف، روی برگ اول دو تاریخ تولد از فرزندان امان الله خان والی به سال 1268 و 1275ه با زايچه محو شده و در برگ دوم چند بیت شعر فارسی و تاریخ تولدی به سال 1052 و یادداشتی به نقل از کتاب مهابهارت دیده می شود؛ جلد: تیماج قهوه ای، 93گ (1پ-93پ)، اندازه: 25x13سم [ف:20- 14] 3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6473
خط: نستعلیق، کا: محمد مقیم بن محمد سعید، تا: ذیقعده 1038ق؛ مصحح، در برگ پایانی جند طلسم متفرقه آمده؛ دارای دو تملک به سال های 1115ق و 1140ق، جلد: تیماج مشکی مجدول ضربی، 174گ، 12 سطر، اندازه: 20x12/5
سم [ف: 20- 50]
احكام المواليد / اختربینی / عربی
ahkām-ul-in awālīd
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
magrebi, yahyā ebn-e mohammad ( - 1287)
تاريخ تأليف: 17 جمادی الاول 678ق، محل تالیف: مراغه
در طالع بینی و احکام مواليد و سعد و نحس ساعت ها بنا بر آراء حکماء متقدمین و فضلای متاخرین، در یک «مقدمه» و چند «مقاله» هر کدام دارای دارای «فصول». شاید این کتاب بخشی از «اربع مقالات » مغربی باشد.
آغاز: بسمله، حمدله، قال مولانا ... قد ذكرت فيما تقدم من هذا الكتاب يبدأ مما يجب تقديمه من المعاني المدخلية إلى معرفة التأثيرات النجومية و الأشخاص الانسانية و المواليد الطبيعية
انجام: و في الثاني عشر نقل اعدائه ولا يجهزون له بعداوة و سلم من شرهم و فيما ذكرنا كفاية
[مكتبة امير المومنین 61/1]
1. قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 1870
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ مغلوط، بی کا، تا: شوال 1039ق؛ تملک محمد سعید بن محمد مؤمن تبریزی؛ مهر: «یا علی ادرکنی»، (بیضی) و «حسین منی و انا من حسین» (بیضی)؛ جلد. تیماج عنابی ضربی، 230گ، 17 سطر، اندازه: 12/5
× 25/5سم [ف: 5- 294]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28153
آغاز: بسمله حمدله قال مولانا و سیدنا و استادنا افضل المتاخرین محيي الملة و الدين يحيى بن محمد ابي السكر المغربي، انجام برابر
خط: نستعلیق شکسته، كا: شعاع، تا: 1096ق، ضميمه نسخه ش 28144، کاغذ: نخودی سرخی، جلد. تیماج، 47 سطر ( 14×25/3)، قطع: وزیری بزرگ، اندازه: 17/5×27/5 سم [رایانه ]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 6504/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ مغلوط، بی کا، تا: قرن 11، دارای یادداشتی به تاریخ 1116، جلد: تیماج قرمز، 141گ (121پ - 261پ)، اندازه :17×28/5سم [ف: 17- 92]
4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6121
آغاز: برابر انجام: و قوة حلول الشمس اول برج الحمل فاعلمه.
خط: نستعلیق خفی، کا: محمد حسن بن محمد کریم قزوینی، تا: 1123ق، جا: حاجی مومن، ضمیمه نسخه ش 5621؛ کاغذ: حنایی، جلد تیماج ضربی، 26 سطر (11×22)، قطع: وزیری بزرگ، اندازه: 18/5 × 29/5 سم [رایانه ]
ص: 238
5. مشهد رضوی؛ شماره نسخه 6521/3
آغاز: برابر؛ انجام: و قوة حلول الشمس اول برج الحمل فاعلمه
خط: نسخ، کا: محمد محسن بن محمد کریم قزوینی، تا 1123ق، کاغذ: حنایی، جلد: چرمی مستعمل، 60ص (269 - 328)، 26 سطر (11/4×22/3 )، اندازه: 18 × 29/7سم [ف: 8- 293]
احكام المواليد / هیئت / فارسی
ahkām-ol-mavālīd
خوارزمی، علیشاه بن محمد، 624؟ - 695؟ بخاری قمری
boxārī Xārazmī, 'alīšāh ebn-e mohammad (1228 - 196)
رساله ای مفصل در احکام مواليد که با استفاده از گفتار و نظرات ابو معشر بلخی (272ق) در 216 «باب» و هر باب در چند «فصل» کوتاه تنظیم شده است.
[فهرستواره منزوی 3071/4 ؛ نسخه های منزوی 213/1 ؛ الذريعة 234/23 ]
قم؛ مسجد اعظم شماره نسخه: 2141
آغاز: الحمد لله الذي زين السماء بمصابيح و جعلها رجوماً للشياطين ... این احکام موالید است که بر دویست و شانزده باب قسمت کرده اند از گفتار ابو معشر رحمة الله هرگاه که خواهند؛ انجام: باب دویست و شانزدهم شناختن کسی که بر وی ظفر یابد مطارد چون در خانه خویش باشد مسعود ویرا ظفر بود بر دشمنان و دوستان ... یا در غربت باشد دشمنان وی کم بوند
خط: نسخ، كا: احماد بن زین العايلين منجم یزدی، تا 28 محرم 1264ق، جلد: تیماج قهو ه ای مجدول، 95گ، 16 سطر، اندازه: 16×21سم [ف مخ 1- 69]
احكام المواليد / هیئت / عربی
ahkām-ul-mawālīd
سعيد بن خراسانخره
sa'id ebn-e xorāsānzare
در این رساله، که ترجمه رساله جهان گرد بن مهزیار می باشد، ادعا شده است که احکام مواليد صحيح را از زردشت گرفته و تمام گفته های نقل شده در آن، از او می باشد. در این رساله سعد و نحس مواليد در هر یک از بروج دوازده گانه گزارش شده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... قال جهانگرد بن مهزيار هذا من دلالة زرادشت بن رای توېد فوعا صدره الظاهر كرامة لمن أحب الله کرامته
انجام: و هو الذي وضع المثال و أحضرناه و اقتصرنا منه على ذكر حال هذين الكوكبين
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 10485
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: احمد البانی، تا: 1237ق؛ جلد: تیماج مشکی، 12گ ( 23پ- 44پ )، 24 سطر، اندازه: 23/5x16 سم [ف: 26- 394]
«احكام المواليد » احکام النجوم
احکام مواليد / هيئت / فارسی
ahkām -e mavālīd
غیر همانند:
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9511/1
آغاز: این مختصری است در معرفت مواليد و مقامه مقید و نمودار جهت عمل مولود به از این یافت نیست، انجام: فأما در این مختصر آن جدول ها که بکار آید و کفایت باشد آورده می شود.
در استخراج مواليد و طالع بینی بنا به نمودارهای ما شاء الله مصری و بطلمیوس و داليس اسکندری، به روشی مختصر و آسان طبق گفته نگارنده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 12گ (1پ-12ر)، 11 سطر، اندازه 11×17سم [ف: 24- 265]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:214
آغاز: باب اول اندر علم مواليد نخستین چیزی که در عمل مواليد بکار داشت آنست که در احکام مواليد مرتب بر دویست و شانزده باب از گفتار ابو معشر جعفر بن محمد بن عمر بلخی از معاریف منجمین معاصر يعقوب بن اسحق کندی، صاحب تصانیف در هیئت و نجوم متوفی در 272؛ بی کا، تا: 1240ق؛ 88گ، 19 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×21سم [ف: 2- 121]
3. تهران: ملک شماره نسخه: 3116/1
آغاز: بسمله، نوع سوم در احکام مواليد چون حد آدمی آن است که حکماء اوائل و اواخر بر آن اتفاق کرده اند، انجام: در چهارم باشد مبارک و میمون باشد و دیگری را مقیاس کن
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، کا: هادی نوری بوشی، تا: جمعه 21 شعبان 1313ق، جا: مدرسه خان مروی تهران؛ کاغذ: پسته ای فرنگی، جلد: میشن قرمز، 30گ (6ر-35پ)، 18 سطر، اندازه : 16×21/7سم [ف: 6- 226]
4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12253/3
آغاز: بسمله، حمد بیحد و سپاس فرون از قیاس صانعی را سراست که بقدرت، انجام: بظهور نخواهد رسید و بسیار خوش خواهد گذشت والله اعلم بحقائق الأمور
خط: نستعلیق و شکسته، بی کا، بی تا، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: مقوا، اندازه 15x10 سم [ف 10- 127]
ص: 239
5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12785
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 26]
احکام مواليد / هيئت/ فارسی/ عربی، ترکی
ahkām-e mavālīd
کتابی در احکام نجوم و مواليد به زبانهای عربی، فارسی و ترکی با لهجه عثمانی است، با عناوینی همچون حلول السعدائه ، حلول زحل، حلول القمر، تحویل سنه، احکام سهم الحوادث و سهم الامام، سهم السعادة، احکام منازل، دلائل ظهور علامات، احکام سهم ضرب العنق، احکام قرانات، سعادة الكواكب، نحوسة الكواكب، قوة سهم السعادة، تسيير طالع، تسيير مریخ، في الكنذ و الدفين، في مسألة جوهر الدفين، في مكان الدفين و استخراجه، في السارق و المسروق، النظر في أمر الخصمين، النظر إلى علم الكيمياء، النظر في الترويج، في معرفة فساد ما لا يكون في معرفة عمر الإنسان، في صحة بصر الانسان، النظر في المياه و القني، في القبالة و المؤاجرة و السكنا، الاستدلال على دليل المرضى و .... گویا به صورت ناتمام نگارش یافته است و با توجه به تاریخ کتابت برخی رسائل این مجموعه (سال 948ه) تأليف آن قاعدتاً بایستی پیش از قرن 10ق بوده باشد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 452/3 کر
آغاز: السريع الانقطاع و کثرة الجراد ... حلول أحد النيرين ... حلول السعدان في بروج الهوائية .. حلول أحد النيرين . حلول السعدان في بروج الهوائية ... حلول زحل في المثلث النارية ... حلول القمر أو عطارد ... تحویل سنه یا فصولندن مقام اولان اجتماع یا استقبال طالعته ... احکام منازل شرطين دلیل نم بود و باد میان صبا و حبوب بطین دلیل خشکی هوا؛ انجام: في المحبوس و الأسير قال الكندي إذا سئلته عن محبوس فانظر إلى صاحب الطالع .. في باب السلطان و أعظم الجيوش الرابع كالمطبق و المطامير و المواضع الغامضة و السادس حبس الدني و النوامیس ...
خط: نسخ مایل به رفعی، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی آغاز و انجام کاغذ: فرنگی سفید ضخیم، 20گ (36ر -55ر)، 24 سطر، اندازه: 9×15/5 اسم [ف: 2/ 40 -201)
احكام المواليد (ترجمه) / طالع بینی/ فارسی
ahkām-ul mawālid (t.)
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 2/ 5632
آغاز : جدول دلالات رحل جون سالخدای باشد و نیک حال بانفراده و ممازجته؛ انجام: تمام شد کتاب احکام سنی المواليد بفرخی و فیروزی در روز پنج شنبه یازدهم ماه رجب سال بر ششصد و پنجاه يزدجردی
از اواخر باب دوم تا باب هیجدهم؛ خط: نسخ، کا: حيدر بن محمد رمال، تا 680ف، کاغذ: حنایی، جلد چرمی عنابی ضربی، 66ص (3-68)، اندازه: 15/5 ×
21/8سم [ف: 8 -437]
احكام المواليد (ترجمه) / هيئت / فارسی
ahkām-ul mawālīd (t.)
وابسته به احکام تحاويل سنی المواليد = المقالات في احوال المواليد؛ ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد (172-272)
نسخه حاضر در 216 «باب» است که فهرست آنها در دیباچه آمده است. هر باب در چند «فصل» کوتاه، باب ها: 1. اندر علم مواليد، 2. اندر نگاه کردن به مسقط النطفه؛ 3. اندر عمل نمودار به مسقط الماء؛ ... 10. اندر معرفت القاء اسم، یعنی شناختن آنکه بخشش عمر کند؛ ... 15. اندر خشم مولود؛ ... 20. اندر دروغ گفتن مولود؛ ... 215. اندر دشمنان مولود، 216. اندر شناختن کسی که بر دشمن ظفر یابد.
[نسخه های منزوی 213/1 ]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 81
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي زين السماء بمصابیح و جعلها رجوماً .. اما بعد، این احکام موالید است که بر دویست و شانزده باب قسمت کرده اند از گفتار ابو معشر ... باب اول اندر علم مواليد. نخستین چیزی که به عمل موالید به کار باید داشتن: انجام: دشمنان وی کم. و الله اعلم بالصواب. تمت.
خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: غره رجب 864ق؛ جلد: تیماج قهوه ای تیره مجدول، 83گ، 25 سطر (12/5 × 19/5)، اندازه: 17× 23/5سم [ف: 1- 10]
احکام المواليد (ترجمه) / هيئت / فارسی
ahkam -ul mawalid (t.)
وابسته به احکام تحاويل سنی المواليد = المقالات في احوال المواليد ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد (172-272)
ترجمه ای است به فارسی از «احکام المواليد» منسوب به ابومعشر بلخی. در جدول های نجومی آن، تاریخ تولد سلطان ابوسعید در 20 ذیقعده 704ق و همچنین وقایع سال 800ق یاد شده است، که نمی شود از کتاب ابو معشر باشد و شاید این تاریخ ها افزوده مترجم است.
تهران؛ سپهسالار شماره نسخه : 684/2
آغاز: حمدله اما بعد؛ این مختصری است مفید در احکام مواليد از قول ابو معشر مشتمل بر دو باب ... 1- هیلاجات و کدخدا و عطیه عمر و قواطع 2- احکام انتهاءات و سال خداه و فردارات و تسيرات.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10، دو سر لوح در آغاز دارد؛ کاغذ:
ص: 240
سمرقندي، جلد: تيماج سرخ، 76گ (150پ-225ر)، 17سطر،اندازه: 10/5×13سم [ف: 3- 63]
احكام المواليد (ترجمه)/ هیئت / فارسی
ahkām-ul mawālīd (t.)
وابسته به احکام تحاويل سني المواليد = المقالات في احوال المواليد، ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد (172-272)
سبک و سیاق عبارتی می رساند که این ترجمه دارای اصلی معتبر و از آثار حدود قرن 8. 9ق است. مطالب در عنوان 16 «گفتار» ذکر شده است: 1. صورت کودک و تدبیر کواکب تا انقضاء عمر؛ 2. تصحيح درجه طالع وقت ولادت، 3. بودن کواکب در خانه های خود و از آن دیگر کواکب، 4، مقارنه كواكب و اتصال ایشان به زحل و مشتری؛ 5. اتصال کواکب و موضع ایشان در فلک ؛ 6. بودن خداوند طالع در بروج، 7. یافتن مال و سعادت مولود؛ 8. بودن خداوند بیت المال در بروج؛ 9. احکام خانه سیم و آنچه دلیل کند از کواکب، 10. خانه چهارم و آنچه دلیل کند. 11. بودن خداوند چهارم در بروج، 12. خانه پنجم و آنچه دليل کند، 13. خانه پنجم و آنچه دلیل کند (كذا) ؛ 14. احکام خانه ششم و آنچه دلیل کند، 15. بودن خداوند خانه ششم در بروج؛ 16. احكام سهامات و بودن آن در بروج.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8/ 12966
آغاز: بسمله، تاج کلامست کلام حکیم الحمد لله رب العالمین و العاقبة للمتقين و الصلوة و السلم على خير خلقه محمد و آله اجمعین چنین گوید حکیم ابو معشر بلخي عليه الرحمة والرضوان که خواستم بابی (کذا) چند از احکام مواليد استادان این صناعت که نزدیک بفهم پارسی زبانان بیان کنم؛ انجام: نرخ آن کم شود و ارزان بود و الله اعلم جول که فارغ شدیم از احکام مواليد باپی (کذ)، چند از تحویل سال های موالید بیان کنیم تا از ما بادگار بماند و بالله التوفيق و العلم عند الله.
خط:نستعلیق، کا: میرزا محمد هادی بن ملا احمد خبوشانی، تا: چهاشنبه 9 جمادی الاول 1023قي؛ این نسخه رو نویس شده است از نسخه ای که سطوری از آن نانویس بوده است، کاغذ: نخودی، اندازه:14×20/8سم [ف: 18 -147]
احكام المواليد (ترجمه) / هیئت / فارسی
ahkamn -ull mn awr alid (t.)
وابسته به احکام تحاويل سني المواليد = المقالات في احوال المواليد؛ ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد (172-272)
این ترجمه در 23 «باب» آمده: 1. آفرینش مردم؛ 2. مقدمه حكم راندن: 3. ترتیب مولود؛ 4. هیلاج و کدخدائی؛ 5. عطيت کدخدائی؛ 6. زیادت و نقصان ستارگان؛ 7. خوی و عادت مولود؛ 8. صورت و لون مولود، و جزویات طبع مردم، 10. آفت ها و علت ها؛ 11. از برج طالع بیت الحياة؛ 12. از برج دوم به بیت المال؛ 13. از برج سوم بیت الاخوة والاخوان؛ 14. از برج چهارم بيت الأباء 15. از برج پنجم بيت الأولاد؛ 16. از برج ششم بیت المرض و العبيد؛ 17. از برج هفتم بیت النساء و الترويج؛ 18. از برج هشتم بیت الخوف و المواريث، 19، از برج نهم بیت السفر و الدين، 20. از برج دوم بیت العمل و السلطان؛ 21. از برج یازدهم بيت الاصدقاء؛ 22. از برج دوازدهم بیت الاعدا و الدواب، 23. جداول نجومی و دلیل های بروج.
[نسخه های منزوی 206/1 و 209 و 213 هدية العارفین 251/1 ]
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 1981
آغاز: باب اول در آفرینش مردم و یاد کردن حالش پیش ولادت.
بدان که ماه اول چون فرزند در شکم مادر بود تدبیر زحل را باشد و نطفه فسرده شود، انجام: جدول رأس وذنب به وقت تحویل پیدا آمدن ... حوت: منفعت یافتن مردم و بسیاری آب
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد اول شنگرف، جلد: مقوا، عطف پلاستیک، 73گ، مختلف السطر، اندازه: 16×22سم [ف مخ: 1- 70]
« احکام مواليد الفلاسفه و ...» منتخب اسرار النجوم
احكام المواليد (مختصر) / هیئت / فارسی
ahkām-ul mawālid (muxtaşar)
ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری
abū-ma'šar-e falakī, ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)
رساله ای است در احکام مواليد که طالع کودک را از لحظه ولادت تا آخرین لحظات عمر بیان می کند، با عناوین «گفتار - گفتار»، با توجه به آنچه در آغاز نسخه ها آمده این اثر گزیده ای از آثار استادان این صناعت می باشد و بخشی از آن در مورد تحویل سال های مواليد می باشد که در نسخه ارجاعی به صورت مستقل فهرست گرديده است. به علت اختلاف نسخه ها جهت روشن شدن آثار دقیق ابومعشر بلخی نیاز به بررسی همه جانبه و فراتر از عهده این فهرست نیاز می باشد. عناوین موجود در این نسخه به ترتیب زیر می باشد: گفتار در شهادت کسانی که تربیت نمایند، گفتار در هیلاج و کدخدا و عطيت عمر، گفتار در ابتدای اقضای طبقات مردمان، گفتار در خواص دلایل بروج طالع مولود بر دوازده طالع، گفتار در بودن کواکب در خان های طالع، گفتار در قرآن کواکب در خان ها، گفتار در مقارنه كواكب و اتصالات کواکب و مواضع ایشان، گفتار در بودن خداوند طالع در بروج، گفتار در یافتن حال سعادت مولود، گفتار در بودن خداوند بیت المال، گفتار در احکام خانه سیم، گفتار در بودن خداوند سیم در برج، گفتار در خانه چهارم، گفتار در بودن خداوند چهارم در بروج، گفتار در خانه پنجم،
ص: 241
گفتار در بودن خداوند طالع پنجم در خانه، گفتار در احکام خانه سادس، گفتار در احکام خانه هفتم، گفتار خانه هشتم، گفتار در بودن سهام و بودن او در بروج، گفتار در سهام طالع سال بسیار و اندک، گفتار در تحویل سال مواليد، گفتار در رسیدن انتها به مکان کواکب هر تحويل اصلی، گفتار در رسیدن انتهاء به موضع کواکب اصلی و تحویل و دیگر خان ها از فلک گفتار در رسیدن کواکب بجایگاه خود از تحویل سال.
[معجم مؤلفي الشيعة 76؛ الذريعه 141/11 ؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی
271/6 ]
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4/ 11246
آغاز: و الصلاة على رسوله محمد و آله اجمعین چنین گویا ابو معشر .. که خواستم بابتی چند از احکام مواليد استادان این صناعت تلخیص کنم؛ انجام: بدو نکرد ناقص سید باشد و ناقص بود باشد برج آن چنین که شود و ارزان بود و الله اعلم
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 736ق؛ محشی ؛کاغذ: خانبالغ، 51گ (67 - 117)، 18 سطر، اندازه: 8/5×11 سم [ف: 28- 352]
3. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 1/ 14155
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... چنین گويد أبو معشر بلخی که خواستیم چند از احکام مواليد استادان این صناعت تلخیص کنیم؛ انجام: دلیل کند بر تباهی حال و بیکاری و تفکر و آهسته شدن کارها و الله يعلم.
ہی کا، تا: 1239ق؛ مصحح، با نشان «بلغ»، مقابله گردیده، در برگ قبل از آغاز چند تاریخ زادروز و درگذشت آمده، تملك: جعفر بن أبي القاسم به سال 1304ق؛ کاغذ: فرنگی، 76گ (1پ-76ر)، 15 سطر، اندازه:8×15 سم [ف: 35- 726]
احكام المولود / هیئت / عربی
ahkām-ul mawlūd
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 1508
آغاز: واحد منها بیتا واحدا فبیت الشمس الاسد و بیت القمر السرطان
در این کتاب احکام نوزاد و سعد و نحس طالع خردسالان و سالخوردگان طبق قواعد نجوم قديم تشریح و راه به دست آوردن طالع تعليم گردیده است؛ بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ در آخرین صفحه نسخه جدول بزرگی است که سراسر صفحه را اشغال و در سرجدول چنین نوشته: «الباب الثاني و العشرون في وضع جداول لدلالات الكواكب في بيوت الفلک الهند: کاغذ: ایرانی صحیم،
جلد: تیماج سبر، 215ص، 15 سطر، قطع: ربعی، اندازه:12×19سم
[ف: 4- 219]
«احكام الميت » احکام الاموات
احکام میت/ فقه / فارسی
ahkām-e in eyyet
حسینی، هاشم بن مر تضی، ق 12 قمری
hoseynī, hāšem ebn-e mortezā ( - 18c)
تاريخ تأليف: دوشنبه 27 ربیع الاول 1127ق
کتاب، دارای 1 «مقدمه» و 7 «فصل» و «خاتمه » است: مقدمه در عیادت مریض؛ فصل 1. آداب حال نزع؛ 2، تشییع و تربیع جنازه؛ 3. غسل میت؛ 4. آداب کفن؛ 5. نماز میت؛ 6. آداب قبر و دفن و تلقین و ملحقات؛ 7. بعضی احادیث وارد شده در باب ميت؛ خاتمه در آداب رفتن به قبرستان و نماز هدیه و تصدق برای میت کردن.
آغاز: الحمدلله صاحب العز و الجبروت و الشكر لله مالک الملک و الملكوت ولا اله الا الله الحي الذي لا يموت وهو الذي خلق الموت والحياة ليبلونا ابنا أحسن عملا هو العزيز الغفور ثم الصلوة على نبي الرحمة و قايد الأمة و افضل الخلايق جمة سيدنا و نبينا محمد و آله الطاهرين
انجام: چهارم عاق والدین اگر یک لحظه باشد و السلام علی من اتبع الهدی [فهرستواره منزوی 6/ 282]
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 2742
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، مقابله شده، صدر نسخه ضمن چهار صفحه، دعای عدیله است و هم ضمن جهار صفحه دیگر تلقين نامه این است که از شیخ اجل زین الملة و الدين ضبط شده. آخر نسخه ضمن دو صفحه، ادعيه متفرقه و پس از آن شش صفحه دیگر است در موضوع دماء ثلثه و احکام آن از همین مؤلف که ناقص الاول است؛ مهر: مؤلف «محمد هاشم»، (بادامی بزرگ به خط طغرا)، مؤلف «هاشم» (مربع)؛ واقف: عضد الملك، تاریخ وقف:
1276، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: مقوا با روکش پارچه، 35گ، 19 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف 5- 373]
احکام میت / فقه / فارسی
ahkām-e meyyet
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseynī meybodi, ali ebn-e mohammad ali ( - 1896)
رساله فتوایی است در احکام مخصوص اموات از واجبات و مستحبات پیش از مرگ و هنگام مرگ و پس از آن، در یک «مقدمه» و هشت «فصل» و یک «خاتمه» : مقدمه در محل حاجت از احکام شرعیه و مورد آنها؛ فصل 1. بیان حکمت مردن؛ 2. احکام متعلق به مقدمات مردن؛ 3. اعمال مربوط به محتضر؛ 4 احکام مرده؛ 5. غسل و حنوط میت؛ 6. کفن کردن میت؛ 7. حمل جنازه و تشییع میت. نسخه حاضر ناتمام مانده و فقط همین
ص: 242
عناوین در آن دیده می شود.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... این رساله ای است در بیان احکام متعلقه به مردن بجهت مزید حاجت گوشزد برادران دینی شد
مشهد؛ میبدی: شماره نسخه: 7/1
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: احمد، تا: ربیع الاول 1347ق، جا: کرمانشاه؛ جلد: تیماج مشکی، 69ص (2-70)، اندازه: 25/5x15سم [ف 1- 28]
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 7/1مشهد
همان نسخه بالا [ف: 138]
قم مرکز احیا شماره نسخه: 1/ 2136
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6- 174]
احکام میت / فقه / فارسی
ahkām-e meyyet
غیر همانند:
1. تهران: مجلس، شماره نسخه: 15930/5
خط: نستعلیق ،بی کا، تا: 1رمضان 963 ق؛ جلد. تیماج قهوه ای، 11گ
(276پ -286پ)، 15 سطر، اندازه: 5/5x10 اسم [ف: 44- 148]
2. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 1302/2
در بیان بعضی از ادعيه و آداب وصیت در وقت موت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی 15 سطر (8×14/5)، اندازه: 11/5×18سم [ف: 3- 922 ]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10174/5
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين و الصلوة ... و بعد این مجملی در بیان آداب و احکام وقت احتضار و غسل و کفن؛ انجام: و سایر مصایب انبیاء و اوصیاء و ائمه هادی و برگزیدگان خدا را بیارد آورد ... و بر آن جزع نکند ..
خط: نسخ، كا: عزیز الله مجلسی، تا: 1126ق، 13ص (257 - 270)، 21 سطر، اندازه: 12/5×23/5سم [ف: 32 -206]
4. شیراز: شاهچراغ: شماره نسخه: 97
آغاز: کلمه شهادت مستحب است که در وقت مردن این کلمات را در نزد او بخواند؛ انجام: میت را غسل میدهم به آب کافور واجب قربة إلى الله این میت را غسل میدهم.
این رساله ای است شامل احکام میت از هنگام ترع تا وقت دفن؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سفید کثیف، جلد: مقوا با کاعمل سبز، . 6گ، مختلف السطر (8×14)، اندازه:11×16/5سم [ف: 2 -247]
« احكام الميراث » الارث
احکام میراث / فقه / فارسی
ahkām -e mnīrās
تهران؛ شهشهانی، حسین، شماره نسخه بدون شماره
بی کا، تا: 1311ق [میراث اسلامی: 5- 606]
احکام میراث و فرایض /فقه / فارسی
ahkām-e mīrās va farāyez
نوری، محمد تقی بن علی محمد، 1201-1263قمری
nūrī, mohammad taqi ebn-e 'alí mohammad (1787 - 1847)
چالوس، امام صادق: شماره نسخه : 516/5
آغاز: باب در میان میراث میت است و ثبوت میراث در شریعت اجماعی بلکه ضروری است و قرآن مجید و اخبار هم دلالت بر آن دارد مثل يوصيكم الله في اولادكم؛ انجام: بر وارث او کلامی نیست در احتياج بعمل متقدم و همین قدر اصل مقصود در این مقام است تمام شد کتاب میراث
كاتب: محمد بن حاجی محمد آملی، تا: 1268ق، محشی، اندازه: 17×22سم [ف: 270]
الأحكام النبوية في الصناعة الطبية طب / عربی
ahkām-un nabawīy a fi-ş Şanā'at-iț țibbiya
حموی، علی بن عبدالکریم
ali ebn-e 'abd-ol-karīm hem avi
گردآوری احادیث نبوی در معائی طبی است که با استفاده از کلمات اساتیدش، در ده «باب»: 1. الأحاديث الواردة في ذكر الأمراض و معالجتها و الامر بالتداوی؛ 2. الاحاديث الدالة على ما يتعلق بحفظ الصحة من صفة الاكل و الشرب و النوم و غیر ذلك؛ 3. بیان اصل الطب و المواضع له و فضيلته و موافقته للعقل و الشرع؛ 4. بيان الصحة و فضلها و ذكر الأحاديث الواردة فيها؛ 5 بیان المرض وفضله وذكر الأخبار الواردة فيه و شیء من الرقی؛ 6 بیان فضل عيادة المريض و ما ورد في ذلك من الأحاديث النبوية؛ 7 ذكر اربعين حديثا طبية وشرح اكثرها؛ 8. ذکر الخلاف هل التداوي افضل ام ترکه و حجة كل واحد من الطائفتين؛ 9. ذكر الحمية و فضلها وما يكتب للحمى و غيرها و ما ورد في ذلك من الأخبار و نكت من معجزات النبي و فصول تتعلق بتدبیر حفظ الصحة؛ 10، ذکر ادوية مفردة وقواها و منافعها و ما ورد فيها من الأحاديث الطبية و غيرها.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :6669
آغاز: قال العبد الفقير .. روي عن النبي صلى الله عليه و سلم انه قال كل كلام لا يبدأ في اوله بحمد الله فهو ابتر فالحمد الله خالق
ص: 243
اللق و البشر و منشی القطر و القطر... و بعل فانه لما كان علم الطب من انفس العلوم و اشرفها و اجل الصناعات المنيفة و الطفها؛ انجام: و قد روي عن ابن عمر انه قال من یاكل لحم الغراب و قد سماه رسولا لله فويسقا و الله ما هو من الطيبات رواه ابن ماجه.
خط: نسخ، کا: محمد اشرف بن زین الدین، تا 8 ربیع الثانی 1107ق؛ به خط كاتب تصحیح شده، محشی، روی برگ اول وقف نامه کتاب که از درآمد حمام نقش جهان اصفهان استنساخ شده به خط مرحوم علامه مجلسی از طرف شاه سلیمان صفوی در جمادی الاول سال 1107ه با مهر بیضوی دیده می شود، مهر کتابخانه «مجد الدين (نصیری) (مستطیل)، جلد: تیماج دو رو با سر طبل، رو مشکی، اندرون قرمز با جدول کشی زرین، 133گ، 19 سطر، اندازه: 12/5×23سم [ف: 20- 192]
«احکام نجاسات » نجاسات و احکام آنها
احکام نجاسات و طهارات / فقه / فارسی
ahkām-e nejāsāt va tahārāt
نوری، محمد تقی بن علی محمد، 1201-1263قمری
nūrī, mohammad taqi ebn-e 'alí mohammad (1787 - 1847)
رساله مختصر دارای پنج «مقصد» و هر کدام در چند «فائده» تنظیم شده است.
چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 513/5
آغاز: الحمد لله ... این مختصریست در بیان مسایل نجاسات و طهارات ... و آل مشتمل است بر چند مقصد، مقصد اول: در بیان کیفیت تطهیر چیزهای نجس و حکم
بی کا، بی تا؛ محشی؛ 25گ، اندازه: 16×21 سم (ف - 268]
« احکام النجوم » اسرار النجوم
« احکام نجوم » مسائل احکام نجوم
«احکام نجوم » احکام اتصالات کواکب و تحويلات
«احکام نجوم » منتخب جمع المسئول و بلاغ المأمول
«احکام نجوم » دليل المنجمين
«احکام نجوم » نجوم
احکام نجوم / هیئت/ عربی
ahkām-e nojām
اقلیدس، 283 - 306 قبل میلاد
alidos (383 - -306)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 26376
آغاز: بسمله الأول في احکام طالع السنه؛ انجام: موجود بر رخس حمل در نصف الليل
خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: قرن 12؛ اقتادگی انجام؛ این نسخه، ضمیمه 26373 است؛ کاغذ: نباتی، جلد: تیماج مشکی، 18 سطر ( 6×25/5 )، قطع رقعی، اندازه: 9/5×17 سم [رایانه ]
احكام النجوم = المسائل / هیئت / عربی
ahkām-un nujūm = al-masā'il
طبری، عمر بن فرخان، - 200 قمری
tabarī, 'omar ebn-e farzān ( -816)
کتابی است در معرفت احکام نجوم شامل یکصد و سی و شش «باب» . کتاب خطبه و دیباچه ندارد و در یکی از نسخهها کاتب و در نسخه دیگر مالک نسخه آن را به «فرخان طبری» نسبت داده اند لذا مؤلف آن ابو حفص عمر بن فرخان طبری منجم معروف زمان مأمون عباسی تشخیص داده اند، اما فصولی در آن هست که از ملوک و سلاطين بحث می کند و با عصر مأمون مطابقت ندارد و ممکن است از مؤلف دیگری باشد.
آغاز: بسمله، الباب الأول - في تقدمة المعرفة و شرایط المسایل و ما ينبغي للمنجم أن يتفقده قبل الحكم و معرفة الدليل و الكواكب و الأغلب
انجام: فانظر لكل ما دخلت الشمس من ربع من الأربعاع ای کو کب شرف فهو الدليل للربع و انظر ايضاً اتصال القمر فاقضی عليهما بخير كان او شراً و الله اعلم بغيبه و هو الموفق و الحمدلله وحده
[الفلك و التنجيم ص 218- 219]
1. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه:5310
آغاز و انجام: برابر
تذکر: نام مؤلف به استناد نسحه ش 5508/1 آستان قدس تعیین شد، پشت صفحه اول به خط مالك قبلی نسخه (محمد رفیع سر اطبای خاصه) نام مؤلف «فرخان طبری»، ثبت شده است؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 9؛ با یک سرلوح ظریف به زر و لاجورد، ابواب به خط رقاع و قلم زر، جدول بتحریر و زر واقف تاج ماه بیگم، تاریخ وقف: 1263ق؛ کاغذ: حنایی، جلد، پارچه ای 104گ، 13 سطر، اندازه: 13/2×21/6 سم [ف:8- 160]
3. مشهد: الهيات، شماره نسخه :3/ 523
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز و نسخه ش 5508/1 آستان قدس تعیین شد؛ خط: نسخ، کا: عبد الحميد منجم، تا: جمادى الأول 1303ق؛ فاقد مقدمه و خطبه است، در صفحه عنوان، کاتب نسخه نوشته «رساله حکیم فرخان في المسائل»، کاغذ: ترمه، جلد: تیماج عنابی، 18 سطر (8×15)، قطع: ربعی، اندازه: 13×19/3سم [ف: 1- 388]
3. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 5508/1
آغاز و انجام: برابر
ص: 244
خط: نستعلیق تحریری، کا: حاج محمد حسین خراسانی، تا: محرم 1326ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه ای، 168 ص (1-168)، 14 سطر (8×12/7)، اندازه:
11/5 × 18/5 سم [ف: 8- 307]
احكام النجوم / هیئت / عربی
ahkām-un nujūm
ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری
abū-ma'šar-e falaki, ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)
1 مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 12057
آغاز: تصنیف ابی معشر البلحي المنجم، بسمله، من کلام ابی عشر في دلالات الأشخاص العلوية الدالة الاحداث الكائنة في عالم الكون و الفساد، انجام: واذ قد اتینا على ما ادرنا وصفه فلیكمل الفصل الثاني من المقالة الثامنة بعون الله ومنه. کمل الكتاب تأليف محمد بن عبدالله بن عمر البازیار في انتقال الملل و ظهور الأنبياء و المتغلمين من الملوك والحمد لله رب العالمين
نام مؤلف از رایانه آستان قدس. مشتمل بر 8 مقاله و 63 فصل؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن و جداول نجومی به شنجرف؛ کاغذ: حنائی آهار مهره، جلد: تیماج ضربی، 175گ، 16 سطر، اندازه: 12/5 × 18/5 سم [ف: 10 -4]
2. مشهد رضوی، شماره نسخه: 12243
آغاز: وای شئی ادل عن سلطان و نفاذ امره ومشيته من فلک دایر ليله ونهاره لايسكن حركته ولايفناء انجام: وهو في البروج المائية فان شتا تلك السنة كان باردة
فقط نام مؤلف از رایانه آستان قدس است. کتابی است مشتمل بر چندین جزء در احکام نجوم و تأثیرات وشهادات و سعد و نحس کواکب و مدلولات بروج، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 افتادگی آغاز و انجام؛ چهار ورق ابتدا به خطی جدیدتر، کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 174گ، 15سطر، اندازه: 20x16سم [ف: 10- 6 ]
3. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 12078
آغاز: الملة الأولى على تثليث طالع القران الذي كان فيه؛ انجام في اكثر الاقاليم و على كثرة السمك ما لطف من الطير
نام مؤلف از رایانه آستان قدس از اوایل فصل اول از مقاله دوم تا اوایل فصل یازدهم از مقاله ششم: خط: نسخ، بی کا؛ تا: قرن 8 ؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج مشکی یک لا، 124گ، 16 سطر، اندازه: 14/5×19سم [ف: 10 -5]
احکام نجوم = احكام سالها / هیئت/ فارسی
ahkām-e nojūm = ahkām-e sāl-hā
؟ نصيرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
(1201 - 1274)
این کتاب دارای سی و چهار «باب» می باشد: 1. استخراج درجه طالع سال عالم، 2. احکام کلیات عالم ، 3. احكام جزئیات؛ 4 طالع؛ 5 و6 تا 13. اتصالات کواکب، 14. دلیل بادها؛ 15. فتح باب: 16، طالع سال 17. تغییر حال هوا؛ 18. 19. احوال فتن حروب؛ 20 تربیع؛ 21. سهم السعاده، 22، دو سهم حرب؛ 23 دلائل کلیات، 24 و 25، قرانات، 26 و 27. احکام کسوف و خسوف، 28 تاثیر مکان؛ 29. افساد تربیت مولود؛ 30 و 31 احوال مولود؛ 32. حواس ظاهر؛ 33. عقل عملی و عقلی؛ 34 .فردارات.
آغاز: بدانکه این مختصریست در احکام تاریخ سال عالم و فصول و احوال نیکی و بدی و عوارضات که واقع شود از راحت و رنج اصناف خلايق را و بر سی و چهار باب ترتیب کرده ایم
انجام: تا آخر عمر بدین ترتیب بود (و السلام ) تمام شد احکام طالعها و مواليد بدلایل کلیات ... در سعادت و شقاوت داخلی و خارجی دوازده خانه.
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6797/3
مشتمل بر 34 باب. در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، اشکال هندسی و جداول به شنگرف و در برخی موارد ترسیم نشده، مصحح، جلد. تیماج مشکی، 24گ (89پ - 112پ)، اندازه: 12/5 × 18سم [ف: 20 -266]
2، مشهد، الهیات، شماره نسخه: 512/3
آغاز: برابر، انجام: سال هشتم باز نوبت بصاحب طالع رسد و تا آخر عمر بدین ترتیب بود و الله اعلم بالصواب
در فهرست بدون مؤلف؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر ربیع الأول 1037ق، مهر: «محمد فايز العلوم»، (چهار گوشی)، کاغذ: اصفهانی؛ جلد: تیماج خرمایی لایه ای، 18 سطر (14/5×12 )، قطع: ربعی، اندازه: 10/5×19سم [ف 1- 344]
3. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :1135/3
آغاز: برابر، انجام: سال پنجم صاحب پنجم و سال ششم صاحب ششم و سال هفتم صاحب هفتم و سال هشتم باز نوبت به صاحب طالع رسد تا آخر عمر بدین ترتیب بود و الله.
در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1087ق؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 20گ، 17 سطر، اندازه: 43x13/5 سم [ف مخ: 3 -1342]
4. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 15050/9
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، دارای حواشی با نشان «12»، دارای یادداشت اردبیلی به سال 1171ق در آغاز و ثمره ای از اثمار الأشجار، مطلبی از کتاب روضة المنجمين و مطالب پراکنده دیگر در پایان، کاغذ: شرقی، جلد. تیماج زرشکی با لبه برگردان، 15 گ (140-154)، 20 سطر (8×14)، اندازه
ص: 245
12×19سم [ف: 38- 127]
5. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 239/2
در فهرست ناشناس ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1121ق؛ کاغذ: فرنگی، [نشریه 2- 97]
6. مشهد: گوهرشاد؛ شماره نسخه: 685/2
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواسط جمادی الاول 1404ق، تملك: محمد علی بن محمد صالح مورخ جمادی الأول 1257ق. با مهر او؛ مهر: «محمد صادق»، (بادامی ریز)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 14 سطر (8×14)، اندازه: 14×21سم [ف: 2- 794]
7. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :8062/3
آغاز: بدانکه این مختصریست ... باب اول در استخراج درجه طالع سال عالم، بدانکه در زيجها استادان آورده اند؛ انجام: برابر نام مؤلف به استناد فهرست مرعشی (38: 127) ذکر شد؛ خط: نستعلیق، یی کا، تا: 1205ق، جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 10گ ( 177پ- 186پ )، اندازه: 16/5 ×21٫5سم [ف: 21 -63]
8. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 599/3
آغاز: برابره انجام: و این طریق که یاد کرده شده اختیار کوشیار است و از کتاب او نقل کرده شده.
در فهرست ناشناس ؛بی کا، بی تا، در دنبال آن در 106 و 107 فصل یازدهم کتابی است در رویت هلال: کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج، 8گ (98-105)، 14 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 3- 64]
9. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 893/5
آغاز: برابر، انجام: و سال هشتم باز نویت بصاحب طالع رسد.
در فهرست بدون مؤلف: خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: اهدایی خاندان فرساد؛ جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 7گ، 20 سطر (8/5×14 )، اندازه: 14×21سم [ف: 2- 739]
احكام النجوم / هیئت / عربی
ahkām-un nujūm
فارسی، محمد بن ابی بکر، - 677 قمری
fārsī, mohammad ebn-e abī bakr ( - 1279)
كتاب مفصلی است در احکام برج دوازده گانه و بیوت دوازده گانه و اختيارات ایام با عناوین «اذا سألت» .
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :6474
آغاز : الله تعالى و قد قال الأولون اذا سالك انسان ای صناعة النقل اليها اصلح لى فانظر الى الطالع و صاحبه وسط السماء و صاحبه و مكان الزهرة هو بهرام؛ انجام: و ذلك الناظر اليه او مقارن له صاحب ای بین هو فامر هذه الادلاء و اكثر من شهاده هو الدليل بان.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ برخی از برگ ها در صحافی جابه جا شده؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 139گ، 15 سطر، اندازه:
21/5x13سم [ف: 20- 50]
احکام نجوم/ هیئت / فارسی
ahkām-e nojām
بخاری خوارزمی، علیشاه بن محمد، 624؟ - 695؟ قمری
boxārī Kārazmī, 'alīšāh ebn-e mohammad (1228 - 1296)
با عناوین «فصل»، در فصل دوم آمده «در کتاب اثمار و اشجار طلب دارند از شجره آخر که نیک به شرح یاد کرده ایم.
[فهرستواره منزوی 3077/4 ]
1. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 4/ 8250
آغاز: موقوف باشد، پس معلوم شد، که درین وقت دشوارتر بود ... بنابراین مقدمات جمع کردیم این رساله را در احکام فروعات ... (در دیباچه)؛ انجام: (در فصل دهم افتاده) و حرفت ناسنوده کند از بزرگی دهد و مکروه رسد.
خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج سرخ مقوایی، 85 گ (116ر -200ر)، 18 سطر، اندازه : 21/5x15سم [ف: 3- 66]
2. تهران: ملک: شماره نسخه:3305
آغاز: موقوف باشد پس معلوم شد که در این وقت دشوارتر بود؛ انجام: و حرفت ناستوده کند از بزرگی رهد و مکروه رسد.
تذکر: نام مؤلف به استناد انجام نسخه ش 8250/4 سپهسالار تعیین شد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: میشن یشمی، 111گ، 17 سطر، اندازه: 13/8×22/4
سم [ف: 2- 13]
احکام نجوم / هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm
رمال شیرازی، ناصر بن حیدر، ق 7 قمری
rammāl šīrāzī, nāser ebn-e hey dar ( - 13c)
چند ورق نامرتب از باقی مانده رساله ای است در احکام نجوم با عناوین ذیل: بیان منازل و شرح و مزاج آن، بیان ثوابتات که در درجه طالع باشند و حکم ایشان در آن سال که گفته شده بود؛ بیان ثوابتات که در درجه طالع باشند و حکم ایشان در آن سال که گفته شده بود؛ مسایل مختلف در علم نجوم و سؤالات ضمیر بیان کواکب ثوابت .
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 5632/3
آغاز: در بیان ثوابتات که ... اسماء الكواكب ... احکام ثابته (كذا)؛ انجام: عطار دیگر خروار شانزده و الله اعلم
ص: 246
خط: نسخ، کا: حیدر بن محمد رمال، بی تا، کاغذ: حنایی آب دیده ، جلد: چرمی عنابی ضربی، 7 ص (69- 75) [ق: 8- 437]
احکام نجوم / هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm
کاشانی، عماد الدین یحیی بن احمد، - 766 قمری
kāšānī, 'emād-od-dīn yahyā ebn-e ahmad ( - 1365)
رساله دارای پنج «باب» : دلایل کیفیت صورت و خلقت مولود؛ مدت تربیت مولود و چگونگی آن؛ بودن کواکب در خانها (كذ) طالع، دلالت کواکب در حدود؛ دلالت وجوه بروج بر احوال مواليد که بر آن وجوه در وجود آیند. آن را به خواهش شهاب الدولة و الدين جلال الاسلام و المسلمين امیر فضل الله بن صاحب السعيد المغفور جلال الدولة و الدين از عربی به پارسی برگردانیده است.
آغاز: بعد از حمد و شکر حضرت کبریاء و درود بر سرور انبیاء محمد مصطفی و بر اصحاب او ماختلف (كذ) الصبح و المسا چنین گويد اضعف عباد الله تعالی.
انجام: دلالت بر آنکه مولود تیز و فراخ سینه و کوتاه کردن باشد و در وی حلم و سه کونی بود و الله اعلم بالصواب.
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 11452/19
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شهاب الدين على حسنی حسینی طباطبائی شولستانی، تا: شنبه 27 ذیقعده 1019ق، جا: اصفهان، صفحاتی از «تهذیب الاخلاق»، ابن مسکویه در ملکات و فضائل و خصائل ضمیمه است؛ کاغذ: آهاری نحودی، جلد: تیماج عنابی اسقاطی، 17 سطر، اندازه: 12×18اسم [ف: 11- 312]
احکام نجوم / هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm
روح، عبد العظيم، ق 8 قمری
rūh, ‘abd-ol-‘azīm ( - 14c)
تأليف ابو الحسين عبد العظيم منجم مشهور به روح که بنا بر مثال هایی که در ورق دوم کتاب بدین شرح می آورد: «پنج شنبه 5 ذی قعده 798 و نیز سال های 760 و 718 و 708» در اواخر قرن هشتم می زیسته است. در متن هم از خواجه نصیر الدین طوسی نام می برد، عناوین مهم عبارت است از: ذكر استخراج تواريخ الأربعة، النوع الثاني في استخراج تواريخ الأربعة حسب الجدول ... ذکر هیلاج و کدخدا و کمیتة العمر .. احکام خانه دوازدهم که تعلق به دشمنان و عموم دارد. در اواخر کتاب ضمن عنوان استخراج تعديل عطیه عطارد از شهریار اعظم ناصر الدين محمد یاد می کند. این کتاب اصولاً طالع برادرزاده همین پادشاه است.
[فهرستواره منزوی 3079/4 ]
تهران؛ ملک: شماره نسخه :3602
خط: ثلت، کا: محمد الحكيم الترکتنی، تا: قرن 9، مجدول، سطر بندی شده؛ جلد: میشن یشمی مغزی، 155گ، 13 سطر، اندازه:30/5×23/2سم [ف: 2 -14]
احكام النجوم / هيئت / عربي
ahkām-un nujūm
انطاکی، داود بن عمر، 950 – 1008 قمری
antākī, dāvūd ebn-e 'omar (1544 - 1600)
در پاره ای از احکام نجوم و طبایع ستارگان و مواليد، با اختصار و در اواخر آن احکام طلسم ها را نیز می آورد. شیخ داود بن عمر انطاکی، نگارنده «تذكرة أولي الألباب و الجامع للعجب العجاب» و «تزیين الاسواق» و «النزهة المبهجة في تشحيذ الأذهان و تعديل الأمزجه» در این گفتار می گوید که احکام نجوم از علم های بخش سوم است که گذشت و پزشکی بدان نیازمند می باشد به ویژه در بحران ها چنان که ابقراطس گفته است. او در آغاز تذکره علم را به چند گونه بخش نمود. خود سرانجام چنین گفت که علم یا ذهنی است با زبانی یا بدنی یا دینی و پزشکی در شمار سومی می باشد. او در آغاز «نزهه» و نیز از علم های گوناگون باد نمود. این گفتار او پیداست که بخشی است از یکی از کتاب های او .
آغاز : بسمله، احکام اسم متى اطلق في العقليات اريد به الأحوال المعينة المستنتجة من مقدمات معلومة هي الكواكب من جهة حركاتها و مکانها و زمانها
انجام: و انتحس من غيره فعسر لا تلف. هذا ما يحتاج اليه هنا من هذه الصناعة. و سیاتی احکام الفصول و البحارين في مواضعها، و الله اعلم.
1. قم: مرعشی: شماره نسخه: 8003/1
آغاز: برابر، انجام و ان قربت له قرباناً من حيواناته فتح منح الشمس
نام مولف به استناد نسخه دانشگاه ش 2/ 960 تعیین شد؛ خط : نستعلیق، بی کا، تا: 1282ق؛ جلد: دو رو تیماج رو قهوه ای پشت سبز، 49 گ (1پ-49ر)، 11 سطر، اندازه: 10 × 17/5 سم [ف: 21- 5 ]
2. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 960/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد حسن بن محمد تقی محلاتی، تا: 1383ق، جا: تهران ، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ساده، 41گ (29پ - 69پ)، 11سطر (5×10)، اندازه:9×14/5 سم [ف: 4 -818]
احکام النجوم / هيئت / عربی
ahkām-un nujām
؟ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی، 1006 - 1091
ص: 247
قمری
feyz-e kāšānī, mohammad ebn-e šāh morteza (1598 - 1680)
فيض در آثارش از آن نامی نبرده است و گویا برگرفته از کتاب «غنية الانام في معرفة الساعات و الأيام» باشد.
[فهرستواره منزوی 3080/4 ]
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 1396/29
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: پسته ای، جلد: میشن
سرح، [ف: 5- 264]
احكام النجوم / هیئت / عربی
ahkām-un nujām
کوفی، ابوالحسن بن ابی الخصيب
ab-ol-hasan ben abī-l xasīb kūfi
آغاز : قال أبو الحسن ابن ابی الخصيب الكوفي المنجم العلم كثير و العمر قصير و الأيام متفاوته و الاجال متقاربة
انجام: لكل برج ثلاثين درجه من ذلك البرج و الله اعلم بالصواب و إليه المرجع و المآب.
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 3502
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد، علی بن محمد نصیر هزار جرسی، تا: 9 رمضان 1266ق؛ تملک: فرهاد میرزا و ولی محمد میرزا در 1236؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن سیاه ضربی، 338گ، 23 سطر، اندازه: 14/9×23/4سم [ف: 1- 18]
احکام نجوم/ هیئت/ فارسی و عربی
ahkām-e nojām
منجم، محمد اسماعيل بن علی نقی، ق 14 قمری
monajjem, mohammad esmā'il ebn-e 'alī naqi (-20c)
[فهرستواره منزوی 3082/4 ]
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 12785
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [الفبائي ف: 26]
احکام نجوم / هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm
حسینی رضوی، محمد مهدی
hoseynī razavī, mohammad mah di
در طالع سال به افق حیدر آباد و احكام سلاطين و خواتین آنجا.
[فهرستواره منزوی 3082/4 ]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 683/1
بی کا، تا: قرن 12: جدول و لاجورد و شنگرف، کاغذ: سفيد، جلد: مقوایی عطف و دور و لولا تیماج قهوه ای، 15ص (1-15) [سنا ف: 2- 28]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3939/1 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ فيلم ها ف: 2- 285]
احکام نجوم/ هیئت/ فارسی
ahkām -e nojūm
فصیح بن اثیر
fasīh ebn-e asīr
از فصيح بن اثیر، گویا همان فصیح الدین محمد نظامی قهستانی ریاضی دان است. احکام نجوم را با روشی نسبتاً مفصل و اشکال و دو اثر را به خواهش
گروهی از دوستان نوشته است. در 4 مقاله و هر «مقاله» در چند «فصل» کوتاه: مقاله اول در اصول این علم ، در 40 فصل: 1. در صفات و منسوبات برج حمل، ... 5. در صفات و منسوبات برج اسد، ... 10. در صفات و منسوبات برج جدی، ... 20. در قسمت خانه های این 12 برج، ... 30. در کیفیت نظرها، ... 35. در انتهائات و فردارات عالم، ... 40. در قسمت افراح كواكب؛ مقاله دوم در احکام طالع سال عالم و احوال نیکی و بدی سال، در 6 فصل: 1. در احکام طالع سال عالم، 2. در احوال نرخ ها و گرانی و ارزانی، 3. اندر احوال بادها و سرما، 4، در احوال فتنه و حرب، 5. در احوال وبا و بیماری ها، 6. در احکام خسوفات و کسوفات؛ مقاله سوم در احکام قرانات و اتصالات کواکب، در 33 فصل: 1. در احکام قران کواکب با زحل، ... 5 در احکام قران کواکب با مشتری، ... 10. در احکام قران کواکب با مثلثه خاکی، ... 20. در احکام تربیعات و مقابلات، ... 30. در احکام اجتماع در بروج، .. 33. در احکام تثلیث و تربيع و مقابله قمر با کواکب، مقاله چهارم در احکام طالع، در 16 فصل: فصل 1، در احکام اخلاق مولود، ... 5. در احکام خانه اول طالع، ... 10. در احکام خانه ششم طالع، ... 15. در احکام خانه یازدهم طالع، 16، در احکام خانه دوازدهم طالع نسخه ها همانند نیست، برخی در 40 «فصل»، برخی 4 «مقاله» و هر کدام در چندین فصل، برخی در 6 «مقالت» و مقالت های دیگر عبارت است از: مقالت پنجم در کیفیت عمر و استخراج هيلاج، دارای پانزده فصل. مقالت ششم در معرفت اعداد وفق، دارای هفت فصل.
آغاز: بسمله. حمد و ثنای آفریدگاری را جل جلاله وعم نواله و افضاله را که افلاک دوایر و نجوم سوایر بیافرید ... اما بعد چنین گوید جامع این کتاب ... فصيح بن اثیر
[نسخه های منزوی 238/1 ؛ : یک نسخه مورخ 1234ق، فهرستواره منزوی
4/ 2819]
ص: 248
1.تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 5855
آغاز: برابر، انجام و ریختن مو و خستگی از انواع صرع و الله اعلم.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، جدول شنگرف، کاغذ: فرنگی، 28گ (1پ-28ر)، 23 سطر (9/5×15 )، قطع: ربعی، اندازه:14×20سم [ف: 16 -107]
2، قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 8062/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1205ق، جلد: تیماج قهوه ای، 33 گ ( 142پ- 174 پ)، اندازه: 16/5 ×21٫5سم [ف: 21- 63]
3. تهران ملک، شماره نسخه: 6177
آغاز: برابر، انجام: و شکلهای ایشان با ستارگان در قرآن باشند. به شرکت جزویها از طالعهای مردمان و دلیل کنند بر دیگر جانوران خط: نسخ، کا: ابراهيم لاریجانی، تا: 12 ربیع الاول 1234ق؛ از آن کسی بوده در رمضان 1226، کاغذ: فستقی فرنگی، جلد: میشن قهوه ای لایی، 154گ، 19 سطر، اندازه:
12/8×20/7سم [ف: 4- 814]
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 5180-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ فيلم ها - ف: 3- 140]
4. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه : 6/ 80
آغاز: برابر انجام: و حکم ارباب مثلثات همان بود که گفته شد. و الله اعلم
خط: نسخ پخته، کا: محمد کاظم بن آقا کوچک اصفهانی متخلص به خاموش، تا: دوشنبه 17 شعبان 1289ق، 45گ ( 158پ- 202ر [ف: 1- 22]
5، قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 4372
آغاز: برابر، انجام: تا سمت آن شهر معلوم شود مثالش در این صورت فرض کردیم سمت ...
خط: نستعلیق ،بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ قبل از کتاب چند برگ الحاقی است که حاج حسین بن ملا رسول از روی خط پدرش منظومه ای فارسی در رمل استنساخ کرده است؛ تملك حاج حسین بن ملارسول به تاریخ صفر 1314؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 172 گ، 15 سطر، اندازه: 12×16/5 سم [ف 11- 375]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6401/5
بخشی است، گویا از کتاب فصيح بن اثیر در اصول احکام نجوم؛ بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی آهار مهره و اصفهانی ضخیم، جلد: مقوای سفید عطف و گوشه تیماج سیاه، 10+27+25 سطر، قطع: نیم حشتی، اندازه: 11/5 ×22سم [ف: 19- 559]
احكام النجوم = احكام المواليد / هیئت / عربی
ahkām-un-nujām = ahkām-ul-mawālīd
مطالب تحت عنوان «باب» آمده مثلاً باب في الصناعات في المواليد، باب تجارتی الطير، باب اصحاب القواریر، باب في سعادة المولود، باب سعادة القواد، آخرین باب باب في العداوة فانظر للعداوة الى الثاني عشر وصاحبه و صاحب بیته و زحل و الكواكب الغالب.
آغاز کتاب: بسمله واعلم أن المستولى على الأعمال والصناعات من الكواكب ثلثة بهرام و عطارد و الزهرة، اما بهرام فلخفته و حركته و خرازته
همانند:
1.مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 397/2
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: نجم التولية، بی تا؛ افتادگی: انجام کاغذ: ترمه جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج، 16 سطر (9×18)، اندازه: 15×26سم [ف: 1- 314]
2. مشهد: الهيات شماره نسخه : 498/4
آغاز: برابر؛ انجام: من التثليت او التديس سلم اعداء المولود و خضعوا له و انتقلوا عن عداوته على حال المودة و المصالحة و الله اعلم بجميع ذلک و جميع ما في الغيب و هو حسبنا و نعم الوکیل و صلى الله على سيدنا
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 15 سطر (8×14/5)، قطع: خشی، اندازه: 15×20سم [ف: 1- 450]
احكام النجوم / هیئت / عربی
ahkām-un nujūm
چند رساله در احکام نجوم که یکی نیستند و مؤلف آنها شناخته نشده است.
غیر همانند:
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12037/1
آغاز: بسمله، الحمد لله مجرى الافلاك بحكمته و مسخرها بمشيته فقال تعالى والشمس والقمر بحسبان أما بعد فهذا كتاب حاو لجميع فنون حساب علم الفلك وها هو حمیص في اللفظ بطين في المعنی: انجام: وهو القوس اوفي و تدمن الأوتاد الأربعة تم الكتاب ما وجدته مكتوبا ولاادری له زيدا أم لا...
با وجودی که انجام صفحات دست راست با آغاز صفحات مقابل آنها مطابق می نماید باز از اواسط ناقص به نظر می رسد، ظاهراً دارای هشت میامنه (= مقاله) بوده که از آن میان از میامنه پنجم به بعد را داراست؛ خط: نسخ جلی، کا: عبد الله بن ناصر بن راشد بن عامر بن محمد بن ابی الحسن بن عبد السلام، تا قرن 7، کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج، 21 سطر، اندازه: 23/5x16 سم [ف: 10- 198]
2، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12037/2
آغاز: فصل في معرفة النيروز و دلالات الشمس في البروج؛ انجام: ففي ساعة الزهرة من يوم المشتري تم ذلک وبالله التوفيق
مختصری است بدون خطبه و دیباچه که بلافاصله پس از کتاب
ص: 249
اول شروع می شود، خط: نسخ جلی، کا: عبدالله بن ناصر بن راشد بن عامر بن محمد بن أبي الحسن بن عبد السلام، تا: قرن 7 ؛كاغذ: سمرقندی ،جلد: تیماج، 21سطر، اندازه: 16×23/5سم [ف: 10- 198]
3، مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 12935
آغاز: و الحزن و الهم والغم والأسف، انجام: و ظاهرین نحن الشعاع يدلان على الحكمة و العلوم (كذ).
عناوین موجود دلالات المریخ، دلالات الزهرة، دلالات العطارد، و اما ما ذكرنا في الأشياء التي يدل عليه القاسم و المشارك فليس بمطلق، الفصل وفي دلالات الكواكب و البروج على حلية المولود، فصل و بالجملة فان الشمس معننان كل واحد من الكواكب إذا اتصل به فصل و أما تشريق الكواكب الكواكب فانهما يضعفان الابدان، فصل في ذكر الفول على دلالات البروج و على حلية المولود اذا كانت طالعة وقت ولادته، فصل اما اختلاف الخلفة و عظمها و اعتدالها و صغرها فيعرف من البروج الدالة عليها، فصل و اما البروج الدالة على الصباحة و الجمال و النظافة فصل و متى كان المولود برج الجوزا، فصل في ذكر القول على طبع المولود، فصل اما الصور الفلكية الطالع مع البروج و الكواكب، فصل و قد یدل اخلاق المولود أيضاً اول کوکب، فصل و علم نظر القمر إلى الطالع يدل على ضعف العقل، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف حسین کی استوان؛ کاغد: نخودی، جلد: مقوا با روکش پارچه قهوه ای، 13گ، 15 سطر، اندازه : 12×19سم [ف: 18 - 7]
4. تهران: ملک، شماره نسخه : 3181/4
آغاز: الشرط الرابع قال بعض الاقدمين اذا اردت النهج فعليك ابداً بالزهرة ... الفصل السابع عشر في احكام منازل القمر ... الفصل الثامن عشر في اسماء ساعات الليل و النهار، انجام: فلا يحله احدا البته باذن الله تعالی
در احکام نجوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 931ق؛ افتادگی: آغاز جداول شنگرف، ناقص کاغذ: ترمه، جلد: میشن لایی قهوه ای ضربی، 17 سطر، اندازه: 12/7×18/2 سم [ف: 6- 265]
5. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1/ 5747- 29/87
آغاز: لأن كلا منهما لا يكون بدون الاخر فقسم على الهيئة إلى ثلاثة أقسام قسم هيئة الافلاك و قسم هيئة الكواكب و قسم هيئة الأرض ومن اراد معرفة الهيئة؛ انجام: والدلائل في سائر الاختیارات و البيوت وهذا آخر ماقد شغلت عن ما ينفعني و ينفع المسلمين ... واتوب اليه في جميع أموري و اتوكل عليه وهو نعم الوكيل و نعم المصير وصلى الله على سيدنا محمد و على آله و صحبه و سلم
رساله مفصلی است در احکام نجوم، مؤلف ابتدا حرکت طولی و عرضی سیارگان و کواکب را بیان نموده و پس از آن اختیارات کارهای مختلف را بر حسب سیر ستارگان به تفصیل بیان کرده است عنوان بخش های آن «مقاله»، جمله، «فن»، می باشد، عنوان برخی بخش های آن چنین است: الصنف الثاني في هيأت كرة الكواكب شامل دو فن و هر فن در چند فصل، النوع الثالث في هيات الكواكب شامل چند صنف هر صنف در چند فصل، الضربي الثاني في حالات حركات السياره شامل سه مقاله، الفن الثاني في الصفات المقبولة باجماع الأوائل شامل دو ضرب، الضرب الأول في صفات البروج بتمامها اثنتا عشره مقاله، الضربی الثاني في صفات درجات البروج شامل سه مقاله، الصنف الثاني في صفات الكواكب المفردة شامل دو فن، الأول في صفات النجوم شامل دو ضرب و چند مقاله و ...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز جلد: مقوای سفید عطف گالینگور قهوه ای، 100گ، 29 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1- 133]
6. تهران: ملک شماره نسخه:3323
آغاز: بسمله، المقالة الأولى و هي عشر فصول الأول في ذکر صورة الجنين و تدبير الكواكب له من وقت سقوطه في الرحم إلى وقت ولادته على مذهب الأئمة المتقدمین وراي الحكماء المتأخرين ... المقالة الرابعة في ذكر دلالات البيوت الاثني عشر و ما يتعلق بها من أحوال المولود وهي اثنی عشر فصلا، انجام: و فيه مواضع يحتاج إلى النظر والاصلاح مع الفراع ينظر فيها ان شاء الله.
خط: نسخ، كا: محمد ابراهيم بن محمد تقی تبریزی، تا: 24 ربيع الثانی 1098ق، برای آقا محمد مسيح لاهیجانی؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن تریاکی، 164گ، 21 سطر، اندازه: 13/5 × 22/1سم [ف: 1- 17]
7. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه :222742
بخشی از مقاله دوم و مقاله اول و تمام مقاله سوم و قسمتی از مقاله
چهارم از کتابی است، با این ترتیب: مقاله دوم شامل دوازده باب و هر باب دارای چند فصل کوتاه: باب 1. ... (مقداری از آن)، 2. طبایع کواکب، 3. احداث الحق و الأرض، 4. الفتن و الحروب، 5. الوباء و الأمراض، 6. الحر و البرد و الرياح، 7. الأنداد الأمطار، 8. الأسعار، 9. الكسوفات، 10. دلالة علامة الجو، 11. القر آنات، 12. الأدوار على مذهب القدماء؛ مقاله سوم در حکم مواليد و تحویل سنین آنها در بیست و یک باب : 1. مقالمة لهذه المقالة، 2. ابتداء
خلفة الجنين و ذكر احواله قبل الولاده ...... در میان مقاله دوم مقداری از مقاله دیگر هست که گویا مربوط به مقاله اول کتاب باشد و موجودی آن به این شرح است: باب 6. طبايع الكواكب بحسب قربها و بعدها من الشمس، 7. تشريق الكواكب، 8. الكواكب الثابته، 9. البروج المنقلبه و الثابته، 10. البروج و المذكره و المؤنثه، 11. طبايع البروج، 12. البروج و الأجزاء، 13. بيوت الكواكب، 14. شرف الكواكب، 15. المثلثات و اربابها، 16. الحدود 17. الجبر و القزح ... 18. الاتصال و الانصراف و القبول؛ مقاله چهارم در عمل اختیارات در سه باب 1. در عمل اختیارات 2- در تفصيل اختیارات، باب سوم از این مقاله ناقص است. از آنچه گفته شده می توان حدس زد که این کتاب در چهار مقاله است، مقاله اول در 18 باب، مقاله دوم در 12 باب، مقاله سوم در 21 باب و مقاله چهارم در سه باب
که در هر یک از این ابواب چند فصل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 ق، افتادگی:
ص: 250
آغاز، میانه، انجام؛ در میان نسخه یادداشت مورخ 1286ق هست؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی لایه ای، 79گ، 15 سطر (5×13)، اندازه: 10/5×20 سم [ف: 3- 873]
8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8394/1
آغاز: آغاز بریده شده و از شش سطر نخستین آغاز رفته و دو سه کلمه ای در پایان آنها مانده و در آنها کلمه «محیی» دیده می شود ... فنقول راس ... الاعتدال الربیعی بوسط الأرض حيث الطول ... فصل و اما كيفية الحكم عليها فلهو ان يقيم الطالع حلول الشمس ... فصل ان الكواكب الحالة في الوتد اقواها دلالة، انجام: فيحكم على كل واحدة منها بحسب موضعه و قوته من طالع سنة العالم و من صاحبه في مدخل تلك السنة و الحمد لله وحده و صلی الله على من لا نبي بعده و آله و صحبه و سلم.
بی کا، تا: سه شنبه 2 ربیع الاول 1176ق، کاغذ: سپاهانی، 7گ (1پ -7پ)، قطع: ربعي [ف: 17 -127]
9. تهران: الهيات: شماره نسخه :179
آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام على محمد و آله اجمعين المقالة الأولى اثنی عشر فصول الاول في ذكر صورة الجنين و تدبير الكواكب له من وقت سقوطه في الرحم الى وقت ولادته على مذهب الأئمة المتقدمين، انجام: و يكون شقياً و في الثاني عشر نقل أعداده و يجهرون بالعداوة و يسلم من شرهم و فيما ذكرناه كفاية و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب، قد تم الكتاب
در تأثیر نجوم در سرگذشت انسان در چهار مقاله: 1. ذکر صورة الجنين و تدبير الكواكب له من وقت سقوطه، در دوازده فصل؛ 2. ذكر الأحكام الكلية، در یازده فصل، 3. این مقاله در نسخه نیامده است، 4. ذکر دلالات البيوت الاثني عشر وما يتعلق بها من احوال المولود، در دوازده فصل؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسین رضائی تفرشی گویا مؤلف کتاب، تا: 29 رمضان 1350ق؛ دارای حاشیه با نشان «عباس الحسيني الشهير المدعو بفخرائی شب دوشنبه جمادی الاول 1353»، کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 155گ، 19 سطر (8/5×16)، قطع وزیری، اندازہ: 15/5 × 23سم [ف: 446]
10، مشهد رضوی: شماره نسخه: 2/ 12320
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي جعل الشمس والقمر نورا، انجام: وهذا آخر ما تيسر جمعة من الأحكام بعون الملک العلام
ملخص كتاب التقويم و مشتمل بر احکام نجومی سال 37-1036 هجری است، که در عصر سلطان مراد عثمان (سلطان مراد چهارم) متوفی در 16 شوال 1049ق؛ تالیف شده؛ بی کا، بی تا، پس از آن چهار صفحه جداول مربوط بدان و یک صفحه جدول خسوف کلی است که در روز چهارشنبه 14 ذیقعده 1036 روی داده است، کاغذ: خانبالغ، جلد: نیماج، اندازه 20/5×29/52سم [ف: 10- 265]
11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 937/6
آغاز: أما بعد لما كان اكثر المصنفین اختصر و ابعض ما يحتاج اليه في علم النجوم في تصانيفهم اردنا أن نبين ما أوضحه؛ انجام: و أما السهام الباقية التي يكون دلائلها قوية فان دلائلها ضعيفة.
قواعد و احکام نجومی را بنا به گفته های خواجه نصیر الدین طوسی، در پنج فصل و چهل و سه باب شرح داده است، خط: نستعلیق، كا: مسیح نوری واری، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 28گ ( 106پ- 133ر)، اندازه: 15×22سم (ف 3- 125]
12، تهران: دانشگاه شماره نسخه: 4288/1
آغاز: بسمله. باب سعادة ايام الشهور العربية و نحوستها و مايصلح في كل يوم منها من الأعمال. الحصال عن ابیه؛ انجام: فقال كان اعلم الناس.
تا «في علامات خسوف القمر طول السنة»، را دارد. باید بخشی از بحار مجلسی باشد؛ کا: محمد اسماعيل بن محمد رضای حسینی منجم، تا: سه شنبه 17 ذیحجه؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی، 40گ (2پ -41ر)، 12 سطر (6×10)، اندازه: 10×16سم [ف: 13- 3257]
13، تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2708/1
در آن آمده «و قد شرحنا ذلك في رسالة تأثيرات النجوم في المواليد» (بندی از این کتاب است)؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج حنایی ضربی، 1گ (2ر-2پ)، 26 سطر (7×18)، اندازه:13×21سم [ف: 14 -2710]
احکام نجوم/ هیئت/ ترکی
ahkām-e nojūm
غیر همانند:
1. تهران: مقتاح؛ شماره نسخه: 440
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی : آغاز، در بالای نخستین صفحه نسخه ما آمده «تقویم من الزيج شوال 1239 »؛ تملک سید سلیمان مدرس مفتی، با مهر 1121 [نشریه: 7- 99]
2، قم: مرعشی، شماره نسخه : 10941/4
به صورت منظوم و دارای اشکال رنگین بسیار زیبا و نفیس بی کا: تا: اواخر قرن 12، جا: ترکیه عثمانی دارای اشکال زیبا؛ قطع : رقعی (میراث شهاب: س9 ش 2 -41]
3، مشهد، ادبیات، شماره نسخه: 46 فیاض
آغاز : اول شاه قضایه حاصل کار *** فتنه سر عسکر و بلاد مدار
منظومه ای است به ترکی در احکام نجوم که عناوین آن به پارسی آمده و نخستین عنوان موجود «حکم انجم که از هوا افتد» و این عنوان در مواردی تکرار شده است. گمان می رود از اهلي باشد، به شرحی می ماند بر منظومه ای به فارسی که گزارشکر به نظم ترکی آن را ساخت است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 15 سطر، اندازه:14/5×20
سم [ف: 5 ]
ص: 251
احکام نجوم / هیئت/ فارسی
ahkām-e nojūm
چندین رساله فارسی به همین نام که همانند نیستند.
غیر همانند:
1. مشهد: الهيات، شما ره نسخه: 22612/16
آغاز: بسمله الحمد لله ... اما بعد فهذه رسالة في نبذة من احكام النجوم و فيها مطليان المطلب الأول فيما يتعلق بكون القمر في البروج و البحث فيه اولا من برخی از احکام نجوم به شعر فارسی آورده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: سيد محمد بن محمد باقر بن قوام الدین محمد بن مفید موسوی استر آبادی، تا: 1238ق، کاغذ: فستقی، جلد. تیماج مشکی، 5گ (134-138)، 15 و 16 سطر (10×15)، اندازه: 17×21سم [ف: 3- 784]
2. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3456/3
آغاز: اما قرانات، اول باید دانست که قران کواکب بر چهار گونه است؛ عظمی و کیری، وسطی، و صغری. و اما قرآن زحل و مشتري جنان بود که از مثلثه، انجام: و ترس در دلها افتد، و پادشاه روم و قتلی عظیم باشد، و الله اعلم
با عنوان «باب» و برخی از باب ها فصل هایی دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جدول شنگرف و لاجورد، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قرمز ضربی لبه دار، 9گ (36پ-44پ)، 18 سطر، اندارد: 13×21سم [ف: 6- 431]
3. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 8/ 437
آغاز: بسمله. صد هزاران شکر و سپاس خدای را جل جلاله که رقاب مكنونات اسير تسخیر اوست و زمام کائنات در قبضه تقدیر او، انجام: و خدای عز و جل رحمت
با یادداشت تازه منتحب جاماسب نامه در صفحه عنوان، در میانه ها آمده است: «حکم جاماسب: چنین گوید جاماسب وزیر گشتاسب که نگاه کردم در حال اختران که در آسمان پدبدند از قوت و کردار ایشان، نامبوب، با طالع ابنان: آدم، شیث، طهمورث، جمشید، طهماسب، سلیمان، منوچهر، ضحاک، افریدون، ، نوح، فرعون، قارون، موسی، زردشت، اردشیر، ذوالقرنین ... حضرت علی (علیه السّلام)، خاندان اموی، ابومسلم خراسانی، چنگیز ... دجال؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 10؛ 29گ (161 پ -189ر) [ف : 1- 259]
4. تهران: ملک شماره نسخه :3159
آغاز: فصل 16 در خانها و احوال ایشان، فصل 17 در معرفت شرف و هبوط کواکب، انجام: خاتمت کتاب، زحل دلیل نحس کارهای دنیوی است ... عطارد شریک و معاون آن دلیل است که ممازج او باشد یا در خانه او، و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی : کاغذ: کاغذ ترمه ، جلد: میشن لایی سیر، 22گ، 14 سطر، اندازه: 12/7×19/2 سم [ف: 2- 12]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 5279/4
آغاز: هو. ثمره اول در صورت قمر و منسوبات قمر، قمر تیر اصغر است، و از فلک اول تابد، و سعد اصغر است، و متلون مزاج؛ انجام: زحل دليل نجست کارهای دنیایی است از وی شقاوت و نومیدی و فقر و تنیک و بیماری و اندوه. .
با عنوان های ثمره که در ثمره هشتم افتاده است، بدین گونه ثمره 1 در صورت قمر و بیوتات قمر، ثمره دوم در صفحات و منسوبات زهره، ثمره چهارم در منسوبات شمس، ثمره پنجم در صفحات و منسوبات مريخ، هفتم زحل، هشتم در دلالات كليات کواکب؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی انجام؛ سپس فایده ای در احوال اشکال از شرف و هبوط در هر خانه (گ 46ر) کاغذ: سپاهانی، 4گ (42ر -45پ)، قطع: بياضي [ف: 16- 99]
6. تهران؛ حقون: شماره نسخه: 33/1 - د
آغاز: مقالت 2 در احکام طالع تحویل و اتباع در هفت باب
رساله ای است در احکام نجوم که فهرست مقالت دوم آن در نسخه چنین است باب 1 در 12 فصل، باب 2 در 7 فصل، باب 3 در 7 فصل، باب 4 در 9 فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ در 17ر-22ب باز پاره ای است از کتابی در احکام نجوم کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 16گ (1پ -16پ)، 17 سطر (125x7)، اندازه: 13 ×18 سم [ف : - 8]
7. تهران؛ الهيات، شماره نسخه: 509/14
آغاز: بسمله. قران کواکب در برج حمل فران مشتری و زحل در حمل دلالت کند، انجام: دليل هوا است پس هم چنین دلیل بیماری و صحت نیز باشد و الله اعلم خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 16گ (290پ-305ر)، 17 سطر (10×16)، اندازه: 12/5 ×19/5سم [ف: 317] . 8.تهران: دانشگاه شماره نسخه: 5849
آغاز: بسمله حمدله ... چنین گویند حکماء سلف که فلک بر دوازده قسم و هر قسمی را از وی برجی خوانند؛ انجام: هشتم خبر مرگ درست بود و الله اعلم بالصواب.
با عنوان های «مساله، مثال، وجه، فصل، باب» و المسائل قصرانی را می ماند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز تیره لایی، 69 گ، 18 سطر (8×15)، قطع: ربعی، اندازه: 15×23سم [ف: 16 -106]
9. تهران: الهيات شماره نسخه :242/3
احوال اصناف ناس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی ضربی، 2گ (125ر-126ر)، 21 سطر (7×14)، اندازه: 12/5×19/5
سم [ف: 264]
10. تهران: الهيات: شماره نسخه: 185/6
آغاز: حق سبحانه تعالی قدرت بالغه نه سقف فلک نیلگون را کروی ورود در اندرون یکدیگر بطریق طبقات پیاز در آفرید؛
ص: 252
انجام: (جدول سعادت و نحوست) بیست و نهم نیکوست بهمه کارها خاصه سفر و نقل و تحویل سی ام مبارکست دیدن اکابر و اشراف
در جلد اول و دوائر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 ؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سبز مقوایی، 6گ (72پ-77ر)، 17 سطر (9×17)، اندازه: 16×26سم [ف: 141]
11. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 8121/5
آغاز: بسمله، حمدله صلاه. چنین گفته حکیمان بسیار احکام کرده و ليكن اعتماد بر آنست که هندوان گفته
عنوان ها دوازده برج و سؤال است در هر یک، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: هندی، جلد: مقوا عطف پارچه، 19ص ( 81- 100هامش)، 12 سطر (
6×12/5)، قطع: ربعی، اندازه: 2×17سم [ف 17- 36]
12. تهران: مفتاح، شماره نسخه : 448
تحسین عنوان آن «باب در دانستن آمدل باران و نمها» دارای چندین جدول سپس معرفت مواليد و مستوليان زحل، آن گاه احکام کواکب در وجوه از گفتار تكرس بابلی، در میانه آمده «بنام ایزد بخشاینده مهربان بدانکه فلک را به دوازده بخش متساوی کرده اند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا:قرن 11؛ افتادگی
آغاز و انجام، قطع: بغلی [نشربه: 7- 99]
13. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 12984
آغاز: الحمدلله رب العالمین و صلواته على محمد و آله اجمعین؛ انجام: شهر ذي القعده دوم و سیوم شهر ذيحجه ششم و بیستم و الله تعالی اعلم
خط: نستعلیق، کا: مبارک جونپوری، تا 1011ق؛ کاغذ: نخودی، جلد مقوا، 17 سطر (6×13)، اندازه: 12×22سم (رایانه)
14. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:22/ 740- ف
نسخه اصل: پاریس 125 .p. s. . (بلوشه 151). از شیخ زاده قریشی بن محمد در شرح الكافي؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 1052 - 1057ق [فیلم ها- ف: 1-533]
15. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/ 5859
انجام: و دلایل و شواهد نیلی باز جوید.
در سی «باب» (در شناختن قاعده عمرهای مردم ... در تصرف کردن در دلیل های عمر و استخراج آن که کدام مولود بزید و کدام بمیرد، که هیلاج و ادلاء عمر تباه شده باشد) ؛ خط: نستعلیق، کا: حسین خان پوستین دوز، تا: 1059ق، افتادگی: آغاز جدول شنگرف ؛کاعذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 20گ (3ر-22پ) 22 سطر (7×12)، قطع: ربعی، اندازه: 20x13سم [ف: 16 -110]
16. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1/ 2740 - 14/190
آغاز: ثمره اول در صفات و منسوبات قمر قمرين اصفر است و از فلك اول بتابد و سعد است به نظر مودت و متلون مزاج است؛ انجام: و عقده این پیوسته در مقابله راس باشد و عقد میان هر دو شش برج بود والله اعلم بالصواب واليه المتاب.
بخشی از کتابی است در احکام نجوم، این بخش شامل هفت ثمره است هر کدام درب یان صفت یکی از سیارگان ثواب بدین ترتیب: 1. قمر، 2. عطارد، 3 زهره، 4 شمس، 5 مريخ، و مشتری، 7. زحل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، جلد: مقوا مشکی عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 9گ 13 سطر، اندازه:
10×18 سم [ف: 1 -132]
17، تهران: ملك؛ شماره نسخه: 3321
آغاز: مواضع فساد و عفونت هوا بود (قسمتی از عنوان) اتصال قمر بعد از انصراف به مشتری در برج سنبله ...... فصل ششم در احکام مجاسدات کواکب با عقدتین قمر ... فصل هفتم در احوال بودن کواکب و عقدتین مع كيد (؟) ... در سنه 1027 چنان اتفاق افتاد ... فصل پنجم (از مقصد پنجم در ذکر تجارب متقدمیں) در احکام زجریات و تفالات، انجام: به این قدر اختیار افتاد. خاتمه در ذکر اسامی قدما و محدثین که این کتاب از فول ایشان تأليف یافته...
رساله ای است که پس از 1027 تألیف شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی : آغاز و انجام؛ کاغذ: کاغذ فستقی جلد میشن مشکی، 88گ، 19 سطر، اندازه : 12/9 × 21/2سم [ف: 2- 13]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/61 884
آغاز: الحمد لله رب العاقبة للمتقين (و كذا) و الصلوة و السلام على خیر خلقه محمد و آله اجمعین. اما بعد این رساله ای است در کلمات اختیار. باب اول در احوال کواکب زحل و سرد و خشک مذکر خاکی، انجام: اگر مح این را با اول دلو جمع کردیم شد موضع النی مواضع اثنی عشریه. هاگر مخ خداوند شمس مشتری باشد و الله اعلم بالصواب
تنظیم شده در نه باب: 1. احوال کواک، 2. بروج، 3. فرح و ترح، 4. جرم کواکب علویین، 5. أنظار، 6. مستولی و مستولی، 7. ضعف و قوی کواکب و رد و قبول آن چه اکابر این فن از ضعف و قوت کواکب حصر فرموده اند، 8. رد و قبول و آنچه متعلق است بدان، 9. اختبارات بیوت کلی دوازده گانه، در 3 فصل: فصل اول. بيوت دوازده خانه، فصل دوم. در اختیارات کلی، فصل (سوم) در بیان چیزهایی که رعایت آن سبب کمال اختیار بود، فصل در آن چه احتراز واجب است، فصل در آن که اختیار چگونه باید کرد در وقتی که تأخیر میسر نشود، فصل در طول و عرض و ارباع عالم. در صفحه 347 برای گرفتن طالع روز 25رجب 869ق و ساعت چهارم روز پنج شنبه 889ق به افق دارالامان شماخی زایچه شده که می تواند نشان دهنده زمان تقریبی تأليف كتاب باشد. در سطر آغازین کتاب از «اختیار» یاد شده است. وی می تواند همان محمد بن محمد مشهور به اختیار باشد که چندین کتاب نجومی از او می شناسیم از زمان زندگی محمد اختبار اطلاع صحیحی نداریم اما در کتاب «خلاصة النجوم»، او از سال 889ق یاد شده با تاریخ های ذکر شده در نسخه حاضر
ص: 253
همخوانی دارد. [شورا 29/96/1 ؛ فهرستواره 2763/4 - 2764 و 2918و 3076 (بخشبندی هیچ یک از این رساله ها مطابق با نسخه ها نیست)] ؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدين محمد حسنی، تا: دوشنبه 6 ذیقعده 1119ق، جا: مشهد مقدس؛ کاغذ: شرفی نخودی آهار مهره نازک، جلد: میشین مشکی عطف چرم قهوه ای، 8ص (343- 350)، اندازه:22/3×34/9سم [ف: 29/1 -
96]
19، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12139/1
آغاز: بسمله حمدله، أما بعد این مختصریست از احکام در علم نجوم که از کتاب استادان در این فن انتخاب نموده در این اوراق بسط (كذا و صحيح = ثبت) شد على اختلاف الترتيب؛ انجام: و هم چنین بر کشتن مولود یا بمرگ فجا بمیرد مختصری است بی نام و مجهول المولف در تنجيم و احکام نجوم. از آن چنین استفاده می شود که مؤلف از معاصرین شیخ بهائی و از جمله دوستان او بوده و در همدان، اقامت داشته است. چنانکه گوید: «مولانا معظم افضل المتأخرين بهاء الحق والدين عز نصره از صوب اصفهان از راه سیاه کوه به همدان رسیده به بنده خانه تشریف فرمود در ضمیر بر چیری افکندن بحثی رفت و این حاضر بود و مطالعه می فرمود ...؛ خط: نسخ و شکسته، كا: عامری، امیر شمشیر، تا: قرن 14؛ مجدول به لاجورد و شنجرف و دارای کمند، اشکال نجومی به سیاهی، نام كاتب از رایانه آستان قدس ؛ کاغذ: سفید فرنگی، جلد: تیماج ضربی با نقش ترنج و سر ترنج، 16 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 10- 104]
20، مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 23211
آغاز: منطق پنجم در احوالات حجره های دوازده گانه است اما حجره اول بردو مشکوی و چند مژده است؛ انجام: در حجره دوازدهم ضعیف است.
نسخه فاقد ديباچه است. مطالب در عنوان دوازده حجره ذکر شده است؛ خط: نستعلیق تحریری خفی، بی کا، تا: قرن 13، یک برگ جدول احکام ضميمه است، صفحات در صحافی کمی پس و پیش شده؛ واقف: فخر المحققین شیرازی، تاریخ وقف: مرداد 1375، کاغذ: شکری، جلد: مقوا با روکش پارچه مشکی عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 240گ، 21 سطر، اندازه: 10×16سم [ف : 18- 7]
31. تهران: مجلس؛ شماره نسخه -6399/4
آغاز: فصل نهم در معرفت دلائل ترتیب و آن مشتمل است بر چهار قسم قسم اول مولودی بود که از مادر مرده زاید و در این مولود حكم بپدر و مادر نتوان
فصل 9 و 10 کتابی است در احکام نجوم؛ بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی سفید آهاردار، جلد: تیماج مشکی، 25 ص، قطع: خشتی، اندازه: 14/5×19
سم [ف: 19- 514]
22. تهران: فیاض: شماره نسخه 131
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [نشريه: 7- 695]
23. تهران: لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه : 253/4
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: کبود، جلد: تیماج تریاکی، قطع: خشتی [نشریه: 3- 391]
24. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 417
مانند مسایل قصرانی است و تحسنین عنوان آن «دانستن احوال نامه کی آید فرستاده را جواب چگونه» خاتمه کتاب احوال اتصالات کواکب متحيره است و عنوان با هم دارد؛ خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز عنوان شنگرف ؛ کاغذ: کبود، قطع: ربعي [نشربه: 7 -99]
35. تهران: شهشهانی ، حسین شماره نسخه:بدون شماره
بی کا، تا: 1226ق [میراث اسلامی: 5- 604]
26. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3240/11
به نقل از مجمل الاصول کو شیار و جامع بیهقی، کا: محمد رضا بن میرزا کوچک نجف آبادی اصفهانی، تا: با تاریخ 1265ق، 4گ (205پ - 208ر) [ف:6- 323]
27. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3292
آغاز: بیست و پنج جزوست دلالت زحل بر رخص ناقص العدد ناقص الحساب ناقص النور: انجام: در فصل تابستان بود و بیماری بسیار بود و در آن سال فصل حجامت بسیار باید کرد.
خط: نسخ، كا: على نقی سربندی، تا: 12 محرم 1272ق؛ افتادگی: آغاز؛ در انتها مختصری در معرفت احكام سال عالم و فصول در یک صفحه به فارسی و نیز احکام عمر کمیت در دو صفحه دارد؛ کاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگی، جلد: میشن یشمی لایی، 91گ، 17 سطر، اندازه: 14/3×22/2 سم [ف: 2- 12]
28، تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3117/13
جداول احکام نجوم؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1277ق؛ 8گ (74پ - 91پ) [ف: 6- 230]
29. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1/ 2496- 176/ 13
آغاز: مقاله اولی در معرفت اصول این علم و در این مقالت چهل فصل است فصل اول در صفات و منسوجات برج حمل برج حمل خانه مریخ است و شرف آفتاب، انجام: و تجارت را قمر باید در برج باشد متصل به سعدی و هم بر این قیاس و ما در این مختصر بدین قدر اختصار کردیم اگر کسی زیاده از این خواهد با کتب این علم شروع کند.
بخش هایی از کتابی است در احکام نجوم، این رساله در چندین مقاله، و هر مقاله در چند «فصل» بوده که در نسخه حاضر فصول ترتیبیشان به هم خورده است، خط: نسخ، كا: ملا احمد اصفهانی نجفی، تا: شنبه 29 ذیحجه 1296ق، جا: نجف، قبل از شروع رساله چند برگی در علم دم و وهم و تصرف نفوس و در پایان رساله نیز چنان برگی در علم جراثقال ضمیمه شده است؛ جلد: مقوا عطف پارچه قهوه ای، 74گ، 15 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 1- 131]
30. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 5/ 282
خط: نسخ، كا: محمد طاهر بن محمد ولی طبیب مشهدی، تا:
ص: 254
1309ق، کاغذ: ترمه، [نشربه: 2- 106]
31. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 12633/1
خط: نستعلیق، کا: حکیم محمد رحمت على خلف حکیم احمد شاه، تا:
چهارشنبه 3 ذیحجه 1312ق؛ مجدول محرر شنگرف، محشی؛ جلد: تیماج، مشکی، عطف تیماج قهوه ای، 3گ (1پ- 3ر) [ف: 36- 198]
32، قم، مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1944/1
آغاز: باب نخستین اندر احوال بروج و دلیلهای ایشان و آن بیست و شش فصل است: فصل اندر قسمت بروج: بدانکه فلک به دوازده قسمت است در قسمتی از وی برجی باشد چون حمل؛ انجام: در برج بارانی آید و در آنجا مقام کند باران بسیار آید چندانکه مردم را زبان کند و الله اعلم و احكم و هو اصدق الصادقین و احکم الحاکمین.
کتایی است در نجوم مشتمل بر هفت باب: 1. احوال بروج و دلیل های آن مشتمل بر 26 فصل، 2. احوال بروج و ستارگان و دلیل های آنها، 3۔ احوال ستارگان و دلیل های آنها، 4. احوال فلک و دلیل های دایره افق، 5. طالع مولود گرفتن و دلیل های آنها، 6. دانستن سهام و دلیل هایش، 7. معرفت اسطرلاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، اشکال شنگرف، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا،
167گ، 15 سطر، اندازه: 15×21 [ف مخ: 1-71]
33. مشهد: الهيات شماره نسخه : 570/4
آغاز: بسمله سال بر 692. 544 از آفرینش نور حضرت سید کاینات و خلاصه موجودات سال بر صد و هشتاد و چهار هزار و ششصد و نود از ابتدای دو رفلک و حرکت انجم تا این که گويد: اما بعد حمد و سپاس بی قیاس ... اما بعد بر محققین محقق است که وجود هر موجودی محتاج است باسباب؛ انجام: جداول نجومی.
در آغار کتاب فهرست تاریخی دارد تا سال جلوس سلطان خدابنده سپس به احکام کلیه سال جلوس سلطان خدابنده پرداخته و بعد جداول احکام نجومی ذکر شده و آنها عبارتند از: 1. جدول معرفة احكام سال ماضيه، 2. جدول معرفت احکام کلیه، 3. جدول معرفت احكام قطب الاقطاب، 4، جدول معرفت احكام حالات قمر، 5. جدول معرفت احكام سلریلدوز، 6. جدول معرفت احكام قوس و قزح، 7. جدول معرفت احکام اختلاجات و ... خط: نستعلیق بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج عنابی، 12-21 سطر، اندازه:13 × 19/5سم [ف: 1- 377]
34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 4375/3
آغاز: مقاله دوم در ذکر مسائل و اعمال گذشته بر صفیحه آفاقی و آن دوازده باب است؛ انجام: و جدول اینست که در جذب سطور صفحه مثبت است.
در احکام نجوم و مشتمل بر دو «مقالت»، می باشد، مقالت اول آن در نسخه حاضر نیامده که شناخته شود و مقالت دوم آن دارای دوازده «باب» است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 12گ (9ر -20ر)، اندازه: 11×16سم [ف: 11- 380]
35. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :877/3
آغاز: بسمله و به نستعین. حمل. ثور .. حوت. بدین طالع مذکور اینست جالینوس حکیم گويد حمل خانه مریخ است طبع وی گرم و خشک است، انجام: طالع حوت. هر آن زنیکه بر طالع حوت زايد حوت برج آبی است و سه وجه دارد. . دعا اینست. بسمله. و جعلنا من بين ايديهم سدا .. احفظ صاحب کتابی برحمتک یا ارحم الراحمین.
در این گفتار از سخنان سليمان و جاماسب و جالینوس درباره برج های دوازده گانه و طالع های آنها و دعاهایی که در اسلام درباره آنها آمده است یاد گردید؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: 35گ (96پ - 130ر) [ف: 6- 2122]
36. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 3687/4
آغاز: احكام سكریولدوز حکمای ترکستان و ایغور و رهبانان عجم گفته اند که سکریولدوز بر مثال شتر مستیست دهن باز کرده؛ انجام: و بنقویم حاجت نباشد و الله اعلم بالصواب (در ص 151 شکل اوضاع بروج است).
احکام سكز یولدوز و قوس و قزح و ذو ذواليه و منازل قمر و معرفت منازل است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، اشکال شنگرف؛ کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی مقوایی، 20ص (132-151)، 11 سطر (5×9) [ف: 12- 2695]
37. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3177/17
با جداول و جز آنها بی کا، بی تا: 12گ (102ر -113پ)[ف: 6- 260]
38. مشهد رضوی، شماره نسخه: 15487
آغاز: موجود کنیم در وقت قران اندازان، انجام: اهل این صنعت بر آن متفقند
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغار؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، 15 سطر (9×13)، اندازه: 12×18سم [الفبائی ف: 620]
39. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 17225
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
40. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17360 ض
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
41. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 577/2
در چندین فصل نزدیک ملحمه حبيش تفلیسی به فارسی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز: کاغذ: سفید، جلد: تیماج سبز مقوایی نو، 33 ص (208-241)، ابعاد متن: 11×14، اندازه: 15×21سم [سنا- ف1 -365]
42. تهران: مجلس؛ شماره نسخه 5/ 6368
آغاز: خاتمه در بیان آنچه مدار احکام بدان باشد ... فصل اول هر کوکبی را منسوباتی است بعضی سعداند، و بعضی نحس، انجام: ابتدای تعلیم کتاب و بحث و مجادله را شاید.
نسخه حاضر خاتمه کتاب است و در بیان مدار احکام، دارای هفت فصل؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای رنگ
ص: 255
جلد 2 یک لا، 78ص (120-197)، 12 سطر، قطع: نیم خشتی، اندازه:
11/5 ×21سم [ف 19- 456]
43. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 6/ 220
آغاز: علم احکام نجوم که آن عبارت است از معرفت تاثیرات نجوم؛ انجام: در وفا و عهد و تورع متوسط الحال باشد و العلم عند الله تعالی
رساله ای است در احکام و معرفت نجوم مشتمل بر پنج فصل به این ترتیب: 1. بیان تاثیرات کواکب، 2. در آن که سیارات در تأثير قوي ترند یا ثوابت، 3. شبهات که بر تأثیر کواکب و بطلان احکام نجومی، 4. بیان صفات کواکب سیاره و دلالت ایشان، 5. بیان دلالات بروج: خط تحریری، بی کا، بی تا، جلد: مقوای نازک کرم کاغذ ليموبی، 10گ (23ر - 32پ)، قطع: خشتی ؛ اندازه 23x17 سم [ف: 2 -296]
44 تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2452/7
احکام نجوم از تحفة الملوک سید مشمشو؛ بی کا، بی تا: کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 24ص (149-172)، 25 سطر (14×19)، اندازه: 25x18سم [ف: 9 -1183]
45. شیراز: بغایری، عبد الرزاق شماره نسخه: بدون شماره /5
بی کا، بی تا [میرات اسلامی: 5- 572]
46، شیراز: بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه بدون شماره/ 1
بی کا، بی تا [میراث اسلامی 5 - 75]
47. مشهد: اصغر زاده؛ شماره نسخه:22
رساله احکام و اصطلاحات نجوم؛ بی کا، بی تا [ نشريه: 7- 770]
48. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6482/1
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... چنین گویند حکماء سلف که فلک به دوازده قسم است و هر قسمی را از وی برجی خوانند و از این برجها شش برج نر است و شش برج ماده، انجام: و عطارد با مریخ با یکدیگر به احتيال اند پیوسته اندر مکر و حیلت باشند و چون کواکب مسنقیم باشند شمالی بوند و چون راجع بون، جنوبی بوند .
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، اشکال هندسی به شنگرف، برگ اول رساله بارنویسی شده و بر روی آن یادداشتی نجومی و بین این رساله و رساله بعد نیز چند یادداشت پراکنده نجومی آمده است؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج و سر ترنج دار، 165گ (1پ۔ 165ر)، 12 سطر، اندازه: 20x12سم [ف: 20- 57]
49، تهران، دانشگاه شماره نسخه: 10641
آغاز جنوب باشد دیگر باره راجع گردد و بعد از آفتاب بر آید پس مادام جوان به درج آفتاب؛ انجام: چون این ستارگان را در درج طالع مولود با در درج خانه دهم طالع بیاید بدانی که خداوند طالع.
صفحات پراکنده ای از کتابی است در احکام نجوم که برای آموزش مبتدیان نوشته شده و چندین بار به این مطلب اشاره شده است، یک بار مطالبی را از حکمای هند نقل می کند و بعد از آن می نویسد: «اندرین اقوال اعتقاد یقینی نیست جز در راه شریعت و آن چه در قرآن و اخبار رسول است اما مقصود از یاد کردن این آن بود که تا کتاب از اقوال ایشان خالی نبوده (24پ). این عناوین در نسخه مانده است. فصل اندر صاعال و رباط ستارگان فصل اندر دانستن عرض ستارگان، فصل اندر شناختن طول رباط ستارگان، فصل اندر معرفت احوال تقویم ستارگان، اندر دانستن فسد و صلاح ستارگان، فصل اندر دوستی و دشمنی ستارگان، فصل اندر حالات ستارگان، فصل اندر پیدا کردن عدد قبول، فصل اندر دانستن خداوند ساعت های روز و شب، اندر احوال ستارگان و دلیل های ایشان و او سی فصل است، فصل اول اندر صفات ستارگان، فصل اندر طبایع ستار گان، فصل اندر سعد و نحس ستارگان، فصل اندر نری و مادگی ستارگان، فصل اندر الوان ستارگان، فصل م د: اندر احوال نیک و بد ستارگان، فصل مر: اندر قوت ستارگان، اندر شناختن علامت های مردم از ستارگان، فصل اندر استيلاء ستارگان بر مردمها، فصل عح: اندر نظر کردن در احوال دلیلهای طالع، فصل اندر معرفت شرقی و غربی ستارگان، فصل اندر روشنی و تاریکی نمودن ستار گان، فصل مح: اندر ضعف ستارگان، فصل مط: اندر سوختن ستارگان و دلیل های ایشان، فصل در رجوع ستارگان، فصل اندر ضرر ستارگان، فصل اندر قران ستارگان و دلیل های ایشان، اندر قران جمله ستارگان، فصل اندر دانستن استخراج، فصل 6. اندر هیات فلک ها، فصل 7. اندر هیات فلک های ستارگان متحیره، فصل 8. اندر استخراج جمع مشکلات تمامی علوم هیات فلك ها و غیرش، فصل 6. اندر دانستن ستارگان ثابته، فصل اندر دانستن ستارگان ثابته که از خط استوار زایل اند و معرفت مزاجشان، فصل کو: در دانستن طالع شهرها، باب 4. چهارده فصل است در احوال بروج و ستارگان و دلیل های ایشان، فصل اندر خانه های ستارگان، فصل اندر معرفت ستارگان ثابته که دیدنشان نور چشم را زیان دارد، فصل اندر دانستن موضع و مزاج و عظم و قفل ستارگان ثابته، فصل اندر معرفت دلیل نیک و بد مولودها از ستارگان ثابته. این فصول را نباید در اصل کتاب پشت سر هم دانست، زیرا از وسط نسخه برگ های زیادی افتاده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی آغاز، میانه، انجام؛ جدول های نجومی شنگرف، صفحات جابه جا قرار گرفته اند؛ اهدایی حسینعلی محفوظ در مهر 1370؛ جلد: مقوا عطف پارچه ای، 39گ، 16 سطر (8×16) اندازه: 12×21سم [ف: 20- 117]
50.مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12973
آغاز: مقالات دویم، فصل بر حسب بهمن ماه انار بروج از گفتار حکماء قدیم انجام: دلیل کند که سرد درخت و انگور بسیار بود اگر هر دو جانب سرماه بهم بر آمده باشد دلیل
بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: فستقی، جلد: پارچه ای، مختلف السطر (13×17)، اندازه:15×20سم (رایانه)
51. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 15633
ص: 256
آغاز: کم کردیم ماند سد و این عطیه مشتری باشد، انجام: و دوستی میان وزرا و اصحاب ديوان و رواج دارالقضا و خلاصی بندیان
خط نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، 14 سطر (7×13)، اندازه: 12×19سم [رایانه ]
« احکام نجوم » احکام طالع دوازده برج
احکام نجوم = احکام سائل و مسئول /هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm = ahkām -e sā'el va mas'ül
مجهول المؤلف است در احکام سائل «که بجهت حاجتی نزد منجم رود» و احکام مسئول عنه «که سوال از جهت اوست» مؤلف چند حکم از احکام خود را نیز ذکر کرده است. در فصل یازدهم می گوید: «در یوم سه شنبه 30 شهر ربيع الاول سنه 1307 سؤال کردند که علامی فهامی امیر ابوالحسن که در ممالک فارس بعد از امام قلی خان به بزرگی و فضیلت در فارس نبود حاجتی داشت بنواب اعلى بجهت روا شدن حاجت سابق الألقاب عريضه بدرگاه گیتی پناه نوشته آیا حاجت روا شود یا نه ارتفاع گرفته و زايجه طالع به این طریق یافت بعد از ظن دلايل و امتزاج حكم بر آن که در روز یک شنبه 206 (=26) شهر مذکور رقم از جانب نواب اعلی برسد و حاجت علامی روا شود ... چون روز یک شنبه 206 کس از نواب اعلی رسیده مژده رسانید و اکابر و اشراف فارس به تهنیت آمده خدام نوشته طلب نمود آن احکام را مطابق یافتند تحسین این بی بضاعت نمود و چون تأليف بنام علامی به نظر رسید بصلات و خلاع سرافراز شد». این رساله شامل یک مقدمه و 12 باب است و مقدمه آن خود شامل 12 فصل است.
در «مسأله در غالب و مغلوب» آمده است: «وكالت پناه نواب سوندک سلطان به بر عرب رفته و حرب محمد بن حصير كدام قالب آیند؟ ارتفاع گرفته ....» چنان که می بینیم این رساله در زمان شاه عباس و فرمانروایی امام قلی خان فرمانروای فارس ( 1043ق) و امیر ابوالحسن [فراهانی] - 1040 ق) به نام همین فراهانی ساخته شده و تألیف آن میان سال ها 1037 و 1040 خواهد بود. در آن از «روضة المنجمين» و «كفاية التعليم» و «برهان الكفاية» یاد شده است مثال هایی که درباره پیش بینی برای درباریان در آن آمده است به آنچه که در «کنز الأحباب» زین العابدين قاسم اصفهانی (نشریه 1: 331) و تاریخ جلال منجم (دانشگاه 4204) یاد شده است می ماند.
آغاز: مقدمه در بیان بعضی از مسائل که واجب است قبل از شروع درین فن بدانند مشتمل بر دوازده فصل در بیان سائل و مسئول عنه بدانکه غرض از تدوین علم نجوم آنکه به دلائل ظن و تجربیات و قیاس در کونیات خبر داد ... فصل دوازدهم در استخراج خبی ... باب دوم در دلیلهای بیست و دوم ... الباب
الثاني عشر وما فيه من المسائل ... باب دیگر در ذكر بعضی مسائل متفرقه نجومی متفرعه برین کتاب ...
همانند:
1. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 90/1
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دو شنبه 19 ربیع الاول 1069ق، کاغذ:
سپاهانی، 23 سطر، قطع ربعی [ آستانه قم: 230]
2. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 12141
آغاز: برابر، انجام: و حیوان که آن برج دلالت کند
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، جلد: تیماج یک لا، 50 گ، 19 سطر، اندازه: 14/5 ×19/5سم [ف: 10- 2]
3، تهران؛ مجلس، شماره نسخه : 2123/2
آغاز: برابر، انجام: و ناقص در عدد و حساب و تعدیل و مستعلی است و سریع السیر و استقامت ...
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، رساله استخراج تا نیمی از ص 25 این نسخه است و بدین کلمات پایان می یابد «اینست احوال ادلاء عمر که یاد کردیم و الله اعلم»، نام رساله در فهرست «استخراج ضمائر، آمده که به قرینه نسخه های مشابه تغییر یافت؛ کاغذ: اصفهانی شکری آهار مهره، جلد: میشن زرشکی داغ دار، 89گ (25-113)، 22-23 سطر، اندازه: 15/5 ×21/5سم [ف: 6- 103]
احکام نجوم / هیئت /فارسی
ahkām-e nojūm
کتابی است بدون خطبه که گویا بخشی از تألیفی باشد. مطالب تحت عنوان «فصل»، «باب»، «فن»، «مقاله»، «صنف»، و «ضرب» آمده است و در آن از احکام و فایده احکام و شناختن قانون، تثلیث و تربيع و ... حركات سيارات، عدد کواکب، احکام مواليد سخن رفته است و در برخی از موارد به آیاتی از قرآن کریم استشهاد نموده است.
آغاز: جنس دوم در علم احكام - علم احکام شناختن احوال اجسام زمین است انجام: دیگر بر این قیاس کن و بدان که چون بدينجا رسیدیم کتاب بپایان رسید بحمدالله و المنه تمت، تمام شد در يوم چهاردهم شوال المکرم بتاريخ 1226
همانند:
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1014/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر تبریزی، تا: 2 ربیع الثانی 1230ق؛ جلد: مقوایی مشکی ضربی با گل و بوته زرین، 158گ (1 - 158)، 23 سطر (7×15)، اندازه: 20x14سم [ف: 3- 821]
3. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 14846
ص: 257
آغاز و انجام: برابر
کتابی است بدون خطبه که گویا بخشی از تألیفی باشد مطالب تحت عنوان فصل، باب، فن، مقاله، صنف، ضرب آمده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، تملک محمد باقر بن محمد تقی اقل الطالبه؛ جلد. تیماج لایه ای قهوه ای رنگ، 152 گ ، 16 سطر ( 9×14/5 )، اندازه: 14/5 × 20سم [ف: 2- 146]
احکام نجوم / هیئت / فارسی
ahkām-e nojām
در قواعد نجومی و علم فلک و تعریفی کواکب و آثار و احکام آنها و پاسخ از چهارده شبهه که به این فن شده، مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «فصل»: مقدمه در آنچه از سخنان هرمس و رسائل او استفاده می شود، فصل 1، در اینکه حرکات کواکب و افلاک دارای اثر می باشند؛ 2. در آنکه در علم نجوم و احکام نجوم چه باشد؛ 3. در شبهات بر این علم و جواب آنها .
آغاز: این رساله ایست در علم نجوم و احکام او مشتمل بر مقدمه و سه فصل. مقدمه: آنچه از سخنان هرمس ، رسايل او و سخنان کیومرث استفاده کرده شد
انجام: که از روی انصاف نه از روی جدل و تعصب چون در این رساله تأمل فرموده باشند هر خلل و زلل که مانند اصلاح دريغ ندارند و الله اعلم بالصواب
همانند:
1، قم: مرعشی: شماره نسخه: 8477/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 858ق، جلد: تیماج قرمز عطف تیماج قهوه ای، 17گ (1پ-17ر)، اندازه: 9×18سم [ف: 22- 64]
2. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 2/ 1100
انجام: برابر
خط: نستعلیق نزدیک به نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛
کاغذ: سفید سمرقندی، جلد: حنایی کهن، 9گی (61ر - 69ر)، 21 سطر، اندازه: 13×16/5 سم [ف: 3 -67]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 15126/2
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ برگ 95 این نسخه در آغاز آن نیز تکرار شده است، 4 برگ، شامل فصلی در استخراج طالع و جداول مطالع البروج در انجام آمده است. این نسخه، احتمالاً از روی نسخه شماره 8477 این کتابخانه استنساخ گرديده است. کاغذ فرنگی، 11 گ (90-100)، 17 سطر، اندازه: 9/5 × 15/5سم [ف: 38- 377]
احکام نجوم/ هيئت / فارسی
ahkām-e nojūm
رساله ای مشتمل بر هفت «باب» و هر بابی مشتمل بر چند «فصل» باب 1. احوال بروج؛ 2، احوال بروج ستارگان، 3. احوال ستارگان؛ 4. احوال فلك؛ 5 احوال طالع مولودها، 6 سهام و دلیل هایش ؛7. معرفت اسطرلاب.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد، این کتاب است در جميع علوم احکام نجوم و مشتمل است بر هفت باب و هر بابی مشتمل بر چند فصل ..
1. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1319
آغاز: برابر
خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ اندازه : 12/5×19سم [نسخه پژوهی: 2- 235]
2. تهران: ملک: شماره نسخه: 3375/1
آغاز: برابر، انجام: باران بسیار آید چنانکه مردم را زیان کند، و الله اعلم و هو اصدف الفائلين
خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 12 جمادی الاول 1293ق، برای میرزا رحمت الله ؛ کاغذ: ترمه سپاهانی، جلد: میشن قهوه ای ضربی، 19 سطر، اندازه: 13×23سم [ف: 6- 387]
احکام نجوم = جاماسب نامه/ هیئت/ فارسی
ahkām-e nojām =jāmāsb nāme
کتابی است در نجوم شامل چند «فصل» درباره قرانات و طوالع از آدم تا خاتم. آغاز: بسمله. صد هزاران شکر و سپاس دایرا جل جلاله که رقاب مكونات اسير تسخیر اوست و زمام کاینات در قبضه
انجام: و مریخ، زحل بخانه فرزندان سبب هلاك فرزندان اینست و خورشید ما نیز [جدول طالع امير المؤمنين]
همانند:
1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15571
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ جداول به شنگرف، دارای حواشی با نشان «ص» کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: گالینگور زرشکی مقوایی، 24گ (1پ- 24پ)، 19 سطر ( 8×17/5)، اندازه: 13/5×22/8سم (رایانه)
2. تهران: ملک: شماره نسخه: 3801/1
آغاز: برابر
دوازده بروج و هفت سناره، با نام دیگر جاماسب نامه ؛ بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ آهار مهره فرنگی، جلد: میشن آلبالویی سبز، 9 سطر، اندازه: 14/3×21/8
سم [ف: 7- 49]
3. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 348/1
آغاز: برابر انجام که همه وقتی بر بندگان خود مهربان و آمرزنده.
ص: 258
خط: نستعلیق، کا: عبد الکریم گیلانی، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی یک لا، 36 ص (2-37 )، 20 سطر، اندازه:22×34سم [ف: 2- 79]
4، تهران: ملی، شماره نسخه : 6982
آغاز: برابر، انجام: و کو شیدن تا از غافلان نباشد و از نادانان ... در همه کارها توفیقی از خدای تعالی خواست که همه وقتی بر بندگان خود مهربان است و آمرزنده اللهم اختم عاقبتنا بالخير و احشرنا مع النبي و اله صلى الله عليه و اله خط: نستعلیق متوسط، بی کا، تا: 1290 ق؛ در نسخه حاضر عنوان کتاب قید نشده ولی متن آن عيناً همان است که در نسخه ارجاعی فوق با عنوان «جاماسب نامه» معرفی شده و البته این نسخه غیر از جاماسب نامه ای است که به ترجمه میرزا عبد الله افندی (صاحب ریاض العلماء) در منابع معرفی شده است؛ کاغذ: فرنگی نخودی جلد: تیماج قهوه ای روشن یک لایی مجدول ضربی، 27گ (1پ-27)، 13 سطر (9/5×16 )، اندازه:17×21[سم رایانه ]
احکام نجوم (جدول)/ هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm (jadval)
این رساله سراسر جدول های احکام نجومی است و احکام و اختیارات است با خطبه و دیباچه ای کوتاه که در کنار برخی نسخه ها نوشته شده و دنباله آن جداول طالع، درجات فلك، طول و عروض بلاد (خاصه شيراز و کرمان) و در انجام، جداول زجر و فال ثبت شده، نویسنده در یادداشت های بین جداول از حل المسائل، تنبیهات ملا مظفر، احمد بن عبد الجليل سجزی، تاج اکرم و علی بن ربن طبری نقل کرده است.
آغاز: حمد و ثنای بی ربیب وریا صانعی را سزا است که طاق سماوات را به قلم صنعت ... جدول معرفة الاختيارات على كون القمر في البروج
همانند:
1.تهران، سپهسالار شماره نسخه: 643
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جدول ها و رقم ها شنگرف، کاغذ: فرنگی زرد، جلد: تیماج سرخ یک لا، 37گ، 17 سطر، اندازه : 22×13سم [ف: 3- 65]
2. نجف آباد؛ حججی شماره نسخه: 45/12
آغاز: برابر
بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج، 9گ (153پ -161ر)، اندازه:15/5×21سم (ف: 80]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6162/2
آغاز: برابر، انجام: (مقدمه نثر جداول زجر و فال) ما آنچه متعلق به احکام سال و روز بود ذکر نمودیم و آنچه متعلق به احکام و دلائل قمر و بروج است در جدول نمودیم تا واضح باشد.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای سجاف عطف و حواشی قرمز، 7ص (82-88) قطع: خشتی، اندازه: 13×20/5سم [ف: 19 - 15]
4، تهران: نوربخش، شماره نسخه : 586/3
آغاز: برابر، انجام: و حال دواب زبون ... بالصواب.
عناوین این رساله «حال، حال می باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا بی تا، در پایان نسخه چند جدول تقویمی و اختیارات آمده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، یک لا، 212ص، اندازه: 15×21سم [ف: 2- 234]
احکام نجوم (منظوم ) / هيئت- ترکی
ahkām-e nojūm (manzūm)
تهران؛ فیاض: شماره نسخه :165
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 نشریه:[ 7- 695]
احکام نجوم منظوم / هیأت، شعر / فارسی
ahkām-e nojūm-e manzūm
منظومه فارسی در احکام نجومی فصد و حجامت و حالات قمر.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6/ 309-ف
نسخه اصل: ملی تبریز ش 3385 [در فهرست ملی تبریز این رساله معرفی نشده است]؛ بی کا، بی تا [فيلم ها ف: 2- 73]
احکام النجوم (منظومة فی) هیئت / عربی
ahkam -un nujum (m anguinat-uln fi)
منظومه ای است در بیش از 170 بیت در احکام نجوم.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 1179/16
آغاز: الحمدلله العظيم البار *** الماجد المهيمن الغفار /، يعلم ما كان و ما يكون *** منزه ليس له معین؛ انجام: و هي صفة الغل و الحديد *** و كل من يواعد بالتهدید/ و آن اتت للحامل يا امان *** و عدها يحمل له أمان. انتهت بحمد الله و حسن عونه
نسخه اصل: کتابخانه اسكوریال، مادرید، ش 1656؛ خط: مغربی؛ كا: عبيد الله محمد بن محمد بن علی بکری، تا: با تاریخ 1006ق؛ 5ص ( 312-316 ) [عکسی ف: 3- 406]
احکام نجوم و تقویم/ هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm va taqvīm
تبریز ملی شماره نسخه: 3427
آغاز: در احکام، مشتمل بر چند اشارات در احکام زايجه سال چنانچه مذکور شد که زایجه سال تسویه بیوت اثنا عشریه است؛
ص: 259
انجام: و اقلیم دوم ماه منسوب است و از شهرها خراسان و سیستان و مکران و فارس و بحرین ...
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، اوراقی مربوط به همان مطالب در وسط رساله جا داده اند، اول و آخر این قسمت و خاتمه قسمت اصلی افتاده و ناقص است، کاغذ: فرنگی، جلد: کاغذی، 41گ، 16-17 سطر، اندازه: 11×17 سم [ 2- 723]
احکام نجوم و تواریخ (جداول) / هیئت / فارسی
ahkām-e nojām va tavārīx (ja dāvel)
مجموعه جداول نجومی که در آن احكام خاص مطابق قواعد ستاره شناسی استخراج شده است، برخی از این جداول عبارتند از: احکام غالب و مغلوب، معرفت دایره سهم الحوادث، احکام ذو ذوابه على كون الشمس في البروج، دايره سكریلدوز، احکام الرعد والبرق، احکام گریخته و گم شده، خواهم الاعداد، لوح الغالب، اختیارات على كون القمر في البروج، الختيارات القمر في المنازل، راية الأهلة في البروج، اختلاجات الأعضاء، بیان احکام الكلية.
آغاز: جدول احكام غالب و مغلوب عن قول الحكماء، احكام غالب و مغلوب معتبر است نزد جمله حكماء و ارسطاطالیس، این جدول تجفه از جهت اسکند از جهت ارشماطيقی بیرون آورده است
انجام: و بی رونقی تجار و توانگران بر عنایت ملول با بزرگان و ارباب فضل و خوشدلی این طائفه بر نقصانی آبها و کمی بارندگی و بدحالی مسافران دریا [...] و عرق سفاین و الله اعلم و احکم
[نسخه های منزوی 282/1 ]
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2869/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 شعبان 1077ق، جداول و اشکال شنگرف: 26گ، اندازه: 12×18 سم [ف مخ: 2- 544]
احکام نجوم و سال / هیئت / فارسی
ahkām-e nojūm va sal
یزدی، محمد منير بن محمد صالح، ق 12 قمری
yazdī, mohammad monīr ebn-e mohammad sāleh (- 18c
اهدا به: برای شاه سلطان حسین صفوی (1105-1135 ق) و با نام ملک فتح علی خان
تاريخ تأليف: 117اق
[فهرستواره منزوی 4083/4 ]
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 3398/2
آغاز: و یا من بسط الماء على الارض و مد روشن ترین کوکب کلام ......... بعد از حماء الهی و نعت حضرت
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جدول شنگرف کاغذ: سمرقندی، جلد: میشن سفيد، اندازه: 25x17سم [ف: 6- 396]
احکام نجوم و طالع بینی / طالع بینی / فارسی
ahkām-e nojūm va tāle' bīnī
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 3116/2
بندهائی در آن خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 3گ (35پ-37پ) [ف: 6- 226]
احکام نجومی و طالع شناسی / حديث / فارسی
ahkām-e nojūmī va tāle -šenāsí
رساله ای در هشت «باب» و چند «فصل»: باب 1. (؟)؛ 2. دارای هفت فصل؛ 3. در هفت فصل؛ 4. شامل نه فصل؛ 5. حاوی دوازده فصل؛ 6. در هفت فصل؛ 7. حاوی ده فصل؛ 8. شامل هشت فصل.
انجام: و ضعف رای با اهل بیت و مکروه از فرزند یا برادر و الله اعلم تمت بعون الله الغنى ...
تبریز؛ ملی، شماره نسخه: 3432
آغاز: در احکام ولایت عطارد فصل هفتم در احکام ولایت قمر باب 3 در احکام رسیدن طالع تحویل با برج انتها بمواشع کواکب در طالع، انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عزیز الله دلیجانی، تا: 991ق؛ افتادگی: آغاز مهر «و آمنو على محمد و بما ارسل»، «عبدالعلی» کاغذ: آهار مهره سمرقندی، فاقد جلد، 138گ، 17 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 3 -1095]
الأحكام النجومية / هيئت/ عربی
al-ahkām-un nujūmīya
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
maqrebi, yahyā ebn-e mohammad (- 1287)
در یک «فاتحه» و 23 «باب»: فاتحه در 3 فصل کوتاه؛ باب 1. احوال زحل، 2، احوال مشتری؛ 3. احوال مريخ ... 5. احوال زهره ... 10، قران علویین ... 15. کسوف، ... 23. انتهاآت طالع .
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1182/1
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ کاغذ: سفید، جلد. تیماج آلبالویی ضربی یک لایی، 113ص (1-113)، 16 سطر [سنا- ف: 2- 161]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 373/1
ص: 260
همان نسحه بالا [نشریه: 7- 236]
2. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه : 418/2
آغاز: و به نستعين ... رسالة من تأليفات الشيخ الأجل العلامة محيي الدين ابن ابی الشكر المغربي في علم الأحكام النجومية وهي مرتبة على فاتحة و ثلاث وعشرين باباً. فهرست الابواب؛ انجام: في مدخل تلك السنة. و فيما ذكرناه كفاية. و الله اعلم بالصواب. الحمد لله رب العالمین
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1054ق؛ 5گ (118پ۔ 122پ) [ف 1- 10]
2، شیراز: بغایری، عبد الرزاق، شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا: 1296ق [میراث اسلامی: 5- 566]
الأحكام النجومية = الحكم على قرانات الكواكب السبعة في البروج الاثنی عشر / هيئت/ عربی
al-aḥkām-un nujūmīya = al-ḥukm ‘alā qirānāt-il
kawākib-is sab‘a fi-l burūj-il iṯnā ‘ašar
مغربی، یحیی بن محمد، - 685 قمری
maqrebi. yahyā ebn-e mohammad (- 1287)
در هشت «باب»: 1. في القرانات، در دوازده «فصل» .. 8. في الاختبارات الكلية
1. تهران مجلس؛ شماره نسخه: 1182/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ کاغذ: سفید، جلد. تیماج آلبالویی ضربی یک لایی، 83ص (114-196)، 16 سطر [سنا- ف:2- 162]
تهران: مفتاح، شماره نسخه: 373/2
همان نسخه بالا (نشریه: 7- 236]
« احکام النساء » احکام نساء
احكام النساء / فقه / عربی
ahkām-un nisl
مفید، محمد بن محمد، 336 - 413 قمری
mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023)
احکام راجع به زنان را شيخ مفيد در این کتاب گرد آورده، در اول احکام اعتقادیه و پس از آن احکام فقهيه را می آورد. بنا به گفته الذريعه (1: 302) به نقل از استادش علامه نوری این کتاب به جهت مادر شریف مرتضی و رضی تألیف شده است. آن را در چهارده «باب» و یازده «فصل» تنظیم نموده است: باب 1، ما يعم كافة المكلفين فرضه؛ 2. ما يخص فرضه بمن خلقه الله و امره و نهاه من النساء الأحرار و الاماء، 3. الحيض؛ 4. احکام النساء في الصلوات، 5. احكام النساء في الصيام؛ 6. أحكام النساء في الزکوات و الصدقات؛ 7. احكام النساء في الحج و العمرة؛ 8. احكام النساء في النكاح، 9. احكام النساء في الطلاق و الفراق و وفاة الأزواج، 10، احكام النساء في الشهادات و البينات، 11. احكام النساء في القود و القصاص و الديات، 12. احكام النساء في الحدود والآداب، 13. احكام النساء في آداب الشريعة. 14. احكام النساء في الاحتضار للموت و الغسل والكفن و الصلاة عليهن.
آغاز : الحمد لله الذي هدى العباد إلى معرفته و يسر لهم سبيل ... فاني لما عرفت من ايثار السيدة الجليلة الفاضلة ... ليكون ملخصا في كتاب يعتمد ... و اخبرنی برغبتها ادام الله توفيقها في ذلك من سكنت الى خبره ... استخرت الله فامليت ... باب ما یعم كافة المكلفين ...
انجام: و يكره أن يطرح في القبر من غير ترابه الذي خرج منه ... افضل من دفنه في التوابيت بذلك جرت السنة و الله ولي التوفيق.
چاپ: توسط کنگره هزاره شیخ مفید، 1372ش
[ريحانة الادب 361/5 ؛ الذريعة 302/1 ؛ مكتبة امير المومنین 63/1]
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8/10 خوئی
آغاز و انجام برابر
خط: نسخ تحریری، بی کا: تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، 30ص ( 87-58 ) 23 سطر، قطع وزیری باریک، اندازه: 13/4 × 26/2سم [ف: 7- 5]
2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2611/28
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه مرتضوی، مشهد مقدس؛ خط: نسخ، كا: عزیزالله بن عبد العلی فراهانی، تا 1076ق، 36 ص (300-335) [عکسی ف: 7 -211]
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :21956
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی رهبری، فروردین 1374؛ کاغذ: نحودی، جلد مقوا، 23گ، 12 سطر، اندازه: 20x15/5 سم [اهدانی رهبر: 3 - 42]
4. قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 78/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ ظاهراً از روی مجموعه شماره 230 مرعشی استنساخ شده است؛ جلد: تیماج سرخ عطف تیماج قهوه ای، 20گ (2پ-21 ر)، 17سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف:1- 89]
5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12691/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن شيخ سلمان سعدی، تا: 1205ق؛ مصحح، رکابه دار؛ تملك: سید اسماعیل موسوی بهبهانی، اسد الله که این نسخه را از سید رضا خریداری نموده، محمد حسن بن شیخ باقر (صاحب کتاب جواهر الكلام)، اسماعیل بن سيد نصر الله موسوی بهبهانی به سال 1270ق در نجف اشرف، مهر: «الواثق بالله الغنی رضا بن محمد مهادی الحسنی الحسینی»، (المستطيل)، «العبد
ص: 261
محمد ... الحسنی الحسینی»، (مستطیل)، «رضا بن محمد مهدی الحسني الحسنی ...» (مستطیل)، کاغذ: فرنگی، 23گ (1-23)، 14 سطر، اندازه: 10×14سم [ف:32- 270]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14505/1
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج زرشکی ضربی ترنج و سر ترنج، 16گ (3پ- 18پ)، 18-23 سطر، اندازه: 16×21/7سم- ف: 41 - 21]
7. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 243/1
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج مشکی ضربی، 19گ (1پ۔ 19پ)، اندازه:
24/5x17سم [ف: 1 -267]
احكام نساء / فقه / فارسی
ahkām-e nesā
شریعتمدار رشتی، رفيع بن علی - 1292 قمری
šarī‘atmadār-e raštī، rafī‘ ebn-e ‘alī ( - 1875)
رساله ای مختصر و استدلالی در احکام مختصه زنان که به درخواست شاهزاده محمد ولی میرزا نگارش داده و مجملی از احكام خنثی را نیز بیان می کند.
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 5142/2
آغاز: بسمه تعالى و الحمد لله ... حقير ذلیل عاصی غریق دریای معاصی خائف از يوم يؤخذ بالأقدام و النواصی انجام: بلکه حکم دیه خنثی نیز چنین است، فتبصر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 14گ (89پ- 102پ)، اندازه 11×17/5 سم [ف: 13 -346]
احکام نساء / حدیث / فارسی
ahkām-e nesā'
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 1102/1
شامل روایات، بی کا، تا: 1241ق؛ 15گ، قطع: خشتی [اهدائی -ف: 339]
احكام النساء / فقه / فارسی
ahkām-un nisā"
رساله فارسی در احکام فقهی مخصوص زنان از طهارت تا دیات.
کرمانشاه؛ فیض مهدوی (کتابخانه ) شماره نسخه :بدون شماره/ 2
آغاز: یا گوشت خوک یا خون روان یا ربا خوردن و عقوق و الدين و قطع رحم کردن؛
بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز (تراثنا: س 2ش 4- 44]
احكام نظام/ فنون نظامی / فارسی
ahkām-e nezām
با فرمان همایون در تعيين مناصب و قواعد نظامی خطاب به صدراعظم امیر نظام در هفده ماده.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5648
آغاز: احكام نظام که از جانب سنی الجوانب ما صادر می شود کلا باید به عهده امیر نظام که رئیس و بزرگ قشون است صادر شود؛ انجام: ابواب جمعی او بگوش خود شنوند.
خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ فرنگی، جلد: تیماج سرخ لایی، 10گ، 10 سطر (6×14)، قطع: ربعی، اندازه: 13×21سم [ف: 16 -
58]
احكام النظر الى المحرمات و ما فيه من الخطر و الآفات/ فقه / عربی
ahkām-un naçar ila-1 muharramāt wa mā fī-hi min-al xatar wa-l āfāt
عامری واعظ، محمد بن عبد الله
'ām erī-ye vā'ez, mohammad ebn-e 'abd-ol-lāh
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1359/3 عکسی
آغاز: بسمله. حدثنا الشيخ الامام العالم نجم الدين ابو عبدالله محمد بن عمر بن ابی بکر بن عبد الله المقدسی ... قال الحمد ولی الحمدو مستحقه
نسخه اصل : کتابخانه چستربیتی، شماه 3854؛ خط: نسخ، بی کا: بی تا: 22 سطر [عکسی ف: 4- 122]
احکام نظر در کتف گوسفند / علوم غریبه / فارسی
ahkām-e nazar dar ketf-e gūsfand
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5856/3
آغاز: جدول شانه بینی است سپس: بسمله. وبه نستعين الحمد الله على سوانع النعم ... بعد این مقاله ایست در احکام نظر در شانه گوسفند، انجام: پس ماه خواهد گرفت.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ شکل شنگرف، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی لایی، 4گ (50پ-53ر)، 11 سطر (5×6)، قطع: بغلی، اندازه: 10×15 سم [ف: 16- 109]
احكام النظر في كتف الشاة = كتف الشاة = شانه بيني / علوم غريبه / عربي
ahkām-un nazar fi kitf-iš šāt = kitf-uš šāt = šānebīnī
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 – 672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)
ص: 262
رساله کوتاهی است در شرح احكام شانه گوسفند. چنان که در رساله بیان شده، با نظر کردن بر شانه گوسفند که در آن خطوط به رنگ های مختلف نمایان شود، هر کدام از خطوط و رنگها نشانه ای است بر وقایعی همچون باران، ملک، جنگ، قتل، سفر، ازدواج، سفر، سلطان، تجارت، خبر، مرض، مال، مرگ، اولاد و ... و می گویند این فن از فروع علم نجوم می باشد. نسخه ها با هم تفاوت اندکی دارند ولی به نظر یکی می باشد با تفاوت های اندک و کمی پس و پیش، این رساله به شیخ بهائی نیز نسبت داده شده و با انتساب به او در میراث بهارستان چاپ شده گرچه تصور شده فقط یک نسخه در دانشکده الهیات مشهد دارد.
آغاز: الحمد لله على سوابغ النعم و ترادف الغنم ... هذه مقاله في احكام النظر في كتف الشاة، تسمى الشاة و تذبح.
انجام: وكان في وسطه دايرة صفراء فالشمس ینکسف و ان كان الدائرة مضيئاً فالقمر ينخسف. و الحمد لله رب العالمين.
چاپ: تصحيح يوسف بیگ بابا پور و فضل الله رضوی پور، میراث بهارستان، دفتر دوم، صص 773-776، تهران، 1388ش، کتابخانه مجلس شورای اسلامی
[آثار و احوال خواجه 320؛ مكتبة أمير المؤمنین 4/ 368]
1. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 259/9
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبد الكريم بن سلطان محمد تبریزی، تا: 1010ق، جا: قزوین؛ 4گ (303ر-306)، اندازه : 12×18/5 سم [نسخه پژوهی: 3- 86]
2. تهران: ملک، شماره نسخه : 6222/6
آغاز و انجام: برابر؛ نقلته من المنقول من خط العلامة ... بهاء الدین محمد
خط: شکسته نستعلیق، کا: عبد الرزاق گیلانی، تا: پنج شنبه 9 جمادی الاول 1034ق، جا: مدرسه طبيه معصوميه؛ جلد: میشن تریاکی، 2گ (87پ - 88ر)
، 23 سطر، اندازه:12/6×19/8سم [ف: 9- 278]
3. تهران: مجلس، شماره نسخه: 152332/45
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1035ق؛ 1گ (214 پ- - 215ر) (مختصر ف: 401]
4. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 18569
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن عبدالله بن دیباج، تا 1081ق، کاغذ: حنایی، جلد. تیماج، ابعاد متن 9×21، اندازه: 13 ×26سم (رایانه)
5. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 9/ 10866
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: قرن 11ق؛ از روی دستحط محمد بن حسین، انجامه: «و کتب الفقير محمد بن حسين في محروسة هرات صانها الله عن الآفات و حرسها عن البليات في غرة رجب الأصم الاصب سنة 974 من هجرة سيد المرسلین»، (این انجامه مربوط به نسخه ای است که این نسخه از روی آن کتابت شده است)، پس از آن دو جدول شانه بینی بر اساس نظر حکمای خطا و هند (174پ)، جلد: تیماج
قهوه ای، 2گ (173پ-174پ)، اندازه 20×29سم [ف 20- 437]
6. قم مسجد اعظم، شماره نسخه :2869/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1111ق: 3گ، اندازه:12×18سم [ف سخ: 1- 71]
7. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 21730/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الوهاب بن حاجی محمد صادق کاشانی، تا: صفر 1117ق؛ جلد: تیماج لایه ای مشکی، اندازه: 18/5x13سم [ف: 2 -599]
8. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 2/ 5856
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدول نام مؤلف است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ شکل شنگرف، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی لایی، 4گ (47ر -50ر)، 11 سطر (5×6)، قطع: يغلی، اندازه: 15x10 سم [ف: 16- 109]
9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 3115/17
آغاز و انجام: برابر
كاتب: حبیب الله قاآنی شیرازی، تا: 1252ق، کاغذ: فرنگی و اصفهانی، جلد: پارجه ای قرمز، 4 ص (99-102)، اندازه: 16×21سم [ف: 10- 680]
10. تهران: ملی شماره نسخه: 2700/30
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم، تا 1287ق، جا؛ تهران؛ از روی خط شیخ بهائی؛ کاغذ: فرنگی به رنگ آبی، جلد: تیماج حنایی، ضربی، یک لا، 2گ (114-115)، 21 سطر (7/5×14)، اندازه: 10/5 ×16/5 سم [ف: 13- 158]
11، تهران: مجلس، شماره نسخه:30/ 1805
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1078ق، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قرمز ضربی، 2ص (242-243)، 25 سطر، قطع: خشتی ، اندازه: 21×34سم [ف: 9 -355]
قم: مرکز احیاء شماره نسخه: 2337/24
نسخه اصل: [عکسی ف: 4- 407]
12. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 3876/9 - 19/206
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه ای، 2گ، 20 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 8- 4435]
13. مشهد: رضوی، شماره نسخه 4484 ضمیمه
در فهرست نام مؤلف ندارد ولی احتمالا همان كنق الشاة منسوب
ص: 263
به خواجه است. در فهرست «احكام الكتف»، آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائی: 26]
14. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9493/3
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا: جلد: تیماج قرمز، 12گ (9ر-20پ)، اندازه: 11/5 ×17/5سم [ف: 24- 250]
15، مشهد: امام هادی شماره نسخه: 41/11
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ محشی؛ 3گ (110پ-112پ)، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 35] 16. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 1533/3
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، جداول دور متن و نیز ترجمه احادیث به شنگرف؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی کاغذ قهوه ای عطف تیماج نارنجی، 2گ، 14 سطر (14×22/5)، اندازه: 23×35سم [ف: 3- 984]
17، تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3250/9
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: پسته ای، جلد: رویه میشن زرد مجدول لایی، 3گ (186پ-188ر)، 15 سطر، اندازه: 14/5×21/2سم [ف: 6- 333]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4900/44
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، از روی خط شیخ بهائی: کاغذ: سپاهانی، جلد تیماج قهوه ای مغزی دار، 1گ (124ر-124پ)، 25 سطر (15×29)، اندازه : 23×35 سم (ف 14- 73]
احكام النظر في كتف الشاة = ترجمه کتف الشاة = شانه بینی / علوم غریبه / فارسی
ahkām-un nazar fi kitf-iš šāt = t.-ye kitf-uš šāt = šānebīnī
رساله مختصری است درباره شانه بینی که از شاخه های ستاره شناسی قدیم بوده است و با استفاده از شانه گوسفند انجام می دادند.
آغاز: بسمله، حکم کردن پر شانه گوسفند و غیره، حکیمان و مهندسان با خبر گفته اند که شناختن شانه گوسفند با علم نجوم برابر است.
انجام: و اگر بشانه سرخی بیند نزدیک سر دلیل باد و دم باشد
[الذريعة 282/17 ؛ فهرستواره منزوی 3861/5 آن را از خواجه نصیر طوسی
دانسته ]
1. مشهد رضوی؛ شماره نسخه:2/ 5299
آغاز و انجام: برابر
مختصری است فاقد خطبه و دیباجه و ظاهراً فصلی است از کتابی؛ خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد حسین بن خلف تبریزی، تا: 1041ق؛ کاغذ:
حنایی آهار مهره، جلد: مقوایی، 1ص (17)، 25 سطر (11×20)، اندازه:
35/3x16/8 سم [ف: 8- 411]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه : 6367/36
آغاز: بسمله حمد و سپاس خالقی را سزاست ... اما بعد این رساله ایست در احکام نظر کردن بر شانه گوسفند ... اما حكماء هند بر آنند که شانه چپ این حکم دارد، انجام و اگر دائره سفیدی باشد پس ماه گرفته شود.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 6ص (482-487)، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه 14 × 19/5سم [ف: 19- 450]
احكام النظر في كتف الشاة = ترجمه کتف الشاة = شانه بینی / علوم غریبه / فارسی
ahkām-un naçar fi kitf-iš šāt = t.-ye kitf-uš śāt = šānebīnī
رساله مختصری دیگری است درباره شانه بینی.
آغاز: في معرفت الأكتاف حکما گفته اند که دانستن شانه گوسفند با علم نجوم برابر است و همه کس اندازه او ندانند ... مصنف گوید که چنان دانم که هر گوسفندی که باشد به هر وقتی که باشد مقصد حاصل شود آنجا
انجام: دلیل سرماست آنسال اگر برتری شانه سوراخی بود نزدیک سر دلیل باد بود و الله اعلم بالصواب
[الذريعة 282/17 ؛ فهرستواره منزوی 5/ 3861 آن را از خواجه نصیر طوسی
دانسته ]
1. قم؛ گلپایگانی: شماره نسخه :3/ 7181- 181/ 36
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی مجدول با ترنج و سر ترنج، 2گ، 15 سطر، اندازه : 14×21سم [ف:6- 3307]
2، تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6/ 409-طباطبائی
آغاز: برابر ؛انجام: و پادشاه آن لشكر را زیان بسیار شد و شکل این است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی آبی و زرد، جلد: تیماج سرمه ای، 2گ (162پ -163ر)، 14 سطر، قطع خشتی، اندازه: 16×21سم [ف: 22 -164]
2، تهران: مجلس، شماره نسخه : 1049/4 - طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، در انتها تصویر شانه گوسفند آمده است و در ذیل آن نسخه دستور غذایی و نیز دستور خواندن قل هو الله احد مغربی (كذا) جهت زیادن حفظ با همان قلم کتابت شده است، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجی قرمز، 3 ص (91- 93)، قطع رقعی، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 23- 351]
ص: 264
4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3115/18
آغاز: برابر، انجام: برف و باران و تنگی اگر از طرفی که پهن تر است بر نیمه بالای کنار شانه دو انگشت سفیدی بود آن سال باران بسیار آيد لكن طعام نیک بود و اگر سیاهی خردک باشد پهن باز شده آن سال برف و باران بسیار بود و الله اعلم تمت الرساله.
کا: حبیب الله قاآنی، تا: 1252ق، کاغذ. فرنگی و اصفهانی، جلد: پارچه ای قرمز، 3ص (102-104) اندازه: 16×21سم [ف: 10- 680]
5. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 12297/18
آغاز: برابر، انجام: نزدیک سر دلیل باد و دم باشد
مختصری است فاقد خطبه و دیباجه از مؤلفي مجهول؛ خط: نسخ خوش، كا: محمد طاهر مشهدی، تا: 1309ق، جا: مشهد؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج ضربی زرکوب ترنج داره 2گ (226-227)، 31 سطر، اندازه: 2/ 20×33/1
سم [ف 10- 248]
6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5300
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «احكام الكتف» و «احکام شانه گوسفند» آمده است و مدرس رضوی آن را منسوب به خواجه دانسته است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: حنایی، 1گ، 25 سطر (11×20)، اندازه: 16 ×25سم القبانی: 25]
7. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 23/7
آغاز: برابر، انجام: و اگر بزیر شانه سرخی بود نزدیک شر دليل باد و دمه (كذا) باشد و الله اعلم
بی کا، بی تا؛ دو شکل گوسفند در نسخه ترسیم شده و پس از اتمام رساله چند بیت شعر دیده می شود؛ جلد: تیماج قهوه ای، 3گ (62پ -64ر)، اندازه: 15/5 × 17 سم [ف: 54]
احكام النكاح/ فقه / عربی
ahkām-un nikāḥ
حسن بن محمد علی، ق13 قمری
hasan ebn-e mohammad 'alī (-19c)
تاريخ تأليف: 1239ق
رساله کوتاهی است در تحقيق بعضی از مسائل نکاح که بین علماء در آن مسئله ها اختلاف و تشاجری هست و مؤلف نام خود را در مقدمه حسن بن محمد علی معرفی کرده است.
تبریز تربیت: شماره نسخه :259
خط: نستعلیق شکسته، كا: علينقی بن محمد حسین خادم آسنانه رضویه، تا: 1341ق، جا: طهران [ف:- 43]
احكام النكاح/ فقه / عربی
ahkām-un nikah
رساله مختصری است که در آن برخی از شروط صیغه نکاح چون عربی بودن ایجاب قبول و مانند آن یاد شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2750/5
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و الصلوة .. لاريب في ان النكاح ... إلى دایم و متعة و الدايم فيه صلاحه الزوجين لا يقاع عقد النكاح بينهما، انجام: و لو كانت المراة و كيلة من الرجل قال زوجت نفس موکلی فلانا يكذا قبلت لموکلی خط: نسخ کهن، بی کا، تا: سه شنبه 29 ربیع الاول 822ق؛ کاغذ: سفید کهنه، جلد مقوایی با عطف تیماج، 2 ص (304-305)، 20 و 21 سطر، اندازه: 14 ×18 سم [ف: 9- 126]
احکام نکاح و طلاق / فقه / فارسی
ahkām -e nekāh va talāq
تهران: فرهاد معتمد، شماره نسخه: 67/5
خط:نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 13 سطر (7/5×13 )، اندازه: 12×18/5سم [نشربه 3- 223]
« احکام نماز » تحفة الأبرار (مختصر)
«احکام نماز » شکیات نماز
«احکام نماز » الوجيزة في الصلاة
احکام نماز / فقه / فارسی
ahkām-e namāz
موسوی، محمد بن ابی الحسن، 963 - 1043؟ قمری
mūsavī, mohammad ebn-e abe-I-hasan (1556 - 1634)
رساله ای مشتمل بر دو «فصل» و «خاتمه »: فصل 1. مقدمات نماز؛ فصل 2. مقارنات نماز؛ خاتمه در سهو وشک های نماز.
آغاز: بسمله، شکر و سپاس حق بر طالبان متاع باقی لازم است که ديده بصيرت به معرفت معبود گشوده اند
انجام: بنا بر حجت وقوف نهد تا رفع وسوسه شیطان شود.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 12059
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دهه سوم ربیع الثانی 1071ق؛ جلد اول اوراق به لاجورد و شنگرف واقف: سید جلال الدین تهرانی، تاریخ وقف: مرداد 1361، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج عنابی، 4گ، 23 سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 21/1- 61]
احکام نماز / فقه / فارسی
ahkām-e namāz
مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی، 1003؟ - 1070 قمری
-majiesī, mohammad taqi ebn-e maqsūd 'alī (1595 -
1660)
ص: 265
رساله ای مختصر که در آغاز اصول دین و احکام طهارت آمده پس از آن به احکام نماز می پردازد.
قم؛ مرعشی شماره نسخه :9206/2
آغاز: الحمد لله رب العاليمن. چون نماز از جمله ارکان دین است می باید که بنده مؤمن شرایط و آداب آنرا بداند، انجام: و در هر حالی که باشد می باید که دلش باحق سبحانه و تعالی باشد.
بی کا، تا: دوشنبه 5 جمادی الاول 1268ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 9گ (23پ -31)، اندازه: 15x10سم [ف: 24 -8 ]
احکام نماز/ فقه / فارسی
ahkām-e namāz
بخاری، محمد حسين، - 1090 قمری
boxārī, mohammad hoseyn ( - 1679)
منظومه ای است در صد و هفتاد بیت دارای ده «باب»، در احکام و واجبات و مستحبات نماز .
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 906/1
آغاز: ابتدا میکنم بنام خدا *** کرد و حرف آفريد ارض و سما / نام حتی بر زبان همی رانم *** که بجان دلش می خوانم انجام: ثلث فرسنک بود چهار هزار *** از قدمهای مرد خوش رفتار
خط: نستعلیق بدخط، کا: میر سید محمود مخدوم، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی عطف تیماج قرمز، 8گ (1ب-8پ)، 9 مسطر، اندازه: 15×26سم [ف: 3 -96]
احکام نماز = ترجمة الصلاة / فقه / فارسی
ahkām-e namāz= t.t-uş-Şalāt
قمی، محمد طاهر بن محمد حسين، - 1098 قمری
qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn ( -1687)
رساله ای بسیار مختصر و فتوایی است در فضل نماز و آداب و احکام آن در برخی نسخه ها ترجمة «الصلاة» نامیده شده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... ای جوینده طريق طاعت وای طالب اسرار عبادت بدان و آگاه باش که از حضرت سید المرسلین صلوات الله عليه روایت است که دنیا مزرعه آخرت است، پس باید که در این مزرعه
انجام: ظاهر اینست که سلامتی باد شما را و رحمت خدا و برکت های وی و معنى السلام علينا و عباد الله الصالحين سلامتی باد ما را و بندگان صالح را
1، قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1689/3
خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 11و 12؛15 سطر، اندازه : 12×21سم [ف: 3- 118]
2. قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 4098/2
آغاز: برابر؛ انجام: احتياط آنست که دو سجده سهو در موضعی که لازم می شود ترک ننمایند.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1066ق، جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 10گ (8ر-17ر)، 15 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 11- 114]
3. مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه : 7/4
آغاز و انجام: برابر
در فهرست بدون مؤلف و با عنوان «اسرار نماز»، كا: محمد علی بن عباسعلی تویسرکانی، تا: 1087ق، کاغذ: نخودی رنگ، جلد: مقوا عطف میشن قهوه ای، اندازه: 12/5 ×18/5سم [ف: 18)
4. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4368/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ توسط كاتب تصحیح شده، در دو برگ آخر شرحی بر حدیث نبوی «من جاوز اربعين سنة»، و اشعاری به فارسی آمده است: جلد: تیماج قرمز ضربی بدون مقوا، 5گ (38ر -42پ)، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [محدث ارموی مخ: 1- 74]
5. قم؛ مسجد اعظم شماره نسخه: 2596/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: سید حسن بن احمد حسینی، تا: قرن 12، 14گ، 10 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1- 394]
6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4108/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین بن محمد شفیع حسینی طاهری نواده مولف، تا: 1148ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ ضربی 8گ (217-225)، 18 سطر (7×14)، اندازه : 11×18سم [ف: 13- 3087]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 5560/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: اسمعيل بن محمد، تا: 1220ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 15 ص (147-161)، 13 سطر، قطع رقعی، اندازه: 15x10 سم [ف: 17- 25]
8. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه : 4/ 2464
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: محرم 1244ق؛ اهدایی عسکر شاهی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش تیماج عنایی عطف تیماج زرد، 16گ (158-173)، 11سطر (6×13)، اندازه: 10×17 سم [ف: 4- 1305]
احکام نماز = ترجمة الصلاة = أداب الصلاة / فقه / فارسی
ahkām -e namāz= t.t-uş-Şalāt = ādāb-uş-Şalāt
آقا جمال خوانساری، محمد بن حسين - 1125 قمری
aqā jamal-e zānsārī, mohammad ebn-e hoseyn ( -
ص: 266
1713)
اهدا به: شاه سلطان حسین صفوی
رساله مختصری است در احکام نماز با ترجمه روایت ها و دعاهای در هفت «فصل» و یک «خاتمه»: فصل 1. اذان و اقامه؛ 2. کیفیت نماز و آداب و شرایط آن، 3. ترجمه و تفسیر سوره فاتحه؛ 4. تفسیر سوره قدر؛ 4. تفسير سوره توحید، 6. تعقیب نماز، 7. سجده شکر، خاتمه در چند فائده.
آغاز: بسمله الله اکبر زهی رسایی صیت جهان پیمای اذان اعلام کبریای خدائی و اعلان خجسته ... چون درین وقت فرمان قضا جریان خسرو زمان ... السلطان بن السلطان ... شاه سلطان حسین الصفوی الموسوی الحسینی بهادر خان ... شرف نفاذ یافت که این نیازمند رحمت باری جمال الدين محمد بن حسین خوانساری رساله در بیان افعال واجبه و مندوبه نماز بطریق اختصار تأليف نماید لهذا امتثالا للامر المطاع این رساله را ترتیب داد و الله الهادي إلى سبيل الرشاد مقدمه در اذان و اقامت
انجام: بان نحو سجده کند و حاجت خود بخواهد و اذ قد بلغ الكلام مقام الأختتام فلنحمد الله شكرا .. من ختم الرسالة ببعثته و الأطهار الاخبار من عترته.
چاپ: با تحقیق علی اکبر زمانی نژاد، ضمن الرسائل، 1378ش، از طرف کنگره بزرگداشت آقا حسین خوانساری
1. تهران: مجلس، شماره نسخه: 8904/66
آغاز: برابر، انجام: و صاحب شریعت را رخش عزیمنش مصلی و مه تا به ماهی را آستان.
تنها یک صفحه از آغاز رساله کتابت شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، کا: محمد صالح مهشدی، تا: اوایل ذیقعده 1075ق، جا: مکه؛ افتادگی انجام ؛ کاغذ: نخودی نازک آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای مجدول عطف و سجاف میشن، 1ص (33پ)، اندازه: 14/9×25/3 سم [ف: 29/1 - 284]
2. قم: مرعشی: شماره نسخه : 3034/7
آغاز: فصل اول: در اذان و اقامه که پیش از نماز گفته می شود، کسی که اراده نماز دارد، انجام: برابر
خط: نسح، بی کا، تا: با تاریخ 1121؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 39گ (114پ- 152پ) - اندازه: 12×18 سم [ف 8- 226]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه :1396
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4- 249]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14400/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد هاشم بن محمد حسین حسینی، تا: 1132ق، جا: دارالسلطنه اصفهان، جلد: گالینگور قهوه ای با ترنج 48گ (1پ -48پ)، 15 سطر، اندازه : 11×21سم [ف: 38- 534]
4. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 3697/1
آغاز: برابر، انجام: و الصلاة على من حنم کتاب الرسالة ببعثته و الأطهار الاخبار من عترته
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 (در عصر مؤلف )، جلد: دو رو تیماج رو قهوه ای پشت قرمز، 50گ (1پ -50ر)، 14 سطر، اندازه: 11×9/5، اسم [ف: 10 -98]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :1395
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4 -248]
5. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 792/1
آغاز و انجام: برابر، و اذ قد بلغ الكلام مقام الأختتام فلنحمد الله شكرا لنعمته و الصلوة و السلام علی من ختم کتاب الرسالة ببعثته و الأطهار الاخبار من عترته (بلغ مع نسخة الأصل)
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12 (در حیات مؤلف)؛ در 52پ دارد «بلغ مقابلة مع نسخة الأصل»، دارای حواشی با نشان «منه سلمه» و «منه» از نویسنده متن، عنوان در فهرست گ2ر: «آداب نماز من افادات عاليحضرت آقا جمال دام ظله السامی»؛ مهر: محمد تقی، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ضربی، 51گ (2پ-52پ)، 11 و 15 سطر (5×12/5)، اندازه: 11/5×18
سم [ف: 5- 1755]
قم: مرکز احیاء شماره نسخه :1397
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4 -249]
6. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه : 846/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج با سر مجدول، 40گ (200پ- 239)، 15 سطر، اندازه: 11×18سم [ف : 2- 113]
7. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه :3/ 21761
آغاز: برابر
خط : نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج ضربی دار قهوه ای، 26گ، 19 سطر، اندازه: 12/5 × 19/5سم [ف: 2- 628]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :3/ 15830
آغاز فصل اول در اذان و اقامت که پیش از نماز گفته می شود. کسی که اراده نماز دارد بعد از آنکه طهارت گرفته باشد رو بقبله کند؛ انجام: در حقیقت او هیچ چیز را شرکتی نباشد و اگر نه آن چیز نظیر و مانند او باشد.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، رکابه دار؛ جلد: نیماج فرنگی، 31ص ( 20-50 )، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 44 - 88]
احکام نماز/ فقه
ahkām-e namāz
انصاری، مرتضی بن محمد امین، 1214-1281 قمری
ansārī, morteza ebn-e mohammad amīn (1800 - 1865)
قم، فيضية شماره نسخه :2041/3
چاپ 1273؛ بی کا، بی تا، 8گ، اندازه:10×17 سم [ف: 3 -172]
ص: 267
احکام نماز /فقه / فارسی
ahkām-e namāz
اصفهانی، محمد تقی بن محمد رحيم، ق 13 قمری
mohammad taqī ebn-e mohammad rahīm ( - 19c)
احکام فتوایی نماز را به طور نسبتاً مفصل در پانزده «فصل» آورده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين .. أما بعد چنین گوید احوج المحتاجين الى رحمة ربه الكريم
انجام: تلافی آنرا نموده باشد تا ثواب چهار رکعت باو عطا شود و الحمد لله أولا و آخراً و ظاهراً و باطناً
قم؛ مرعشی: شماره نسخه :655
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1245ق؛ مصحح: تملک: حاج آقا احمد کرمانشاهی طهرانی؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 134 گ ، 14 سطر، اندازه:
14/5x10سم [ف: 2- 251]
احکام نماز/ فقه / فارسی
ahkām-e namāz
رشتی، محمد باقر، ق13 قمری
raštī, mohammad bāger ( - 19c)
در سه «فصل»
1. یزد: وزیری؛ شماره نسخه 3248/4
خط: نسخ، بی کا، تا: 1248ق، کاغد: کبود اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 9گ (114-106)، 15 سطر (6×12)، اندازه:10×16سم [ف: 5- 1586] .
2.یزد وزیری؛ شماره نسخه: 3296/2
انجام: ور بفعل دگر شمالی داخل منما اعتبارش
خط: نسخ، كا: حسن بن رضا حسینی، تا: 1249ق؛ افتادگی: انجام کاغذ: اصفهانی کبود، جلد: تیماج زرد، 12گ (22-11)، اندازه:11×16سم [ف: 5 -1606]
احکام نماز = مختصر نخبه / فقه / فارسی
ahkām-e namāz=moxtasar-e noxbe
شیخ مرتضی، ق13 قمری
šayx mortazā ( - 19c)
وابسته به نخبه؛ کرباسی، محمد ابراهيم بن محمد حسن (1180 - 1262]
شامل مقدمات، مبطلات، احکام شک و سهو نماز که توسط یکی از شاگردان ایشان گردآوری شده است.
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمين و الصلوة والسلام على خير خلقه محمد و آله اجمعين اما بعد بدانکه امتثال فرمان برداری خداوند
1. تهران: ملی، شماره نسخه : 2126
آغاز: برابر؛ انجام: حتی جنایت در جميع اقسام ... بلکه خالی از قوت نیست خط: نستعلیق، كا: محمد حسین نوری، تا: قرن 13؛ اهداء به مریم خانم، جدول دور سطور زر و سیاه و آبی، جدول خارجی زر و سیاه، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 50گ، 7 سطر کامل ( 5/8/5 )، اندازه: 15x10/5 سم [ف 5 -178]
2، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16451
آغاز: برابر، انجام: که بلا مهله پس از نماز بکند تم باخیر و السعاده .
نام مؤلف به استناد نسخه ش 2126ملی تغییر یافت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 21ص، 14 سطر، اندازه: 10/7 ×17سم [ف: 20- 30]
احکام نماز/ فقه / فارسی
ahkām-e namāz
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseynī meybodī, ‘ali ebn-e mohammad'alī ( - 1896)
مختصری است فتوایی در امور اعتقادی و احکام طهارت و نماز که برای عمل مقلدین نوشته شده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... این رساله ایست مختصر که جمعی از برادران دینی جهت رفع حاجت شرعیه خود
انجام: و در اینجا غرض از این رساله بانجام رسید و الله الموفق في كل حال
کرمانشاه؛ میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 20/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الكريم بن محمد اسماعیل بروجردی، تا: 1297ق؛ با فتوای سید محمد کاظم طباطبائی یزدی تطبیق شده و خط مؤلف و مهر مريع وی «علی بن محمد على الحسینی» بر فراز صفحه اول دیده می شود. جلد: تیماج قرمز، 32گ (35پ- 66پ)، 15 سطر، اندازه 14×1/5 2سم [ف: 25]
احکام نماز/ فقه / فارسی
ahkām-e namāz
چندین رساله ناشناس غير همانند.
1. تهران: ملی، شماره نسخه: 15763
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين ... فصل بدانکه پیش از نماز دانستن دہ چیز واجب است طهارت کردن و وقتهای نماز؛ انجام: علينا و على عباد الله الصالحين آنکه سه بار بگوید الله اکبر و بار هر
ص: 268
تکبیر دست بردارد تا نرمه گوشت تمت الرساله.
رساله ای است در احکام نماز در چندین فصل: فصل در واجبات پیش از نماز، در طهارت و پیش از طهارت، در خلا، در آنچه وضو را بشکند، در احکام جنابت، در غسل جنایت، در تیمم، در بیان وقتهای نمار، در شناختن قبله، در عددهای رکعات نماز، فرایض در هر رکعت نماز، اقامه، اذان، نیت و نماز (حمد و سوره ...)، خط: نستعلیق، کا: ملک حسین بن نظام الملک، تا: قرن 10؛ بعد از اتمام این رساله دعای بعد از نماز نوشته شده است؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: میشن قهوه ای تیره، 7 ص (89-95)، 14 سطر (7/5×12 )، اندازه: 10/5 ×17 سم [رایانه ]
2. تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 6
آغاز: اجماع کرده اند بر آنکه هر که عمداً یکی از واجبات نماز را ترک کند، انجام: و استیلای او برایشان باقی باشد ... في شهر جمادی الثانی سنه 1148 شامل مطالبی در مبطلات و شکیات نماز است که در دهم ذیقعده سال 1085 تأليف شده؛ خط: نسخ خوب، کا: محمد باقر بن محمد هاشم اصفهانی، تا: جمادی الثانی 1148ق، افتادگی: آغاز؛ نسخه حاضر در حاشیه توضیح و تصحیح از علمای چوں شیخ شهید و آخوند ملا احمد اردبیلی دارد؛ کاغذ: فرنگی نخودی، 29گ، 14 سطر (4×8) [ف: 4]
2. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7775/2 - 39/155
آغاز: و خواه نباشد بدانکه گاهی در نماز واجب رو بقبله کردن ساقط می شود ... مطلب اول در بیان آنچه در نماز معتبر است دوازده نوعست یا فعلست یا ترک فعل و هر یک از این دو یا واجبست یا سنت، انجام: دو رکعت دیگر از نافله مغرب کند و در هر رکعت از این دو رکعت این چند آیه را از سوره حديد بخواند بسم الله الرحمن الرحیم سبح لله ما في السموات و الارض .. والى الله ترجع الامور يولج الليل
فقه فتوایی است در احکام نماز شامل چند مقصد و فصل و مطلب، مباحت موجود در نسخه: مطلب اول در بیان آنچه در نماز معتبره است در 12 نوع، فصل در واجبات نمازهای یومیه 362 فصل، هشت فصل در بیان هشت فعل نماز: 1. نیت، 2. تكبيرة الاحرام، 3. قيام، 4. قرائت فاتحه و سوره، 5. رکوع، 6. سجود، 7 تشهد، 5. تسلیم، مقصد دوم در بیان نماز جمعه، مقصد سوم در نماز عیدین، مقصد چهارم نماز طواف، مقصد پنجم نماز آیات، مقصد ششم در نماز میت، مقصد هفتم نمازی که به نذر واجب شود، مقصد هشتم نماز استیجاری، مقصد نهم نماز فضای پدر، مطلب دوم در نمازهای سنتی 24 نماز: اول نوافل یومیه ... خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا با عطف گالینگور قهوه ای، 19گ، 16 سطر، اندازه:15×20سم [ف 1- 133]
4. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه : 2/ 2580
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد چون نماز ستون دین است
و افضل عباداتست و بهترین طاعاتست چنانچه در احادیث معتبره وارد شده است که ... پس بنابراین بر هر مکانی واجبست که نماز خود را بداند تا نماز تواند کرد، انجام: 17- امام بلند خواندن 18. مامومین آهسته گفتن 19- [...] بترتیل گفتن 20- مقدم داشتن السلام علیک ایها النبي ورحمة الله و بركاته السلام على جميع الأنبياء الله و رسله ..... السلام على محمد بن عبدالله خاتم النبيين
رساله ای کوتاه که در آن تمام احکام واجب، مستحب و مکروهات اجزا و ارکان و منافيات آن بیان شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 14گ، 16 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف مخ: 1 -71]
5. شیراز ؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 260
آغاز: باب 6 در نماز است و آن در چند فصل است
فصل اول: در عدد نمازهای واجبی است، بدانکه عدد نماز واجب هفت است
بر روی صفحه اول آمده: «رساله مرحوم حاجی میرزا ابراهیم علیه الرحمه»، در احکام نماز و شامل باب های 6 و 7 و 8 است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 33گ، اندازه: 11×15/5سم [نسخه پژوهی : 2- 109]
6. کرمانشاه؛ مدرسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه:83
آغاز: هدایت و ارشاد عباد فرموده اعمالی را که موجب فوز بدار القرار وباعث استحقاق برسل منعم بیزوال است
احکام نماز را با مقدمات آن ضمن فصولی چند نسبتاً مفصل و به طور فتوایی نگاشته است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذيحجه 1243ق، افتادگی: آغاز، طبق یادداشتی که جمشید منوچهری روی برگی قبل از کتاب به تاریخ 1336ش نوشته است، این کتاب به خط جدش حاج ابوالحسن خان منوچهری پیشنماز مسجد حاجی شهباز خان کرمانشاه می باشد؛ جلد: تیماج مشکی، 100گ، 19 سطر، اندازه: 14/5 × 21/5سم [ف: 63]
7. تهران: مجلس: شماره نسخه: 57/18 - فيروز
مقدمات و مقارنات و شکیات نماز است با قلم کاتب؛ کا: میر سید على تفرشی لشکر نويس ملقب به موثق لشکر، تا: قرن 14، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 2ص (140-141)، فطع: نیم خشتی، اندازه: 12/5×20/5 سم [ف: 21 -206]
8. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5/ 7894- 274/ 39
آغاز: و بیع و شری کردن و بانگ نماز دوم گفتن مکروه است در میان خطبتین سخن گفتن وب عد از صبح جمعه سفر رفتن و سنت است که خطیب بليغ بود و بر نمازها مداومت نماید؛ انجام: لندبه قربةً الى الله پارسی می نشینم در این مجلس یا در این موضع برای آنکه
کتابی است فقهی شامل احکام نماز به صورت فتوایی و مطابق با فقه شیعه، دارای ابواب متعدد که در نسخه حاضر ازباب بیست و چهارم تا باب سی و سوم از آن موجود است: باب 24. بیان کیفیت نماز عید رمضان، باب 25۔ نماز کسوف و خسوف، باب 26.
ص: 269
کیفیت نماز سفر، باب 27.فضای فرایض و نوافل بومیه، باب 28. نماز خوف، باب 29. نماز نذر و عهد، باب30. نماز استسقاء باب 31. نماز نافله رمضان ، باب 32 نماز جماعت، باب 33. بیان نیات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، عطف گالینگور قهوه ای، 31گ، 12 سطر، اندازه: 9×13 سم [ف: 1- 134]
9. تهران مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 2/ 58
آغاز: اخفات آن است که شخصی نزدیک او بشنود بدون صدا و حداقل جهراست و اکثر جهر آنست که علو مفرط نباشد: انجام: و هر گاه نگوید نقصی ندارد و طریق نماز به این نحو است که اول شهادت
کتابی شامل نماز و مبطلات آن نماز جمعه و آداب و اعمال روز جمعه، غسل، ازاله نجاست از جامه و بدن، در شناخت وقت نماز، شناختن قبله، افعال واجب در نماز یعنی مقارنات، شکیات نماز، اصول دین، آداب نماز یومیه، در احکام غسل میت و کفن و آداب آن؛ خط: شکسته نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد مقوایی روکش تیماج قهوه ای ضربی مجدول ترنج دار عطف تیماج قهوه ای، 44گ (6ر - 49پ)، 13 سطر، اندازه: 15/5 × 20سم [ف: 55]
10. قم؛ زنجانی ( آية الله)؛ شماره نسخه: 98/3
بی کا، بی تا، کاغذ: الوان، 5گ (12ر -16پ)، قطع: بياض رقعی [چند نسخه -ف: 233]
احکام نماز (منظومه ) / فقه، شعر/فارسی
ahkām-e namāz (mnz.)
در این مختصر اصول دین، مقدمات نماز و احکام آن بیان شده است.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 38095
آغاز: بسمله. آیا مؤمن پس از حمل خداوند *** زدین و شرع بشتو نکته چند / میان چار و پنج از شک فتدهم *** بگفتم فهم کن و الله اعلم
خط: نسخ، كا: ابراهيم بن محمد امین حسینی، تا: 1125ق؛ اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا با رویه گالینگور مشکی، 5گ، 17 سطر، اندازه : 16/5x7/5 سم [اهدانی رهبر: 3- 741]
احکام نماز (منظومه) / فقه، شعر / فارسی
ahkām-e namāz (mnz.)
در این منظومه که یکصد و پانزده بیت است مختصر احکام نماز با مقدمات آن به نظم کشیده شده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 4942/2
آغاز: ایا مؤمن پس از حمد خداوند *** ز دین شرع بشنو نکته ای چند / هر آنچه واجب است دریاب آنرا *** بگوش و جان و دل بشنو تو آنرا؛ انجام: میان چار و پنج از شک فراهم *** بگفتم فهم کن و الله أعلم
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد رضا بن محمد علی حسینی قزوینی، تا: 1286ق؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 5گ (52ر-56پ)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 13 -140]
احکام نماز (منظومه) / فقه / فارسی
ahkām-e namāz (mnz.)
مشهد؛ شیخ علی حیدر و شماره نسخه: 530/3
آغاز: ایا مومن پس از حمد خداوند *** زدین شرع بشتو نکته ای چند انجام: میان چار و پنج ارشد فتدهم *** بگفتم فهم كن و الله اعلم
اشعار فارسية في أصول الدين الخمسة و يتلوها ذكر الأحكام الشرعية؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 5گ (62پ- 66ر)، اندازه:8×17 سم (مؤید: 2- 23]
احکام نماز و روزه/ فقه / فارسی
ahkām-e namāz va rūze
فقه فتوایی است شامل «ابواب» و «مقاصد» و «فصول»، در بیان احکام نماز و روزه مطابق با فقه شیعه، مؤلف رساله نماز جمعه را در عصر غیبت واجب عینی می داند.
قم؛ گلپایگانی شماره نسخه :7815- 195/ 39
آغاز: تمام کند وی را و اعاده لازم نیست و اگرچه در نماز دو رکعتی باشد و اگر نقص به خاطر آید بعد از آنکه؛ انجام: و جهت هر روزی یک مد تصدق می کنند و قضا می کنند و خلاف کرده اند، اصحاب در آنکه هرگاه بر خود ترسند آیا تصدق خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، عطف گالینگور قهوه ای، 59گ، 15 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 1- 134]
احکام نماز و روزه مسافر/فقه / فارسی
ahkām-e namāz va rūze-ye mosāfer
خطیب ایروانی، مصطفی، ق 12 قمری
xatīb-e īravānī, mostafā ( - 18c)
رساله مختصر و مفید استدلالی در احکام نماز و روزه مسافر است. عناوین موجود در نسخه حاضر چنین می باشد: فصل 1. وجوب قصر نماز، فصل 2. شرايط قصر دارای پنج شرط؛ فصل 3. روزه مسافر
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 37726
ص: 270
آغاز : که شرایط سفر بر وجهی که موجب قصر است بداند تا از عهده تکلیف خود بیرون تواند آمد؛ انجام: «لا يكون مستصحبا و المستصحب لا يكون مستخلفا تمت الرسالة الشريفة ... في 19 شهر شوال المکرم سنه 1087
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 19 شوال 1087ق؛ افتادگی: آغاز؛ اهدائی رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نحودی آهار مهره، جلد: میشن یک لای قهوه ای، 14گ، 15 سطر، اندازه: 11×7/5 اسم [اهدائی رهبر 4 : 3- 43]
احکام نماز و روزه مسافر / فقه / فارسی
ahkām-e nam āz va rūze-ye mosāfer
رساله مختصری است در احکام نماز و روزه مسافر که مؤلف در آن خلاصه اقوال علماء امامیه را در سه «فصل» گرد آورده است.
آغاز : حمد و سپاس خدای راست جل جلاله که به وسیله انبیاء و ائمه هدی صلوات الله عليهم گم شدگان وادی هدایت و متحيران بادی ضلالت را به شاهراه شریعت
انجام: در وقتی که پای مبارک در رکاب بوده این دعا را می خوانده، برحمتك يا ارحم الراحمين
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه : 4483/2
آغاز و انجام: برابر
کا: مشهد علی بن اسماعیل ایروانی، تا: قرن 11، مصحح: جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 5گ (137پ-141پ)، 24 سطر، اندازه: 26/5x15/5 سم [محدث ارموی مخ: 1- 74]
« احکام نماز و روزه و ... »رساله عملیه
«احكام النواصب » مال ناصبی
احكام النواصب / فقه / عربی
ahkām-un-nawāsib
سماهيجی، عبد الله بن صالح، 1076؟ - 1135 قمری
samāhījī, 'abd-o1-lāh ebn-e sāleh (1666 - 1723)
احكام النواصب بحثی است درباره این که «آیا سنیان که سه خلیفه را بر على مقدم می شمرند کافر هستند و نجس یا نه؟» و در قرن یازدهم و دوازدهم مورد گفتگو بود و رساله ها درباره آن نگاشته شده است. یکی از این رساله ها به نام «نجاسة غير الامامی» در الذریعه (ج 24 ش 328) دیده می شود. رساله جای گفت گو بخشی از یک تأليف عبدالله سماهیجی است که احوالش در طبقات اعلام شيعه (قرن 12 ص 461-464) آمده است و گویا همان باشد که در «الذريعه » معرفی شده است.
[الذریعه 1: 302 ش 580 24: ش 328؛؛ طبقات اعلام شيعه قرن 12 ص 461 -664]
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 3808/29
آغاز: قال الفاضل العلامة المرحوم الشيخ عبد الله السماهيجي: المساله السادسه هل يحكم بكفر من یعتفد تقدم الثلاثه على أمير المؤمنین (برگ 212)، انجام: فما افاده ... الأمين الأستر آبادی في الفوائد المدينه ليس واقعا و لكنها غفله صورت و المعصوم من عصمه الله تم
خط: نسخ، کا: عباس بن حسن بلاغی نجفی، تا: 1154ق، جا: کربلا کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: جلد مقوا رویه کاغذ زرد ته چرم قهوه ای، 6گ (212-217)، 21 سطر ( 16/3x10/5 )، اندازه: 15×21/3سم [ف: 17- 30]
احكام النوافل / فقه / عربی
ahkām-un-nawāfil
علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری
'alam-ol-hoda, 'alī ebn-e hoseyn (967 - 1045)
بحث کوتاه فقهی است در نوافل در پاسخ پرسشی که از انجام نواف و علت استحباب آن شده است.
چاپ: ضمن مسائل المرتضی، در بیروت، 1422ق
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12923/34
آغاز: مسألة: اذا قلنا، أن النوافل انما نعلمها كذلك بالسمع و هو استحقاق الثواب عليها وان ترکها لا يستحق عليه العقاب فلابد من بيان أن السمع هو الكاشف عن ذلك و أن العقل لا مدخل له فيه ؛ انجام: و اعتبر قائل ذلك انها لو كانت مقربة الى فعل الواجبات الشرعية لوجبت كما وجبت الشرعيات ليقربها من الواجبات العقلية و في هذا نظر.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: شرقی، 1گ (79ر)، 13 سطر، اندازه:
8/5×10/5/ سم [ف: 32 -767]
« احکام نوروز » نوروزیه
احكام نوروز = قصيده حمیری / آداب و سنن / فارسی
ahkām-e nowrūz= qasīde-ye hemy arī
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqi (1628 - 1699)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10292/3
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا؛ تا: 1248ق، جا: بسطام شاهرود؛ مصحح، محشی: قطع: وزیری (میراث شهاب س8 ش 4- 69]
احکام نوروز / هیئت / فارسی
ahkām-e nowrūz
ص: 271
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 3651/9
آغاز: بسمله. این رساله ایست مشتمل بر دانستن احکام از هر سال از نورور بزرگ که نوروز طاوبند مشهرو است، انجام: و باران شدید بر ترکسنان ببارد، و العلم عندالله
بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فستقی، جلد: رویه میشن قرمز ضربی، 20 سطر، اندازه: 20/9×30 سم [ف: 7- 13)
احکام نوروز/ هیئت/ فارسی
ahkām-e nowrūz
بیان احکام واقع شدن نوروز در ایام هفته است که از روز جمعه شروع شده و به روز پنج شنبه ختم شده است.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 12824/4
آغاز: این رساله ای است مشتمل بر دانستن احکام هر سال نوروز بزرگ که نوروز گاوبند مشهور است اگر چنانچه روز نوروز بروز جمعه باشد؛ انجام: و در این سال تحميلات زیادی از طرف حاکم بر عیت شود و سی و پنج روز از نوروز بگذرد بارانی شدید با تگرگ ببارد و الله اعلم.
خط : نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی، افزودگی هایی همراه جداول گوناگون در انجام آمده است، کاغذ: شرفی، 3گ (33پ -35پ)، 21 سطر، اندازه: 11/5
× 16/5سم [ف: 32- 563]
احکام نوروز / هيئت / فارسی
ahkām-e nowrūz
در این که نوروز در چه روز می شود و احکام آن.
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 3117/9
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1277ق؛ 2گ( 71پ- 72ر) [ف: 6-
230]
احكام نوروز و محرم / هیئت / فارسی
ahkām-e nowrūz va moharram
احکام نوروز و محرم منقول از جنات الخلود.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 2735/7
آغاز : شنبه اگر نوروز شنبه باشد دلیل رنج؛ انجام و در مغرب گرانی و آفت درختان و روم بر فارس غلبه بهمرساند.
خط: نستعلیق، کا: محمد عظیم خان منشی دربار هرات پسر محمد اسماعیل خان، تا: 1315ق، کاغذ: گوناگون الوان، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 2ص (621-622)، 15 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 9- 76]
احكام النوم و الرؤيا / آداب و سنن - عربی
ahkām-un nawm wa-r ru’yā
حسینی یزدی، ابوتراب بن جعفر، ق14 قمری
hoseynī-ye yazdı: abū-torāb-e-bn-e ja'far (-20c)
تاريخ تأليف: 1312ق؛ محل تأليف: لاهیجان
کتابی است در مسائل مربوط به خوابیدن و خوابدیدن دارای «مقدمه» و هفت «فصل» و «خاتمه ».
آغاز: الحمد لله الذي لا تأخذه سنة و لانوم و هو الحى القيوم و بديع الليل و النهار
انجام: الا طارق يطرق بخير و من شر كل دابة أنت آخذ بناصيتها ان ربي على صراط مستقیم.
مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1280
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: شنبه 15 ذیقعده 1312ق؛ مصحح، محشی، از برگ 35 تا آخر نسخه متفرقات حدیث و تاریخ است؛ جلد: معمولی، 74گ، 15 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [مؤيد: 3- 234]
احكام النون الساكنة و التنوين / تجويد / عربی
ahkām-un nūn as-sākina wa-t tanwin
تهران؛ ملک شماره نسخه: 284/2
سه رساله جزری، حمره، هشام، بی کا، بی تا، کاغذ: فستقی، 19 سطر، اندازه :15/5×21/1سم [ف: 5- 11]
«احکام نیت » نیت
احکام نیک و بد سالها /هیئت / فارسی
ahkām-e nīk va bad-e sāl-hā
رساله کوتاه در دوازده «باب» به تعداد سال های ترکی که در آن حکم های نیک و بد آنها پیشگویی شده است.
مراغه؛ مسجد شیخ بابا؛ شماره نسخه: 1/1
آغاز: باب اول: سیچگان اثيل، سال موش بود در آن سال غله فراوان بود باران بی حساب ببارد اما غله را آفت برسد؛ انجام: و غلات فراوان باشد و ارزانی بود و درختان میوه دار نباشد و پادشاهان با قوت باشند و رعیت بخوش سالی گذراند.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ در ادامه رساله در 8 برگ بخشی از معالجات امراض که در واقع قسمتی از یک کتاب طبی است آورده شده است؛ جلد: تیماج سیاه با عطف پارچه، 2گ (1ر -2پ)، 11 سطر، اندازه: 20x18سم [ف مخ]
احکام و ارکان اسلام /فقه
ahkām va arkān-e eslām
ص: 272
در بیان معرفت ایمان و اسلام و نماز و روزه و زكات و حج و فریضه و سنت و احکام و ارکان در چهار فصل.
[منزوی 896]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 9628/4
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: هندی، جلد : مقوا، 20گ ( 27ر- 46پ )، 13 سطر (7/5×16 )، قطع: ربعی، اندازه: 14×24سم [ف: 17- 440]
احکام و اعتقادات / كلام و اعتقادات / عربی
ahkām va e'teqādāt
منقول از حضرت امام رضا (علیه السّلام)
یزد؛ وزیری: شماره نسخه : 2290/4
آغاز: بسمله حمدله ... حدثنا أبو علی بن محمد بن الحسن بن الفصل قال حدثني احمد بن على
کا: محمد بن يوسف الچر کسی، تا: 985ق؛ اهدایی موسس؛ کاغذ: سمرقندي، جلد: مقوایی عطف تیماج تریاکی، 14گ ( 84-97 )، اندازه: 18/5 ×9/5 اسم [ف 4 -1234]
احکام و اعتقادات / كلام و اعتقادات، فقه / فارسی
ahkām va e'te qādāt
مؤلف دقيقاً به دست نیامد، وی از متصوفه عامه است و به مهدویت اعتقاد دارد. او در مسأله اسلام والدین پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) مردد می باشد و می گوید «احوط سکوت در این باب است». رساله ای است با عبارات ساده با مقدمه ای در اعتقادات. وی در این مقدمه به شرح کوتاهی از زندگی پیامبر و خلفای راشدین و مرتبه هر کدام در فضل پرداخته، سپس به ظهور دجال اشاره دارد و برای حضور قلب چند سوره از جزء 30 قرآن را ترجمه و آنگاه وارد احکام بر نهج ابوحنیفه می شود
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:14 350
آغاز: که ایزد جل شأنه در کلام مجید خود می فرماید: انجام : پس گاه و عده می کنند کسی را و بعد آن نادم می شوند و نميدهند
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 ربیع الاول 1309ق؛ اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی، 134گ، 15 سطر، اندازه: 15/5 × 26سم [اهدائی رهبر: 3- 44]
احکام و اوراق استخدامی سعید نفیسی / اسناد / فارسی
ahkām va owrāq-e estexdāmī-ye sa'īd-e nafisi
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 8973
کاتب = مؤلف، بی تا [ف: 17- 267]
احکام و تفسير غريب القرآن / علوم قرآن / عربی
ahkām wa tafsīr-u garīb-il qur'an
مجموعه در احکام و تفسير غريب القرآن.
تهران؛ ملی: شماره: نسخه: 18349
بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 148گ، اندازه:
12×18/7سم [رایانه ]
احکام الوجود و الماهية / فلسفه / فارسی و عربی
ahkām-ul wujūd wa-l māhīya
زنوزی، علی بن عبدالله، 1234 - 1307 قمری
zontal, ali el-alid-al-lah (1819 - 1890)
چاپ: به تصحیح محسن کدیور، در مجموعه مصنفات حكيم موسس آقا علی مدرس طهرانی (تهران، انتشارات اطلاعات: 1378)، جلد سوم
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 5588/4
آغاز: و تحليل فليست هي موجودة، فاذا حلل العقل ماله الماهية الى ماهية و وجود و جرد ماهيته عن وجوده؛ انجام: فلاسفه مسائین از انتقاض مسطور جوابی محکم به این نهج فرمایند که آنچه به تشکیک افتد مفهومی عرضی چون اسود باشد ...
خط: نستعلیق، بی كا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ اطلاعات نسحه با استناد به مجموعه مصنفات آقا على مدرس، ج3، ص 20- 19 وارد شد؛ واقف: کلبعلی شرندی؛ جلد: مقوایی عطف پارچه، 24ص (100 - 123)، اندازه: 11×18سم [ف: 14- 353]
احکام و شرایط دعا / دعا / فارسی
ahkām va šarāyet-e do‘ā
روغنی قزوینی، محمد صالح بن محمد باقر، - 1075 قمری
rūqanī qazvīnī, mohammad sāleh ebn-e mohammad baqer ( - 1665)
رساله مختصری است در احکام دعا که بیشترین مطالب آن از «کافی» و در برخی، از غير آن بر گرفته شده است. نویسنده در آخر دیباچه ترجمه صحیفه گوید: او در خاطر است انشاء الله تعالی رساله در احکام و شرایط دعا و مطالب متعلقه به آن در آخر شرح منضم گردانم تا هر که خواهد با ترجمه ضم نماید و اگر هم نخواهد کتاب بی آن تمام باشد و چون اینجا غرض مجرد ترجمه بود بر آن اقتصار افتاد ....» رساله در یک «مقدمه» و و 22 «باب» و «خاتمه» است. آغاز: بسمله این رساله ایست در احکام متعلق به دعا که در اول کتاب وعده داده شده بود و اکثر این فوائد از کتاب کافی است
ص: 273
1، قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1167/2
خط: نسخ، بی کا، تا: 1075ق؛ این همان رساله ای است که در دیباچه کتاب شماره 1167/1 مدرسه فیضیه وعلى انضمام آن را به آن داده است؛ 8گ، 16 سطر، اندازه: 20x13سم [ف: 3- 64]
2. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 2/ 9086
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1075ق، در 1ص در متن و هامش و صفحه آخر نستعلیق 1221، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی لایی، ربعی، 11 سطر (6×12)، اندازه: 12×19 سم [ف: 17- 289]
3، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 825/1
آغاز: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد رفیع عبد الرحمن سید اشرفی، تا: 1080ق، در آخر ترجمه صحیفه سجادیه مؤلف می باشد و مجدول به طلا و زنگار و شنجرف است [ف: 3 -52]
4، تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه : 2551/2
آغاز: برابر؛ انجام: دعای او مستجاب گردد باید نیکو کند ... (تمام شد شرح صحیفه سجادیه 24 محرم الحرام سنه 1242) (این بند اخیر درست خوانده نمی شود)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج زرد ضربی، 13 ص (317-329)، 21 سطر (6/5×18)، اندازه: 25x13/5 سم [ف 9- 1345]
5. مشهد: الهيات، شماره نسخه : 40364/2
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در این رساله تاریخ چهارشنبه روز عرفه از ماه ذیحجه 1085ف است؛ جلد: تیماج قهوه ای، 15 سطر (7/5×14/5)، اندازه:13×20/5سم [ف: 2- 433]
6. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه: 444/2
آغاز: برابر، انجام: مرویست هر که چهل مؤمن را اول دعا کند پس برای خود دعا کند مستجاب گردد ... باب من لا يستجاب دعوته مرویست که ... ایشان مستجاب نمی شود ... می تواند از جوار او انتقال کند و خانه خود
نام مؤلف به فرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛ جلد روغنی، 12گ (201پ-212پ)، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 1- 370]
7. قم؛ مسجد اعظم: شماره نسخه: 166/2
آغاز: برابر، انجام: فرمود بر او دعا کن گفتم کردم چیزی ندیدم گفت چگونه کردی گفتم جون رسیدم بر او دعا کردم گفت بر او دعا کن وقتی که
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 6گ، 24 سطر، اندازه:21×31سم [ف مخ: 1- 64]
الأحكام و شؤونها و اطوارها / فقه / عربی
al-ahkām wa šu'ūn-u-hā wa atwār-u-hā
کاشف الغطاء، علی بن محمد رضا، 1913 میلادی
kāšef-ol qatā''alī ben mohammad rezā (1913-)
رساله ای در اقسام احکام فقهی و شرایط آنها و حالاتی که بر احکام عارض می شود (احکام اولیه و ثانویه) در این کتاب مورد بحث استدلالی قرار گرفته و گاهی به مناسبت از قواعد اصولی مربوطه نیز بحث می شود .
1، قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 1951
آغاز: تعريف الحكم عند الأصوليين و الفقهاء الحاكم عندالأصوليين كما عرفه العلامة الحلی (رحمه الله) بأنه الخطاب الشرعي
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء، نجف اشرف جلد اول؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، با تصحیحات و اضافات و خط خوردگی فراوان؛ 867ص [عکسی ف: 5- 412]
2. قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1930
آغاز: المقام الأول، الحكم الواقعي هو الحكم بنفس الواقع حال الاختيار وقد يسمى بالحكم الواقعي الأولى
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء نجف اشرف جلد دوم؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، با تصحیحات و اضافات و خط خوردگی فراوان؛ 468ص [عکسی ف: 5- 396]
3. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2231
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء - نجف اشرف، جلد سوم کتاب؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا: با تصحیحات و اصافات و خط خوردگی فراوان، 814ص [عکسی ف: 6- 285]
4، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2232
نسحه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء - نجف اشرف. تكمله جلد سوم؛ خط: رقعی، کاتب = مؤلف، بی تا، با تصحیحات و اضافات و خط خوردگی فراوان، 427ص [عکسی ف: 6- 285]
الأحكام الوضعية / اصول فقه / عربی
al-ahkām-ul-wadiyya
قزوینی، علی اکبر بن محمد باقر، ق 13 قمری
qazvīnī, ali akbar ebn-e mohammad bāqer ( - 19c)
رساله در این است که آیا احکام وضعيه اصالت و استقلال دارند یا این که تابع احکام تکلیفیه می باشند، گویا رد بر رساله ای است که یکی از معاصرین مؤلف در این موضوع نوشته است. مشتمل بر یک «مقدمه» و سه «مبحث» و یک «خاتمه» است: المقدمة في بيان المراد من الجعل و التأصل في الأحكام مبحث 1. کشف حقيقة النزاع و تحريره؛ المبحث 2. أقسام الحكم الشرعي؛
المبحث 3. بيان أدلة الطرفين.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... لما رأيت مسألة تأصل الأحكام الوضعية وجعلها مختلفة بين الأصحاب.
انجام: و هي على ما في الكلام في العلم بالمصلحة يكون من کیفیات النفس لامن افعالها.
ص: 274
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1783/1
بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی میشن مشکی، نوسازی، ساده، 8گ (1- 8)، 17 سطر، اندازه: 19/5x13/5 سم [ف: 10- 367]
2. قم: مرعشی: شماره نسخه : 5/ 5905
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد بن أبي القاسم بن محمد بن عبد الله بن محمد، رفيع ابن اسماعیل بن مهدی بن میر شاهمير ملقب به شهاب الدین حسینی، تا: 1303ق، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 6گ (98پ -103پ)، 24 سطر، اندازه: 22×17سم [ف:15 -285]
احكام الوضعية و التكليفية / اصول فقه / عربی
ahkām-ul wad'īya wa-t taklītiya
استر آبادی، محمد جعفر بن سيف الدين، 1198 - 1263 قمری
estarābādi, mohammad ja'far ebn-e sayf-od-dīn (1784- 1847)
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... أما بعد فيقول تراب نعال الطالبين للمقاصد و المبادی ... هذه رسالة في بيان أقسام الأحكام جمعتها فيها على قدر ما تيسر لي من ملازمة العلماء
انجام: فيكون لهم الحكم الظاهري الاجتهادی عند تحقق الدليل بدون التوقف و الفقاهي عند عدمه أو مع التوقف، و الحمد لله على إتمامها ...
تهران؛ مروی؛ شماره نسخه : 872/2
کا: جعفر هزار جریبی، تا: 1246ق؛ قطع: خشتی [ف: 286]
احکام الوضوء / فقه / عربی
ahkām-ul wudu'
رساله ای استدلالی در بیان ماهیت و اقسام و احکام وضوء، دارای «مقدمه» ای مفصل در شرایطی که باید مجتهد آنها را واجد باشد تا بتواند احکام فقهی را استنباط نماید. در نسخه حاضر فقط مقدمه گویا ناتمام آمده و احتمالاً از شریعتمدار استرآبادی باشد.
آغاز: الحمدلله على آلائه و نعمائه ... اما بعد فالبحث في الوضوء و الكلام فيه في بيان ماهيته و اقسامه و احكامه، اعلم ان قبل الشروع في المطلب لابد من تحرير مقدمة
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 10340/3
آغاز: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 16گ ( 44پ -59پ)، اندازه: 15x10 سم [ف: 26- 283]
احکام وضو (فصل در)/ فقه / فارسی
ahkām-e vozī (fasl dar)
تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4216/30
آغاز: فصل در احکام وضو ساختن، خواهی که وضو سازد باید که اول پای چپ فرا پیش نهد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 841ق؛ 1ص(193پ)[ف: 7- 283]
احکام وضو و نماز / فقه / فارسی
ahkām-e vozū va namāz
نوری، محمد تقی بن علی محمد، 1201 - 1263 قمری
nūrī, mohammad taqī ebn-e ‘ali mohammad (1787 - 1847)
[مكتبة امير المؤمتین 426/2 ]
1. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 513/2
بی کا، تا: رمضان 1240ق؛ محشی؛ مهر: «المتوكل على الله عبده میرزا سلیمان» (بیضی)، اندازه:16×21سم [ف:- 267]
2. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 553/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1244ق؛ افتادگی: آغاز ؛ جلد: تیماج، اندازه: 17×21سم [ف: 176
احکام وقف / تجويد / فارسی
ahkām-e vaqf
تبریزی قراملکی، محمد حسين، ق 13 قمری
tabrīzī qarām alekī, mohammad hoseyn ( - 19c)
به گفته او در ده مورد وقف جایز و بخشوده است و در هفده مورد موجب کفر است.
مشهد، گوهرشاد شماره نسخه: 2402/1
آغاز: بسمله، وقف غفران ده است در قرآن *** کو ندانی شوی تو اهل كلام ... بدان که وقف در قرآن مجید هفده محل وقف كفر است چنانچه کسی در آن مواضع توقف کند در حین تلاوت نمازش باطل و زنش حرام و خودش کافر گردد؛ انجام: ألا أن اولیاء الله لا خوف عليهم وقف کفر.
خط: نسخ و نستعلیق، کا : محمد حسین تبریزی، تا آخر محرم 1288ق، کاغذ: الوان، جلد: میشن یک لای قهوه ای، اندازه: 7×12سم [ف: 5- 734]
احکام الوقف / قرائت - عربی
ahkam-ul waqf
احکام وقف بر همزه را طبق رای حمزه و هشام به ترتیب سوره های قرآن با عناوین «مسألة - مسألة» آورده است. این رساله جز «احکام الهمزة لهشام و حمزه شیخ برهان الدين
ص: 275
جعبری است که در کشف الظنون (21/1) مذکور است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فان باب وقف حمزة و هشام على الهمزة هو باب مشکل يحتاج إلى معرفة تحقيق
انجام: مسالة قوله على الأفئدة ذكر قوله كفوا مثل هزوا ذكر في البقرة ولله الحمد من قبل ومن بعد
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1688/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 13گ ( 135پ- 147پ)، 17 سطر، اندازه: 11×16سم [ف:5- 83]
احکام الولاية/ فقه / عربی
ahkām-ul walāya
ابن تیمیه، احمد بن عبدالحليم، 661 - 728 قمری
ebn-e taymīyye, ahmad ebn-e ‘abd-ol-halīm (1263 -1328
تعدادی از والیان امور از ابن تیمیه سؤال می کنند که حکم ولایت را با توجه به قواعد شرعی روشن و تبیین نماید و او نیز در پاسخ چنین رساله را می نگارد.
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 6/ 11280
آغاز: سأل بعض ولاة الأمور وفقه الله تعالى لمعالي الامور ... الحمد لله رب العالمین و اشهد ان لا اله الا الله، انجام: فمن اعظم النصح لله ولرسوله ولاية المسلمين وعامتهم دفع ضرر هؤلاء عنهم و الله تعالی اعلم، تمت
خط: نسخ کهن، کا: محمد بن احمد بن علی، خطیب شافعی، تا: 736ق، مصحح، از برگ 50 به بعد افتادگی دارد و مشخص نیست افتادگی چند برگ است؛ کاغذ: خانبالغ، 5گ (48 - 52)، 17 سطر، اندازه :9/5×13/5 سم [ف: 28- 425]
احکام الولوغ / فقه / عربی
ahkām-ul wulūg
صیمری، حسین بن مفلح، - 933 قمری
saymarī, hoseyn ebn-e mofleh ( - 1527)
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2147/10
آغاز: بسمله. مسئلة قال الجوهري في الصحاح ولغ الكلب في الاباء؛ انجام: ان الولوع هو شرب الكلب من ماء الانية ... و طرف لسانه أولا
خط: نسخ، كا: يحیی بن حسین بن حسن بن ناصر سلمابادی، تا: یک شنبه 25 شوال 908ق، در برگ 28 پ و 29ر بندی از تهج البلاغة و روایت است؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه کاغذ لبه دار، [ف : 5- 435]
احکام هفت اندر دوازده / هیئت / فارسی
ahkām-e haft an dar davāzdah
احكامیان برای عبور 7 سیاره بر 12 برج احکام و آثاری قائلند و این رساله در این باره است. در کتابخانه آستان قدس نیز رساله ای با نام «رسالة في احكام الكواكب» به شماره 5504/1 معرفی شده که درباره بودن هر یک از سبعه سیاره است در بيوت دوازده گانه.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :2/ 820 - طباطبائی
آغاز : بسمله الحمد لله رب العالمين ... بدانکه حق سبحانه و تعالی بقدرت بر کمال خود هفت فلک آفرید و بر دوازده برج قسمت گردانید و هفت ستاره آفرید زحل و مشتری و ... و این هفت سناره سیاره را در دوازده برج حمل و ثور و ... روان گردانید و در مخلوقات و مکنونات تصرف فرمود، انجام: پایان: چون به خانه دوازدهم در آید دلیل کند بر آنکه زبان بیند از دشمنان در کار بندگان و چهار پایان بزرگ و از دشمنان قصد و زیان رسدش ... خویشتن نگاه باید داشت هو اعلم. خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: اصفهانی شکری رنگ، جلد: تیماج قهوه ای، 11ص (51-61)، 17 سطر، قطع رقعی، اندازه: 9×19سم [ف: 23 -113]
احکام الهمزة في الآيات / تجوید / عربی
alkarni -ul-hainza fi-l-'ayat
چگونگی خواندن و رسم الخط همزه را به ترتیب سوره های قرآنی بیان می نماید. فهرستنگار کتابخانه مرعشی احتمال داده که شاید این کتاب از محمد بن علی الحسینی الجرجانی باشد که باقی رساله های مجموعه نیز از وی می باشد.
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 710/1
آغاز: الملاء أفتونی با ایها الملاء أيكم، و شبه ذلك حيث وقع فلك فيها تحقيق الهمزة الثانية؛ انجام: ان شانئك مثل مائة ذكر في البقرة كفؤاً ذكر في البقرة. و الحمد لله وحده وصلى الله على محمد و آله أجمعين.
خط: نسخ، كا: قاسم بن مرتضی حسینی تونی، بی تا، افتادگی: آغاز جلد: تیماج قهوه ای، 40گ (1ر-40پ)، اندازه: 10×15/5سم [ف: 2- 305]
احکام اليد = باسط الايدي بالبينات في تساقط الايدی و البينات = حجية اليد = تشاح اليد السابقة مع اليد اللاحقة فقه / عربی
ḥkām-ul yad = bāsiṭ-ul aydī bi-l-bayyināt fī tasāquṭ-il
aydī wa-l bayyināt = ḥujjīyat-ul yad
حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر، 1080؟ - 1140 ؟
ص: 276
قمری
hoseynī nā'īnī, mohammad ebn-e mohammad bāqer (1670 - 1728)
تاريخ تأليف: نیمه ربيع الاول 1107ق
رساله ای است مختصر در بیان احکام ید و فروعات مختلف آن با اشاره مختصر به بعض ادله که با استناد به آیات و روایات و اقوال فقها و ادله شرعی به بحث و بررسی آن پرداخته است.
آغاز: حمداً لباسط الايدي بالا یادی و باعث ... في النوادي و البوادی و سلاماً على النبي الهادي ..... اما بعد فهذه مسئلة تعم بها البلوى ولا يرجي من مدارکها المن بالسلوی
انجام: و بالجملة البراءة من الشيء بعد تحقق وجوده و ثبوته ليس من الأصل في شيء حتى بعارض بها الاستصحاب فاعرفه عسی أن ينفعك في غير ذلك من الأبواب و الحمد لله على التوفيق لاصابة التحقيق وصلى الله على النبي وآله ما آل شیء إلى ماله و كتب مؤلفه الفقير ..
[الذريعة 279/6 ، رقم 1523 با عنوان «حجية الیده و 13/17 رقم 75 با عنوان
رسالة في قاعدة اليد و كشفها عن الملك و 147/11 رقم 922 با عنوان الرسالة في تشاح اليد السابقة مع اليد اللاحقة ؛ مفتى الشيعه ص 36؛ دنا 392/1 ]
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:1860
آغاز: درام و زوجین پس جایز نباید نقصی میراث ایشان از نصب ادنی. صنف دويم آنکه نصیب او مختلف شود و گاه زاید و گاه ناقص شود لیکن همیشه صاحب فریضه نیست.
نیمه دوم باب یکم تا پایان رساله [این رساله ظاهراً فارسی است و اصل رساله عربی است و معلوم نیست که آیا ترجمه همان است و ترجمه هم از خود اوست یا دیگری]؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا ، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی، 46 گ، 16 سطر (9×15)، اندازه: 15 ×21سم [ف: 8- 461]
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 21570
آغاز: بسمله، مسألة لو وقع التشاح في حين كانت في يد احد الخصمين فهل يحكم بها لذي اليد اللاحقة أم السابقة الجواب قال الفاضل السبزواري قدس الله روحه الشريف في كفاية الأحكام اذا كان في يد احد دار و ادعاها غيره و أقام بينة على أنها كانت امس في یده او کانت امس ملكاله فغي تقدیم ای الامرين قولان كلاهما للشيخ في طوف على ما نقل احدهما ان القديمة منهما لا تسمع اصلاً و يقضي باليد الحالية لأن ظاهر اليد الآن الملك فلاتد فعها اليد السابقة لاحتمال أن تكون بعارية و نحوها: انجام: فلم ار احداً من الاصحاب استوفي الكلام في تحقيقها و تنقيحها و الحمد لله ... تمت الرسالة في عاشر شهر صفر سنه 1114 تأليفاً
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی یک لا، 12گ، 19 سطر، انداره : 11×21سم [اهدائی رهبر: 3 -148]
3. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 2748/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد بن حسین بن احمد بن علی بن عبد الجبار، تا: 16 رجب 1194ق، جهت خزانه شیخ عبد على بن محمد بن قضيب ناروتی؛ مصحح، در پایان علامت بلاغ بدون نامی در 20 جمادی الاول 1195 مشهود است، دارای حواشی با نشان «منه» سلمه الله ؛ جلد: تیماج مشکی، 8گ (106ر -113پ)، 20 سطر [محدث ارموی مخ: 1- 70]
4، تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 14495/2
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: 1238ف:جلد. تیماج قهوه ای ضربی مجدول گرهی، 16گ ( 12پ- 27پب)، 18- 20 سطر، اندازه: 15/5 ×21سم [ف: 38- 650]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9013/20
آغاز و انجام: برابر، و کتب مؤلفه الفقير إلى رحمة ربه الغني این محمد باقر بهاء الدين محمد الحسینی النائيني الصالح الصلح الله حاله و باله و محیی عن صحائف اعماله و باله واقراء المعارف و ادر عينه بدار فات العوارف واصبغ عليه یده و نصره بنصره و ایده. تم بالخير و الحمد لله اولا و آخراً.
کامل؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: حبیب الله بن میرزا عبدالله مراغی، تا: 1238ق، مجدول به شنگرف، مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی با رنگ الوان با آهار مهره، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و سر ترنج، 27گ (363پ - 389ر)، اندازه: 10/7×16/4 سم [ف 2/ 29- 628]
6.مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه : 676/3
آغاز: برابر، انجام: في يد احد ثم الاخر فهل يحكم بها الذی العهد اللاحقة أم السابقة
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم مشکی، 10گ (144پ۔ 153پ)، 19 سطر، اندازه: 15×20/5سم [مؤيد: 2 -181]
7. قم: مفتی الشیعه؛ شماره نسخه: 25/3
آغاز: برابر، انجام: صلى الله عليه و على آله الأكارم الأفاصل و الحمد لله اولا وآخراً و باطناً و ظاهراً
خط: نستعلیق، کا: میرزا باباین حسینقلی اردبیلی، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 8گ (121ر-128پ)، اندازه: 15× 21سم [ف: 36]
احکام يمين و نذر و عهد / فقه / فارسی
ahkām-e yamīn va nazr va'ahd
رساله فتوائی مختصری است در باره احکام قسم و نذر و عهد که انسان با اینها چیزی را بر خود واجب می سازد و گاهی با اشاره به ادله آنها.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 6/ 3048
آغاز: بسم الله و الحمد الله وحده بدان احسن الله اليك في الدارين و عصمك عن الرزايا في العالمین، انجام: و کافیست استغفار از جميع انواع کفارات چوں کسی عاجز باشد از جمیع خصال آن
ص: 277
خط: نسخ و نستعلیق، کا: مقصود على بن اغرلو ایروانی، تا 3 ذیقعدء؛ 1006 ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 6گ (147پ -152پ) اندازه: 7/5x13 اسم (ف 8- 267]
الإحليلية/ طب / عربی
al-ihlīlīya
رسالة في بيان مزاج الإحليل و الأعضاء التناسلية ومعالجة امراضها، مرتبة على ثمانية ابواب: 1 مزاج الاحليل؛ 2. مزاج الأنثيين؛ 3. الضرر الذي يحصل من كثرة الباه، 4 مضار الباه (؟) ؛ 5. منافع الباه، 6. مقدمة لمن اراد تركيب الأدوية للباء؛ 7. الادوية المفردة؛ 8 الأدوية المركبة.
مشهد؛ شیخ علی حیدر ؛ شماره نسخه: 1/ 851
آغاز: والحمد لله رب العالمين ... اما بعد فلنذكر شيئا مما ذكره الأطباء في مزاج الاحليل، انجام: و من شر جميع الادميين باالف (؟) لاحول ولاقوة الا بالله العلى العظيم وصلى الله على محمد و آله الطاهرين
خط: نسخ، بی کا، بی تا، 33گ (1پ -33ر)، اندازه: 11×16سم [مؤيد 2- 289]
« احمد جام » اثبات بزرگی شیخ الاسلام احمد جام
احمد شاه نامه = تاریخ احمد شاهی / تاریخ / فارسی
ahmad-šāh-nāme = tārīx-e ahmad sāhī
حسینی، محمود بن ابراهيم، ق 12 قمری
hoseynī: mahmūd-e-bn-e ebrāhīm (- 18c)
رویدادهای روزگار احمد شاه درانی است از آغاز تا گشودن دهلی.
آغاز: بسمله. سپاس و ستایش بی قیاس پادشاهی را سزاست که معموره وجود بنی نوع انسان را ... بچهار سوق عناصر و پنج دروازه حواس پیار است. انجام: بلسان وحی ترجمان بیان فرمودند.
[آربری 233؛ استوری 395/9 و 1303؛ فهرستواره منزوی 838/2 ]
تهران دانشگاه شماره نسخه:5333
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: قرن 13 ؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج مشکی زرکوب، 106گ 21 سطر (12×23)، اندازه: 20×34سم [ف: 15- 4207]
« احمد العاملی » اجوبة مسائل الشيخ احمد العاملی
الأحمدية /حدیث / عربی
al-ahmadiyya
بخارائي اوچي، جلال الدين حسين بن كبيرالدين احمد، 707 - 785قمري
boxārall ūčī, jalal-od-dīn hoseyn ebn-e kabīr-od-dīn ahmad (1308 - -1384)
مشتمل بر تعدادی از روایات نبی اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به طرق عامه در سه «فصل» است: الحب الله، الشفقة على الأقرباء و الرحمة على الخلق، وى رساله را به «سید محمود بن احمد» (احتمالاً جد هشتم وی) اتحاف نموده است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35173/15
آغاز: اللهم اجعلني من المتواضعين؛ انجام: لايدخل ... احد في قلبه مثقال حبة من خردل من کیر رواه مسلم
خط : نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 10؛ اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386، کاغذ: نخودی آهار مهره کشمیری، جلد: تیماج فرنگی با حاشیه زرکوب، 3ص (53 - 55) 19 سطر، اندازه: 5/ 23/5x17 سم [اهدانی رهبر: 2 اخبار1- 325]
الأحمدية في توضيح الاشكال المنطقية / منطق/ عربی
al-ahmadīya fi tawqih-il aškal-il manteqiya
بصری، احمد بن عبدالرضا، ق11 قمری
basrī, ahmad ebn-e 'abd-or-reza ( - 17c)
تاريخ تأليف: 23 جمادی الاول 1074 ق در 9 ساعت؛ محل تالیف: مشهد رضوی رساله برای سید احمد بن محمد رضی مختاری حسینی نوشته شده و در دو «نزهت» و «خاتمة» : نزهة اول، در چهار مصباح، 1 شکل اول، 2. شکل دوم، 3. شکل سوم، 4. شکل چهارم: نزهة دوم در قیاس استثنائی، در دو مصباح: 1. قیاس استثنائی متصل، 2. در قیاس استثنائی منفصل؛ الخاتمة.
آغاز: الحمد لمن شكل الممكنات باشكال مختلفة بحكمته و شخص كلا من افراد انواعها بارادته وقدرته ... هذا شيء في الأشكال المنطقية مع تفرقة الحواس و ترادف المصايب
انجام: فاعتبر البرهان و ما قیله وما سواهما سفسطة و الحمد لله وحده وقع الفراغ من تسویدها يوم الثالث و الكاف من جمادی الالف سنة اربعة و العين المهملة بعد الغين من الهجرة النبوية في المشهد المقدس الرضوی.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :3/ 8922
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد، بن ملک محمد مصعب بیگی، تا: قرن 11؛ دارای حواشی از مؤلف با نشان «منه»، دور این حاشیه ها طلااندازی شده است، کاغذ: نخودی و حنایی آهار مهره، جلد: میشن مشکی مجدول گرهی، ق، 10گ (111پ - 120ر)، 25
ص: 278
سطر ( 11/7×22/7 )، اندازه: 18×31/7سم [ف: 29/1 - 341]
احوال الآخرة = الموت / كلام و اعتقادات / عربی
ahwāl-ul āxira = al-m awt
کتاب دارای دو «شطر» است: شطر 1. في مقدمات الموت و توابعه إلى نغمة الصور و دارای هشت «باب»: 1. فضل ذکر الموت؛ 2 طول الأمل، 3، سكرات الموت 4. ما يستحب عند الموت؛ 5. وفاة النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) 6.کلام المحتضرين من الصالحين 6. اقاويل العارفين؛ 7 حقيقة الموت.
آغاز : الحمدلله الذي قصم بالموت رقاب الجبابرة و كسر به ظهور الأكاسرة و قصر به أجال القياصرة
1. مشهد: شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه:622/3
آغاز: برابر، انجام: فهذه أحوالك و انت بعد لم تشعر بالخطر الأعظم وهو خطر الصراط والحمد لله رب العالمین
خط: نسخ، كا: براتعالی بن محمد تقی، تا: دوشنبه رمضان 1263ق؛ جلد چرم مشکی، 40گ (112پ -151پ)، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [مؤید: 2- 131] 2. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 5807/13
آغاز: برابر
باب 1و 2 اندکی از باب 7 را دارد عرفانی است و اخلاقی در هشت باب؛ بی کا، بی تا، افتادگی: انجام 135گ (14پ-148پ) [ف: 5 -686]
احوال ائمة الأربعة و بعض فتاويهم الباطلة / تاریخ / عربی
ahwāl-u a'imm at-il arba'a wa ba'd-u fatāwi-him al bațila
فایده ای است در بیان احوالات چهار تن که رؤسای فرقه های چهار گانه اهل سنت بوده اند به ضمیمه نمونه هایی از آرای آنان و پس از آن فصلی است در بیان برخی از فتاوی علمای عامه.
ظاهراً غير از آن است که در الذريعة «304/10 ش 1585 »معرفی شده است. آغاز: بسمله احوال ائمة الجمهور الأربعة .. و بعض فتاویهم الباطلة الاول مالک بن انس الاصبحي ولد سنة احدی او ثلث او سبع و تسعين و توفی سنة تسع وسبعين ومائة
انجام: و اجماعهم حجة و في أبي الحسن الثاني انه حد شارب الخمر وعن أبي الحسن الأول و ان الدار داری لقتلت بایعه و لجدلت شاربه.
1. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه :27 - 35/33
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12: مجدول مذهب؛ جلد: تیماج دورو، 4گ، 25 سطر، اندازه: 15/5×29سم [ف: 1- 135]
2. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه :6/ 6705- 75/ 34
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مصحح، جلد. تیماج مشکی، 7گ، 18 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1 -135]
احوال ائمه / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl-e a'emme
در این کتاب احوال، خصایص، مناقب، معجزات و قضاوت هر امام به طور جداگانه با ذکر احادیث اهل سنت و شیعه بیان شده است.
تهران؛ ملی: شماره نسخه : 15778
آغاز: پس حضرت امام (علیه السّلام) فرمود که قاتل او عم اوست چرا که دختر او را خواسته بود؛ انجام: و عصای موسی با اوست که اگر آن خاتم را بر پیشانی مؤمنی گذارد نقش مؤمن حقا
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام: کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا روکش کاغذ ماشي عطف پارچه ای، 246گ، 18 سطر (10×17)، اندازه: 16×24سم [رایانه ]
احوال ائمه / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl-e a'emme
تهران: ملی: شماره نسخه : 17564
بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 19/5×26/6
سم [رایانه ]
« احوال ائمه اثنا عشر » احوال دوازده امام
احوال ائمه اثنا عشر / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl-e a'emme-ye asnā 'ašar
هروی کابلی، هاشم
heravī kābolī, hāšem
رساله ای است مختصر در بیان اسامی ائمه اطهار (علیه السّلام)، کنیه ایشان نام مادران و فرزندانشان، تاریخ ولادت و وفات و مدت امامت ایشان. به دنبال آن حکایتی منقول از کتاب «منهاج العيون في فضائل امیر المومنین (علیه السّلام)» منسوب به علامه حلی است که محتملاً در عنوان از طرف ناقل با ناسخ اشتباهی رخ داده باشد، چون علامه «کتاب منهاج الكرامة في معرفة الامامة» و كتاب «کشف اليقين في فضائل امیر المومنین» را دارد. در پایان « مقادیر فرزندان امیر المومنین» نیز آورده شده است.
آغاز: بسمله ... اما بعد بدان که این رساله ای است در بیان اسامی ائمه اثنا عشر عليهم السلام و کنیه ها و تواريخ مولد و وفيات و
ص: 279
مدت عمر ... و اسامی کشندگان و اولادانشان
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1168/7 - طباطبائی
آغاز: برابر، انجام: ذکر فرزندان امام حسن العسکری حضرت امام محمد مهدی و او در غیبت است و السلام ...... در طهران قلمی شد
خط: نستعلیق، كا: عبد الخالق خراسانی، تا: 1260ق؛ 5 گ (140 - 144) [ف: 23 - 660]
2. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 4633/11
آغاز: برابر، انجام و ارسل اليها ثيابا و هدايا كثيرة و كیسا فيه جملة من المال فردت ذلك و لم تقبل منه.
نام مؤلف به استناد نسخه مجلس تعیین شد؛ خط: نستعلیق، بی کا: بی تا: نیز در یک برگ ذکر یک حکم شرعی است در مورد آن که هر آنچه بواسطه نسب حرمت ایجاد کند به واسطه رضاع و شیر خوردن نیز حرمت ایجاد می کند؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا ضربی مجدول، 8گ (91-98) حمایلی سطر، اندازه: 8/5×23 سم [ف: 19- 290]
احوال ابن العربی / تراجم / فارسی
ahvāl-e ebn-e 'arabī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 172-طباطبائی
به نقل از نفحات الانس جامی، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: ترکی، جلد: تیماج مشکی، 3گ (2-4)، قطع: وزيري باریک، اندازه: 14/5×24
سم [ف: 22- 58]
احوال ابن فارض مصری / تراجم / فارسی
ahvāl-e ebn-e fārez-e mestī
تهران؛ ملک: شماره نسخه:4196/12
آغاز: کنیت وی ابوحفص است و نام وی عمر، انجام: توفي رضي الله ... سنة انثين و ثلاثين و ستماة
خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1017ف، 1گ (172ر-172پ) [ف : 7- 258]
احوال ابن فهد حلی / تراجم / عربی
ahwāl-u ibn-i fahd-i hilli
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 4057/52
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، تا: قرن 13 [ف: 7 -186]
احوال ابن قدامة / تراجم / عربی
ahwāl-u ibn-i qudāma
خلاصه ای است از ترجمه ای که ضياء الدين محمد بن عبدالواحد مقدسی (-643ق) در شرح حال ابو عمر محمد بن احمد بن قدامہ مقدسی (-607ق) نگاشته بود، و خلاصه کننده مشخص نشد که کیست
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 1075/4
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم .. ذكر طرف من أحوال الشيخ ... قال مولده سنة ثمان و عشرین و خمسمائة بجماعيل شاهدته بخط والده أحمد
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهريه (مدرسه عمریه)، دمشق ش 3746؛ بی کا، تا: 15 ذيقعده 871ق؛ 15ص (241-255) [عکسی ف: 3- 342]
احوال ابو حنيفه و امام شافعی و احمد حنبل / تراجم / فارسی
ahval-e abu-hanīfe va emām šāfe'i va ahmad-e hanbal
مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 22617/4
بندی در احوال ابو حنیفه و امام شافعی و احمد حنبل؛ خط: شکسته، نستعلیق، کا: غلامحسین درویش هما اني ولد درویش جعفر، بی تا، در شش برگ پس از تذکرة الاولياء، كاغذ: الوان، جلد: تیماج عنابی عطف میشن قهوه ای، اندازه: 13×20سم [ف: 3- 787]
« احوال ابو علی سینا » السيرة
احوالات ائمه اطهار (علیه السّلام) / تاریخ عربی و فارسی
ahvālāt-e a'emme-ye athār
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه:142
آغاز: از مرکب فرود امده قدم مردانگی پیش کنار تا به افتد (كذا)؛ انجام: که از عراق عزیمت مدينه نموده بسعادت
خط: نسخ خفی خوش، بی کا، بی تا، کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 17 سطر، قطع: وزيري (رایانه)
احوالات پیامبر / تاریخ معصومین/ عربی - فارسی
ahvālāt-e payāmbar
در احوالات حضرت رسول و تاریخ اسلام، خاتمه در بیان احوالات ائمه اثنی عشر در دو مقصد: 1. بیان اثبات امامت، 2. دلايل نقلي از صحاح سته عامه که به عربی آورده اند. در آن از کتاب فرهنگ الملوك و شارستان تأليف بهرام نام برده است
زاهدان؛ کامبوزیان کرد غفرانلو، امیر توکل؛ شماره نسخه: 23/1
ص: 280
بی کا، بی تا، افتادگی: آغار [نشریه: 5- 112]
«احوالات پیامبر، ائمه (علیه السّلام) و مطالب دیگر » مجالس
احوالات چهارده معصوم / تاریخ معصومین / فارسی
ahvālāt-e čahārdah ma'sum
مرتضوی، احمد عبد الحی، ق 14 قمری
mortazavī, ahmad abd-ol-hayy (-20c)
کتابی است در اخلاق، احوال و روایات چهارده معصوم.
مشهد رضوی؛ شماره نسخه:11840
آغاز: مجلسی در باب ولادت کاظم عليه السلام چندین قول ذکر کرده؛ انجام: در هر شب چراغ برافروزند در حجره که آن حضرت در آن وفات یافته بود.
خط: نستعلیق مخلوط به شکسته و نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی آغار، واقف: شیخ حسن خادم؛ کاغذ: نحودی، جلد. تیماج خرمایی، 286گ، مختلف السطر، اندازه: 21×35سم [ف: 9- 4]
احوالات حارث بن کلده / تراجم، تاریخ / فارسی
ahvālāt-e hāres ebn-e kalde
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 3471/9
خط: نستعلیق، بی کا؛ تا؛ با تاریخ 1288ق [ف: 6- 455]
« احوالات حضرت قائم » تاریخ غیبت حضرت حجة (علیه السّلام)
احوالات حضرت قائم (علیه السّلام) / تاریخ معصومین / فارسی
ahvālāt-e hazrat-e qā'em
در پشت صفحه اول نسخه حاضر با خط مغایر آمده است که این کتاب، جلد دوم احوال حضرت حجت است تأليف ملااحمد یزدی بیرجندی که چاپ شده است. نسخه ای است آشفته صحافی شده، بدون آغاز و انجام مطالب تحت عنوان «فصل - قسم» آمده، اولین عنوان موجود: فصل در امامت امام دوازدهم سپس دلایل امامت آن حضرت را می آورد و بعد از آن به معجزات آن حضرت اشاره می کند که بر چند قسم است و هر قسم مربوط به معجزات قرنی است تا می رسد به معجزات قرن 14ق که گوید: «کشف الاستار نقل نموده که در سنه 1317 در شب دوم شهر ربيع الاول زن ملا امین معاون مكتب حمیدی که در نجف اشرف است ... »بعد از آن به حالات امام زمان و در بیان لباس و رایت و اسب آن حضرت و خاتمه در اعتراضاتی است که مخالفین بر قائلین به حیات و قائمیت و غیبت امام دوازدهم نموده اند و پاسخ آنها و علایم ظهور آن حضرت.
مشهد، گوهر شاد شماره نسخه: 372
آغاز: فصل در امامت امام دوازدهم و آن بزرگوار محمد بن امام حسن العسگری ابن ..
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ به پیشنویس مؤلف می ماند، مصحح، دارای حاشیه با امضای «صح»؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: کاهی، جلد: تیماج قهوه ای، 183گ، مختلف السطر، اندازه: 17×23 سم [ف: 1 -305]
احوالات حضرت قائم علیه السلام / تاریخ معصومین / فارسی
ahvālāt-e hazrat-e qā'em 'alayhe-s salām
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 11002/6
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1189ق، جا: قصبه شهر بابک در استان کرمان؛ قطع جیبی [میراث شهاب: س 9ش 2- 40]
احوالات حضرت مسلم / تراجم / فارسی
ahvālāt-e hazrat-e moslem
رساله ای است در فضیلت و شرح زندگانی و شهادت حضرت مسلم عليه السلام که به ترجمه قسمتی از کتاب «بحارالأنوار» می ماند.
مشهد؛ ادبیات شماره نسخه : 44 فرح
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، کاغذ فرنگی؛ جلد: گالینگور عطف میشن، 28گ، 12 سطر (7/5×13 )، قطع: رقعی، اندازه: 14×21/5سم [ف: -92]
« احوالات خاقان » احوالات خاقان
احوالات خاقان / شعر / فارسی
ahvālāt-e xāqān
نسخه حاضر در آخر افتادگی دارد و اول آن نیز بدون معرفی سخنگو و سراینده شعر آغاز می شود در نتیجه نام مؤلف كتاب مشخص نیست. ظاهراً مؤلف و سراینده باید «ناشی» باشد زیرا در بیت آخر صفحه نهم آمده: «ولی ناشی سخن سنجیده گوید» و در صفحه 531 سطر سوم نیز آمده است: «به ناشی هم عطا کن طبع سرشار» در هر حال اشعار در بحر تقارب و مثنوی و بسیار سست و با رد است و مضمون اشعار احوال فتحعلیشاه قاجار و حوادث ایام او است.
آغاز: بنام آنکه از ادراک ذاتش *** بنام آنکه از کنه صفاتش
[فهرستواره منزوی 122/10 ]
تهران؛ ملی: شماره نسخه: 281
ص: 281
آغاز: برابر، انجام بدرگاه جهانبانی جبین سود *** ره آوردی که بودش عرض بنمود
خط: نستعلیق، کاتب =مؤلف، تا. قرن 13، جا: تهران؛ افتادگی انجام؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج با ترنج و نیم ترنج ضربی مقوایی 273گ، 20 سطر (11×19)، اندازه: 17×28/5سم [ف: 1- 274]
احوالات شاهزاده امیر خان سردار / تراجم / فارسی
ahvālāt-e šāhzāde amīnzān-e sardār
شمسائی، احمد بن شکرالله، ق 14 قمری
šam sā’lli ahmad-e-bn-e šokr-ol-lāh (- 20c)
تهران: مجلس: شماره نسخه :1934/3
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: رمضان 1315ق، 3 ص (383 – 385) (مختصر ف: 33]
احوالات الشهيد الثاني / تراجم / عربی
ahwālāt-uš šahīd-it tani
سرگذشت اوست به نقل از «الدر المسلوك» از احمد بن الحسن الحر عاملی
تهران: ملک: شماره نسخه: 7/ 6368
کا: ابراهيم بن محمد حسین، تا: 1272ق، کاغذ: فرنگی، 1گ (153ر -153پ)، 20 سطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 9- 358]
احوالات شیخ شهاب الدین اهری/ تراجم / فارسی
ahvālāt-e šeyx šahāb-ed-dīn-e ah arī
شمس العلماء، محمد مهدي بن غلامعلی، ق 14 قمری
šams-ol-'olama', mohammad mah di ebn-e qolām ‘ali ( - 20c
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 9450/41
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13، 2ص(350 -351) [مختصر ف: 34]
« احوال الأتراك » شجره ترک
احوال اتصال القمر مع النجوم / هيئت/ عربی
ahwāl -u ittişal-il qamar ma'a-n nujūm
رساله ای در احکام اتصال ماه به ستارگان اندر دوازده برج از پس هر اجتماعی و استقبالی از تربيع و تسدیس و تثليث و مقابله و مقارنه با عنوان «الفصل السابع في دلالة القمر اذا كان مع الراس في البيوت» .
رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 4/ 65ر
بی کا، تا: قرن 13: اندازه: 13/5 × 17/5 سم [ رشت و همدان- ف: 1195]
احوالات عبدالله ابيض / تراجم / فارسی
ahvālāt-e 'abd-ol-lāh-e aby az
اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234؟ - 1298 قمری
e'tezād-os-saltane, ali-qoli ebn-e fath - ali (1819 - 1881)
شرح احوال امامزاده عبدالله که در شهر ری به خاک سپرده شده است.
تهران؛ ملک شماره نسخه: 6151/105
آغاز: رساله در احوال عبد الله ابیض از تالیفات نواب ... اعتضاد السلطنه علیقلی میرزا ... نزدیک بمزار کثیر الانوار حضرت عبد العظيم بن .. انجام: این بود احوال عبدالله ابيص تا امام همام سید سجاد ... عليه السلام.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جدول سرخ: 5 گ (43-47) [ف: 9- 199)
احوالات علقمه / تاریخ / عربی
ahvālāt-e 'al qame
تهران: ملک، شماره نسخه : 3471
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1288ق [ف: 6- 455]
احوالات قراء / تراجم / عربی
ahvālāt-e qorrā
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه :2283/3
آغاز: فاما الكريم لسر في الطيب نافع - قذاك الذي اختار المدينة منزلا - الكريم الجواد و الكرم الجود؛ انجام: موجود اسناد قرائت عاصم
خط: نسخ، كا: حافظ کمال الدین یزدی، تا: 892ق، افتادگی: انجام ؛ اهدایی مؤسسه کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی با تيماج مشکی، 25گ (113-137، 15 سطر (7×12/5 )، اندازه: 17/5x11/5 سم [ف:4- 1231]
احوالات قصبه آستانه سلطان آباد عراق / جغرافيا، تاریخ/ فارسی
ahvālāt-e qasabe-ye āstāne-ye soltān ābād-e 'arāq
معتمد السلطان، علی اکبر، ق 14 قمری
mo'tamed-os-soltān, 'alī akbar ( -20c)
چاپ: به کوشش منوچهر ستوده، در فرهنگ ایران زمین، جلد
ص: 282
14، 1345-6ش، صص 363-460
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 9452/26
خط: نستعلیق تحریری، نبی کا، تا: قرن 13 و 14؛ 2ص( 1723- 1724) [مختصر ف: 34]
احوالات قفقاز /جعرافيا / فارسی
ahvālāt-e qafqaz
جغرافیای مختصر ایالت قفقاز و شهرها و مناطق مهم این ایالت و عدد نفوس و منابع ثروتی مهم آن را نگاشته و تاریخ 1878م در آن آمده است.
آغاز: ولایت قفقاز ممتد است از سمت شمالی از درجه چهل و شش و چهل دقیقه خط طولی شمالی
انجام: ولكن بواسطه تجارت اگر بندر الوطی نواقصش به اتمام برسد از این بهتر و اهم است
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 7587/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 15 گ (86پ - 91پ) اندازه: 13×20/5سم [ف: 19- 401]
احوالات معصومین / تاریخ معصومین / فارسی
ahvālāt-e ma'sumīn
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 25486
ترجمه احوال امامان و معصومین؛ بی کا، بی تا، خریداری از مجتبی جلالی [رایانه ]
احوال احمد بن زین الدین احسایی / تراجم / عربي
ahvāl-e ahmad ebn-e ziyn-od-dīn-e ahsāyī
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 ؟ قمری
ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
شرح ایام کودکی و دوران تحصیل مؤلف است که آن را برای پسرش محمد تقی نگاشته است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد فيقول العبد المسکین احمد بن زين الدين بن ابراهيم بن صقر بن ابراهيم بن داغر.
[فهرست مشايخ ش 262]
1، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1/ 2206
آغاز: برابر، انجام: و الحاصل أن من الأمور الغريبة تعبير ما ذكرت من الرويا التي تقدم ذكرها فانه مما لا يحسن بیانه خصوصا للجهال و الحساد و اما انا فان افتريته فعلی اجرامی ..
نسخه اصل: کتابخانه مشایخ - کرمان الف 7، کاتب = مؤلف، تا قرن 13، 11ص (2-12) [عکسی ف: 6 -256]
2. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه : 559/4
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ كاغد: فرنگی، جلد. تیماج سرخ ضربی حاشیه سبز، 10گ (41پ-50)، 15 سطر (6/5×12 )، اندازه: 10/5 ×17 سم [ف: 328]
3. یزد؛ سریزدی: شماره نسخه: 37/3
آغاز: برابر؛ انجام: فانه مما لايحسن بیانه خصوصاً للجهال و الحساد و أما أنا فإن افتريته فعلی اجرامی
خط :نسخ، كا: احمد، تا: یکشنبه 22 محرم 1287ق؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 7گ (122پ- 128پ)، 14 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 1- 37]
4. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه :725
آغاز: برابر انجام: و السلام علیک و رحمة الله و براكاته، کتب احمد بن زین الدین، نقلنا من خطه اعلى الله.
خط: تحریری، بی کا، تا: 1340ق، جا: تهران؛ تحریری عربی، از روی نوشته حسینعلی محفوظ، که او از روی نوشته محمد تقی بن محمد بن حسین شریف 3 ذیقعده 1290 ق در تبریز نوشته بود؛ کاغذ: فرنگی مجدول، فاقد جلد 15گ، 12سطر (10×11)، اندازه: 12/5×15 سم [ف: 2- 45]
احوال احمد بن زین الدین احسایی (ترجمه)/ تراجم / عربی- فارسی
ahvāl-e ahmad ebn-e zeyn-od-dīn-e ahsāyī (t.)
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 – 1241 قمری
ahsāʻī. ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753-1826)
سر گذشت شیخ احمد احسائی است به قلم او. وی به خواهش پسرش محمد تقی تاریخچه زندگی خود را از ابتداء دوران کودکی و تحصیلات و پاره ای از وقایع و رویاهای خویش را نگاشته است. ترجمه بین سطور به قلم محمد حسین بن محمد ابراهیم قاجار کرمانی (کاتب نسخه حاضر) است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2020- فيروز
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و بعد فيقول العبد المسكين احمد بن زين الدين بن ابراهيم بن صقر بن ابراهیم بن داغر غفر الله لهم اجمعین ابن رمضان بن راشد بن وهيم بن شمردخ بن صقر کبیر طائفة المهاشير ... (ترجمه بین سطور:) حمد از برای پروردگار عالمين و بعد پس می گوید بنده مسکین احمد پسر زین الدین پسر ابراهیم پسر صقر بسر ابراهیم پسر داغر بیامرزد خدا ایشان را جمیعا پسر رمضان پسر راشد پسر وهیم پسر شمردخ ال صقر بزرگ طایفه ای بود مشهور به مهاشير؛ انجام: و كان من جملة من خرج معهم عبد الله الغويدري فقتل من جملة من قتل فنختم له بالشهاده في الدفاع عن المومنین و الحاصل أن من الأمور الغربيه تعبير ما ذكرت من الرويا التي تقدم ذكرها فانه مما لا
ص: 283
يحس بيانه خصوصا للجهال و الحساد و اما انا فان افتريته فعلی اجرامی تمت الكتاب المستطاب. (ترجمه بين سطور:) و از جمله کسانی که بیرون رفت با ایشان عبدالله غویدری بود و کشته شد در جمله شهدا و ختم امر او به شهادت شد در دفع شر از مومنین و حاصل این است که از جمله امور غریبه خوابهایی است که ذکر کردم و گذشت ذکر آنها بدرستی که خوب نیست بیان آن خاصة به جهت جاهلين و حاسدین و اما من اگر افترا گفتم بر من باد گناه من.
خط: نستعلیق زیبا، كا: محمد حسین بن محمد رحيم قاجار کرمانی، تا: 1306ق، ترجمه بین سطور با قلم قرمز همین نویسنده است، کاغذ: رنگی، جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 46ص، 14 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 11×16سم [ف: 21- 124]
«احوال ارض و سماء (رساله در ...) »> بیست باب
احوال اعجاز مآب شاه ولایت / تاریخ معصومین / فارسی
ahval-e e' jāz-ma'ab-e šāh-e velāyat
تاريخ تأليف: 28 ذیحجه 1274ق
در تاریخ و احوال سرور دین، شاه ولایت، بوتراب حضرت علی (علیه السّلام)، از حين ولادت تا هنگام آرام جستن در بارگاه طوبی (به تعبير مؤلف)، ظاهراً در دو جلد.
تهران: مجلس: شماره نسخه: 14861
آغاز: مقدمات بر خواستن خلفای ثلاثه غاصب و نشستن خليفه بالاستحقاق امام آفاق امیر المؤمنین علی بن ابی طالب بر مسند خلافت دیانت ... چون بر حسب فرمان واجب الاذعان یا ایها الرسول بلغ؛ انجام: حسر و نشر منظور نظر مردم خواهند و این غریق بحر خطا را در روز جزا وسیله نجات آیند.
جلد دوم، از قضایای سقیفه و غصب خلافت شروع شده است؛ خط: تحریری، کا: سید احمد بن حسن بن اسماعیل بن ابراهيم بن صالح بن میر ابو علی بن میر میروں بن میر ابو القاسم بن میر مرسوند بن مير ابوعلی بن میر محمد بن میرابوالفتح بن مير ابو الحسن بن میر هاشم بن میر احمد بن موسی بن جعفر بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب، تا: چهار شنبه 28 ذیحجه 1276ق؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سر ترنج، 248گ، 15 سطر، اندازه: 17/3×21/7سم [ف: 41- 247]
«احوال افشار » شرح احوال سید آقای افشار
احوال افعال المكلفين = جبر و اختیار / کلام و اعتقادات / عربی
ahwāl-u af" al-il-mukallafīn = jabr va extīyār
سامغانی، محمد بن علی، ق 11 قمری
sām qānī, mohammad ebn-e 'alī ( - 17c)
آن را به« اعلی علماء زمان ... الفایز بالمعقولات و المنقولات، حاوی فروع و اصول ... قاضی رفیع الدین محمد» هدیه کرده است؛ مشتمل بر دو «فصل»: 1. اثبات واجب و صفات آن؛ 2. افعال مکلفین رساله کلامی جامع و مفیدی است به شيوه امامیه و حاوی آرای متکلمین بالاخص اشاعره و معتزله و امامیه در این باب.
آغاز: بسمله الحمد لرفيع رفع بقضائه احكام احكام محكمة الاسلام ... و بعد يقول مفتقر الى لطفه السبحانی محمد بن علی السامعاني هذه عجالة قد تعجلت بها و ضحضاحة قدا رویت به خليل طالب الصناعية، الكلامية غايتها بیان احوال افعال المكلفين انجام: يخرجهم عن القدر الصرف فهاهم بين المفوضة و المعد له فليكن هذا آخر تحرير ماقصدناه في هذه الرسالة و هو المعين و المستعان و التوفيق على التكلان.
مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه : 927/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: محمد کریم بن درويش على طوغانی، تا: 16 ربیع الثانی 1079ق؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج لایه ای قهوه ای، 18گ (102-119)، 12 سطر (6/5×11)، اندازه 12×19/5سم [ف 3- 1270]
احوال الاقاليم = اقاليم سبعه = هفت اقلیم / جغرافيا / فارسی و عربی
ahvāl-ul aqalīm = aqalīm-e sab'e = haft eqlim
متن کوتاهی است در شناخت اقاليم هفت گانه جهان و توصیف حدود و سایر مختصات جغرافیایی. این اثر جز کتاب اقليم سبعه تاليف محمد بن حاجی عباسقلی است، عناوین رساله چنین است: الإقليم الأول للزحل: طول او از مشرق تا مغرب است دو هزار میل بود؛ الإقليم الثاني للمشتري: طولش از مشرق هشت هزار و ششصد میل است؛ الإقليم الثالث للمريخ: طولش از مشرق تا مغرب ... صد و پنجاه و هفت میل است؛ الإقليم الرابع للشمس طولش از مشرق هفت هزار و ششصد میل است، الإقليم الخامس للزهرة ... تا مغرب ... صد و پنجاه و هفت میل است؛ الإقليم السادس للعطارد، از مشرق تا مغرب دو هزار و سیصد و نود و نیم میل است؛ الإقليم السابع للقمر: طولش از مشرق تا مغرب است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13813/2
آغاز: فايدة في ذكر أحوال الأقاليم و بلادها المشهورة و غير المشهورة و بيان الكواكب المنسوب إليها الإقليم الأول للزحل طول او از مشرق تا جنوب است و هزار میل بود؛ انجام: الإقليم السابع للقمر طولش از مشرق تا مغرب و پنجاه و چهار فرسخ است سیصد و چهار فرسخ از بغداد تا موصل از بغداد تا دمشق هشتاد و
ص: 284
دو فرسخ.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، از روی نسخه ای نفیس و کهن کتابت گردیده است آن گونه که از برخی جاهای نانوشته این نسخه برمی آید نسخه اصل آسیب دیده یا ناخوانا بوده و کاتب مطالب را نتوانسته بخواند لذا نانوشته مانده است، مصحح، کاغذ: شرقی، جلد: مشمع مشکی عطف تیماج مشکی، 5گ (39پ - 43ر)، 17 سطر ( 13/5x7/5 )، اندازه: 12/5 × 18/5سم [ف 35 -74]
احوال امام رضا علیه السلام / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl-e emām rezā 'alayh-es-salam
اردکانی یزدی، محمد حسن بن محمد ابراهيم، - 1315 قمری
ār dakānī yazdī, mohammad hasan ebn-e mohammad ebrahim ( - 1898)
در احوال و کرامات ومعجزات حضرت امام رضا (علیه السّلام) و گزارش زندگانی آن حضرت از هنگام ولادت تا شهادت، در یک مقدمه و چند «مجلس» و یک «خاتمه » که برای اهل منبر و واعظان تنظیم شده و در پایان هر مجلس اشاره به مصائب امام حسین (علیه السّلام) نیز می شود.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... چنین گوید محتاج به الطاف ربه الكريم ... این مختصری است در خير مآل ثامن ائمه هدی
[فهرستواره منزوی 6/ 283 ]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه:274 و عکسی 1736
آغاز: برابر، انجام: بعد از شهادت حسین علیه السلام اراده کرد که اسب بر بدن آنحضرت بتازد و استخوان های او را در هم شکند.
خط: نسخ، بی کا، تا: عصر مولف؛ پس از کتاب چند مجلس در احوال بهشت و دوزخ افزوده شده؛ تملک: تملکی بدون نام به تاریخ 3 رمضان 1269 با مهر «صادق الحسینی»، که کتاب از مؤلف خریده شده است؛ جلد: تیماج قرمز، 126
گ، 22 سطر، اندازه : 21/5 × 15/5 سم [ف: 1- 489] و [عکسی ف: 5- 191]
احوال الاموات / کلام و اعتقادات / عربی
ahwāl-ul-am wāt
خوانسار: فاضل شماره نسخه : 233/2
آغاز: بسمله و حمدله .. و بعد فقد سألت في رفعة عن اسئلة عدیدة فوفق الله لاجوبة عليها لمن شاء الله سدیده
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 15 سطر، اندازه: 20/15x14سم [ف: 1- 194]
احوال امیرالمؤمنین علی علیه السلام / تاریخ معصومین /فارسی
ahval-e amīr -al-mo'menīn 'alí 'al ayh-es-salam
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 9275/3
بخشی از یک کتاب درباره امیر المومنین؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی یک لا، 5گ (31-35ر)، اندازه:12/5×19 سم [ف: 30 -48]
احوال انبیاء و ائمه / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl -e anbīyā' va a'emme
رساله حاضر مختصری است در تاریخ زندگانی و احوال و اخبار انبیاء و ائمه اطهار (علیه السّلام) در حد زمان حیات و نام فرزندان و مدت عمر شريفشان نام مؤلف در نسخه نیامده است. وی از فضلای امامیه شبه قاره قرن 12ق به بعد است، احتمالاً توسط کاتب نسخه «سيد عسگری خان حسینی» جهت آموزش و تدریس فرزندش میر محمدرضا خان نوشته شده است.
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 24697
آغاز: بسمله. عنوان مشتمل بر دو حرف، حروف اول در بیان زمان ابن عباس منقول است، انجام: تویی عاصیان را خطابخش و بس خط: نستعلیق، کا: سید عسگری خان حسینی، تا: سه شنبه 6 رجب 1231ق، اهدایی رهبری، اسفند 1376، کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد: مقوا با عطف و گوشه گالینگور، 19 گ
، 13 سطر، اندازه: 15× 22/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 41]
احوال انسان پس از مرگ (رساله در) / كلام و اعتقادات / فارسی
ahval-e ensān pas az marg (r. dar)
مشهد: رضوی: شماره نسخه: 36568
آغاز: مطلب اول در ذکر احوال مردن و قبر و برزخ تا روز قیامت در وقت مردن که هیئت محتضر؛ انجام: هر کس را بجای خود نشانند و هر کدام را بقدر مرتبه و عمل خود ثبوت و ثواب که باید رسانند
نسجه حاصر فاقد ما مه و مطلب دوم می باشد ؛ خط: نسخ تحریری، کا: براتعلی بن محمد تقی، تا: 1269ق؛ اهدایی در مهر 1386، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 9گ، 21 سطر، اندازه : 15×21سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 42]
« احوال الانسان وذكر الاجسام و الأجساد » المعاد
احوال اهل الصفوة / عرفان و تصوف / عربی
ahwāl-u ahl-iş-Şafwat
عبدالرحمن بن عبدالملك بن عبدالرحمن
ص: 285
abd-or-rahmān ebn-e 'abd-ol-malek ebn-e 'abd-or
rahmān
تهران، دانشگاه شماره نسخه: 710/32 -ف
نسخه اصل: موزه بریتانيا 5321 .Dr خط: نسخه کا: خسرو بن عابد، تا: شعبان 709ق؛ 20 سطر [فيلم ها ف: 1- 527]
احوال الايام بالنسبة الى الحوایج / طالع بینی - عربی
aḥwāl-ul ayyām bi-n-nisbat-i ila-l ḥawā‘ij
تهران دانشگاه شماره نسخه: 7318/14
بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: نو، 21 سطر (9/5×15 )، قطع: خشتی، اندازه: 17×23سم [ف: 16- 511]
احوال بانو بیگم مخاطب به ممتاز محل /تراجم / فارسی و اردو
ahvāl-e bānū beygom moxātab be momtāz mahal
احوال خلاصه بانو بیگم مخاطب به ممتاز محل عرف تاج بی بی اهليه شاه جهان، صورت مخارج تاج محل در آن هست.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 666
خط: نستعلیق درشت خط، بی کا، تا: قرن 12 حاشیه ص 1و 2 گل و بوته رنگین، با سرلوح رنگی، با پنج تصویر آدمی در حاشیه برخی از صفحات : کاغذ: سفید ، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 41گ، 7 سطر (8×14)، اندازه: 15×24سم [سنا- ف: 2 -13]
احوال بانو بیگم (مختصر) = تاریخ تاج محل / تراجم / فارسی
ahvāl-e bānū beygom (mx.)= tārīx-e tāj mahal
نام هنرمندان و پیشه وران دران هست.
[استوری 1163/1 ؛ منزوی 3937 و 3938]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8021
آغاز: خلاصه احوال بانو بیگم محاطب به ممتاز محل عرف تاج بی بی اهليه شاه جهان پادشاه غازی بن نواب آصف خان وزیر بسر رادی نواب اعتمادالدوله و احوال سکندره و موتی مسجد که در قلعه اکبر آباد است و فتح پور سیگر و نام کاریگران و ملازمان و غیره و نام سنگهای و تعداد مشاهره کارگران روضه منوره و غیره
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ با نقشه رنگین روضه منوره و قلعه اکبر آباد و موتی مسجد و سكندرہ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: نو، 37گ، 8 سطر (11×17/5)، قطع: وزیری، اندازه 19×26سم [ف: 17- 9]
احوال بانو بیگم (مختصر) = تاریخ تاج محل / تراجم / فارسی
ahval-e bānū beygom (mx.) = tārīt-e taj mahal
در هند بنای زیبا و خیره کننده ای هست به نام تاج محل که مرقد بانو ممتاز بیگم همسر شاه جهان شاه هند است. این کتاب در وصف زیبایی ها و جزئیات ساخت آن بنا است.
[فهرستواره منزوی 215/1 ]
قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1992
آغاز: آورده اند که شاه جهان پادشاه غازی چهار پسر می داشنتد یکی دارا شکوه که پسر کلان بودند دویم شاه شجاع سیوم اورتک زیب عالم گیر چهارم محمد مراد بخش؛ انجام: گنبد کلان بنابر حجامت یک عدد وزن آن [...] قيمت كمند مذکوره است [...] بابت مزدوری کاریگران روضه.
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا: صورتی از محل قبر بانو ممتاز بیگم معروف به تاج محل در برگ اول چسبانده شده است، در ابتدای کتاب مقدمه ای شنگرف: «محل عرف تاج بی بی احليه شاه جهان پادشاه غاری بنت نواب آصف خان وزیر ...! جلد: مقوا 45 گ، 7 سطر، اندازه: 15×23سم [ف مخ: 2 -846]
« احوال بزرگان » جامع الأمثال
احوال بلاد و وقایع ایام / تاریخ و جغرافيا
ahval-e belād va vaqāye'-e ayyām
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه :25285
بی کا، بی تا، خریداری از دکتر علی اصغر مقصودی (رایانه ]
احوال بلدان مشهوره / جغرافيا / فارسی
ahvāl-e boldān-e maškūre
نام و خصوصیات و موقعیت جغرافی بعضی از شهرهای معروف را با اختصار و بدون ترتیب و تنظیم مخصوص، آورده است.
آغاز: بدان أرشدك الله تعالی که این فصلی است در بیان مجملی از احوال بلدان مشهور، مكة از اقلیم دویم است
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 5290/15
آغاز: بدان أرشد کی الله تعالی که این فصلی است در بیان مجملی از احوال بلدان مشهور، مكة از اقليم دویم است؛ انجام: ماء سفهویه بحدود اصطخر طولش را در عرض یک فرسنگ
خط: نستعلیق، کا: محمد هاشم بن محمد سمیع جنیدی شیرازی، بی تا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 7گ (199پ -205پ)، اندازه: 18/5×29
سم [ف: 14- 80]
ص: 286
احوال بلوک مال امیر / جغرافيا / فارسی
ahvāl-e bolūk-e mal amīr
اعتماد السلطنه، محمد حسن بن علی، 1259 - 1313 قمری
e'temād-os-saltane, mohammad hasan ebn-e 'ali (1843 - 1896)
تاريخ تأليف: 1302 ه.ق. اهداء به: ناصر الدین شاه.
در منطقه مال امیر از نواحی بختیاری به سال 1320ق مجسمه ای از خاک بیرون می آید و ظل السلطان حاکم و فرمانفرمای جنوب آن را به طهران می فرستند. ناصرالدین شاه پس از دیدن این مجسمه به صنيع الدوله دستور می دهد تا مختصات جغرافیایی منطقه مال امیر را بنویسد و به نظر او برساند، او هم حسب الامر این کتاب را که حاوی مختصات جغرافیایی مال امیر است می نویسد و از نظر شاه می گذراند.
آغاز : بسمله، بتاريخ شهر جمادى الأولى سنه 1302 در بلوک مال امیر از لواحق رستاق بختیاری
تهران: ملی شماره نسخه: 890
آغاز: برابر؛ انجام: عبارت از علم اساطير الأولين است آورده اند آنست در این رساله ترجمه و نگارش یافته و بوضوح پیوست و الله اعلم بحقايق الأمور.
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمادی الاول 1302ق، جا: تهران: کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 14گ، 10 سطر (7×12)، انداره: 13×20/5سم [ف: 2- 423]
« احوال بهايم » احوال گوسفند
احوال بیت الحرام (رسالة في )/ تفسير / عربی
ahvāl-e bayt-ul harām (r. fy)
پایان یافته در اواسط رمضان 1002ق هنگامی که مؤلف قاضی مکه بود.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 8931/70
آغاز: المقالة في بيان تفسير قوله تعالى أن أول بيت وضع للناس. قال بعض الفضلاء في جهة مناسبة هذه الآية لما قبلها ان هذا شروع في بيان کفر هم ببعض آخر من شعایر ملته عليه السلام؛ انجام: و اني اعلم انك احب البلاد إلى الله فاكرمها على الله و لولا أن اهلك أخرجوني منك ما خرجت والحمد لموفق الأتمام و میسر الاختمام والصلاة على رسوله فاتح البيت و اشف المقام. تمت الرسالة في أحوال البيت الحرام في أواسط شهر رمضان المعظم من سنة اثنين بعد الألف عند اقامة مصنفها بمكة قاضياً.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، پس از آن اقوال پراکنده ای درباره مرگ (119ر) از انوار و احیاء علوم الدين و تفسیر قاضی بیضاوی؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج گرهی، 10گ (110پ
-119ر)، ابعاد متن: 10/5×23 ، اندازه: 13×27/7سم [ف: 29/9 -371]
احوال بیت المال / فقه / فارسی
ahval-e beyt-ol-māl
رساله ای در امور بیت المال است که بیت المال به چه چیزهایی اطلاق می شود، سپس در امر تصدی بیت المال و امور مسلمین سخن به میان آورده و می گوید: «حکمت و حق امر و نهی از آن خداوند است و خداوند این امر را به وسیله انبياء انجام داده» و آن گاه در نهایت می گوید که در زمان غیبت کبری امور به دست نواب عام آن حضرت مهدی (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) است، شامل 4 «فصل» و1 «خاتمه» است: فصل 1، معنی بیت المال، فصل 2. تعیین ولی و متصدی و خزانه دار بيت المال؛ فصل 3 تعیین اموالی که باید داخل بيت المال بشود، فصل 4. بيان مصرف بیت المال، خاتمه در احکام دفاع و جهاد
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11083
آغاز: بسمله ... این رساله ایست در کمال اختصار در تحقیق احوال بیت المال و ما يتعلق به؛ انجام: باید ملاحظه کرد که نصابی از نصابها که خداوند متعین فرموده در او متحقق باشد، پس از تحقق نصاب آنچه را معین فرموده باید بدهند خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14 (اواخر عصر قاجار)؛ افتادگی: میانه (یک برگ)، مصحح، محشی، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز تیره ضربی با ترنج، 14گ، 21 سطر (6×14)، اندازه 11×18سم [ف: 28- 123]
« احوال پرندگان » احوال طيور
احوال پرنس کنسر (ترجمه) / تراجم / فارسی
ahvāl-e prans kanser (t.)
نامه نگار، علی بن رضا، ق 19 میلادی
nāme-negār, *alī ebn-e rezā ( - 19c)
از ليوتنان گری، مترجم: علی بن رضای نامه نگار، ترجمه: رمضان 1294 ق. شامل مکتوباتی است که از سال 1819 تا 1841م در شرح حال «پرنس کنسر» شوهر ملکه ویکتوریا نوشته شده و ليوتنان گری آنها را جمع و تألیف کرده است و یک نسخه انگلیسی آن را ملکه به ناصرالدین شاه تقدیم داشته و ناصرالدین شاه دستور ترجمه آن را داده است. مؤلف می گوید: «قصد از تألیف این کتاب آن بوده که تعدادی از آن بین اجزای خانواده سلطنتی تقسیم شود تا اجزاء آن خاندان با مطالعه آن از کودکی این پرنس با خبر شوند».
ص: 287
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه:234
آغاز: ترجمه ترجمه کتابی است که اعليحضرت ویکتوریا پادشاه كل ممالک انگلستان و امپراطریس هندوستان بحضور اعلیحضرت قدر قدرت اقدس همایون شاهنشاه ظل الله صاحبقران ولی نعمت كل ممالک محروسه ایران روحی و روح العالمين فداه تقديم؛ انجام: نتیجه زحمات کمیسیون این شد که در سنه 1831 خطی بجهة تعيين سر حد چنانچه خود او تصور نموده قرار داده شد، و الحال في الحقيقة خط مزبور سر حد شمالی یونان می باشد
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13، جا: طهران؛ آخر نسخه: «خانه زاد دولت جاوید قرار على بن رضای نامه نگار. ناصر الدين شاه»، سرلوحه تاج و گل و بته زر، در صفحات اول و دوم میان سطور طلا اندازی، دارای دو جدول به زر و آبی و سیاه، کاغذ: فرنگی ،لب طلائی، جلد. تیماج سبر با گل و بته زر ضربی مقوایی، 228گ، 11 سطر (10×17)، اندازه: 18/5 × 27سم [ف 1- 238]
احوال پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / فارسی
ahvāl-e payāmbar-e akram (s)
ترجمه روانی است از سیره ای که سعيد بن محمد بن مسعود کازرونی به عربی نوشته با ترجمه شعرها به نظم و گویا در سال 752 انجام شده است. این کتاب مشتمل بر چهار «قسم» دارای «ابواب» و یک «خاتمه» دارای «فصول» می باشد: قسم 1. در خلقت نور نبوت تا ولادت، در هشت باب، قسم 2. در ولادت تا نبوت آن حضرت، در نه باب، قسم 3، در نبوت و مدت اقامت در مکه، در نه باب، قسم 4، در هجرت تا وفات آن حضرت، در یازده باب، خاتمه در تعظیم و توقیر آن حضرت
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9898
آغاز: فأشكو و أشكو ثم اشكو شکایتی ... و بما رسیده که مستمعان مجلس قاضی ابی عبد الله محاملی ده هزار نفر بوده اند؟ انجام: ما را به يمن احادیث آمرزید گردان، یا رؤف یا رحیم آمین رب العالمین
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول به زر و مشکی و لاجورد؛ تملک عبدالحسین بیات به تاریخ خرداد ماه 1331 ش در طهران؛ جلد: تیماج مشکی، 327گ، 17 سطر، اندازه:12/5×17 سم [ف 25- 191]
احوال پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ائمه اطهار (علیه السّلام) / تاریخ معصومین /فارسی
ahvāl-e payāmbar (s) va a’emme-ye athār (‘)
رساله مختصری است در سپرت چهارده معصوم (علیه السّلام) و در آن تاریخچه زندگانی آنان به طور فهرست یاد شده است.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :2767/5
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على خاتم المرسلین اما بعد از حمد خدا و درود برسول بدان که این رساله ایست در احوال محمد و دوازدهم امام، پس در احوال حضرت خاتم الأنبياء عليه السلم نسب شریفش انجام: و آنحضرت را دو غیبت دست داده یکی صغری و آن در زمان تعهد است سنه خمس ستين و ماتین و در این غیبت سفیران میانه حضرت و صلحای امت، مدت شصت و چهار سال امد و شد مینوده اند در شعبان سنة ثمان و عشرین و ثلثمائه آن سفارت بعد از فوت على بن محمد السميري منقطع گشت و این اول غیبت کبری است، تمت
خط: نسخ، بی کا، تا: 1237ق، کاغذ: فرنگی آبی سیر و کم رنگ، جلد. تیماج سیاه، 3 ص (93-95)، 29 سطر، اندازه: 20×33سم [ف: 9- 179]
احوال پیامبر و ائمه علیهم السلام / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl-e payāmbar va a'emme 'alayhem-os-salam
تاریخ زندگانی و حالات حضرت پیامبر اکرم و ائمه طاهرین (علیه السّلام) و در آخر چند فصل است در تاریخ خاندان های شیعه که سلطنت کردند.
قم ؛مرعشی؛ شماره نسخه: 2008/29 حاشیه
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد بر ضمایر قدسی سراير و خواطر أولى البصایر روشن و مبرهن و ظاهر و باهر است؛ انجام: امید که سایه عالی این دودمان تا دامان قیامت بر سر شیعیان و محبان آل علی پاینده و مستدام باد بمحمد و آله الأمجاد
خط: نستعلیق، کا: ابوالحسن بهاری، تا: دوشنبه صفر 1045 تا 9 رجب 1049؛ جلد: تیماج مشکی، 46گ (567پ 612ر)، 25 سطر، اندازه 22×34سم (ف :8- 199]
« احوال تاج بی بی بیگم ممتاز محل » تاج محل
احوال تاجران = تجاريه / عرفان و تصوف / فارسی
ahvāl-e tājerān = tojjārīye
وابسته به: مرصاد العباد من المبدأ الى المعاد؛ نجم رازی، عبد الله بن محمد (570-654)
منتخب از «مرصاد العباد» شیخ نجم الدین رازی است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16378/5
آغاز: بسمله، ... اما بعد این فصلی است در بیان احوال تجار و طریق تجارت؛ انجام: پیوسته در آن بود که تا آخر کار *** زین دام بلا چگونه بیرون گذرد.
خط: نسخ خوش، کا: محمد باقر خوانساری، تا: 1259ق، کاغذ:
ص: 288
نخودی و نیاتی، جلد. تیماج قهوه ای، 8ص (250-257)، 15 سطر، اندازه: 12×20سم [ف: 17- 444]
احوال تاجران = تجاريه / عرفان و تصوف / فارسی
ahvāl-e tājerān = tojjārīye
فصل هفتم از باب پنجم یکی کتاب های نجم الدین کبری در بیان سلو ک اهل تجارت انتخاب شده و بر آن سر آغازی مختصر نوشته اند و آن را بصورت رساله ای در آورده اند.
1. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 3390/3
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... اما بعد این فصلی است در بیان احوال تجار و طریق تجارت؛ انجام: پیوسته در آن بود که تا آخر کار × زرین دام بلا چگونه بیرون گذرد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ آبی و سبز و زرد، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 3گ (46ر-48پ)، 16 سطر، اندازه:13×19/5 سم [ف:9- 176]
2. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1342/8
آغاز: اما بعد این فصلی است در بیان احوال تجار. طریق تجارت خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، 38گ، اندازه: 15× 20سم [ف : 3- 84]
احوال تحویل سنی العالم / هیئت / عربی
ahwāl-u tahwil-i sini-l 'alam
رشت؛ ملی؛ شماره نسخه: 3/ 65ر
مقاله چهارم در هشت باب؛ بی کا، بی تا [ نشريه: 5 -389]
احوال (ترجمه) = سرگذشت قاآنی / تراجم / فارسی
ahvāl (t.) = sargozašt-e qāānī
قاآنی، حبیب الله بن محمد علی، 1223-1270 قمری
qā'ānī, habīb-ol-lah ebn-e mohammad 'alī (1808 - 1854)
[فهرست میکلیخوما کلای 43/2 ش 118؛ فهرسمت عمومی ش 771؛ مجله
یغما س 14 ص 79- 82 و 211- 212؛ مجله وحید، 67/ 545]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 3478-ف
نسخه اصل: آکادمی علوم شوروی، لنینگراد ش 114 B، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13، 12ص [فيلم ها- ف: 2- 150]
تهران دانشگاه؛ شماره نسخه: 1421-ف
مقاله چاپی بر تلس است به زبان روسی در 1927 ص 15-18 که برگ (1پ -2پ) نسخه بالا در آن آمده است؛ بی کا، بی تا [فيلم ها - ف: 72]
احوال ثامن الائمة = مختصری از حالات حضرت ثامن الائمه / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl-e sāmen-ol-a'emme = moxtasarī az hālāt-e hazrat-e sāmen-ol-a'emme
عصار، محمد بن محمود، 1264؟ - 1356؛ قمری
'assār, mohammad ebn-e mahmūd (1848 - 1937)
وجيزه ای است به قلم محمد الحسينی الطهرانی مدعو به عصار.
آغاز: بسمله، الحمدلله المحتجب عن نواظر مخلوقاته التجلی الكاشف لوجهه الكريم.
انجام: از آنچه مقصودست خارج خواهیم شد.
[فهرستواره منزوی 1538/3 ]
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 3029
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف، تا: 1345ق، واقف: مؤلف؛ کاغذ: شکری فرنگی، جلد: پارچه ای، 12گ، مختلف السطر، اندازه: 11×17سم [ف: 7 -169]
احوال جواهر /متفرقه / فارسی
ahvāl-e javāher
محمد بن منصور
mohammad ebn-e man sür
در شناخت جواهر
1، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 6370
آغاز: بسمله، مستایش و سپاس بی اندازه و قیاس صانعی را؛ انجام: مقداری معین که آن مقدار
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ كاغذ: نخودی، جلد: پارچه ای ابعاد متن: 17×8، اندازه: 14×22سم [الفبائی ف: 27]
2. اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: 24/9
کا: حیدر حسینی ملاوجانی، تا: 1073ق؛ اندازه: 12×19/5سم[ف: - 30]
احوال الجن / کلام و اعتقادات / عربی
ahwāl-ul jin
فانی، علی بن محمد حسن
fānī, 'alī ebn-e mohammad hasan
رساله ای است که مؤلف به درخواست آمیرزا عیسی نگاشته در معنای جن، ابتدای خلقت جن، اصل جن، اجسام جن، اصناف جن، يأجوج و مأجوج و این که آیا از انواع جن بوده اند یا نه ، تصور جن و شکل پذیری آنها به صورت ها و قالب های دیگر، محل سکونت جن، خوراکی و نوشیدنی های جن، مکلف بودن جن، پیامبر جنیان، فرقه های مختلف جن، کیفییت ثواب و عقاب
ص: 289
جن و دیگر مطالب مربوطه.
آغاز: الحمد لله وسلام على عباده الذين اصطفى ... الله و كفى بعد فيقول العبد الجانی و الأسير الفانی علی بن محمد حسن الحسيني المتخلص بالفاني فقد سالنی مجهة قلبي المضيى الأمير میرزا عیسی و فقه الله تعالى ان احررله معنى الجن و اثبات الجن و ابتداء خلق الجن
انجام: ثم ترتفع عند ذلك التوبه فلا تنفع نفس ایمانها لم تكن آمنت من قبل او کيست في ايمانها خيراً
خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 837
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: مقوایی، 26 گ، 15 سطر، اندازه: 13×21سم (میرات اسلامی: دفتر نهم- 91]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه : 1268
آغاز: برابر؛ انجام: من كل لون و معها عصى عصا موسی و خاتم سلیمان بن داود فتضرب وجه المومن بالعصا فتجعله ابیض
نسخه اصل: همان نسخه بالا، افتادگی: انجام؛ 45 ص [عکسی ف: 4 - 94]
احوال چالوس و رومان و قومس / تاریخ ایران / فارسی
ahval-e čālūs va romān va qomes
تهران: ملک: شماره نسخه : 6/ 3661
به نام ناصرالدین شاه در 1285؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1285ق [ف: 7- 16]
احوال چند تن از اولیاء / تراجم / فارسی
ahvāl-e cand tan az owlīyā
مشهد: الهيات، شماره نسخه: 65/2
به نقل از نفخات الانس جامی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، در صفحه عنوان یادداشتی به خط و مهر محمد مهدی تفنگدار محلاتی متخلص به فدائی مورخه 1314 می باشد؛ جلد: تیماج مشکی، اندازه: 22/5x17سم [ف: 1- 494]
«احوال چهارده معصوم » تاریخ چهارده معصوم
« احوال چهارده معصوم » جداول في أحوال المعصومين عليهم السلام
احوال چهارده معصوم / تاريخ معصومين / فارسی
ahvāl-e čahārdah ma'sām
در احوال امامان دوازده گانه، که از «تذكرة الآثمة» بیرون کشیده است. در 1 «مقدمه » در بیان ظهور پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و سپس
14 «باب» : 1. احوال پیامبر(صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، 2، حضرت فاطمه (علیها السّلام)، 3. حضرت امیر (علیه السّلام)، 4. حضرت حسن؛ .14. حضرت قائم آل محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ).
آغاز : سپاس و ستایش سزاوار کریمی است که به کرم واسعه و قدرت کامله محمد مصطفی و اثمه هدی صلی الله عليه و آله و سلم را بخلقان فرستاد و بعد زبده احوال چهارده معصوم (علیه السّلام) از اسامی ابا و اسامی اما و روز تولد و ... نور اول حضرت خاتم النبيين (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )
انجام: نور چهاردهم امام محمد مهدی امام دوازدهم والد بزرگوارش ... تا در شعبان سنة ثمان وعشرين وثلاثماة آن سفارت بعد از فوت علی بن محمد سیمری منقطع گشت و این اول غیبت کبری تمت.
همدان؛ مدرسه غرب: شماره نسخه: 2/ 4590
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، قطع وزیری کوچک [رشت و همدان
- ف: 1502]
احوال چین (ترجمه) - سفرنامه چین - سفرنامه /سفرنامه، تاریخ / فارسی
ahvāl-e čīn (t) = safarnāme-ye čín = safarnāme
اليس، آلبرت
elīs, albert
اهدا به سلطان محمد شاه غازی
کتاب از مستر الیس انگلیسی است و ساخته 1231، ترجمه فارسی ادورد برجیس و میرزا صادق به دستور بهمن میرزا به نام سلطان محمد شاه غازی. در فهرست مشار نه به نام سفرنامه و نه به نام تاریخ چین و در فهرست تاریخ و جغرافیای استوری از این کتاب یاد نشده است.
آغاز: بسملة. الحمدلله الذي خلق المدابن و البلاد .. دانستن بهتر که ولایت چین مملکت بس رنگین است اساسی دارد بغایت منظم
انجام: رفتار خاقان نسبت بایلچی بسیار بسیار احترام و اکرام بود در روز چهارشنبه بیست و سیم شعبان سنه 1261 ترجمه این کتاب تمام شد و تمام آنگه شود که بنظر پسندیده آبد
1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 5037
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جدول زر و شنگرف و لاجورد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف پارچه، 80گ، 11 سطر (8/5×14/5 )، قطع ربعی، اندازه: 14× 22/5 سم [ف: 15 -4093]
2. تهران: حقوق؛ شماره نسخه: 159 -ج
آغاز و انجام: برابر
خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج
ص: 290
مشکی ضربی مقوایی، 79گ، 11سطر ( 8/5×15 )، اندازه:16/5×22سم [ف:- 141]
3. تهران: ملی، شماره نسخه:1/ 895
آغاز: و الانسان خاکش اینست که می بینی مزین بزم سلاطین و منجد بساط خواقین است: انجام: برابر؛ پایان نسخه: استنساخ و تحریر حقیر شهر جمادی الاول سنه 1263 .
خط: نستعلیق، بی کا؛ تا: 1463 ق؛ کاتب جای نام پادشاه را خالی گذاشته است تا بعد با مرکب دیگر بنویسد، پس از آن که ناصرالدین شاه به سلطنت می رسد یکی از درباریان جای خالی را با ذکر تاریخ جلوس شاه پر می کند و متوجه تاریخ کتابت که بر این تاریخ مقدم است نمی شود؛ کاغذ: فرنگی و ترمه، جلد. تیماج مشکی یک لایی، 167ص (1-167)، 10 سطر (8/5×15
)، اندازه: 14/5×20/5 سم [ف: 2- 431]
4. تهران: ملی، شماره نسخه: 514
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: دوشنبه 8 صفر 1266ق، جا: محتملاً آذربایجان؛ سرلوحه مذهب زر و شنجرف و لاجورد و سبز، دارای دو جدول زر و سیاه و آبی؛ کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 46 گ، 15 سطر (7/5×14
)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 2- 11]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 702- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 1 -119]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:5/ 4032
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 2 ربیع الاول 1297ق، مجدول به شنگرف و در برگ 171 نسخه کاتب خود را از نظر شغل و کتایت معرفی نموده و در انتهای کتاب یک برگ سفید موجود است؛ کاغذ: اصفهانی، 47گ (125- 171)، 15 سطر (7/5×14/5 ) [ف: 11- 38]
احوال حسب و نسب جنوبيان = کیفیات حسب و نسب جنوبيان / تاریخ فارسی
ahvāl-e hasab va nasab-e jonūbīyān = keyfiyāt-e hasab va nasab-e jonūbīyān
رساله ای است کوتاه در احوال جنوبيان هندوستان (قوم راجپورت، ساهوراجه). عناوين کتاب چنین است: احوال بزرگان مهاراجه سیدنیه تپیل بهادر قوم راجبورت، کیفیت حسب و نسب تکوجی هولکر صوبه دار بهادر، حالات جور و ستم شاه عالم پادشاه به تاريخ غره محرم 122 (1222) هجری رو نمود، احوال تکوجی هولکر صوبه دار بهادر که برای تأیید مهاراجه تپیل بهادر از حضور پیشوا صاحب رخصت شده بودند این است. نسخه ای از این کتاب در فهرست نسخه های خطی فارسی کتابخانه رضا-رامپور، صفحه 642 با عنوان «احوال حسب و نسب جنوبيان» آمده است و تاریخ کتابت آن سال 1239ق است. نسخه ما در پایان به عنوان «رساله كيفيات ...» آمده است
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 13664/2
آغاز : احوال حسب و نسب جنوبیان و کیفیت اوج و حشمت آنها ... عند التحقيق دریافت گردید، انجام: چنانچه او هم باهتمام مهاراجه سیدنیه تپیل بھادر در قلعه گوالیار قيد است
خط: نستعلیق، کا: دیال سنگھ (مکه)، تا: 25 شعبان 1223ق، جا: کانپور هند؛ ترقیمه: «تمام شد رساله کیفیات مرتبه بتاريخ بست پنجم شهر شعبان المعظم سنه 1423 هجری روز شنبه .. چهار .. روز بر آمده بود در مقام كنت كانبور فلمی گردید، محشی، مصحح، ظاهراً مقابله شده با نشان «به» مقابله در آمده است، در پایان نسخه، برگ آغاز دارای سرلوح با خطوط ساده و برگ های دیگر مجدول به رنگ های قرمز و آبی است؛ کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی مشکی، عطف: تیماج مشکی، 25گ (39-63)، 13 سطر
(18/5×28/5)، اندازه: 10×17 سم [ف: 24- 561]
احوال حسین بن منصور حلاج / تراجم / عربی
alivāl-e hoseyn ebn-e mansūr-e hallāj
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 94661180
به نقل از وفیات الاعیان این خلکان، خط: نستعلیق، کا: نظام الدین احمد غفاری مازندرانی، تا: 16 رمصان 1048ق؛ 1گ (382 – همان) (مختصر ف: 34]
احوال حسین خان / شعر / فارسی
ahvāl-e hoseyn xān
منظومه ای است انتقادی و طنز آمیز در عشقبازی حسین خان نوکر حاکم با دخترکی که عاشق وی بوده و چگونگی محاکمه وی و بخشودن گناهش چون خادم حاکم می باشد.
آغاز: روایت کند راوی این کلام *** که از ما بر دوست بادا سلام/ زراوی چنین یاد دارم سخن *** که بد در ولایت یکی تازه زن
[فهرستواره منزوی 122/10 ]
کرمانشاه؛ مدرسه آية الله بروجردی: شماره نسخه : 112/2
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1285ق؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 5گ (25پ-29ر)، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 83]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1784/2
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی [ف 5 -248]
ص: 291
احوال حضرت ایوب عليه السلام / تاریخ پیامبران / فارسی
ahvāl-e hazrat-e ayyüb 'alayh-es-salam
رساله کوتاهی است در احوال حضرت ایوب پیغمبر (علیه السّلام) با استفاده از آیات و روایات.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه :13701/2
آغاز: حکایت احوال ایوب عليه السلام، روایتست که ایوب پیغمبر (علیه السّلام) مردی بود از فرزندان غيض بن يعقوب، انجام: ایوب پیغمبر چون این بشنید ازین اخبار بسیار بسیار خرم و شادمان شد و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، کاغذ: فرنگی، 9گ (31- 39)، 18 سطر، اندازه: 9×15سم [ف: 34- 620]
احوال حضرت حجت عليه السلام / تاریخ معصومین / اردو
ahval-e hazrat-e hojjat 'alayh-es-salam
قطعه ای از کتابی است در حالات حضرت امام زمان (علیه السّلام).
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7073
آغاز: ساتوان باب ان اشخاص کی حکایتن او رقصی جوزمانه غیبت کبری مین امام زمان صلوات الله علیه کی
آغاز باب ششم کتاب است شامل حکایات اشخاصی که به حضور حضرت رسیده اند؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، ملحقاتی به خط مؤلف افزوده شده است، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 36 گ، مختلف السطر، اندازه: 21×33/5سم [ف: 18- 235]
احوال حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) (منتخب) / تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )- فارسی
ahvāl-e hazrat-e rasul (mn.)
شاہ اویس بن اسماعيل، ق 11 قمری
šāh oveys ebn-e esma'il (-17c)
کتاب دارای دو «باب» است: 1. در بیان انساب و شمائل و اسماء و اعجاز حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و دارای چهار «فصل» است؛ 2. بی فصل و آن از صاحب نگارستان نقل شده است.
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه : 694/27
آغاز: بسمله حمدله اما بعد این انتخابیست از کتب معتبره باسناد و روایات صحیح بلاخلاف که این فقير بضاعت شاه اویس بن اسمعیل جمع نموده؛ انجام: رفع من رفض تابع حفظست
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، کاغذ فرنگی و فستقی جلد. تیماج عنابی، 12ص، اندازه: 13/5 × 22/5سم [ف 1 -539]
احوال حضرت زهراء (علیها السّلام) / تاریخ / فارسی
ahvāl-e hazrat-e zahrā!
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 26844
آغاز: در بیان تاریخ ولادت و وفات و بعضی از احوال کریمه و مناقب شريفه حضرت سیده؛ انجام: آن حضرت مدفون است اگر حضرت فرمود میانه قبر من .. خط: نسخ خفی، بی کا، بی تا؛ مذيل به 37 برگ مطلب راجع به تاریخ و تفسیر و اخبار و مطالب متفرقه می باشد که مغایر با خط متن می باشد؛ کاغذ: نخودی، قطع: رقعی، ابعاد متن: 8/5×12/5 ، اندازه: 13×18 سم (رایانه)
احوال حكماء / فلسفه، تراجم / عربی
ahvāl-e hokamā
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2842/76
بندی از کتاب محبوب القلوب؛ خط: نسخ، کا: ابوالقاسم وفاء تا: قرن 13: در هامش [ف: 6- 136]
احوال الحكماء و الفلاسفة / تراجم / عربی و فارسی
ahwāl-ul-hukamā' wa-1-falāsifa
رساله ای است بدون خطبه که نخست روایاتی در فضیلت علم آورده آنگاه به شرح پیدایش فلسفه پرداخته و از شرح حال اولین فلاسفه آغاز و در شیخ الرئیس پایان می پذیرد.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 11224/17
آغاز: اما الكلام النبوي الدال على تفحيم الحكمة و تعظيمها ما ورد عنه صلى الله عليه و آله و سلم؛ انجام: و از ذکر سلطان مسعود ابا نمودند و عمر شیخ 58 سال شمسی بود
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، 37گ (94 - 130)، 29 سطر، اندازه: 10×21/5سم [ف: 28- 329]
احوال حيدر بن على آملی (ترجمه) / تراجم / فارسی
ahvāl-e heydar ebn-e ‘alī-ye āmolī (t.)
تهران: ملک؛ شماره نسخه :54/ 4057
بندی از مجالس المؤمنین شوشتری، خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، تا: قرن 13 [ف: 7- 187]
احوال الخضر عليه السلام / تاریخ/ عربی
ahwāl-ul-xiờr 'alayh-is-salām
قاری هروی، علی بن سلطان محمد، - 1014 قمری
qārī heravī, 'alī ebn-e soltān mohammad ( - 1606)
ص: 292
رساله مختصر در شرح حال حضرت خضر و نبوت و ولایت و مقامات وی بنا بر آنچه از آیات و احادیث استفاده می شود. در پایان رساله پاسخ به ده اشکال در مورد وی نیز آمده است.
آغاز : الحمد لله الذي أوجدنا بجوده و دعائنا بلطفه إلى شهوده و هدانا من فضله الى القيام برکوعه و سجوده.
انجام: فسبحان من اقام العباد فيما اراد فالتسليم اسلم و الله سبحانه اعلم و بما قدره و قضاه احكم.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9027/9
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابوبکر بن حمزه، تا: 16 رجب 1134ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 6گ (130پ-135ر)، اندازه: 12×5/ 20سم [ف: 23 -183]
احوال خطاطين = تذکرة الخطاطين / تراجم / فارسی
ahvāl-e xattātīn = tazkerat-ol xattātīn
لاهیجی، يوسف بن حسن، ق 13 قمری
lahijl, yils of ebn-e has an ( - 19c)
اهدا به: فتحلی شاه قاجار
تاريخ تأليف: 1256ق
رساله ای است در بیان تاریخچه پیدایش خط: نستعلیق و شرح حال تنی چند از خطاطان متقدم و بحث مختصری در طريقه و اصول کتابت آن. مؤلف از خود به «ضیاء الدین یوسف عزیز» یاد کرده است. «تذكرة الخطاطين» در اصل بخشی از کتابی است احتمالاً با عنوان «کلام الملوک» که مطالب آن چنین است: 1. یادداشت ها و ماده تاریخ ها، 2. ایران باستان و کیانیان؛ 3 ساسانیان؛ 4. امویان؛ 5. عباسیان، 6 صفاریان، 7. سامانیان؛ 8. غزنویان؛ 9. غوریان؛ 10. ديلمیان؛ ... 15. ملحدان الموت؛ ... 20- کرت و امیر وجيه الدين سریدار؛ ... 22. سرگذشت شیخ خضر موصلی؛ 23. چیره شده مسلمانان بر هندی؛ 24 پادشاهان دهلی: 25. شاه عباس یکم؛ 26. پادشاهان عثمانی؛ ... 28
ناپلئون، 29. اسکندر مقدونی .مؤلف مطالب بخش «تذكرة الخطاطين» را از «گلستان هنر»، قاضی احمد گرفته است.
آغاز: بسمله و به نستعين تذکرة الخطاطين. این یک جزویست از اجزای تاریخ کلام الملوک در پدید آمدن خط از تألیفات مخدوم امجد میرزا محمد یوسف لاهیجی که بعنوان مسوده و تذکره خاطر تحریر شد تا بروزگار بماند اما بعد بدانکه اصل خط نقطه است هرگاه در نقطه یا سه نقطه را بهم پیوستی خط باشد یافعی در تاریخ خود اسم علی بن هلال مشهور بابن بواب ذکر کرده که جميع كتاب امم از شرق تا غرب دوازده خط است: عربی، حمیری، یونانی، سریانی، فارسی، رومی، عبری، اندلسی، هندی، چینی اما در نسخهای دیگر هفت نوشته اند عمودی حجری رومی مغلوب کوفی کرجی و این خطوط سته
اول بوده اند و با یکدیگر مینوشته اند پیش از آنکه خط فارسی متداول شود خط معقلی بود که آن مجموع سطح است و در وی هیچ دوری نباشد و بهتر از شاه ولایت کسی این خط را ننوشت و در خط کوفی دانکی دور است و باقی سطح و آنچه خط مبارک شاه ولايتست سرهای الف دو شاخه است و بیاضی از الف در نهایت نزاکت پیدا است و در زمان تغلب و خلفا آنحضرت اکثر اوقات مشغول کتابت قرآن بودند و بعد امام حسن عليه السلام خوش مینوشتند بعد از ایشان امام رضای علیه السلام خوب مینوشتند در مشهد مقدس که اکنون بقدمگاه شهرت دارد کتابت قرآن میفرمودند از وجه آن اراضی مشهور بقتلگاه که در حوالی روضه متبرکه واقع است خریداری فرموده وقف کرده اند و آن اراضی در موضع مبارک هست که آنحضرت را غسل داده اند و اکنون مسجدیست که مردم در آنجا زیارت و عبادت مینمایند و در شهر سنه 1010 شاه جنت مكان شاه عباس صفوی بزرگ مبلغ یکصد تومان تبریزی نزد سرمنشی که در آنوقت وزیر شاهزاده سلطان ابراهیم میرزا بوده فرستادند تا آنجا را دیوار کشیده درگاه و دری بنا نمایند و اکثری از افاضل وعلما و درویشان در آنجا مدفونند از جمله آنها شیخ طبرسی عليه الرحمة ميباشد.
ابن مقله بدانکه علی بن مقله واضع خطوط شش گانه است در شهور سنه 310 او استخراج کرد و از طریق کوفی بگردانید و جمله مردم را تعلیم داد و مدار خط بر دایره بنهاد قسم اول را محقق نام کرد ...
انجام: جناب میر عماد از سادات سیفی دارالسلطنة قزوین میباشد جلی و خفی را چنان نگاشت که هیچکس از نویسندگان باو نرسید ... میر عبدالغنی تفریشی ... باقر کاشی ... مالك قمی ... میر حسین تبریزی شعر خوب میگفت و سهوی تخلص مینمود خفی و جلی هر دو را خوب مینوشت و آخر عمر بهندوستان رفت . حکيم ركن الشمس که آبا و اجداد او از جمله اطبای سلطنت و مهربان بوده اند که هم طبيب و هم خطاط بود و بهندوستان رفت ... شمس الدین اصلش از بسطام و در کتابخانه شاه عباس بزرگ بكتاب مشغول بود ... سلطان حسین جلی و خفی را خوب مینوشت و در سلک کتاب فرهاد خان لو ملتزم رکاب بود ... محمد امین عقیلی در سلک کتاب و خوشنویسان بود ... علیرضای تبریزی که در ثلث و نسخ مشهور بود و بمشق نستعلیق شوق کرد و ام الخطوط خوشنویس گشت و در نستعلیق درجه عالی بافت و بملازمت فرهاد خان شتافته جهة مشار اليه کتابت مینمود و رعایت می یافت شاه عباس ایشان را گرفته از خدام خود ساخت و در تمامی جنگها و یورشها ملازم رکاب بود و طبع شعر نیز داشته بود بحمدالله و توفیقاته بيد العبد القاصر محمد باقر خان قاجار بانجام رسید 1310.
[هنر و مردم7- 86/ 42؛ تاریخ تذکره های فارسی 548/2 و 717، الذريعة
111/18 ؛ منزوی 1907/3 ؛ فهرستواره منزوی 641/1 ]
ص: 293
1. تهران حقوق؛ شماره نسخه 366 -ج
آغاز: عباس میرزا معزول بود این شعر را گفت: سکه صاحب قرانی بر شما میمون نبود *** باز آن بیهوده سلطان بن سلطان شما (یادداشت درباره سکه فتحعلی شاه و محمد شاه و سجع مهر محمد شاه)، انجام: اینست تمامی حالات اسکندر از روی ترجمه انگلیسی که در ابتدای کتاب شرح داده شد
تاریخ خوشنویسان: خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمعه 10 رمضان 1256ق، 520 صفحه شمار دارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی زرکوب مقوایی تیماج مشکی، 262 گ، 20 سطر (12/5×16 )، اندازه: 17×21سم [ف: 29]
2. تهران: ادبیات، شماره نسخه: 137 -ج
نسخه دو سطر پیش از سر گذشت این مقاله را دارد و می رسد به سر
گذشت علی رضای تبریزی و پنج سطری هم افزوده دارد که در نسخه پیش نیست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 ؛(33827) ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز درون پارچه گلدار، 71گ، 8 سطر (15x7/5 )، اندازه: 13/5×22
سم [ف: 1 -77]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5878
آغاز: برابر
خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 94ص، 11 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 13×21سم [ف: 17- 275]
4، تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2033
نسخه فقط تاریخ خط و خطاطان و از آغاز تا مولانا نعمة الله است؛ خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 ؛کاغذ: کاغذ، آهار مهره فرنگی، جلد: میشن قهوه ای، 85گ، 9 سطر، اندازه: 20×33/1سم [ف: 2- 91]
5. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 506
آغاز: برابر بخش تذكرة الخطاطين آن؛ خط: نستعلیق، کا: على محمد لواسانی، تا: قرن 13 جدول و كمند زرین و لاجورد، با سرلوح آراسته و زرین کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: ساغری مشکی، 41گ، 14 سطر، اندازه: 11/4×20/9
سم [ف: 3- 626]
6. تهران: حقوق؛ شماره نسخه : 348 -ج
آغاز: برابر، انجام: مولانا بمشهد که وطن او بود معاودت نمود در هامش صفحه یکم نسخه ما چنین آمده است: «این یک جزوی است از اجزاء تاريخ کلام الملوک در پدید آمدن خط و احوال ارباب خط از تألیفات مخدوم امجام میرزا محمد یوسف لاهیجی که به عنوان مسوده و تذکره خاطر تحریر شد. بدانکه اصل خط الخ: کذا وجدت في فسحة قبل البسملة؛ خط: نستعلیق ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج حنایی ضربی، 43گ، 12سطر (7/5 × 14/5)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 31]
7. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 892
نسخه فقط قسمت تاریخ خطاطان را در بردارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، دارای سرلوح مجدول به طلا، کاغذ: کاغذ آهار مهره فرنگی، جلد: میشن قهوه ای، 68گ، 11 سطر، اندازه: 12/7× 21 سم [ف: 2 -90]
8. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 10851
همان بخش خط و خطاطان می باشد؛ خط: نستعلیق خوش، کا: محمد حسین، تا: محرم 1287ق، به شکرانه مراحم جناب وزیر مختار جلد: تیماج بدون مقواء 52 گ ، 11 سطر، اندازه : 11/5×18/5 سم [ف: 27 -267]
9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 7913
آغاز: برابر؛ انجام: و به نقطه عدم پیوسته باید بنویسم خدا توفیق کرامت فرماید اللهم وفقنی باتمامه بحق محمد و آله.
خط: نستعلیق، کا: حسینقلی بن خاقان، تا: 25 ربیع الثانی 1289ق؛ از روی خط: استاد مکرم آقای میرزا علی محمد سلمه الله نقل شده، مجدول مذهب محرر مرصع، صفحه اول سرلوح مزدوج مذهب مرصع، در حاشیه برگ چهارم دستخط ابوالفضل ساوجی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 32گ، 17 سطر، اندازه:
13/5×24سم [ف: 26- 394]
10. تهران سلطنتی؛ شماره نسخه : 626/2
آغاز: برابر؛ انجام: نویسندگان نستعلیق و نسخ و شکسنه بعد از استاد کل میرعماد عليه الرحمه هر چه در دایره وجود آمده بنقطه عدم پیوسته باید بنویسم خدا توفیق کرامت فرمایا اللهم وفقني باتمامه بحق محمد و آله و انا العبد حسینقلی ابن میرزا آقاخان نوری صدراعظم دولت علیه ایران غفر الله ذنوبه چهارم جمادی الثاني 1289 تحریر شد پیچی ئیل.
خط: نستعلیق، کا: حسینقلی نوری صدرالسلطنه، تا: 1289ق؛ کاغذ: فرنگی نباتی رنگ آهار مهره شده و بخشی اصفهانی نخودی، جلد: تیماج یک لایی لاکی رنگ ساده، قطع: ربعی، اندازه: 15×22سم [ف: 7 -385]
11، قم: مرعشی: شماره نسخه : 8340/2
آغاز: برابر
خط: نستعلیق زيبا، بی کا، تا: ربيع الثانی 1294ق؛ جلد. تیماج قهوه ای، 40گ (14پ-53پ)، 11 سطر، اندازه: 12/5 × 21/5سم [ف: 21 -301]
12. تهران: ادبيات؛ شماره نسخه : 129 -ج
آغاز: برابر؛ انجام: و طبع شعر نیر داشته بود (در سرگذشت على رضای تبریزی)
دو نسخه ها و نسخه قاهره (فهرست فارسی صفحه 500) و نسخه شماره 348 جلد دانشگاه حقوق همان بخش سرگذشت خوشنویسان یا تذكرة الخطاطين این کتاب است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف نیماج سرخ، 34گ، 17 سطر (10×18)، اندازه:18/5×22
سم [ف: 1- 77]
13. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 832
آغاز و انجام: برابر
ص: 294
خط: نستعلیق جلی، کا: محمد باقرخان قاجار، تا: 1310ق؛ مجدول رنگین و طلای فرنگی، یک سرلوح و کتیبه مذهب خوش نقش و الوان در پیشانی صفحه اول طرح است بین السطور دو صفحه اول طلااندازی است؛ کاغذ: فرنگی نخودی رنگ، جلد: مقوای روکش مخمل بنفش رنگ وسط و حاشیه ریسه گل
و ترنج، 124ص، 9 سطر، قطع: ربعی، اندازه: 14/5×21/8 سم [ف 7- 247]
14، مشهد: شیخ علی حیدر، شماره نسخه : 21/6
آغاز: برابر، انجام: پس از آنکه شاه عباس بزرگ مشهد را تسخیر کرد بمشهد که وطن اصلی او بود عود نمود
بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام، جلد: چرم زرد، 22گ ( 75 ر - 96ر)، اندازه: 10×21سم (مؤید: 3 -558]
15. تهران: ملی، شماره نسخه:6302
آغاز: برابر، انجام و در آخر از مشهد، به قزوین آماده از مولانا علبرصای تبریزی مشق و تعلیم می گرفت پس از آنکه شاه عباس بزرگ مشهد را تسخیر کرد به مشهد که وطن اصلی او بود عود نموده. انجامه: آنچه مخدومم ضبط و جز [ء] تالیفات خود ثبت داشته اند همین است که مرقوم قلم حقیر آمد انشاء الله پس از این احوالات سایر کتاب از متقدم و متاخر به دست آورده ملحق خواهم کرد که نامی ... و به نقطه عدم پیوسته باید بنویسم خدا توفیق کرامت فرماید ... منتخب کلام الملوک. نسخه حاضر تنها شامل شرح احوال خوشنویسان این کتاب است؛ خط: نستعليق عالی، کا: شفیع حسینی فراهانی، بی تا، بعضی اوراق زرافشان، قبل از کتاب در برگ 9 دست خطی ظاهراً از پدر کاتب درباره کتابت وی از این قرار آمده است: «این رساله خوشنویس ها را فرزندم سید ؟ شفیع خان نوشته اول کتابت اوست انشاء الله من بعد بهتر خواهد نوشت اگر اختلاف قلم نمی داشت باز عیب آن ظاهر نمی شد 1313، در پایان نسخه کاتب وعده داده است که احوال کاتبان متقدم و متاخر پس از آن تاریح به دست آورده به نسخه الحاق کند. چنین الحاقی در نسخه نیامده است و نیز آرزو کرده سرگذشت نویسندگان نستعلیق و نسخ و شکسته بعد از عماد را در تذکره جداگانه بنویسد که چنین تذکره ای نیز به دست نیامده است، مصحح، کاغذ: فرنگی آهار مهره آبی زرافشان، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی مجدول، 52گ (9پ -60پ)، 9 سطر (6/3×11/3 )، اندازه:14/5×21/8سم (رایانه)
« احوال خواجہ معین الدین چشتی » زندگینامه خواجه معين الدين سجزی
احوال خواجه نصیر الدین طوسی / تراجم / فارسی
ahvāl-e zāje nasīr-id-din-e tūsī
گیلانی، ابوالحسن بن حسين، ق 14 قمری
gīlānī, ab-ol-hasan ebn-e hoseyn (-20c)
تاريخ تأليف: سه شنبه 26 رجب 1302ق
رساله مختصری است در شرح حالات خواجه نصیر الدین طوسی، با استفاده از آنچه استاد مؤلف میرزا محمد تنکابنی نوشته بود
آغاز: عبد ممتحن ابو الحسن گوید که این رساله ای است در بیان احوال محقق طوسی قدس سره القدوسی
انجام: تغمده الله بغفرانه و اسكنه في بحبوحة جنانه ...
[فهرستواره منزوی 1984/3 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 3840
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: أبو الحسن گیلانی، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 16گ (26پ-41ر)، اندازه : 17/5x11 سم [ف: 10 -222]
احوال خود / متفرقه / فارسی
hvāl-e xod
طواری یزدی، عباس بن محمد، ق15 قمری
tavari yazdi, abbas elbn-e in oh ainad( - 21c)
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه :4235
کاتب = مؤلف، تا: 1410ق (نشريه: 13- 378]
احوال دختران /متفرقه / فارسی
ahvāl-e doxtaran
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 8879/15
بی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز تیره لایی، بیاضی، 20 ص
(306-287). 17 سطر (9×20) [ف: 17 -242]
« احوال دنیا » کتاب اسکات
احوال دوازده امام = احوال ائمه اثنا عشر = ترجمه فصل الخطاب/ تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl-e davāzdah emām = ahvāl-e a'emme-ye asnā
ašar = t fasl-ol xetab
عبدالحق دهلوی، عبد الحق بن سيف الدين، 958 - 1052 قمری
'abd-ol-haqq-e dehlaví, 'abd-ol-haqq ebn-e sayf-od-dīn (1551 - 1643)
تاريخ تأليف: 1018ق
شرح احوال و فضائل ائمه اطهار (علیه السّلام) برگرفته از «فصل الخطاب » خواجه پارسا (822ق) است با ترجمه عبارات عربی آن، در
ص: 295
مقدمه می گوید: «این چند سخن است در بیان احوال سیرت دوازده امام پاک سلام الله عليهم أجمعين منقول از کتاب مستطاب فصل الخطاب بی زیادت و نقصان ... نقل کردم آن را به طريق ترجمه به امر کسی که واجب است بر من فرمان برداری امر وی. ترجمه کردم عبارت های آن کتاب بزرگوار آن چه عربی بود و به حال خود گذاشتم آن چه به زبان فارسی است... »دهلوی از خود مطالبی بدان نیفزوده و بی کم و کاست سخنان پارسا را نقل کرده است. تاریخ انجام این اثر در ابیات انجامد ان سال 1018 ق ذکر شده است.
آغاز: بسمله. سپاس بی اندازه آفریدگاریرا که محمد را صلى الله عليه و سلم بهترین پیغمبران و دین او را بهترين دينها و امت او را بهترین امتها و إل او را بهترین آلها و اصحاب او را بهترین اصحاب و همه چیز او را بهترین همه چیزها گردانید
انجام: و راستی که دوستی ما یافته نمی شود مگر بورع. این نامه که پایه ترقي آمد *** شایسته اقبال و ترقی آمد ... امیال چنانست از کردگار *** که بر فضل و رحمت شوم ختم کار/ ، بحق محمد عليه السلام *** و اولاده الأتقياء الكرام .
چاپ: بخش مربوط به دوازده امام فصل الخطاب در میراث اسلامی ایران، ج 4، ص 275-358 به چاپ رسیده است.
[ادبیات فارسی بر مبنای تأليف استوری 920/2 ؛ ، دانشنامه ادب فارسی
1004/3 ؛ فهرستواره کتابهای فارسی 1731/3 ]
1. قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 1865
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: کتابخانه ای شخصی در هند؛ خط: نستعلیق، کا: جلال الدین محمد، تا قرن 12 یا 13؛ در ابتدای تصویر حاضر یادداشت متولی کتابخانه بدین عبارت دیده می شود: «این تصویر کتاب احوال ائمه اثنی عشر تألیف شیخ عبد الحق دهلوی است که از روی یک نسخه خطی موجود در یک مجموعه شخصی در هند تصویر برداری شده و در سفری که اینجانب در اواخر دی ماه 1381 شمسی به منظور شرکت در مراسم بزرگداشت علامه قاضی نورالله مرعشی شوشتری شهید که در شهر آگره هند برگزار گردید، شرکت نموده بدوم به هنگام سخنرانی اینجانب در آکادمی ابن سینا در دانشگاه علیگر هند در شهر علیگر فردی به نام آقای خسرو قاسم به حقیر هد به [داد] تا در کتابخانه قرار دهم. قم، سید محمود مرعشی نجفی 1381/11/5 »، 83گ، 25 سطر [عکسی ف: 5 - 287]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 2235
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: وزیر علی، تا: دوشنبه 7 رمضان 1267ق، با یادداشت های مطالعه در کناره صفحات؛ اهدایی رهبری، فروردین 1374 کاغذ: کشمیری شکری آهار مهره، جلد: مقوا رویه کاغذ ابر و باد عطف و گوشه ها میشن قهوه ای، 41گ، 17 سطر، اندازه: 17×26/5سم [اهدائی رهبر: 8- 134]
احوال دولت تیمور گورکان و اخلاف او (جدول) / تاریخ ایران / فارسی
ahvāl-e dowlat-e teymūr-e gūrkān va axlāf-e ū (jadval)
ابوالمفاخر صفوی، محمد هادي بن محمد مهدی - 1050 قمری
abol-mafāxer-e safavī, mohammad hādī ben mohammad mn ahdi ( - 1641)
سرگذشت تيمور تا قطب الدین محمد معظم شاه عالم بهادر پادشاه تا سال 1124 سال مرگ او.
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/ 9725
آغاز: سپاس بی قیاس سزاوار ملکی است که انتظام جهان به وجود فياض الجود پادشاهان منتظم و منسوخ ساخته، انجام : متصل مزار قابض الأنوار قطب العارفی خواجه قطب الدین.
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر، تا: 1246ق، در یک روز نوشته شده است، 22گ [ف: 17- 466]
احوال راصدين (جدول) /هيئت / فارسی
ahvāl-e rāsedīn (jadval)
اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234 ؟- 1298 قمری
e‘tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-‘alī (1819 -1881)
تهران؛ ملک، شماره نسخه : 6151/54
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف:9- 197]
احوال راصدين (جدول) / هیئت / فارسی
ahvāl-e răsedīn (jadval)
تحریری است از بخشی از کتاب «قانون مسعودی» با رؤیت هایی آخرین ترصید در این کتابچه به سال 1131 در روزگار محمدشاه ملقب به شاهجهان بن سليم.
تهران؛ ملک، شماره نسخه: 6151/110
آغاز: چون تفصيل راصدین در چند موضع از این کتاب نموده شد جدولی که استاد کل ابوریحان بیرونی در قانون مسعودی که بجهت سلطان مسعود غزنوی نوشنه ایراد کرده بعد از تحریر عبارات در این جنگ نقل شد؛ انجام: و شیخ محمد عابد مهندس باغ جدید محمد شاهی را با تمام رساندند و در دهلی که شاهجهان آباد است
خط: نسخ ، بی کا، بی تا، جدول سرخ؛6ص (109-114) [ف: 9- 200]
ص: 296
احوال رجال الأصول الستة عشر على رأي المامقانی / رجال / عربی
aḥwāl-u rijāl-il usūl-is sittat-i ‘ašar ‘alā ra’y-il
mām qāni
احمدیان، محمد علی بن رمضان ، ق 14 قمری
ahmadiyān, mohammad 'alī ebn-e ramezān (-20c)
رجال اساتید اصول شانزده یا هفده گانه ای که در نسخه حاضر وجود دارد، از سوی کاتب این مجموعه حدود سال 1372ق بر آرای مرحوم شیخ عبد الله بن محمد حسن مامقانی صاحب کتاب «تنقيح المقال في علم الرجال» استخراج و تحقیق گردیده است. رجال اصل علاء بن رزین و درست بن ابی منصور نامشان آمده لیکن تحقیق نشده اند.
آغاز: اصل زيد الزراد، رواية أبي محمد هارون بن موسی بن احمد تلعكبرى تقة هو ابو محمد ابن موسی بن احمد بن سعيد بن سعيد من بني شيبان التلعکبری المشددة وضم العين و سکون الكاف وضم الباء ثقة جليل كثير الرواية لم يختلف في وثاقته احد
چاپ: با تصحيح حمید احمدی جلفائی، ضمن میراث حديت شیعه، دفتر نوزدهم، قم، مؤسسه فرهنگی دار الحديث، 1388ش [الذريعة: 4/ 466]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12714/18
آغاز: سند اصل زیاد، الاسم، هارون بن موسی بن احمد تلعکبری ثقة هو أبو محمد ابن موسی بن احمد بن سعيد بن سعيد من بنی شیبان، انجام: عبد الحمید سعید، سفيان الثوری، حديد، ابو الحسن محمد بن حسن بن حسین بن ایوب القمی.
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: حدود 1372ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش کاغذ سورمه ای عطف تیماج قهوه ای، 8گ(113-120)، 19سطر، اندازه: 16×20سم [ف: 32- 327]
احوال زنان /حدیث / فارسی
ahvāl-e zanān
ترجمه احادیثی است که در صفات زنان و نیک و بد آنها روایت شده، در ده «باب» کوتاه و بدون توضيح: 1. صفت زنان؛ 2. بیان بهترین زنان؛ 3. بيان بدترین زنان؛ 4. بیان نقض زنان؛ 5. بیان حق زن بر شوهر، 6. زن دادن برای خدا، 7. بیان اجزاء شهوت و حیا؛ 8. ثواب خدمت کردن عیال، 9. ثواب خدمت کردن به شوهر، 10. احوال زنان چندی که معذب بوده اند.
[فهرستواره منزوی 77/9]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1043/5
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد، بدانکه این رساله ایست در بیان اخباری که متعلی است به احوال زنان
خط :نسخ، بی کا، تا: 1265ق، جلد: تیماج قهوه ای، 4گ (108ر 111ر)، اندازه: 16×22سم [ف: 3 -274]
احوال السالكين / تاریخ/ عربی
ahwāl-us-sālikīn
احسائی، احمد بن زین الدین، 1166 - 1241 قمری
ahsā'ī, ahmad ebn-e zayn-od-dīn (1753 - 1826)
استخراج از کتابی که همراه شیخ محمد القطیفی بوده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 110/10
خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1208ق، کاغذ: آبی، جلد: تیماج سبز مقوایی نو، 8ص (122-129)، 17 سطر (9×14)، اندازه: 17×22سم [سنا- ف: 57]
احوال سر کار کامل پاشا / تاریخ / فارسی
ahval-e sarkār kām el pašā
سنگلاخ خراسانی، محمد علی، 1184 - 1294 قمری
sanglāx xorāsānī, mohammad'alī (1771 - 1877)
شامل شرح حالات چند نفر و مطالبی دیگر است در یازده قسمت: 1. احوال سرکار کامل پاشا، 2. احوال سر کار باقی بیک؛ 3. احوال سرکار میرزا جعفر خان؛ 4. احوال سرکار حسینقلی خان، 5. احوال جناب ملا زین العابدین؛ 6. احوال میرزا عبد الله ؛ 7، احوال میرزا رضا (میزان آغاسی)، 8. در شکایت از زحمت های سفر؛ 9. صورت قطعه ای است که در تعریف ایران نوشته است، 10. صورت احوال پیری و انکسار وجود؛ 11. این صورت رقم احجاری است که در حنفیه جامع جدبد مصر جهت فخر الوزراء محمد علی پاشا نوشته شد.
آغاز: احوال سرکار کامل پاشا است فركاه كال کامل پاشا کی کیهال كمالست. انجام: راقمه سنگلاخ ایرانی که بتحقیق دان خراسانی، حرره حقیر فقیر وفای افشار بتاريخ دوازدهم شهر ربيع الثانی سنه 1263 .
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه : 3126
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق و شکسته، کا: وفای افشار، تا: 12 ربیع الثاني 1263ق؛ این مجموعه در سه برگ نام كاتب و تاریخ تحریر را دارد. الف. در برگ آخر کتاب ص 45 که ذکر شد، ب. برگ 15 رویه اول: «حرره حقیر فقیر وفای سراپا تقصير في شهر ربيع الاول 1264ق»، ج. برگ 29 رویه اول: «حرره وفای افشار بتاريخ شهر ربيع الثاني 1263ق، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با ته چرمی، 48 گ، 8 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 1- 23]
ص: 297
«احوال سفر بخارا » سفرنامه بخارا
احوال سلاطین کرت = انتهای تاریخ ملوک کرت / تاریخ / فارسی
ahvāl-e salātīn-e keret = entehīye tārīx-e molūk-e keret
حافظ ابرو، عبدالله بن العلق الله، 763؟ - 834 قمری
hāfez abrū, 'abd-ol-lāh ebn-e lotf-ol-lāh (1362 - 1431)
در دیباچه پس از نام خود می گوید: «به دستور سلطنت شعاری خلد الله ملکه (بی نام او، که باید شاهرخ باشد)، از کتاب هایی که درباره ایشان نوشته شده و یا از ثقات شنیده و یا به رأي العين دیده، در این برگ ها ثبت کردم. بخش بندی نشده، با سربندهای «ذکر»: نسب مملوک کرت، قتل ملک سیف الدين غرجستان و موجبات آن، کشته شدن ملک نصیر الدین علی به دست فخر الدین کرت ...
[فهرستواره منزوی 688/1 ؛ مشار 948/1 «پنج رساله تاریخی، که پنجمین آن
«انتهای تاریخ ملوک کرت» است]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه - 4/ 440-عکسی
آغاز: حمدله عاقیت، صلات. اما بعد، چنین گوید مؤلف این تأليف عبد الله بن لطف الله بن عبد الرشید ... المدعو به حافظ ابرو؛ انجام: آنچه از اخبار و آثار ملوک کرت که بعضی به رأي العين مشاهده افتاده و بعضی از تقرير ناقلان معتمد ... شرح داده آمد، متوقع از خداوند فضل و افضال آنکه اگر بر زیادت و نقصان واقف کردند به رد و الحاق آن شرف اصلاح ارزانی دارند. بمنه و کرمه. اصل نسخه: ملک ش 4164 (ملك 222/7 ) در فهرست ملک ذیل این شماره این رساله معرفی نشده است و به جای آن «ظفر نامه تیموری»، از نظام الدین شامی و ذیل آن از حافظ ابرو معرفی شده است ؛ خط: نسخ پخته، کا: ابن ملا محمد مهدی، آقا بابا شهمیرزادی، تا: 1271ق (عكسي ف 2- 11]
« احوال سلطان محمود» محمود التواريخ
احوال السماوات و الارض / هیئت / عربی
ahwal-us-samāwāt-i wa-1-ard
مؤلف که نام خود را نیاورده به ظواهر اخبار و آیات استناد می کند و توجه به اقوال فلاسفه و کلامیان را مردود می شمارد و سخنانی از غزالی، فخر رازی، ابن رشد و خسرو شاهی در مذمت فلاسفه نقل می کند. وی از ملا علی قاری هروی و شرح او بر «الفقه الأكبر»، «المواهب اللدينة» قسطلانی، «کنز الاسرار» صنهاجي مغربی، کتابی به نام «رفع الملام عن الأئمة الأعلام » تأليف یکی از علماء شافعی، حاشیه شیخ زاده بر تفسیر بیضاوی، تفسیر کورانی، شیخ بر کوی (م 984)، «مفاتیح الحجج في ابطال مذهب المنجمين» از ابوالقاسم قشیری، «تهافت الفلاسفة » خواجه زاده نقل قول دارد.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 87/1 - طباطبائی
آغاز: بسمله الحمد لله الذي جعل العلماء رقباء ... و بعد فقد وقع الاختلاف بين العلماء قديما وحديثا في أحوال السماوات و الأرضین هم هما کریتان او مبسوطتان ذهب الى كل كثير ... و قد تتبعت ما كتبوا في كتبهم و رسائلهم و ها أنا ناقل من جهابذة الطرفین؛ انجام: و قل ان يفلح من اولع بصحبة كلام الفلاسفة و لقد خذل بعض الناس فتجد يشرف كلام الفلاسفة الملعونين و ... الكتب التي تعرضت لنقل كثير من حماقاتهم لما تمكن في نفسه ... حب الاغراب للناس من اصطلاحاتهم يوهم أن في تحتها علوما دقیقه و ليس في تحتها التخليط .. و يرى هذا .. ان المشتغلين بالفقه .... بلداء الطبع .. فما اجهل هذا المخذول و اعمى قلبه ... في هذا الزمان الصعب موارد الفتن بجوده کرمه خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10-11؛ در ترکیه نوشته شده و رقم کاتب ندارد، مجدول با قلم آب طلایی و سیاه و آبی کاغذ: ترکی، جلد: تیماج مشکی، با سجاف عطف و حواشی، 10گ (10-1 )، 19و 21 سطر، اندازه: 13×19 سم [ف: 22- 14]
احوال سنة العالم و الفصول / رمل / عربی
ahwāl-u sin at-il-'alam wa-1-fuşul
زناتی، محمد
zenātī, mohammad
رساله ای است در رمل در باب احوال سال دنیا و فصل های چهارگانه که از زناتی دانسته شده است.
شیراز؛ ملی، شماره نسخه: ف 248/16
آغاز: بسمله - قال الزناتي - اذا اردت ان تعلم احوال سته العالم و الفصول الأربعة من الأول إلى الاخر، انجام: و ان خرج هذا الشكل في الأول و هذا في التاسع دل على هلاك المسافر
بی کا، بی تا، 10گ، 23 سطر، اندازه: 10/5×16 سم [ف 1 -228]
احوال سيارات و اقمار آنها/ هیئت/ فارسی
ahvāl-e sayyārāt va aqmār-e ānhā
نجم الدوله، عبد الغفار بن علی محمد، 1259 - 1326 قمری
najm-od-dowie, 'abd-01-qaffār ebn-e 'alí mohammad (1843 - 1908)
عناوین آن عبارت است از: در شرح احوال زهره، احوال عطارد، مریخ، مشتری، زحل، اورانوس، نبطون، احوالات سيارات صغار.
آغاز: بسمله، این مختصری است در معرفت احوال سيارات و اقمار آنها، هر کسی داند که آفتاب و ماه را بظاهر حرکتی است
ص: 298
خاصه که با حرکت از برابر صور فلکی عبور می کند
انجام: و مفاخرتی در این خصوص بجهت منجمان بیجانیست.
[فهرستواره منزوی 2970/4 ]
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 115/ 6151
آغاز: برابر، انجام: و مفاخرتی در این خصوص بجهت منجمان بیجانیست (تمامیت این مختصر که اینجا استكتاب شده و مشتمل باحوال سیارات است از تالیفات .. میرزا عبد الغفار ... و تحریر این نسخه بتاريخ محرم 1283)
خط: نسخ، بی کا، تا: 1283ق، جدول به سرخی، 10ص (392 - 401) [ف : 9- 201]
احوال السيد الحميري و قصيدته / تراجم/ عربی
ahwāl-us sayyid-il himyarī wa qaşıdat-i-h
زندگانی مختصری از «سید اسمعيل حمیری» است که به دنبال آن قصیده معروف عينيه وی نیز آمده است.
کاشان: مدرسه سلطانی شماره نسخه : 266/2
آغاز: بسمله في نبذ من احوال السيد اسمعيل الحميري رحمه الله تعالی و شرح قصيدة من قصائدها المشهورة في مجمع البحرين في حمر قال والسيد اسمعيل بن محمد الحميري ثقة جلیل القدر عظیم المنزلة، انجام: الحمیری ماد حكم لم يزل *** ولو تقطع اصبع اصبع /و بعدها صلوا على المصطفى *** و صنوه حیدره الأصلع
کامل، خط: نستعلیق، بی کا، تا: 10 صفر 1290ق، جلد: تیماج سبز حاشیه قهوه ای، 6گ (39پ-44پ)، 13 سطر، اندازه: 13×21سم [ف مخ:]
احوال سید محمد مجاهد / تراجم / فارسی
ahval-e seyyed mohammad-e mojāhed
گیلانی، ابوالحسن بن حسين، ق 14 قمری
gīlānī. ab-ol-hasan-e-bn-e hoseyn (-20c)
تاریخ تأليف: شنبه از شعبان 1302ق
شرح حال سید محمد بن علی طباطبائی معروف به مجاهد را به طور مختصر نگاشته است.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه :3840/3
آغاز: بدانکه آقا سید محمد بن آقا سید علی سید سند و مقتدا و مستند و عالم ممجد و فقيه أمجد، انجام: در آنوقت قابل درک سخنان فاضلانه آن بحر بی پایان را نبود و لذا پسند او نشد
خط: نستعلیق و نسخ، كاتت = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 7گی (50پ - 56ر)، اندازه: 11×17/5سم [ف 10- 223]
« احوال شعرای متقدمین » تذکره شعرا
احوال شهر انقره / جغرافيا / فارسی
ahvāl-e šahr-e andere
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 6151/28
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف:9- 196]
احوال شیخ ابوصالح حمدون شیخ ملامتیه (ترجمه) / تراجم / فارسی
ahvāl-e šeyx abū-sāleh ham dūn šeyx-e malāmatīye (t.)
تهران؛ ملک: شماره نسخه :9/ 4057
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن کلبعلی منطبب خراسانی، بی تا [ف: 7- 183]
احوال شيخ جمال الدین افغانی (ترجمه) / تراجم / فارسی
ahvāl-e šeyx jam āl-ed-dīn-e af qānī (t.)
ترجمه حیدر غلام که به امر ظل السلطان از روزنامه روسی ترجمه شده است.
اصفهان؛ صارم الدوله (كتابخانه فرهنگ اصفهان) شماره نسخه: 995
آغاز: یکنفر شخص جمال الدین نام افغان ساکن مسکو از طایفه عرف تولد در کابل سته 1838؛ انجام: سوای پیشرفت کار آخر سلطان عبد الحميد چنانچه مجاب نمود دوستی آنها را من باب مسئله مصر که باو تقدیم کرده بودند
خط: شکسته نستعليق، كا: محمد علی میرزا، تا: ذیحجه 1304ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 34ص، 12 سطر (8×15)، اندازه: 15×21سم [ف: -114]
احوال الشيخ الرئيس / تراجم / عربی
ahwāl-u šiyx-ur ra'īs
شرح حال شیخ الرئیس را به طور مختصر آورده و مؤلفاتش را فقط به نام ذکر می کند و در آخر می گوید که ابن سینا در همدان مرده و در آنجا دفن شد و پس از آن جنازه اش را به اصفهان نقل کردند. مؤلف می گوید که از من خواسته شده که زندگی نامه ایشان را بنگارم. با «سرگذشت، سیره، مناقب»، شیخ از ابو عبید عبدالواحد جوزجانی مقابله شد، بسیار نزدیک به آن بود، ولی نه آن. در آنجا گوینده خود شیخ است و جوزجانی بازگو کننده، اما در اینجا گوینده ناشناسی است که از شیخ به افضل المتأخرین یاد می کند. این نسخه و نسخه دیگر می تواند تحریرهایی از کار جوزجانی باشد.
آغاز: بسمله، و بعد فقد سالوني اصدقای عن احوال الشيخ الرئيس حجة الحق افضل المتاخرين ابو علي الحسين بن عبد الله بن سينا
ص: 299
البخاری روح الله رمسه و قدس نفسه في مدة عمره فكتبت هذه الأوراق في من شرطه. كان ابوه رجلا من أهل بلخ من الكفاة و المعال و انتقل الى بخارا في ايام الامير الحميد ملك المشرق
انجام: قد أثرت نفسي رضاك وقطعت - علیک جنوني من جواهر ها سلكا. ثم مات روح الله رمسه و دفن بهمدان تحت السور من جانب القبلة و بعد ذلك نقل الى اصفهان و دفن في موضع خارج المدينة على باب کون گنبد و الله اعلم فرع ..
چاپ: با تحقیق محمود نظری، میراث بهارستان، دفتر اول، 1388، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، صص 389 - 399
1. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه: 359/1 - عکسی و 371/1 - عکسی و
437/1 -عکسی
آغاز و انجام: برابر
اصل نسخه: ایا صوفياء ش 4849؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: مقابله شده 697ق: 8 ص (4-11) [عکسی ف: 2- 10]
2. قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 101/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حیدر بن على بن اسماعيل بن عبدالعالی هاشمی کرکی، تا: سه شنبه 2 ذیقعده 1072ق، جلد. تیماج قهوه ای، 6گ (38پ -43ر)، 17 سطر، اندازه 12×19 سم [ف 1- 119]
3، تهران: مجلس، شماره نسخه: 1807/23
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1102ق، جلد: تیماج قهوه ای، 11ص (566- 576)، 14سطر، قطع: نیم خشتی ، اندازه: 11×20سم [ف: 9 -404]
احوال الشيخ الرئيس / تراجم / عربی
ahwāl-u šiyz-ur ra'īs
شرح حالی است از حسین بن عبد الله ابو علی سینا که مشتمل بر زندگی نامه وی، مسافرت هایش، تأليفاتش و تاریخ فوت و مدفن و قضایای تاریخی او می باشد. ظاهراً این رساله جز رساله های معرفی شده است.
1.تهران مجلس؛ شماره نسخه: 1255/9
آغاز: بعد بسمله. تاريح احوال المسيح ذکر ان ابي كان رجلا من اهل بلخ و انتقل الى بخارا في... ، انجام: دفن في القبة العلائية خارج المدينة بباب كون كنبد
خط: نستعلیق، کا: محمد بن نعمت طبسی، تا: 1091ق، کاغذ: سفید، جلد: تیماج حنایی ضربی و مقوایی، 10ص (23-32)، 25 سطر [سنا ف: 4- 188]
2. قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 1020/1
آغاز: ذكر ان ابي كان رجلاً من أهل بلخ و انتقل منه إلى بخاری في ايام الامير نوح بن منصور السامانی نور الله صريحه و اشتغل بالتصرف
نسخه اصل : کتابخانه احمد ثالت - ترکیه 3036؛ خط: نسخ ریحان، بی کا، بی تا: مجدول، در ابتدای رسالات بسمله درون کتیبه ای مکتوب است: 28ص (1-28) [ عکسی ف: 3- 275]
احوال شیخ شهاب الدین سهروردی شیخ اشراق / عرفان و تصوف، تراجم/ فارسی
ahvāl-e šeyx šahāb-ed-dīn-e sohrevardī šeyz-e ešrāq
تهران؛ ملک شماره نسخه : 4057/95
از تاریخ الحکماء ؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، تا: قرن 13، 2گ (142ر - 143ر) [ف: 7 -191]
«احوال شيخ عبد القادر جیلانی » سیرت عبد القادر
احوال شیخ علی بن سهل اصفهانی صوفی/ عرفان و تصوف، تراجم / فارسی
ahvāl -e šeyx 'alī ebn-e sahl-e esfahānī-ye sufi
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 4057/74
از کشکول؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، تا: قرن 13، 1گ (104) [ف: 7- 189]
احوال شيدوس بن أنوش / عرفان و تصوف، تراجم / فارسی
ahvāl -e šeydūs ebn-e anūš
تهران؛ ملک شماره نسخه: 4057/10
خط: شکسته نستعلیق، كا: محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، تا: قرن 13؛ 1ص (191ر) [ف: 7- 192]
احوال الصحابة / رجال / عربی
ahwāl-uş-şahaba
حر عاملی، محمد بن حسن، 1033 - 1104 قمری
horr-e 'āmelī, mohammad ebn-e hasan (1624 - 1693)
1. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 586/2
خط: نسخ، كاتب =مؤلف، تا: 1063ق؛ در آن آمده: «مالكها كاتبها محمد بن الحسن الحرو کتب محمد بن الحسن الحر سنة ثلاث و ستين و الف»؛ جلد: تیماج مشکی، قطع: جيبي [نشريه: 2 -123)
2. قم: مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 247/5
خط: نسخ، كا: حسن نوری همدانی، تا: 1378ق، به دستور آية الله بروجردی؛ جلد. تیماج قهوه ای سیر، 18 گ (89پ-106ر)، اندازه: 18×22سم [ف: 1- 148]
ص: 300
«احوال صناعة النجوم » مجمل الأصول في أحكام النجوم
«احوال صنوف الناس عند رجوعهم الى دار البقاء » المعاد
احوال صنوف الناس عند رجوعهم الى دار البقاء / فلسفه / عربی
ahwāl-u Sunūf-in nās 'ind-a rujū'-i-him ila dār-il baqa'
مشهد: رضوی شماره نسخه: 223499
آغاز: بسمله الحمدلله المتوحد في ذاته، انجام: بلاد الغرور تمت الرساله
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، اندازه : 19×40سم (رایانه)
احوال الطالبين و السالكين / عرفان و تصوف / عربی
ahwāl-ut-tālibīn wa-s-sālikān
برگ نخست کتابی است در احوال طالبان و سالکان، شامل «مقدمه» و4 «فصل» و «خاتمه» : مقدمه: فلابد أن يعلم أن طلب العلوم الكمالية واجب على كل من ارتكز في فلك الكون ...
(بیش از این، اطلاعی درباره این کتاب و مؤلف آن در منابع موجود یافت نگرديد).
قم مرعشی: شماره نسخه :5/ 13751
آغاز: الحمد لله الذي جعلنا من المحققين في فنون الطريقة و الحقيقة بعد أن جعلنا كاملاً في فنون الشريعة .. فهذه بیانات و تحقيقات في بيان احوال الطالبین و السالكين، انجام: و امره بالتطهير و التنظيف و الأدعية و الآداب و يكول متوجهاً اليه في جميع أحواله
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ دو بیت شعر فارسی از ابن سینا و نامه کوتاه سلیمان پادشاه به شریف مکه و پاسخ وی در پایان نسخه آماده است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مشمع سبز، 2 گ (11 - 12)، 12 سطر (6×9)، اندازه 13 ×23سم [ف 34 -742]
احوال طيور = احوال پرندگان /حیوان شناسی / فارسی
ahvāl-e toyūr= ahvāl-e paran degān
کتابی درباره پرندگان دارای چند «مجلس»: 1. کیفیت خلقت طيور و اختلاف طيران آنها و خلقت جوارح از طیور و اقسام آنها، مرغ های شکاری و انواع آنها و چند حکایت از باز و جغد وختم به روز عاشورا، 2. الخفاش و غرایب خلقته ؛ 3. خلقت بط وصفات آن و استشهاد جناب امیر المومنین (علیه السّلام) روز شورا به حکایت طير مشوی 4. صفات طاوس و احوال آن؛ 5. احوال خروس و صفات خمسه حسنه و ذمیمه آن، 6. بقیه احوال و صفات خروس و ذكر احوال مرغ و آنچه متعلق به تخم مرغ است،7. البيضة و الدجاجة، اختلاف حضانت مرغ ها تخم ها را اختلاف مرغ ها در تخم کردن، 8. احوال غراب وصفات آن.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 8123/4
آغاز: المجلس الأول. در کیفیت خلقه طيور و اختلاف طيران آنها ... و ختم بروز عاشورا. مثنوی: باز گو ای باز بر افروخته *** با شه و با ساعدش آموخته / بازگو ای باز عنقا گیر شاه *** ای سپاه اشکن بخود، نی با سپاه؛ انجام: فاطمه خبر شهادت پدر را بمردم داد قالوا جائتنا بسحر آل عبدالمطلب، تا بعد از چند روز خبر رسید از کوفه و نامه این زیاد را آوردند در مسجد خواندند همه مردم از شهادت حضرت خبر شدند.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کتابت شده با مسطر برجسته؛ کاغذ : فرنگی، جلد: مقوایی با روکش تیماج يشمی مجدول گرهی ضربی با ترنج، سرترنج و لچک های ضربی معمولی گل و بوته دار، 164ص (417-580)، 15 سطر، اندازه:
16×20/2سم [ف: 1/ 27- 235]
احوال عابد وزو (ترجمه) / داستان / فارسی
ahvāl -e 'ābed-e vezū (t.)
ترجمه احوال عابد و زاهدی است که در سال 1647 میلادی در دامنه کوه وزو در چند میلی شهر ناپل در کشور ایتالیا در کلبه محقری در نهایت قناعت به عبادت و ریاضت روزگار می گذراند و مورد احترام و توجه شدید مردم آن سامان بود. داستانی اخلاقی و خیالی است به دستور آقای نیرالملک وزیر علوم و معارف وقت در سال 1320ق ترجمه و کتابت شده است که نام هیچکدام ذکر نشده است، به علاوه آن که نام مؤلف این داستان مشخص نیست و مطالب آن ضمن سی و دو فصل مشروح و مندرج است.
تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 1986
آغاز: بسمه العظيم العليم - فصل اول - عابد کوه وزو - دو مادر - دو گهواره - و دایه ناگهانی.
در سال 1647 مسیحی در دامنه کوه وزرو واقع در شبه جزیره ايطاليا در چند میلی شهر ناپل در نزدیکی قریه بر سیننا در وسط تخته سنگهای آتش فشانی که بواسطه مواد ذوب شده و احجار مكلسه آتش فشانی تشکیل و ترکیب یافته بود کلبه محقرى از گل و لای ساخته شده بود که سقف آنرا از ساقه های خشک گندم پوشانده بودند و آنجا مسکن یک عابد راهب پیر مقدس بود که نامش در آن سامان بعابد کوه و زو مشهور و معروف گشته بود، انجام: ارلكن از جانب مونه و کيل شاهه بحضور لوئی چهاردهم آمدند و پس از گفتگوهای زیاد ارلكن مدعی را جواب کرد و امتیاز نامه باسم موند اختتام یافت و از آن روز ببعد ارلكن و پیروط ما پس از اینهمه صدمات که برایشان رخ داده بود جزو اعضاء تئاتر شدند و یک تئاتری بر عده تئاترهای پیش افزوده شده
ص: 301
و مسیومونه تئاتر خود را بجمعه بازار مسمی ساخت. برحسب امر و فرمایش جناب مستطاب اجل اكرم افخم آقای نیرالملک وزیر علوم و معارف زادالله فضل و شرفا تحریر شد سنه 1320.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ ضمناً دوازده مجلس نقاشی آب و رنگ به طرح فرنگی به مناسبت داستان ها در دوازده قطعه مقوای بخور رنگ الصاق شده و در مقابل فصول مربوطه قرار گرفته است، تعداد هشت صفحه این کتاب مقراض شده که آثار باقی مانده آن مشهود است، مجدول کمنددار اکلیلی بند مشکی است.
در پیشانی صفحه اول یک سر لوح منقش و اکلیلی طرح است؛ کاغذ: فرنگی بخور رنگ، جلد: مقوای روکش مخمل سرمه ای، 154ص، 16 سطر، قطع وزیری، اندازه: 21×30سم [ف: 7- 276]
احوال عارفان / تراجم / فارسی
ahvāl-e 'ārefān
در شرح حال تفصیلی بعضی از عارفان: سید نورالدین نعمة الله ولی، شیخ ابراهیم درویشی، شیخ اسماعیل کیال.
تهران: مجلس: شماره نسخه : 14689/4
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: یک شنبه 3 جمادی الثانی 1310ق، جا: دارالسلطنه قزوین؛ کاغذ: خط دار با بی خط متفاوت، جلد: تیماج قهوه ای روشن ضربی، 18گ (79ر -96ر)، 15 سطر، اندازه: 13/5 × 20/7سم [ف: 41- 160]
احوال العباد / کلام و اعتقادات / عربی
ahwāl-ul 'ibad
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 6/ 1271
آغاز:... و لكن في حكم على المخالفة لابد من الامرین فای ما كان فالحق منقاد اليه بای جهة كان فهما الاخذ او العفو فايما كان الحكم صحيحاً بالنظر إلى الطرفين، انجام: نصر من الله و فتح قریب فبعد هذا لابد من الوصلة اليه فما يعرف هذا الا بالاتيان في المثال و الصورة.
اللوازم اقتضاء حال العباد من الرب الواجب من الانقياد الى امال العباد؛ خط: نسخ، بی کا: تا: قرن 12 کاغذ: سفید، جلد: مقوایی عطف و دور تیماج قهوه ای، 12ص (272-283)، 15 سطر [سنا - 2- 202]
أحوال عدة من أصحاب الأئمة (علیه السّلام) / رجال / عربی
ahwāl-u 'idda-tin min 'ashab-il-'a'imma)
شفتی بید آبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175؟ - 1260 قمری
šaftī bīd-ābādī: mohammad bāqer ebn-e mohammad taql (1762 - 1844)
در بیان احوال أبان بن عثمان، ابراهيم بن هاشم، عبد الحميد بن سالم و پسرش محمد، محمد بن عيسى اليقطینی، و ارشاد الخبير في أحوال أبی بصیر.
قم؛ فاضل قائینی، شماره نسخه: 136
کا: محسن بن عبدالكريم تنکابنی، تا: 1338ق [تراثنا: س 13 ش 2و3 - 329]
أحوال العلماء من أقارب المؤلف / تراجم / عربی
ahwāl-ul-'ulama' min aqārib-il-mu'allif
خاتون آبادی، محمد حسين بن صالح، - 1151 قمری
xātūn-ābādī, mohammad hoseyn ebn-e sāleh (- 1739)
دارای سه «فصل» در احوال خویشان پدری و مادری و سببی نگارنده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5501/7
بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، اندازه: 15×22سم [ف: 16- 404]
احوال العلماء (منظومة في ) /شعر، رجال / عربی
ahwāl-ul 'ulama' (manļūmat-un fî)
طواری یزدی، عباس بن محمد، ق15 قمری
tavārī yazdı. 'abbās-e bn-e mohammad (-21c)
1. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 4224
جلد اول؛ کاتب = مؤلف، تا: 1404ق [ نشریه: 13 - 377]
2، یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه :4225
جلد دوم: كاتب = مؤلف، تا: 1404ق (نشريه: 13- 377]
« احوال علماء و امراء » زبدة السالكين و تنبيه السلاطين
«احوال عمان » جغرافیای مسقط و عمان
احوال العناصر و كائنات الجو/ هیئت/ فارسی
alvāl-ol-'anāsor va kā en āt-ol-javv
عبدالله بن اصیل
'abd-ol-lah ebn-e asil
این کتاب دارای یک «مقدمه» و دو «مقاله» به نام شاه عبدالله تأليف شده است.
آغاز: تعالی جناب ذاته عن أن يدركه العصم و الخيال
انجام: الا الله يفعل ما يشاء و یحكم ما يريده هذه آخر الرسالة الموعودة ... [فهرستواره منزوی 2775/4 ]
خوانسار: فامل: شماره نسخه: 125/2
ص: 302
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: قرن 10؛ برگ اول دارای سر لوح زیبا، تملك: «ذوالفقار بن حاج علی سلطان»؛ جلد: تیماج مشکی ضربی ترنج و سرترنج دار عطف تیماج مشکی، اندازه: 12×18سم [ف: 1- 91]
« احوال غالب و مغلوب » غالب و مغلوب (ترجمه)
احوال الفارابی / تراجم / عربی
ahval-ul fārāby
ابن ابی اصیبعه، احمد بن قاسم، 600؟ - 668 قمری
ebn-e abī-osaybe', ahmad ebn-e qāsem (1204 - 1270)
شرح حال فارابی برگرفته از کتاب «عيون الأنباء في طبقات الأطباء»، اثر ابن ابی اصیبعه است که با اندکی تلخیص از کتاب یاد شده استخراج و در این رساله آمده است.
آغاز: في كتاب تاريخ الأطباء: أبونصر الفارابي هو محمد بن محمد بن أوزلغ بن طرخان من مدينة فاراب و هي مدينة من مدائن الترك في أرض خراسان و كان أبوه قائد الجيش وهو فارسی
انجام: مقالة في وجود صناعة الكيمياء و الرد على مبطلها كلام ... على مسائل سأله عن معنی ذات و معنی جوهر و معنی طبيعة، کتاب النواميس لأفلاطن، كتاب شرائط الیقين، رسالة في مهية النفس.
1. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 286/81
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شاہ مراد بن نقاء على فراهانی ورامینی، تا: 1072ق، کاغذ: شرقی نخودی، جلد: دورو تیماج، برون مشکی، درون زرشکی، 1گ (363ر)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5 سم [میراث شهاب: 42- 153]
2. تهران: نوربخش: شماره نسخه: 113/10
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 2 ص
(55-56)، 19 سطر، اندازه: 20x13سم [ف: 1- 139]
احوال الفارابی / تراجم/ عربي
ahvāl-ul fārābi
این خلکان، احمد بن محمد، 608 – 681 قمری
ebn-e xallekān, ahmad ebn-e mohammad (1212 - 1283)
این رساله، در واقع شرح حال فارایی می باشد، که به صورت کامل از «وفيات الأعيان و أنباء أبناء الزمان»، ابن خلکان نقل گردیده است.
1. قم؛ مرعشی شماره نسخه : 286/88
آغاز: في تاريخ ابن خلکان: أبونصر محمد بن محمد بن طرخان بن أوزلغ الفارابي التركي الحكيم المشهور، صاحب التصانيف في المنطق و الموسيقى و غيرهما من العلوم و هو أكبر فلاسفة المسلمین، انجام: ولم يزل على ذلك أن توفي سنة تسع و ثلثين و ثلثمائة بدمشق وصلى عليه سيف الدولة في أربعة من خواصه و قد ناهز ثمانين سنة و دفن بظاهر دمشق [خارج باب الصغير)
خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقد علی فراهانی ورامینی، تا: 1072ق [میراث شهاب 42- 156]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14473/31
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج، قهوه ای، ضربی، مجدول، 1ص (145پ)، 29 سطر، اندازه: 18/5 × 15/5سم [ف: 48 -625]
احوال فارس و فارسیان / تاریخ ایران / فارسی
ahval-e fars va farsiyān
فرهاد میرزا قاجار، 1233 - 1305 قمری
farhad mīrzā qājār (1818 - 1888)
همدان؛ اعتماد الدوله؛ شماره نسخه: 101
کا: علی رضا حسینی، تا: 1294ق [نشریه: 5 -341]
احوال فردوسی / تراجم / فارسی
ahvāl-e ferdowsi
رساله ای کوتاه در شرح احوال فردوسی صاحب «شاهنامه» که با استفاده از کتاب های کهن و متون پیشین نگاشته شده است.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه - 2135/6
آغاز: در بیان احوال خیر مآل سحبان العجم استاد ابوالقاسم الشهير بفردوسی الطوسی نور الله مرقده. یگانه فارس میدان فرس فردوسی *** که در محاربه غریده همچو شیر عرین؛ انجام: هزاران درود و هزاران سلام *** ز ما بر محمد عليه السلام / ابر آل پاکش هزار آفرین *** که هم طيبين اند و هم طاهرین. الحمد لله على اتمامه واشكره على اختنامه
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مصحح، 23گ، 17 سطر، اندازه: 14×22سم [ف مخ: 1- 73]
احوال فضل بن ربيع / تاربخ / فارسی
ahvāl-e fazl-e-bn-e rabi
سرگذشت فضل بن ربیع است پس از سقوط برمکیان تا پایان کار محمد امین و غلبه مأمون بر او .
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 901/6 -طباطبائی
ص: 303
آغاز: من الغرائب ذکر احوال فضل بن ربیع ... بعد از زوال ...... بر امکه طالع فضل ... به اوج شرف رسید؛ انجام: در دار السلام بغداد مانند سائر عباد روزگار گذانيد تا آن زمان که اجل موعود در رسید. ذلک فضل الله يؤتيه من يشاء.
خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: اصفهانی، جلد: تيماجی قهوه ای با ترنج و نیم ترنج طلایی و با نقاشی گل و بوته، 3ص( 25-27)، قطع: وزيري، اندازه: 25x15/5سم [ف: 23- 201]
احوال فضل بن يحيی برمکی / تاریخ / فارسی
ahvāl-e fazl ebn-e yahyā barm akī
سرگذشت برمکیان است با بنی عباس.
تهران: مجلس: شماره نسخه :5/ 90- طباطبائی
آغاز: ذكر احوال فضل بن يحيی برمکی، به علو همت موصوف و موسی بن یحیی در شجاعت گوی مسابقت از امثال و اقران در ربوده و از اول ایام خلافت رشید تا شهور سنه 178 ... رتق و فتق و حل و عقد ... متعلق به رأی صائب يحيی و اولاد امجادش بوده؛ انجام: از گردش این زمانه پر شتلم نامت نشود ز دفتر هستی گم
خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و نیم ترنج طلائی و با نقاشی گل و بوته، 8ص (18-25)، قطع وزیری، اندازه : 25x15/5 سم [ف 23 -201)
احوال قراء (رساله در) / رجال / فارسی
ahvāl-e qorrā' (r. dar)
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 39180
آغاز: بسمله، حمدله قال الامام الشاطبی رحمة الله عليه لايقرء احد قصیدتی الا ينفعه الله عز وجل: انجام: و قراءت این به دو واسطه بامام ابوعمرو وافی صاحب تيسير می رسد رحمة الله عليه و على جميع الأئمه اجمعین بعون الله ... سبحانه .. الغفور الودود
خط: نستعلیق جلی ممتاز، بی کا، بی تا، ضمیمه نسخه ش 29178 نیز ذیلا سه برگ در تجوید ضمیمه دارد؛ کاغذ، نخودی، جلد: مقوا با عطف پارچه، 18 سطر (8×15)، قطع ربعی، اندازه: 13×20/8سم [رایانه ]
« احوال قراباغیان و ولایت قراباغ » قراباغ نامه
احوال قضايا / منطق / عربی
ahvāl-e qazāyā
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 1061
آغاز: باسمک اللهم يا ذالمجد و العلى منک المبدأ و اليك المنتهي؛ انجام: و مع كذب صدق و الالصدق بعض «ج» الذي هولا «ب» بالفعل و هو مفهوم الاصل هذا ما ذكر في شرح.
خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 10؛ بدخط بدون اعراب و اعجام؛ واقف: ابن خاتون، تاریخ وقف: 1067؛ کاغد: نخودی آهار مهره، جلد: پارچه ای زرد اخری، 7گ، 23 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 1- 317]
احوال قطب الدین محمد شیرازی تبریزی / تراجم /فارسی
ahvāl -e qotb-od-dīn mohammad-e šīrāzī-ye tabrīzī
میرزا بابا شیرازی، ابوالقاسم بن عبد النبي، 1212؟ - 1286 قمری
mīrzā bābā šīrāzī, ab-ol-qāsem ebn-e ‘abd-on-nabī (1798 - 1870)
تألیف میرزا ابوالقاسم حسینی ذهبی شیرازی متخلص به راز و معروف به میرزا بابا که نواده صاحب عنوان و قطب سلسله ذهبيه بوده و از اعاظم این طایفه است.
آغاز: الحمدلله و السلام على عباده الذين اصطفی محمد المصطفی
انجام: تو او نشوی ولی اگر جهد کنی جایی برسی کز تو توی برخیزد.
چاپ: به اهتمام واقف آن شمس الدین پرویزی
[فهرستواره منزوی 3/ 1990]
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه :9278
آغاز: الحمد لله و السلام على عباده الذين اصطفی محمد المصطفی، انجام: تو او نشوی ولی اگر جهاد کنی *** جایی برسی کر تو توی برخیزد.
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 23 شعبان 1309ق؛ واقف شمس الدين پرویزی، تاریخ وقف: آبان 1342؛ کاغذ: آبی فرنگی، جلد: مقوایی، 44گ، 14 سطر (15x7/5 )، اندازه: 11/8 ×19/2 سم [ف: 7- 88]
احوال القلب /طب / عربی
ahwāl-ul-qalb
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 15232/48
خط: نستعلیق ؛بی کا، تا:1035ق؛ 2گ( 226-227ر )المختصر ف: 35]
احوال قلب و کیفیت انطباع علوم در آن فلسفه / فارسی
ahvāl-e qalb va keyfiyat-e enteba -e 'olām dar ān
؟ طالب اسیری
tāleb-e asīrī
ص: 304
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 4/ 1526
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: پسته ای، جلد: میشن آلبالویی
سیر، 3گ (15ر-16 پ)، اندازه: 15×21سم [ف: 5- 284]
أحوال قوام الدین الحسینی القزوینی / تراجم / عربی
'ahwāl-u qawām-id-dīn al-husaynī al-qazwīnī
قافله باشی، محمد حسين بن محمد باقر، ق 13 قمری
qāfele-bāší, mohammad hoseynebn-e mohammad baqer ( - 19c)
رساله ای است بسیار مختصر در احوال و شرح حال ناظم دو رساله قبلی در مجموعه ای که نسخه حاضر در آن قرار دارد (یعنی قوام الدين محمد بن محمد مهدی حسینی سیفی حلی قزوینی). نگارنده آن به احتمال زیاد همان کاتب رساله های قبل یعنی «سید محمد حسین حسینی قافله باشی» است
قم مرعشی؛ شماره نسخه : 12026/3
آغاز: و به أستعين بسم الله تعالى في بيان بعض أحوالات الناظم التي وجدت في نسخة المنقول عنها بخط السيد السند؛ انجام: تم ما وجدت في نسخة الأصل من بيان ما سمعت من أحوال الناظم.
خط: شکسته نستعلیق تحریری و نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1270ق، جا: قزوین؛ کاغذ: فرنگی نازک، 1گ (55)، 30 سطر، اندازه : 5×11سم [ف: 30 -381]
أحوال قیامت / کلام و اعتقادات / عربی
ahvāl-e qīyāmat
رساله ای مختصر در احوال روز قیامت و چگونگی حشر مردم و صور اسرافیل و ... است که بر اساس احادیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در این موضوع نگارش یافته است. باید افزود که از ابوالسعود محمد بن محمد عمادی اسکلیپی (د. 982ه) نیز اثری در سرچشمه ها با عنوان احوال قیامت یاد شده است، ليكن به نظر می رسد که آن اثر به زبان ترکی بوده باشد که به هر تقدیر نیاز به بررسی بیشتری دارد.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 497/1 کر
آغاز: بسملة، وروي عن رسول الله صلى الله عليه و سلم أنه صلى الفجر و أسند ظهره إلى المحراب فقال يا أيها الناس کیف تنغمون بنعم الدنيا و صاحب الصور قد القم فمه و حاننی ظهره و شخص بصره متى أمر أن ينفخ في الصور؛ قال يا رسول الله بفدیک بابائنا و أمهاتنا ما الصور؟، انجام: فإن الدنيا التي ترکتم و اشتعلتم بذکر الآخرة ... اللهم ارزقنا الجنة و ... و صلی الله على سيدنا محمد و آله أجمعين الحمد لله رب العالمین، تمت.
خط : نسخ، بی کا، تا: قرن 13: رقم کاتب: تمت ... او قیانوك فصیح اولسون لسانل[ی] یازانونك روحنه سبع المثانی»، بر پشت جلد برگی از نسخه ای در ادبیات عرب، گویا فوائد الضيائيه جامی چسبیده است، نام کتاب در آغاز نسخه، «احوال قیامت» ثبت گردیده است، مهر «کتبخانه داماد شیح شیروانی»، (گرد بزرگ) که بایستی یکی از کتابخانه های نسبتاً قدیمی عثمانی (ترکیه) بوده باشد؛ واقف: حاجی محمد افندی یورک زاده، کاغذ: فرنگی سفید نازک، جلد: تیماج قهوه ای، 11گ (1پ-11پ)، 13 سطر (8×16/5)، قطع: خشتی، اندازه: 14/5×20سم [ف: 40/2 - 304]
احوال کائنات جو/ طبیعیات / فارسی
ahvāl-e kā'enāt-e javv
نظام الدین گیلانی، احمد بن محمد، - 1059 قمری
nezām -od-dīn-e gīlānī, ahmad ebn-e mohammad ( -1649
چند «فصل» کوتاه در حوادث آسمان چون رعد و برق و صاعقه و ورزش باد و ایجاد قوس و قزح، بیشتر آن گرفته شده از گفته های بوعلی سینا و کتاب های معتبر بزرگان حکما و بعضی از مشاهدات مؤلف.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 981/11
آغاز: الحمدلله الذي جعل الأبخرة و الأدخنة اصول کائنات الجو ... و بعد، بدانکه شیخ ابو علی سینا در کناب طبیعیات شفا؛ انجام: و حکما آنچنان گفته اند یا واجب الوجود، تودانی و بو على.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف؛ جلد: دو رو تیماج قرمز عطف تیماج قهوه ای، 12گ (81پ-92پ)، 14 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 3- 205]
احوال کشمیر / تاریخ هند / فارسی
ahvāl-e kešmīr
کشمیری، ملاتوفيق
kešmītī, molla-tofiq
تهران دانشگاه شماره نسخه: 2/ 3866-ف
نسخه اصل: دیوان هند، ش 3614 (3035 اته)؛ بی کا، بی تا [ فیلم ها - ف: 2 -273]
احوال کلینی و ابن بابویه (ترجمه) / تراجم / فارسی
ahvāl-e koleynī va ebn-e babavay (t.)
ضیا گلپایگانی، محمد رضا، ق 14 قمری
zīyā golpāygānī, mohammad rezā (-20c)
از همان گلپایگانی کاتب نسخه حاضر است و در آن از اصول اربعمائه هم یاد کرده ولی رساله را کامل کرده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 2/ 1986
ص: 305
کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد: مقوا، 4گ (210پ-213ر)، 21 سطر (8×13)، اندازه:13×19/5سم [ف:8- 594]
احوال گوسفند = احوال بهایم / حيوان شناسی/ فارسی
ahvāl-e gūsfand = ahvāl -e bahāyem
کتابی است در احوال گوسفند در بیست و یک «مجلس»، که عناوین مجلس های هشتم به بعد چنین است: 8. خلقت گوسفند و خواص آن و انواع آن، 9. در این که میش بهتر است از بز به چندین وجه، 10 تا 12. [بدون عنوان، ولی ادامه مطالب مربوط به گوسفند است]؛ 13، مرافعه صاحب غنم وحرث و حکم سلیمان و عدم جواز اجتهاد پیغمبران؛ 14. ذكر شبانی پیغمبران و احوال بعضی از راعيان و ذکر موسی و شبان و گریز به کربلا؛ 15. [بدون عنوان، ولی ادامه مطالب مجلس قبلی است]؛ 16 .شبانی انبیا و شبانی موسی (علیه السّلام) و حکایت نمودن حضرت موسی به شبان واقعه کربلا را كما کیف، 17. [ بدون عنوان، ولی مطالب مرتبط با گوسفند]، 18. ذکر چند معجزه از پیغمبر که بروز و ظهور آن در گوسفند بوده است؛ 19. حرمت میته و ذكر آنچه حلال است و پاکست از میته ؛ 20. وسعت لغت عرب و كثرت اسامی گوسفند و علت تسمية علم جفر و بعضی از آن چیزهایی که جناب امیر المومنین (علیه السّلام) خبر داده از روی علم جفر مثل خروج صاحب زنج و خروج ابو مسلم بر بنی امیه و غلبه چنگیز بان و لشکر مغول بر بنی عباس؛ 21، منافع پوست حیوانات و احکام جلود و ابتياعه و استعمالها و پوست سر حیوان که عزت یافت. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8123/2
آغاز: المجلس الثامن در حلفت گوسفند و خواص آن و انواع آن و سایر احوالات آن ... (آیه ای از سوره انعام) یعنی خلق کردیم برای انتفاع شما حیواناتی را که ... (ترجمه آیه). در احوال شتر و گاو چند مجلس نوشته شد. این مجلس در خصوص گوسفند گفتگو می کنیم. انواع و اقسام و خواص آن را بیان می کنیم. با اینکه پروردگار عالم جل شانه چهار چیز با برکت در روز زمین خلق کرده است؛ انجام: آن لعین را گرفتند و بخواری از مجلس بردند. الا لعنة الله على القوم الظالمين و سيعلم الذين ظلموا أي منقلب ينقلبون.
از مجلس هشتم تا به انتهای کتاب ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کتابت شده با مسطر برجسته؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش تیماج يشمی مجدول گرهی ضربی با ترنج، سر ترنج و لچک های ضربی معمولی گل و بوته دار، 192ص( 148- 339)، 15 سطر، اندازه: 16×20/2 سم [ف: 27/1 - 234]
احوال لسان الملك / تراجم / فارسی
ahvāl-e lesān-ol molk
ملک المورخین، هداية الله بن محمد تقی، - 1322 قمری
malek-ol-movarrezīn, hedāyat-o1-lāh ebn-e mohammad taql ( - 1904)
این رساله را فرزند لسان الملک پس از مرگ پدر در بزرگداشت او نگاشته است نثر آن حاوی ترکیبات و لغات مهجور و غریبه است که نویسنده در آن از صنایع لفظی چیزی فروگذار ننموده.
آغاز: بسمله، و بعد چنین مینگارد بنده در گاه فروزنده مهر و ماه و چاکر پیشگاه زیبنده دیهیم و گاه
انجام: از رحمت واسعه حضرت واهب العطایا مسئلت نمودم و از قدرت کامله خداوند یکتا استعانت کردم.
[فهرستواره منزوی 3/ 1990]
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 616
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق و مسح، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول به قرمز؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج سبز دور طلائی، 54 گ، 8 سطر (7×14)، اندازه: 14×21سم [ف: 2 -126]
احوال ما بعد الموت / كلام و اعتقادات / فارسی
ahvāl-e mā ba'd-al-mowt
رساله ای در چند مطلب: اول في ذكر احوال مرگ و برزخ تا روز قیامت ... و سوم در احوال روز قیامت و چهارم در صفت نار.
مشهد، شیخ علی حیدر ؛ شماره نسخه: 2/ 622
آغاز: روز قیامت که ایشان صلوات الله عليهم نگاه دارند و تربیت کنند در روز قیامت، انجام: و آرزو کنند که کاش مسلمان و شیعه بودیم تا مثل ایشان نجات می یافتيم
خط: نسخ، کا: براتعلی بن محمد تقی، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: چرم مشکی، 10گ (85ر-94پ)، 21 سطر، اندازه : 15×21سم [مؤید: 2- 131]
احوال مادام لاوالت فرانسوی / تراجم / فارسی
ahvāl-e mādām lāvālt-e farānsavī
عارف منشی، محمد، ق 14 قمری
‘āref-e monší, mohammad (-20c)
1. اصفهان؛ صارم الدوله (كتابخانه فرهنگ اصفهان): شماره نسخه:8/ 951
خط :نستعلیق، کا: محمد قلی نوری، تا: 18 محرم 1302ق، جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی، 13 سطر [ف: 81]
ص: 306
2. اصفهان صارم الدوله (كتابخانه فرهنگی اصفهان)، شماره نسخه: 8/ 950
آغاز: یکی از مشاهیر هزاران زنان جهان که ترجمه احوال آنها صحیفه آرای تواریخ ملل است (مادام لاوالت) است؛ انجام: اما (کنت دی لاوالت) دربان را از پنجه فقر و فاقه رهانید و (ناپلئون) سوم نیز بآن سه نفر دیگر آنچه شایسته پادشاهی و بنده نوازی بوده بجا آورد
مترجم محمد عارف منشی ؛ خط :نستعلیق، بی کا، تا: 1309ق؛ جلد: مقوایی با روکش تیماج عنابی ضربی دارای ترنج و سرترنج دارای جداول ریسه ای، درون کاغذ الوان [ف: 79]
احوال محمد بن اسماعیل / رجال / عربی
ahval-e mohammad-e-bn-e esma'il
شفتی بید آبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175؟ - 1260 قمری
šaftī bīd-abādī, mohammad baqer ebn-e mohammad naqi (1762 - 1844)
درباره محمد بن اسماعیل که از مشایخ روایت محمد بن يعقوب کلینی و ناقل حدیث از فضل بن شادان بوده و با چند تن از رجال حديث که بدین نام برده اند قابل تطبيق است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 2813/12
آغاز: الحمد لله الذي انشا السموات و الارضین و جعلهما و ما فيها مسالك الاهتداء المسترشدین، انجام: و كفاك في الباب اطباقهم في الحكم بصحة حديثه كما عرفت ما فضل فالحمد لله العزيز الغفار و صلوته على صلوته على سيدنا محمد و آله المختار و عترته و آله ماجد الاطهار.
خط: نسح ریز متوسط، کا: محمد اسماعیل تهرانی، تا: 1250ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی، 12ص (219-230)، 22 سطر، قطع: وزیری، اندازه:15/5×21سم [ف: 10- 107]
احوال محمد کریم خان کرمانی = رد محمد کریم خان کرمانی = مناظره دانشمندان با کریمخان کرمانی/ کلام و اعتقادات / فارسی
ahval-e mohammad karīm xān-e kermāni = radd-e mohammad karīm xān-e kermāni
اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234؟ - 1298 قمری
e‘tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-‘alī (1819-1881)
تاريخ تأليف: 1275ق
رساله مفصلی است که در آن مناظراتی را که علما با کریم خان در سفر وی در سال 1275 به تهران با وی در مجالس متعدد داشته و عقاید وی را نقد نموده اند و او از پاسخ عاجز شده در آن جمع آوری شده است. افرادی که در مجالس با وی مناظره داشتند عبارتند از: اعتضاد السلطنه، محمد ولی میرزا، ملا نظر على شاگرد آقا علی مدرس در منزل آقا على مدرس، بهاء الدوله و ... در این رساله از جمله رکن رابع بودن کریم خان رد شده است. بعد از پایان رساله جوابيه محمد کریم خان بر این رساله تحریر شده است و در آن برای اثبات مدعای خود مقدمه «فصل الخطاب» را ذکر نموده است. مؤلف از خود با عنوان ابن عم صاحب حال، یعنی حاج محمد کریم خان کرمانی (1225- 1228 ق) یاد می کند که می تواند اعتضاد السلطنه علیقلی میرزا فرزند فتحعلی شاه باشد، هر چند بارها در آن آمده از اعتضاد السلطنه شنیدم ... »و یا از وی به گونه سوم شخص نام برده شده است.
آغاز: بسملة. الحمد الله الذي جلعنا من الذين اتبعوا الحق و نصروه و اجتنبوا الباطل و انكروه ... اما بعد من که مسود این اوراقم ... حقیقت احوال جناب حاج محمد کریم خان ابن ظهير الدوله ابراهیم خان قاجار را می نگارم تا بعضی از عوام کالانعام که ایشان را رکن رابع میدانند که باصطلاح و عقیده او این شخص رابع خدا و رسول و امام است از این خیال منصرف شده و از این طريقه منحرف گشته او را مانند سایر خلق تصور کنند و اگر کلمه کفر آمیزی از عباراتش براید و قابل تأویل است تأويل نمایند و الا تكفير کنند و مرا در این رساله مقصودی نیست که بگویم فلان کلام را در ارشاد العوام بر خلاف ظاهر شرع گفته یا فلان بیان را در هداية الصبيان مخالف شرع انور رانده، و وجه عدم تعرض دو چیز است اول آنکه رد و قبول آن کلامی مبسوط و کتابی مشروح می خواهد و ثانی آنکه مرا چندان با علمای ظاهر الفتی نیست و با شیخیه کلفتی [نه] عرض بیان حق است بدون مقصود و منظوری و آنچه در مجلس دار الخلافه سوال و جواب با وی شده یا محرر حضور داشته با آنکه از ثقات شنیده می نگارد ... حال در این سال که یکهزار و دویست و هفتاد و پنج هجری است جناب حاجی محمد کریم خان بدار الخلافه باهره آمد و شرف حضور ... ناصرالدین شاه قاجار ... را ادراک نموده علمای شرع دار الخلافه ... بجهت فساد عقاید که از عبارات و تصانیف او که باعتقاد خود استنباط نموده بودند ملاقات وی را حرام دانسته از دیدن او دوری جستند ولی جمعی از ملک زادگان ... با وی ملاقات کرده.
انجام: ولی این رأی را آن دو بزرگوار نداشتند مدة العمر عمل به رویت می نمودند این اعتقاد مخصوص اجتهاد ابن عم بزرگوار است و السلام
[فهرستواره منزوری 553/9 ]
1. قم: گلپایگانی شماره نسخه: 5868- 208/ 29
آغاز و انجام: برابر
ص: 307
خط: نسخ، بی کا، تا: 1277ق، 36گ، 19-21 سطر، اندازه: 5x10 اسم [ف: 4 -2006]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:3325
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دهه سوم جمادی الثانی 1281ق، جا: قزوین؛
کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 56 گ، 12 سطر (5/5×12 )، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 11- 2310]
3. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 461
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعليق مخلوط به شکسته، بی کا، تا: سه شنبه 5 صفر 1307ق، جلد: تیماج عنابی سرح مجدول، 39گ، 12 سطر ( 6×12/5)، اندازه : 10/5 × 16/5 سم [ف: 1 -10]
4. شیراز: ملی، شماره نسخه:4-ن/528/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در پایان حدیثی در یک صفحه نقل شده که ناقص مانده است، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج خرمایی، 36گ، 18 سطر (
6×12/5)، اندازه: 10/5×16/5 سم [ف : 2- 122]
5. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 1064
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «رد شیحیه»، آمده است، خط: نستعلیق، بی کا بی تا، کاغذ: کاغذ فرنگی آهار مهره، جلد: رویه ابری، 69 گ ، 10 سطر، اندازه:
11/2×18/8سم [ف: 3- 404]
احوال مردان با زنان نجیب و جز آنها (کنیز کان) متفرقه / فارسی
ahvāl-e mnar dan bā zanān-e najīb va jozānhā (kanīzakān)
در راه و رسم زن داری.
آغاز: هو الله تعالی شانه، حمد بر خداوندی سزاوار است که مستجمع جميع صفات است در مشاكل مرعوبه وحمد خداوندی راست
انجام: عقلش را گل اندام برده است *** بیچاره من که در خانه تو افتاده ام [فهرستواره منزوی 282/6 ]
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 6482/9
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، جلد: کاغذی عطف میشن قهوه ای، 11گ (127پ- 137ر)، انداره: 11×19 سم [ف: 9 -430]
احوال المسوخ / كلام و اعتقادات / عربی
ahwāl-ul-m asūx
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 777- طبا طبائی
آغاز: الحمدلله روى الصدوق في كتاب الخصال ان المسوخ من بنی آدم
گفتاری است درباره انواع مسوخ، خط: نسخ، كا: محمد باقر بن محمد هاشم اصفهانی، تا: دوشنبه 9 رجب 1139ق؛ در صدر نسخه با قرمز نوشته «منه دام ظله في أحوال المسوخ»؛ کاغذ: اصفهانی شکری آهارمهره، جلد. تیماج قرمز مقوایی، 187 گ ، 19 سطر، قطع رقعی بزرگ، اندازه:13×20سم [ف: 23- 85]
احوال مصباح العاشقين / تراجم- فارسی
ahvāl-e mesbāh-ol 'ašeqin
چشتی، حیات محمد بن غلام محمد، ق 10 قمری
čaštī, hayāt mohammad ebn-e qolām mohammad ( - 16c)
سرگذشت شیخ محمد چشتی ملقب به مصباح العاشقين (810- 939ق) که از
کتاب «مصباح العاشقين في ايضاح احوال السالكين» نوشته وجیة الدين بن سید نظام الدين گزيده شده است. وی در آغاز می نویسد: «شيخ فخر الدين برادرزاده، و فرزندان حضير مصابح العاشقین چشتی رحمة الله علیه در باب تحریر حالات شریف آرزوی کمال می داشتند لكن اجازت نمی یافتند. روز در خواندن فاتحه به اسم بزرگان تقديم و تأخر شد و حضرت تاکید یادداشت فرمودند. وجيه الدين مرید خاص عرض کردند که ازین جهت نوشتن رساله می خواهم، فرمودند که از حد صدق تجاوز بود. پس آن سید با کمال در سنه ستة و ثلثين و تسعمائة به تحریر پرداخته چهار مقاله نمودند ... هرجا که مؤلف این چنین رساله چنان بزرگی باشد دیگری را چه مجال این کمترین یعنی حیات محمد ... که نسبش از شیخ عبدالرزاق فرزند آن حضرت میرسد بنا بر یادداشت و موجود داشتن در صفر [كذا: سفر] حضر [كذا] از رساله موصوفه مختصر به تحریر آورده در اصل به آیین بهین مفصل و مشروح است.» تنظیم شده در 4 «مقاله»: 1. بیان نسب شریف؛ 2. حالات مرشدان؛ 3. اوراد و اشغال آن حضرت؛ 4. حال مریدان و رفیقان.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 24732
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلوة على رسوله محمد و آله و اصحابه اجمعین بدان که شیخ فخر الدين برادرزاده و فرزندان حضرت مصباح العاشقین، انجام: شربت و شیرینی و عطریات حاضر نمودند. شیخ عبد الرحیم سر فهم قرآن مجید بخشیدند. بعده قوالان اقوال امیر خسرو آغاز کردند.
این نسخه فقط بخشی از مقاله اول کتاب را دارد و از انجام نانو شنه مانده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، در پایان نسخه یک برگ سلسله خرقه شیخ محمد مصابح العاشقين تا امیر المؤمنین علی (علیه السّلام) و دو برگ حکایاتی از زندگی او نوشته
ص: 308
شده است؛ اهدایی رهبری، اسفند 1376، کاغذ: کشمیری نخودی، جلد: تیماج فرنگ زرشکی زرکوبی، 26گ، مختلف السطر، اندازه: 13×20سم [اهدائی رهبر: 8- 136]
احوال مظفر علیشاه / تراجم / فارسی
ahvāl-e mozaffar alī-šāh
گلپایگانی، علی اصغر، ق 13 قمری
golpāygānī, alī asqar ( - 19c)
شرح مختصری از احوال مظفر علی شاه نامی است که دقيقاً معلوم نیست که کدام یک از دارندگان این نام است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 11005/4
آغاز: در شهر ربيع المولود، سته 1265، در بلده گلپایگان انجام: به طوری که مورد ملامت دیانت و مصداق طعن اصحاب درایت نگردد
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی، کاغذ: فرنگی، 1گ (52)، 19 سطر، اندازه: 11×20/5سم [ف: 28 -26]
احوال المعصومین (علیه السّلام) / تاریخ معصومین / اردو
ahval -ul masumin
کتاب شامل زندگانی، فضائل و مناقب ائمه اطهار (علیه السّلام) از امام سجاد تا امام حسن عسگری (علیه السّلام) است که از بحار الانوار علامه مجلسی انتخاب و به اردو ترجمه شده است.
مشهد رضوی، شماره نسخه: 31805
آغاز: بسمله احوال سید الساجدیں روني في البحار عن بعض الكتب المعتبرة؛ انجام: و سيعلمون الذين ظلموا أي منقلب ينقلبون خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا، اهدایی رهبری، بهمن 1383؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد. تیماج فرنگی، 108گ، 8 سطر، اندازه 12/5×14 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1- 42]
احوال المعلم الثاني / تراجم / عربی
ahwāl-ul mu'allim-it tanī
از ابن خلكان و از کتاب ولد حاج زین العابدین عطار شیرازی و «تاريخ الأطباء» و «طبقات الأمم» و «تاريخ الحکما» قاضی ابوالقاسم صاعدين محمد بن صاعد القرطبی نقل کرده و نامبوب است.
تهران: مجلس: شماره نسخه: 5138/10
آغاز: في تاريخ ابن خلکان ابو نصر محمد بن محمد بن طرخان بن اوزلغ الفارابي التركي الحكيم المشهور صاحب التصانيف؛ انجام: و كانت وفاته ببغداد في خلافة الراضي و كانت وفات ابی نصر بدمشق في كتف الامير سيف الدولة على بن عبيد الله بن حمدان الثعلبي في سنة تسع و ثلثين و ثلثمائة
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2گ (97-98) [ف: 15 -132]
احوال المفاتيح = ترجمه مفاتیح القضاء / فقه / فارسی
ahvāl-ol-mafātīh = t.-ye mafātīh-ol-qazā'
متن از ماشاء الله حکیم بصری یا از سهل بن بشی.
[استوری 38/2؛ بلوشه2 ش 895]
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 1326-ف
نسخه اصل: پاریس ش 1755؛p. s. بی کا، بی تا [فيلم ها ف: 1-5]
احوال المقلد / فقه / عربی
ahwāl-ul-muqallid
رساله ای است در بیان مقدار واجبی از اعتقادات که بر مكلف، کسب آن لازم و واجب است که مؤلف از کلمات سنوسی انتخاب و نقل نموده است.
قم، گلپایگانی شماره نسخه : 1994/6 - 11/94
آغاز: الحمد لله على نواله والصلوة والسلام على نبيه و آله وبعد فاعلموا ايها الاخوان ان الواجب في عقايد الايمان المعرفة؛ انجام: فاحب الاواني الى الله تعالی اصفاها و اصلبها و ارقها معناه أصفاها من الذنوب عند المراقبة و أصلبها في دين الله تعالی عند المخاطبات وارقها في الاخوان عند المرافقة و الله تعالى هو الموفق و المعين ثم الحمد لله رب العالمين
خط: نسخ، کا: خالد بن يوسف قارصی، تا: 2 ذیقعده 1299ق؛ جلد: مقوا طبله روسفید طبله پشت سیر عطف پارچه اسلیمی، 12گ، 21 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 4- 2045]
احوال مقارن سلوک (قطعه ای در ذکر) فارسی
ahvāl-e moqāren-e solūk (qet e-ī dar zekr-e)
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 8625
آغاز: بازای شکر کفران است و کفر نوعی از کفران است؛ انجام: ظهرت في حضرت سيدي محمد صلى الله عليه و سلم و من حیث جامع
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا: کاغذ: نخو دی، جلد : پارچه ای، 25 سطر (5×16)، اندازه: 8×20سم [رایانه ]
«احوال الملائكة » ملائكة
احوال ملائکه / کلام و اعتقادات/ فارسی
alvāl-e mala'eke
طباطبائی، ابو تراب، ق14 قمری
ص: 309
tabātabā'ī, abū-torāb (-20c)
این کتاب در شرح حال ملائکه و حاوی چهل «مجلس» است که مجلس اول آن در خلقت ملائکه و مجلس آخر آن در اعتقاد قریش می باشد که می گفتند ملائکه دختران خدایند. متأسفانه نه در آغاز و نه در انجام نامی از مؤلف برده نشده است شاید مؤلف همان شخص باشد که کاتب نسخه نیز می باشد. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 302
آغاز: بسمله. مجلس اول، در خلقت ملائکه و عدد اصناف آنها و تعداد اجنحه آنها و ذکر عبادت و خوف آنها در سوره فاطر می فرماید: انجام: ملائکه عوض بعضی حج می کنند مثل عبد الله مبارک
خط: شکسته نستعلیق خوش، كاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه آخر ذیقعده 1305ق، حسب امر اعتضاد السلطنه، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز مقوایی، 258 گ، 17 سطر (8/5×16 )، اندازه : 15/5×22/5سم [ف: 1 -295]
احوال المودات و مراعات المحبات = اخلاق راغب/ اخلاق / عربی
ahwāl-ul-mn awiddāt wa murā āt-ul-muhibbāt = axlāq-e rāqeb
راغب اصفهانی، حسین بن محمد، - 502 قمری
rādeb-e esfahānī, hoseyn ebn-e mohammad (- 1109)
این رساله در بیان آداب دوستی است و در آن به آیات کریمه و ابیات بلغا و گفتار عرفا و حکما استشهاد شده است. نام این رساله و مؤلف آن به تحقیق دانسته نشد، جز کتاب معروف مؤلف «الذريعة إلى مكارم الشريعة» می باشد. در اول و آخر رساله تنها کنيت مؤلف «ابو القاسم» ذکر شده است. کاتب در پشت برگ اول نسخه نوشته: «احوال المودات و مراعات المحباة تصنيف الشيخ الفاضل ابی القاسم الملقب بالراغب الأصفهانی» در مدارک موجود تألیفی به این نام برای راغب اصفهانی دیده نشد. قرینه نیست که این رساله همان اخلاقی راغب باشد که در «کشف الظنون» ذکر شده است. برای شناسانیدن رساله جملاتی از دیباچه آن نقل می گردد: «بلغني ماجرى بحضرة الشيخ اطال الله بقائه من ذکر مخالطة الناس و مجانبتهم و أن الحاضرين عند (كذا) اختلفوا فبعض يمدح المجانية و بعض يمدح المخالطة ثم اختلفوا في الصداقة و هل لمعناها وجود ام هي لفظ على غير معنی کما قال بعض القدماء» تا آنجا، «فاحببت ان اجعل ذلك كتابا أذكر فيه نكت یا قالة العلماء و الحکماء»، عناوین موجود: باب ما به المحبة و المودة و الصديقه و اخوانها و اشتاقها؛ باب محبة الله تعالی و محبة العبادلة؛ باب فضيلة اتخاذ الصديق باب عدد ما يحسن اقتنائه من الأصدقاء باب الاحوال التي يجب أن يراعيها المرء في ايثار الصديق باب الأحوال التي يجب أن يبدلها لها المرء لصديقه ولا يطلبها منه؛ باب معايشة سایر طبقات
الناس و معاشرتهم.
آغاز: قال ابوالقاسم رحمه الله اسال الله الاعانة على الاقبال عليه و الاصغاء اليه و التنبه على شكره و التبصر في امره
انجام: في جسم حقد وثوب من مودات - قال أبو القسم رحمة الله عليه و هذا كاف فيما قصد اليه و نختم الكلام بحمد الله و الثناء عليه فله الحمل دایما والشكر خالصا كما هو اهله والصلوة على نبيه محمد و آله الطاهرين.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه:6724
آغاز و انجام: برابر
خط : نسخ، بی کا، تا: 21 ربیع الاول 989ق؛ افتادگی: میانه؛ این نسخه در تملک حسین بن حیدر حسینی کرکی بوده، وی در آخر نسخه در 5 برگ رساله «حلية الإبدال» ابن عربی (به جز بخش مقدمه) را نوشته، تاریخ تحریر آن 21 ربيع الأول 99 (كذا) گویا 990 باشد؛ جلد: تیماج، 20 گ ، 18 ستاره اندازه: 12×18سم [ف: 6- 377]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 50
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف:1- 64]
« احوال مولانا » زندگینامه مولای رومی
« احوال مولانا جلال الدین رومی » زندگینامه جلال الدين ولد
احوال مولانا محمد شیرین مغربی (ترجمه) / تراجم / عربی
ahvāl-e mowlānā mohammad šīrīn-e maqrebi (t.)
تهران؛ ملک شماره نسخه : 4057/18
شیرین مغربی مرید شیخ اسماعیل سجستانی؛خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، بی تا [ف: 7- 184]
احوال مهدی آخر الزمان /کلام و اعتقادات / فارسی
alvāl-e mah di-ye āxar-oz-zamān = al-burhān fi'alāmāt mah dīyy āxir-iz-zamān
متقی، علی بن حسام الدين، 888 - 975 قمری
mottaqi, ali ebn-e hesām-od-dīn (1484 - 1568)
وابسته به تلخيص البيان في علامات مهدی آخر الزمان، متقی، علی بن حسام الدین (888-975)
شصت نشانه از نشانه های حضرت حجت (علیه السّلام) را از احادیث و آثار جمع آوری و در 4 «فصل» به اختصار نگاشته است: 1. حليه و نسب ایشان، 2. بیان کرامات مخصوص ایشان، 3. نشانه های پیش از ظهور؛ 4. چیزهایی که واقع شود از اول خروج تا مرگ. از عبارات آغاز می توان حدس زد که ترجمه کتاب دیگر او
ص: 310
باشد که در «ایضاح المكنون» (318/1 ) از آن به «تلخيص البيان في علامات مهدی آخر الزمان» نام برده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على سيدنا محمد و آله و صحبه اجمعين، أما بعد ... این چند علامتی است مقدور از امام محمد مهدی صاحب الزمان در چهار فصل بیان کرده می شود.
انجام: کعبه مشرفه را اهل حبشه ویران کنند و بعد از آن قیامت قائم شود و العلم عند الله
[کشف الظنون 894/1 ؛ فهرستواره منزوی 3/ 1720 و 445/9 ]
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 93/3 و عکسی 2325/3
آغاز: برابر
خط: نستعلیق نازبیاء کا: عبدالنبی عثمانی شطاری، تا: 22 صفر 1020ق، جا: شاه آباد هند؛ جلد تیماج قرمز، 2گ (82پ۔ 83پ )، اندازه: 20x11/5 سم [ف: 1 -132] و [عکسی ف: 6- 392]
2. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 4/ 9215
خط : نستعلیق، بی کا، تا: 1255ق؛ جلد: تیماج مشکی، 9گ (39ر - 47ر)، اندازه : 10×15سم [ف: 24- 18]
3، قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 524/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالرحمن، تا: 27 محرم 1273ق، جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 8گ (107پ-114ر)، 11 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 2- 129]
4. تهران: ملی، شماره نسخه : 2798/2
آغاز: برابر، انجام: تکبیر بگوید فتح شود و ششصد هزار کس را بکشد و در این شهر
خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام (یک برگ)؛ کاغذ: سمرقندی آهار مهره نخودی زرافشان، جلد: تیماج تریاکی ضربی مجدول با بوته های ریسه ای مقوایی، 4گ (130پ- 133پ)، 10 و 20سطر (7×11)، اندازه: 14×22/5سم [ف: 13- 290]
احوال النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / عربی
ahwāl-un nabi
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :1286/3
از فصل الخامس في منشائه و تنقله تا الفصل السابع في ازواجه فصل ذكر العشرة من الصحابه: از ابو عبیده آغاز می شود و می رسد به «شرح غريب اللواحق»؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی و مقوایی نو، 21ص (61-81)، 33 سطر [سنا ف: 2 -209]
« احوال النفس »السماويات
«احوال النفس » النفس على طريق الدليل والبرهان
أحوال النفس / فلسفه / عربی
ahwāl-un nafs
فارابی، محمد بن محمد، 260؟ - 339 قمری
fārābi, mohammad ebn-e mohammad (875 - 951)
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 2594/16
خط: نستعلیق، کا: میر محمد مؤمن حسینی، تا: 1081ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی، 76 ص (201-276)، 21 سطر (5×13/5)، اندازه: 9/5×19
سم [ف:9- 1437]
احوال النفس / فلسفه / عربی
ahwāl-un n afs
ابن سینا، حسين بن عبد الله، 370 - 428 قمری
ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e 'abd-ol-lāh (981 - 1038)
سنگین این رساله را در فهرست آثار شيخ ثبت کرده است، لكن در نسخه احمد 3286 که تنها نسخه آن است دليل قاطعی بر این انتساب ديده نشد، زیرا فقط در پشت صفحه اول این مجموعه که با فوز الاصغر شروع می شود به خطی غیر از خط کاتب نوشته شده است: «و فيه رسالة في ماهية النفس لابی علی ابن سينا» و در کنار صفحه اول رساله نوشته شده است: «الرئيس سلمه الله و ابقاء». قنواتی (صفحه 143) در باب این نسخه نوشته است
«ولكن اتضح لى أن هذا المخطوط للفارابی» و دلیلی برای این انتساب نیاورده است
چاپ: قاهره، محقق: أحمد فؤاد الأهوانی، دار احياء الكتب العربية، 203 ص
، 1371ق.
[فهرست مصنفات شیخ الرئیس مهدوی ص 260]
تهران، دانشگاه شماره نسخه : 3480/4 -ف
آغاز: فكلهم قد اثبت ان نفسا ثم اختلفوا فيما بينهم و انها اختلفوا من سوء النظر و قلة المعرفة؛ انجام: و ليست الأشياء كلها مشتاقة الى العقل فالعلة الاولى اذا بسلك في الاشياء و العقل لايسلك
نسخه اصل: احمد ثالث ش 3286. نام کتاب به استناد گزارش فهرست مصنفات مهدوی ص 260 تغییر یافت؛ بی کا، بی تا [فيلم ها - ف: 2- 151]
احوال النفس بعد الموت / كلام و اعتقادات / عربی
ahwāl-un nafs ba'd-al mawt
1. تهران؛ مهدوی؛ شماره نسخه: 587/7
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6؛ 8گ (124ر-131ر) [نشریه: 2- 124]
2، تهران، دانشگاه شماره نسخه: 1091/7 -ف
نسحه اصل: همان نسخه بالا [فیلم ها- ف:1- 563]
ص: 311
احوال النفوس الانسانية بعد المفارقة / فلسفه / عربی
ahwāl-un nufūs-il insānīya ba'd-al mufāriqa
فایده فلسفی کوتاهی است به صورت شرح مزجی بر متن، شامل بحث أحوال نفوس انسانی پس از مفارقت که به پنج قسم بر اساس حالات نور اسفهبدیه تقسیم نموده است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه : 8/ 6580- 33/130
آغاز: فصل في بيان أحوال النفوس الانسانية المفارقة و هي لايخلو عن اقسام خمسة لان النور الاسفهبدی اما ان يكون كاملاً في الحكمتين العلمية و العملية او متوسطا فيها او کاملا في العلمية دون العملية أو ناقصاً فيها و الأول هو السهل في السعادة؛ انجام: وهي اجناس الجن و الشياطين المفسدون في العالم تمت الفصل في بيان المعاد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای دو رو، 3 گ، 39 سطر، اندازه: 11×19سم [ف: 1- 135]
احوال النفوس (رساله) فلسفه / فارسی
ahvāl-on nofüs (r.)
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 29853
آغاز: بسمله، حمدله في بيان احوال النفوس الناطقة بعد ما فارقت الهياكل الهيولانیه و تعلقت بالط ...؛ انجام: خادما لاهله و غیر ها من الأحاديث الداله على بقاء النفس و معادها و قد کتبت اقل الطلاب راجی
خط: نستعلیق خوش جلی، کا: کشمیری، شمس، بی تا، ضمیمه به
نسخه ش 29851؛ جلد: تیماج، 15 سطر ( 8/4×12)، قطع: رقعی،
اندازه: 9/5×17 سم (رایانه)
احوال نوابغ الشيعه / رجال / فارسی
ahvāl-e navābeq-oš si'e
طواری یزدی، عباس بن محمد، ق15 قمری
tavārī yazdı, 'abbās ebn-e mohammad (-21c)
یزد؛ وزیری: شماره نسخه : 4431
بی کا، تا: 1419ق (نشريه: 13- 400]
احوال نیرین / هیئت/ فارسی
ahvāl-e nayyerīn
در بیان خورشید و ماه و اینکه زمین مرکز جهان است. نگاشته شده به خواهش دوستان .
تهران: ملک: شماره نسخه : 2/ 6368
آغاز: بسمله. بر ضمایر صافيه هوشمندان و آگاه و خواطر ... که در باب نیرین، شمس و قمر فيما بين بعضی از ... مناظره و مباحثه بظهور رسیده انجام: و بعد از آن در آخر منازل باریک و مستقرص می شود، مثل عرجون قدیم، یعنی چون خوشه خرما.تمت
بی کا، بی تا: کاغذ: فرنگی، 3گ (71پ-73پ)، 20 سطر، اندازه: 17/5×22سم [ف 9 -356]
« احوال و احکام افلاک » قطب نما
احوال و اشعار فرخی یزدی / ادبیات/ فارسی
ahvāl va aš"ār-e farrozī-ye yazdi
مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 26804
آغاز: این سخن موجب خشم و غضب ضیغم الدوله قشقائی گردید؛ انجام: و در صفحه 61 نگاشته شده معطوف می دارد (كذا)
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام، ابعاد متن: 9×15؛ قطع: خشتی (رایانه)
احوال و اشعار و ترکیبات حیاتی زوجه نور علیشاه / ادبیات/ فارسی
ahvāl va aš ar va tarkībāt-e hayātī-ye zoje-ye nūs
'alīšah
اراک؛ بیات، عبدالحسین شماره نسخه: 76/17
خط: نستعلیق، کا: أمير الشعراء رضا قلی خان هدایت صاحب مجمع الفصحاء و غیره، تا: 1239ق، جا: شیراز ؛ کاغذ: آبی فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی در وسط ترنج، 16 سطر، اندازه:17/5×22/4 سم (نشريه: 6 -107]
احوال و تمیز مشترکات / رجال / عربی
ahvāl va tamīz-e moštarakāt
شفتی بید آبادی، محمد باقر بن محمد نقی، 1175؟ - 1260 قمری
šaftī bīd-ābādī: mohammad baqer ebn-e mohammad naqi (1762 - 1844)
مجموعه رسائلی است در تحقیق احوال و تمیز مشترکات روات امامیه که به صورت جداگانه نگاشته شده است و برخی از کاتبین، جمع در تدوین نموده اند. چاپ: چاپ شده
مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه: 1479/10
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين و العاقبة للمتقین و الصلوة و
ص: 312
السلام على اشرف البرية اجمعین محمد و آله و عترته الطاهرین و بعد يقول الملتجي الى باب ربه الغفور ... قد اكثر شيخنا الصدوق الرواية في الفقيه و غیره، انجام: كما ان الظاهر ان تضعیف الخلاصه مبني على كلامه في اصحاب مولينا الكاظم عليه السلام.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13: نسخه موجود در خصوص این است که محمد بن فضیل مشترک است و چند تن هستند که برخی از آنها ثقه اند و عده ای غیر ثقه می باشند؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج لایه ای مشکی، 5ص، اندازه 15/5 × 21سم [ف 4 -2047]
احوال و سخنان ابوسعید ابوالخیر (منتخب) / تراجم /فارسی
ahvāl va soxanān-e abū-sa'īd ab-ol-xayr (mn.)
شماعی، محمد علی بن محمد تقی، ق13 قمری
šamma'l, mohammad 'alī ebn-e mohammad taqi ( -19c)
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:2/ 1176
آغاز: بسمله، بدانکه سلطان العارفین ابو سعید ابوالخیر پادشاهی بوده انجام: گر راست چو صبح صادق القول شوی
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف (ظاهراً)، تا: شوال 1275ق؛ کاغذ: نخودی
آهار مهره، جلد: تیماج ضریی، 15 سطر، اندازه: 11×18/5سم [ف: 9 -202]
احوال و کلمات سهل التستري / تراجم / عربی
ahvāl va kalam āt-e sahl at-tostarī
شرح حال و گفته های عرفانی و کرامات صوفی معروف ابو محمد سهل بن عبدالله تستری (-283ق) را از چند کتاب معتبر نزد صوفیان بدون تنظيم خاص گرد آورده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... هذا كتاب جمعت فيه كلمات الامام الرباني سهل بن عبد الله التستری و کراماته من كتب الأئمة المعتبرين.
انجام: و لذلك فضائل جمة وردت بها الآثار حذفنا ذكرها للاختصار .
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 9307
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد امین بن محمد تا: اواخر شعبان 1130ق؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف پارچه، 73 گ، 15 سطر، اندازه: 15×19/5سم [ف: 24- 102]
« احوال و مقامات میرزا مظهر جانجانان » سرگذشت و سیرت نامه
احوال و مقتل ائمة / تاریخ معصومین / فارسی
ahvāl va maqtal-e a' emme
تهران؛ مجلس، شماره نسخه:14909
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 [مختصر ف: 35]
احوال و نسب پیامبر و خلفاء پس از او (ترجمه) / تراجم، تاریخ اسلام / فارسی
ahvāl v nasab-e payāmbar va xolafa'-e pas az ū(t)
ترجمه احوال و نسب پیامبر و خلفاء پس از او از بنی امیه و مشاهير صدر اسلام.
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2842/7
خط: شکسته نستعلیق، كا: ابوالقاسم وفاء تا: قرن 13 [ف: 6- 132]
احوال و وصایای آدم / اخلاق/ فارسی
ahvāl va vasāyā-ye ādam
تهران؛ نوربخش: شماره نسخه:871/3
آغاز: در ذکر نزول وحی و ذکر نبوت حضرت آدم (علیه السّلام) و وصایا او مر حضرت شیث (علیه السّلام) را بیان مدت عمر و وفات او
کا: محمود بن محمد علی مازندرانی، تا: 1294ق، در پایان کاتب چنین رقم دارد: «امیدوارم ... به فضل و کرم خود ببخشايد حرره میرز محمود ولد مرحوم حاج محمد على؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوای سفید عطف تیماج قرمز، 5گ (39-43)، قطع رقعی، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [نشریه: 13 -267]
الأحياء / اخلاق / عربی
al-ihyā
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 14590/175
خط: نسخ، كا: أبو المجد تبریزی، تا: حدود 123ف 1گ (340ر) [مختصر ف: 35]
احياء الاجتهاد لارشاد العباد / فقه / عربی
ihya' -ul-ijtihād li-iršād-il-'ibād
سلطان العلماء، محمد بن دلدار علی، 1199 - 1284 قمری
soltān-ol- olamā", mohammad ebn-e del dār 'alī (1785 - 1868)
تاريخ تأليف: سه شنبه نیمه محرم 1236ق
کتاب مختصری است در تقلید از میت. مؤلف بعد از خطبه آورده است: «فهذا بیان واف و تبیان شاف سمح به قريحتی
ص: 313
القريحة و فكرتي الجريحة فيما يتعلق بتقليد الأموات و الأحياء تشحيذاً لأذهان الأذكياء لقد جرمه بالارتجال حين توزغ البال و توفر الأشغال و تراکم الرزايا و المحن و تصادم العلايق و الفتن » عناوین مطالب کتاب عبارت است از «مقدمة قد اطال شرذمة من الناس الكلام في التعبير و التشنيع على نقاة تقليد الأموات، تكملة اني و الله لا قضى العجب من الاخبارية في هذا المقام كيف يطعنون و لماذا يتطاولون فان منشاء الطعن لا يعد؛ تبیان و هنا نشرع في ذكر أدلة المانعين وهي كثيرة نذكر منها وجوها لسيرة الوجه الأول ههنا الإجماع المحکی الدائر على السن الثقات و العدول على المنع من تقليد الأموات ... الوجه العاشر آن مدرک تقليد الحی قطعی و لا محيص لاحد عنه ولا خلاف في جوازه؛ ارشاد فيه ارشاد الذي يصلح لأن يكون متمسكا للمجوزین وجوه عديدة الاول ههنا أن قول الحی اما مطلق الحكم الواقعي اولا ... السابع انه لو لم يجز العمل يكتب الأموات و تقليد هم فكيف یصنع من ليس فيهم مجتهد؛ تذییل و تکمیل ههنا مذهب اخر لبعض المتاخرين لا يكاد يخفی و هنه وضعفه على أولي الألباب و هو جواز العمل بقول الميت، اعلام و کلام على بعض الإعلام اعلم أنه قال الشيخ حسن بن الشهيد الثاني في المعالم ان القول بالجواز قليل الجدوى على اصولنا، ختم و تتميم قد نص الشهيد الثانی طاب ثراه على أنه لا خلاف بين علمائنا في أن التفقه في الدين واجب».
آغاز: الحمدلله الذي هو حي لا يموت ولا يعزب عنه شيء و لا يغوت و هو الذي جعل الحياة وصلة لنيل الكمالات
انجام: و يجعل ذلك ذريعة إلى الزلفي لديه يوم التناد وما ابری نفسي ان النفس لأمارة بالسوء الا ما رحم ربی ولنختم الكلام في هذا المقام و على الله التكلان و به الاعتصام و كان ذلك في ضحوة الثلاثا منتصف شهر محرم الحرام سنة ست و ثلثين بعد المأتين بعد الألف من الهجرة النبوية على ها جرها و آله الأئمة المهدية و سلم تسليماً كثيراً.
1. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 22164
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 (در حیات مؤلف)؛ دارای حواشی مؤلف، ضميمه نسخه ش 22173، اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: حنایی، 14گ، 25 سطر، اندازه: 27/5x17سم [ف : 16- 8]
2. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 10621
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1226ق؛ مصحح، دارای حواشی با نشان «منه» مد ظله العالی: قطع: رقعی ( میراث شهاب: س 9ش 2- 4 ]
3. قم: مرعشی، شماره نسخه:13933
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، کا: محمد خان، تا: 1240ق؛ مصحح، کاغذ: فرنگی، نوع جلد: تیماج قرمز، 17 سطر (7/5×15 )، اندازه : 14×22 سم [ف: 35 -353]
4، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 24741
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی، كا: عبده محمد بن علی، عبده حسین بن علی لا اله الا الله، حامد حسین، تا: 1241ق؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا، 19 سطر (7/5×14 )، قطع: رقعی، اندازه: 11/8 × 19/7 سم (رایانه)
5. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 6712/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 50گ (1پ - 50پ)، اندازه: 16×23سم [ف: 17- 267]
احياء الاحادیث فی شرح تهذيب الحدیث /حدیث / عربی
ihyā -ul-ahādīt fi s.-i tahdib-il-ḥadīt
مجلسی، محمد تقی بن مقصود علی، 1003؟ - 1070 قمری
majlesī, mohammad taqī ebn-e maqsūd 'alī (1595 - 1660)
وابسته به: تهذيب الأحكام في معرفة الحلال والحرام؛ شیخ طوسی، محمد بن حسن (385-460)
شرح توضیحی مختصری است بر کتاب «تهذيب الحكام» شیخ طوسی، با اشاره به درجه اعتبار احادیث آن کتاب از جهت سند آنها، بدون تفصيل زیاد در حالات روات. در این شرح به نسخه های مختلف کتاب های حدیث اهتمام داده شده و معنی را بنابر هر نسخه ای می آورد. تألیف این کتاب گویا ناتمام مانده (ن. ك.. الذریعه 307/1 ) و نسخه حاضر مشتمل بر کتاب جهاد و مکاسب و تجارت و نکاح می باشد که به سال های 1066-1067 تألیف شده است.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه:4602
آغاز: نسخه: الحمد لله رب العالمین. . کتاب الجهاد و سيرة الأمام، الجهاد بالكسر من الجهد بالفتح بمعنى المشقة
خط : نستعلیق، بی کا، بی تا، مصحح، گویا بعضی از تصحيح ها به خط ملا محمد باقر مجلسی می باشد که در حضور پدرش تصحیح کرده، پنج خط آخر کتاب تجارت به خط مؤلف است؛ جلد: تیماج مشکی، 134گ، مختلف السطر، اندازه : 19/5×25/5سم [ف: 12- 169]
«إحياء الأحياء » الباب الأحياء
احياء حکمت / فلسفه / فارسی
ehyā'-e hekmat
ص: 314
قمی، علیقلی بن قره چغای، 1020؟ ق 11 قمری
qomī, 'alī-qolī ebn-e qara-čaqāy (1612 - 17c)
مباحث گوناگون فلسفی (منطق، الهيات، طبیعیات) است، از منابع اسلامی و یونانی گزیده و یک دوره کامل فلسفه می باشد.
الذریعه از بخش منطق آن یاد کرده که در 1076ق به انجام رسیده است. اشکوری می نویسد نسخه هایی از این کتاب دیده شده که تنها مباحث منطق را دارد و نمی دانیم دیگر بحث ها را نگاشته باشد. مشتمل بر «مقدمه» و چند «فصل» است. مقدمه در تعريف ذات و ذاتی و عارضی و ممکنات.
چاپ: به تصحيح فاطمة فنا
[فهرستواره منزوی 6/ 68]
1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 8788
خط: نسخ، كا: علی اصغر سبزواری قمی، تا: 1097ق، مجدول تملك: هادی شریف حسینی زنوزی خویی با خط او در جمعه 5 ربیع الاول 1299 با مهر او مورخ 1290، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج ضربی مقوایی، 302گ، 27 سطر (11×20)، قطع: رحلی، اندازه: 19×29سم [ف: 17- 219]
2. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 9261
آغاز: مشتمل بر یک مقدمه و چند فصل است، مقدمه در تعریف ذا و ذاتی و عارضی ممکنات، انجام: چنانکه عجز طبیب از ازاله مرض در بعضی موارد قادح صناعت طب نیست.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف: افنادگی: آغاز مصحح، مهر: «عبده رضا بن علی الحسینی» (بیضی)، جلد: تیماج قهوه ای 149، 149گ، 18 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 24 - 54]
احياء الداثر من مآثر من في القرن العاشر = طبقات اعلام الشيعه / تراجم / عربی
ihyā'-ud-dātir min ma'atir-i man fi-1-qarn-il-'ašir = tabaqāt-u a'lām-iš-šī'e
آقابزرگ طهرانی، محمد محسن، 1293-1389 قمری
aqā-bozorg-e tehrānī, mohammad mohsen (1876 - 1969)
تاریخ شروع تأليف: عید قربان 1344ق
شرح حال علمای قرن دهم است از موسوعه مفصل مؤلف به نام «طبقات اعلام الشيعة».
آغاز: آدم بن الحسن بن سمك بن محمد رابت بخطه في ظهر بعض المجاميع بعض الفوائد العلمية و منها رباعية في تمييز الأيام المنحوسة
[الذريعه 308/1 ]
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 1581
آغاز: برابر
خط نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14، با يادداشت های و نشانی هایی از علی نقی منزوی که نسخه را برای چاپ آماده کرده است، در صفحه اول یادداشتی در باره «ابن غلافة»، و یک بیت شعر از حافظ، و در صفحه دوم و سوم یادداشتی از فرزند مؤلف آمده که ظاهراً مقدمه کتاب بوده است و کامل نیست؛ جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج سرخ، 171گ، مختلف السطر، اندازه:
13/5 × 21٫5سم [ف: 44- 76]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :1049
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3-308]
احياء السنة (سفر رابع معاد) / كلام و اعتقادات / فارسی
ehyā -os sonna (safar-e rābe -e ma'ad)
نقوی نصیر آبادی، دلدار علی بن محمد معین، 1166 - 1235 قمری
naqavī nasīr-ābādī, del dār - ali ebn-e mohammad mo'in (1753 - 1820)
آغاز: بسمله الحمد لله الذي أمات البدعة و احی السنه
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 18658
آغاز: برابر، انجام: و قبله میر محب على حاجب دام اقباله ... تحریر یافت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1221ق، کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، [رایانه ]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:18647
آغاز: برابر، انجام: لابد عليه من ... فليس بحمد الله باخر رسید این رد کتاب معاد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14: کاغذ: حنائی، اندازه 16× 23 سم [رایانه]
احياء علوم الدين = احیاء العلوم / اخلاق / عربی
ihya'-u 'ulūm-id din = ihya'-ul 'ulūm
غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری
qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112)
این کتاب که معروف به «احیاء العلوم» است از آثار برجسته و فاخر در اخلاق و مهمترین اثر غزالی در این فن است و در آن جمع میان مسلک شرعی و مشرب تصرف نموده و به آیات و احادیث و قصص وحكايات استشهاد کرده است. غزالی در زمان خود علم دین را کهنه و منار هدایت را ناپدید می یابد و مردم زمان وی مسیر علم را در فتوای قاضيان منصوب حکومت یا مباحثات و مجادلات صاحبان فخر و مباهات با کلام مسجع و بیهوده واعظان گمان می کردند و در میان آنها حلم طريق آخرت
ص: 315
و حکمت و نور هدایت فراموش گردیده بود، بدین جهت و به انگیزه زنده کردن علم دین و کشف سیره ائمه و ماهیت علوم مفید، کتاب حاضر نگاشت غزالی می خواهد که پس از ویران ساختن بنیاد فلسفه یونانی (در کتاب تهافت الفلاسفه ) علم عملی را نیز از روی شرع بنویسد. این است که در «احیاء العلوم » شالوده دیگری برای اخلاق و سیاست و تدبیر منزل ريخته و رنگ دین به آن داده است. او در این کتاب روش عرفان پیش گرفت و از «قوت القلوب» ابوطالب مکی و رساله قشیری و «ذريعه» راغب بهره برده و در آوردن اخبار و آثار هم چندان پابند شرایط محدثان نبود. به همین دلیل فقیهان از او خرده
گرفتند و دانشمندان در مورد او به موافق و مخالف تقسیم شدند.
این کتاب در چهار بخش (جلد، ربع) تدوین شده است و هر بخش دارای ده «کتاب» است: 1. عبادات، که در آن آداب و سنن و اسرار معانی عبادات ذکر شده، عنوان کتابها: العلم، قواعد العقائد، اسرار الطهارة، اسرار الصلاة، اسرار الزكاة، اسرار الصيام، اسرار الحج، آداب تلاوة القرآن، الأذكار و الدعوات، ترتيب الأوراد في الأوقات؛ 2. عادات، که در آن اسرار معاملات جاری بین مردم و آداب و مجاری آن تبیین شده، عنوان کتاب ها: آداب الأكل، آداب النكاح، احكام الكسب، الحلال و الحرام، آداب الصحية و المعاشرة مع اصناف الخلق، العزلة، آداب السفر، السماع و الوجد، الأمر بالمعروف والنهي عن المنکر، آداب المعيشة و اخلاق النبوة؛ 3. مهلكات، در آن اسرار معاملات جاری بین مردم و آداب و مجاری آن تبیین شده، عنوان کتاب ها: شرح عجائب القلب، رياضة النفس، آفات الشهوتين (البطن و الفرج)، آفات اللسان، آفات الغضب و الحقد و الحسد، ذم الدنيا، ذم المال و البخل، ذم الجاه و الرياء، ذم الكبر و العجب، ذم الغرور؛ 4. منجيات، که در آن اخلاق حسنه و پسندیده ای که صفات مقربان و صديقان است و حد و حقیقت و سبب و ثمره و علامت و فضیلت هر صفت حسنه همراه با شواهد شرع و عقل ذکر شده است، عنوان کتاب ها: التوبه، الصبر و الشكر، الخوف و الرجاء الفقر و الزهد، التوحيد و التوكل، المحبة و الشوق و الأنس و الرضاء النية و الصدق والإخلاص، المراقبة ، المحاسبة، التفكر، ذكر الموت. غزالی در سال 484 ق در مدرسه نظامیه بغداد به تدریس پرداخت و در ذيقعده 488 ق برادرش احمد را جانشین خویش ساخته و خود به سوی مکه رهسپار گشت و در 489ق به دمشق رفته سپس به اورشلیم آمد و باز به دمشق برگشت و ده سال در شام ماند. وی به اسکندریه نیز رفت و می خواست به دیدار یوسف بن تاشفین پادشاه مرابطی مراکش (480-500 ق) برسد که او مرد. از نگریستن نگارش های غزالی بر می آید که او در زندگی علمی چهار دوره را گذارند: 1. از سال 478 تا 484 ق که «الوجيزة في فقه الشافعی» را نوشت و فقیه بود؛ 2. از سال 484 تا 488ق که کتاب هایی همچون «مقاصد الفلاسفة» و «تهافت الفلاسفة» و «والاقتصاد في الاعتقاد» و «فضائح الباطنية = المستظهری» نوشته نگاهبان سنت و دوستدار دربار عباسی بوده و نظام الملک را خشنود می ساخت و با پندار و اندیشه باطنيان فاطمی مصر و صباحيان می جنگید، 3. از سال 492 تا 495 ق که به «احیاء العلوم» و «المستصفى في علم الاصول» و «کیمیای سعادت » می پرداخت و اندیشه عرفانی دینی داشت؛ 4. از سال 495 تا 505ق که سرانجام به طوس آمد و در این زمان به نگارش کتاب هایی مانند «جواهر القرآن» و «مشكلات الانوار» پرداخته است، غزالی «احیاء العلوم» را در روزگار پارسایی و گوشه گیری ( 499-489 ) نگاشته است.
فیض کاشانی (1007-1091) آن را ویرایش کرده، ناصبی گری، را از آن دور کرد و «محجة البيضا» نامید. «احياء علوم الدين» و «المحجة البيضاء» هر یک جدا به فارسی ترجمه و چاپ شده است.
آغاز: بسمله احمد الله اولاً حمداً كثيراً متوالياً و ان كان يتضاءل دون حق جلاله حمد الحامدين وأصلي وأسلم على رسله ثانياً صلاة تستغرق مع سيد البشر سائر المرسلين و استخيره سبحانه و تعالی ثالثاً
انجام: و یتفضل علينا كما هو أهله و احمد الله اولا و آخرا و ظاهرا وباطنا
چاپ: بیروت، دار المعرفة للطباعة و النشر، در 5 جلد؛ (ج1-4) دارالخلافه طهران، سنگی، 1293، رحلی؛ القاهره، بولاق، 1289؛ استانبول 1321
[کشف الظنون 23/1 ، ریحانة الأدب 238/4 ؛ معجم المؤلفين 11 / 266؛ معجم
المطبوعات 1409/2 -1410؛ ذخائر التراث العربي الاسلامی 712/2 ؛ راهنمای
کتاب 415:16 ؛ مكتبة امير المومنین 65/1؛ الأوقاف العامة موصل 49/4؛
عبد الرحمن بدوی، مؤلفات الغزالی، ش 28 (بدوی در این کتاب 109 نسخه خطی از این اثر را معرفی کرده است که برخی کامل و برخی تنها مشتمل بر اجزائی از این کتاب است)]
شرح و حواشی:
1- احیاء العلوم (مختصر)، غزالی، محمد بن محمد ( 450 - 505)
2- فرق الهام و تعلیم؛ غزالی، محمد بن محمد ( 450- 505)
3- قواعد العقائد غزالی، محمد بن محمد (450- 505)
4- کیمیای سعادت، غزالی، محمد بن محمد (450 - 505)
5- لباب الأحياء؛ غزالی، احمد بن محمد - 520)
6. الذخيرة لأهل البصيرة؛ اربلی، احمد بن موسی (575-622)
7- احیاء العلوم (ترجمه )، خوارزمی، مؤيد الدين محمد (-7)
8- انتخاب سلیمانی؛ قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634 -710)
9- احیاء العلوم (منتخب) حاج بله تبریزی، امین الدین (720)
10- عين العلم و زین الحلم؛ بلخی، محمد بن عثمان (-731)
11- المغنی عن حمل الأسعار في الأسفار في تخريج ما في الأحياء من الأخبار: حافظ عراقی، عبد الرحيم بن حسین (725-806)
12- فهم المعلوم في شرح عین العلم و زین الحلم = شرح عین
ص: 316
العلم و زین الحلم؛ قاری هروی، علی بن سلطان محمد (-1014)
13- آداب الصالحين، عبد الحق دهلوی، عبد الحق بن سيف الدين (1052-958)
14- الحقایق = الحقائق في اسرار الدین = الحقائق في محاسن الأخلاق، فیض
کاشانی، محمد بن شاء مرتضی (1006-1091)
15- المحجة البيضاء في احياء الأحياء؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
16- لباب الإحياء = مختصر احیاء العلوم، کاشانی، محمد مؤمن بن محمد( -11) 17- الحقایق (ترجمه)، کاشانی، محمد بن مرتضی (1115-)
18- المحجة البيضاء في احياء الأحياء (منتخب) = مختصر المحجة البيضاء؛ مؤمن کاشانی، محمد هادی بن مر تضی (-12)
19- احیاء العلوم (منتخب) گلپایگانی، محمد تقی (-1392)
20- احياء المحجة البيضاء في احياء الأحياء، مازندرانی، محمد على بن محمد علی (-13)
21- احیاء العلوم (مختصر)؛ مفيد مدرس، احمد
22- لباب احیاء العلوم، محمد بن مسعود
23- احياء العلوم (ترجمه)؛ کافی هروی، عبد المحمود
24- انوار غیاثی در اسرار الهی؛ هروی، ناصر
25- کیمیای سعادت (ترجمه)؛ ناشناس
26- احیاء العلوم (منتخب) = مستخلص احیاء العلوم ناشناس
27- احیاء العلوم (منتخب) = تقويم الصحة؛ ناشناس
28- احیاء العلوم (منتخب)؛ ناشناس
29- احیاء العلوم (ترجمه)؛ ناشناس
30- احیاء العلوم (مختصر)؛ ناشناس
31- احیاء العلوم (منتخب) = مناسک حج، بهاء الدين يعقوب
32- احیاء العلوم (مختصر)؛ عزالدين بن مکی
1. قم: مرعشی: شماره نسخه : 927عکسی
پایان کتاب صوم؛ نسخه اصل چستربینی، شماره 3827 (اربری، فهرست خطی عربی 23/4 ): خط: نسخ، كا: موسی بن اسماعیل، تا: اواخر رمضان 508ق؛ مصحح، 88گ، 15 سطر [عکسی ف: 2- 408]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1394
از کتاب زهد است تا خاتمه کتاب (المحبة و الأنس و الشوق و الرضا)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه صفر 503 یا 530، افتادگی: آغاز، دارنده آن نظام بن خواجه بن عماد آن را خوانده است، از آن زین العابدین ابن عناية الله حسینی با خط و مهر او، با یادداشت 24 ذیحجه 129 (= 1209)، کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی ضربی و مقوایی، 215گ، 15 سطر (11×13)، اندازه: 16×20سم
[سنا ف 2- 244]
3. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 8133
جرو 1؛ خط: نسخ، كا: محمد بن هبة الله بن محمد بن عبد الحليم حرانی، تا: 542ق، با یادداشت محمد بن حباب، ناقص؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور سبز مقوایی، 77 ص ، 21 سطر (13×19)، قطع: وزيري و رحلی، اندازه: 27×34سم [ف: 17- 40]
4. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:8134
جزو 2؛ خط: نسخ، كا: محمد بن هبة الله بن محمد بن عبد الحليم حرانی، تا: 542ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور سبز مقوایی، 24گ، 21 سطر (13×19)، قطع: وزيري و رحلی، اندازه: 27×34سم [ف: 17- 40]
5.تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :8135
جزو 3 خط: نسخ، کا: محمد بن هبة الله بن محمد بن عبد الحليم حرانی، تا: 542ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور سبز مقوایی، 31گ، 21 سطر (13×19)، قطع: وزيري و رحلی، اندازه: 27×34سم [ف: 17- 40]
6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 8136
جزو 4؛خط: نسخ، كا: محمد بن هبة الله بن محمد بن عبد الحليم حرانی، تا: 542ق کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور سبز مقوایی، 21گ، 21 سطر (13×19)، قطع: وزيري و رحلی، اندازه: 27×34سم [ف: 17 -40]
7. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :8137
جزو 5 ؛خط: نسخ، کا: محمد بن هبة الله بن محمد بن عبد الحليم حرانی، تا: 542ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور سیز مقوایی، 16گ، 21 سطر (13×19)، قطع: وزيري و رحلی، اندازه: 27×34سم [ف: 17- 40]
8. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 8138
جزو 6، خط: نسخ، کا: محمد بن هبة الله بن محمد بن عبد الحليم حرانی، تا: 542ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور سبز مقوایی، 14گ، 21 سطر (13×19)، قطع: وزيري و رحلی، اندازه:27×34سم [ف: 17- 40]
9. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 2934
آغاز: الحماء لله الذي بتحميده يستفتح كل كتاب و بذكره يصدر كل خطاب و بحمده يتنعم اهل النعم: انجام: كان يقول فصيل اشتهى أن امرض بلا عواد و قال لا اكره العلة الا لأجل العواد .
خط: نسخ، كا: ابوالفتوح بن عیسی مصعبی، تا: چهارشنبه 15 جمادی الثانی 551ق؛ مصحح، دارای یادداشتی با مهر بیضوی «محمد طاهر» به سال 1314 آمده است؛ تملک: شهید ثانی زین الدين بن على بن احمد؛ جلد: تیماج سیز، 110گ، 19 سطر، اندازه: 19×26 سم (محدث ارموی مخ: 1- 76]
10. تهران: ملی، شماره نسخه : 454
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي بتحميده يستفتح كل كتاب و بذکره يصدر كل خطاب، انجام: آخر کتاب الرجاء و الخوف و يتلوه کتاب الفقر و الزهد و الحمد لله رب العالمین و صلوته على سيدنا محمد النبي و آله و سلامه.
جلد دوم شامل مهلكات و منجیات؛ خط: نسخ کهن، کا: محمود ابن بحنيار بن عزیز بن اربلی، تا: 597ق، کتاب از کتابخانه
ص: 317
طهماسب میرزای مويد الدوله است، کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج قرمز مجدول های مقوایی، 245گ، 19 سطر (12/5×19 )، اندازه: 25x15/5 سم [ف: 7- 383]
11. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه:419
از مبحث كبر تا مبحث غرور؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6 و 7 [نشریه 2 -136] تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1991-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 1- 280]
12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1070
از آغاز تا ربع عبادت؛ خط: نسخ، كا: عبد الهادي بن عبدالواسع هروی، تا: قرن 7 ؛ وقف، با يحشش عبد الجليل بن سيف الدين یوسف به لطف الله بن بایزید بن امیر حاج حامدی صوفی قیصری در 15 ربیع الاول 803؛ تملك عبد الحسين بن احمد بن محمد الفقيهی المرندی، لطف الله بن بايزيد الحامدي الصوفي، کاغذ: سفید، جلد: تیماج قهوه ای ضربی و مقوایی با ترنج، 253 گ، 23
سطر (11×19)، اندازه:16×25سم [سنا ف:2- 113]
13. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 576
آغاز: برابر
دارای کتاب العلم و قواعد العقائد، افتادگی: انجام: خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 17 مصحح، محشی، جلد: تیماج قرمز، 70گ، 25 سطر، اندازه: 17/5 ×26
سم [ف: 2- 210]
14. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2045
دارای قواعد العقاید و اسرار الطهارة و الصلوة و الزكوة و الحج؛ خط: نسخ کهن معرب، بی کا، تا: قرن 6 و 7 ؛در میانه کتاب اسرار الصلوة و اسرار الزکوة به خط دیگری آمده که با اصل در 22 ربيع الثاني و 22ج 551 مقابله شده است ولی مشکوک می نماید؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی گرد زرین درون مشکی، 161گ، 15 سطر (25x17)، اندازه: 24×31/5سم [ف: 8 -677]
15. تهران: ملک شماره نسخه : 5996
خط: نسخ معرب، كا: سليمان بن احمد مسلمی، تا: 661ق؛ با جدول زر و لاجورد و مشکی، مقابله و تصحیح شده از روی اصل، با یادداشت و مهر احمد و یادداشتی به نام خان اردلان مورخ 1038؛ مهر «المتوكل على الله المنان عبد الرحمن» کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: ساغری سیاه ضربی پشت طلایی معرق، 616گ، 30 سطر، اندازه: 25×34/6سم [ف 1 -18]
16. قزوین: میر حسینا قزوینی؛ شماره نسخه: 81
ربع منجیات، خط: نسخ معرب، کا: احمد بن محمد بن احمد بخاری، تا سه شنبه ربيع الثانی 677ف از برگ 1 تا 40 با چند برگ دیگر به خط دیگر از سده 11، در پایان سه صفحه است از یواقيت ثعالبي به خط کھن، در آن این ابیات دیده می شود. «ترکم که جهان به نرگس مست گرفت *** عالم همگی به زلف
چون شصت گرفت / بر دست گرفت باز تا صید کند *** وین سو بنگر که باز در دست گرفت»، نیز به خط کهن «دیدم پسری نشسته در سرا جان *** شایسته و بایسته جوهر سو را جان / از بوی خوشش همیشه در ضرا انس *** در خلق خوشش همیشه در سرا جان»، در پایان احیاء آمده است: «تمت القرائة و صحح الكتاب بقدر الامكان قرائة و صححه الفقير الى الله الكبير فضل الله بن ابی بکر بن محمد بن الرشيد النطنزي في جمادی الاخرة سنة خمس و عشرين و سبعمائة بنطير في خانقاه الشيخ العارف المحقق مرشد الخلائق المكاشف بالحقائق شیخ کریم الدین عمر بن الشيخ الصالح الزاهاد المتورع محمد بن الرشيد النطنزي حامد اله و مصليا على نبيه محمد صلى الله عليه و سلم»؛ تملك: محمد باقر محمد مشهدی؛ واقف میر مهدی تاریخ وقف: 1163[نشریه: 6 -336]
17. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2020
از کتاب آفات اللسان تا آخر کتاب؛ خط: نسخ، كا: محمد بن محمد بن محمد بخاری، تا: پنج شنبه 1 ربیع الاول 680ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن سرخ تو، 279 گ، 35 سطر، اندازه: 23/4×32/7 سم [ف: 1- 18]
18، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5688
آغاز: کتاب آداب الاكل وهو اول ريع العادات؛ انجام: و كان يصنع في بيته مع اهله في حاجتهم
از ربع العبادات نا باب نخستین از کتاب دوم (= اخلاق النبوة)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: انجام ؛ کاغذ: سمرقندی ضخیم، جلد: مقوایی زرد با عطف تیماج قرمز، 676ص، 21 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 13×18/5سم [ف: 17 -141]
19، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5816
خط: ثلث نزدیک به تعلیق، بی کا، تا: اوایل قرن 7، افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سمرقندی ضخیم شکری، جلد: مقوا با پارچه گل دار عطف و حاشیه تیماج مشکی، 218ص، 19 سطر، قطع: وزیری اندازه: 25x17/5 سم [ف: 17- 237]
20، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 9881
کتاب التوكل تا ذكر الموت؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: بیشتر برگ ها از قرن 7 و تکمیل نواقص از قرن 11، برگ های قدیم با اصل مقاله و تصحیح شده؛ تملك محمد، رضا بن علی بن محمد جعفر (شریعتمدار استرابادی) به تاریخ 1320 با مهر و محمد رضا ین على بن محمد جعفر، (بیضی)، جلد: تیماج قهوه ای بدول مقوا، 180گ، مختلف السطر، اندازه: 18×15/5سم [ف: 25 -180]
21. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 13017
آغاز: .. إلى ما يطلب لذاته و لغيره ... الباب الثاني في العلم المحمود و المذموم و اقسامها و احكامها و فيه بيان هو فرض عین و ما هو فرض كفاية؛ انجام: العاشر وهو الأدب الباطن وهو الأصل في الاجابة ... و قال أبو الصديق الناجي خرج سليمان یستقی فمر بنملة ملقاة على ظهرها رافعة ...
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح کاغذ: شرقی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی عطف پارچه لاجوردی، 158گ، 25 سطر (12×20)، اندازه:18×26/5سم [ف:
ص: 318
33- 53]
22، تهران: مروی شماره نسخه: 106
بخش اول و چهارم، كاتب محمد بن عامد بن محمد بن الحسین، تا: ظاهراً قرن8؛ و از روی نسخه مورخ 574، تملك مورخ 855 دارد؛ قطع: رحلی (ف: 63]
23. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه : 716
ربع منجیات از مبحث محبت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: انجام کاغذ: بغدادی، [نشریه: 2 -136]
24. تهران: الهيات شماره نسخه:9
از کتاب اسرار الحج تا پایان کتاب آداب الكسب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7و 8 در میانه نو نویس هم دارد؛ تملک: حاج عبد الرحمن ابن حاج عبدالکریم بن حاج قلج خان در 1268، ملا سليمان بن موسی مرید الشيخ احمد الافندي الاغربوری؛ مهر: «عبده و محمد بن عقیب»، کتابخانه محمد على تربیت؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 128 گ، 25 سطر (13/5×21 )، قطع : وزیری، اندازه:18×26سم [ف: 447]
25. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 209/1
ربع اول، تا پایان کتاب قواعد الاعتقادات و اول کتاب الطهارة؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 8 مصحح، دارای نشان بلاغ؛ تملک تملکی به تاریخ 722، «ابو هبة الله محمد بن محمود الشافعی المعادی» در غره رجب 745؛ واقف: ابراهیم شریف حسینی، از موقوفات رمضانيه، تاریخ وقف: 1230؛ جلد: مقوایی با عطف
پارچه ای، 377ص، 14 سطر، اندازه: 25x17 سم [ف: 107]
قم مرکز احیاء: شماره نسخه:444
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 19]
26. تهران: مجلس؛ شمارد نسخه : 1277
آغاز: کتاب العلم، کتاب قواعد العقائد: کتاب اسرار الطهارة؛ انجام: و جعلت وضعها ذخيرة لي عند الله عزوجل و انا لنحی من الله ان اسر ذخيرة ما أوجزها عند الله.
فقط مشتمل بر سه ربع: عبادات، عادات و مهلکات، خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 703ق، افتادگی: آغاز (شامل خطبه و قسمتی از فهرست اجمالی کتاب که در دیباچه قرار داشته ) کاغذ: ایرانی ضخیم، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 476ص، 35 سطر، قطع : رحلی، اندازه: 24×5/ 32سم [ف: 4- 53]
27. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17704
بخش آفات اللسان؛ بی کا، تا: با تاریخ 705ق [د.ث. مجلس]
28. تهران: ملی، شماره نسخه: 21183
بی کا، تا: 764ق خریداری از مصطفی حسینی [رایانه)
29. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه :2446
آغاز: بسمله الحاكم على ما كان وما يكون ان اول ما كتب الله على العباد، انجام: پس از زیارت و تلاوت درباره این عبد دعا و طلب آمرزش نمایند 126 بديع محمد امین پور
خط: نسخ، كا: حسین نجمی، تا: 795ق ؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، 24 سطر (113×18 )، اندازه 17× 25سم [الفبائي ف: 27]
30. تهران: ملی، شماره نسخه: 3325
آغاز: الحمد لله تحير في ادراک جلاله القلوب؛ انجام: و لذلك لا يفارق الخوف و الخدر قلوب اولياء الله ابدا نسال الله معالي حسن الخاتمه
مشتمل بر ربع مهلكات (از عجایب القلب تا مبحث غرور)، خط : نستعلیق، بی کا، تا: 801ق، تملك: حمید الدین کاتب خزانه عامره، احمد رمضانی حویزی در تاریخ 944، محمد تقی، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 374گ، 19 سطر (11/5×18 )، اندازه:17/5×26/5سم [ف: 15 -136]
تهران؛ مفتاح شماره نسخه: 131
همان نسخه بالا [نشریه: 7- 99]
31. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 455
آغاز: برابر؛ انجام: و ذكرنا من فضائل الاشهر و الأيام الصيام في کتاب الصوم فلا حاجه الى الاعاده و الله اعلم
ریع عبادات؛ خط: نسخ کهن، کا: مراد، تا: 102ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی ترنج دار ضربی مقوایی، 169 گ ، 25 سطر ( 20/5x13 )، اندازه: 25/5x16/5 سم [ف: 7- 383]
32. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10582/4
آغاز: الحمد لله الذي خلق كل شيء ... اما بعد فان آداب الظواهر عنوان ابواطن و حركات الجوارح ثمرات الخواطر و الأعمال نتیجة الأخلاق، انجام: فنسال الله تعالى الاقتداء به في الاخلاق و الاحوال و الأقوال بمنه و سعة جوده و الحمدلله بخشی از آن؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 821ق، جلد. تیماج زرشکی لولادار، 26 ص (184-209)، اندازه: 10×13سم [ف: 33/1 - 114]
33، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 7026
آغاز: نحمد الله حمد المحق في توحيده ما سوى الواحد الحق و تلاشی و نمجده تمجید من يصرح بأن كل شيء ما سوى الله باطل و لايتحاشی، انجام: فنسأل الله تعالى أن يوفقنا للاقتداء به في الأخلاق و الأفعال و الأقوال بمنه و سعة جوده.
از کتاب آداب الكسب و المعاشرة تا کتاب الامر بالمعروف و النهي عن المنكر، خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه آخر محرم 836ق؛ جلد: تیماج مشکی عطف تيماج سرخ، 166گ، 25 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 25- 34]
34، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2047
آغاز: يرفعها الى فيه و إلى ... امرأته و انما ذلك اذا رفعها بالدين و للدين ... آدابه و وظایفه وها نحن نرشد الى وظائف الدين؛ انجام: فلما رأى الكتاب ارتعد و تباعد منه كانه حية عرضت له في محرابه فركع ...
خط: نسخ، کا: احمد بن توکلی عجمی شروانی، تا: 850ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، دارای علامت بلاغی از محمد بن محفوظ به تاریخ رجب 1059، کتاب الاكل و الشرب با خطی
ص: 319
جدیدتر کتابت شده به خط كاتب فوق مهر: «نصیر الملک» (بیضی)، جلد: مقوایی، عطف تیماج قهوه ای، 331گ، 20 سطر، اندازه:14/5×21
سم [محدث ارموی مخ: 1 -76]
35، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1014
آغاز: بسمله کتاب شرح عجائب القلب الحمد لله الذي تحیر دون ادراک جلاله القلوب
شامل ربع مهلکات، از کتاب شرح عجائب القلب تا کتاب الغضب و الحقد و الحسد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن مصطفى بن خجا لبيد (؟) مقدسی قاهری، تا: 856ق، مصحح، مقابله شده، در آغاز یادداشت های پراکنده، در برگی آخر اسامی و سال فوت چند نفر در قرن 10 و 11، تملک: فرهاد بن ولیعهد به تاریخ 26 ربیع الثانی 1290ق؛ 117گ، 25 سطر، اندازه: 18× 26سم [ف: 32- 176]
36، خوی؛ نمازی، شماره نسخه: 139
شامل ربع دوم، از کتاب آداب اكل تا کتاب اخلاق النبوة؛ خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا، اقتادگی: انجام دارای حواشی مختصری از فتح الله بن محمد رضا؛ واقف محمود بن محمد، بن فوخای حنفی، تاریخ وقف: 18 شعبان 863 ؛نیز دارای وقف نامه رمضانيه از ابراهیم شریف حسینی در سال 1230؛ جلد. تیماج ضربی با شمسه لولادار، 467ص، 25 سطر، اندازه: 18/5×26 سم [ف: 80]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه :786
آغاز: الحمد لله الذي احسن تدبير الكاينات و خلق الأرض و السموات و انزل الماء الفرات من المعصرات فانشأ الحب و النبات؛ انجام: ثم انتشر ذلك بعده في أقطار العالم شرقا
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 472]
37. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 11908
آغاز: الحمد لله الذي لاتصادف سهام الأوهام في عجائب صنعه فجری، و لاترجع العقول عن أوائل بدائعها الا والة حيراً، انجام: فنسأل الله تعالى أن يوفقنا للاقتداء به في الأخلاق و الأفعال و الأحوال.
شامل کتاب آداب النكاح و کتاب دوم از ربع العادات، خط: نسخ، کا: حاج عیسی فرزند ادریس فرزند خلیل فرزند بهاء الدين شیبانی حنفی، تا: جمعه 19 صفر 885ق، جا: انطاکیه (ترکیه) مصحح، مقابله شده و علامت بلاغ دارد. کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه ای تیره ضربی مجدول عطف تیماج مشکی، 195گ، 26 سطر (20x14/5 )، اندازه: 18/5×26 سم [ف: 30 -190]
38، تهران: دانشگاه شماره نسخه: 390
دارای نیمه نخسین احياء؛ خط: نسخ، کا: احمد بن أحمد بن شرف الدین کازرونی، تا: سه شنبه 24 رمضان 839ق: در جدول زرین و لاجوردی، دارای دو سر لوح زیبای زمینه گل و بوته لاجوردي، در گ1ر به خط تعلیق فیض کاشانی از «الرياض المونقة في مرتبة اصحاب السنة»، امام رازی آمده که اگر معتزلیان به نوشته های فراوان جاحظ که بیشترش یاوه است می نازند شایسته است ما هم به نوشته های فراوان و بسیار پسنديده غزالی بنازیم، نیز از آغاز جلد 5 کشکول که شیخ بهائی از پدر خود از یکی از بزرگان آورده است که خطاییات غزالی از برهانیات ابوعلی دلنشین تر و جهان بهتر آن را می پذیرد، باز به خط همان مولی محسن فیض نوشته شده که حکیم صدر الدین محمد بن ابراهیم شیرازی (اطال الله بقائه ) بدو گفته بود که میرزا ابراهیم همدانی از شیخ احمد اردبیلی آورده است که «اگر همه کتاب های جهان از میان برود و احیاء العلوم بماند چندان زیانی به اسلام نخواهد رسید ولی اگر احیا از میان رود زیان بسیاری باران خواهد رسید»، فیض می گوید که این از اردبیلی شگفت انگیز است چه مبحث امامت که از ایمان است در احیا نیامده ولی در باره «المحجة البيضاء» ما که با آن احیا را کامل نمودیم چنین سخنی درست خواهد بود،
درباره میرزا ابراهيم همدانی از اجازات بحار از میان علیخان (سلافه ص
488) در همین برگ چنین آمده: «شاه عباس روزی خواست شیخ بهائی را ببیند نزدش رفته هرارها کتاب در آنجا بدید. از او پرسید کسی در جهان هست که این همه کتابها را بیاد سپرده باشد بهائی پاسخ داد نه. اگر باشد همان میرزا ابراهیم خواهد بود. این دانشمند در 1026 در گذشت»، همه اینها به خط کاشانی است، تملك: «محمد ابراهیم قزوینی، محمد زکی در 1142، حاج على نجار و سعدان؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 327، 25 سطر (12×17/5)، اندازه 25x17سم [ف: 3- 644]
39، تهران، دانشگاه شماره نسخه: 391
نیمه دوم احیاء؛ خط: نسخ، كا: احمد بن احمد بن شرف الدين، تا: جمعه 23 رمضان 894ق: با جدول زرین و شنگرف و یک سرلوح زرین که کازرونی نوشتن آن را به انجام رساند، همان گفتار بهائی در کشکول نیز در نسخه شماره 390 بود در گ 1ر به خط تعلیق آماده؛ مهر: محمد ابراهیم قزوینی، کاغذ: سمرقندی، 429 گ، 25 سطر ( 12×17/5)، اندازه: 25x17سم [ف: 3 -647]
40. تهران: مروی، شماره نسخه: 23
بخش اول و دوم؛ بی کا، تا: 98؛ دارای 15 سر لوح زرین کوچک؛ قطع: رحلی (ف : - 63]
41. بابل: خاتم الانبياء؛ شماره نسخه: 99
آغاز: الحمد لله الذي تحير دون ادراك جلاله القلوب و الخواطر؛ انجام: ذالامر العظيم على انه لأهوى عليه نفسه برأ بالله تعالى
ريع مهلكات، تا اواخر کتاب دهم (ذم الغرور)، خط: نسخ، بی کا: تا: قرن 9؛ مصحح: مهر: «عبده محمد مهدي بن محمد کاظم» (بیضی)؛ واقف: محمد مهدي بن محمد کاظم اصفهانی، تاریخ وقف: ربیع الثانی 1195، جلد. تیماج مشکی دو رو، 420ص، 29 سطر، اندازه: 18×29 سم [ف: 74]
قم؛ مرکز احیاء شماره نسخه: 1680
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5- 128]
42. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 70/4 -5953
آغاز در فهرست افتاده تا «الفصل الرابع في صدفة المتطوع»؛ خط :
ص: 320
نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی انجام کاغذ: سمرقندی، جلد: تازه، 218گ، 19 سطر [ آستانه قم : - 76]
43، تهران: دانشگاه شماره نسخه: 7958
در ده جزو، از کتاب اول از ريع منجیات (کتاب التوبة) تا کتاب دهم از ربع منجیات (ذكر الموت)، خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 10، با جدول زر و لاجورد؛ کاغذ: سمرقندی، قطع: وزیری [ف: 16- 750]
44. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 5817
آغاز: کتاب: الربع اثاني من الأحياء العادات، بسمله. الحمد لله الذي احسن تدبير الكاینات، فخلى الأرض و السموات؛ انجام: تم کتاب الموت و بتمامه نم کتاب احیاء علوم الدين، و لله الحمد على ید اضعف عباد الله و المحتاج إلى عفو الله و رحمة الله ...... الفقير الحقير عثمان بن عفان بن الشيخ عبد الرحمان المستمد و المعتمد على لطف الله الصمداني العبد و الخادم للشيخ زین العلواني ... و هي ثامن نسخة يسره الله على يد العبد الفقير.
خط: نسخ، كا: عثمان بن عفان بن شیخ عبد الرحمن، تا: با اواخر قرن 9 یا قرن 10؛ آغاز این نسخه از ربع دوم است و ربع یکم در صحافی در پایان قرار گرفته و برگ هایی از آغاز آن افتاده است، دارای سه سرلوح مذهب کوچک، مجدول به زر ربع: کاغذ: ترکی شکری، جلد: تیماج مشکی، 982ص، 36 سطر، قطع رحلی، اندازه: 17/5×27/5سم [ف: 17- 237]
45، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4403
از جزو سوم تا جزو بیستم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ دارای حواشی به فارسی، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی رویه کاغذ، 149گ، 18 سطر، اندازه: 16×26سم [ف: 12- 104]
46، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 7040
ربع اول و دوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10، مجدول به مشکی و زر و لاجورد، آغاز هر ربع سر لوح رنگین دارد؛ جلد: تیماج قهوه ای، 329 گ، 27 سطر، اندازه: 21×32سم [ف: 18- 215]
47. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 5317
ربع مهلكات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول به زر و مشکی و لاجورد، صفحه اول دارای سر لوح رنگین؛ جلد:مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 310گ، 27 سطر، اندازه: 21/5×32سم [ف: 14- 104]
48. تهران: لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 145
از «بیان السبب في كثرة الحسد» تا پایان «کتاب المحبة و الشوق»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، قطع: وزيري [نشريه: 3- 51]
49. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:5686
ربع منجيات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، مقابله کتاب را احمد بن جمال بن حاجی کمال انجام داده و روز چهارشنبه آخر شوال 943 در مدرسه قینابا به پایان برده؛ جلد: گالینگور سبز، 320گ، 26 سطر، اندازه:15×21سم [ف:15- 84]
50. قم، گلپایگانی، شماره نسخه 7010- 36/10
آغاز: بسمله الحمد لحمد الله الذي بتحميده يستفتح كل كتاب و بذكره يصدر كل خطاب و بحمده يتنعم اهل النعم ... اما بعد فان التوبة عن الذنوب ... في صدور ربع المنجيات؛ انجام: برابر
ريع منجیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10، در برگ اول سرلوح زرین، مجدول به زر و لاجورد، مصحح، جلد. تیماج قهوه ای، 228گ، 30 سطر، اندازه: 20×32سم [ف: 1- 136]
51. کاشان مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 47
آغاز: برابر، انجام: و اراد به العيدين و الجمعه و عرفه و عاشوراء و من فواصل الأيام في الأسبوع الخميس و الاثنين ترفع فيهما الأعمال الى الله تعالى و قد ذكرنا فضائل الأشهر و الايام الصيام في کتاب الصوم فلا حاجة إلى الأعادة
از ابتدا تا انتهای ربع اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 10؛ مصحح، مجدول به شنگرف واقف: محمد علی بن محمد خان کوزه کنانی با تولیت مهدی بن ابی ذر نراقی در تاریخ 1201 ق با مهر بیضوی با سجع «هديت من المهدی» تملک محمد علی بن محمد کوزه کنانی در تاریخ 1185 ق با مهر «عبده محمد علی 1176»، تملکی با مهر «محمد علی بن محمد باقر» (بیضی)، سید عبدالله بن محمد رضا شیر الحسینی، جلد: جلد تیماج قهوه ای با
ترنج وسط، 135گ، 30 سطر، اندازه 18× 30سم [ف مخ:]
52. قم، گلپایگانی شماره نسخه:7009-9/ 36
آغاز: بسمله الحمد لله الذي یتحير دون ادراک جلاله القلوب و الخواطر و تدهش ... اما بعد فشرف الانسان و فضيلته التي بها فاق جملة من أصناف الخلق باستعداد؛ انجام: فان الأمور بخواتيمها و السلام تم کتاب الغرور و به تم ربع المهلكات يتلوه ان شاء الله تعالی ... وصلى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه و سلم تسليماً کثیراً ابداً.
خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه محرم 952ق؛ برگ اول سرلوح مزدوج زرین و لاجوردی، مجدول به زر و لاجورد و مشکی، مصحح، در آخر بلاغ مقایله دارد، در اول نسخه نوشته ای به تاریخ 1081؛ جلد. تیماج مشکی ضربی با ترنج و سر ترنج، 171گ، 30 سطر، اندازه: 20×32سم [ف: 1- 136]
53. تهران سلطنتی؛ شماره نسخه: 1230
آغاز: بسمله، رب يسر ولا تعسر انواره الأحداق و النواظر. المطلع على خفيات السر امر العالم بمكنونات الضماير المستغني في تدبير ملكه عن المشاور و الموارز ... قد فرغنا في الشطر الأول من هذا الكتاب عن النظر فيما يجري على الجوارح من العبادات و العادات وفي العلم الظاهر و و عدنا أن نشرح في النسر الثاني ما يجري على القلوب من الصفات المهلكات و المتحیات و هو العلم الباطن فلابد ان تقدم عليه کتایاً کنابة في شرح صقات القلب و اخلاقه و
كتاباً في كيفية رياضة القلب و تهذیب اخلاقه ... إلى آخر، انجام: برابر
خط: نسخ خوب، کا: علاء الدین احمد بن جمال الدين بن محمد
ص: 321
خفری، تا: 14 رمضان 964ق، مجدول به زر و لاجورد، یک سرلوح مذهب منقش بسیار خوب در زمینه لاجورد و طلا به طرح گنبدی در پیشانی صفحه اول نقش است؛ تملک شجاع بن علی الحسینی در 994ق، قاضی کاشف الدین محمد در 1047ق، در سال های 1282 و 1322 ق از عرض کتابخانه مبارکه گذشته است؛ مهر: ناصرالدین شاه قاجار؛ جلد: مقوای روکش چرم قهوه ای سوخته دارای ترنج و لچکی، 199ص، 25سطر [ف: 7-9]
54 تهران: ملی شماره نسخه : 456
آغاز: بسمله، قال الشيخ الإمام حجه الاسلام ابو حامد محمد بن محمد الغزالی: انجام: و الحمد لله على جميع نعمه و نستغفر الله من جميع ذنوبنا و صلى الله على سيدنا محمد و اله و صحبه و سلم تسليما.
جلد اول؛ خط: نسخ و تحریری، کا: طاهر بن احمد بن على بن ناصر، تا: 969ق، جا: مکه، جدول دور سطور زر و مشکی و آبی و سبز، کاغذ: دولت آبادی، جلد: میشن سرخ با ترنج ضربی مقوایی لولادار، 332گ، 27 سطر (10/5 × 18/5)، اندازه: 14×34سم [ف: 7- 384]
55. تهران: ملی، شماره نسخه: 123
آغاز: بسمله و به نستعین، احمد الله ... ضئل الجسم اذا كان صغيراً انجام: تم کتاب اداب المعيشه في أخلاق النبوه، هو الكتاب العاشر من ربع العادات من الجلد الثاني.
حاوی مقدمه و رکن اول و دوم (عبادات و معاملات)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ سرلوحه زر و بنفش، جدول دور سطور زر و مشکی و جدول خارجی قرمز، دو صفحه اول بين سطور طلا اندازی کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن سرخ مقوایی، 358 گ، 28 سطر (12×21)، اندازه:20×23سم [ف:9- 214]
56. تهران: ملی، شماره نسخه: 1231
آغاز: بسمله و به نستعین، کتاب شرح عجائب القلب وهو الكتاب الأول من ربع المهلكات، انجام: تم الجلد الرابع في المنجيات من کتاب احیاء علوم الدين و بتمامه تم تحرير الكتاب يحمله وعونه و حسن توفيقه اللهم ارحم لقارئه و کاتبه و ناظره.
ربع مهلكات و منجیات، خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 11 سرلوحه زر و بنفش و قرمز، دو صفحه اول طلااندازی، جدول دور سطور زر و مشکی، جدول خارجی قرمز، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی مقوایی ترنج دار، 451گ، 28 سطر (11×21)، اندازه: 21×23سم [ف: 9- 214]
57. تهران: ملی، شماره نسخه: 431
آغاز: بسمله، کتاب شرح عجائب القلب، الحمد لله الذي ... دون ادراک جلاله القلوب، انجام: تم كتاب الغرور بحمد الملک الغفور وتم ربيع المهلكات من کتب احياء علوم الدين. و الحمد الله رب العالمين. يتلوه كتاب التوبه من ربع المنجيات انشاء الله تعالی و صلى الله على سيدنا محمد و آله و صحبه و سلم.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جدول دور سطور قرمز و آبی، جدول خارجی قرمز؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: روغنی بوم مشکی با ترنج و نیم ترنج مقوایی، 345 گ ، 23 سطر کامل (7/5×15/5 )، اندازه: 25x13/5 سم [ف: 7- 365]
58، مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1842
آغاز: برابر؛ انجام: و الغالب على قلبه حلاوة الطاعة أدلايخلوا القلب عن حلاوة المحية اما محبة الدنيا.
ربع العبادات، از کتاب العلم تا اواخر كتاب الأوراد في الأوقات؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، تا: قرن 11؛ تملك محمد باقر طبیب با این عبارت «دخل في ملكه بثمانية اریله»؛ واقف: سید سعید طباطبایی، تاریخ وقف : 1332، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و سرترنج و لچکی، 152گ، 33 سطر، اندازه:21× 31سم [ف 5 -250]
59. خوی: نمازی؛ شماره نسخه: 350
نیمه اول ربع مهلكات، کتاب عجائب القلب تا: پایان کتاب دم الغضب و الحقد و الحسد؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 11، از موقوفات رمضان به ابراهیم شریف حسینی در سال 1230؛ جلد: روغنی لولادار،335ص، 17 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 176]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :493
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 92]
60.تبریز: خادم حسینی؛ شماره نسخه: 52
آغاز و الجاه و سهملون مثل هذه العلوم التي بها بعث الأنبياء ... فصل في العقل و شرفه ... الباب الثاني في قواعد العقاید؛ انجام: خاتمة الكتاب بيان في سعة رحمة الله تعالى على سبيل التفال بذلك فقال .. تم الكتاب بحمله الله وعونه و الحمد لله وحده و صلى الله على سيدنا محمد و آله و أصحابه و ازواجه. ربع الأول في العبادات در چهل باب، باب الأربعون في ذکر الموت وما بعده؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز (19 برگ)؛ 211گ، 17 سطر، اندازه:13×19 سم [اوراق عتیق: 1- 97]
61. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه 1243
ربع سوم و چهارم، از عجایب القلب آغاز شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول به زر و لاجورد، در آغاز سرلوحی به زر و لاجورد دارد؛ کاغذ: سپاهانی زرد، جلد. تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 537گ، 27 سطر، اندازه: 17×28/5 سم [ف: 3- 68]
62، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 766
ربع عادات و عبادات، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11: مجدول به زر و شنگرف و لاجورد و مشکی و صفحه اول هر دو قسم دارای سر لوح رنگین و سطرها در صفحه اول و دوم زرین دندان موشی، تملك عبد العلى احتشام الدوله فرزند فرهاد میرزا معتمد الدوله به تاریخ 1306 با مهر «احتشام الدوله» (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی، 352 گ، 29 سطر، اندازه:15×26سم [ف: 2- 427]
63. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه : 36/3 - 6372
از آغاز کتاب التوبة من المنجيات تا «صفة لباس اهل الجنة و فرشهم و سريرهم و ارائكهم و خيامهم»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن
ص: 322
11، افتادگی انجام، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج سرح، 406گ، 23 سطر، قطع: خشتي [ آستانه قم:- 76]
64 تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8931/51
آغاز: الباب الرابع في كيفية خروج التائب عن المظالم المالية. اعلم ان تاب وفي يده مال مختلط، انجام: والخمر اذا حللناه بالضرورة فلا يلتحق بالطيبات. احیاء العلوم في كتاب الحلال و الحرام من ربيع العيادات.
بخشی از آن، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج، گرهی، 3گ (78پ-80پ)، مختلف السطر (10/5×23 )، اندازه: 13×27/7سم [ف: 29/1 - 369]
65. اصفهان؛ مدرسه صدر خواجو، شماره نسخه: 21
مشتمل بر جزء دوم و ربع عادات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ در برگ پایان تاریخ پاک شاهی به سال 1097 آماده است، مجدول به قرمز و لاجورد، مصحح، تملك: «عبد الله بن محمد بن عمیر»؛ واقف: میرزا محمد بن محمد حسین طباطبایی، تاریخ وقف: 1225؛ جلد: مقوایی سبز عطف تیماج قهوه ای، 266گ
، 23 سطر، اندازه 20×29سم [ف : - 25]
66. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 4743/1
آغاز: افادة العلم و تها، تب نفوس الناس عن الأخلاق المذمومة المهلكة وارشادهم الى الخلاف المحمودة
گزیده ای از آن، خط: نستعلیق، کا: محمد ابن جلال الدين محمد کاشانی، تا: 1132ق؛ افتادگی: آغاز، در انتهای نسحه دعایی از حضرت سجاد و دعای صنمي قريش آمده است، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ ضربی روکش کاغذ ضخیم، 314 گ، 21سطر (9×15)، اندازه: 20x13سم [ف: 13 -122)
67. تهران: الهيات: شماره نسخه: 141
آغاز جزء سوم، از شرح عجائب القلب تا پایان کسر الشهوتین؛ خط: نسخ، كا: جعفر بن محمد، تا: شوال 1036ق، جا: مقام قسطنطنیه: حواشی ترکی است، در برگ 1و 2 اشعار و نثر ترکی و شرحی درباره آية الكرسي و طرق استخاره به عربی و در برگ 126 تا 137 پراکنده هایی در شرح معنی تحیات و دعاء قنوت و وضو و مطالبی در دنبال عنوان «باب سعة رحمة الله و الرجاء منها»
که حاوی آیات و روایات در شرح این عنوان است و جز آنها دیده می شود؛ کاغذ: فرنگی، جلد مقوا، 134گ، 21 سطر (7×16)، اندازه: 13/5×20/5
سم [ف: 447]
68. قزوین: میر حسیتا قزوینی: شماره نسخه: 80
کتاب او 2؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شعبان 1146ق؛ مهر: میر محمد مهدی بن میر محمد ابراهیم قزوینی مورخ 1100؛ تاریخ وقف: 1143 نشریه: 6- 336]
69. تهران: ملی شماره نسخه: 700
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي يتحير دون ادراك جلاله القلوب و الخواطر و بدهش؛ انجام: كما هو اهله بمنه وسعة جوده اخر الكتاب و الحمد لله رب العالمین و صلی الله على سيدنا محمد النبي و اله الطيبين الطاهرين و سلامه و تم هذا الكتاب
حاوی ربع سوم یعنی رکن مهلكات؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته،
كا: محمد امین بن محمد شفیع قمی، تا: 1059ق؛ جدول دور سطور زرو مشکی، کاغذ: دولت آبادی، 318گ، 30 سطر (12/5 ×22/5) ، اندازه: 19/5× 32/5سم [ف: 8- 163]
70، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 2199/1
قطعه هایی از ربع مهلكات، خط: نستعلیق، کا: ملا مختار بن شاه حمزه بیک، تا: سلخ صفر 1074ق، جلد: دو رو تیماج رو قرمز پشت سر عطف قهوه ای، 158گ (1پ-158پ)، 21 سطر، اندازه: 14×26/5سم [ف: 6- 192]
71. اردکان یزد: امام صادق: شماره نسخه: 399
انجام: اذا سلم يوم الجمعة سلم الايام و اذا سلم شهر رمضان سلمة السنة و قال بعض العلماء من احد مهناه في الايام
ربع عيادات؛ خط: نسخ، کا: عبد الكريم مصطفى بن عبد الله کوجی حنفی، تا: 1096ق، افتادگی انجام؛ توسط كاتب تصحیح شده، روی برگ اول وقف نامه کتاب از «محمد، سمیع بیک خال بن ملك حسين بن محمد بن محمد نقی اردکانی» به سال 1146 دیده می شود، جلد: تیماج قرمز لبه دار، 183 گ، مختلف السطر، اندازه : 18×29سم [ف: 2- 124]
72، تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5770
ربع مهلکات، از مبحث قلب آغاز شده ؛ خط: نستعلیق، کا: محمد شريف بن ملا عباس مهربانی نور عینی این شیخ بایزید بن اسماعیل برزنجی، تا: 1098ق؛ خط فرهاد میرزا به تاریخ 1278ق دارد؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی مقوایی ضربی، 195گ، 25 سطر (13×22)، اندازه: 20×28سم [ف: 3- 69]
73. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18043
بی کا، تا: 1098ق (د.ت. مجلس]
74. تهران: سپهسالار شماره نسخه :5772
ریع عادات (جلد سوم)؛ خط: نسخ، كا: فخر الدين بن احمد رودباری آرمائی، تا: قرن 12، برای امان الله؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 202گ، 20 سطر (12×18)، اندازه: 19×27سم [ف: 3- 69]
75. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 6327
تا کتاب نهم ربع مهلكات، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ با تاریخ تولد روز پنج شنبه 7 شعبان 1265؛ تملک: حاجی محمود بن ملا عبد الغفور که در 1179 از برادر زاده خود خریده است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 269 گ ، 26 سطر (25x15)، قطع: رحلی، اندازه:20×31سم [ف: 16 -242]
76، قم: معصومیه؛ شماره نسخه: 78/3 -6367
جزء او 2؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: على محمد شريف؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ترنج دار، 264 گ، 24 سطر، قطع: خشتی [ آستانه قم :- 76]
ص: 323
77، قم: معصومیه شماره نسخه :93/3-6369
کتاب یكم ربع مهلكات از شرح عجائب القلب تا پایان، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 326گ، 34 سطر، قطع: خشتی [ آستانه قم: 76]
78. تهران: ملی، شماره نسخه : 2801
آغاز: برابر، انجام: نسحه لقول الله و رسوله ان ذلک حرام فانظر النفسک و کن فارغ القلب عن حديث الناس فان الله يصلح خلقا کثیرا با فساد شخص واحد و اشخاص
بخش اول و سوم: خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ اوراق 152 تا 177 بازنویسی شده، دو برگ در ابتدا و دو برگ پایانی نسخه نانوشته، مصحح، کاغذ: دولت آبادی و اصفهانی نخودی، جلد. تیماج قهوه ای سوخته عطف تیماج زرشکی مقوایی، 427گ، 25 و 27 سطر (9/5 ×22)، اندازه: 16 × 30سم [ف: 13 -393]
79. خوی: نمازی، شماره نسخه: 145
ربع منجیات، مشتمل بر کتاب توبه و کتاب صبر و شکر؛ خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا، تملک احمد بن سالم العجلوى و محمود بن سلیم ثانی، عبارت ««المحمد الافندی بن ابو حدري الشهير السكري في شهر شوال 1115»، جلد
مقوایی، 25 سطر، اندازه : 18×25/5 سم [ف: 82] .
80. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:7628- 88/ 51
آغاز: شبه الفرار من الطاعون في بعض الأخبار بالفرار من الزحف از کتاب التوكل تا پایان احیاء العلوم، خط: نسخ، کا: على الدمهوجي بلداً الشافعي مذهباً، تا:
چهارشنبه 7 شوال 1135ق؛ افتادگی آغاز: 267 گ، 25 سطر، اندازه: 20x14سم [ف:1- 137)
81.کاشان؛ عاطفی، حسن؛ شماره نسخه بدون شماره
خط ثلث، بی کا، تا: عصر صفویه؛ پشت صفحه اول یادداشت و مهر محمد علی بن حاج محمد خان کوزه کنانی به تاریخ 1185، وصیت نامه کوزه کنانی و وقف نامه مهدی بن ابی ذر نراقی به تاریخ ذیحجه 1201، پایین صفحه «هو الحى لقد وضع التصرف مني فيه تولية»؛ مهر: محمد علی بن محمد باقر کاغذ: ایرانی، جلد سوخته، اندازه:15×24سم [نشربه: 7- 721]
83. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11149/6
آماز: بسم الله و به اعتصمت الحمد لله الشامل وافته العام، رحمته الذي جارى عباده عن ذكرهم انجام: و اما بقية الدعوات في الاكل و السفر و عيادة المرضى و غيرها فسیاتی في موضعها
کتاب الأذكار و الدعوات، مشتمل بر 5 باب: 1. فضيلة الذكر، 2. فضيلة الدعاء، 3. الأدعية الماثورة، 4. الأدعية المستحية المحذوفة الأسانيد من الأدعية المأثورة، 5. الأدعية عند حدوث الحوادث؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ محشی، مهر: آیت الله مرعشی نجفی: کاغذ: فرنگی، 18 گ (96- 113)، 25 سطر، اندازه:
17/5x13/5 سم [ف: 28- 220]
83. تهران: ملی، شماره نسخه: 3551
آغاز: بوجب البطلان بالكليه لفقد الروح و الذي ليس له الاشهاده التوحيد و الرساله هو كانسان مقطوع الأطراف مفقود العين فاقد الجميع اعضائه الظاهرة و الباطنه؛ انجام: و الله المستعان على ما تصفون. تم کتاب الصبر و الشكر بعون الله و جوده.
مباحث کتاب التوبه و کتاب الصبر و الشكر از ابتددای بخش منجيات خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً قرن 13؛ افتادگی: آغاز جدول به شنگرف و لاجورد، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج عنایی ضربی با ترنج و سر ترنج با گل و بوته مقوایی، 259گ، 17سطر (10/5 × 18/5)، اندازه:16×26سم [ف: 16- 92]
84. تهران: الهيات: شماره نسخه :25
خط: نسخ، کا: احمد بن شیخ عبد القادر بن شیخ اسماعیل، تا: پنج شنبه 8 جمادی الاول 1200ق؛ تملک محمد علی ایبوردی؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای، 26 سطر (15×24) [ف: 747]
85. خوی: نمازی شماره نسخه:3
آغاز: برابر انچام: قال رسول الله صلی الله علیه و آله الحلال البين و الحرام.
ربع اول کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ مجدول از موقوفات رمضانيه 1230ق، جلد. تیماج ضربی با ترنج، 129گ، 41 سطر، اندازه: 21×31سم [ف: 22]
86. کرمانشاه؛ نجومی؛ شماره نسخه :بدون شماره
جلد سوم؛ کا: جمعه 16 شوال، بی تا: افتادگی آغاز و وسط و انجام؛ مصحح [دليل المخطوطات: 1- 216]
87. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 589
آغاز: نحمد الله بتحميده يستفتح كل كتاب و يذكره بصدر كل خطاب
المنجيات، از «کتاب التوبة»، تا «کتاب ذكر الموت» ، افتادگی انجام؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، صفحه اول نونویس، 258گ، 25 -29-46 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 19×27سم [ف: 2- 347]
88، قم: مرعشی: شماره نسخه :3475
کتاب دوم از ربع عادات، خط: مغربی، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز؛ مصحح، جلد تیماج قهوه ای ضربی، 290گ، 23 سطر، اندازه: 17/5×24 سم [ف: 9- 273]
89. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 269
آغاز: برابر؛ انجام: وهو اليوم الذي هبط فيه جبرئیل علی محمد بالرسالة و يوم سبعة عشر من رمضان و هو ...
خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مصحح، علامت بلاغ دارد؛ جلد: تیماج مشکی ضربی،224گ، 25 سطر، اندازه: 18× 27 سم [ف: 1- 299] 90, آران کاشان: محمد هلال؛ شماره نسخه : 48
آغاز: کیف یهوى مرة الى اسفل السافلین و ينخفض الى افواه الشياطين ... بيان معنى النفس و الروح و القلب و العقل و المراد بهذه الاسامی اعلم أن هذه اربعة اسماء؛ انجام: فان قلت فقد، قربت الأمر فيه بعد أن اكثرت في ذكر مداخل الغرور فیم ینجو العبد من الغرور ... و البليد لا يقدر على التحفظ عن الغرور و صفاء العقل و
ص: 324
ذكاء
از «في معنى النفس و الروح و القلب و العقل ...» تا صنف چهارم ارباب المال المغترون: خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام، مهر «الواثق بالله الغني عبده محمد علی (بیضی)؛ جلد: تیماج مشکی عطف و حاشیه تیماج مشکی، 281گ، 29 سطر، اندازه : 15/5×26/5سم [ف مخ:- 8]
91. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7012- 36/12
آغاز: بسمله الحمد لله الذی او من من تدبير الكائنات و خلق الأرض والسماوات ... و وضح فرایضها و سننها و آدابها و مرواتها في اربعة ابواب و فصل في آخرها و الله الموفق، انجام: و صدقه في كل ما ورد و صدر .. و صلى الله على سيدنا محمد و آله و سلم تسليماً دائماً ابداً و رضي الله عن الصحابة أجمعين.
ربع عادات، خط: نسخ، بی کا، بی تا، برگ اول سرلوح مزدوج زرین و لاجوردی، مجدول به زر و لاجورد و مشکی، مصحح، نسخه بدل در حاشیه ؛ جلد: تیماج قهوه ای، 149گ، 31 سطر، اندازه: 20×32سم [ف: 1- 136]
92. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 4035
آغاز: التي كشفت للانبياء بعضها كان بالبصر وبعضها بالبصيرة وسمى الكل رؤية وفي الجملة من لم تكن بصيرته الباطنة ثاقبة لم بعين بها من الدين الا قشورة؛ انجام: فقد روى عن كرز بن وبرة رحمة الله عليه و كان من الأبدال ... فقلت يا عبدالله من انت و من این جئت فقال انا الخضر فقلت من ای شیء جئتنی فقال جئتك للسلام علیك
منجیات؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 121 گ، 15 سطر، اندازه:24×32سم [ف مخ: 1- 73]
93. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 3500
آغاز: کتاب الصبر و الشکر الحمد لله اهل المجد، و الثناء، انجام: وسعة جوده ورحمته.
بخش چهارم از کتاب دوم: خط: نسخ، بی کا، بی تا، واقف : نائینی،388گ، 18 سطر، اندازه: 39x27سم [ف: 6- 378]
94. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2209
آغاز: منهم بعاجل حظه مشغوفاً فصاریری المعروف منكراً و المنكر معروفاً، انجام: و قد ذكرنا فواصل الاشهر و الايام للصايم في كتاب الصوم فلا حاجة إلى الاعادة و الله اعلم. نم کتاب الأوراد، و بتمامه تم ربع العبادات على يد افقر العباد الى الله محمد بن الشيخ مصطفی غفر الله له و ... و لكل المسلمین آمین.
خط: نسخ، كا: محمد بن مصطفى الكتفانی، تا: 1240ق، آغاز هر یک از ده کتاب ربع عبادات در این نسخه با بسمله و حمدله شروع می شود، کاغذ: فرنگی ضخیم شکری، جلد: تیماج سرخ مقوایی با عطف برگردان با ترنج و نیم ترنج، 288گ، 23 سطر ، اندازه: 5/5 1×21/5سم [ف: 11- 531]
95. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3321/29
آغاز: هو الحكيم الفرق بين الالهام و التعليم و الفرق بين طريق الصوفية في استكشاف الحي و طريق النظار في الاكتساب اعلم ان العلوم التي ليست ضروريه انما تحصل في القلب في بعض الاحوال و يختلف الحال في حصولها بخشی از آن؛ بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماجی سبز، 5ص (477-481)، قطع: بياض رقعی [ف: 10- 992]
96. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4585/3
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي خلق الموت و الحياة ... هذه خلاصة ما في الأحياء من الباب الرابع من جملة كتاب ذكر الموت و البعث و النشور في وفاة رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) اعلم ان الله سبحانه و تعالی کرم نبیه و خلیله؛ انجام: قال الله تعالى: و كذلك قولی بعض الظالمين بعضا بما كانوا يكسبون. گزیده و بخشی از آن؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج زرد یک لابی، 2گ (86ر-87ر)، اندازه: 14×22سم [ف: 12 -282]
97. شیراز؛ ملی، شماره نسخه:20- الف/ 187
آغاز: لا تكونان في منافق حسن سمت وفقه في الدين ولا تمكن في الحديث اتفاق بعض فقهاء؛ انجام: نصيحه جميله الاقد دعانا اليها و امونابها و لم يدع غشا او قال عيبا ولا شينا الأخذنا ... عنه و يكفي من ذلك كله هذه الايه ان الله يامر
خط: نسخ ریز، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای سیر، 365گ، 25 سطر (12×16/5سم)، اندازه: 18/5 × 25سم [ف 1- 165]
98. آشتیان: حوزه علميه؛ شماره نسخه: 6/3
آغاز و روي في اخبار آدم عليه السلام أنه لما ...
برگی از آن، خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی، جلد: چرم قهوه ای ضربی با ترنج و نقش گل و بوته عطف چرمین، 2گ (53پ - 54پ )، 15سطر، قطع: وزیری، اندازه: 25x17سم [ف: 23]
99. تهران: ملی شماره نسخه :27446
بخشی از آن بی کا، بی تا، خریداری از امرالله صفری (رایانه)
100. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18676
آداب الأكل، بخشی از احیاء العلوم، بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
101. مشهد: رضوی شماره نسخه :3445
بی کا، بی تا [الفبائی ف: 27]
102. مشهد رضوی؛ شماره نسخه:13642
آغاز: بسمله الحمد لله الذي يتحيرون ادراک اجلاله، انجام: قلوب اولیا الله تعالی امد فنسال الله ..... و صحبه اجمعين
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج ضربی، 25 سطر (11×20)، اندازه: 18×28سم [الفبائی ف: 27]
103، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:14029
آغاز: بسمله القيله و الكلام؛ انجام: و به الحول و التوفيق ... و سلم تسليما كثيرا
خط: نسخ، کا: محمود بن عبدالله بن أبي الخير، بی تا، كاغذ: حنایی، جلد: میشن، 21 سطر (9×16)، اندازه : 15×23سم [الفبائي ف: 27]
ص: 325
104. اصفهان، دانشگاه اصفهان شماره نسخه : 291/15
بی کا، بی تا [نشربه: 11 - 938]
105. مشهد: رضوی: شماره نسخه :15885
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين و العافيه للمتقین، انجام و الحمد لله رب العالمین و صلی الله على سيدنا محمد و على آله صحبه اجمعين
خط: نسخ، کا: خليل بن حسن، بی تا، کاغذ: نخودی، جلد: کالینگور، 23 سطر (12×17)، اندازه: 15×21سم (رایانه)
« احیاء العلوم » احياء علوم الدين
« احیاء العلوم (ترجمه) » احياء علوم الدين
احیاء العلوم (ترجمه) / اخلاق / فارسی
ihya'-ul ulūm (t.)
خوارزمی، مؤیدالدین محمد، ق 7 قمری
xārazmī, mo'ayyad-od-dīn mohammad (-13c)
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم، غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
ترجمه روانی است از کتاب احیاء العلوم غزالی که در سال 620ق برای نخستین بار در دهلی به فرمان شمس الدین ایلتتمش و حمایت وزیرش ابوسعید محمد جنیدی نگاشته شده است.
مترجم که مذهب حنفی دارد بارها این کتاب را تدریس نموده و در فصل چهارم (آخرین فصل) مقدمه نوشته است: «فصل چهارم: در ذكر قواعد که در ترجمه این کتاب رعایت یافته است. قاعده اول: آنکه آیات قرآن و اخبار نبوی و بعضی از آثار صحابه بعينها آورده شده است ... قاعده دوم: آنکه اگر چه مصنف در بیان احکام فقهی بر یک قول که مختار اوست اختصار نموده است و آن در اکثر و اعم مذهب شافعی است و در بیان اختلاف مذاهب شروع نکرده اما این ترجمه بیان مذهبين و اختلاف اقوال به سبیل ایجاز بیاورده است تا فایده آن عام تر باشد و مقصود هر دو فریق به حصول بپیوندد ... قاعده سوم: آنکه هر سختی که به زبادت بیان و تفسير و شرح و تقریر حاجت داشت و یا تنبیه بر نکته ای و دقیقه ای آنجا مهم بود آن نیز بر طريق اختصار آورده شده است ... چنانکه در کتاب علم که اول کتب است قریب چهل فایده زیادت شده است بعضی از آن معین است بدین لفظ که مترجم گوید و بعضی معین نیست ... و این ترجمه را بر اصل احياء به سه چیز مزیت است. یکی آنکه از احیاء جز تازیدان را منفعت نیست و از این هم تازی دان را منفعت است و هم پارسی خوان را. دوم: آنکه از احکام احياء جز یک مذهب معلوم نشود و از این هر دو مذهب معلوم گردد. سوم: آنکه در این ترجمه قريب هزار فایده خواهد بود که احياء از آن خالی است. قاعده چهارم: آنکه از تكلف عبارت و تنوق استعارت و طلب مقارنه و تسجیع و کوشیدن در تجنيس و ترصيع احتراز نموده شده است مگر آنکه چیزی بی ارتکاب تكلف و اقتحام تاسف بر قلم رفته باشد. »
آغاز (آغاز مقدمه مترجم:) حمدی که غایات اوهام به مبادی آن نرسد و ثنایی که نهایات افهام از ادانی آن قاصر ماند
(آغاز ترجمه ): ستایشی بسیار متوالی حضرت پروردگار متعالی را در مرتبه اول می گویم، اگر چه ستایش ستایندگان
چاپ: به اهتمام شادروان حسین خدیوجم، تهران، بین سال های 1351 و 1359ش
[کشف الظنون 23/1 ؛ مولفات غزالی 119؛ فهرستواره منزوی 42/7]
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:14001
آغاز: حمد نامحدود و ثنا نامعدود خدایرا که غوابل و آفات دنیا اولیا خود را تعریف فرمود و غیرت آن بديشان نمود تا شواهد و آیات آن را بدیدند؛ انجام: و ظاهر آن است که از بزه خالی نباشد به اندازه قوت آن دوستی و ضعف آن و الحمد لله رب العالمين و السلم على خير خلقه محمد و آله اجمعين.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 17 برگ نخست دارای یک شمسه بزرگ و زیبا با ستاره ای در میان آن، پایان نسخه با گل های اسلیمی طلایی تزیین گردیده، مجدول به نیلی و قرمز؛ مهر: خادم شرع نبی محمد صدیق (مربع)؛ کاغذ. شرقی، جلد: تیماج زرشکی مجدول با ترنج و سرترنج عطف تیماج مشکی، 249گ، 30سطر (17×27)، اندازه : 24/5 × 35/5سم [ف: 35- 462]
2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 117-عکسی
نسحه اصل: موزه بریتانیا شماره 8194 .or در فهرست ناشناس ، شامل
ریع عبادات، خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 8 [ نشريه: 2- 272]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 962-ف
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا در فهرست ناشناس: 600ص [فیلم ها ف: 1 - 48]
3 تهران: دانشگاه شماره نسخه : 4828-ف
نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه پنجاب در لاهور 1537/4587 شیرانی ریع مهلكات، از صفات سبعیت و بهیمیت و شیطانیت تا آفت چهارم دروغ در سخن و سوگند خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 797ق؛ افتادگی آغاز و انجام [فیلم ها ف: 4 -110]
4. تهران: مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف 93
نسخه اصل: دانشگاه پنجاب 4586 (ع 209)، خط: نسخ درشت، بی کا، تا: 797ق؛ 197گ [فهرستواره مینوی - 166]
5. تهران، دانشگاه شماره نسخه :6886- عکس
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه شچدرین در لنینگراد (شماره 355 فهرست درن) شامل ربع عبادات ؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: با تاریخ 15 رمضان 840ق (به خطی دیگر)، اصل وقف شاه عباس در 1017؛ 22گ [فیلم ها ف: 3 -264]
تهران؛ مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه: ف 92
ص: 326
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [فهرستواره مینوی:- 166]
6. قم فیضیه؛ شماره نسخه: 21
آغاز: قاعده چهارم انک از تكلف عبارت و شوق استعارت
از آغاز تا پایان جلد دوم از ربع عادات ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 یا بیشتر این نسخه را مرحوم میرزا رفیع نظام العلماء در سال 1302 به جعفر قلی بن عباسعلی (سپهر ظ) به رسم یادگار اهداء کرده است، 375 گ، 30 سطر، اندازه: 25×35سم [ف: 2- 27]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10513
آغاز: برابر انجام و فضایل ماه ها و روزها برای روزه داشتن در کتاب صوم یاد کردیم پس با عادت آن حاجت نیست.
تا پایان ريع عبادات، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح؛ جلد. تیماج زرشکی با ترنج و با سر و مجدول، 229ص، 25 سطر، اندازه: 24×35سم [ق: 33/1 - 65]
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 929 عکسی
آغاز: برابر، انجام: باب چهارم در امامت ... و آمده است که قومی امامت را پس از اقامت ندافع نمودند حتی تعالی ایشان را خسف.
نسخه اصل مجلس شورا (احتمالاً همان نسخه بالا) ترجمه ربع عبادات، مشتمل بر اول کتاب تا آغاز باب چهارم از کتاب اسرار نماز؛ خط نسخ، بی کا، تا: احتمالاً اواخر قرن 11، افتادگی: انجام مصحح، بعضی از لغات معنی شده است، در مقایسه بین این نسخه و نسخه موجود در «دار الكتب القوميه»، قاهره به نظر می رسد که کاتب این نسخه نیز همان اسماعیل مراغی باشد که نسخه قاهره را در 21 صفر 1089ق به پایان آورده است؛ 117گ، 25 سطر
عکسی ف: 2- 409]
8. تهران: مجلس، شماره نسخه: 10512
آماز: حمدهای متوافر و شکرهای متظاهر خدای را که دل های دوستان خود را منزه کرد از آنک بارایش دنيا التفات نماید؛ انجام: و کتاب را خم کنم: بیان در سعت رحمت خدای عزوجل بر سبیل تفأل: بدان پیغامبر صلی الله عليه و سلم تفأل را دوست داشتنی
ربع منجیات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا با روکش اسلیمی و عطف تیماج قهوه ای، 316گ، 18 سطر، اندازه: 19×38سم [ف : 33/1 - 64]
9. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:103-ف
نسخه اصل: مصطفى عاطف افندی ش 1386. در فهرست بدون نام مؤلف؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 475 گ، 17 سطر [فیلم ها- ف: 1- 48]
10. تهران: مطالعات فرهنگی شماره نسخه: ف 73
نسخه اصل: قاهره 16 تصوف (طراری 75/1) (ع 160)؛ بی کا، بی تا
[فهرستواره مینوی: 166]
احیاء العلوم (ترجمه) / اخلاق / فارسی
ihyā’-ul ‘ulām (t)
کافی هروی، عبد المحمود
kāfi heravī, 'abd-ol-mahmud
وابسته به احیاء علوم الدين = احیاء العلوم، غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
ترجمه کتاب «احیاء علوم الدين» غزالی طوسی، شامل بخش ریاضت نفس و کسر شهوت شکم و فرج می باشد.
[گنج بخش 547/2 ]
قم؛ مرکز مطالعات شماره نسخه: 1081- عکسی
آغاز: چنانکه خدای تعالی گفت قل الروح من امر ربی دعوی ربوبیت می کند و استیلا و استعلا دوست می دارد؛ انجام: پس از جانب او این به جای خود باز می آمد چنانکه بود آن را که مرا به بای کرده بود پرسیدم که این چیست گفت نسخه اصل: از نسخه دانشگاه پنجاب، خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ اهدایی آقای حاج محمد کلاهی به کتابخانه؛ جلد: گالینگور سرح، 214گ، 15 سطر، اندازه: 20×16سم [ف: 2- 318]
احیاء العلوم (ترجمه) / اخلاق / فارسی
ilya-ul ulum (t)
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
مترجم: رجائی، احمد على
rajā'ī, ahmad alī
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 28963
آغاز: مقدمه، سماع از نظر غزالی - ابو حامد محمد بن محمد غزالی در کتاب احیاء العلوم الدین که از این امهات كتب؛ انجام : با مثال آنچه گفته شد داروئی سودمند است که از آن بی نیازی نیست.
خط: نستعلیق جلی، بی کا، بی تا؛ افتادگی انجام؛ 30 برگ در رساله [سماع در تصرف) از ناهید اعظم مومن به آن ضمیمه شده است؛ کاغذ کاهی، جلد: مقوا با عطف پارچه، 15 سطر (14/4 ×18/5 )، قطع: وزيري، اندازه: 17/5×22/5 سم (رایانه)
احیاء العلوم (مختصر) / اخلاق / عربی
ihya'-ul ulum (muxtasar)
غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری
qazzālī, mohammad ebn-e mohammad (1059 - 1112)
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم غزالی، محمد بن محمد (450-505)
در این مجموعه مختصر احياء علوم الدين امام غزالی جمع آوری شده و احتمال دارد از خود غزالی باشد.
ص: 327
دامغان؛ صادقیه شماره نسخه: 151
آغاز: الحمد لله حق حمده على جميع نعمه و صلاته على محمد خير خلقه؛ انجام: في رؤیته فان استطعتم أن لا تغلبوا على صلاة قبل طلوع الشمس وقبل غروبها.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 یا 12؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، تملكی بدون نام در 6 جمادی الثانی 1273 با مهر مربع بزرگ پاک شده؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی سوخته، 142 گ ، 17 سطر، اندازه: 30/5x15سم [ف: 200]
احیاء العلوم (مختصر) / اخلاق / عربی
ihyā”-ul ‘ulūm (muxtasar)
عزالدين بن مکی
*ezz-od-dīn ebn-e makkī
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 399/1
آغاز: بسمله الحمد لله الذي استخرج الانسان من وجود علمه إلى وجود عينه؛ انجام: و سلم تسليما.
در چهل باب؛ خط: نسخ ترکی، کا: محمد بن احمد باب الدين، تا: پایان محرم 1067ق، جا: حرم مسجد اقصی؛ مجدول به شنگرف، کاغذ: سفید، جلد: تیماج آلبالویی ضربی یک لایی، 412ص (1-412)، 18 سطر (8×15)، اندازه: 16×21سم [سنا: ف : 1- 242]
احیاء العلوم (منتخب) / اخلاق / عربی
ilya'-ul ulumn (Inn.)
حاج بله تبریزی، امین الدین، - 720 قمری
hāj bale tabrīzī, amīn-od-dīn ( - 1321)
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم، غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
فشرده بسیار مختصری است که به روش خود احیاء العلوم در چهار «قسم» و هر قسم دارای 10 «باب» تقسیم شده است.
آغاز: الحمدلله الذي هدانا لهذا ... و الصلاة على خير خلقه محمد و آله و صحبه؛ اعلم أن هذا الكتاب يشتمل على أربعة أقسام.
1. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 171/3
آغاز: برابر، انجام و نرجو لنا و لمن طالع في کتينا الرحمة و المغفرة و كذا لجميع المسلمين فالكرم عميم و الجود على أصناف الخلايق فايض.
نام مؤلف به استناد نسخه مجلس ذکر شد؛ خط: نسخ، کا: ابن خطیب جوینی، تا: یک شنبه 28 جمادی الثانی 697؛ در حاشیه ها فوائد مختلفی نوشته شده است، جلد. تیماج قرمز، 49گ (87ر -135ر)، اندازه: 12×21/5سم [ف: 1- 188]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه : 14590/4
آغاز: برابر انجام: إلى أن يسمعوا نغمة ملك الموت باحدی البشرتین اما ابشر با ...
بی کا، تا: 720ق؛ افتادگی انجام؛ جلد: تیماج کرم قهوه ای زمخت با شمسه ای طلاکوب شده بر روی جلد و اشکال تزئینی در اطراف، 18ص (37 - 54)، 21 سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 41 - 69]
احیاء العلوم (منتخب) / اخلاق / عربی
ihyā’-ul ‘ulüm (mn.)
گلپایگانی، محمد تقی، - 1292 قمری
golpaygani, mohammad taqi ( - 1875)
وابسته به احياء علوم الدين = احیاء العلوم غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
[الذريعه 369/22 ]
خوانسار: فاضل: شماره نسخه: 6/ 222
خط: شکسته نستعلیق، کا: ملا محمد تفی گلپایگانی، تا: قرن 13؛ جلد. تیماج قرمز مجدول، اندازه: 11×16سم [ف: 1- 173]
احیاء العلوم (منتخب) = مناسک حج/ فقه/ فارسی
ihyā -ul ulūn (mn.) = manāsek-e hajj
بهاء الدين يعقوب
baha'-od-dīn ya qub
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم، غزالی، محمد بن محمد (450-505)
در آداب و اسرار حج و عمره و احکام و شرایط صحت و وجوب حج در سه «باب»، مؤلف می گوید این کتاب را به شیوه مناسک حج کتاب احیاء العلوم غزالی فراهم آورده است، اما چنین پیداست که ترتیب عناوین و مطالب احياء را رعایت نکرده است. این ترجمه گاه دقیق تر از ترجمه خوارزمی است و با آن که متأخر از آن ترجمه است، پاره ای از تعمیرات و کلمات فارسی در آن به کار رفته که در ترجمه خوارزمی وجود ندارد.
آغاز : الحمدلله حمد الشاكرين ... این مختصریست در مناسک حج جمع کرده شد بترتيب مناسک کتاب احیاء علوم دین بزبان پارسی از بهر جماعتی دوستان کی التماس کرده بودند
انجام: هر یکی نصیبی یافتن کیردکی حیوة عباردت وی بدان بود و از حد صورتها فراتر شود و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 14590/10
آغاز و انجام: برابر
ص: 328
خط: نسخ، بی کا: تا: شنبه 23 ذیقعده 723ق، جا: مدينة الموحدین تبرير: جلد: تیماج کرم قهوه ای زمخت با شمسه ای طلاکوب شده بر روی جلد و اشکال تزئینی در اطراف، 9 ص (82 -90)، 41 سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 49 -71]
احیاء العلوم (منتخب) = مستخلص احیاء العلوم / اخلاق / عربی
ihyā -ul 'ulūm (mn.) = mustaxlas-u ihya-il ulūm
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم، غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 938 ط
آغاز: بسمله .. الشطر الثاني من المستخلص ... کتاب عجائب القلب الحمد لله الذي تحيرت دون ادرا کماله ... و لنبدأ بذکر عجائب القلب بطريق التمثيل، انجام: و من استوت حسناته و سيئاته فذلك الذي.
مشتمل بر خلاصه ربع مهلكات و منجیات احیاء العلوم، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 97 افتادگی: انجام، دارای وقف نامه ای به خط محمد داود بن عنایت الله محاطب به تفريح خان، تعليقات و استدراک سقطات در هامش صفحات دیده می شود؛ تملک: فرهاد میرزا مورخ 2 ربیع الثانی 1290ق، کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج عسلی، 287گ، 21 سطر، قطع: وزبری بزرگ، اندازه: 28/5x16/5
سم [ف: 24/2 - 76]
احیاء العلوم (منتخب) = تقويم الصحة / اخلاق / عربی
ihyā'-ul ‘ulūm (mn.) = taqwim-uş șihha
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم؛ غزالی، محمد بن محمد ( 450-505)
تهران: مجلس: شماره نسخه: 15044/1
خط: نسخ ،بی کا، تا: قرن 13: 289گ ( 2پ - 290پ) [مختصر ف: 201]
احیاء العلوم (منتخب) / اخلاق / عربی
ihya'-ul 'ulūm (mn.)
وابسته به: احياء علوم الدين = احیاء العلوم غزالی، محمد بن محمد (450-505)
چند منتخب ناشناس
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4569
آغاز: و المعرفة بمعنى النبوة و معنى الوحی و معنی لفظ الملائكه و الشياطين و كيفية معادات الشيطان للإنسان، انجام: و قال یحیی بن معاذ ترک الدنيا شديد و فوت الجنة اشد و ترک الدنيا محر الاخرة ... تم فوائد الربع الرابع من المنجیات و به ثم فوائد احياء علوم الدين و الحمد الله على التوفيق.
گزیده ای از احیاء العلوم با عنوان «قائدة قائدة» ؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 114گ، 22 سطر (9×13)، اندازه: 16×21/5سم [ف: 12- 268]
2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18287
مشتمل بر اضافات در هر باب و متفاوت با دیگر منتخبات؛ بی کا ، بی تا (د.ث. مجلس]
3. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 741
منتخبی از کتاب احیاء علوم الدين، در مقدمه کتاب می گوید چون دیدم کتاب موعظه ای که برای عموم نافع باشد نیست و کتاب «احیاء علوم الدين» را بهترین دیدم، این نظر را با استاد شیخ محمد عبده در میان گذاشتم، ایشان نیز پسندید و مرا ترغیب کرد، در سال 1322ق به اختصار کتاب همت کردم و آن را در دو جزء تلخيص نمودم، نسخه حاضر از آغاز تا کتاب اسرار الزكاة را شامل است و از انجام ناتمام مانده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: 28گ، 18 سطر، اندازه: 20x13سم [ف: 2 -27]
احياء المحجة البيضاء في احياء الأحياء / اخلاق / عربی
ihya'-ul mahjjat-il bayda' fi ihya’-il ihya'
مازندرانی، محمد علی بن محمد علی، ق13 قمری
māzandarānī. mohammad ‘alī-ye-bri-e mohammad 'alī (- 19c
وابسته به: المحجة البيضاء في احياء الأحياء؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
تهذیبی از کتاب «المحجة البيضاء» فیض کاشانی است و آنچه را به نظر می زائد می آمده حذف کرده و در بعضی موارد مطالبی از خود افزوده و آن را مانند ترتيب اصل در چهار «قسم» عبادات، عادات، مهلكات و منجيات تنظیم نموده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... انه لما كان كتاب المحجة البيضاء من مصنفات بعض اصحابنا لايكاد يوجد له مثل.
[الذريعه 16/32]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه : 15422/2
آغاز: برابر
خط نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13؛ شروع کتاب از برگ 32 می باشده و بخشی از کتاب قبل از آن آورده شده است، در آغاز تملکی به سال 1295 با مهری پاک شده مشهود است؛ جلد: تیماج زرشکی ضربی گرهی، 146گ (32پ - 177ر)، 34 سطر، اندازه: 18/3 × 26/7 سم [مختصر ف: 35]
2. قم: مرکز احیاء، شماره نسخه: 2217
آغاز: برابر؛ انجام: فاغفر للذين تابوا واتبعوا سبیلك و قهم عذاب الجحيم انتهى كلامه وليكن هذا آخر الكلام في کتاب ..
ص: 329
تا پایان ربع عادات، خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1249ق (ظاهراً سال تأليف)؛ مصحح، در بعضی صفحات امضای بلاغ مشهود است، مجدول به لاجوردی و ارغوانی؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 323گ، 23 سطر، اندازه: 20×31سم [محدث ارموی مخ: 1- 75]
احیاء معالم الشريعة / كلام و اعتقادات / عربی
ihyā'-u ma'ālim-iš-šari'a
درازی بحرانی، عبد علی بن احمد، - 1177 قمری
derāzī bahrānī, 'abd-e-'alī ebn-e ahmad ( - 1764)
کتاب در صحت و سقم اخبار و احادیث و اختلاف آنها است.
تبریز تربیت؛ شماره نسخه :255
بی کا، بی تا، این نسخه چند ورق از آخرش افتاده [ف: 79]
احياء الملوک / تاریخ ایران / فارسی
ehyā'-ol-molūk
سیستانی، شاه حسین بن غیاث الدین محمود، 978ق - 11 قمری
sīstānī, šāh hoseyn ebn-e qiyās-od-dīn mahmūd (1571 - 17c)
تاريخ تأليف: 1028ق
چاپ: تهران، 1344ش، سربی، وزیری، به اهتمام دکتر منوچهر ستوده، شماره 25 مجموعه متون فارسی، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 47+ 617
[استوری 64/1 ؛مشار فارسی 184/1 ]
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه :5 تا 7- عکسی
نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 2779؛ بی کا، تا: ظاهراً 1028ق؛ با مقدمه قزوینی [نشریه: 2- 271]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 2575 - في
نسخه أصل: موزه بریتانیا ش 2776 or (ذيل فهرست ریو 97)؛ بی کا، بی تا [ فیلم ها ف: 1- 5]
احياء المنطق / منطق / عربی
ilya-ul-mn antiq
علامه حائری مازندرانی، محمد صالح بن فضل الله 1297 - 1391 قمری
allāme hā'erī māzan darānī, mohammad sāleh ebn-e
(1971 - 1880) ahn -ان- fazl
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27021
آغاز: هذه رسالة في بيان الحاجة إلى المنطق القديم في النظريات و تحقیق حال المنطق الجديد المنسوب إلى فرنسیس بیکن الانكليسی و دفع الاشكالات المتجددین الغربيين عن هذا الفن في الحاجة الى المنطق حتى اسقطوه عن مقامه و اهبطوه من محله الرفيع و من ذروة اعلامه .. فنقول ممن قام على ضد ارسطو و اسقط مقام المنطق و الفت الأرغنون الجديله في مقابلة الأرغنون القديم الذي هو في القديم كان اسم المتطي هو فرنسیس بیکن الانكلیسی 1626- 1560، انجام: و نكل التفصيل إلى كتاب مفرد فان الامر اتكالا و جوابا.
خط: نسخ تحریری، كاتب = مؤلف، تا: 1355ق؛ اهدایی کتابخانه آية الله شیخ محمد صالح علامه حائری در تیر 1351، کاغذ: فرنگی خط دار، جلد: مقوا، عطف میشن مشکی، 23ص، 20 و 21 سطر، اندازه: 22/5x17سم [ف: 24- 17]
احياء الموات = احكام الاراضي البایره = الارض المخروبة بعد العمران = الأرض المندرسة / فقه / عربی
ihya'-ul mawāt = ahkām-ul araçı-yil bāyira = al-ard-ul maxrūba ba'd-al umrān = al-ard-ul mundarisa
محقق کرکی، علی بن حسین، 890 - 940 قمری
mohaqqeq-e karakī, 'alī ebn-e hoseyn (1486 - 1534)
رساله ای است استدلالی در احکام زمین مخروبه ای که آثار آن از میان رفته است ولی مالکی مسلمان داشته و روزی آباد بوده است، به صورت مختصر بحث کرده و وجوه و ادله این مسأله را متعرض شده است. در ابتدای رساله در حاشیه نوشته شده: «نتقلت هذه الأسطر من المنقول من خط المحقق العلامة الشيخ على مروج المذهب». در الذريعة، رساله ای به عنوان «احكام الارضین» یا «اقسام الارضین» آمده با همین آغاز از محقق کرکی و مشخص نیست آیا رساله موجود می باشد یا رساله دیگری است در این رساله احکام زمین های آبادی که مالکان از آنها دست کشیده و اکنون بایر و ویران گشته اند بحث می شود به عنوان مثال: «اگر مالک، زمین را با معامله به دست آورده باشد هیچ احدی با احیاء، مالک آن نخواهد شد». این مورد، اجماعی است و خلافی در آن مشاهده نمی شود. اگر شخص سابق با إحياء زمین، مالک آن شده و سپس از آن دست بردارد و به صورت بایر در آید در این مورد سه قول است: 1. زمین متعلق به مالک اول یا ورثه اوست؛ 2. در عصر غیبت امام (علیه السّلام) شخص دوم با إحياء زمین، مالک آن می شود، 3. حق مالک از بین نمی رود احیا کننده باید اجرت زمین را به او بپردازد و مالک هم نباید مانع او شود. صاحب زمین مسلمان باشد یا ذمی در حکم، مساویند.
آغاز : الحمدلله حمداً كثيراً كما هو اهله ... هذا تحقیق مسئله مهمه صورتها انه اذا ضربت الأرض المملوك العامره و اندرست آثارها بعد ان كانت ملكا لمسلم فاما ان يكون مالكها موجودا او معلوما او لا فان كان الأول فاما ان يكون قد انتقلت اليه بالشرأ او الهبة او شبهها أو بالأحياء فان كان ملکه بالشراء و نحوه لم تملک بالاحباء بعد خرابها بلا خلاف بين العلماء نقل الإجماع على
ص: 330
ذلك العلامة في التذكرة
انجام: بل يجب ما يقتضيه الصارف لها و الدلائل المذكورة أو لا يقتضى الصرف إلى ما ذكرنا.
[الذريعة 293/1 ؛ ریحانة الادب 244/5 ]
1، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 5/ 3265و عکسی 2169/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ از روی خط مؤلف: 2 گ (44ر -45پ)، 19 سطر، اندازه: 13/5×19 سم (محدث ارموی مخ: 1 - 117] و [عکسی ف: 6 -211]
2. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 14408/13
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 10 کاغذ: شرقی، 2گ ( 140-1391 )، 20 سطر، اندازه: 9×13 سم [ف: 36- 361]
3، مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 2433
آغاز و انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 944ق، مصحح، واقف : خواجه شیر احمد تونی، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: مقوا رویه پارچه اخرا، 8گ، 15 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 21/1 - 102]
4. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 239/3
آغاز: برابر
خط: نسخ نازبیا، بی کا، تا: 15 شعبان 962ق؛ از روی خط محقق کرکی؛ جلد: تیماج قرمز مجدول، اندازه: 12/5 × 18/5 سم [ف:1- 200]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 4/ 186
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 5ص (98-102)[عکسی [ف 1- 207]
5. قم: گلپایگانی شماره نسخه : 6/ 6458- 8/ 33
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: افضل بن جمال الدین حسنی اصفهانی، تا: 974ق جلد: تیماج قهوه ای ضربی حاشیه تیماج مشکی، 2 گ ، 31 سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 1- 317]
6. مشهد: رضوی شماره نسخه: ض 7829
آغاز و انجام: برابر
خط :نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مزین به ترنج و سرترنج، 10ص، 15 سطر، اندازه:12×19 سم [ف: 21 -102]
7. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 804/10
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عطاء الله بن ابراهيم بن عداقه، تا: 2 جمادی الاول 1026ق، کاغذ: ترمه، جلد: رویه ابره، 4گ (119پ-122ر)، 17 سطر، اندازه: 13×19/4سم [ف: 5 -183]
8. کرمانشاه؛ جلیلی: شماره نسخه: 3/ 330
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف در فهرست محلی خوانساری آمده است که به قرینه آغاز و انجام نسخه تغییر یافت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1084ق؛ مصحح، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنایی، 3 ص (41 - 43)، 16 سطر، اندازه: 13/5×19
سم [ف:- 263]
9. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2965/7
خط: نسخ، بی کا، تا: در 15 شعبان 1100ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن آلبالویی سیر مقوایی، 3گ (96ر -98ر)، 22 سطر، اندازه: 13×23/4سم [ف: 6- 174] 10، مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 21110
آغاز: برابر، انجام: على انه لا يمتنع أن يكون ملكية الماء اضعف من
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی انجام (یک برگ)؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، 4ص، 21 سطر، اندازه: 12×22 سم [ف: 21/1 - 101]
11، مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 30643
آغاز: برابر؛ انجام: على أنه لا يمتنع أن يكون ملكية الماء اضعف من
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی انجام، اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، 4ص، 21 سطر، اندازه: 12×22سم اهدائی رهبر: 3 -60]
12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9553/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، جلد: مقوا رو به کاغذ ابر و باد عطف تیماج قهوه ای، 4گ (2پ - 5ر)، 16 سطر، اندازه:13×19 سم [ف: 20 -216]
13، تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8/ 3147
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: تقی بن محمد رضا موسوی، تا: 1111ق؛ کاغذ: اصفهانی نخودی رنگ، جلد: تیماج قهوه ای، 5ص (305-309)، 20 سطر، قطع: تیم خشتی، اندازه : 13×20/5سم [ف: 10 -725]
14، قم، مرعشی: شماره نسخه: 1409/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: ربيع الثانی 1128ق، جلد: تیماج سبز ضربی، 3گ (43ر -25ر)، 23 سطر، اندازه : 12×24سم [ف: 4- 186]
15. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 3530/2 -18/40
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، كا: رفیع الدین، تا: 1131ق؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 2گ، 20 سطر، اندازه: 25x18سم [ف: 4 -2048]
16، خوانسار: فاضل؛ شماره نسخه: 243/9
خط: نستعلیق، کا :عبدالحي بن عبد الوهاب حسینی اشرفی جرجانی، تا: رمضان 141اق، جلد : تیماج شتری، اندازه: 12×16/5 سم [ف: 1- 210]
ص: 331
17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13794/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ ترقيمه: «تمت النسحة في شهر رمضان»؛ تملک؛ محمد موسوی کاشانی در اصفهان مهر: حضرت آية الله مرعشی نجفی (رحمه الله)، «الراجي محمد بن نصرالله الموسوي»، (بیضی)، کاغذ: شرقی، 4گ (13-16)، 17 سطر، اندازه: 7×14سم [ف: 34- 834]
18، بیرجند دیانی؛ شماره نسخه :108/3
خط: نسح، کا: حسین بن سید على خوسفی قائنی خراسانی، تا: دوشنبه از دهه اول شوال 1235ق، جا: مدرسه کاسه گران اصفهان، جلد: تیماج قرمز ضربی، 3گ (127ر-129ر)، 21 سطر، اندازه: 13/5 × 21/5سم [ف:- 83]
19، مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:7618
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: أبو القاسم جعفر موسوی، تا: 1268ق، کاغذ: نخودی آهار مهر، جلد: تیماج زرشکی یک لا، 3ص، اندازه: 10×19سم [ف: 21/1 - 100]
20. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 29300
آغاز و انجام: برابر
خط: نسح، کا: اسال الله انصاری، تا: 1285ق، ضمیمه نسخه ش 15709، کاغذ: نستقي، فاقد جلد، 4گ، 15 سطر، اندازه: 15/5×20 سم [ف: 21/1 -
101] و [ف: 13 -171]
21. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 7502/5
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «رساله حراجیه» آمده: خط: نسخ، کا: محمد علی
کرمانشاهی، تا: 1304ق، کاغذ: فرنگی سفیده جلد: تیماج حنایی مقوایی، 5گ (165پ-169پ)، 14 سطر، اندازه : 11×18 سم [ف: 4- 365]
22. مشهد: رضوی: شماره نسخه: 3/ 32072
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1307ق، مصحح، اهدایی رهبری، بهمن 1383، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن عنابی، 3 ص (26 - 37)، 21 سطر، اندازه: 15×21٫5 سم [اهدائی رهبر: 3- 301]
23. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه:2505
نسخه اصل: کتابخانه کاشف الغطاء - نجف اشرف؛ خط: نسخ، كا: عبد الله بن عبد الحمید مرندی، تا: 6 ربیع الثانی 1313ق؛ 4ص [عکسی ف: 7- 102]
24. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5147/3
خط: نسخ، کا: محمد مهدی زرقانی شیرازی، تا: 1315ق؛ در فهرست نیامده است از فهرست رایانه ای 45 آورده شد؛ 3گ (185ر-187ر) [ف: 15- 218]
25؛ مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 19874
آغاز و انجام: برابر
خط نستعلیق، بی کا، تا: 1335ق؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 3گ، 14 سطر، اندازه: 11×5/ 17سم [اهدائی رهبر: 3- 60]
26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 4933/4
خط نسخ، کا: حسین بن عبدالرحیم رستمداری، بی تا، جلد. تیماج
مشکی، 5گ (99پ -103ر)، اندازه: 18/5x13 سم [ف: 13 -129]
27. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 292/15
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، 4 ص (162- 165) [ف:- 125]
28. تهران: سپهسالار شمارد نسخه : 2919/22
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی کناره مشکی، 2گ (165ر-166ر)، 29 سطر، اندازه: 24×35سم [ف:3- 506]
29. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 7859/3 - 53/69
آغاز: برابر
نام مؤلف به استناد آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛
2گ، 12 سطر، اندازه : 13×23سم [ف: 2- 812]
30. تهران: سپهسالار شماره نسخه: 3392/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی
قهوه ای مقوایی، 24 سطر، اندازه: 25x17 سم [ف: 3 -111]
31. فردوس: مدرسه حبيبيه شماره نسخه : 73/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی مجدول، 2گ (67ر - 68ر)، 23 سطر، اندازه: 14×22سم (ف: )
32. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6958/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی لایی، 3ص، 23 سطر (11×16)، قطع: ربعي، اندازه: 14×21سم [ف: 16 -411]
33. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1109/8
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: مهر: حاج سید سعيد؛ جلد: تیماج تریاکی، 17سطر (7/5×10 )، اندازه: 12×17سم [ف: 3- 1525]
34. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1290/13
بی کا، بی تا، 2گ، اندازه : 14×21سم [ف: 3- 76]
احياء الموات/ فقه / عربی
ihyā’-ul-mawāt
انصاری، مرتضی بن محمد امین، 1214-1281 قمری
ansārī, morteza ebn-e mohammad amīn (1800 - 1865)
رساله ای استدلالی در احکام و فروعات مسائل احياء موات است
ص: 332
که همراه نقض و ابرام آراء و دیدگاه های فقیهان پیشین و معاصر تحریر شده است.
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 11484/2
آغاز: بسمله، حمدله، قوله: کتاب احياء الموات اقول الموات بالفتح و الموتان بفتحتين و قد يسكن الثانی؛ انجام: فان كان درع الأسفل يهلك إلى أن ينتهي الماء اليه لم يجب على من فوقه ارساله اليه، انتهى كلامه و به انتهى كلامنا. خط: نسخ، بی کا، تا: 1310ق؛ جلد. تیماج قهوه ای، 35ص( 44 - 78)، 23 سطر، اندازه: 21×33سم [ف: 43/2 - 146]
احياء الموات = شرح شرایع الاسلام / فقه / عربی
ihyā’-ul-mawāt = s.-u šarāyi'-il-islām
رشتی، حبیب الله بن محمد علی، 1234-1312 قمری
raštī, habīb-ol-lāh ebn-e mohammad'alī (1819 - 1895)
وابسته به: شرایع الاسلام في مسائل الحلال والحرام؛ محقق حلی، جعفر بن حسن (602- 676)
شرح استدلالی است با عناوین «قوله- اقول» پر احياء الموات شرایع الاسلام محقق حلی.
آغاز: بسمله، حمدله، قوله، کتاب احياء الموات اقول الموات بالفتح الموتات بفتحتين و قد يسكن الثاني في لغة بمعنی.
[الذريعة 184/15 ]
1. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 20695
آغاز: برابر، انجام: فان كان زرع الأسفل يهلك إلى أن ينتهي الماء اليه لم يجب على من فوقه ارسال اليه.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج زرشکی ضربی با ترنج و سر ترنج، 38گ، 21 سطر، اندازه: 15/5 ×
21سم [ف: 20- 291]
2. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 35966
آغاز: برابر، انجام: فان كان زرع الأسفل يهلك إلى أن ينتهي الماء البه لم يجب على من فوقه ارسال الیه
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373 کاغذ: شکری، جلد: تیماج زرشکی ضربی با ترنج و سر ترنج، 38گ، 21 سطر، اندازه: 15/5×21سم [اهدانی رهبر: 3- 387]
احياء الموات/ فقه /عربی
ihyā'-ul-mawāt
فقه استدلالی مبسوطی است در مبحث احیاء اراضی موات.
مؤلف از علمای اماميه قرن 13ق است.
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 38447
آغاز: بسمله حمدله و النظر في اطراف اربعة اقول الموات بالفتح هی المیتة من الأرض كالموتان فالموتان التثنية؛ انجام: و هو كما تری خلاف ما يظهر في صورة القطع بالاقتران ايضاً كما هو واضح و هو ايضاً كما ترى، خلاف قضية كلامهم
خط: نسخ خفی، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی رهبری، مهر 1386 کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: مقوا با عطف میشن قهوه ای، 69گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [اهدائی رهبر: 3- 44]
« احياء الموات في أحوال الروات » اتقان المقال في احوال الرجال
احياء الميت بفضائل اهل البيت عليهم السلام / حدیث / عربی
ihya'-ul mayyit bi-fadā'il-i ahl-il bayt 'alayhim-us salām
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)
دارای 60 حديث صادر شده از حضرت ختمی مرتبت (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در فضیلت خاندان عصمت و طهارت (علیه السّلام) که از منابع عامه روایت شده است.
آغاز : الحمدلله وسلام على عباده الذين اصطفى هذه ستون حديثا سميتها احياء الميت بفضائل اهل البيت ... الحديث الأول اخرج سعيد بن منصور في سننه عن سعيد بن جبير في قوله تعالی قل لا اسئلکم علیه اجراً الا المودة في القربی ...
انجام: مثل اهل بیتی مثل سفينة نوح من ركب فيها نجی و من تخلف عنها غرق
چاپ: بیروت، دار الجليل، 1407ق، لاهور، مطبع محمدی، 1891م، قاهره، مطبعة الأدبية، 39ص، 1316ق.
[کشف الظنون 25/1 ]
شرح و حواشی:
1- احياء الميت بفضائل اهل البيت (منتخب)
1. قم؛ مرعشی شماره نسخه: 1471/7 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه اسكوريال در اسپانیا، ش 1798؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ رکابه دار: 8 ص(81-88)، 15-19 سطر [عکسی ف: 4- 335]
2. قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه :3503/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الله بن محمد مطیر یمنی حکمی شافعی اشعری
نقشبندی، تا: 19 جمادی الاول 1161ق، تملک : «سید صافی بن عبد الرحمن جفری»، به سال 1285؛ 3گ (38ر-40پ)، اندازه:15×21سم [ محدث ارموی مخ: 1 -75]
ص: 333
3، مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 22146
آغاز: برابر؛ انجام: قال رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) خير الناس العرب و خبر العرب قریش و خیر قریش بنوهاشم.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14 اهدایی رهبری، فروردین 1374، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوایی عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 5گ، 19 سطر، اندازه: 17×24سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 1 -43]
4. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3861
آغاز: برابر، انجام: الحديث الستون اخرج الديلمي عن علی رضی الله عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه و آله وسلم خير الناس العرب و خير العرب قریش و خیر قریش بنوهاشم
خط: نسخ، كا: لطف الله صافی گلپایگانی، تا: جمادی الاول 1378ق؛ یادداشت اهدا به قلم آية الله صافی گلپایگانی در ربیع الاول 1386ق؛ جلد: مقوا؛ 7گ، مختلف السطر، اندازه : 14×22سم [ف مخ 1- 74]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6712/2
خط: نسخ، کا: عبدالله بن محمد حسن هشترودی، بی تا، جلد: پلاستیکی مشکی عطف و گوشه ها تیماج مشکی، 4 گ (19ر - 22ر)، 21 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 20- 217]
6. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 24872
آغاز: برابر، انجام: و من أين اكتسبه و من حبنا اهل البيت تم
شامل چهل حدیث از رساله؛ خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا؛ اهدایی رهبری، اسفند 1376؛ وقف: کتابخانه ناصریه لکهنو ،واقف حامد حسین؛ کاغذ: حنایی هندی، جلد، مقوا، 8گ، 9 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 10/5 ×16 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 43]
احياء الميت بفضائل اهل البیت (منتخب) /حدیث/ عربی
ihya'-ul mayyit bi-fadā'il-i ahl-il bayt (mn.)
وابسته به: احياء الميت بفضائل اهل البيت عليهم السلام؛ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر (849-911)
چهل حدیث از كتاب «احياء الميت في فضائل اهل البيت » جلال الدین سیوطی که شامل شصت حديث است، برگزیده و در این رساله آورده است.
آغاز: عن ابن عباس رضی الله عنه قال لما نزلت هذه الآية قل لا اسئلکم علیه اجرا الا الموده في القربي قالوا يا رسول الله من اقربائك هؤلاء الذين وجبت علينا مودتهم
انجام: من مات على بغض آل محمد مات كافراً ومن مات على حب آل محمد لم يشم رائحة الجهنم و من زار اماماً كتب الله بكل قدم ثواب حج و عمرة و من زار قبر اهل بیتی فقد خرج من الذنوب كيوم ولدته امه
[کشف الظنون 25/1]
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :636/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 3گ، 19 سطر، اندازه:13×19 سم [ف مخ: 5- 2133]
احياء النفوس / کلام و اعتقادات / فارسی
ehyā’-on-nofūs
نجفی کاشمری، علی بن جعفر، - 1356 قمری
najafī kāšm arī, 'alī ebn-e ja'far ( - 1937)
تاريخ تأليف: 7 جمادی الثانی 1327ق.
در اصول عقائد امامیه است، شامل بر «مقدمه» در معرفت نفس و چهار «مقصد» در خداشناسی، نبوت، امامت، معاد و «خاتمه» در ترجمه مسائل عبد الله بن سلام (مندرج در بحارالانوار ج 4) و تهذیب اخلاق برای هر مقصدی دیباچه نگاشته است و هر مبحثی را مصدر به آیه ای داشته و به ترجمه و تفسیر آن و سپس به ذکر ادله سمعی و عقلی پرداخته است. کتاب در دو جلد صحافی شده است.
آغاز: الحمدلله الذي خلق الأشياء من العدم و ربک الاکرم.
1. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:6801
آغاز: برابر؛ انجام: و استدلال می کنیم بر امامت و ولایت تمام ائمه اثنی عشر بایه.
جلد 1، مشتمل بر مباحث توحید و نبوت و بخشی از مبحث امامت، خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، پشت صفحه اول عکس مرحوم مؤلف الصاق شده است؛ واقف: شیخ مهدی ناظم، تاریخ وقف: آذر 1326، کاغذ: فرنگی حنایی، جلد: مقوا با روکش پارچه عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 337، 17 سطر، اندازه:
17×22سم [ف: 11- 520]
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 6802
آغاز: آیه اول از آیاتی که دلالت می کند بر ولایت تمام ائمه اثنی عشر قوله تع سوره برائت ان عدة الشهور: انجام: جون عارف بدین مقام رسد هر آینه بحق وصول رسیده باشد بلغني الله و جميع طالبي الحى الى ذلك المقام بحق سيد الأنام محمد و اهل بیته عليهم السلام
جلد 2، شامل تنها مبحث امامت و مفصل چهارم در معاد و خاتمه می نماید که مؤلف مندرجات در این جلد را مقدم بر مطالب مندرجه در جلد اول نگاشته است؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 16 ربیع الثانی 1326، کاغذ: فرنگی حنائی، جلد: مقوا با روکش پارچه عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 376گ، 17
سطر، اندازه: 17×20 سم [في: 11- 521]
«احیای حکمت » احیاء حکمت
«اخبار » کیفیت عمل به اخبار
ص: 334
اخبار عربی و فارسی
axbār
استر آبادی، ابراهیم بن ولی الله، ق 10 قمری
estarābādi, ebrāhīm ebn-e vali-yol-lah (-16c)
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:8397
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي خلق الحديت باللسان؛ انجام: و الفرض ثمانية عشرتم و الحمدالله یا صاحب الزمان ادرکنی
خط: نسخ، كا: خيارجی، طهماسبب بن عموی، بی تا؛ ابعاد متن 15×10؛ کاغذ: الوان، جلد: پارچه ای، 9 سطر (15x10)، اندازه : 17×21سم [الفبائی ف: 28]
اخبار / حدیث / عربی
Axbār
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 9388/1
حکایات و روایات تاریخی است از جمله: خبر الاشجع بن مزاحم الثقفي، خبر تفصیل علی (علیه السّلام) على العباس و غیره، خبر المجنون مع الفقيه، باب في ذكر الوافدات على معاوية بن ابی سفیان، حكاية العقبة و حفر المنافقين البئر حيلة لمولى الكونين، منقولاتی از الاحتجاج از جمله احتجاج سلمان فارسی بر عمر بن خطاب، احتجاج امیر المومنین على من قال بزوال الادواء، بمعالجة الأطباء دون الله و على منقال باحكام النجوم من المنجمين، احتجاج الحسن بن علی بن ابی طالب (علیه السّلام) على جماع المنکرین لفضله و فضل ابيه، احتجاج الحسین بن علی علیهما السلام على عمر بن الخطاب في الأمامية و الخلافة، احتجاج یکی از فضلای علمای اسلام با جماعتی از یهود، بی کا، تا: قرن 13، جلد چرم فرنگی آبی، 38گ (1پ-38ر)، 18 سطر، اندازه:
15/5×21/5سم [ف: 30 - 105]
« اخبار الآحاد » اجوبة المسائل التبانيات في حرمة العمل بأخبار الأحاد
اخبار الآخرة / گوناگون / پنجابی
axbār-ol āxera
حامد، عباس بن عطاء الله، ق 12 قمری
hamed, 'abbās ebn-e 'ata'-01-lah (- 18c)
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6218/2 - ف
نسخه اصل: ش 765 کتابخانه گنج بخش؛ بی کا، بی تا [فيلم ها- ف: 3- 210]
أخبار الآيات / تفسير / عربی
'arbar-ul-'ayat
خراسانی بیرجندی، علی اصغر بن حسن، ق 13 قمری
xorāsānī bīrjandi, 'alī as qar ebn-e has an ( - 19c)
در این کتاب آیاتی که در فضایل اهل بیت و ائمه اطهار نازل شده مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. مؤلف در مقدمه از مفسران عامه و خاصه انتقاد کرده و گفته است دانشمندان اهل سنت تفاسیر خود را مستند به روایات اهل بیت وحی که مخاطبان قرآن هستند نکرده و آیات قرآنی را تفسیر به رأی نموده اند و بسیاری از مفسران امامیه نیز راه آنان را پیموده به اخبار کمتر توجه کرده اند و تنها تفسیر کاشی جامع ترین تفسير خاصه است که به تعبیر او «و هو مع ذلك غير جامع الحقایق اخبار الولاية و شرحها ، بسطها و کشف مراتب حقایقها و فضائلها و فضائلها لعدم وصول فهمه و ادراکه الى حقایق اخبار الولاية و الامامة فان احاديثهم صعب مستصعب لايحتملها الا ملک مقرب او نبی مرسل او مؤمن امتحن الله قلبه للايمان فلذلك شرعت في كتاب جامع الأخبار الآيات اولا و کشف ما يحتاج الى الكشف منها مع رعاية الاختصار كما ستقف على ذلك » آغاز: بسملة، الحمدلله و له الأسماء الحسنى و الكبرياء و الألاء و النعماء
1.مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 26751
آغاز: برابر؛ انجام: ثم يقول الله هذا يوم ينفع الصادقین صدفهم الآية ... من شهور سنة الف و مأتین و اریع و تسعين من الهجرة الخاتم صلى الله علیه و آله سنة 1294.
جلد 1؛ خط: نستعلیق تحریری، کاتب= مؤلف، تا: 1294ق؛ دارای حواشی از مؤلف، کاغذ: شکری، جلد: تیماج مشکی یک لای مستعمل، 197گ، 23-26 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 22- 20]
3. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :26755
آغاز: بسمله، الحمد لله شكرا على ما أنعم به على الموجودات من النعم الواضحة ... و بعد، فيقول العبد الأقل الراجی علی اصغر ... ان هذا الجزؤ الثانی من کتاب اخبار الايات و الفصائل البرهانية و القرآنية مستخرجة من اصول معتمدها من كتب الأخبار و الأحاديث الصادرة من أهل بيت العصمة شرعت فيه بعاه اتمام الجزء الاول في اول ربيع الخوان من حدود شهور سنة الف و ماتیں و اربع و تسعين من الهجرة و في هذا السنة اظهرت الأرض في حدود قزوین و زنجان و ما قرب منها افلاذ کبدها و كنوزها المدخرة لأوليائة المصطفين الذين قرب امرهم بظهور آثار چنین الفتن من اهل البدعة ... و الباعث لنا على تاليف هذا الكتاب شیوع الظلم على صاحب الشريعة العلوية الغراء ...... من اتباع الشياطين و خلفاء الباغي من اصحاب البدع و الأهواء ...... و نخذف الاسانید اتكالا على ما ننقل منها من الكتب المعتمدة التي اليها المرجع و
ص: 335
المعول و اولها اصول الكافي، انجام: بما كان وما يكون من الفتن و بني العباس و امرني ان اصل كل ذلك الى على الحدیت.
جلد 2 خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: 1295ق؛ دارای حواشی مؤلف؛ کاغذ: شکری، جلد: مشکی یک لای 192گ، مختلف السطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 22- 21]
3. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 26750
آغاز: بسملة، الحمد لله على جميع ما انعم به علينا و أعظمها الولاية ... فيقول العبد القادر الجاني على الصغر .. اني لما فرغت من تأليف المجلد الثاني .. و اعلم ان الباعث الأهم على تأليف هذا الكتاب شیوع المنكرات الاعنقادية و القولية و العلية من اصحاب الآراء و المذاهب الفاسدة المبتدعة و منهم طوائف البابيه و الكريم خانية و البهائية؛ انجام: قال الجزایری ان جابر بفي متكلفا للجنون ایام هشام.
جلد 3؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 13، دارای حواشی مؤلف؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج مشکی یک لا، 221 گ، 20 و 21 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 22 -22]
اخبار آل برمک / تاریخ ایران / فارسی
axbār-e āl-e barmak
تهران: مجلس، شماره نسخه: 9541/7
به روایت قسم بن غسان، خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287ق، جلد: تیماج قهوه ای، 24گ (41ر -64پ)، 21 سطر، اندازه: 22×35سم [ف: 30- 207]
اخبار ائمه / تاریخ معصومین / فارسی
axbār-e a'emme
میر حسن بن میر غلامحسين
mīr-hasan ebn-e mīr-qolām-hoseyn
کتابی در زندگی چهارده معصوم (علیه السّلام) به اختصار در چهارده «باب» و هر باب در چند «فصل»: باب اول، بیان حضرت محمد مصطفی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، در و چند فصل است: 1 بیان پیدایش نور محمد، 2. تاريخ و لقب و کنیت، اسم و نسب و حسب و بعضی از معجزات آن حضرت، 3. تاریخ وفات آن حضرت؛ باب دوم در احوال سيدة نساء، در چهار «فصل»: 1. بيان ولادت و اسم و لقب و کنیت، 2. بیان تجویز [=تزويج] آن حضرت با علی بن ابی طالب، 3. بعضی مکارم اخلاق آن حضرت، 4. پیان وفات آن جناب؛ باب سوم در بیان حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب، در 3 فصل: 1. بيان ولادت و لقب و کنیت، 2. بعضی احوال نصايح آن حضرت، 3. شهادت آن جناب؛ باب چهارم در بیان حضرت امام حسن، در 3 «فصل»: 1. ولادت و اسم و لقب و کنیت، 2. بعضی از احوال آن جناب و صلح نمودن با معاویه، .3 بیان شهادت آن جناب، باب پنجم در بیان حضرت امام حسین (علیه السّلام)، در 3 فصل: 1. ولادت، 2. شهادت، 3. بیان اسم های هفتاد و دو تن شهدای کربلا؛ باب ششم در بیان سید الساجدین، در 2 «فصل»: 1. ولادت، 2. شهادت آن جناب باب هفتم در بیان امام محمد باقر، در 2 «فصل»: 1. تاریخ ولادت و اسم و لقب و کنیت، 2. بعضی از احوال آن حضرت و وفات آن جناب، باب نهم در بیان حضرت امام موسی کاظم، در 2 «فصل»: 1. ولادت و اسم و لقب و کنیت، 2. بعضی از احوال حبس آن امام مظلوم و شهادت آن حضرت باب دهم در بیان حضرت امام علی موسی رضا، در 2 «فصل»: 1. بيان ولادت و اسم و لقب و کنیت، 2. رفتن آن جناب به طرف خراسان و شهادت یافتن آن جناب در آنجا باب یازدهم در بیان حضرت امام محمد تقی، در دو «فصل»: 1. ولادت و اسم و لقب و کنیت، 2. بعضی از احوال شهادت آن حضرت باب دوازدهم در بیان حضرت امام علی نقی، در 2 «فصل»: 1. ولادت، 2. اسم و لقب و کنیت و بیان شهادت؛ باب سیزدهم در بیان حضرت امام حسن عسکری، در 2 «فصل»: 1. ولادت و لقب و کنیت، 2 احوال شهادت آن حضرت باب چهاردهم: در بیان امام محمد مهدی (علیه السّلام) در 2 فصل: 1. بيان ولادت و اسم و لقب و کنیت، 2. بعضی از احوال غیبت کبری و غیبت صغری آن حضرت به اسم کتاب و مؤلف در مقدمه تصریح شده است.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 31811
آغاز: حمدله. و العاقبة للمتقين و الصلوة والسلام على رسوله محمد و آله اجمعین. اما بعد پوشیده نماند که اکثر مؤمنین و مسلمین هستند که از احوال ائمه طاهرین خبر ندارند، انجام: امید که تمام مسلمین و گروه شیعیان امر المؤمنین علی بن ابیطالب در جنت المأوی به خوشی تمام.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، رساله پیشین این مجموعه نوشته شده در یکشنبه 25 شوال 1252ق در قصبه چهرامو سر کار قنوح به خط سید، نعمت على ترمذی؛ اهدایی رهبری، بهمن 1383؛ کاغذ: کشمیری نخودی آهار مهره، جلد: تیماج فرنگی مجدول زرکوب، 8گ (60ر-127ر)، 14 سطر، اندازه : 12×21سم [اهدائی رهبر:8- 139]
اخبار ابی نواس / حدیث / عربی
axbār-e abī novās
ابن شاهين، عمر بن احمد، 297 - 385 قمری
ebn-e šāhīn, 'omar ebn-e ahmad (910 - 996)
رساله ای است در تصوف و پوشیدن خرقه قادریه .
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1076/13
آغاز: الحمد لله الذي بوأ اولیاءة المتقين من الجنة غرفاً و البسهم عن تجرید هم من السندس الأخضر
ص: 336
نسخه اصل کتابخانه دار الكتب الظاهريه (مدرسه عمریه)، دمشق 3744؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 ؛دارای سماع و با صورت سماع و قرائت و یا سماع های متعدد، 9 ص (231- 239) [عکسی ف: 3- 350]
اخبار ارسطاطالیس و وفاته و مراتب كتبه / تراجم /عربی
azbār-ul aristātālīs wa wafāt-i-h wa marātib-i kutub-i-h
بطلمیوس غريب
bati amīūs qarīb
رساله ای است در شرح احواله «ارسطو» و چنانکه از نام او بر می آید، تنها مستند آثار و احوال و «ارسطو» می باشد که نخست مورد استناد «ابن ندیم » در الفهرست قرار گرفته و همچنین آن را با همین نام که در بالا آمده است، به عنوان اثر «بطلميوس غریب» یاد کرده است، آنچه در الفهرست درباره «ارسطو »آورده، دقیقاً با مطالب این رساله همخوانی دارد. نسخه دیگری از این کتاب در کتابخانه «ایاصوفیا» استانبول، به شماره 4833 موجود است.
[الفهرست 315 (تحقیق رضا تجدد))
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 12388/12
آغاز: مقالة لرجل ليسمی بطلميوس، فيها وصية ارسطو طاليس و فهرست کتیه و شیء من أخباره الى رجل يسمی غلس بسملة ... اني لما تذكرت ما کنت قلته لي من انك تحب ان تقتنی کتاباً ذکر کتب ارسطوطاليس فاریتک على المكان ما كتبه في ذلك «اندرو نیقس»، انجام: (قا) و كتابه في مسائل من عويص معانی شعر«او میرس» عشرة أجزاء (قب) و کتایه فيما جمع من معانی الطب تم و الحمد لمن لطفه عم
خط: نستعلیق، کا: جلال الدين دوانی، تا: پنج شنبه 7 جمادی الثاني 878ق، «محقق دوانی»، بنا به اعتباری با دیده استغناء به این کتاب نگریسته و در ترقیمه از آن به لفظ «وريقات» تعییر نموده و اوقات خود را در بازنویسی آن، تباه دیده با این عبارات: «ضيع اوقاته بكتابة هذه الوريقات، فقیر غفور به الحقيقي، محمد بن اسعد بن محمد بن عبد الرحيم الصديقي و كان الفراغ منه بين صلوتی يوم الخميس السابع من آخر جمادی سنة ثمان وسبعين و ثمانمأة و الحمد لله رب العالمین و صلواته على سيد المرسلین و آله و وصحبه اجمعين، 2 برگ، در ادامه نسخه، مطالب متفرقه در حکمت و معارف از اخبار الحكمة و تعليقات شيح الرئيس به خط «دوانی» و غیر او آمده، همچنین دستحط «ابونصر محمد بن منصور، صدر الحسینی، رقیب زاده «دوانی»، و نیز استرحام او بر دوانی با این عبارت «رحم الله علامة الدوانی» دیده می شود ؛ کاغذ: شرقی، 6گ (190-185)، 23 سطر، اندازه:8×12/5 سم [ف: 31- 313]
اخبار الاخیار في اسرار الأبرار عرفان و تصوف، تراجم / فارسی
axbār-ol-axyār fi asrār-el-abrār
عبد الحق دهلوی، عبد الحق بن سيف الدين، 958 - 1052 قمری
abd-ol-haqq-e dehlavī, 'abd-ol-haqq ebn-e sayf-od-dīn (1551 - 1643)
تاريخ تأليف: 996ق
زندگی نامه و مناقب 255 تن از عارفان و سالکان طریفه قادربه و چشتبه در هندوستان تا پایان قرن دهم هجری می باشد که به ترتیب طبقات و تاریخ زندگی هر کدام، در سه طبقه زندگی نامه، تاریخ درگذشت، محل دفن و آثار قلمی و گفتارهایی از آنان ترتیب یافته است. به قول صاحب نظران پس از «سير الأولياء و سير العارفين» بزرگترین تذکره در موضوع خودش به شمار می رود. مؤلف از منابع گوناگون همچون «سلسلة الذهبه» نوربخش، «مجمع الاخيار»، «طبقات ناصری»، «فواید الفواد»، «خير المجالس» ، «ساير الأولياء»، «مناقب الصديقين» و ... بهره برده است. مطالب کتاب: مقدمه: گفتاری در زندگی عبدالقادر گیلانی، طبقه اول: در ذکر خواجه بزرگ معین الحق و الدین، حسن سنجری (- 633ق) سرگروه چشتیان سرزمین هند و مریدان و جانشینان ایشان، طبقه دوم: فرید الدین گنج شکر ( 664ق) و معاصران و مریدان وی، طبقه سوم: از روزگار شیخ نصير الدين محمود چراغ دهلوی (- 757ق) و معاصران او تا عصر حاضر، سپس مجلویان و زنان را بدون ترتیب خاصی آورده؛ خاتمه: در اسلاف نگارنده و تفصيل حالات پدر وی.
آغاز: بسمله. و به نستعین شکر مر حضرت واهب العطيات را تعالی و تقدس که عطایای او را پایان نیست ... اما بعد ... عبد الحق بن سيف الدين الترک الدهلوی البخاری معروض میگرداند ... این کتاب را اخبار الاخبار في اسرار الابرار نام شد
چاپ، هند، 1309ق، سنگی، مشارعربی، ص 184، هند، سنگی، بدون تاریخ، وزیری، 108+4صص،
[آربری 5؛ استوری 1344/1 و 979/1 ؛ مشار فارسی 184/1 ؛ فهرستواره منزوی 3/ 1998]
1. کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه:37
آغاز: برابر؛ انجام: شیخ احمد بداونی شیخ نظام الدین می فرماید خط: نستعلیق خوانا، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی میانه (بین اوراق 5و 6 و انجام صدر نسخه ضمن 3 برگ فهرست اسامی عرفای مندرج در کتاب، توسط ابورصا اسماعیل جهت میرزا شیر انداز (كذ) در 4صفر 1090 کتابت شده است؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد. تیماج مشکی، 194گ، اندازه:15/5×24 سم [ف: 16]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 10588
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [مختصر ف: 35]
ص: 337
2، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10588
آغاز: برابر، انجام: لاجرم اسلوب سخن هر جا هر یکی دیگر آمده قد علم كل الناس مشربهم امید که به نظر عنایت منظور و هب سمع رضا مسموع گردد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ برگ اول و دوم نونویسی شده است. صفحات مجدول زر؛ جلد: تیماج سرخ، 374گ، 19سطر، انداره: 19×28سم [ف: 33/1 - 119]
4. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه: 248-عکسی
آغاز: برابر انجام: بي عيب خداست و عیب پوش بندگان اوست. وصلى الله على محمد و سلم. وتمت كلمة ربک صدقاً و عدلاً لا متبدل لكلماته و هو السميع العليم .
اصل نسخه: گنج بخش ش 537 (گنج 2081/4 )؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 12، 631 گ [عکسی ف: 2- 11]
5. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:2403
آغاز: برابر؛ انجام: حصول مامول حقیفی گشنه و الحمد لله على ذلك قصيده. بیا ای دل دمی از هستی خود ترک دعوا کن *** میفکن خشم بر صورت نظر در عین معنا کن ... برون از روی صورت و زره معنی درون دانش *** میان نقطه و وان دایره غیریت افنا کن (تمت تمام شد کتاب الاخبار الاخبار تصنیف شیخ عبدالحق محدث قادری بتاریخ بیست و پنجم شهر رمضان المبارک سنه 1132)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1132ق، کاغذ: هندی، جلد: تیماج عنابی ضربی مقوایی، 354گ، 19 سطر (9/5×18 )، اندازه: 14×21/5سم [ف: 9 -1024]
6. قم؛ مرعشی: شماره نسخه :14956
آغاز: برابر؛ انجام: بیا حقی مده تصدیع خدام جنایش را *** که احوال تو معلوم است اظهار ش مکن یا کن / بقسم باش راضی دم مزن الا به سكر حتى *** سکونت ورز و تسکین دل خود از قسمنا کن
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1137ق؛ مصحح، دارای حواشی از سید غلام علی، مجدول به مشکی و قرمز کاغذ: شرقی، جلد: مشمع قرمز عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 33گ، 21 سطر (10/5×19 )، اندازه: 18× 26سم [ف: 37- 612 ]
7، تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1480- ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 221 .Or: کا: حافظ نصرالله، تا: 29 رجب 1218ق، افتادگی انجام [فيلم ها ف: 1-6]
8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5203
خط: شکسته نستعلیق هندی، بی کا، تا: چهارشنبه 25 رجب 1268ق؛ کاغذ: هندی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنجی مقوایی با لولا 519گ،13 سطر (8/5×14)، اندازه: 13/5 × 20سم [ف: 15- 4198]
9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17661 ض
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
10. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 909
نسخه اصل: پاریس ش 1085 . P.S خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی انجام: 332گ، 15 سطر [فیلم ها ف: 1- 6]
اخبار الاذكياء / حدیث / عربی
axbār-ul adkīyā'
ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، 508؟ - 597 قمری
ebn-e jawzī, 'abd-or-rahmān ebn-e 'alí (1115 - 1201)
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي خلق عباده و خص من شانهم بوافر العقل المتين فميزوا بين الأنام موید ابا الذكاء المبين.
چاپ: مصر 1304 ق 192م، الميمنيه 1306ق 182 ص؛ تحقیق محمد مرسی الخولى، القاهرة، دار الأهرام، 1970م، 297م محقق: اسامة الرفاعي، دمشق، چاپ جديد، 300ص، 1390ق [معهد المخطوطات، ادب، 1/ 6- 7]
1. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1486
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جدول زر و مشکی، با پیشانی در صفحه نخستین کاغذ: ترمه، جلد میشن سرح، 95، 25 سطر، اندازه:18/5×32/5سم [ف: 1- 20]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :55 - فيروز
آغاز: برابر؛ انجام: غدر عليه اصره من سمی.
خط: نسخ، كا: محمد علی بن محمد صالح بن علی شیرازی، تا : 26 ربیع الاول 1069ق، جا: مکه؛ بر پشت صفحه اول (از شش صفحه اضافی آغاز نسخه) صورت پیش کشی آقا میرزا عبد الرحمن مدرس مورخ جمادی الاول 1303 و در صفحه دوم شرح حالات مؤلف با خط نستعلیق و در صفحه بعد اشعاری از عبدالصمد شهیر به بابک و از شریف و در صفحه 6 شرح حال مؤلف به عربی دیده می شود کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج يشمی با ترنج، 176ص، 25 سطر، اندازه:14×20سم [ف: 21- 7]
3، تهران: مجلس؛ شماره نسخه :9573
خط: نسخ، کا: کنعان بن عبد الله، تا: پنج شنبه 10 ربیع الثانی 1084ق؛ در اول نسخه یادداشتی از محمد حسین شیرازی نمازی غروی در 1351 در زنجان، در آخر نسخه حکایاتی از طفیلی ها درج شده است، رکابه دار جلد. تیماج سرخ با ترنج و سرترنج، 158گ، 18 سطر، اندازه: 20×27/5سم [ف: 30- 231]
4 تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8897/2
آغاز: الحمد لله الذي أحلنا محلة الفهم و حلانا حلية العلم و ملكنا عقال العقل و زینتا بنطق المنطق ... اما بعد فان اجل الاشياء موهبة العقل، انجام: الباب التاسع في سياق المنقول من ذلك ع الخلفاء ... تفال من اليك في هذا قيل لاخذت الذي فيه عيناك افعلوا قبل على الخطبة. و من المنقول عن المنصور. خط: نسخ، کا: محمد مهدي بن على بن یوسف از اولاد حسن مثنی، تا: 1277ق، افتادگی : انجام کاغذ: فرنگی نخودی
ص: 338
آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای، 14گ (1پ-14پ حاشیه) 19سطر (10/5 ×
16/5 )، اندازه: 20/4 × 27سم [ف: 29/1 - 26]
اخبار الاسرار في مراحل الابرار / عربی
axbār-ul-asrār fi marahil-il-abrār
آملی، محمد بن احمد، 13
āmolī, mohammad ebn-e ahmad (13c-)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :17793
دیباچه تعليقات سید صادق سنگلجی بر فصول في فن الاصول بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
اخبار الأعيان من جبل لبنان / جغرافیا، تاریخ /عربی
axbār-ul-'a'yān min jabal-i lubnān
شدياق، طنوس بن يوسف
šedīyāq, tannūs ebn-e yusof
چون مؤلف کتب تاریخی را که درباره لبنان نوشته شده به دلايل مختلف بی فایده دانسته لذا تصمیم به تألیف این کتاب به بهترین اسلوب گرفته و تاریخ زمان خود را با اعتماد بر دیده ها و شنیده های خود و دیگر راویان مورد وثوق نگاشته است. مؤلف کتاب را در سه «قسم» و یک «خاتمه » تنظیم نموده است: قسم 1 انساب الأحيان، قسم 2. جبل لبنان، قسم 3 حوادث الزمان؛ خاتمه: في الجغرافيا.
آغاز: الحمد لله الذي جعل اخبار ابناء الزمان انباء و عبرة لكل انسان و صير اللسان ترجمان الجنان والقلم ترجمان اللسان
چاپ: بیروت، 720ص، 1859م.
[فهرست عربی مشار ص 29]
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1605
نسخه اصلی : کتابخانه واتیکان، رم 1768؛ خط: رقعی، بی کا، تا : قرن 13 یا 14؛ مصحح: 249ص [عکسی ف: 5- 13]
2. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 436
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه آکادمی لینچی، رم 213؛ خط: نسخ، بی کا بی تا: 159ص [عکسی ف: 2- 31]
اخبار الانسان /طب / فارسی
axbār-ol-en sān
در مقدمه رساله چنین آمده: «خلیفه بغداد حکما را جمع کرده و به آنها دستور داد نسخه ای سازند تا مؤمنان را به کار آید و آنها این رساله را تألیف نمودند
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 14149/7
آغاز: جنین روایت کنند ... و این را اخبار الانسان نام کردند ... باب در خوشی و ناخوشی چنین آورده اند که پرهیز کردن به وقت تندرسی آسان تر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، در نسخه حاضر فقط برگ اول این رساله موجود است؛ جلد. تیماج، قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج و لچکی مجدول گرهی، 1ص (165پ)، سطور چلیپا، اندازه: 15×24 سم [ف: 38- 190]
اخبار الاولیاء / تراجم / فارسی
axbār-ol owlīyā
محمد امیر، ق 12 قمری
mohammad amīr ( - 18c)
در 1130 (شیرانی 63)، جز «اخبارء الاولياء من لسان الاصفياء» از غلام معین الدین عبدالله خليفه خویشگی قصوری لاهوری چشتی که در 1077 در اورنگ باد در شش باب در سرگذشت خویشگیان افغانی و پیران افغانی دیگر نزدیک لاهور ساخته است.
[استوری 1009/1 ؛ ایوانف 1146/1 ش 274]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5507-ف
نسخه اصل: دانشگاه پنجاب لاهور3214/2090 ؛ بی کا، بی تا: 235ص [فيلم ها ف: 3- 163]
اخبار الاولياء / فارسی
axbār-ol owlīyā'
تهران؛ مرکز فرهنگی خراسان شماره نسخه:74عكسی
نویسنده کار ناتمام پدرش را ادامه داده است و از 1120 تا 1130 پیش رفته است، بی کا، بی تا، 152گ [جنگ : 1- 442]
«اخبار اهل الرسوخ » الناسخ والمنسوخ في الحديث
اخبار ایام الملوک / تاریخ ایران / فارسی
axbār-e ayyām-ol-molūk
اصفهانی، محمد زمان، ق 12 قمری
esfahānī, mohammad zamān ( - 18c)
اهدا به: شاه سلطان حسین صفوی
تاريخ تأليف: 1116ق
کتابی در دو «لمعه»: 1، احوال خاتم انبیاء؛ 2. تاریخ ائمه؛ سپس فروعی است در تاریخ خلفاء و سلاطین ایران.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 10388
آغاز: بسمله. ای طرازنده بهارستان *** وي نگارنده نگارستان؛
ص: 339
انجام: همانا کاندرین دیر مجازی *** کند فضل خدایت کار ساری
خط: شکسته نستعلیق خوش، كا: حاج محمد حسین، تا: 1160ق، جا: اصفهان، برای فرزندش محمد على؛ نسخه افزوده هایی دارد از حاج محمد حسین نویسنده آن در تاریخ شاه تهماسب و شاه عباس بن شاه تهماسب و در پایان می رسد به جلوس اشرف و نادر شاه تا خاقان شهید، صفحات دارای کمند و جدول به تحریر و زر، حواشی صفحات اول و دوم با گل و بوته اسلیمی خطایی مزین و مذهب شده است و بین سطور آنها طلااندازی است، با یک سرلوح مذهب مرصع کتیبه دار؛ کاغذ: فرنگی آهار مهرها جلد. دو رویه: رویه مرغش مزین به ترنج و سرترنج، داخل لاکی مزین به گل نرگس، 100گ، 12سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 9-5]
مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شماره
همان نسخه بالا [ نشریه: 7- 556]
اخبار ایران و روس و افغانستان / اسناد / فارسی
axbār-e īrān va rūs va afqānestān
تهران وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه: 1/ 6190
آغاز: اول در باب ایران که در رد اقوال سرجان مکنیل نوشته و بحث بروز رای دولت انگلیس وارد آورده بودند که در سال 1839 مطابق 1254 در لندن که پای تخت انگلیس است نوشته و باسمه نموده اند..
خط: شکسنه، بی کا، بی تا: نسخه ترجمه اصل است و اصلاحات و قلم خوردگی در آن وجود دارد، قطع خنثی؛ جلد: میشن قرمز [نشریه: 2- 266]
«اخبار برامکه » تاریخ برامکه
«اخبار برامکه » اخبار برمکیان
اخبار برامکه / تاریخ/ فارسی
axbār-e barāmeke
این اثر به دستور «ملک ملوک وزراء الشريف قوام الدولة و الدین شرف الاسلام و المسلمین عزیز الملوك و السلاطين نسيب و حسیب خراسان و کرمان ابوبکر بن علی» نوشته شده است.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 8959/2
آغاز: ذکر کریمان و حکایات کرم و مروت آن آزاد مرد داعيه باشد اهل مروت را بر ورزیدن آن خلق شریف و رغبت نمودن بر زیادت سخاء انجام: و عبد الله بن يحيی بر پدر نماز کرده و او را در بغداد در کورسان ایشان که باب البر دانست دفن کردند. تمام شد کتاب اخبار برامکه رحمه الله علیهم اجمعین
خط: نسخ، بی کا، تا: 6 جمادی الثانی 1021ق؛ مجدول به زر و لاجورد و مشکی با شش صفحه معرفی نسخه از باستانی راد در آغاز، در صفحه آخر نسخه یادداشت خریداری مجتبی در سال 1031ق، رکابه دار، خریداری از حسینعلی باستانی راد؛ مهر: «و علیک منی محبة ... 1316، (بیضی)، «عبده محمد صادق» (هشت گوش غیر منظم): کاغذ: گل بهی و نخودی آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج عطف میشن، 188ص (
310-123 )، 17 سطر (9/5×17 )، اندازه: 15/7×25/2سم [ف: 29/1 - 471]
اخبار برامکه / تاریخ / فارسی
axbār-e barām eke
تاريخ تأليف: 597ق
گزارش احوال برمکیان که مؤلف آن شیعی مذهب است. از مقدمه کتاب تنها بخش کوتاهی شامل دليل تأليف كتاب به فارسی باقیمانده است، «دوم ... آنک جابر بن حيان الصوفي رحمة الله که از مشاهیر و خواص عبید مولانا جعفر بن محمد الصادق بوده است با آن جماعت اتصالی و معرفتی داشته است و در تصانیف خویش به چند موضع ذکر ایشان کرده است و شکر ایشان گفته و من از ثقتی چنین شنیدم که جابر رفع الله درجاته ایشان را با عبودیت مولانا دعوت کرده است و آشنایی او با ایشان از سر و حکمتی خالی نبوده است و چون هرون الملقب بالرشید از آن خبر یافت در استیصال ایشان مبالغتها کرد که معلومست من بیشتر به ذکر احوال ایشان تبرک کردم و آن چه به دست می آمد از اخبار ایشان اهم گرفتم و در ترجمه آن شروع پیوستم تا دوستانی را که تازی ندانند از مطالعه آن انتفاعی باشد و آثار کریمان مدرس نگردد و اخبار هر یک از ایشان مبوب کرده آید و اتفق ذلك في شهور سنه سبع وسبعين و خمسمائة»
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 8959/1
آغاز و آثار ایشان در میان مردم مشهورتر از آن است که کسی آن را انکار تواند کردن خوانندگان و شنوندگان را اخبار ایشان حکایتی مصنوع و سمری موضوع آملی: انجام: چرا ترک ما گرفته و آمد شد نزدیک ما در باقی کرده؟ گفت ایها الأمير زيرا که تو دریایی و من آشنا نیک نمی دانم. فضل گفت احسنت و
بفرمود تا او را صلتی تمام دادند و السلام على من اتبع الهدی
خط: نسخ، بی کا، تا: 6 جمادی الثانی 1021ف، افتادگی: آغاز؛ کاغذ: گل بهی و نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج عطف میشن، 120ص (2-121)، 17 سطر (9/5×17 )، اندازه: 15/7 ×25/2 سم [ف: 29/9 - 470]
اخبار برامکه / تاریخ / فارسی
ص: 340
axbār-e barāmeke
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه : 4936
آغاز: ذکر کریمان و حکایات کرم و مروت از آزاد مردان داعیه ای باشد بر اهل مروت را ... و اگر چه در مروت و سخاوت ... صاحب کبیر ... قوام الدوله والدین شرف الاسلام و المسلمین عزيز الملوک و السلاطين نسيب و حسیب خراسان و کرمان ابوبكر على جرعه ای است از لجه ای ... بحکم این مقدمات این حکایت لطیف از فضل بن یحیی بن خالد از انشاء امام ربانی افضل کرمانی تذکره آن صدر بزرگوار را سواد کرده آمد؛ انجام: و او را در بغداد در گورستان ایشان که به باب البردان اس دفن کردند.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رجب 1312ق، کاغذ : کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن فهوه ای روشن، 169 گ، 10 سطر، اندازه: 10/5 × 17/2 سم [ف: 2- 14]
اخبار البرامكة و مکار مهم / تاریخ/ عربی
axbār-ul-barāmika wa makārim-i-him
اخبار و حکایات متفرقه ای است درباره برمکیان و کیفیت به وجود آمدن آنها از زمان عبدالملک بن مروان و پس از آن، با ذکر اشعاری مناسب با موضوعات.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 720
آغاز: حدثنا ابو القاسم بن غسان قال أخبرني ابراهيم بن صالح قال كان برمک جد البرامكة على دين المجوسية هو و آباؤه و اجداده.
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، رم 1081. خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: انجام؛ 71ص [عکسی ف 2- 383]
اخبار البرائة في حديث الرفع و مسائل ابواب جهاد النفس / فقه / عربی
axbār-ul barā'a fì hadit-ir raf" wa masā'il-u abwāb-i jihād-in nafs
حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310 - 1372 قمری
hojjat-e kūh-kam arī, mohammad ebn-e 'alī (1893 - 1953)
قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: 51/16
خط: نستعلیق، كاتب = مؤلف، بی تا، مصحح [ف -51]
اخبار برمکیان = اخبار برامکه = تاريخ آل برمک / تاریخ ایران / فارسی
axbār-e barm akīyān = axbār-e barām eke = tārīx-e āl-e barmak
برنی، ضياء الدين، 684 - 760 ؟ قمری
bar atli, lya-o-clin (1286 - 1359)
اهداء به: فيروزشاه
از ابوالقاسم طائفي با ابو محمد عبدالله بن محمد لابری، ترجمه از ضیاء الدین برنی مؤلف تاریخ فیروز شاهی در 758
تاریخ زندگی پر مکیان است و داستانهایی از بذل و بخشش آنان، که مؤلف، برای ترغیب مردم، به صفت سخاوت و همچنین عبرت گرفتن پادشاه و حکام، از رفتار ناخردمندانه «بنی عباس» درباره آنان، از روی آثار عربی، در زمان سلطان فيروز شاه (حاکم دهلی) ترجمه نموده است. مؤلف، در آغاز کتاب، از کتاب «مآثر محمودی»، تأليف أمام قفال (ابوبكر قفال مروزی، عبد الله بن أحمد) یاد کرده و همچنین ابراز داشته که کتاب موجود را از اصل عربی، ترجمه نموده و نام مؤلف آن را «ابوالقاسم محمد طائفی» دانسته است.
چاپ: در بمبئی هند، در 198 برگ، با خط ملك الكتاب
[فهرست عمومی ش 31 میلکو خو ما كلایا ش 124 استوری 1: 1082]
1. مشهد؛ مرتضوی، شماره نسخه: 14244/1
آغاز: حکایت اخبار برمکیان .. حمد و ثناء، مر خدایرا که بفضل خود کرم و خلق و سخاوت را قيله اهل کرم و مقاصد بندگان ساخت، انجام: چون خردمندان و صاحب رأيان، در عربی مؤلف قدیم و در فارسی این بیچاره را بدعای خیر یاد کنند و انصاف این ضعیف را بدهند البته بدعای خیر امداد نمایند و يرحم الله أعلم بالصلوات، ترقيمه: «تمت الكتاب، على يد الفقير الحقير، سید عالم خواجه صدر بن محمد امین خواجه نقيب، من التاريخ هفتم ماه عید قربان در بلده بحارای شریف ... به اتمام رسید»
خط: نستعلیق ترکستانی خفی، کا: سید عالم خواجه صدر بن محمد امین خواجه نقیب، تا: قرن 12، جا؛ بخارا؛ دارای جدول و کمند قرمز، در ترقیمه، به سال تحریر اشاره نشده، یا این که کلمه «التاريخ» را که با الف و لام (1242، و بدون آن 1211، باشد، به حساب جمل، به جای تاریخ آورده باشد؛ کاغذ: شرقی، 118گ، 15 سطر، اندازه: 9/5×19سم [ف: 36 -51]
2. تهران: دانش اسرای عالی - کتابخانه میرزا عبد العظيم خان قريب گرگانی؛ شماره نسخه: 177
خط: نستعلیق، کا: کوهی کرمانی مدیر مجله نسیم صباء تا: 2 شهریور 1310ق، جا: تهران: قطع: رحلي [نشریه: 5-618]
3. تهران: مرکز فرهنگی خراسان شماره نسخه: 50 عکسی
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 271گ [جنگ: 1- 445]
4. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 1490-ف
نسحه اصل: موزه بریتانیا ش 151 Or (ریو 333)، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 196 گ [فيلم ها- ف:1- 6]
ص: 341
اخبار بعض الخلفاء و الوزراء العباسية / تاریخ پادشاهان
axbār-u ba'd-il xulafā' wa-l wuzarā”-il 'abbāsīya
تهران؛ مینوی شماره نسخه :283بخش 3
نسخه اصل: بادلیان 270 .poc کا: محمد بن الحاج الشاکر، تا: ذیحجه 886ق، جا: دیه ایمن دمشق نزدیک دیه فارا؛ افتادگی: آغاز؛ 10گ (105-115) [ف: 136]
اخبار البلدان / جغرافيا / عربی
axbār-ul-buldan
ابن فقيه، احمد بن محمد، - 365 قمری
ebn-e faqih, ahmad ebn-e mohammad (-976)
جغرافیای جزيرة العرب و ایران و ترکستان است که در اواخر قرن سوم هجری نوشته شده است. ابن الندیم می گوید که مطالب آن را از کتاب های دیگران گرفته و کتاب جهانی را منسلخ گردانیده است (الفهرست می 219).
مقدسی در «احسن التقاسیم» (ص 4 چاپ دخویه) از او یاد کرده است و علی بن جعفر شیرازی در محرم 413 گزیده ای از آن فراهم آورده است. نسخه هایی از این کتاب در دیگر کشورها وجود دارد که از آن میان می توان به نسخه های زیر اشاره کرد نسخه ای در دیوان هند (ص 208 فهرست loth)؛ نسخه ای در برلین «شپر نگر» نوشته حسین بن عبدالرحمن بن عبد الغنی در دهه دوم جمادی الثانی 725 در دروس؛ نسخه ای در تاشکند از گزیده آن (301/1
ش 690) که مانند چاپ شده است، از قرن 9 و در آغاز و انجام با نسخه آستانه یکی نیست (ن. ک: نشریه 184/9 ))؛ نسخه ای از گزیده آن در موزه بریتانیا (7496 Add .Rich)
چاپ: به اهتمام دانشمند آلمانی داود هاینرخ مولر با حواشی و فهارس در لیدن به سال 1884-1891، در دو مجلد؛ مختصر كتاب البلدان (از علی بن حسن شیرازی در حدود سال 413 ه) به کوشش استاد دخویه شرق شناس هلندی در لیدن به سال 1885 (= 1302ق) با تعليقات به عربی و لاتینی (رک: اكتفاء القنوع (م 49-50 و 60) و معجم المطبوعات (205.1-206)]، همان را در بغداد عيناً به چاپ افست منتشر کرده اند.
[مجله ایرانشهر سال 1305 ش (دوره چهارم، ص 45- 48 و 164- 168 و 235 -240)؛ محمد معين، واخبار البلدان ابن الفقيه و در مرحله یغما (سال اول شماره 8 آبان 1327 ص 341- 344)؛ بروکلمان ذیل 1: 405]
شرح و حواشی:
1- اخبار البلدان (مختصر)؛ ابن فقيه ، احمد بن محمد( - 365)
1، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 5229/1
آغاز: آغاز اخبار البلدان (جزء ثانی) متضمن فهرست مندرجات: الحمدلله رب العالمین و صلی الله على نبيه محمد و آله اجمعين الطاهرين، هذا بقية القول على العراق و البصرة و اخبار دار فتحها و الوقت الذي بنيت وما فيها من العجايب و القول في الابله و القول في البطايح و القول في واسط و القول في النبط و الخوز و القول في بغداد و اخبار کور دجله و القول في سر من رأی، القول في خراج الدنيا و ما كان يحمل الى بيت السلطان من بلد إلى بلد، القول في الأهواز و فارس و مدنها، القول في قرمیسین و اخبار شدیز؛ القول في همذان و عجايبها، القول في نهاوند و اصبهان و قم و عجايبها، القول في الري و دنباوند و اخبار بیوزاسف، القول في قزوین و ابهر و زنجان و طبرستان، القول في خراسان و مدنها و اخبارها، القول في الترک و اخبارهم و قبايلهم و شرايعهم.
آغاز قسمت دوم :و ذکر نحن في هذا المواضع آشيا من اخبار البلدان لم يذكر فيها رسالتین کتبهما الينا ابودلف مسعر بن المهلهل البنازعی حکى في احدهما اخبار الترک و الهند و غيرهما بمشاهدته ذلك، وفي الأخرى أشيار آها و شاهدها في عدة من البلدان حقها أن نرسم في هذا الكتاب اذا كانت من فنه، و من ذلك ايضا كتايا جمعه احمد بن فضلان بن العباس بن راشد بن حماد مولی محمد بن سليمن الهاشمي في اخبار الترك و الحزر و الروس و الصقالبه و الباشغرد و غيرهم مما وقف عليه و نظر اليه لان المقتدر بالله انفذه الى بلد الصقالبه في سنة تسع وثلثمائة باستدعا ملكهم ذلك رغبة منه في الاسلام فحدث يجمع ما شاهدني في هذه البلدان بمعاینته و نظره و صلی الله على محمد نبيه المصطفى و سلم تسليما؛ انجام: و من ملوكهم الصغار طرخان بزرگ جور تكين يمرون سهران غورك، تم الكتاب بحمد الله تعالى هاهنا تأليف احمد بن محمد بن اسحق الهمذاني المعروف بابن الفقيه من کتاب اخبار البلدان والحمد لله رب العالمین و صلی الله على نبيه محمد خاتم النبيين و رسول رب العالمین. جزء ثانی کتاب اخبار البلدان، در ادامه آن دو رساله ابودلف به ابن فقيه به او و رساله ابن فضلان آمده است؛ خط: نسخ جلى، بی کا، تا: قرن6 ، دارای سرلوحی مستطیل به سیاهی و لاجورد با عبارتی به خط کوفی تربیتی که قسمتی از آن پاره شده و از میان رفته است و آنچه باقی مانده «المحمد الفقيه » است، با یادداشت «داخل عرض شده به تاریخ های 1266، 1270، 1272، 1287، 1289، 1297؛ واقف: ابن خانون، تاریخ وقف: 1068ق
کاغذ: بغدادی حنایی، جلد: پارچه ای، 175گ (1-175)، 19 سطر
13×17/7 )، اندازه: 18/5× 24/2 سم [ف 8- 459]
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 3007/1 ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ فیلم ها ف: 1 -780]
تهران؛ ملی شماره نسخه: 40-عکسی
نسخه اصل: همان نسحه بالا [نشریه: 2 -271]
تهران: مطالعات فرهنگی: شماره نسخه:ع 98/1
نسحه اصل: همان نسخه بالا [فهرستواره مینوی: 184]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5419
آغاز: بسمله، الحمدلله رب العالمین، انجام: الملوک الذین ...
ص: 342
ضیاء الأدبای دیلمی ذیقعده 1345 (كذا)
خط: نسخ، كا: ضیاء الأدبای دیلمی، تا: ذیقعده 1345ق؛ رونویس نسخه شماره 5229 است که در زمان نیابت تولیت مرحوم اسدی برای چاپ استکتاب و اوراق آن از چپ به راست صحافی شده است، کاغذ: شکری فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 436گ، 31-30 سطر، اندازه:21/5×35/5 سم [ف: 8- 462]
اخبار بنی اسرائیل (منتخب) / داستان / عربی
axbār-e banī esrāeīl (mn.)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 16/ 9467
خط: نستعلیق، کا: محمد بن جمشید مراغی، تا: قرن 13 ؛4گ (23ر - 26پ) [مختصر ف: 806]
اخبار تجارتی و صنعتی و کشتی رانی /متفرقه / فرانسوی
axbār-e tejāratī va san'ati va keštīrānī Rapport Sur le Commerce, l' In dustrie et la Navigation Marittime de le Ville de Grand Pendant l' annee 1893 adresse a Son Excellance Le General Sad ed Dowle Mirza Djewate Khan Envoye extraordinare et ministre plenipotentiaire de perse A Bruxelles.
تهران دانشگاه شماره نسخه: 5940
بی کا، بی تا، به خط ایتالیک، کاغذ: فرنگی، جلد: فرنگی، 41گ، 27 سطر (13×19)، قطع: خشتی، اندازه: 20×25سم [ف: 16- 162]
اخبار جاهلیت / تاریخ / فارسی
axbār-e jāheliyat
رساله مختصری است در حالات و احوال ملوک و قبایل قبل از اسلام که از کتاب های تاریخ انتخاب و به فارسی ترجمه شده است.
تهران: مجلس: شماره نسخه:7074/4
آغاز: جذيمه پسر مالك بن فهم است که در مملکت حيره سلطنت داشت و بواسطه برصی که داشت عرب از خوف او را مبروص نمی خواندند، انجام: گفتند خدا فرمود چگونه دانستید و کجا امر کرد شمار را که این صورت را سجده کنید آنها مهلت برای جواب خواستند و بعد از سه روز تمام آن مردم ایمان آوردند و جملگی بیست و پنج تن بودند.
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور، 78ص (75 -152)، انداره: 16×20/5سم [ف: 25- 84]
اخبار جنگ بين الملل اول / تاريخ جهان / فارسي
axbār-e jang-e beyn-ol-mel al-e avval
قزوینی، محمد، 1256 - 1328 شمسی
qazvīnī, mohammad (1877 - 1949)
یادداشت های مؤلف است.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5408
خط: شکسته نستعلیق چلیپا، كاتب = مؤلف، بی تا؛ با پاره هایی از روزنامه ها در دفتری کوچک باریک؛ جلد: گالینگور مقوایی، 32گ، قطع: رحلی [ف 16- 3]
اخبار جهان / متفرقه / فارسی
axbār-e jahān
کاشانی، علیقلی بن محمد باقر، ق 13 قمری
kāšānī, 'alī-qoli ebn-e mohammad bāqer ( - 19c)
اخبار عالم از سوم اکتبر 1871م تا 26 اکتبر همان سال در این کتاب آمده و مطالب آن بیشتر راجع به فرانسه و انگلیس و چند کشور اروپایی و نیز اخباری راجع به جهان گشایی های روسیه و وضع نابهنجار عثمانی و تشکیل دولت فدرال آلمان و اختلافات بين دول اروپا وجود دارد و ضمناً از اختراعات و اکتشافات قرن نیز سخنی گفته است.
تهران؛ ملی: شماره نسخه: 1843/2
آغاز: روزنامه سوم و چهارم اکتبر 1871م فرانسه: انجام: آن عمل کرده دوستانش خوشوقت و دشمنانش منفعل گشتند
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1288ق، جا: تهران، کاغذ: فرنگی، آبی، جلد: تیماج بنفش مقوایی، 114ص (76- 189)، 15 سطر کامل (14×21/5)، اندازه: 20×32/5سم [ف: 4 -298]
اخبار جهان / تاریخ/ فارسی
axbār-e jahān
اخبار جهانی که مندرج در این نسخه است مقتبس از روزنامه های مختلف عالم است و در آن مسائل راجع به پروسیان و جنگ پروس و فرانسه جالب توجه می باشد خاصه اعمال فرانسوی ها و نابسامانی اسرای دو طرف متخاصم.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه : 1843/6
آغاز: بسمله، روزنامه فیگار و نمره 195 و 24 سپتامبر سنه 1871؛ انجام: در اولین روز هفته آینده بنا بمرافعه خواهند گذارد
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1288ق، جا: تهران، کاغذ: فرنگی، آبی، جلد: تیماج بنفش مقوایی، 146 ص (430- 575)، 15 سطر (14×21/5)، اندازه: 20×32/5سم [ف: 4- 301]
ص: 343
الاخبار الحسان من احادیث نبی آخر الزمان/ حدیث /عربی
axbār-ul-Hisān min ahadīt-i nabīyy-1 axar-uz-zamān
صدرالافاضل، مرتضی حسین، ق 15 قمری
sadr-ol-afazel, morteza hoseyn ( - 20c)
تاريخ تأليف: غره رجب 1402ق، محل تأليف: تهران
شصت و سه روایت در فضایل اهل بیت (علیه السّلام) و بعضی از آداب و سنن را که از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در کتاب «اخبار اصبهان» ابونعیم اصفهانی آمده، در این کتاب انتخاب شده است.
آغاز: الحمدلله خلق الانسان و علمه البيان ... كنت مشتغلا بتأليف كتاب المقتبس من أحاديث الرسول الأعظم
قم؛ مرعشی: شماره نسخه:6959
آغاز: برابر
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 34گ، مختلف السطر، انداره: 17×21سم [ف:18- 141]
اخبار حسینیه در اخبار (تاریخ) مدينه / تاریخ/ فارسی
axbār-e huseynīye dar axbār-e (tārīx-e) madīne
آق سلطان، - 970 قمری
aa soltan( - 1563)
وابسته به: خلاصة الوفا بأخبار دار المصطفی؛ سمهودی، علی بن عبد الله (844-911)
سال ترجمه: چهارشنبه 7 شوال 969ق
ترجمه ای است از کتاب «خلاصة الوفا باخبار دار المصطفی» نورالدين على سمهودی (متوفای 911) در هشت «باب» در تاریخ و جغرافیای مدینه.
آغاز: سپاس بسیار و ستایش بی شمار پروردگاری را که مشرف ساخت مدينه پر سکینه را باقامت با استقامت حضرت رسالت
[استوری 427/1 و 1307؛ بریگل 1292، فهرستواره منزوی 168/1 ]
1.اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 301
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: جمال الدين محمد بن ابوالقاسم صفوی، تا: 18 رجب قرن 10؛ مصحح، روی برگ اول یادداشتی درباره کتاب و مترجم و تاریخ وفات وی آمده است؛ جلد: تيماج دورو بدون مقوا رو ضربی، 119گ، مختلف السطر، اندازه: 15×11/5سم [ف: 1- 194]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 7496
آغاز: برابر انجام: و بعد از آن به معه زياد بن حسن ... پس قبض نمودند آن صادقات را ایشان.
خط: نستعلیق، کا: محمد قاسم بن خواجه حسین هروی، تا: 987ف، جا: مکه در سال حج، با سرلوح، نسخه را محمد رضا در محرم 1330 مرمت کرده است، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج آلبالویی زرکوب ترنجی، 268ص، 19 سطر (
8/5×15)، قطع: ربعی، اندازه:14×23سم [ف: 16- 592]
3. تهران: دانشگاه شماره نسخه :2/ 4695-ف
نسخه اصل: طوپقپوسرای روان کوشکو 1525. نام مؤلف به استناد فهرست حوزه علمیه امام صادق 194/1 ذکر شد؛ خط: نستعلیق، كا: عبدالله بن حسین همدانی، تا: پنج شنبه 18 ذیقعده 992ق ا[فیلم ها ف: 3 - 88]
4.تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 9462
نام مؤلف به استناد فهرست حوزه علمیه امام صادق 194/1 ذكر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11: مجددول به لاجورد، صفحه آغاز با سرلوح مذهب، رکابه دار، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج زرین، 150گ، 19 سطر، اندازه: 14/5 × 21/5سم [ف: 30- 149]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:4814-ف
نسخه اصل: کتابخانه جان رایلندز در منچستر، 436 فارسی. نام مؤلف به استناد فهرست حوزه علمیه امام صادق 194/1 ذكر شد؛ خط: نستعلیق، کا: فقیر محمدی نقش بندی عطاری، تا: 15 جمادی الاول 1130ق؛ مقابله شده در رجب 22 جمادی الاول 1130 [فيلم ها ف: 3 -109]
اخبار الحلاج / عرفان و تصوف / عربي
axbār-ul-hallāj
کتابی بدین نام به کوشش لوئی ماسینیون و پل کراوس در پاریس به سال 1936 به چاپ رسیده است.
تهران: ادبیات شماره نسخه: 90/1 - د
آغاز: بخش نخست: وسئل عن المعرفة فقال هي عادة في المعنى عن رؤية الأشياء و استهلاك الکل، انجام: ان كنت بالغيب عن عینی محتجبا فالقلب يرعاك في الابعاد و النائی و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ ریز، بی کا، تا: قرن 7: نسخه افتادگی دارد و کامل نیست و دو بخش است در دو جای دفتر، بخش دوم از بند 34 ماسینیون است تا داستان آمد و شد شبلی با او در ده روز بدین گونه: «قال القرن لسان كل علم و لسان القرآن الأحرف المؤلفة .. ثم جئت اليه في اليوم العاشر فسمعته ينشد: فیك معنی يدعوا النفوس اليكا *** و دلیل بدل منک الیکا / لك قلب اليك عيون ناظر *** ات و كلها في یدیکا»، در 2پ -4 پ خطبه های عربی است و در هر بندی است به عربی در «قسمة العلوم»؛ تملك شرف الدين محمد مکی بن ضياء الدين محمد ... بن طاهای قرشی حارثی همدانی خزرجی هاشمی عاملی شامی حانینی جزینی در1055؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج عنایی، 7گ (1ر -2ر و 62ر -67پ)، 32 سطر (7/5×13 )، قطع: بياضي، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 1- 15]
ص: 344
«اخبار خارجه » جنگ عثمانی و روس
اخبار خارجه (در سال 1884م) / فارسی
axbār-e xāreje (dar sāl-e 1884)
کازرانی ، محمود، قرن 14ق
kāzerānī, mahmūd (-20c)
ترجمه از منابع خارجی به وسیله محمود کازرانی.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:12309
آغاز: اخبار تلگرافی روزنامجات انگلیس از مورخه ماه ژانویه؛ انجام: که در سایت در آن نیر کار شده جمادی الثانی سنه 1301 خط: نستعلیق، کا = مؤلف، تا 1301ق، کاغذ: آبی، جلد: تیماج ضربی، 13 سطر (14×26)، اندازه: 21×33سم [الفبائی ف: 28]
اخبار درباره محمد بن حنفیه / تراجم / فارسی
axbār darbāre-ye mohammad-e-bn-e han afiye
عقدائی، محمد جعفر بن علی، ق13 قمری
aqdā'ī, mohammad ja'far ebn-e 'alī ( - 19c)
یزد؛ وزیری شماره نسخه : 3453/2
آغاز: بسمله حمدله و بعد چنین گوید محمد جعفر العقدایی اليزدي الشهير بواعظ که این رساله ايست در ذکر اخباریکه دلالت میکند بر خوبی محمد بن حنفیه فرزند امیر المؤمنین علی بن ابیطالب
خط: نسخ، كا: محمد حسن بن محمد علی، تا: 1244ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش یک طرف تیماج زرد و طرف دیگر تیماج مشکی، 8ص (249 - 256)، 18 سطر (9×14)، اندازه:14×21سم [ف: 5 -1659]
اخبار الدول و آثار الأول / تاریخ/ عربی
axbār-ud duwal wa ātār-ul uwal
فرمائی، احمد بن يوسف، 939 - 1019 قمری
qermānī, ahmad ebn-e yūsof (1533 - 1611)
وابسته به: العيلم الزاخر في أحوال الأوائل و الأواخر = الحافل الوسيط و العيلم الزاخر المحيط في أحوال الاوائل و الأواخر؛ جنابی، مصطفی بن حسن (-999) تاريخ تألیف: شنبه اول محرم 1008ق
گزیده ای است از تاریخ جنابی (-998ق) که به «تاریخ فرمانی» نیز خوانده شده است. کتابی است تاریخی پیرامون انبياء و مرسلین (علیه السّلام) و خلفاء و ائمه اهل البيت (علیهم السّلام) و فضایل قریش و صحابه و خلفای بنی امیه در شام و اندلس و خلفای بنی العباس خلفای فاطمی و غیر آنان از سلسله های مختلف، از جمله سلاطین عثمانی و صفویه و در باب آخر اخبار امم ماضيه و
عجائب و غرایب و مدن وبلدان را آورده است. کتاب دارای یک «مقدمه » در 7 «فصل» و 55 «باب»، هر باب دارای چند «فصل» است.
آغاز : الحمد لله على تصاريف العبر عند سماع التواريخ و السير ... و سمیته: اخبار الدول و آثار الاول
انجام: کمله مؤلفه و الفقه مع توزع البال ... و الحمد لله رب العالمين
چاپ: در حاشيه «تاريخ الكامل» لابن الأثير الجزری در 1290ق در بولاق، بغداد، سنگی، 1282ق.، وزیری بزرگ، 11+499 ص
[التاريخ و التراجم ص 20؛ معجم المطبوعات 1505؛ آربری 17؛ بروکلمن 2/ 301 ذیل 414/4 ]
1. قم: مرعشی شماره نسخه: 185عکسی
آغاز: برابر؛ انجام: برابر؛ احمد بن يوسف بن احمد ... کستهل المحرم الحرام سنة ثمان بعد الألف من الهجرة النبويه ..
نسخه اصل : چستر بیتی - دیلین ش 3109 (اربری فهرست چستر بیتی 44/1
)، خط: تعلیق، کاتب = مؤلف (احتمالاً)، تا: 1008ق؛ مصحح، محشی، در وسط 5 برگ به خط دیگری است که بعد از مؤلف نوشته شده است، 418گ، 19 سطر [عکسی ف:1- 167]
2. تهران: ملک: شماره نسخه:4087
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، دارای اجازه احمد کردی و مصطفی حموی به شیخ محمود چلبی داغستانی: کاغد: فستقی، جلد: میشن قهوه ای، 166گ، 35 سطر، اندازه: 15/7 × 21/7سم [ف: 1- 19]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:5340
خط: نسخ مغربی، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا رویه پارچه سبز، 276گ، 23 سطر (11×15/5 )، اندازه : 17/5 ×22سم [ف: 15- 4209]
4، تهران: ملک: شماره نسخه :3945
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن سرخ ضربی، 336گ، 21 سطر، اندازه:17/2×26/2 سم [ف: 1- 19]
5. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 829
خط: نسخ، كا: حسنی در فولی تا: شنبه 5 جمادی الاول 1238ق [نشریه: 2 -136]
6. تهران: مروی شماره نسخه: 1/ 715
یادداشتی از اخبار الدول درباره شهر قونویه؛ بی کا، بی تا؛ قطع: خشتی [ف: 300]
اخبار راجع به علی علیه السلام / كلام و اعتقادات/ فارسی
axbār rāje' be ‘alī 'alayh-es-sal am
نویسنده که از محبان علی (علیه السّلام) بوده است می گوید بنابر قول شیخ
ص: 345
ابوالقاسم بلخی به نقل ابن ابی الحدید در زمان پیغمبر منافق با سب و دشمنی به علی (علیه السّلام) شناخته می شد و از آنجا که علی مقام برتر از دیگران دارد لازم است که اخبار و داستان های او کلاً شناخته شود. در ذیل این قول نویسنده اخبار و داستانی از آن شهسوار اسلام نقل می کند.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1941/2
آغاز: شیخ ابوالقاسم بلخی و بسیاری از ارباب حلیت و اخبار ؛انجام: پدرش تاج مادر او را ... آیند
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محتملاً میرزا رجب على، تا: قرن 13 ؛ افتادگی انجام ؛ کاغذ فرنگی، جلد: تیماج قرمز یا ترنج و نیم ترنج مقوایی، 15ص (385- 399، 14 سطر (10×14)، اندازه: 16×22سم [ف: 4 -405]
اخبار رتن شاهول / تاریخ/ عربی
axbār-e ratan šāhūl
اخبار رتن شاهول بن جکندریق بن مهادیو
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 131/2 - ف
نسخه اصل: ایاصوفيا ش 4819؛ بی کا، بی تا [ فیلم ها ف: 1 -416]
اخبار روز / گوناگون / فارسی
axbār-e rūz
آوانس ارمنی، ق 14 قمری
āvāns-e-armanī (-20c)
از اوانس مسیحی و محمد قزوینی، محتویات آن عبارت است از خبر مرگ پرنس دارانژ وليعهد هلاند به نقل از روزنامه پطرزبورغ، مطالبی درباره وفات پرنس دارانژ از قول روزنامه طمیس؛ وفات ژنرال تتلبن، اخبار مختلفة؛ واقعه عجیبه ای از پیش گویی های شخصی به نام گومبرلاند.
تهران؛ ملی، شماره نسخه : 2843
آغاز: بیست و یکم ماه ژون عصر امروز پرنس دارانژ ولیعهد هلاند دو ساعت و نیم از ظهر گذشته انجام: تقریباً پنجاه نفر از اجرای مجلس و کلا جمع شده بودند چون مجلس شروع کرد مجبوراً متفرق شدند.
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1301ق، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی رویه کاغد نقش و نگاردار عطف تيماج قهوه ای، 15گ 12 سطر (13×23)، اندازه: 21×34سم [ف: 6- 492]
اخبار روزنامه تايمس (ترجمه) / روزنامه - فارسی
axbār-e ruznāme-ye tāyms (t.)
شامل اخبار داخلی و خارجه روزنامه تایمس مورخه 1885
مسیحی است و در آن از اخبار پارلمان انگلیس و مسأله سر حد افغانستان و اختلاف بین انگلیس و روس صحبت رفته است.
تهران؛ ملی: شماره نسخه : 1396
آغاز: بسمله: ترجمه اخبار روزنامه انگلیسی موسوم به تایمس مورخه ؛ انجام: و زحمات و مخارج در افغانستان بی حاصل خط: نسخ، كاتب = مولف، بی تا، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد تیماج قرمز مقوایی، 8 گ ، 12 سطر (7×13)، اندازه: 13×21سم [ف: 4- 456]
اخبار روزنامه تایمس (ترجمه) / روزنامه/ فارسی
axbār-e rūznām e-ye tāyms (t.)
گزارشی است ترجمه شده از روزنامه انگلیسی «تایمس» مورخ دوم مارس 1885 میلادی مطابق 12 حوت 1302 قمری، مربوط به دعاوی دولت روس در اراضی مرغ آب و هری افغانستان.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :1248
آغاز، ترجمه اخبار روزنامه انگلیسی موسوم به تایمس .. اخبار نویس تايمس بتاریخ دهم ماه حوت از سنت پطرزبورغ
خط: نسخ خوش؛بی کا، تا: 1302، کاغذ: آبی، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 9گ، 12 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 4 -56]
اخبار روزنامه تایمس و گرافیک و استاندارد (ترجمه) / روزنامه/ فارسی
axbār-e rūznām e-ye tāyms va gerāfik va estān dārd (t.)
پاره ای از مقالات روزنامه تايمس و گرافیک و استاندارد سال های 1300 و 1301 است که به فارسی در آوردنده اند.
تهران؛ حقوق شماره نسخه: 353 -ج
آغاز: بسمله. ترجمه اخبار روزنامه انگلیسی موسوم به تایمس هفدهم ماه اوت سنه 1883 مطابق سیزدهم شهر شوال المکرم سنه 1300 هجری، انجام: و قتل آنها را بحاکم خرتوم اطلاع داد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، فاقد جلد 40گ، 20 سطر (
8/5×16/5 )، قطع: ربعی، اندازه:15/5×22 سم [ف: 50]
اخبار روزنامه سن پطرزبورغ / روزنامه/ فارسی
axbār-e rūznām e-ye san peterzbūrq
کاشانی، علیقلی بن محمد باقر، ق 13 قمری
kāšānī, 'alī-qolī ebn-e mohammad bāqer ( - 19c)
وقایع عالم از ماه اوت 1875 میلادی است و بین آنها حوادث پروس و فرانسه و انگلیس و عثمانی و خاصه وقایع بعد از جنگ پروس و فرانسه بسیار جالب توجه می باشد.
ص: 346
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1847/2
آغاز: اخبار روزنامه سن پطرز بورغ مورخه ماه اوت؛ انجام: مبلغ چهار صد و پنجاه و دو هزار و سیصد و شش تومان و نه هزار بیش از خرج است
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: طهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج ماشی حاشیه زر مقوایی، 93 ص (105-197)، 14 سطر (12/5 × 21/5)، اندازه: 21×33سم [ف: 4 -404]
اخبار روزنامه وبا و روزنامه های دیگر/ روزنامه / فارسی
axbār-e rūznām e-ye vabā va rūznāme-hā-ye dīgar
علیقلی، ق13 قمری
all-qall ( - 19c)
اخبار عالم و حوادث اتفاق افتاده به سال 1874م مفصل آمده است. حوادث مندرج در آن حوادثی است که در تاریخ مزبور در اروپا رخ داده و روزنامه وبا یا مستقیماً آنها را نقل و یا از روزنامه های دیگر جمع آورده است. وقایع استانبول و عثمانی و آلمان آن بسیار خواندنی است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه:1824
آغاز: اخبار روزنامه وبا سنه 1874. اخبار تلگرافی، از مادرید مورخه شب 26 ماه مارس ؛ انجام: پلهائی را که کارلیستها از کشتی ساخته بودند خراب کرده است بطوریکه اگر شکست بخورند راه گریر ندارند
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13، جا: طهران، کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج آبی یک لابی، 40گ، 14 سطر (12×22)، اندازه: 21×33سم [ف: 4 -272]
اخبار روزنامه های اروپا / روزنامه/ فارسی
azbār-e rūznāme-hā-ye orūpā
ترجمه از علیقلی خان و علی بن رضا
شامل اخبار عالم مندرج در روزنامه های ژنو و گرافیک است بدین قرار: اخبار روزنامه ژنو، شامل وقایع سیاسی و اقتصادی و علمی عالم در سال 1288ق می باشد؛ ترجمه روزنامه گرافیک است که مشتمل بر وقایع عالم از 25 نوامبر تا اواخر ژوئیه سال بعد می باشد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1765
آغاز: اخبار روزنامه ژنو، فرانسه به موافق اخباریکه از آن مملکت رسیده، انجام این کبوتر را یکسال و نیم پروسیها نگاهداشنه بودند تا این اواخر که فرار کرد نزد صاحبش مراجعت کرده است
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1278ق، جا: طهران؛ به خط ناصر الدین شاه در صفحه اول نوشته شده: «تماماً ملاحظه شد کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج آبی مقوایی، 190گ، 14 سطر (11×21)، اندازه: 20×31سم [ف: 4- 222]
اخبار روزنامه های خارجی / روزنامه/ فارسی
axbār-e rūznām e-hā-ye xārejī
مستوفی، باقر بن رضا، ق 14 قمری
mostawfi, bāqer ebn-e rezā (-20c)
شامل اخبار حوادث مهمی که در اطریش و مجارستان و روسیه و انگلیس و فرانسه و چین و ماچین کشورهای دیگر عالم اتفاق افتاده است و در روزنامه های مختلف جهان مسطور می باشد ترجمه شده و تقدیم به ناصرالدین شاه گردیده است. روزنامه های اساس این ترجمه عبارتند از: «کرسین دانس» و «ان کوره رو» و «اپوکا» و «لیزین» و «استاندر» و «آلمان» و «گولوا» و «آلاساك»
تهران؛ ملی شماره نسخه: 1790
آغاز: اطریش و مجارستان، موافق روزنامه کرسین دانس؛ انجام: هرگاه قشون را منظم می نمودند اسباب تشویق فراهم خواهد آورد خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الاول 1301ق، جا: طهران؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: کاغذی گل و بوته دار مقوایی عطف تیماج قرمز، 18 گ ، 14 سطر ( 24/5x13 )، اندازه: 21/5×34 سم [ف: 4- 246]
اخبار روزنامه های مختلف لاتیورکی و ژورنال دوسن پطرزبورغ و روزنامه گرافیک (ترجمه) / روزنامه / فارسی
axbār-e ruznāme-ha-ye moxtalef-e lātyūrkī va Žornal du sanpeterzbūrq va rūznāme-ye gerāfik (t.)
مشتمل است بر ترجمه اخبار جهان از روزنامه های مرقوم الذكر برای ناصرالدین شاه و حاوی وقایع عالم و مربوط به سال 1872م که متوالياً ذکر شده است.
تهران؛ ملی: شماره نسخه : 84
آغاز: ترجمه اخبار مختلفه از روزنامه ای لاتیورکی و ژورنال دوسن پطرزبورغ دولت روسیه و اتازیونی، گفتگو و سؤال و جواب اتازیونی با دولت بهیه انگلیس در فقره مشهور به الاباما باعث این شد که انجام: خانهای کثیر خراب و سرنگون گردید اشجار زیاد از ریشه کنده شد و از متوطنین زیاد تلف گردیدند خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، آخر نسخه آمده: «خانه زاد دولت جاوید فرار على بن رضای نامه نگار»؛ کاغذ: فرنگی آبی سیر و فستقی و آبی روشن، جلد: تیماج سرمه ای کنار زر مقوایی، 407گ، 13 سطر (11/5 × 21/5
)، اندازه 20× 30سم [ف: 1- 72]
ص: 347
اخبار روزنامه های هند / روزنامه / فارسی
axbār-e rūznām e-ha-ye hend
حائری صدرالمعالی، حسین بن رضا، - 1336 قمری
hā'erī sadr-ol-ma'ālī, hoseyn ebn-e rezā ( - 1918)
شامل ترجمه اخباری است که از روزنامه کوه نور لاهور فراهم آمده و در آن از اجاره مشهد به وسیله روس ها و اعمالی که روس ها نسبت به هندوستان خواهند کرد و نقشه متقابل انگلیس ها و جنگ چین و فرانسه و کمیسیون سرحدی که سرحد روس ها و افغان ها را معلوم می کند و چند مطلب دیگر سخن رفته است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1792
آغاز: روس و مشهد مقدس، نگارنده کوہ نور لاهور می نویسد که از مطالعه روزنامجات: انجام: کس ندانست که منزگه مقصود کجاست
خط: نستعلیق، کا: محمد قزوینی، بی تا، جا: طهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: کاغذی گل و بوته دار عطف تیماج قرمز مقوایی، 18 گ، 31 سطر (25x13)، اندازه: 21×5/ 32سم إف: 4 -248]
اخبار روسیه / روزنامه / فارسی
axbār-e rūsīye
مار دروس، ق 19 میلادی
mardrils( - 19c)
ترجمه اخبار مختلفه از روزنامه های ژورنال دو سن پطرزبورغ و لاتیورکی.
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 9/2-6433
خط: نسخ، بی کا، تا: ساده 13 و 14ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تازه، 54گ، 13 سطر، قطع: رحلي [ آستانه قم:- 76]
الاخبار الزكردانيات /حدیث / عربی
al-axbār-uz-zakardānīyyāt
فارسی، حسن بن زکردان،
fārsī« has an-e-bn-e zakar dān
تاريخ تأليف: پنج شنبه 23 ذیحجه 569ق، محل تالیف: ری
پانزده حدیث است منقول از حضرت امیر المؤمنين (علیه السّلام)، به روایت ابو محمد حسن بن ابی علی بن حسن سبزواری.
قم: مؤسسه آية الله بروجردی؛ شماره نسخه: 1/ 376
آغاز: حدثنا الشيخ الإمام العالم منتجب الدین فريد العلماء. ... قال اخبرنا الشيخ العالم زین الدین شمس الطائفة ابو القاسم
بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: مقوای روکش پارچه، 8گ (46ر- 53پ)، اندازه: 15×11/5سم [ف: 1- 227]
اخبار الزينبات / عربی
axbār-uz-ziynabāt
عبیدلی، احمد بن محمد، ق7 قمری
obay deli, ahmad ebn-e mohammad (-13c)
تبریز قاضی طباطبائی، شماره نسخه:بدون شماره/13
بی کا، بی تا [نشریه: 7- 521]
اخبار السبعة العباد = خبر السبعة عباد و ما جرى مع الملك من امر الجارية / تاریخ / عربی
axbār-us sabʻat-il 'ibād = xabar-us sab'at-i 'abbād-in wa mājarā ma'a-l mulk min amr-il jārīya
حکایت هفت تن از عباد بنی اسرائیل است و جریان دختر پادشاه که خود را به صورت پسر در آورده و همراه پدر خود به آنان ملحق گردیده، این حکایت از اهل سنت و به روایت ابن عباس از پیامبر اسلام نقل گردیده است.
[فهرست المخطوطات العربية في مكتبة باريس الوطنية، ص 75، با عنوان «خبر السعة عباد ...»]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12769/2
آغاز: عن ابن عباس رضی الله عنهما أنه قال قال رسول الله كان في بنی اسرائیل سبعظ عباد قد رفضوا الدنيا و تركوها لاهلها فقال بعضهم لبعض، انجام: هذا جزاء من يصنع الفاحشة و يدعى بها على أولياء الله تعالی ففعل ذلك قال یحیی بن مواد اعداء الانسان ثلاثة دنياه و شيطانه و نفسه فاحترس
خط: نسخ، بی کا، تا: نیمه قرن 12ق؛ مصحح، محشی، کانب در آغار نسخه چنین نگاشته است: «اخبار السبعة العباد على التمام و الكمال و نعوذ بالله من الزايد و الناقص»، یادداشتی به سال 1234 در پایان نسخه آمده است؛ مهر: «هو الهادي و انا عبده» (هشت ضلعی)، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرشکی ضربی با ترنج جدول عطف تیماج مشکی، 5 گ (139-143)، 25 سطر، اندازه:
10×16، انداره: 1515×20سم [ف: 32 -446]
اخبار شاهی اوده / تاریخ/ فارسی
axbār-e šāhī ūde
تاریخ عمومی هند است که به صورت یادداشت های تاریخی روزانه مناطق مختلف کشور اوده را گزارش می دهد. در این نسخه از 28 صفر 1267 مطابق 2 جنوری 1851 شروع شده و به روز 31 دسمبر 1851 پایان می یابد و در هر روز اخبار و سرگذشت هر شهر یا منطقه را می آورد و در نتیجه جزئیات حوادث آن کشور را در بر دارد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 2340
ص: 348
آغاز: اخبار بیت السلطنت لکھنو ... دیروز سیمی گلو پسر مدارا بیک متوفی ساکن حسین آباد مهدی حسین نبیره مدارا بیک را همراهی برده؛ انجام: برین معنی کو تو ال پروانه در باب مخالفت این معنی نام نهانه دار عبس باغ جاری نمود.
خط: نستعلیق هندی، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 182گ، مختلف السطر، اندازه: 16× 24سم [ف: 6- 317]
اخبار الشيعة و الناصبة و مناظرتهم في امير المومنین /کلام و اعتقادات / عربی
azbār-uš šī a wa-11 nāsiba wa munasirat-i-him fī amīr-il muminīn
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2/ 7154
بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی لایی، ابعاد متن: 13/5x7/5
، قطع: بغلی، اندازه: 12×18سم [ف: 16 -467]
اخبار الصادقین = ترجمه من لا يحضره الفقيه / حدیث / فارسی
axbār-os-sādeqīn=t.-ye man la yahzor-o-h-ol-faqih
یزدی، محمد مقيم بن محمد علی، - 1084 قمری
yazdī, mohammad moqīm ebn-e mohammad 'ali ( 1674)
وابسته به کتاب من لا يحضره الفقيه = من لا يحضره الفقيه؛ شیخ صدوق، محمد بن علی (311-381)
ترجمه تحت اللفظی «من لا يحضره الفقيه» است و جلد سوم آن که در «باب القضاء » در روز 26 جمادی الاول 1057 ق به پایان رسیده است. وی با وجود تبحر و مهارتش در درک معانی و مفاهیم اخبار به عللی که در مقدمه می نویسد تنها به ترجمه متن آن اکتفا نموده و به تفصیل و توضیح آن نپرداخته است.
1. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه:14
کاتب = مؤلف، بی تا [نشریه: 5- 112]
2.اراک؛ دهگان شماره نسخه : 5
خط: نستعلیق، کا: جلال الدین حسین بن محمد صادق حسنی حسینی، تا: 1060ق؛ از آغاز افتاده دارد [نشريه: 6- 58]
3. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 31637
آغاز: بسمله. باب ذکر آنچه نهی کرده پیغمبر صلی الله علیه و آله گفت شیخ جليل ابو جعفر محمد بن علی بن حسین موسی بن بابویه قمی ... گفت نهی کرد رسول الله صلی الله عليه و آله از طعام خوردن در وقت جنابت و گفت آن موجب درویشی است و نهی کرد از چیدن ناخن به دندان و مسواک کردن در حمام؛ انجام: باب استبراء کنیزان روایت کرده عبد الله بن قاسم از عبد الله سنان موجودی آن شامل باب ذکر مناهى النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و کسب حدود، وصیت، میراث (تا باب میراث فرزند و والدین از شوهر) و .. می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی انجام مذيل است به هشت برگ ابوابی از کتاب المعيشة (باب مبایعه و عينيه و عاریت و ...) و باب نوادر طهارت تا باب استبراء کنیزان؛ کاغذ: نخودی آهار مهره فرنگی، جلد. تیماج فرنگی، 165گ، 21 سطر، اندازه: 22×26 سم [اهدای رهبر: 2 اخبار 2- 749]
4، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :9735
آغاز: وصی او و خلیفه اوست بعد از رسول بيفاصله و بحق امام خلقان ..... و اخير آدمیان است؛ انجام: و این وصیت طویل است فرا گرفتیم بعضی از آنرا در موقع حاجت ولا حول ولا قوة الا بالله العلي العظيم.
ج1-2؛ خط: نسخ، بی کا، تا؛ 12 رجب 1127ق؛ افتادگی: آغاز (یک برگ)؛ برخی از اوراق دارای حواشی، مقابله و تصحیح با نسخه اصل؛ واقف: خان بابا مشار، تاریخ وقف: اردیبهشت 1346؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا عطف و گوشه تیماج مشکی، 265گ، 25 سطر، اندازه: 25x17سم [ف: 14 -17]
5. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 5048
آغاز: باب فضاها و حكمها، باب آنکه جایز است حاکم رفتن نزد وی انکه جایز نیست؛ انجام: و داخل میگردانم شما را در موضع بزرگ شریف.
خط: نسخ، كا: محمد نصیر بن محمد هادی، تا: شنبه 8 ربیع الثانی 1135ق، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 230 گ ، 17 سطر، اندازه: 19/5×30 سم [ف: 13 -247]
6. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :35386
آغاز: ... باب زیان رساندن به کسی که اعتماد کند به کسی انجام: ... سنگباران کنند او را ...
ج4-3. از اوایل تجارت تا اواخر حدود؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386، کاغذ: نخودی لمینه شده، جلد: تیماج فرنگی، 69گ، 21 سطر، اندازه: 17×24سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار 2 -750]
اخبار صادقیه - ترجمه منظوم مصباح الشريعة / شعر، حدیث/ فارسی
axbār-e sādeqiye = t.-ye manzūm-e mesbāh-oš-š arī' at
عنوان نگار، تقی بن محمد، ق14 قمری
‘onvān-negār, taqī ebn-e mnohammad (-20c)
وابسته به مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة؛ جعفر بن محمد (علیه السّلام) امام ششم (80-148)
«مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة» منسوب به حضرت صادق (علیه السّلام) را که مشتمل بر یک صد «باب» می باشد، در این کتاب به نظم کشیده و روز پنج شنبه 6 ربیع الثانی 1342 به پایان رسیده است.
در آغاز هر باب متن عربی پس از آن ترجمه منظوم آورده
ص: 349
می شود.
آغاز: ای خدای بی شریک مهربان *** کر عدم آری و بخشی جان و نان / انبیا و اولیا را از کرم *** پھر تعلیم آوری بدهی رقم
انجام: بر دبير اعلم پیر فقیر *** رحم فرماید خداوند قدیر
[فهرستواره منزوی 610/6 ]
1، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 164 و عکسی 2301
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، كاتب = مؤلف، بی تا، جلد: مقوایی عطف پارچه، 68گ، 25 سطر، اندازه : 11×18 سوم [ف : 1- 234] و عکسی [ف: 6- 347]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14565
آغاز: یبشریک الله و ربی ای خدا *** از زبان و کلک و جان بر تو ثناء انجام: سیصد و سی هفت از بعد هزار *** کن توکل بر خدا عنوان نگار
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ اشعار چهار ستونی؛ جلد: مقوایی با روکش گالینگور پسته ای عطف پارچه ای نخودی، 99گ، 16 سطر، اندازه:
11/5 × 18/5 سم [ف: 41 -51]
الأخبار الطوال / تاریخ/ عربی
axbār-uț țiwal
دینوری، احمد بن داود - 282 قمری
dinvarī, ahmad-e-bn-e dāvūd (-896)
چاپ: تهران، 1346ش، سربی، وزیری، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، شماره 27، منابع تاریخ و جغرافیای ایران، شماره 7، ل +464 ؛ قاهرة، وزارة الثقافة، با تصحيح عبد المنعم عامر، 1960م، 467ص
1. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 1556
انجام: و قد كان المأمون وجه اليه حين اتصل به خبره؛ عبد الله بن الحسین.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 ؛ آغاز نسخه مطابي جاپ است؛
تملک اعتضاد السلطنه در 1293 ق؛ واقف: سپهسالار، تاریخ وقف: 1297ق، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 277 گ ، 15 سطر (
8/5×14/5)، اندازه 14 × 20سم [ف: 3 -70]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 3393
خط: نسخ، كا: فرج الله بن هاشم حسینی کاشانی، تا: شب 7 رجب 1277ق، از روی نسخه مورخ 590 ؛کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز ضربی مقوایی عطف مشکی، 225 گ ، 18 سطر (7×16)، اندازه:14×22سم [ف: 11- 2395]
اخبار ظهور / متفرقه / عربی
axbār-e zohūr
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10657
آغاز: بسمله .. بالخير والسعادة و يطلب منه الصحة و السلامة في دینی و دنیایی؛ انجام: شيخ بهاء الدين محمد رحمة الله در اربعین در حدیث سی و ششم در حدیث کمیل بن زیاد ... و آله و سلم تسليما
خط: نسخ، كا: محمد يوسف، تا: 1284ق، اصول ائمه ضمیمه است، کاغذ: نباتی فرنگی، جلد: مقوا با رویه پارچه، 19 سطر (6/5×13)، اندازه : 11×18سم [الفبائی ف: 28]
اخبار ظهور الحجة (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) / حدیث / عربی
axbār-u Zuhūr-il hujja
روایاتی را بدون نظم خاصی در ظهور حضرت حجت (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) از کتاب های روایی آورده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه:2714
آغاز: عن النعمائي، عن جماعة، عن الحسين بن عبد الرحمن ... لا يقوم القائم حتى تنفقأ عين الدنيا و تظهر الجمرة في السماء
نسخه اصل: کتابخانه ای در نجف اشرف ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 13 با قرن 14؛ 18ص [عکسی ق: 7- 310]
« اخبار العارفين » من حكايات الصوفية
اخبار عالم / تاریخ / فارسی
axbār-e 'ālam
مترجمان میرزا علی؛ مادروس خان داود خائف، میرزا زین العابدین میرزا علیقلی سال ترجمه: 1288ق
شامل اخبار و وقایع روزنامه کشورهای روس و انگلیس و عثمانی و فرانسه و ایتالیا و سویس است که مترجمان فوق آنها را از روزنامه های اروپائی جمع آوری کرده اند. در این اخبار راجع به عمران و اوضاع داخلی و پیشرفت اجتماعی کشورهای مزبور مطالب چشمگیری وجود دارد.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 1843/5
آغاز: روزنامه دوم سپتامبر ماه فرانسه مطابت بیست و چهارم شهر جمادی الاول دولت، انجام: و از چگونگی تفصیل استحضار حاصل خواهد کرد
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1288ق، جا: تهران، کاغذ: فرنگی، آبی، جلد: نیماج بنفش مقوایی، 123ص (307- 429)، 15 سطر (14×21/5)، اندازه: 20×32/5سم [ف 4- 300]
ص: 350
اخبار عالم (ترجمه) / متفرقه / فارسی
axbār-e'ālam (t)
مترجم: مادروس داود خائف
شامل چند شماره روزنامه های «تور دو مند» و «سن پطرزبورغ » حوادث جهان که از 12 اکتبر 1874 شروع ترجمه گردیده و اهم مطالب درباره دولت انگلیس و فرانسه و روسیه و عثمانی است.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 1864
آغاز: ترجمه اخبار از روزنامه طور دو موند نمره 717؛ انجام: الان در کمال آسودگی و واهمه آمد و شد می نمایند
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، آبی، جلد. تیماج قرمز، مقوایی، 130 سطر (14×24)، اندازه 20×34سم [ف: 4- 326]
اخبار عبيد بن شرية الجرهمي في أخبار اليمن و أشعارها و أنسابها / تاریخ /عربی
axbār-u 'ubayd ibn-i šaryyat-il jurhamī fi axbār-il yaman wa ašʻir-1-hā wa a'nsīb-i-ha
جرهمی، عبيد بن شرية، - 67 قمری
jorhamī, 'obay d ebn-e šaryya (-687)
عبید جرهمی از نسب شناسان دوره جاهلی که عصر اسلامی را درک کرد در دوران خلافت عبدالملک بن مروان (65-86ق) در گذشت. یکی از وجوه شهرت او آگاهیش درباره تاریخ قدیم عرب و دوره جاهلی بوده است. ابن شربه اثر مستقیمی از خود به جا نگذاشته است، دیگران از گفته های او و به نام او در اثر پرداخته اند: «کتاب الملوك و اخبار الماضين»، و«الكتاب الامثال» که با عنوان «اخبار عبيد بن شرهی الجرهمي في اخبار اليمن و اشعارها و انسابها»، در هند به چاپ رسیده است. مجموع پاسخ هایی است که عبید به پرسش های تاریخی معاویه داده است. معاویه به نویسندگان دربار خود دستور داد تا این پرسش و پاسخ ها را به صورت کتابی در آوردند. تدوین کنندگان این اخبار گاه خود روایاتی از مآخذ دیگر به مناسبت افزوده اند و چون به سخن عبید بر می گردند، بدین نکته اشاره می کنند. لحن ابن شریه در مورد سلاطين حمير ، حماسی و اغراق آمیز است. نسخه های این کتاب در قرن 4ق رایج بوده و مسعودی در بخش اخبار یمن و عرب عاریه از آن نقل کرده است. در «مصادر التراث اليمني في المتحف البريطانی»، این کتاب چنین معرفی شده است: «روى عبيد أخباره و أجاب فيه عن أسئلة معاوية بن أبي سفيان حول ملوك اليمن القدماء و أخبار العرب في الجاهلية، وسلك فيه طريقة الحوار و المسامرة و رواية العشر و الأخبار. و قد وصل الينا بطريق ابن هشام عن البرقي و عمل فيه ما عمل في سيرة ابن اسحاق من التهذيب »
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1141/2
آغاز: بسمله الحمد لله الشاکرین و سبحانه تعداد الأيام و الستين ... حدثنا عبيد بن شربة الجرهمي عن البرقي یرفع الحديث أن معاوية بن أبي سفيان كان أميراً لعمر بن الخطاب عشر سنين .. و كانت أفضل لذاته في آخر عمره المسامرة و أحاديث من مضى فقال له عمرو بن العاص لو بعثت الى الجرهمي الذي بالرقة من بقايا من مضى فانه ادرک ملوك الجاهلية و هو اعلم من بقي اليوم في أحاديث العرب و أنسابها
نسحه اصل: موزه بریتانیا، 2091 or؛ خط: نسخ، كا: على بن سعيد
بن محمد بن هاجر قملانی، تا: جمعه غره شعبان 1031ق، 71ص ( 183-113
)، 25سطر (عکسی ف: 3- 292]
اخبار عرب / تاریخ / عربی
axbār-e 'arab
این کتاب اخبار اعراب را از زمان معاویه ذکر می کند و در آن باخبر در مجلس معاویه با «عبدالله بن عباس» و«عبدالله بن جعفر» و «عبدالله بن عمر» و «عبد الله بن الزبير» آغاز سخن می کند و نشان می دهد که معاویه برای بیعت با «یزید» پسر خود چه سخن ها که با ابن عبادله گفت و شنید پس از این خبر مسائل تاریخی دیگری از تاریخ اسلام را می آورد که بسیار خواندنی است.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 1299
آغاز: بسمله و به ثقتی، خبر العبادله مع معاويه قال لما قدم معاوية المدينه؛ انجام: فامره مني السلام ع صادق جعفر بن محمد بن على...
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 11، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج يشمی با ترنج و نیم ترنج مقوایی، 235 گ، 21 سطر (8×17)، اندازه:15×26 سم [ف: 9- 284]
اخبار عرب / تاریخ/ عربی
axbār-e 'arab
تاريخ مفصل و جامعی است درباره عرب و سنت ها و رسوم آنان، باب 59 این کتاب که در نسخه حاضر دیده می شود چنین آغاز می شود، «الباب التاسع و الخمسون في أخبار الجاهلية و او ابدهم و ذکر غرائب من عوائد هم و عجائب ما كان منهم» . مؤلف از واحدی (م -468) و از تفسير البسيط او باد می کند و نیز از کتاب الوزراء السبعه، معلم و غلام و زن پادشاه معروف به کتاب «السندباد هند» (كذا).
تهران: مجلس؛ شماره نسخه:4/ 755- طباطبائی
آغاز: و الخدم روي عن النبي صلى الله عليه و سلم انه قال بئس المال في آخر الزمان الممالیک و قال مجاهل اذا كثرت الخدم كثرت الشياطين، انجام و تملك سيف بن ذي يزن و مدحته
ص: 351
العرب بالاشعار .. فاستولى عليها کسری و صارت العمال من جهته ولم تزل كذلك إلى حين ظهور الاسلام ... و استقرب اليمن بيد المسلمين. وهكذا النعمان سلطان العرب *** و ما لقي من شده و من نصب
خط: نسخ، بی کا، تا: 1243ق، افتادگی : آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 12ص (119-130)، 14سطر، قطع: وزیری، اندازه 15 ×20سم [ف: 23 -43]
« اخبار العلماء باخبار الحكماء » تاريخ الحكماء
اخبار عليه در غزوات مرتضويه / تاریخ معصومین / فارسی
axbār-e 'alīye dar qazavāt-e mortazaviye
خاکسار، محمد فصیح، ق 11 قمری
māksār, mohammad fasīh (- 17c)
اهدا به: به نام شاه عباس دوم (1052-1077ق) و اعتماد الدوله و مؤتمن السلطنة البهية الخاقانية
تاريخ تأليف: 1057ق (در چهل و پنج سالگی مؤلف)
در بیان تاريخ غزوات و ولادت و وفات و مناقب و معجزات امیر مؤمنان علی (علیه السّلام) مشتمل بر «مقدمه » و دو «فصل» و«خاتمه» : مقدمه در ولادت و تربیت آن حضرت در دامان رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )؛ فصل 1. در محاربات و مجاهدات آن حضرت در رکاب پیامبر اکرم و بقیه احوال وی بر سبیل ایجاز؛ فصل 2. در وقایعی که بعد از رحلت پیامبر رخ داده و محاربه با قاسطین و ناکثین و مارقين خاتمه در وفات حضرت و شمه ای از فضائل و مناقب و معجزات آن حضرت. مؤلف برادر بزرگ میرزا محمد طاهر قزوینی و وزیر میرزا طالب خان اعتماد الدوله است. مؤلف نام خود و کتابش را به صراحت در مقدمه ذکر می کند.
آغاز: بسمله. ستایش بی منتهی و نیایش لايعد ولا يحصى حکیمی را تعالت آلاؤه و تقدست أسماؤه شایسته و سزاوار است انجام؛ چندانکه افلاک را مدار و بسیط خاک را قرار لازم ماهیت و سرشته طبنت باشد، سابه دولت این شاهنشاه سلیمان شیم ملائک حشم بر ساحت زمانه گسترده و از بارقه شمشیر جهانگیرش نقش وجود اعدا را از صفحه هستی سترده باد و باهتمام قلم معجز رقم این دستور اعظم ... بر گلشن همیشه بهار این سلطنت پایدار گزند عين الكمال مرساد: تا عدل بود مرکز اقبال سلاطين *** تا تیغ شهانرا ز قلم نیست جدائی / این کلک روان باد از آن تیغ جهانگیر *** و آن تیغ علم باد در اقلیم گشائی
[نسخه های منزوی 6/ 440؛ فهرستواره منزوی 3/ 1542]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه: 2267
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: اصفهانی شکری آهار مهره، جلد: میشن تریاکی، 642 ص، 18 سطر، اندازه: 7/5×45سم [ف: 6 -224]
2، تهران: ملک: شماره نسخه:3904
خط: نسخ، بی کا: تا: قرن 11 سرلوح مذهب، مجدول؛ کاغذ: کاغذ ترمه ، جلد: میشن تریاکی ضربی، 253گ، 21 سطر، اندازه: 16×26/8سم [ف: 2- 14]
3.تهران: ملک: شماره نسخه:3946
آغاز: برابر، انجام: (نانویس در خاتمه) ... ذیل در دعای ذات قدسی ... سليمان مكان ... شروع پروری که از دور باشی نهیبش
خط: نستعلیق، کا: محمد مقیم بن نورالدین محمد شیرازی، تا: صفر 1060ق؛ افتادگی: انجام؛ دارای یک سرلوح مذهب، مجدول به طلا، کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن ضربی یشمی، 314گ، 17 سطر، اندازه: 15/3×26/6سم [ف: 1- 14]
4، تهران: حقوق؛ شماره نسخه: 380 -ج
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: غیاث الدین محمد داماد فرزند علیخان، تا: شوال 1067ق؛ جدول زر و لاجورد، کمال الدین محمد بن عبد الرشید بهبهانی که به پنجهزار و پانصد دینار خریده است گویا همان ملا کمال کهکنوئی: تملک: احمد در رمضان 1187، دیگری در 1171؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج زرکوب مقوایی،
254گ، ابعاد متن: 19×9، اندازه 15 ×25سم [ف:- 9]
5، تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3071
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1083ق؛ جلد: چرمی تریاکی ، 132گ، 26 سطر، اندازه: 22×34/5سم [ف: 1 -25]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3140
آغاز:... تلك الأيام مداولها بين الناس، انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد تقی فیروزآبادی شیرازی، تا: 20 جمادی الثانی 1088 ق؛ افنادگی: آغاز، از روی نسخه اصل؛ مهر: سپهر کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج زرد یک لا، 582ص، 19 سطر، اندازه:16×24سم [ف: 10 -711]
7. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2939
آغاز: برابر انجام و قرنهای بی شمار سایه مرحمت و عاطفتش بر سر مؤمنان و شیعیان مستمر و مسندام باد برب العباد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1127ق، مجدول به زر و مشکی، دارای تملکی پاک
شده به سال 1263، جلد: تیماج دو رو، رو قرمز ضربی، پشت مشکی عطف
کرمی، 230گ، 19 سطر، اندازه: 25x14سم [محدث ارموی مخ: 1- 77]
8. قم، گلپایگانی شماره نسخه :5967 - 30/37
آغاز: برابر؛ انجام: آثار فرخنده علاماتش بر دوام و قرنهای بی شمار سایه مرحمت و عاطفتش بر سر مؤمنان و شیعیان مستمر و مستدام باد برب العباد تمت بالخير.
از اول تا آخر؛ خط : نستعلیق، کا: هادی موسوی، تا: محرم 1225ق، جلد: تیماج مشکی، 146 گ ، 21 سطر، اندازه:
ص: 352
20×30سم [ف: 1- 147]
« اخبار الغيبة » الفتن و الملاحم
اخبار فارسی / داستان/ فارسی
axbār-e fārsī
تهران: مجلس: شماره نسخه:1515/4
بی کا، تا: قرن 14؛ جلد. تیماج مشکی یک لایی [ سنا ف: 2- 311]
اخبار فخ و یحیی بن عبدالله / تاریخ / عربی
azbār-u fax wa yahy-e-bn-e 'abd-ul-lah
رازی، احمد بن سهل
rāzī, ahmad ebn-e sahl
حوادث قیام یحیی بن عبدالله علوی و رویدادهای عصر او را گزارش داده و ضمناً از داستان فخ و کشته شدن حسین بن علی شروع می کند تا تسلسل حوادث و اسباب نهضت علوی آشکار گردد. سلسله اسناد روایت ها و نقل ها نیز در این کتاب آمده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين .. و بعد فاني انما ابتدأت بذکر الحسین ابن علی بن الحسين بن الحسن
قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 3817/3
آغاز: برابر، انجام: قراءة من هذي الا انني أوعى لحبر ابي الجارود من خبر محمد
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح: جلد تیماج قهوه ای ضربی، 25گ (285پ-308ر)، اندازه : 20/5 × 29/5 سم [ف: 10- 195]
اخبار في تاريخ و فضائل اهل البيت (علیهم السّلام) / تاریخ معصومین / عربی
axbār-un fi tārīx wa fada'il-i ahl-il-bayt
اخبار و روایات متعدد برگرفته از منابع گوناگون در شرح احوال و فضایل امیر المؤمنین علی (علیه السّلام) و اهل بیت در این دفتر گردآوری شده است. آنچه در این مجموعه آمده است از این قرار است: احادیث مربوط به اخوت بین پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و امير المؤمنين (علیه السّلام)، حديث سفينه، حدیث ثقلین، خبر طير، قضاوت های امیر المؤمنين (علیه السّلام)، حوادث کربلا، ابیاتی از سید رضی، اشعاری از طغرایی و چند قصیده، قصيده همزیه علی بن ابراهیم امیر در 26 بیت، با این مطلع: «انما بغینی وغاية قصدی *** و مرادی و مطلبی و مناء / خمسة حبهم على الناس فرض *** فهو دینی حقاً و عقد ولاء، قصيده رائیه از قصايد السبع العلويات ابن ابی الحدید، قصيده همزیه علی بن احمد بن محمد بن اسحاق در 46 بیت با این مطلع: «همی
أدمعی و تنفس الصعداء *** و حنين صدر محرق الأحشاء، در آن از اشخاص و منابع ذيل نقل قول شده است: «مسند» احمد بن حنبل، «مناقب» ابن مغازلی، «سيره» ابن هشام، «الميزان» و «سير أعلام النبلاء» ذهبی، «مشكاة الانوار»، «المعجم الكبير» طبرانی، فصول و موضوعات و الجمع بين الصحاح خورازمی، «المستدرک» حاکم، «الاستیعاب»، «ذخائر العقبی»، طبری، «فضائل الصحابة» ابونعیم، «شعب الايمان » و «فضائل الصحابة » بیهقی، «حديقة الأذهان في الأحاديث الحسان»، «درر السمطين في فضل المصطفى و المرتضی و السبطين» ، «مسند الفردوس» دیلمی، «جواهر العقدين » سمهودی، «تاریخ الخلفاء»، «الجامع الصغير» سیوطی، «تاریخ خطيب» ،
«شرح المنهاج» دمیری، «فواید تمام رازی، شیخ مفید، ابن الجوزی، ابن ابی الحدید، نسایی، بغوی، ابن عساکر و ...
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 1114/5
آغاز: بسمله. آخی رسول الله صلى الله عليه وعلى آله و سلم بین أصحابه فبقی رسول الله صلى الله عليه وعلى آل و سلم و بقی ابوبکر و عمر و امیر المؤمنین علی فآخي بين أبی بکر و عمر و قال لأمير المؤمنين علي عليه افضل الصلوة و السلام أنت أخي، أخرجه احمد بن سعد ابن المسيب
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، ش 1111. شاید کاتب همان مؤلف باشد؛ خط: نسخ، کا: عبدالله سعد مولد ریلی عدلی، تا: 22 جمادى الأول 1219ق: 43ص (90-132) [عکسی ف: 3- 238]
الأخبار في معرفة الأحجار /كیميا / فارسی
al-'exbār fi ma'refat-el 'ahjār
در اثبات صحت علم کیمیا با نقل آیات و گفته هائی از حکما مخصوصاً شيخ تلقين و خرقه مؤلف صدر الدین محمد رواسی.
آغاز: حمدله و الصلاة و السلام على محمد و آله اجمعين الطاهرين، اما بعد بدان ایدك الله تعالی که علم صنعت یکی از جمله علمهای حق است انکار این علم جز از جهل نباشد.
انجام: وظاهراً تتمه عملهای مشهور حاکم بالله است که در کتابها نوشته شده [فهرستواره منزوی 5/ 3975 یا عنوان «کیمیا» با همین سرآغاز ]
1. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3397/9
آغاز و انجام: برابر
درباره حجر خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ در ص 98 هم یک بند است در کیمیا؛ ص (99-107) [ف: 6 -393]
2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10213/10
آغاز: بدان اعزك الله که علم صنعت یکی از جمله علوم حق است و انکار این علم جز از محض جهل نزاید؛ انجام: و در قصيده مرد و زیانی گفته ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1203ق، افتادگی انجام؛ جلد:
ص: 353
تیماج قهوه ای، 5گ (220ر -224ب)، اندازه: 14/5 ×5/ 20سم [ف : 26- 182]
اخبار قبائل الخزرج اخي الاوس / تاریخ /عربی
axbār-u qaba'il-il zazraj axi-1 aws
دمياطی، عبد المؤمن بن خلف، 613 - 705 قمری
demyātī, 'abd-ol-mo'men ebn-e xalaf (1217 - 1306)
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 4258-ف
نسخه اصل: آصفیه کتابخانه دولتی حیدر آباد دکن 198 رجال ؛ خط: نسخ، كا: احمد بن محمد بن حسین هگاری، تا: با تاریخ 748 [فیلم ها -ف: 4 -38]
اخبار (کتاب در ) حدیث / عربی
axbār (k dar)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 11384
آغاز: افضل قال جهد، من مثل الي فقير، انجام: و مض النحوس مع جاء السعود مع الفرح
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی، جاد: مقوا، 17 سطر (9×14)، اندازه: 14×19 سم (رایانه)
اخبار (کتاب در) / حديث / فارسی/ عربی
azbār (k dar)
چند رساله غير همانند:
1.مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:29439
آغاز: الفاسق موقر و المومن محقر الحق مرو الباطل حلو؛ انجام: بعد از آن سر پلیدش، را از برای امام زمان جناب سید الساجدین فرستاد ...
خط: نستعلیق جلی ممتاز، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز؛ هدیه مرحوم حاج شیخ محمد باقر سروقد رصوی کاغذ: بیانی، جلد: تیماج ضربی با ترنج و سرترنج، ابعاد متن:15/3×21/5، قطع وزیری کوچک، اندازه: 15/3×21/5
سم [رایانه ]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 29186
آغاز: بکنار دوزخ رسند دوزخ را بینند فریاد برآورند و اويلاه و واثبورا گفتن گیرند مالک دوزخ، انجام: از تند باد آزاد ایشان خود را بگوشه کشیده بر تخت سنگی تکیه ..
خط: نسخ جلی، بی کا، تا: 1231ق، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فستقی، جلد: مقوا، 16 سطر ( 13×15/2)، قطع: وریری، اندازه: 17× 21/5 سم [رایانه ]
3. مشهد: رضوی، شماره نسخه : 15658
آغاز فرشته ایست در زیر عرش ایستاده انجام: غرض این حکایت فایده است که مردم رسد غفر الله له و ابویه و بحمد و اله الطيبين الطاهرين 1282
خط: نستعلیق، کا. اهرابی، علی اکبر بن احمد، تا: 1281ق؛ افتادگی: آغاز؛ كاغد: نخودی، جلد: تیماج، 17 سطر (10×17)، اندازه: 16×24سم (رایانه)
4، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:28904
آغاز: حضرت محمد مصطفی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) امیر المومنین (علیه السّلام) گفت که با على بيا تا: انجام: گفتم که تو بمراد و حاجت رسید جز او را مپرس که بمعرفت او برسی ...
خط : نستعلیق جلی ممتاز، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز، کاغذ : نخودی، جلد. تیماج مجدول، 18 سطر ( 8/5×15/5 )، قطع رقعی، اندازه: 11/5 ×19/5
سم [رایانه ]
الأخبار المأثورة في الإطلاء النورة / آداب و سنن / عربی
axbār-ul ma'tūra fi-1 iția'-in nūra
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)
رساله ای در بیان فوائد استفاده از ماده آهکی مشهور به «نوره» برای ازاله موهای زائد بدن است که با استفاده از احادیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) نگارش یافته است.
آغاز : بسملة، الحمدلله و کفی و سلام على عباده الذين اصطفی؛ مسئلة ما قولكم في الإطلاء بالنورة هل هو سنة؛ الجواب: الحمد لله قد وردت الأحاديث والآثار مرفوعة و موقوفة و موصولة و مرسلة عن النبي صلى الله عليه و سلم .. باستعمال النورة فهي مباحة غير مكروهة.
انجام: ما يذهبه قالوا يذهبه المواسي قال المواسی قبیح فجعلت الشياطين النورة و أخرج ابن ابی حاتم عن السر في القصة أن الشياطين صنعوا له نورة من أصداف قطلوها فذهب الشعر و الله اعلم بالصواب
چاپ قاهره، 1353ق
[الأوقاف العامة بغداد 607/1 و 680 ]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 510/29 کر
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحريري، كا: حاج صالح قرطبی، تا: 1121ق؛ مصحح، مجدول به قرمز، بر فراز برگ نخست چنین آمده است: «الأخبار المأثورة في الإطلاء بالنورة، تأليف شيخ الإسلام مجتهدي الأنام الحافظ العلامة جلال الدين السيوطي، تغمده الله برحمته و أسكن بحبوحه و بنعمته و کرمه؛ کاغذ: فرنگی نخودی نازک آهار مهره، 3گ (98پ - 100ر) 27 سطر، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف: 40/2 - 360]
اخبار ماتم / تاریخ معصومین/ عربی
ص: 354
axbār-e mātam
در این اثر مصائب پنج تن آل عبا (علیه السّلام) و علت ابتلای آنان به آن مصایب را، با استفاده از احادیت از کتاب هایی چون «معانی الأخبار»، «اكمال الدين»، نوادر»، «اعلام الوری»، «امالی»، «کافی»، «مناقب ابن شهر آشوب و ... در چند مجلس به تفصیل بیان شده است.
تهران: ملی، شماره نسخه: 4204/1
آغاز: بسمله، في كتاب معاني الأخبار روي عن ابن رباب قال سالت ابا عبد الله عليه السلام عن قول الله و حل ما اصابکم من مصيبة فبما کسبت ایدیکم و یعفوا عن كثيرا؛ انجام: و قالت انما نريد بذلك أن نتقوى على البكاء على الحسين .
بی کا، بی تا، كاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی صورتی عطف تیماج قهوه ای، 70ص (1-70)، 11 سطر (8/5 ×15)، اندازه: 18×22/5سم [ف: 18- 154]
اخبار المتضادة و كيفية الجمع بينها / درایه / عربی
axbār-ul mutadadda wa kayfiyyat-ul jam' bayn-a-ha
؟ شریف، محمد رفيع، ق 13 قمری
šarīf, mohammad rafi' ( - 19c)
گزیده از «بحار الانوار» مجلسی، گویا از محمد رفیع شریف.
یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 912/3
آغاز: بسمله، باب علل اختلاف الاخبار و كيفية الجمع بينهما به الاياب. الانعام و ان تطع اكثر من الأرض، انجام: و یرشد الى ذلك انه سبحانه خاطب نبيه (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )
خط: نستعلیق شکسته زشت، بی کا، تا: قرن 12، اهدایی مؤسس؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با کاغذ ابری عطف تیماج عنابی، 6گ، 21 سطر، اندازه: 12×19 اسم [ف: 2- 752]
« اخبار المجنون و اشعاره » دیوان مجنون عامری
اخبار محمدی / تاریخ جهان / فارسی
axbār-e mohammadi
محمود میرزا قاجار، 1214 - 1271 قمری
mahmud mirza qajar (1800 - 1855)
اهدا به محمد شاه غازی
تاريخ تأليف: 1262ق
نویسنده، که مصنف کتاب مرآت محمدی و یکی از شعرای دربار قاجار است، در دیباچه می نویسد: «پس از پرداختن از «مرآت محمدی» خواستم تاریخ کوتاهی از آغاز آفرینش تا سال 1262 را بنگارم، پس رویدادهای بزرگ جهان را فهرستوار نگاشتم و پیشکش شاه (محمد شاه 1250-1264ق) کردم».
بخش پس از نادر شاه و روزگار قاجار آن قابل ملاحظه است.
آغاز: بسمله، اول مكنونات عقل و جهان است و اندر پی او نه فلک گردان است.
انجام: عالم اندر خواب رفته است و خلایق خفته خوش بر چنین عدل و سیاست آفرین باد آفرین.
[فهرستواره منزوی 563/1 ]
1. تهران؛ ملی، شماره نسخه: 578
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: 1262ق، جا: تهران، مجدول به قرمز و آبی
کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سیاه مقوایی، 92گ، 18 سطر (8/5×14 )، اندازه: 17/5×22[ف: 2- 75]
2. تهران؛ ملی، شماره نسخه : 2293/2
آغاز: در سال هشتاد و هفتاد و نه بود، انجام: سوی حوض خاقان شد.
خط: نسخ، کا:محمود میرزای قاجار، تا: 1262ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج، قرمز یک لایی، 14 سطر ( 9×14/5 )، اندازه: 16×22سم [ف: 5- 413]
اخبار مختلف / روزنامه/ فارسی
axbār-e moxtalef
از روزنامه های «کوریه» و «دز اتازونی» و روزنامه های دیگر فرانسه و هندوستان
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 2089/4 - ف
نسخه اصل: نسخه آقای ثقفی اعزاز؛بی کا؛بی تا[ فيلم ها- ف: 1- 644]
الاخبار المروية في سبب وضع العربية / حدیث / عربی
axbār-ul marwīya fi sabab-1 wad -il 'arabīya
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
soyūtī. 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr (1446 - 1506)
اخبار و احادیثی که در سبب پیدایش علم نحو، وارد شده در این رساله گرد آورده شده است.
آغاز: الحمدلله و کفی ... ابوبکر محمد بن القاسم الأنباري في أماليه حدثني بعض أصحابنا قال قال أبو عبد الله.
چاپ: لاهور، مطبع محمدی، 1891م؛ بیروت، محقق: عبد الله الجبوری، دار الغرب الاسلامی، 31 ص ، 1982م.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 2343/3
آغاز: برابر؛ انجام: فقال اذن فقولي يا أحسن السماء مع وضع كتاباً قال السيرافي ...
خط: نسخ زیبا بسیار مغلوط، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مجدول به مشکی و زر و شنگرف و لاجورد، کاغذ: ترمه، جلد: مقوایی
ص: 355
عطف تیماج قهوه ای، 2گ (40پ-41پ)، 21 سطر، اندازه: 16/5×23
سم [ف: 6 -320]
الاخبار المستعضلة و الأحاديث المستصعبة / شرح /حدیث / عربی
al-axbār-ol-musta dala wa-1-aħādīt-ul-mustaş'aba
قاضی سعید قمی، محمد سعيد بن محمد مفید، 1049 - 1103؛ قمری
-qāzī sa'īd-e qonī, mohammad sa'id ebn-e mohammad mofid (1640 1692)
در شرح دوازده حدیث دشوار و در سی سالگی تالیف است.
آغاز: الحمدلله الذي اغنينا بمعادن حكمته ان زخارف الدنيا
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 919
آغاز: برابر، انجام: مما يعجبني ههنا ذكرها ورد في نفی
خط: نسح، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: انجام: کاغذ آهار مهره فرنگی، جلد: میشن قهوه ای لایی، 101گ، 20 سطر، اندازه: 16/2×22/7 سم [ف: 1- 19]
« الأخبار المسلسلات » المسلسلات
الاخبار المشتملة على علامات الساعة و على احوال النبی و الائمة / كلام و اعتقادات، تاریخ معصومین/ عربی
al-axbār-ul muštamila 'ala 'alāmāt-is sā'a wa ‘alā ahwāl-in nabī wa-I a'imma
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 1099/1
بخشی از کتاب است منضمن ذكر الأخبار المشتملة على علامات الساعة و على احوال النبي و الأئمة؛ خط نسخ، بی کا، بی تا [ف: 5 - 233]
اخبار مشروطیت / تاریخ ایران / فارسی
axbār-e mašrūtīyat
از یک شنبه 23 ذیحجه آغاز حمل 1320 تا تاریخ دوشنبه 13 محرم 1321 تا 11 محرم 1328 .
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:816-عکس
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [فيلم ها -ف: 4- 261]
اخبار معن بن زائدة / تراجم / عربی
azbār-u mu'an-1-bn-i zā'ida
اخبار معن بن زائده و صفت سخاوت او و سماحت او با فضلا .
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 195/86 -ف
نسحه اصل : حمدیه شی 1447؛ بی کا، تا: با تاریخ 755ق؛ در هامش [فيلم ها- ف:1 - 427]
اخبار مفیده (ترجمه) فارسی
axbār-e mofide (t.)
گروسی، عیسی، ق13 قمری
garrūsī, 'isā (- 19c)
ترجمه از روزنامه های فرنگستان.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 4092
آغاز: بسمله ترجمه اخبار مفيده يونان مجمع ارئولژیک شهران؛ انجام: که نتیجه اش فراغت و ابادی المان باشد
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1301ق؛ کاعذ: آبی، جلد: پارچه ای، 11 سطر (8×14)، اندازه: 16× 20سم [الفبائی ف: 28]
اخبار الملوک مظفری / تاریخ ایران / فارسی
axbār-ol-molūk-e mozaffarī
كمال السلطنه، محمد تقی، ق 14 قمری
kamāl-os-sāltane, mohammad taqi (-20c)
اهداء به: مظفرالدین شاه
تاريخ تأليف: 1320 ق
کتاب تاریخ قدیم ایران است مبتنی بر افسانه های فردوسی و روایات کهن و داستانی و ظاهراً در چند جلد در آن از سلطنت «کیومرث» تا جلوس «زاب» به طور مفصل بحث شده است. عبارات و نشر آن خالی از تكلف ولی موافق با سبک تاریخ نویسی قبل از مشروطیت ایران است.
تهران؛ ملی شماره نسخه : 482
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي جعل اخبار الماضيين عبرةً للمستقبلين و صبر اسماء السلاطين تجربةً للخواقین، انجام: که او مایه ندارد و ازین کلمات و نصایح شیرین از او بسیار است
جلد اول، خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: شوال 1320ق، جا: تهران، کاغذ: فرنگی فلفل نمکی، جلد: مخمل قرمز گل و بوته دار عربی مقوایی، 104گ، 12 سطر (8×15)، اندازه:15×23سم [ف: 1- 646]
اخبار منتخب/ حدیث/ فارسی
axbār-e montaxab
حسینی یزدی، رضا بن ابوالحسن
hoseynī yazdı, rezā ebn-e ab-ol-hasan
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه :3110/3
آغاز: بسمله حمدله، و بعد چنین گوید... چون اغلب سلسله عليه
ص: 356
عاليه ذاکرین و محدثین را كما هو حقه بكتب ائمه اطهار. .. دسترسی نیست لهذا خواستم پاره ای از اخبار، انجام: در آب فرو رفت الا لعنة الله على القوم الظالمين
خط: مختلف، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با روکش کاغذ ابری عطف و گوشه با تیماج تریاکی، 4ص (92-95)، اندازه: 17×20سم [ف: 5- 1535]
اخبار منتخبه / گوناگون / عربی
azbār-e montaxabe
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :9255
آغاز: کا حادتی علی بن ابراهيم بن هاشم؛ انجام: هو عين الكلام الحجة و السلام علی من اتبع الهدی بحق محمد و آله و له جزا
کا: عبدالرحیم فرومدی بسطامی، تا: 1299ق، جا: مشهد؛ کاغذ: شکری، جلد: میشن، مختلف السطر (7×11)، اندازه : 11×17 سم [رایانه ]
اخبار مولد النبی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )- فارسی
axbār-o mawled-en nabi
رساله کهنه در اخبار و روایات مربوط به ولادت پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که در آن بیشتر به خلقت نوری رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با استفاده روایات اهل سنت پرداخته شده است.
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3016/2
آغاز: هذا ما أورد في بيان المولد النبي عليه السلم قدورد أن الله تعالى قال کنت کنزاً مخفياً لااعرف فاحببت ان أُعرف بتحقيق است باسناد درست که حضرت، انجام: و میگریست زیرا که بر وی عظیم و سخت آمدی و ایمنه خاتون در آن روزگار که حامله بود عجابتهای بسیار دیده بود از وی کرامتها یافت که تعجب می کرد و هیج..
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9-10؛ افتادگی: انجام مجدول به شنگرف 14گ، 9 سطر، اندازه: 12×16سم [ف مخ :1- 74]
اخبار نادرشاه افشار / تاریخ پادشاهان / فارسی
axbār-e nāder-šāh-e afšār
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 3479/2 - ف
نسخه اصل: آصفیه دکن:بی کا، بی تا [فيلم ها -ف: 2- 150]
اخبار نبوی / تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / فارسی
azbār-e nabavi
تهران دانشگاه؛ شماره نسخه: 343/1 - ف
نسحه اصل: عزت بک قویون ش 2-9؛ بی کا، تا: 1 صفر 863ق 28گ (1-28)، 13 سطر [فيلم ها- ف : 456]
اخبار نبوی (ترجمه) / شرح حديث / ترکی
axbār-e nabavi (t.)
به نام سلطان احمد خان
آغاز: حمد پی قیاس و شكر اخلاصی اساس اول مؤسس بنیان وجود
انجام: قبول ایله دعاسین ویر مرادین *** روا قيل حاجتی آمین آمین
تهران؛ ملک شماره نسخه : 2663/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 ؛ کاغذ: پسته ای استامبولی، جلد:
میشن قرمز، 15 سطر، اندازه:12×14سم [ف: 6- 87]
اخبار النحويين البصريين / نحو/ عربی
axbār-un nahwiyīn-il başrīyin
سیرافی، حسن بن عبدالله، 280؟ - 368 قمری
sīrāfi, has an ebn-e 'abd-o1-lāh (894 - 979)
چاپ محقق: طه الزيني ومحمد عبد المنعم خفاجی، قاهره، 1955م.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 620-ف
نسحه اصل: شهيد على پاشا. ش 1842؛ خط: نسخ، كا: على بن شادان رازی، تا: جمادی الاول 376ق؛ با بلاغ در 23 محرم سال سیصد و چندی (چاب بیروت در 1936 از روی همین نسحه) با 97گ، 10 سطر [فيلم ها- ف: 1- 280]
اخبار النساء / تاریخ اسلام / عربی
axbār-un-nisa'
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 4643/3
الوافدات معاوية في ايام استقلاله روایت های گوناگون از همان کتاب؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: عباد الله بن عنایت الله، بی تا: کاغذ: فرنگی، جلد: پارچه سرخ گوشه ها و عطف تیماج مشکی، 9ص (57-65)، چلیپا (8×15)، اندازه: 10×19سم [ف: 14- 3578]
« اخبار النوادر » چهار گلشن
اخبار و احادیث / حدیث، تاریخ معصومین/ فارسی
axbār va ahādīs
ملا نقی
ص: 357
mollā naqi
از ملا علی نقی، در سرگذشت پیامبر و امامان تا امام رضا (علیه السّلام) . آغاز: بسمله، ذكر رحلت جناب رسول خدا (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) من كلام ملا نقی رحمه الله. رسولان دیار محنت و غم و پیمبر کشور مصیبت و الم، عرش بر آن راه روان، و کرسی نشینان محفل ایمان و محدثان حدیث تعزیت داری و ناقلان اخبار سوگواری
انجام: مروی است که آن روز بیست و هشتم ماه صفر بود ناکاه آن حضرت پای مبارک را به قبله دراز کرد فرمود اشهد ان لا اله الا الله و أشهد أن محمد رسول الله وصی علی ولی الله (؟) چون این کلام گفت مرغ روحش به شاخسار عمر جنان آشيان گرفت. انا لله و انا اليه راجعون.
1. رشت: جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 716الف
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد علی بن محمد آهی مازندرانی تا: 6 شعبان 1243ق؛ با جدول و سر لوح؛ فطع ربعی [رشت و همدان ف: 1085]
2. رشت: جمعیت نشر فرهنگ، شماره نسخه 716م
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، كا: محمد علی بن محمد نبي آهي، تا: 1244ق؛ با جدول، جلد: تیماج چرمی، 339گ، 11 سطر (10/5 × 15/5 )، اندازه:16×21سم [ رشت و همدان- ف: 1176]
اخبار و احوال معصومین / حدیث، تاریخ معصومین / فارسی
axbār va ahvāl-e ma'sūmīn
در تاریخ احوال و معجزات ائمه معصومین است در سیزده باب و گویا از اواسط باب سوم باشد.
مشهد؛ فرهنگ و هنر شماره نسخه:ج-11
آغاز: بر آمده به نزدیک من آبی حضرت امیر المومنین علی علیه السلام گفت بدان خدای که او را براستی انجام: بشجاعت حضرت امام حسین علیه السلام و بورع امام زین العابدين باشد.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ اهدایی آقای الماسیان به کتابخانه؛ کاغذ: کاهی زرد، جلد: مقوای چرمی ضربی : 286 ص، 14 سطر (8×17)، اندازه: 23/5x13سم [ف : - 108]
اخبار و اخلاق / حديث / فارسی
axbār va axlaq
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 9639
خط: نسح، كا: محمد هاشم طباطبائی، تا: 1237 ق [الفبائی ف: 28]
اخبار و تراجم علماء / تراجم
axbār va tarājem-e olama
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 7387/114
بی کا، تا: قرن 12 ؛کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 14گ (481-494)، ابعاد متن: 13×23، قطع: رحلی اندازه: 21×31سم [ف: 16- 535]
اخبار و جغرافی سودان = جغرافیای ممالک سودان / جغرافيا / فارسی
axbār va joqrāfi-ye sūdān = joqrāfiya-ye mamālek-e sūdān
فروغی
forūqi
آغاز: در باب جغرافیای ممالک سودان، سودان: فتنه محمد احمد که دعوی مهدویت نمود و او را متمهدی یعنی مهدی دروغی یاد می کنند در بلاد حوالی رود نیل چندیست خیال دانشمندان و ارباب پلتیک را متوجه سودان نمود
انجام: شهر جنی تابع این مملکت بود و حالا تبعیت مملکت فلانه را دارد. این است جغرافی سودان که با نهایت دقت نوشته شده، مبسوط تر از این فقط سیاحت نامهای سياحات متأخرین است.
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8110/2
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14، کتایت شده با مسطر، رکابه دار؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش تیماج یشمی مجدول، 10ص
(107-116)، 17 سطر، اندازه: 16/3×21/5سم [ف: 27/1 - 197]
2، تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 3698
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1301ق، 16ص، 90 سطر، قطع:
رحلی، اندازه: 19/5 × 31/5سم [ف: 10- 1610]
الأخبار والحكايات / داستان - عربی
axbār w-al hikāyāt
حضرمی، محمد بن عبد الله، 202 – 297 قمری
hazramī mohammad ebn-e 'abd-o1-1āh (818 - 910)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1355/2 عکسی
نسحه اصل : کتابخانه چستربیتی، شماره 3849؛ خط: نسخ، كا: محمد بن عبد الغني مقدسی، تا: ربیع الاول 597ق: 16 سطر [عکسی ف: 4- 111]
ص: 358
اخبار و حکایات / حدیث / عربی
axbār va hekāyāt
دارمی، محمد بن عبد الواحد، 388 - 450 قمری
dāremī, mohammad ebn-e 'abd-ol-vāhed (999 - 1059)
حکایت ها و اخبار و احادیثی است متفرقه و مسند به روایت ابوطاهر محمد بن حسين بن محمد بن ابراهيم جبائی.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 11/ 1076
آغاز: فالو اخبرنا الشيخ ابو طاهر ... انا ابوالفرج محمد بن عبد الواحد بن محمد بن عمر بن الميمون الدارمي الفقيه البغدادی
نسخه اصل: کتابخانه دار الكتب الظاهريه (مدرسه عمریه)، دمشق 3744؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 ؛دارای سماع و قرائت؛ 8ص (194- 201) [عكسي ف: 3- 349]
اخبار و حکایات / تاریخ/ عربی
axbār va hekāyāt
ابوالحسن بکری، احمد بن عبدالله، ق7 قمری
ab-ol-hasan-e bakrī, ahmad ebn-e 'abd-ol-lāh (-13c)
داستان ها و قضایای صدر اسلام است با سربندهای «قال الراوی » که به آثار ابوالحسن بکری و احتمالاً «سيرة النبی» وی شباهت هایی دارد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1293/1
آغاز: هذه قصة الملك الاشباح و الملك الاخضر حكي و الله اعلم فيما مضى و تقدم من احادیث الامم قال الراوي بينما النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) جالس في المسجد و نوره
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، رم ایتالیا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 11 و 12؛ 47ص (2-49)، 19 سطر [عکسی ف: 3- 654]
اخبار و حکایات / داستان/ عربی
axbār va hekāyāt
داستان های پراکنده ای است به نقل از کتاب های مختلف از جمله: کتاب معراج النبوة، الأنورا النعمانية، کتاب زهد النبي، کتاب لب الألباب و ...
قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 1293/4
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان، رم ایتالیا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 11 و 12، 19ص (78-96)، 19 سطر [عکسی ف: 3- 655]
اخبار و حکایات / گوناگون / فارسی
axbār va hekāyāt
مجموعه ای از اخبار و حکایات نقل شده از کتب مختلف به زبان فارسی در زمینه های مختلف از جمله تشویق مسلمانان به ازدواج و تکاثر، حفظ اشیاء بازمانده از انبیاء، استحباب وصیت شخص به هنگام وفات و مجموعه ای از مصائب و شهادت ائمه اطهار (علیهم السّلام) از جمله علی اصغر، علی اکبر، حضرت رضا، امام حسن (علیه السّلام) و مصائب و معجزات امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) و غيره.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 4646/2
آغاز: بسمله، از جمله ترجحات پیغمبر در تناكح و شهارت على اصغر؛ انجام: یکی در قتلگاه یکی در مجلس ابن زیاد و لكن ... چه سر بود در کوفه اینقدر خودش بی تابی کرد.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای سوخته، 19 گ (13-23 و 32-39)، 23 سطر (8×13)، اندازه: 13/5× 20/5سم [ف: 19 - 308]
الاخبار الواردة بقراءة ... / فقه / عربی
axbār-ul-wārida bi-qirā'at ...
حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310 - 1372 قمری
hojjat-e kūh-kam arī, mohammad ebn-e 'alī (1893 - 1953)
الأخبار الواردة بقراءة مالک و ملك، صراط و سراط.
قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه : 25/ 52
خط: نستعلیق نازیبا، كاتب = مؤلف، بی تا، مصحح [ف:- 53]
الأخبار الواردة في عدد التسبیحات في الاخرتین / فقه / عربي
al-axbar-ul wāri da fi adad-it tasbihāt fi-1 axiratayn
حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310 - 1372 قمری
hojjat-e kūh-kam arī, mohammad ebn-e 'ali (1893 - 1953)
قم؛ حجت کوهکمری؛ شماره نسخه: 52/24
خط: نستعلیق نازیبا، كاتب = مؤلف، بی تا؛ مصحح [ف: 53]
الأخبار الواردة في فضائل علی (علیه السّلام) / حدیث / عربی
al-azbār-ul wārida fī fada'il-i 'alī
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1127/22
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14 افتادگی: انجام؛ کاغذ الوان، 29گ (395-423)، ابعاد متن: 7×14، اندازه:13×21 اسم [سنا- ف: 2- 126]
ص: 359
الأخبار الواردة في فضل امیر المؤمنين (علیه السّلام) / حدیث / عربی
al-axbār-ul-wāri da fī fadi-i amīr-il-mu'minīn
موسوی، نورالدین محمد بن علی، - 1301 قمری
mūsavī, nūr-od-dīn mohammad ebn-e 'alī ( - 1884)
مشتمل بر روایاتی است در فضل امير المؤمنین (علیه السّلام) و خبث باطنی معاویه و کفر وی و طرفدارانش چنان که از کتب مدونه در اهل سنت و شیعه بر می آید و در آن بیشتر از کتب عامه استفاده شده است.
قم؛ مرعشی شماره نسخه: 1 / 1376 عکسی و 1/ 1578عکسی
آغاز: بسمله. حمدله و صلى الله على محمد و آله الطاهرین و لعنة الله على اعدائهم أجمعين يا موفق یا معین اعن عبدك المسکین محمد نورالدين فايدة تشتمل على بعض الأخبار الواردة في فضل أمير المؤمنین علی بن ابی طالب و تعربعن خبث سريرة معاوية و کفره و کفر اتباعه و من يحذوا حذوهم فذروتها السنة و الشيعة ودونوها في كتبهم انجام: كان بذلك مسروراً أو حزينا لابساً ثوب الحزن.
نسخه اصل: کتابخانه واتیکان در رم ایتالیا، شماره 1739 المخطوطات العربية في مكتبة الفاتيكان، ترجمه اشکوری 260 - 261)، خط: نسخ، بی کا، تا: 1301ق؛ مصحح، بلاغ مقابله دارد، در صفحه عنوان یادداشت وقف بر اولاد ذکور از ابراهیم بن حسین صايغ عاملی دیده می شود، 6گ (1-6)، 14-19 سطر [عکسی ف: 4- 154 و 522]
قم مرکز احیاء: شماره نسخه: 1119/1
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [عکسی ف: 4 -401]
الاخبار الواردة في فضيلة القراءة أو التسبيح في الأخيرتين / فقه / عربي
al-axbār-ul wārida fi fadilat-il qira'a aw-it tasbih fi-1 axīratayn
حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310 - 1372 قمری
-hojjat-e kūh-kam arī, mohammad ebn-e 'alī (1893 - 1953)
قم؛ حجت کوهکمری: شماره نسخه: 52/22
خط: نستعلیق نازیبا، كاتب = مؤلف، بی تا، مصحح [ف: 53]
الاخبار الواردة في وجوب السورة و عدمه / فقه/ عربی
al-axbār-ul-wāri da ti wujūb-is-sūra wa'adam-i-h
حجت کوه کمری، محمد بن علی، 1310 - 1372 قمری
hojjat-e kūh-kam arī, mohammad ebn-e 'ali (1893- 1953)
قم؛ حجت کوه کمری؛ شماره نسخه : 52/21
خط: نستعلیق نازیبا، كاتب = مؤلف، بی تا، مصحح [ف: 53]
اخبار و روایات / حدیث / عربی
axbār va revāyāt
از جمله شامل: خبر المقدام، خبر مؤمن الطاق، خبر ابی جعفر (علیه السّلام) مع طاوس، خبر خلیل بن احمد و خبر شعبی، خبر القرنی، ذكر الأئمة الاثني عشر من کتاب در النظى، خېر في معنى الرفض، من كتاب الشافي في الامامة لعلم الهدی، احاديث الجنة و النار، من كتاب التمحيص، من کتاب قضاء حقوق الاخوان.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:15825/4
خط: نستعلیق، كا: قباد بن شاه قباد مهرانی، تا: 28 محرم 948ق، جا: شیراز؛ مصحح، رکابه دار؛ جلد: تیماج سرخ با ترنج و سرترنج زرین، 39ص(511-549)، 19سطر، اندازه:13×22سم [ف: 44- 85]
اخبار و روایات / گوناگون / فارسی
axbār va revāyāt
رساله ای است شامل اخبار، روایات و حکایات در موضوعات اخلاقی و عقاید و امامت، در اوایل کتاب از کتاب مرحوم شیخ محسن بحرینی حکایتی نقل می کند، از احادیث شیعی و حکایاتی در برتری علمای شیعه بر اهل سنت نقل می نماید ترتیب خاصی ندارد.
قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 1891- 10/201
آغاز : بسمله مرویست که چهار چیز عمر را دراز کند خوردن سیب در سحرها و خوابیدن در پهلوی چپ و غسل کردن با آب گرم و ترویج با دختران باکره، انجام: بنداز بنات سوا می کنم وزیر گفت معجزه از این بهتر نباشد وزیر هم خلفای ثلثه را لعن کرد از سر صدق و اخلاص شیعه و مؤمن گردیدند و السلام على
من اتبع الهدی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج مشکی مجدول، 53گ، 11-14 سطر، اندازه: 7/5×11/5سم [ف: 1 -139]
« الاخبار و الفوايد » الأمالي في النحو
اخبار و کلام (کتاب در) / حدیث / عربی
axbār va kalām (k dar)
ص: 360
مشهد رضوی، شماره نسخه: 29102
آغاز: بسمله، الحمد لله الحكم الخبير الذي هو السميع البصير و هو السبحان البرهان الديان القدير وهو العلى، انجام: و النهی عنه عبث و تجويز التاثير و الا من من الضرر اللهم اجعل عواقب امورنا خیرا بحمد و آله الطاهرين.
خط: نستعلیق شکسته خوش، بی کا، تا: 1312ق، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با عطف پارچه، مختلف السطر، قطع: رقعی، اندازه: 11×17 سم (رایانه)
اخبار و مصائب ائمه (علیه السّلام) گوناگون / عربی و فارسی
axbār va masā'eb-e a'emme
جنگی است شامل احادیث و اخبار و اشعاری در مصائب ائمه اطهار (علیه السّلام) خصوصاً وقایع کربلا و نهضت حضرت اباعبدالله الحسین (علیه السّلام) با اشعار عربی و فارسی از جمله اشعاری از سید بحر العلوم روایات را از «بحار الأنوار» نقل می کند و در پایان قصه حجاج با امام علی (علیه السّلام) و داستان هشام در مجلس هارون الرشید را آورده است.
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه :805
آغاز: مرویست که چون مروان لعين بامر معاويه بزهر دادن امام حسن (علیه السّلام) پرداخت قدری از زهر که معاویه فرستاده بود از برای اسما بدگهر؛ انجام: وهو يطالبك بذلك اني اشهد ان لا اله الا الله وحده لاشريك له واحد احد فرد
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی، 80 گ، 17 سطر، اندازه: 11/5
× 17/5سم [ف مخ: 1 -20]
اخبار و مواعظ / گوناگون / عربی و فارسی
axbār va mavā ez
یادداشت های شخصی از اهل منبر است که برای مجالس خود آماده می کرده، توضیحاتی است درباره برخی از آیات و احادیث، درضمن نسخه قصيده عینیه سید اسماعیل حمیری را نوشته است.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7890 – 39/270
آغاز: بسمله یا ایها الذين آمنوا هل أدلكم الخ معلوم شد که تجارت رابچه؛ انجام: للقانطين من رحمتی و یا یؤساً لمن عصانی ولم يراقبني
خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: مقوای سفید عطف گالینگور
قهوه ای، 35گ، 14 سطر، اندازه: 15x10سم [ف: 1 -139)
« اخبار هند » جغرافیای هند
اخبار هند / تاریخ هند / فارسی
axbār-e hend
تبریزی، سيد على، ق 14 قمری
tabrīzī, seyyed 'alī (-20c)
تهران؛ محلس: شماره نسخه:3699
آغاز: بقيه شرح حالات و معلومات شهرهای ممالك هندوستان و تعداد لشکر ساخلوی دولت انگلیس در شهرهای هندوستان مظفر پور متعلق بممالک بنگاله است، انجام؛ و معلومات بعضی از شهرهای هندوستان، این جلد سوم است از اطلاعات و نگارش اقل السادات چاکر دعاگوی سید علی تبریزی منشی و مترجم هندی دارالترجمه همایونی في شهر ربيع الثانی 1301
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1301ق، 61ص، 11 سطر، قطع: رحلی اندازه:
34×91/5سم [ف: 10 -1611]
اخباری از حضرت پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / حديث / عربی
axbārī az hazrat-e peyqambar (s)
یزد: وزیری؛ شماره نسخه : 3218/7
آغاز: بسمله، النوم خمسة: نون الغفله، و نوم الشقاوة، انجام: و الذي يتعلق بالبطن
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 7ص (145 - 151) [ف: 5 -1576]
اخباری که دلالت بر شرف علم می نماید /حدیث / عربی
axbārī ke delalat bar šaraf-e 'elm mī-namayad
تهران؛ ملك؛ شماره نسخه : 564/18
کا: محمد مسیح بن عبد الحمید موسوی اصفهانی درب امامی، تا : حدود 1280ق[ف: 5- 87]
اخباریین و اصوليين / اصول فقه / عربی
axbārīyīn va osūlīyīn
بحرانی، عبدالوهاب صالح
bahrānī, 'abd-ol-vahhāb sāleh
رساله ای بین اخباریین و اصولیین
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 15887
بی کا، بی تا؛انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی؛9گ،اندازه: 12×18 سم (رایانه)
اختبار العارف و نهل الغارف / شعر- عربی
ixtibār-ul-'ārif wa nahl-ul-gārif
ص: 361
حمادی کعبی، محمد بن سلمان، - 1325 قمری
hamādī ka'bī, mohammad ebn-e salmān (-1907)
ديوان شعری است مفصل با بیش از 7500 بيت در دو جلد، دارای فصول مختلف از جمله: الالهیات، در تضرع ودعا و مناجات، الحسينيات، در مدایح و مراثی حضرت سید الشهداء (علیه السّلام)؛ القزوينيات، درباره سادات قزوینی که ساکن حله بوده اند؛ الشيرازیات، در مدح آية الله مجدد شیرازی، الرشتیات، در مدح سید قاسم بن احمد بن کاظم رشتی. همچنین اشعار زیادی در مدح یا مرثیه بزرگان معاصر خود با ذکر ماده تاریخ آن، یا مدح و منقبت و مراثی اهل بیت (علیه السّلام) سروده است.
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه:1744
آغاز: دلني لطفك ان اصفی الو لانا x فحداني الصفو أن أنهی الثنانا؛
نسخه اصلی کتابخانه ای در نجف اشرف، خط: نسخ معرب زیبا، بی کا، تا: قرن 14، 552ص [عکسی ف: 5 -199]
اختراعات و کشفیات / طبیعیات / فارسی
exterā'āt va kaštiyāt
مؤيد الوزاره تبریزی، میرزا کاظم خان، ق 14 قمری
m'oayyed-ol-vezāre tabrīzī, mīrzā kāzem zān (- 20c)
رساله ای است در تاریخ و احوال اختراعات و کشفیات قديمه و جدیده که در عصر مظفرالدین شاه قاجار نگاشته شده است از جمله درباره آسیاب، ساعت، قوه محرکه بخار، قطب نما، اسلحه، کاغذ، طبع، آبگینه آینه و آلات رؤيت همچون ذره بین و میکروسکوپ، میزان الهوا، بالون، الکتریک، تلفون، عکاسی، مدنیت و ... بحث شده است.
[نسخه های منزوی 394/1 ؛ «اختراعات از علی بخش قاجار که با نسخه حاضر
مشابهاتی دارد)
قم؛ گلپایگانی شماره نسخه :847-137/ 5
آغاز: بسمله. مدخل کدام انسان است که اشعه مهر منیر معارف را دروطن مقدس خویش دیده دلش از انوار مسرت مملو و شادمان نگردد، انجام: آن وقت از مخاطرات آتیه وارسته صلح و آسایش عمومی و سعادت عظيمه حاصل خواهد گشت.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1315ق، جا: تبریز؛ جلد: پارچه مشکی عطف و گوشه تیماج مشکی ضربی، 43گ، مختلف السطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1- 140]
اختراع بالون /صنعت / فارسی
exterā'-e bālon
اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234 ؟ - 1298 قمری
e‘tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-‘alī(1819- 1888)
1. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 6151/64
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف:9- 197]
2. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1293 ط
خط: نسخ و نستعلیق، كا: محمد حسینی برغانی، تا: 1296ق [ف: 24/3 -58]
اختراع الخراع / ادبیات/ عربی
ixtirā'-ul-xurā
صفدی، خليل بن ایبک، 696 - 764 قمری
safadī, xalīl ebn-e ībak (1297 - 1363)
تاريخ تأليف: 758ق
در شرح دو بیت نامفهوم عربی بر سبیل مزاح و مطایبت، جرجی زيدان منشی مجلة الهلال تصور کرده است این کتاب در لغت نوشته شده، نگاه کنید به جلد سوم آداب اللغة العربية (ص 161).
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 750
آغاز: قال أبو خرافة .. الغشاری حضرت في بعض اوطان اوطاری و او کار افکاری
خط: نسخ، بی کا، تا: 1190ق، 16گ، 19 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19/5سم [ف: 4 -473]
اختر بینی / طالع بینی / فارسی
axtar-bīnī
غیر همانند:
1. همدان؛ دانشگاه؛ بوعلی شماره نسخه : 332
آغاز: مقاله دوم در اوضاع و احوال مولود پیش از تمامی خلقت مشتمل بر سه فصل
خط: نستعلیق، کا: کلبعلی بن محمد رضا صلالخوار، تا: پنج شنبه غره صفر 1177ق، جا: بلده بارفروش؛ پس از کتاب تقویم رقومی جدول افزوده شده است؛ جلد. تیماج قرمز،197گ، 12 سطر، اندازه: 13/5 ×20سم [ف:- 177]
2. همدان: دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 241/1
آغاز: حمدی که زبان از بیان آن عاجز آید و سپاسی که ضمیر منیر از تقریر آن فرو ماند، انجام: و آن مرد را آخر روز اسفند ارمذ ماه بکشند.
در سر آغاز، رساله به جاماسب حکیم نسبت داده شده است که آن را به جهت گشتاسب ین لهراسب نگارش داده و در آن از طالع ماه های فارسی و سنار گان گفتگو می کند، خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 10 ربیع الاول 1246ق، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج
ص: 362
سبز، 16گ (1پ-17پ)، اندازه: 15× 21سم [ف: -128]
3- مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه 378
آغاز: در بیان احكام تشرين اول ... تشرين اول بقول حکماء يونان از حورس نامیده و به لسان نصاری قویسور ماه
در احکام نجومی ماه های رومی و رخدادهای مربوط به زمین و بعضی از افلاک ؛ خط: نستعلیق، کا: محسن بن حاجی محمد، تا: غره ربیع الاول 1305ق، جلد: مقوایی، 51گ، مختلف السطر، اندازه: 11/5 × 18 سم [ف: 2- 79]
4. قم: مرعشی، شماره نسخه: 10934/6
رساله منظوم بی کا، تا: نیمه دوم قرن 11، جا: بلده اشرف، قطع جانمازی [میراث شهاب: س 9ش 2- 39]
اختریه / زيارات/ فارسی
axtarīye
موسوی گلپایگانی، ابوالقاسم، ق14 قمری
mūsavī golpāygānī, ab-ol-qāsem (-20c)
زیارات مختلفی است که در روزهای مخصوص ماه ها خوانده می شوند، همراه با بعضی از زیارت های متفرقه. این کتاب در ماه محرم شروع و به ماه ذيحجه ختم می گردد و به دستور زهرا سلطان خانم تأليف شده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1492
آغاز: دعای رؤیت هلال که در صحیفه کامله است بخواند و نماز اول ماه را بخواند و بعد صدقه بدهد، بقدر امکان؛ انجام : و السلام علیکم و على أرواحكم و أجسادكم و رحمة الله وبركاته، تمت الرسالة على يد أقل السادات...
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: پنج شنبه 6 رمضان قرن 14، جلد: تیماج قهوه ای، 110گ، 11 سطر، اندازه: 14×21 سم [ف: 4 -298]
اختصارات علامات العلل / طب / عربی
ixtişārāt-u 'alām āt-il-'ilal
قسمت دیگری است از کتاب «تقاسيم العلل» در بیان علامات ؛ طرق تشخیص بیماری های مختلف.
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 2270/8
آغاز: بسمله حمدله و بعد فانا كنا قبل هذا اختصرنا تقاسیم العلل مع رسم ما راينا الحاجة إلى ذکره (پس از چهار سطر) و اعلم ان جميع الكتب الطیبة سوي کتاب القانون الذي صنفه الشيخ الرئیس حجة الحق فضل المتاخرين ابو علی بن سینا نورالله ضريحه لم یسیوف منها اقسام العلل و اعراضها و علاجاتها على الوجه، انجام: ويسهل الاستدلال على أقسامها ما ذكرناه ههنا و بالقوانين المعلومة في الأصول ان شاء الله.
خط: نسخ، كا: عبدالعزيز الحكيم، تا: 7 رمضان 687ق، کاغذ: حنائی، جلد: میشن، 16گ (146- 131) ، 31 سطر، اندازه: 18×27/6سم [ف: 19- 502]
«اختصار الأبواب التي في كتاب المدينة الفاضلة » مبادی آراء اهل المدينة الفاضلة (مختصر)
اختصار الجامع الصحيح / حدیث / عربی
ixtişār-ul jāmi'-iş şahih
منذري، عبد العظيم بن عبد القوی، 581 - 656 قمری
monzerī, ‘abd-ol-‘azīm ebn-e ‘abd-ol-qavī (1186 -1259)
وابسته به: صحيح مسلم = الجامع الصحيح؛ قشیری نیشابوری، مسلم بن الحجاج (204-261)
تهران؛ فرهاد معتمد؛ شماره نسخه: 57
خط: نسخ، كا: عبد الله بن احمد، تا: پنج شنبه 3 ذیقعده 638ق؛ محشی، اصل نسخه (جزو دوم) را در تاریخ روز چهارشنبه 2 ربیع الأول 679 عزالدين ابو عبدالله محمد بن كمال الدين ابو العباس احمد بن جمال الدين ابو اسحق ابراهیم اسدی در قاهره عزیه در دار الحديث الكامليه نزد محمد بن ابو القاسم منذری خوانده و فخرالدین عثمان بن احمد بن على صوفی می شنیده و او آن را از مؤلف به این دو تن اجازه روایت داده است، این اجازه در اصل نسخه ما نوشته بود و این نسخه با آن مقابله شده است، محمد بن احمد بن ابراهيم بن یحیی بن ابی المجد لخمی اسیوطی آن را در 10 رمضان 883 بر پدر خود خوانده است، با اجازه کتابت سماع دهنده یاد شده در بالا، تملک: فرهاد میرزا در 12 شوال 1291؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 25 سطر (5×13)،
اندازه: 12×18 سم (نشريه: 3- 144]
اختصار علوم الحديث = دراية الحديث = تلخیص مقدمة ابن صلاح / درایه / عربی
ixtişār-ul 'ulūm-il hadīt = dirāyat-il hadit = talxīş-u muqaddam at-i ibn-i şalah
ابن کثیر، اسماعيل بن عمر، 700 - 774 قمری
ebn-e kasīt, esmāʻīl ebn-e 'om ar (1301 - 1373)
از کتب قديمه علم درایه و معرفت الحديث است طبق کتاب علم الحدیث ابی عمر بن صلاح که مورد نظر مؤلف بوده و اقسام حدیث را مانند وی تا 65 قسم رسانده است
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :1597
آغاز: قال الشيخ الإمام الحافظ الناقد الحجه عمادالدین؛ انجام: اذا اقام به اربع سنين فأكثر وفي هذا نظر.
خط: نسخ کهن، کا: احمد بن عبدالله، تا: قرن 7 یا 8 ؛كاغذ:
ص: 363
آهار مهره ضحیم، جلد: تیماج قرمز، 96ص، 19 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 15× 20سم [ف: 4- 299]
اختصار مختصر قدس الأسرار في اختصار المنار / اصول فقه / عربی
ixtişār-u muxtasar-i quds-il asrār fi ixtişār-il minār
این حبیب، طاهر بن حسن، 740 - 808 قمری
ebn-e habīb, tāher ebn-e hasan (1340 - 1406)
متن بسیار مختصری است که خلاصة اصول فقه را بنا بر مذهب حنفی و برگرفته از ابو البرکات نسفی نگاشته است.
آغاز : احمد الله عز و جل على نعمة التي شملت الأصول و الفروع و اشكره على مننه التي كملت في النهاية كالبداية و الشروع
انجام: و العادة ما استمر عليها الناس و عاودوه
[دنا 1: 417(1 نسخه))
شرح و حواشی:
1- شرح اختصار مختصر قدس الأسرار في اختصار المنار؛ ابن قطلوبغا، قاسم بن قطلوبغا (802-879 )
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/2 +660
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا: جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 6گ ( 38پ- 43ر)، 23 سطر، اندازه : 13/5×18 سم [ق: 17 -177]
اختصار المسائل الأصولية / اصول فقه / عربی
ixtişār-ul masā'il-il uşūlīya
اختصار المسائل الأصولية المبرهنة بالنصوص و الأدلة العقلية. عبدالله بن حاجی محمد بشرویه ای (-1071ق) (كاتب نسخه حاضر)، کتابی با عنوان «الوافية » ساخته در 1059 دارد و این باید خلاصه آن باشد.
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 3/ 21/ 4- 6024
از «الباب الرابع في الأدلة العقلية و تحقيني ما يعتمد عليه ههنا و ما لايعتمد عليه وهي اقسام، تا پایان آن، خط: نسخ، كا: عبد الله بن حاجی عبد الله بشروبی خراسانی ، تا: پنج شنبه 5 رجب 1253ق؛ کاغذ: فرنگی، جد: تیماج تریاکی، 23 سطر، قطع ربعی [آستانه قم: 207]
الاختصاص / حديث / عربی
al-ixtişaş
مفيد، محمد بن محمد، 336 - 413 قمری
mofīd, mohammad ebn-e mohammad (948 - 1023)
این کتاب از کتب معتبره حديث شیعه است. در باب مؤلف آن احتمالاتی است: 1. ابو علی احمد بن حسین یا (حسن) بن احمد بن عمران از مشایخ امامیه در قرن چهارم هجری معاصر شیخ صدوق؛ 2. ابو محمد جعفر بن حسين (یا حسن) بن علی بن شهریار مؤمن قمی (متوفی 340 در کوفه) که نامش در اسانید کتاب در مواضع متعدد ذکر شده است، ولی در شمار تألیفاتش کتابی به این نام ضبط نشده است؛ 3. شیخ مفید چنانکه در خاتمه «وسائل الشيعة» بدان تصریح شده است. ارباب رجال متقدم مانند شیخ طوسي و شيخ نجاشی کتابی به این نام برای شیخ مفید ضبط نکرده اند. مستفاد از دیباچه کتاب، این است که اصل کتاب «اختصاص»، تأليف ابو علی احمد بن حسین مذکور است و شيخ مفيد آن را ملخص و مختصر نموده است و ظاهراً چنانکه در الذریعة» (1: 360-358) هم آمده، شیخ مفید مختصر و منتخب کتاب مذکور را در کتاب «عيون» و «محاسن» به عنوان جزء اول درج نموده و مجموع کتاب «عيون» و «محاسن» که ملتفط و منتخب از کتب متعدده است، به نام جزء اولش معروف گشته و تسميه كل به اسم جزء شده است. علامه مجلسی این کتاب را از مدارک «بحار الانوار» قرار داده و رمز آن را «ختص» گذاشته و آن را چنین توصیف و تعریف نموده است: «و اما كتاب الاختصاص فهو كتاب لطيف مشتمل على احوال اصحاب النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و الأئمة (علیه السّلام) و فيه اخبار غريبة و نقلته من نسخة عتيقة و كان مكتوباً على عنوانه کتاب مستخرج من كتاب الاختصاص تصنيف ابی علی احمد بن الحسين بن احمد بن عمران (رحمه الله) لكن كان بعد الخطبة هكذا قالت محمد بن محمد بن نعمان حدثنی ابو غالب احمد بن محمد الزراری و جعفر بن محمد بن قولویه إلى آخر السند و كذا إلى آخر الكتاب يبتدئی من مشايخ الشيخ المفيد فالظاهر انه من مؤلفات المفيد».
کتاب مجموعه ای است مشتمل بر خطب و رسائل و فضایل و مناقب و حکم و آداب و محاسن و احوال صحابه پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و امیر المؤمنين (علیه السّلام)، عناوین عمده آن این است: 1. حدیث شرطة الخميس؛ 2. اركان اربعه ؛ 3- حديث موسی بن جعفر (علیه السّلام) با هارون؛ 4. فضایل و احوال روات، 5. حدیث مباهله 6. وصایای نبی اکرم به علی (علیه السّلام) ؛ 7. حدیث منطق برخی از حیوانات ؛ 8. مسوخ و سبب مسخ، 9. محنت های علی (علیه السّلام) در عصر پیامبر و بعد از آن حضرت، 10. فضایل علی (علیه السّلام) به نقل از کتاب ابن دأب، 11، حدیث فدک؛ 12. آشنایی ائمه اطهار به همه زبانهای دنیا و حیوانات، 13. مواعظ لقمان: 14. صفت بهشت و دوزخ 15. سؤالات یهودی از علی (علیه السّلام) و پاسخ های آن بزرگوار؛ 16. مناظره ابوحنیفه با امام صادق (علیه السّلام)، 17. قصيده فرزدق و مطالب دیگر آغاز: بسمله. الحمد لله الذي لاتدركه الشواهد و لاتراه النواظر لاتحجبة السواتر الذي على بكل مكرمة و بان بكل فضيلة ... هذا كتاب ألفته و صنفته و العجب في جمعه و اسباغه و اقحمته فتوناً من الأحاديث وعيوناً من الأخبار و محاسن من الآثار و الحكايات في معان كثيرة من مدح الرجال و فضلهم و اقدار
ص: 364
العلماء و مراتبهم وفقهم قال محمد بن محمد بن النعمان حدثتی أبوغالب احمد بن محمد الرازی و جعفر بن محمد بن قولويه عن محمد بن يعقوب ... عن ابن عايشة البصري رفعه ان امير المؤمنين صلوات الله عليه قال في بعض خطبه ایها الناس اعلموا أنه ليس بعاقل من انزعج من قول الزور فيه.
انجام: و من كان عمل يقرب من النار انه غفور رحيم (جواد کریم) ... و الموت خير من اخاء لئيم، وافق الفراغ من تسوید مختصر کتاب الاختصاص لأبی علی احمد بن الحسين بن أحمد بن عمران رضي الله عنهم أجمعين.
چاپ: نجف، با مقدمه سید محمد مهدی خرسان، 1390. تهران مكتبة صدوق، 1379ق. قم جامعه مدرسین، بیروت موسسه اعلمی 1402ق.
[رجال نجاشی، ص 89 تنقیح المقال 214/1 ، اعیان الشيعه 58/9 ؛ دنا 1: 417 (4 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- الاختصاص (منتخب) 2
2- الاختصاص (ترجمه)
1. مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 1893
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1055ق، در نسخه نام کتاب و مؤلف آن ضبط نشده است و به تشخیص واقف نسحه ضبط گردید، صدر نسخه 146 صفحه است، ظاهراً قطعه ای از کتابی است، برگ اول اصلی نسخه افتاده و به جای آن ورق دیگری که به خط مغایر است گذاشته شده است، کاتب این برگ الحاقي آورده: «هذه مجموعة مستخرجة من کتب اکابر رجال الأئمة الطاهرین صلوات الله عليهم قدر أيناها في سنة خمس وخمسین و الف من الهجرة المصطفویه بحط عتيق في نسخة قديمة و سودناها من هذه النسحة المضبوطة البينة فيها آثار الصحة و بالله التوفيق عن ابی عبدالله عليه السلام قال للمفقود ينتظر اهله اربع سنين فان عاد»، گمان می رود بعضی از اوراق افتاده و هم در صحافی متداخل شده است، نسخه قدیمی است صفحه اول و صفحاتی از میانه و آخر به خط مغایر نوشته شده است، این نسخه به روایت و اقفش به نقل از حاج شیخ عباس محدث قمی آورده است که نسخه به نظر محدث نوری رسیده و آن را مطالعه و تصحیح نموده است، محشی؛ واقف: عماد فهرستی، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، 221گ، مختلف السطر، اندازه: 14×18 سم [ف: 5 -12]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :1367عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 4 -136]
2، تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4261/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: آقا میرزا، تا: با تاریخ 1055؛ این نسخه یا از روی نسخه ش 1893 آستان قدس نوشته شده است و یا هر دو از روی یک اصل می باشند، در صدر این نسخه (گ 1ر- 45پ) بخشی از میانه کتاب است که مربوط به س 17 برگ 51ر میان دو کلمه «شريد» و «فيه احادیث» است، این همان بندی است که در آغاز نسخه آستان قدس آمده است و فهرست نگار تصور کرده است که آن بخشی از کتاب دیگری است، در آخر نسخه بندی است از مقالات شیخ ابی مسعود بن احمد بن فرات رازی و بندی از طرائف ابن طاوس و کامل بهایی؛ کاغذ : فرنگی، جلد: مقوایی، 161گ، 24 سطر (11/5×17
)، اندازه: 15×20سم [ف:5- 1065]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1847
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 -264]
3. تهران: مجلس: شماره نسخه:9715
آغاز: بسمله. و صلى الله على عباده الذين اصطفی حدثنا ابو عبدالله الحسين بن عبدالله بن ابراهيم الواسطي ابو غالب احمد بن محمد بن محمد بن سليمان بن الحسن بن الجهم بن بکیرا عين الشيباني منه الى ابن ابنه محمد بن عبد الله بن احمد سلم علی فانی احمال اليك الله الذي لا اله الا هو الحق ... اما بعد فانا اهل بیت اكرمنا الله جل وعز بمنه علينا بدينه و اختصار؛ انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الباقي بن عبد الخالق، تا: چهارشنبه 4 جمادی الثانی 1110ق؛ مصحح، رکابه دار، در آخر نسخه نامه معاویه به امیر المؤمنین و جواب آن حضرت درج شده است: جلد: تیماج سبز عطف و سجاف تیماج سرخ، 321گ، 15 سطر، اندازه:12×17 سم [ف: 31- 63]
4، تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 1872
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوب، کا: احمد بن عبدالله بن احمد بن اسمعیل بحرانی، تا: 17 شوال 1118ق؛ کتاب مجالس شیخ مفید (الفصول المنتخبه) ضمیمه این کتاب است، پشت صفحه اول و آخر این کتاب مطالب متفرقه نوشته شده؛ واقف: سپهسالار، کاغذ: فرنگی، جلد : چرمی نیم ضربی، 87گ (2-88)، 24 سطر، قطع: رحلی ، اندازه: 18×28/5سم [ف: 1- 199]
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 1197/1
نسحه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 3- 462]
5، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 28398
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: سید فضل علی، تا: 1278ق، اهدایی رهبری، تیر 1381، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج فرنگی، 273 گ، 15 سطر، اندازه: 13×23سم [اهدانی رهبر: 2 أخبار1- 44]
6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 7417
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد حسین بن زین العابدین ارموی، تا: 15 جمادی الاول 1351ق، جا: نجف اشرف؛ استنساخ از نسخه ای که در پشت آن خط مالكيت شيخ حرعاملی (رحمه الله) در سال 1087 بوده
ص: 365
است؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج عنابی، 135 گ ، 21 و 22 سطر، اندازه:
18/2×25 سم [ف 14 -18]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16929
آغاز: حدثنا ابو احمد ... محمود العبدی رضی الله عنه، قال .. باسناده رفعه ان موسی بن جعفر عليه السلام على الرشيد فقال له: یابن رسول الله أخبرني عن ... الأربع، انجام: يشرف عليه ابلیس فیلعنه و لا جعلن ذلك المنافق عبره في القيامه مع فراعنة الانبيا و اعلاء الدين في المحشر ولاحشرنهم و اولياءهم و جميع الظلمه و المنافقين في جهنم.
خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد چرم قهوه ای با ترنج و لچکی، 334ص، 22 سطر چليپا، اندازه:13×22سم [ف: 47-]
الاختصاص (ترجمه) حدیث / عربی و فارسی
al-ixtişaş (t.)
وابسته به: الاختصاص، مفید، محمد بن محمد (336-413)
ترجمه بخشی از کتاب «اختصاص» شیخ مفید است. این بخش در احکام نجوم است و مترجم شاگرد مجلسی دوم بوده است.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :9/5 خوئی
آغاز: بدانکه هرگاه مقارنه زهره با مریخ در یک برج اتفاق افتد؟
انجام: اصحاب نجوم نقل کرده باشد لهذا بنقل آن مبادرت نمودم والسلام
بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی آهار مهره نازک، جلد: تیماج قرمز بدون مقوا مندرس، 4ص (184-187)، 17 سطر، قطع: رقعی، اندازه:13×19/5 سم [ف 7 -44]
الاختصاص (منتخب) /حدیث / عربی
al-ixtişaş (mn.)
وابسته به: الاختصاص؛ مفید، محمد بن محمد (336-413)
گزیده ای است از کتاب «الاختصاص»، تألیف شیخ مفید، در قبض روح مؤمن، کافر و احوال آنها در بهشت و دوزخ
[الذريعة: 358/1 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 12677/32
آغاز: روى الشيخ المفيد في كتاب الاختصاص عن أحمد بن محمد بن عيسى عن سعيد بن جناح ... قال رسول الله اذا اراد الله قبض روح المؤمن، انجام: و لا من أهل الجنة صديق حميم و ينساهم الرب ويمحوا ذكرهم من قلوب العباد فلا يذكرون ابداً.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، رکابه دار، 6 برگ احادیثی از کتاب علل الشرایع شیخ صدوق، احادیثی از حضرت علی بن ابی طالب، احادیثی از کتاب اقبال، کافی، خصال و ... حدیثی از پیغمبر اسلام آمده است؛ مهر: آية الله مرعشی نجفی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه ای بیاضی ضربی با ترنج، 11گ ( 231-221 )، 21 سطر، اندازه: 7×18 سم [ف: 32 -218]
اختصاص الخواص فی علم الجفر ( بندی از ...) علوم غریبه / عربی
ixtişaş-ul zawās fi 'ilm-il jafr (bandī az...)
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10196/1
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين ...... قل الصبوري في كتابه .. كان حكماء القدماء في دورهم
خط: نسخ، بی کا: تا: 828-841ق؛ خط مؤلف و شرف الدين علی یزدی و دیگران در برخی صفحات دیده می شود، مصحح، دارای حواشی از مؤلف، شرف الدین علی یزدی و نوری، یادداشت های پراکنده در صفحات اول دیده می شود از جمله شعری از عبد الغنی حسینی افطسی و اشعار دیگر به فارسی و عربی، مطالبی متقول از محيي الدين عربی، تاریخ تولد میرزا علی دوشنبه 20 جمادی الاول 892ق، رباعی در توحید از ملا پریشان و ... نملك: محمد حسین حسینی در تبریز در 1016ق با مهر مربعی وی؛ مهر: بیضوی «عبده علی نوری»، (بیضی) در 1196ق؛ جلد: تیماج مشکی، 23 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 32- 235]
اختصاص عموم النبوة بمحمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / كلام و اعتقادات
ixtişaş-u 'umūm-in-nubuwwa bi-muhammad
حسینی میبدی، علی بن محمد علی، - 1313 قمری
hoseynī meybodi, ali ebn-e mohammad'alī (-1896)
تاريخ تأليف: 26 شعبان 1302ق
رساله با توضیح کلمه « النبي» از دید لغت و اصطلاح کلامی شروع شده است، پس از آن استدلال می شود بر اینکه فقط نبوت و رسالت پیامبر آخر الزمان (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) برای عموم مردمان و در تمام عصرها بوده است و نبوت پیامبران دیگر به این گستردگی نبوده است. این رساله در اثر بحثی که هنگام سفر نگارنده به اصفهان پیرامون نبوت حضرت عیسی (علیه السّلام) در مجلس بعضی از دوستان انجام شده بود، به دستور ظل السلطان به تفصیل نگارش شده است. این رساله را «نبوة عیسی» نیز نامیده اند.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... انا سافرنا في بعض السنين الى بلدة اصفهان حسب الأمر العالي من حضرة ظل السلطان
انجام: فلكل منها شرائط و لوازم و احکام مخصوصة و لعل المنصف لا يتأمل في شيء مما ذكرناه و فيه الكفاية
1. کرمانشاه؛ میبدی (خاندان): شماره نسخه : 8/ 2مشهد
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا: جلد: تیماج قهوه ای، اندازه
ص: 366
17×32/5سم [ف: 124]
مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 2/8
همان نسحه بالا [ف:1- 14]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 2134/8
نسخه اصل: همان نسخه بالا، 16ص (75-90)[ عکسی ف:6- 160]
2. کرمانشاه میبدی (خاندان)؛ شماره نسخه: 11/1 مشهد
خط: نسخ، بی کا، تا: عصر مؤلف؛ 15سطر، اندازه: 15×20سم [ف: -148] مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 11/1
همان نسحه بالا [ف: 1- 37]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2141/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا: 48ص (1-48) [ عکسی ف: 6- 186]
الاختصاص في علوم الخواص / علوم غریبه
al-ixtişaş fi ‘ulūm-il zawās
تبریز قاضی طباطبائی، شماره نسخه بدون شماره / 6
قسمتی از آن بی کا، بی تا [ نشریه : 7- 520]
«اختلاجات » جستن اعضاء و رگها
«اختلاجات » جهیدن اعضاء
اختلاجات / داستان / عربی
ixtilājāt
لاهیجانی، يوسف بن محمد
lāhījānī, yūsof ebn-e mohammad
تهران: مجلس: شماره نسخه : 635/5
در فهرست به نام حكايات بدون نام مؤلف آمده است، نام کتاب و مؤلف از فهرست رایانه ای ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا بی تا؛ 3سطر، قطع: رحلی، اندازه: 19×30/5سم [ف: 2- 402]
اختلاجات اعضاء / علوم غریبه ، طب /عربی
extelājāt-e a'zā
جعفر بن محمد (علیه السّلام)، امام ششم، 80 - 148 قمری
ja'far ebn-e mohammad, emām-e šešom (700 - 766)
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3334/2
آغاز: بسمله الاختلاج في الاعضاء المروي عن سيدنا و مولانا سید الامام ابی عبد الرحمن عبد الله بن جعفر ... اذا اختلج وسط الرأس فهو يدل على السلطنه به نقل از حديث عبد الله بن جعفر صادق (علیه السّلام)، خط: شکسته
نستعلیق، کا: معز الدین احمد مکنی به احمد فرزند صفي الدين محمد، تا: 1006ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، 297ص، قطع: رقعي [ف: 10 -1132]
2، تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2712/5 -ف
نسخه اصل: آقای روضاتی در اصفهان؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [فيلم ها ف: 1- 723]
اختلاجات اعضا (ترجمه) / علوم غریبه، طب / فارسی
extelājāt-e a'zā'
منسوب به امام جعفر بن محمد صادق عليه السلام (1148ق)
شامل جستن سر، پیشانی، گوش، ابرو، چشم، بینی، رخساره، دهان، لب، زنخدان، زبان، گردن، دوش، کتف، بازو، ساعد، کف دست، انگشت، بغل، تهیگاه، دل، سینه، پستان، شکم، ناف، زانو، ساق، کعب، پاشنه و انگشت.
[فهرستگان حدیث 101/2 ، 723]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 3/ 10854
آغاز: چنین آورده اند، که یکی از حکما پیش هارون الرشید، آمد و گفت تبرکی از حضرت امام مسلمانان جعفر بن محمد الصادق عليه السلام آورده اند. هارون الرشید شاد گشت و گفت بیار که مبارک خواهد بود. پس این نسخه که در خواص اختلاج اعضا نوشته بود پیش او بنهاد. هارون آن را عزیز داشتی. چون ابو مسلم مروزی به بغداد آمد و این نسخه را طلب کرد و فرمود که او را از زبان عربی به پارسی نقل کردند و ابو مسلم پیوسته با خود داشتی و نزدیک او معظم و مکرم بودی. اکنون در آن مقصود شروع میکنیم جستن سر. اگر میان سر بجهد، بزرگی و نیک نامی و مال بسیار یابد و اگر سزاوار پادشاهی باشد بدو رسد؛ انجام: جستن انگشت ... و اگر چهارم بود از فرزندان برخورداری بیند و اگر کھین بود مرادی که دارد به تمامی بیابد ان شاء الله تعالى وحده العزيز. تمت بعون الله تعالى و ارادته
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، 5گ (67پ-71پ)، 13 سطر (6×11)، اندازه: 12×19/5 سم [ف: 20 -422]
اختلاجات اعضاء / علوم غریبه، طب/ فارسی
extelājāt-e a'zā
امامی خاتون آبادی، محمد رضا بن محمد مؤمن، - 1127؛ قمری
emāmī xātūn-ābādī, mohammad rezā ebn-e)
mohammad mo’men ( - 1715)
تهران؛ ملی شماره نسخه: 7310
آغاز: بمنه تعالى حمد بیحد و سپاس بیقياس و ثنای بی کم و کاس مر خداونديرا سزاست که مؤسس اساس جن و ناس است و
ص: 367
درود نامعود از حضرت رب و دود، انجام: عضویکه افتلاجش خوب نباشد بكوبد اللهم لاطير الاطير و لاخير الاخير ولا اله غیرک دعای دیگر مجرب اعتصمت بك یا رب من شر نفسی فاعصمني من ذلك
خط: نستعلیق خوش، کا: لطف الله ابن محمد تقی انجوی شیرازی، تا: محرم 1314ق، مجدول، متن دو ستونی؛ مهر کتابخانه دادسرای عمومی تهرانی، کاغذ: فرنگی آبی، 8 گ ، 21 سطر ( 6/8×12/2 )، اندازه: 10/4 ×17سم [رایانه ]
اختلاجات اعضاء / طب / عربی
extelājāt-e a'zā
فاروقی، عبدالحكيم بن سعيد،
fārūmī, 'abd-ol-hakīm-e-bn-e sa id
در دو باب: 1، درباره سر؛ 2. در دیگر اندام ها
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه :2/ 4261
آغاز: رسالة الاحتلاج للقاضی عبد الحكيمة. بسمله. الحمد الله الذي خلق الانسان و علمه البيان ... قال القاضي عبد الحاكم ابن السعيد الفارقی ... ما من جارحة ولا عضو اختلج من الانسان الأوله دليل على ما تجدد له و قد جمعت هذا الكتاب على ما وصل إلى من الروايات المنقولة عن الامام جعفر الصادق وعن دانيال النبي (علیه السّلام) وعن الاسكندر ذي القرنين و عن حكماء الفرس والروم؛ انجام: نعوذ بالله منه و من عدم الصبر عليه و وجود الفقر.
بی کا، تا: 25 رمضان 1277ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج حنایی ضربی، 14گ (32پ- 45پ)، 13 سطر (6×12)، اندازه: 11×18 سم [ف: 13- 3233]
اختلاجات اعضاء / پیشگویی / ترکی
extelājāt-e a'zā
قم؛ مرعشی، شماره نسخه:10975/14
جداول احکام حرکات اعضاء؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا: دارای جداول زیبا با آب طلا، بسیار نفیس: قطع: رحلی (میراث شهاب: س 9ش 2- 41]
اختلاجات اعضاء / علوم غریبه/طب/ عربی
extelājāt-e a'zā
پیشنیان، جهش و اختلاج اعضاء بدن را دلیل و علامتی بر وقوع بعض از امراض می دانستند. در این باره رساله های زیادی نوشته شده است. رساله های حاضر به تشریح این آثار در اعضای مختلف می پردازد. نویسنده «کشف الظنون» این عقاید را نقل کرده و آن را امری طبیعی می داند و دلالت آن بر اموری که در این موارد ذکر می شود را ضعیف و غیر ضروری می داند.
غیر همانند:
1.تهران: مفتاح شماره نسخه : 411/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 نملك محمد کاظم بن محمد صالح فرشته [نشريه: 7 -239]
2. تهران: ملک: شماره نسخه: 3424/31
از گفته امام صادق و دانیال و فضلای فرم و حکمای روم. جلد اول: خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، 6گ (80پ -85ر) [ف : 6- 409]
3. تهران: ملک، شماره نسخه: 11/ 1253
روته عن الصادق؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1077ق [ف: 5- 252]
4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 4900/103
آغاز: بسمله اختلاجات الأعضاء المنقولة عن العلماء الكرام، اختلاج الاعضاء من الرأس إلى القدم اليافوخ نصیب و رزق في السفر. ام الرأس نبال خیر کثیر، انجام: باطن قدم اليمنى مهابة عند الناس، باطن القدم اليسرى شرف و رفعة (في شهر جمادى الثانية 1082)
رساله ای است در اختلاجات اعضاء نامبوب و بدون ترتیب؛ خط : نسخ، بی کا، تا: جمادی الثانی 1082ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای مغزی دار، 1گ (299ر-299پ)، 25 سطر (15×29)، اندازه 23× 35سم [ف: 14- 103]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 7459
خط: نستعلیق، کا: على اکبر، تا: 1110ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی لایی، 2 ص (1-2)، 16 سطر (7×13)، قطع: ربعی، اندازه:12/5×18
سم [ف: 16- 577]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 80/ 1805
آغاز: بسمله، النافوخ نصیب ورزق في السفر، ام الراس ینال خیرا کثیرا، ما بين اليافوخ و الجبهة ينال خیرا کثیرا؛ انجام: باطن القدم اليسرى شرف ورفعة تمت في شهر جمادی الثانی 1083
نسخه حاضر شاید برگزیده ای است از چند رساله در نسخه نام کتاب چنین آمده: «اختلاجات الأعضاء المنقوله هم العلماء الكرام من الراس الى القدم »؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید جلد: تیماج قرمز ضربی، 2ص (571-573)، 25 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 21×34سم [ف: 9- 382]
7. تهران: ملی، شماره نسخه: 4833
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي خلق الانسان من تراب ثم من نطفة ثم من علقيه؛ انجام: اصابع اليسرى كلها اصابة فزع و مشقة شديدة
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد کاظم بن محمد صالح، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش تیماج سرمه ای ضربی مجدول 4گ (56پ-59پ)، 12 سطر (7×12)، اندازه:12/5×19 سم [رایانه ]
8. قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه : 797/4
مختصری است منقول از کلمات امير المومنین علی (علیه السّلام) و ذوالقرنین در اختلاج اعضاء بدن، خط: نسخ، كا: نبی بن احمد بن
ص: 368
محمود بن خضر بن يوسف بن شیخ بزم، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی عربی، ترنج با سر مجدول عطف قهوه ای، 1ص (68پ)، اندازه :14×21سم [ف: 2 -78] 9. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9702/10
از گفته امام صادق (علیه السّلام) و دانیال نبی بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی جلد: تیماج مشکی لابی، ربعی، 5گ (146پ - 150پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 17 -456]
10، تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 387/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، با ترجمه فارسی زیر سطور شنگرف (نیمه دوم)؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 14سطر (7/5×12 )، اندازه: 10/5 ×15/5سم [ف: 291]
اختلاجات اعضاء / علوم غریبه / فارسی
extelājāt-e a'zā
رساله مختصری است با تحریرهای مختلف به این نام در باب جستن رگ ها و اندام ها و اثرات آن و این که هریک از آنها بر چه حادثه ای در زندگی انسان دلالت می کند، بر اساس عقاید خرافی کهن.
[فهرستواره 5/ 3778- 3780]
1. مشهد گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1577/2
آغاز: بسمله حمدله بدانکه این رساله ایست مختصر که بوذرجمهر حکیم تصنیف کرده است از برای پادشاهان و بزرگان در باب جستن رگ ها و اندامها چون خواهند که بیان هر یک بدانند ... و نامش اختلاج است تا دلیل خیر و شر از هریک باز جویند: انجام؛ و بیماری بیرون آید و از یافته شادان شود و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، کا: ابن سلطان محمد قمی، بی تا، کاغذ: هندی، جلد. تیماج قهوه ای، 5ص، 14 سطر (8×14)، اندازه: 12/5 ×19/5 سم [ف: 4 -2126]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6807/6
آغاز: في الرأس كله مراد جستن تمام سر است دلالت کند بر پیدا شدن شادی و طرب و رفع غم و یا تازه شدن دوستی با کسی که نگران باشد، انجام: و اگر مرکز این اعضا بجهد و حرکت کند مقدمه فالج و لقوه و سکنه است مداوا باید کرد داخلی به اختلاج ندارد
اختلاجات أعضا را به نقل از امام صادق (علیه السّلام) و دانیال پیامبر در این رساله گرد آورده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 2گ (92ر-93پ)، اندازه: 17×22سم [ف: 20- 272]
2، تهران: ملک: شماره نسخه: 4341/29
آغاز: در احوال اختلاجات یعنی جس اعضای آدمی ناگهان.
گویند زیاده بر سه مرتبه هرگاه جست، باد است، انجام: به جمله اندام اندوه رسد، و اگر یکی ازین اعضا بجهاد فالج و لقوه است.
والله اعلم.
به نثر، از سر تا ناخن پا؛ خط: نستعلیق، کا: میر علی اکبر ولد، میر محمد محسن زکی حسینی، تا: 1219، جا: محمد آباد؛ جدول و کمندبندی شده، محشی، کاغذ: ترمه، جلد: همین آلبالویی ضربی، 2گ (135ر-136پ)، 13 سطر، اندازه: 22/3×34 سم [ف: 7- 361]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 34/20-عکسی
اصل نسحه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 12]
4، تهران، دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 322/1 -عکسی
آغاز: نحمده و نستعينه و نصلی و نسلم على محمد خير الخلايق ... اما بعد، حقيقة تعبیر جستن اعضای که حکمای سلف به تجربه تمام مقرر کرده اند
اصل نسخه: گنج بخش ش 11133 (مشترک 392/1 )؛ خط: نستعلیق
خوش، بی کا، تا: 1315ق، 4ص (1-4) [ عکسی ف: 2- 12]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:9229/4
در باب اختلاح اعضاء از قول امام جعفر صادق؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: استانبولی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 6گ (61پ- 66پ)، 15 سطر (7×12)، قطع: بغلی، اندازه:12×19 سم [ف: 17 -325]
6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 1997/2
آغاز : اگر سر بجهد در میان خلق عزیز گردد و اگر قابل پادشاهی باشد پادشاه شود و الا ببزرگی رسد؛ انجام: اگر سینه بجهد سه سفر کند و مقعد جهیدن اندیشه و دولت نیز گفته اند و السلام على من اتبع الهدي.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف میشن، 2گ (25پ-26پ)، 15 سطر (9/5×17 )، اندازه: 24/5x15 سم [ف: 9 -605]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2917/6
آغاز: بسمله باب بدانکه این رساله ایست در پریدن اعضاهای آدمی از گفتار شیخ ابو سعید رحمه الله علیه حکایت کنند که رومیان از هندوستان و هندوستانیان از فارسیان این کتاب را نقل کرده اند در پریدن اعضاء آدمی و ذوالقرنین پیغمبر در عهد خود از حکماء در خواست کرد و پیوسته نگاه میداشت رساله در پریدن اعضاهای آدمی دارای هفت باب؛ بی کا، تا: قرن 11؛ كاغذ: اصفهانی شکری رنگ، جلد: تیماج یک لا قهوه ای سجاف عطف و حواشی تیماج قرمز، 6ص (142-147)، قطع: نیم خشنی، اندازه: 13×22سم [ف: 10- 1949]
8. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3457/150
آغاز: جانب راست، جانب چپ، جانب راست، تا مدک سرجاه. تارک سر - شادی، گلو - رب؛ انجام: زیر پهلو - رنج، تهیگاه - خبر خوش، پشت - دولت و السلم علی من اتبع الهدي
رساله در تعبیر پرش چشم و غیره، بی کا، تا: قرن 11؛ به صورت ستونی نوشته شده، کاغذ: اصفهانی، جلد مقوایی عطف تیماج مشکی، 3ص (223-225)، 20 سطر، قطع: بياضی، اندازه:
ص: 369
12/5 ×25سم [ف: 10- 1410]
9. تهران: لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 22/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، جلد تیماج سبز تیره یک لا، 3ص، قطع: ربعی [نشریه:3- 34]
10. تهران: ملت؛ شماره نسخه : 6053/50
آغاز: بسمله. بدانکه این کتابیست که ذوالقرنین رومی (علیه السّلام) و حکمای فارس یعنی ارسطا طاليس حكيم و لقمان حکیم هر سه جمع شدند و این نسخه را اختیار و اختلاجات نام کردند، و جمله اکابران و اعاظمان این نسخه تجربه نمودند ... اگر کسی را سر بجهد، انجام: و اگر انگشت چهارم دست راست بجهد غم خوردن بود و اگر انگشت خورد دست راست.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: فستقی، جلد: میشن لایی زرد سیر، 2گ (54پ-55پ)، اندازه: 10×24/2سم [ف: 9- 126]
11. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/ 6536
بی کا، تا: فرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی لایی 19 سطر (12×17)، قطع: ربعی، اندازه: 15×23سم [ف: 16- 287]
12. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 11988/13
آغاز: این مساله است در بیان جستن اعضاء و اثر آن که حكما بحسب تجربه معلوم کرده اند اگر تارک سر بجهد مهتری و بزرگی باید انجام: اگر از پای بجھد شادمانی بیند و اگر انگشت دویم پای راست بجهد غم برسد و الله أعلم بالصواب و الله عالم بحقائق الأمور.
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13، در انجام افزودگی هایی با عناوین خطبه فاتحة الكتاب، استخراج اسامی متبرکه از خواجه نصیر الدین طوسی، استخراج اسامی ائمه علیهم السلام از آیه نور، تعبير النوم مجرب، جدولی در اختلاجات اعضا و تعمیرات محتلف غير مشهوره به نقل از امام صادق (علیه السّلام)، دانیال پیغمبر، اسکندر، فضلای فرس و حکمای روم و مطلبی هم با عنوان «در دانستن قمر در عقرب» و پنج بیت شعر مشاهده می گردد، کاغذ: فرنگی کلاسیک آهار مهره، 3گ (127-129)، 15 سطر، اندازه: 6×10/5 سم [ف: 30 -322]
12، مشهد؛ شیخ علی حیدر شماره نسخه : 1287/8
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1256ق، جلد: تیماج قهوه ای، 5گ ( 162ر-166ر )، اندازه: 10/5×17 سم [مفید: 3- 240]
14. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه : 927/3
آغاز: هر که را میان سر بجهد از پادشاهی بزرگی گرانمایگی یابد و هر که را گرد سربجهد خواسته یابد از کسی وبرتری و غزا کردن و هر گاه در پهلوی راست بجهد؛ انجام: مصطفی آن باعث ایجاد کون *** رازم ابدمدح ابن عمش على حیه در/ برخود واولاد امجادش درود بیشمار *** از من و مخلوف عالم شجر باشد یا حجر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ جلد. تیماج مشکی بدون مقوا مجدول گرهی، 8گ، 12 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1- 74]
15. تهران: لغت نامه دهخدا: شماره نسخه: 22/2
بی کا، بی تا[نشریه 3 -3]
16. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5791/8
آغاز: بسملة الحمد لله حق حمده ... اما بعد چنین آورده اند که ... در اثرات اختلاج های اندام انسان، بنابر عقاید خرافی کهن؛ بی کا، بی تا؛ اقتادگی: انجام ؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 3گ (58ر - 61ر)، 14 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 3- 71]
17. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:6/ 6368
یک «باب» ، است (از کتاب یا رساله ای) و در اختلاج اعضاء انسان به ترتیب از سر تا انگشتان پا؛ بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای یک لا، 128ص، 12 سطر، قطع: نیم خشتی، اندازه:11/5×21سم [ف: 19- 456]
18، تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3177/11
اختلاجات جانب راست و چپ بدن؛ بی کا، بی تا، 2گ (95پ - 96 ر] [ف: 6 -260]
19. تهران: مجلس: شماره نسخه: 18321 ض
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
20. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6894/6
آغاز: باب در جستن اعضا و احکام او اگر میان سر بجهد دلیل بود بر آن مال فراوان بدست آید و بزرگی کند و نام نیک یابد؛ انجام: و اگر سینه بجهد، فرزندی آید یا غایبی رسد که شاد شود شاید دنباله رساله قبل مجموعه باشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛ مصحح، تملك: سلطان حسین واعظ با مهر «عبده سلطان حسين الواعظ» (بیضی) و وقف نامه کتاب از همو بر دارالمومنین استر آباد و اولادش؛ جلد: تیماج عنابی بدون مقوا، 2گ (77ر-78پ)، اندازه: 12/5 × 17/5سم [ف: 20- 327]
اختلاجات اعضاء (جداول) / علوم غریبه، طب
extelājāt-e a'zā' (adāvel)
غیر همانند:
1.تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6399/57
جدولی است کامل دارای 13 خانه عرضی و 17 خانه طولی و احکام اختلاج تمام اعضاء را چپ و راست بدن بیان می دارد؛ بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی سفید آهار دار، جلد: تیماج مشکی، 161ص، قطع خشتی، اندازه: 14/5×19سم [ف: 19 -525]
2. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 443/6
منسوب به حضرت صادق و دانیال و اسکندر و حکماء فرس و روم؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج عنابی، 10گ، قطع ربعی، اندازه: 13/5 ×19
سم [ف: 1- 498]
3. تهران: ملک: شماره نسخه: 6/ 3456
ص: 370
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [ف: 6- 432]
4. تهران: مجلس، شماره نسخه: 8/ 6331
دو جدول احکام اختلاج اندام راست و چپ بدن و در هر یک از فرق سر تا کالوح (از انگشتان پا)، بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج قرمز، 2ص (122-123)، قطع: رقعی ،اندازه :12×17سم [ف: 19- 316]
اختلاجات اعضاء / علوم غریبه، طب/ فارسی
extelājāt-e a'zā
رساله ای کوتاه که در حکمت و علت جهیدن و اختلاج اعضاء بدن انسانی مطابق عقیده حکما و اطباء پیشین نگاشته شده است.
آغاز: فصل در بیان اختلاجات است و آن عبارت است از جستن اعضای آدمی بناگهان و گویند که زیاده از سه مرتبه هر گاه جست باد است و این علم متعلق است بذي القرنين که آدمی را از شر و نفع و ضرر آگاه می گرداند
انجام: جمله انگشتان پای راست سفر کند، جمله انگشتان پای چپ غم والم بیند، جمله اندام اندوه بوی رسد اگر مکرر این اعضا بجهد مقدمة فالج و لغوه و سکته است.
1، قم: مسجد اعظم، شماره نسخه : 2411/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 13، جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 2گ، 17 سطر، اندازه: 10×21سم [ف مخ: 1 -75]
2. تهران: نوربخش شماره نسخه: 867/13
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای کرم رنگ عطف تیماج قرمز، 3گ (64پ-66ر)، قطع: جیبی، اندازه: 9×9/5 اسم [ نشريه: 13- 240]
3، قم: معصومیه؛ شماره نسخه: 25/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: بهاء الدين ملقب به آقا کوچک بن حیدر على عاملی، تا: پنج شنبه 9 جمادی الثانی 1286ق، جلد: شميز عطف گالینگور سفید، 2گ
(54ر -55پ)، 12 سطر، اندازه : 11/5×17/5 سم [ف: 1- 39]
اختلاجات اعضاء منظوم = اختلاج نامه / علوم غریبه ، طب، شعر/ فارسی
extelājāt-e a'zā'-e manzüm = extelāj-nāme
بدر جاجرمی، بدر الدين بن عمر، - 686 قمری
badr-e jājarmī, badr-od-dīn ebn-e 'omar (- 1288)
تاريخ تأليف: 675ق یا 685ق
منظومه ای به نقل از ذوالقرنین در سبب و علل جهیدن اعضای بدن و احکام و نتایجی که بر آن ترتیب می شود. وی از نزدیکان شمس الدين محمد صاحب دیوان (مقتول 683 ق) بوده است.
اصل رساله منثور بوده است و بدر جاجرمی آن را به نظم در آورده است چنانکه در انتهای مقدمه می گوید: «نثر بود این بنظمش آوردم *** دادمش شرح و روشنش کردم ». تعداد ابيات آن در نسخه های مختلف بین 100 تا 500 بیت گزارش شده است و تفاوتی بین نسخه ها دیده می شود و ممکن است بعضی از آنها رساله ای دیگر اما نزدیک به آن باشند.
آغاز: حمد و شکر و سپاس یزدان را *** آفریننده تن و جان را/ صانع و مبدع نشیب و فراز *** خالق و کردگار بنده نواز / فرد و قيوم قادر است و عزيز *** کرد عالم پدید از ناچیز / مصطفی را شفیع آدم کرد *** مقتدای نژاد عالم کرد / هست از نام او امید انام *** بر روانش ز ما درود و سلام و حکما گفته قول ذو القرنين *** زانکه زو بافت کار عالمی زین / هست در اختلاج حكم تمام *** زانکه چون معجزاست این احکام
انجام: باد از او شاد بدر جاجرمی *** یابد از فضل الهی دل گرمی / دین و دنیا مراد حاصل باد *** بر چنین طبع و نظم مایل باد
چاپ: در مونس الاحرار جاجرمی، تهران، 1337ش (2: 861)
[الذريعة 110/19 ؛ نسخه های منزوی 464/1 ؛ فهرستواره منزوی 123/10
و 5/ 3778]
1. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3525/26 - ف
نسخه اصل: نسخه آقای بنی آدم خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 ؛ نسخه آقای بنی آدم؛ قطع: رحلي [فيلم ها- ف: 2- 162]
2. قم: دارالحدیث: شماره نسخه: 1/ 355
آغاز: گر کسی را سر از میان بجهد *** از بلا و غم و خطر برهد / دولت و جاه و زیب و فر یابد *** کامرانی و زیب و فر یابد؛
انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد علي بن حاجی مبارک (از خدمه دختر حسین خان والی کردستان)، تا: شوال 1009ق؛ افتادگی آغاز ؛ 12گ (1ر-12پ)، 10 سطر [ف: 267]
3. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 9/ 3414
آغاز: برابر، انجام: ناخن پای چپ جو جست مدام *** خرمی یابد و سعادت و کام
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1018ق، کاغذ: هندی، جلد: چرمی، 3گ، 32 سطر، اندازه 12×18/5 سم [ف: 3- 1052]
4، تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15814
آغاز: بسمله، چونکه عضوی همی جهان از اعضا *** با تو در حال می شود گویا؛ انجام: جستن کوچک است دولت و ناز *** صدقه و طاعت و نماز و نیاز
در فهرست ناشتاس، خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 1152ق، کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج زرشکی مقوایی با ترنج با گل و بوته
ص: 371
ضربی، 3گ (68-70)، اندازه 12×5/ 22سم [رایانه)
5. تهران: ملک، شماره نسخه: 4719/32
آغاز: برابر انجام: ناخن پای راست چون جهد *** خبر از سوروسات ... (ناخوانا) در فهرست ناشناس، حدود 170 بیت، خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: نوعی ترمه، جلد: رویه میشن سیاه ضربی، 1گ (35ر -35پ)، اندازه: 17/2 × 28/4سم (ف: 8- 69]
6. تهران: مجلس: شماره نسخه: 12499/4
آغاز: برابر، انجام: ششصد و پنج بود با هفتاد *** که ز طبع من این سخنها زاد /زین رساله مراد حاصل باد *** بر چنین نظم طبع مایل باد
کا: حصر بن ملا احمله رودباری، تا: 1401ق، جلد: مقوا، 6ص ( 114-109 )، اندازه: 10×14/5 سمم [ف: 35- 445]
7. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4354/1
آغاز: برابر انجام شد تمام اختلاج سر تا پای *** این سعادت بعون و فضل خدای/ ششصد و پنج بود با هشتاد *** که زطيع من این سخنها زاد
در فهرست ناشناس، بی کا، تا: 15 شعبان 1236ق، جدول شنگرف، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجی مشکی، 9گ (1-9)، 22 سطر (9×17)، قطع بیاضی، اندازه : 11×21سم [ف: 13- 3308]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 786
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1245ق؛ در فهرست، نود و نه باب آمده است؛ 100گ، 15 سطر ، قطع: وزیری، اندازه: 15×21سم [ف: 2- 493]
9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2329/8
آغاز و انجام: برابر
195 بیت؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1275ق، کاغذ: فرنگی الوان، جلد: میشن قهوه ای ترنج و نیم ترنج و سر ترنج ضربی، 15گ ( 100-86 )، 16 سطر (7×14)، اندازه: 21/5x13/5 سم [ف: 8- 24]
10. تهران: الهيات شماره نسخه: 33/1
در فهرست ناشناس در این که جستن هر یک از اعضای بدن بر چه حادثه ای در زندگی دلالت می کند، خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه صفر 1278ق، کاغذ: فرنگی و سفید و آبی، جلد. تیماج مشکی ضربی مقوایی، 7گ (2ر-8پ )، 12 سطر (15x10) ، اندازه: 18×21/5سم [ف: 221]
11. تبریز؛ ملی: شماره نسخه: 2888
آغاز: برابر؛ انجام: ختم شد اختلاج نامه تمام *** ما و بر مصطفی درود و سلام در فهرست ناشناس، رساله ای است منظوم شامل یک مقدمه و پنجاه دو فصل تحت عناوین «جستن سر، جستن پیشانی، جستن قفا و ...؛ خط: نستعلیق، كا: عبدالحسين بن محمد حسن مستوفی اردبیلی، تا: سه شنبه 14 صفر 1297ق، مجدول، کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی سیاه، 10گ، 14 سطر، اندازه 11×71/5سم [ف: 1- 30]
12. مشهد: رضوی شماره نسخه:24203
آغاز: برابر؛ انجام: حتم شد اختلاج هر اعضاء *** علم الله واحدا احدا
در فهرست ناشناس خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، 17 سطر (7×13)، اندازه: 10×17سم [رایانه ]
13، تهران، ملک، شماره نسخه: 3651/14
در فهرست ناشناس، مثنوی است حدود 200 بیت، در آن آمده: نثر بود این به نظم آوردم، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فستقی، جلد: رویه میشن قرمر ضربی، 20 سطر، اندازه: 20/9×30 سم [ف: 7- 14]
14. قم: گلپایگانی شماره نسخه :6/ 5056- 25/146
آغاز: برابر، انجام: آید از رنجها همه بیرون *** اندوهش کم شود طرب افزون/ به سعادت بعون فضل خدای *** شد تمام اختلاج سر تا پای
در فهرست ناشناسی؛ خط: نسخ، بی کا؛ تا: قرن 13 جلد: تیماج قهوه ای، سوخت ترنج با سر، 3 گ ، 118 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 141]
15، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1287/18
آغاز: برابر؛ انجام: جستن کوچک است دولت و ناز *** صدقه و طاعت و نماز و نیاز
در فهرست ناشناس: خط: نستعلیق، کا: محمد بن سید کریم تاجر شوشتری، تا: 1301-1308ق، جلد: روغنی، 2گ (108ر-109ر)، اندازه: 20×31سم [ف: 4 -112]
16، مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 11542
در فهرست ناشتاس؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 28]
17، مشهد، شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه :1121/3
آغاز: چند بیتی است در اختلاجات اعضای آدمی و پریدن هر عضوی، انجام: اگر انگشت کوچک از چپ جست *** از غم و غصه زمانه برست
در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق،بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای،
2گ (78ر-79پ)، 36 سطر، اندازه: 21×35سم [مؤيد: 3- 112]
18، مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 543/13
آغاز: برابر
در فهرست ناشناس، قطعه شعری است بالغ بر 500 بیت در اختلاج، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: مهر: حاج سيد سعيد، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی ضربی دار، 6گ (268 -263)، 21 سطر (8/5×15 )، اندازه: 15 ×21سم [ف: 2- 650]
19. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 15721
آغاز: برابر، انجام: اگر انگشت پای چپ مهتر *** بجهد او رسد بدولت و فر. تمت الرساله
در فهرست ناشناس خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 4گ (58پ-61)، مختلف السطر، اندازه: 12×17/5سم (رایانه)
20. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 24- 22/ 6225- ف- در هامش
ص: 372
نسخه اصل: آکادمی بخارست رومانی M178؛ ناتمام؛ بی کا، بی تا [فيلم ها -ف: 3- 213]
21. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه : جنگ 482
بی کا، بی تا (نشريه: 2- 79]
23. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6/ 12508
آغاز: برابر؛ انجام: هر که را قوت و عدد بیش است *** حکم از آن دگر فرا بیش است
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 4گ (116 ر-119پ)، 17 سطر [ف: 36- 17]
23. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :3/ 12626
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول مذهب مرصع محرر؛ جلد: تیماج مشکی مجدول با ترنج زرین با نقش گل و بوته و پرنده، 6گ (33پ -38ر) [ف: 26 -189] 24، آران کاشان؛ محمد هلال شماره نسخه: 70/1
آغاز: برابر، انجام: اگر انگشت پای چپ هموار *** بجهد خوشدلی بود بسیار /رسته گردد ز رنج و بیماری *** دهدش بخت و دولت باری
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی انجام؛ جلد: گالینگور قهوه ای عطف تیماج، 5گ، 15 سطر، اندازه:15×20/5سم [مخ:- 75]
25. تهران: ملک شماره نسخه: 3204/6
آغاز و انجام: برابر
خط شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میش
لایی قهوه ای، 10گ (41پ-50پ)، 11-12 سطر، اندازه: 22/1 × 27/5سم [ف: 6- 293]
26. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 227/4
آغاز: برابر؛ انجام: جستن کوچک است دولت و ناز *** صدقه و طاعت و نماز و نیاز
در فهرست ناشناسی خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: جلد: تیماج سبز، 2گ (64پ -65پ)، اندازه:15×20سم [ف: 1- 320]
27. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه:89/16م
آغاز: برابر
در فهرست ناشناس؛ خط :نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، جلد: چرمی، 3گ (195-197) [رشت و همدان - ف: 1202]
28. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه : 17/2
آغاز: بسمله شرح جستن اعضاء. گر کسی را میان سر بجهد *** از غم و غصه و خطر بجهد، انجام: گر کسی را زنخ جهد بسیار *** کند او جنگ و فتنه بکار
در فهرست ناشناس .در 125 بیت؛ خط: نستعليق نازیبا، بی کا: بی تا؛ اشعار، در متن و حاشیه قرار دارد؛ جلد: تیماج، مشکی ضربي مجدول، 2گ، 19 سطر، اندازه: 31/5x19/5 سم [ف مخ:]
اختلاجات و معرفت احکام منسوبات کواکب سبعه سیاره (جدول)/ هیئت / فارسی
extelājāt va ma'refat-e ahkām-e mansūbāt-e kavākeb-e sab'e-ye sayyāre (jadval)
مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه: 671/7
خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 9 صفر 1246ق، مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 20 سطر ( 9×14/5 )، اندازه: 15×21سم [ف: 2 -779]
«اختلاج اعضاء » حرکت اعضاء
اختلاج الاعضاء / طب / عربی
extelāj-ul a'zā
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6574/2
فصل مختصری است در اختلاجات اعضا نزد حکیمان فرس؛ خط: نسخ ترکی، بی کا، تا: قرن 11؛ در برگ پایانی فائده ای به نقل از ابن العماد آمده است؛ جلد: کاغذی آبی عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 5گ (5پ-9ر)، 16 سطر، اندازه: 12/5 × 18/5سم [ف: 20 -134]
« اختلاج نامه » اختلاجات اعضاء منظوم
اختلاج و دلایل (جدول) طب/ فارسی
extelāj va dalāyel (jadval)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 14590/111
جدول دلایل و نشان ها و آثار اختلاج، دو جدول است برای جانب راست و جانب چپ بدن آدمی، خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 26 ربيع الأول 723ق؛ جلد. تیماج کرم قهوه ای زمخت با شمسه ای طلاکوب شده بر روی جلد و اشکال تزئینی در اطراف، 437ص، 41 سطر، اندازه:19×32سم [ف: 41 -92]
« الاختلاط » کتاب الاختلاط
اختلافات فقهی شافعی و حنفی /فقه / فارسی
extelāfāt-e feqh7-ye šāfe'i va hanafi
گرد آبادی، باقر
gerdābādī, bāqer
چند فرع فقهی است که بین شافعی و حنفی اختلاف است و هر دو مخالف با موازین فقهی می باشند، ترجمه شده از یکی از آثار قاضی نورالله شوشتری که به عربی بوده است به سال 1195 ق.
ص: 373
قم مرعشی؛ شماره نسخه :4076/5
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... و بعد جنین گوید این قليل البضاعه که چون دیدم در این ولا بعضی از کفریات؛ انجام: اهل خلاف مر آل محمد صلى الله عليهم در حلال و حرام.
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد رضا بن محمد هاشم منجردین جی، تا: 25 ذیحجه 1124ق؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقواء 10گ (99پ-108پ)، اندازه: 12×17/5سم [ف: 11 -83]
اختلافات ملكية بين الجارين /فقه / عربی
ixtilāfāt-u milkīyya bayn-al jārayn
در مسأله اختلاف های ملکی میان دو همسایه است.
تهران: ملی؛ شماره نسخه : 8/ 2284
آغاز: لو أرسل ماءً في ملکه او أجج ناراً؛ انجام: بل من القواعد اللفظية الكلية التي يقبل التخصيص. و اما الثالث
بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ کاغذ: نخودی، فرنگی، 14گ (193پ- 206ر)
، 23سطر [ف: 11 -717]
اختلافات هجاء قرآنی / علوم قرآن / فارسی و عربی
extelāf-e heja -e qor'ānī
ابن مهران، ابوبکر بن احمد، 295 - 381 قمری
ebn-e mehrān, ābūbakr ben ahmad (909 - 992)
این رساله که نمونه از نثر پارسی علمی قرن چهارم است در بیان رسم الخط كلمات قرآن مجید است که به ترتیب سوره ها ذکر شده است. از معدود رساله هایی است که تمام بحث های آن درباره رسم الخط قرانی است که رسم الخط قرآن عثمانی محور اصلی تمام مطالب آن است و بعضاً تفاوت هایی با آنچه مرسوم خوشنویسان مشهور است در آن دیده می شود مثلاً ضبط کلماتی مانند نعمت، رحمت، سنت، منطبق با کتابت عثمان طه نیست چه در کتابت او به تای گرد (ة) آمده است. این رساله که خود ترجمه متن عربی است، بسا راهنمایی برای شناخت زمان ترجمه باشد. جمله ای از کلمات مورد نظر را بی عنوان و جمله ای دیگر از آنها را در عنوان «باب» آورده است. برای نشان دادن اسلوب نگارش رساله جملاتی تقل می گردد: «الكلمة هر چه اندر همه قرآن آید بها باید نوشتن مگر در چهار جا که بتا باید نوشتن یکی در سورة الأنعام ، تمت كلمت ربك صدقاً وعدلا و در سوره «يونس»، «باب العلماء هر چه در قرآن العلماء آيد همه بی واو باید نوشتن یعنی بالف باید نوشتن مگر در دو جا که بواو باید نوشتن و بعد ازو (كذا) الف یکی در سوره الشعراء أن يعلمه علمواء بنی اسرائیل دوم در سوره فاطر انما يخشى الله من عباده العلمواء »
آغاز: بسمله و به نستعين الحمد لله رب العالمين و العاقبة للمتقین و الاجزاء العدوان الا على الظالمين وصلى الله على محمد و آله اجمعين قال الشيخ الإمام ابوبکر احمد بن حسین بن مهربان النيسابوری رحمة الله تعالی علیه در خواستند از من یاران بیان کردم اختلافهای هیجا که در قرآن است که در کرانیهای اهل هجاز و اهل شام و اهل حرم نبشته اند و از جمله آنها که مختلف است یکی هر چه در قرآن النعمة آبد همه به «ها» باید نبشتن مگر یازده جای که به «تا» باید نبشتن
انجام: این حرفها را جماعتی از امامان و فقیهان و بزرگان دین چنین گفته اند که واجب است بر مقربان و قاریان که هر یک این رسم خط بداند و بعد از آن به نوشتن مصحف مشغول گردد تا عند الله آثم نشود
چاپ: بکوشش سید جلیل ساغروانیان، در مجموعه رسائل خطی، دفتر چهارم، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، زمستان 1374ش؛ با تصحيح ابو القاسم امامی، ضمن گنجينه بهارستان، بخش علوم قرآنی و روائی -1، مسلسل 3، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1380ش، با عنوان «رسم القرآن»
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6/ 12155
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: 5 صفر 1014ق؛ در فهرست نام کتاب «رسم القرآن» آمده است؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف سرخ، 10ص (239-248)، اندازه: 12×18/5سم [ف 35- 156]
2، مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه: 403/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش و معرب، بی کا، تا: ربيع الثانی 1084ق، دو صفحه اول نسخه فارسی و بقیه آن به عربی می باشد، مصحح و معلق به حواشی با ذکر اختلاف نسخه ها؛ تملک: محمد حسین حسینی؛ مهر: حاج سید سعید کاغذ: ترمه، جلد: تیماج قهوه ای لایه ای، 11گ (1-11، 17 سطر (6/5×17 )، اندازه: 13×23سم [ف: 2 -510]
3، مشهد، گوهرشاد، شماره نسخه: 910/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 مهر حاج سید سعید؛ جلد: تیماج لایه ای قهوه ای، 9گ (1-9)، 14-19 سطر ( 8×14/5)، اندازه: 15× 19/5سم [ف: 3 -1235]
4. مشهد؛ شیخ علی حیدر ؛ شما ره نسخه: 486/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جواد بن حاجی رمضان ، تا: 23 رجب 1113ق، جا: اصفهان في عهد السلطان حسین ؛ جلد: جرم زرد، 9 گ (47ر -55ر)، اندازه:
13/5 × 19/5 سم [موئد: 1 - 393]
5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 38429
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر حاجی رمضان ، تا: 23 رجب
ص: 374
1122ق، جا: اصفهان، اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: نخودی آهار مهره فرنگی، جلد تیماج قهوه ای، 8گ، 16 سطر، اندازه 14×19/6 سم [اهدائی رهبر: 1علوم قرآن- 336]
6. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 8809
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا؛ نسخه مغلوط، بطور متن و حاشیه،
من به طور چلیپا، مجدول به چهار جدول به طلا و تحرير، واقف: نائینی، 2 گ، مختلف السطر، اندازه:43×26سم [ف 6 -166]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه : 4/ 586
نسخه اصل: همان نسخه بالا 4 گ ( 4-7) [عکسی ف: 2- 176]
اختلاف اطباء/ طب / فارسی
extelāf-e atebbā
در تقديم فواکه بر اطعمه و اطعمه بر فواکه مشتمل بر 14 صفحه، مؤلف آن معلوم نیست.
اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه: 24/1
کا: حیدر حسینی ملاوجانی، تا: 1072ق؛ اندازه: 12 × 19/5سم [ف: 29]
اختلاف الأمصار في عدد آيات سور القرآن / علوم قرآنی/ عربی
ixtilāf-ul-amşār fi 'adad-i āyāt-i suwar-il-qur'an
در اختلاف اهل کوفه و مدینه و مکه و حمص ودمشق و بصره در شمارش آیه های قرآن کریم، با مقدمه ای در عدد آیات و ترتیب نزول سوره ها. اختلاف در آیه ها به ترتیب سوره ها تنظیم شده است.
آغاز : ذكر اختلاف الأمصار في عدد آیات سور القرآن العظيم و هم اهل الكوفة اصحاب علی بن ابی طالب كرم الله وجهه
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :2/ 2851
آغاز: ذكر اختلاف الأمصار في عدد آیات سور القرآن العظيم و هم اهل الكوفة اصحاب علی بن ابی طالب کرم الله وجهه؛ انجام: و حروفها تسع و سبعون حرفاً و ثواب من قرأها ذكرت في رأس سورة الفلق
خط: نسخ، کا: محمد رضا (ظاهراً)، تا: 1062ق؛ جلد: تیماج مشکی، 41گ (31پ - 71ر)، اندازه: 12×19سم [ف: 8- 53]
اختلاف اوضاع مراکز فلاک عطارد بحسب سير عطارد / هیئت / عربی
ixtilāf-u awda'-i marākiz-i falāk-i 'ațārid bihasab-i siyr-i 'uţărid
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2885/5 -ف
نسخه اصل: نسخه آقای فروزانفر، بی کا، بی تا، نسخه در اواخر ذیحجه 793 از آن احمد بن عبدالله قوانینی بوده است [فیلم ها- ف: 1- 739]
اختلاف بین الافقين الحقيقي و المرئي لرؤس البروج في جميع العروض (جداول لمعرفة دقایق) هیئت / فارسی و عربی
ixtilaf bayn-al ufu qayn-il haqiqi wa-l mar'i li-ru'ūs-il
ja dāwil-un li-ma'rifat-i borūj fī jamī“-il 'urūd daqāyiq)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 63/21
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: مفید، جلد: مقوایی عطف تیماج تریاکی، 5ص (195-199)، 21 سطر (10×16)، اندازه: 16×22سم [سنا- ف:1 -33]
اختلاف ترقی النفس في النشأة الاخرى / عرفان و تصوف / فارسی
ixtilaf-u taraqqi-in nafs fi-n naš'at-il uxrā
فضل الله بن روزبهان، 860؟ - 925 قمری
fazl-ol-lah ebn-e rulzbeh an (1456 - 1519)
رساله ای کوتاه در پاسخ سؤال یکی از بزرگان و امرا که از دی پرسیده بود: «آیا در نشأة آخرت ترقی خواهد بود یا نه؟»، مؤلف در این وجيزه نظرات در گروه حکما و صوفیه را به طور فشرده بیان کرده و وعده داده در صورت اقبال روزگار رساله مفرده دیگری به تفصیل در این باره بنگارد.
آغاز: له الحمد علی فیضه العميم وعلى نبيه و آله التحية والتسليم ای نفس بکوش، تا کمال یابی *** وز سفره فيض حق نوالی یابی / این منزل کیست ور سعی کنی *** هیهات که این چنین مجالی یابی
انجام: و اگر حوادث روزگار که پیوسته کارشکن ارباب کمالست مانع نگردد بعد از این مفرده أن شاء الله در تخمین دلايل طرفين و وجوه تراجيح مكتوب گردد و معروض شود السلام عليكم اولاً وآخراً.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :3/ 2561
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12-13 4گ، 12 سطر، اندازه: 15x11 سم [ف مخ: 1- 65]
اختلاف تنزيل القرآن / علوم قرآن / عربی
ixtilaf-u tanzīl-il-qur'ān
ص: 375
رساله در چگونگی نزول قرآن و شماره آیات و فضایل آنها و عدد کلمات هر سوره و حروف و اخماس و اعشار آنها و وفاق آیه ها و آغاز و انجام آنها، به ترتیب سوره های قرآن به اضافه چند فصل در آخر کتاب درباره حروف.
آغاز: الحمدلله الاحد بلا عدد السرمد بلا مدد منزل القرآن المجيد الأمجد و جعله لأهل التقوى و العدد.
انجام: وجملة الكلام سبع وسبعون ألف كلمة و أربعمائة و أربع و ثلاثون كلمة.
قم؛ مرعشی شماره نسخه : 2/ 2544
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الخبیر بن محمد مفید رازی، تا: سه شنبه 14 رجب 1130ق، جا: مکه مکرمه؛ مصحح، محشی ؛ جلد، تیماج مشکی، 45گ (7پ - 51ر)، اندازه: 14×21سم [ف: 7 -127]
اختلاف الحكماء في الصنعة الالهية / کیمیا / عربی
ixtilāf-ul-hukamā' fi-ş-Şan'at-il-ilāhīyya
رساله کوتاهی است در کیمیا و بیان سبب اختلاف حكما در علم کیمیا. در آن از ذومقراط، ملک تنودرس، محمد بن اميل، محمد بن زکریای رازی و ... مطالبی نقل شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:21/ 12515
آغاز: بسمله الحمد لله مولى النعمة و معلم الحكمة و الصلوة على نبيه محمد ... و بعد فلما سألتني ايها الاخ عن معنی اختلاف الحكماء في الحكمة الالهية ... اعلم أن الأسطقسات الاربعة اولها
بی کا، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای، 13گ(81پ-93پ)[ف: 46 -36]
اختلاف خطوط الاشكال = معرفت اوضاع مراکز افلاک / رياضيات / عربی
ixtilāf-u zotut-il aškal = ma'refat-e owzā -e marākez-e aflak
نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274)
درباره اختلاف اوضاع فلک عطارد می باشد. این رساله بدون خطبه و مقدمه است، پس از دو برگ مطلبی دارد تحت عنوان: مقدمة نافعة في معرفة الاختلافات التي تحدث بسبب الخروج عن المركز.
این رساله را مدرس رضوی بدون ذکر نامی بر آن، در ضمن مؤلفات خواجه آورده (ص 379) او آن را در نهایت مجموعه شماره 4727 سپهسالار دیده و اتفاقاً فهرست نگاران آن را فهرست نکرده اند. پس از تفحص سه نسخه دیگر از آن را در ایران یافته شد که یکی در سپهسالار و دو ساله از آن در کتابخانه الهیات مشهد بود و هر سه رساله ناشناس مانده و پیداست نامی که به رساله داده اند به صورت حدسی ، با استفاده از عبارات اول رساله است و لذا نمی توان از طریق نام در مؤلفات خواجه آن را دنبال کرد. چند نکته ظریف در این چهار رساله یافت شده وجود دارد که شاید قرینه ای باشد که این رساله از خواجه نصير است:
1- این چهار نسخه بالاتفاق در ضمن مجموعه هایی قرار دارد که یا کلاً آثار خواجه است و با چندین رساله آن از خواجه است.
2- در چهار نسخه موجود این رساله پس از رساله تحریر مجسطی خواجه قرار گرفته است.
این قرائن باضافه شباهت موضوعی این رساله با تالیفات مسلم خواجه طوسی کمک می کند که این رساله را از طوسی بدانیم و با این که قسمتی از تاليف او .
آغاز : بسمله. نريد أن نثبت اختلافات وقوع الخطوط في الأشكال التي يعرف منها اوضاع مراکز اقلاک عطارد في مسيراتها و مقادير ابعاد مركز التدوير عن مركزي العالم و معدل المسير و مقادير اختلافه الأول بحسب الأبعاد المختلفة و مقادیر ابعاده العظام ايضا بحسبها التي هي غایات اختلافه فليكن مركز العالم انجام: ولم يلج لى برهان بعد الى ذالك و الله الموفق تمت الرسالة
[ آثار و احوال خواجه، مدرس رضوی، ص 379 با عنوان الرساله در آخر مجموعه کتب ریاضی خواجه ؛ دنا 1: 420 (1نسخه)، نسخه ای در ضمن نسخه شماره 5452 آستان قدس به عنوان لاحقه آن موجود است]
1. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 4727/21
آغاز: برابر
این رساله در فهرست نیست و با توجه به نقل مدرس رضوی افزوده شد؛ بی کا، تا: 671ق
2. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 593/2
آغاز: برابر
در فهرست با عنوان «اختلاف خطوط الأشكال، و ناشناس؛ خط :نسخ، كا: محمد سمیع بن محمد شفيع، تا: 1079ق، دنباله آن دو فائده است: 1. تشكل زهره از فصل دوم مقاله دهم مجسطی، 2. تحصیل زمان دوری قمر، از روی گفته بطلمیوس در آغاز مقاله چهارم مجسطی از محمود بن مسعود شیرازی با همان خط و تاریخ این دو فائده از روی نسخه ای نوشته شده که نویسنده آن شاگرد همین شیرازی بوده و آن را برای پسر خواجه طوسی در زمان خود او نوشته بوده است: 2گ (122ر-123پ) [ف: 3 -71]
3. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 4/ 56
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «رساله در معرفت اوضاع مراکز فلک، و ناشناس: کا: فخرالدین محمد حسینی، تا: 1087ق، جا: بلده اصفهان؛ کاغذ: اصفهانی؛ جلد: تیماج خرمایی لبه مشکی، قطع:
ص: 376
رحلی، اندازه: 19×31سم [ف: 1- 480]
4. مشهد؛ الهيات، شماره نسخه : 20921/2
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «رساله در معرفت اوضاع مراکز فلک» و ناشناس: خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهيم بن محمد سعید حکیم ابوالفتح تبریزی، بی تا، دوائر و جداول نجومی شنگرف، مصحح، جلد. تیماج مشکی لایه ای، 212گ، 17 سطر (5×11/5 )، اندازه: 11/5×19/5 سم [ف: 2- 500]
اختلاف الدم (مقالة في ) /طب/ عربی
ixtilaf-ud-dam (mq. fî)
رازی، محمد بن زکریا، 251 - 313 قمری
rāzī« mohammad-e-bn-e zakaryîā (866 - 926)
مؤلف اختلاف دم را در چهار «صنف» آورده است: 1. اگر کسی خون را به هیئت خود استفراغ کند. 2. اگر کسی خون آبی زیاد استفراغ کند؛ 3. اگر کسی خون سیاه براق استفراغ کند؛ 4. اگر کسی خون کم کم استفراغ کند. این خون ها چون با هم اختلاف دارند هر یک مبین یک نوع مرض می باشند.
آغاز: مقالة للرازي في اختلاف الدم. قال اعلم ان اختلاف الدم يكون على اربعة اصناف تقريباً
انجام: و ان لم يكن معه ... ذو سنطاریا. تمت مقالة للرازي في اختلاف الدم
[دنا 1: 420 ( 5نسحه)
1. تهران: ملی، شماره نسخه : 1432/7
خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 10، کاغذ: هندی، جلد: تیماج مقوایی با ترنج و نیم ترنج، 1ص (367)، 34 سطر (5/5 × 16/5)، اندازه: 7/5×20
سهم [ف: 9 -452]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 38/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11، کاغذ: سفید، جلد: تیماج زرد ضربی مقوایی با لولا، 1ص (51)، 23 سطر (9×19)، اندازه:17×28 سم [سنا- ف:1- 18]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 3821
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: آهار مهره شکری ضخیم، جلد: تیماج مشکی یک لا، 105ص، 19 سطر، قطع: خشتی، اندازه:12×19 اسم [ف: 10 -1848]
4. تهران: ملک: شماره نسخه : 4573/26
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد میشن زرد سیر، 1ص (185 ر)
اندازه: 43×39/5 سم [ف: 7- 429]
5. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 4573/46
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: احمد سهیلی خوانساری، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: میشن زرد سیر، 1ص (329ر)، اندازه: 23×39/5سم [ف: 7- 433]
اختلاف راویان عاصم / قرائت / فارسی
extelāf-e rāvīyān-e 'āsem
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16172/3
آغاز: باب در بیان اختلافات راویان عاصم که ابوبکر و حفض است؛ انجام: خلف الوسطى السحق ادریس
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه منتصف ربيع الثانی 1055ق؛ واگذاری بنیاد جانبازان تهران در 1367 شمسی؛ کاغذ: نباتی و نخودی آهار مهره، جلد: تیماج ضربی خرمایی، 2 گ، 16 سطر، اندازه : 11/7×18/4 سم [ف: 24- 123]
اختلاف زوجین در مهر = اختلاف الزوجين في الصداق = تنازع الزوجين في قدر المهر /فقه / عربی
extelāf-e zowjeyn dar mehr = ixtilāf-uz zawjayn fiş șidāq = tanāzu' -uz zawjayn fi qadr-il mihr
میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041؟ قمری
mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad ( 1632)
تاريخ تأليف: 23 ذیحجه 1018ق
پاسخ استدلالی مؤلف به یک سؤال فقهی است. سؤال این است اگر زوجین برای وقوع عقد دائم توافق کنند و زوجه به وکیل خود جهت ایجاب وکالت دهد و وکیل او را با صداق 30 دینار به ازدواج زوج در آورد آن گاه قبل از دخول، زوجه مدعی 50 دينار و مورد قبول زوج 30 دينار باشد و هیچ یک از طرفین، بینه قابل اطمینان نداشته باشند در این فرض آیا قول زوجه مقدم و عقد محکوم به صحت است یا حق با زوج و عقد صحيح می باشد؟ ایشان با دلایل متقن ثابت کرده عقد صحيح و قول زوج با قسم مقدم است.
آغاز: حمدله. حمداً يملاء اقطار السماوات و الأرضين .. و بعد، فنسأل ما قول سیدنا و سندنا و مولانا و مقتدانا و ... فيما اتفق الزوجان على وقوع عقد الزواج الدائم بينهما ممن وكلته المزوجه ... الجواب الثقة بالله وحده و الاعتصام به سبحانه
انجام: و دفع عنكم بقوته و حوله و حقكم بفضله و طوله و کتب بيمناه احوج المر بربین ... من الهجرة المقدسة المباركة النبوية والحمد لله وحده.
[الذريعه 182/5 ؛ دنا 1: 421 (14 نسخه) ؛ اعلام 804/1 : داماد ؛ طبقات
11/ 67- 70 ریحانة الادب 6/ 56، 60: ؛ مشار، مؤلفين 3/ 74]
1. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 2438
آغاز: بسمله و الاعتصام بالعزيز العليم، انجام: بفضله و طوله اثنی وعشرين بعد الألف
ص: 377
خط: نستعلیق، کا: محمد جنابدی، تا: 1022ق، کاغذ: نباتی، جلد: مقوا، 11 سطر (5×11)، اندازه: 11×18 سم [الفبائی ف: 28]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 579
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا، 44 ص [عکسی ف: 2- 169]
2، مشهد، رضوی؛ شماره نسخه: 24299
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد جعفر بن محمود خادم حسینی مشهدی، تا: ذیقعده 1032ق؛ واقف: خان بابا مشار، تاریخ وقف: اردیبهشت 1346، کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای لبه دار با جداول زرین، 26گ، 8 سطر، اندازه:
12/5×19/3سم [ف: 20- 231]
3، تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه: 2144/4 - عکسی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسح خوش، بی کا، تا : حدود 1046ق؛ 18 ص (222-239) [عکسی ف: 1 107]
4. تهران: مجلس، شماره نسخه: 4553/4
آغاز: برابر، انجام: و کتب بیمناه احوج المربويين الى رب الغني محمد بن محمد بدعي باقر الداماد الحسینی ختم الله بالحستی حامدا مصلیا مسلما مستغفرا في ثالث شهر ذي الحجة الحرام 1018 .. و الحمد لله وحده.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ دارای حاشیه با نشان «منه دام ظله» کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای، 12گ (95-106)، 22 سطر (6/5×17/5 )، اندازه: 25/5x13/5 سم [ف 12- 236]
5. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 7211
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلی، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا عطف پارچه، 8گ، 20 سطر، اندازه:13×19سم [ف: 20- 30]
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10137/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، 15ص (1-15)، اندازه : 13/5 × 5/ 20سم [ف: 32 -174]
7، قم: مرعشی، شماره نسخه : 1182/84
آغاز: برابر، انجام: و لا تحتاج الزوجة في اثبات مهر المثل الى يمين لأنه ثابت. نسخه اصل: فرهنگستان علوم آذربایجان باکو، ش 140 M (8201)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ 1گ (271) [ عکسی ف: 3 -431]
8. قم؛ معصومیه شماره نسخه: 3/141/3 -8353
بی کا، تا: 7 صفر 1128ق، جا: گلکنده با افتادگی: آغاز (پنج سطر)، کاغذ: سپاهانی، جلد، تیماج مشکی، 14 سطر، قطع: ربعی [آستانه قم: 203] . 9.مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1423/3
خط: نسخ، كا: رضا بن میرزا محمد نجف آبادی اصفهانی، تا: 1269ق؛ دارای
حواشی با نشان «منه دام ظله العالی»، کاغذ: صیقلی، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 7گ (79-85)، 21 سطر ( 9×14/5)، اندازه: 15/5 ×21/5سم [ف: 4- 2004]
10. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 2519/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد المطلب طالقانی، بی تا، مصحح، دارای حواشی از مؤلف: جلد: تیماج قهوه ای، 18گ (205پ-222ر)، 13 سطر، اندازه: 10 × 17/5سم [ف: 7- 104]
11، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه 2439
آغاز : بسمله .. العقور على اقسام، انجام: عندي غير صحیح راسا
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: نباتی، جلد. تیماج (الفبائی ف: 322]
12. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 7211
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا، صفحه اول نونویس، دارای و حواشی از مؤلف: کاغذ: نخودی، جلد: مقوا عطف با روکش پارجه، 8گ، مختلف السطر، اندازه : 19/5x13 سم [ف: 5- 492]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 3257/2 -ف
نسحه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 2- 109]
«اختلاف الزوجين في الصداق » اختلاف زوجین در مهر
اختلاف الزوجين في المهر /فقه / عربی
ixtilaf-uz zawjayn fi-1 mihr
میسی، لطف الله بن عبدالكريم، - 1032 قمری
m151, 1otfollah ebn-e abd-el-karim ( - 1623)
پاسخ استدلالی است به پرسشی درباره اختلاف زن و شوهر در اندازه مهر و این که وکیل در عقد برای تعیین آن چقدر وکالت داشته است.
قم: مؤسسه آية الله بروجردی: شماره نسخه : 355/16
آغاز: الحمد الله هادي العباد الى سبيل الرشاد و جاعل الأنبياء و الأئمة الأمجاد و الورثة الأجواد اعلام كل بلاد؛ انجام: و لعمري انها المسفكة، و الحمد الله على كل حال و الصلاة على النبي و الأل في الغدو و الآصال.
خط: نستعلیق نازیبا، كاتب = مؤلف، بی تا، مصحح: جلد: پارچه ای، 11گ (156ر-166پ)، اندازه: 13×22سم [ف: 1- 214]
اختلاف شافعی و ابو حنيفه / فقه / عربی
extelāf-e šāfe'l va abū hanīfe
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 13737/2
آغاز: آغاز نسخه: قد جمعت خلاف بين الإمام الأعظم ... و الشافعي و قد رمزت للشافعی ش ... کتاب الطهارة
ص: 378
این بخش بعد از کتایت نسخه - به همان خط: نستعلیق خوب و قرمز - به آن افزوده شده است و در آن برای شافعی رمز «ش» و برای ابوحنیفه رمز «ح»، قرار داده شده است. در نسخه حاضر بقیه کتاب الزکوة تا قسمتی از بیع هم چنین اورافی از اول و آخر نسخه ساقط شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: پارچه ای آبی، 9گ (حاشيه 6پ- 9ر)، 17 سطر [ف: 37- 267]
اختلاف العالمين / کلام و اعتقادات / عربی
ixtilāf-ul 'alam ayn
خصیبی، حسین بن حمدان، - 358 قمری
xasībī, hoseyn ebn-e ham dān ( -970)
در این کتاب عالم صغير و عالم کبیر به روش مخصوص نصیری ها تشریح و فرق بین این دو بیان شده و مخصوصاً طبقات ايتام و نقباء و نجباء و مختصين و مخلصین و ممتحنين را می شناساند. این کتاب چنانچه بر فراز صفحه اول آن آمده به روایت ابن شعبه حرانی می باشد.
آغاز: اما بعد یا سیدی فاول ما يبتدأ به الثناء والشكر لله على ما انعم من اسباغ نعمته و افاضة مادته بنوره الى قلوب أوليائه
انجام: فالثواب في الدنيا الحسنة بعشرة أمثالها و مازاد على ذلك.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2/ 640 و عکسی 2417/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: يوسف بن على بن خليل بن صالح بن غنام خزرجی انصاری معروف به خیاط نسطویری، تا: 1264ق، جلد: تیماج مشکی، 198 گ (334-531)، 13 سطر، اندازه:11/5×18 سم [ف: 2- 401] و [عکسی ف: 7 -20]
« اختلاف العلماء في حقيقة الملائكه » الملائکه
اختلاف الفقهاء = مختصر اختلاف الفقهاء / فقه / عربی
extelāf-ul fuqaha' = muxtasar-u ixtilāf-i1 fuqaha
طحاوی، احمد بن محمد، 239؟ - 321 قمری
tahāvī, ahmad ebn-e mohammad (854 - 934)
در ص. ع آمده: «الجزء الاول من اختصار .. الطحاوي في اختلاف الفقهاء للامام [فخر] رازی ». با سربندهای کتاب. برای نشانی: «کتاب الزکوة في صدقة العوامل. قال اصحابنا الثوری و الأوزاعي و الحسن بن حي و الشافعي ليس في العوامل شیی. و قال مالك و الليث فيها صدقة في اخذ ابن لبون عن مخاض. قال اصحابنا، »
چاپ: اسلام آباد، محقق: محمد صغیر حسن المعصومی، معهد البحوث الإسلامية، 314ص، 1971م.
[حاجی خلیفه 32/1 واختلاف العلما، طحاوی و دیگری از محمد بن جریر طبری؛ مشار، عربی 31 «اختلاف الفقها» ابن جریر طبری و چاپ کتاب جهاد و جزیه و احکام محاربین آن؛ کحاله 2/ 107]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 253-عکسی
آغاز: بسمله الحمد لله الواحد العدل في الماء الذي خالطتة نجاسة. قال أصحابنا يفسد و الابار و الأواني سواء. و كذالك الجنب و المحدث اذا اغتسلافي افسداه: انجام: قال له لوهلك المال او نقص ضمنه ... بتكره عمر (رض) و لا احد من الصحابة [هذا] آخر البيوع من محتصر اختلاف الفقهاء و يتلوها في الثالث کتاب الصرف في فيض الصرف. و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد خاتم النبيين.
اصل نسحه: گنج بخش ش 2389؛ خط: نسخ خوش ؛ابی کا، تا: 766ق؛ از روی خط نگارنده، در 3 مجلد، 501گ [عکسی ف: 2- 12]
الاختلاف في رواية قرائة عاصم = الرسالة الفردة لعاصم / قرائت/ عربی
al-ixtilāf fi riwāyat-i qirā'at-i 'aşim = ar-1.-ul farda li
āṣim
سمرقندی، محمد بن محمود، - 780 قمری
samarqandī, mohammad ebn-e mahmūd (- 1379)
رساله کوتاهی در اختلاف قرائت بین ابوبکر شعبة بن عياش بن سالم الكوفي 90- 180ق) و حفص بن سلیمان بن المغيره الكوفي (95-193 ق) به طریق شاطبیه است. دو راوی مذکور (ابوبکر و حفص) قرائت قرآن را از عاصم کوفی تابعی روایت کرده اند و عاصم نیز از ابوعبدالرحمن عبدالله بن حبيب السلمی و ایشان نیز از علی بن ابی طالب (علیه السّلام) و از عثمان بن عفان و از ابی بن کعب و از زیر بن ثابت و اینها نیز از رسول خدا (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) روایت کرده اند. به گفته مؤلف، اختلاف قرائت بین ابوبکر و حفص در 85 سوره و در 640 موضوع می باشد. نام رساله دانسته نشد و به لحاظ موضوع ضبط گردیده است. دیباچه رساله می رساند که این رساله از سلسله اجزاء کتابی بوده است. در دیباچه آورده «اني قد ذكرت في هذا الجزء الخلاف بين ابی بکر بن شعبة» . نسخه های این کتاب اندک اختلافی دارند.
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي جعل صدورنا خزائن كلامه القديم و هدانا به و علمنا ابلغ الهدایه و احسن التعليم ... اما بعد فيقول العبد الضعيف الفقير إلى الله الغني .. إني قد ذكرت في هذا الجزء الخلاف الذي في القرائه
[دنا 1: 421 (5 نسخه)؛ فهرست موضوعی نسخه های خطی عربی 212/1 ]
1. قم؛ فيضية؛ شماره نسخه :5/ 1995
آغاز: برابر
نام کتاب به قرینه آغاز نسخه کامل شد؛ خط: تحریری، کا: حسن ظهیر بن قاضل ظهير حسینی کور سرخی، تا: 964ق، 4گ، اندازه: 12×18 سم [ف: 3 -162]
ص: 379
2. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 4054/5
آغاز: برابر، انجام: سورة الهمزة: ادریک، یومئذ، عمد؛ سوره الكافرون: ولی دین؛ سوره الاخلاص: كفوا
خط: نسخ، بی کا، تا: 1072ق، مصحح، محشی، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج سياه ضربی جداول حاشیه ای با بوته های ریسه ای یک لا، 3گ (50پ -52پ)، 19 سطر (8×13)، اندازه: 12/5 × 20/5سم [ف: 17 -372]
3، قم: گلپایگانی، شماره نسخه: 162/7 - 1/162
آغاز: برابر: انجام: مؤصدة أن رآه أدریك مؤصدة عمد ولی دین كفؤاً تم والحمد لله رب العالمین.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: 6 گ، 13 سطر [ف: 4 - 2023]
4، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8813
آغاز: برابر، انجام: کفوءاً ص کفوااً ع
خط: نسخ، بی کا، بی تا: ضمیمه نسخه شماره 70 خطی، واقف : نائینی 14گ، 13 سطر، اندازه:12×17سم [ف 6 -166]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه2/ 16905
آغاز: برابر، انجام: سورة الكافرون ولی، سوراة الاخلاص: كفوا و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: مهر: «عبده الراجی محمد هادی الحسینی (مربع)، «عبد الحسين ....» (بیضی)، «محمد هادی الحسینی»، (بیضی)، ««عبده اسماعيل»، (بیضی)؛ جلد: چرم، 10 سطر، اندازه : 12/5×19
سم [ف: 47]
6. مشهد، رضوی؛ شماره نسخه: 9121/1
آغاز: برابر، انجام: موصدة في عمل ولی دین کفوا احد تمت الحمد لله رب العالمین
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 11: دارای حواشی از مولف؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی،13گ، 12 سطر، اندازه:8×13سم [ف: 24- 141]
الاختلاف في الزوجية/ فقه / عربی
al-ixtilāf fi-z zawjiya
اگر زن و شوهری در اصل زناشویی با یکدیگر اختلاف کنند چگونه می توان آن را اثبات یا نفی نمود. در این رساله استدلالی برای این موضوع شازده صورت تصویر نموده و حکم هر کدام را بیان می کند.
آغاز : الحمدلله المرشد لمن استهدى إلى جادة الصواب. . و بعد فقد احتيج إلى النظر في مسألة اختلاف الرجل و المرأة في أصل الزوجية.
انجام: فلا رجحان حينئذ للزوجية على عدمها و يتوجه اليمين اليها عند ادعائه الزوجية بلاشبهة ولا ارتياب.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 2115/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف (ظاهراً)، بی تا، جلد: پارچه آبی، 4گ (165ر-168ر)، اندازه: 17×21سم [ف: 6- 128]
اختلاف القراءات / علوم قرآن
ixtilāf-ul-qirā'āt
شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه : 5 /1679
خط: نسخ، كا: علی اصفهانی این حیدر على منده، تا: 1101ق 20گ (57- 76)، اندازه: 17×24سم [نسخه پژوهی: 3 -165]
اختلاف القراءات / علوم قرآن / عربی
ixtilaf-ul-qirā'āt
رساله مهمی است در بیان اختلاف قرائات در قرآن کریم از طرق قراء سبعه و روایان آنها، این رساله در چندین باب بدون شماره تنظیم شده و مؤلف در هر باب آراء و ادله قاریان را به طور مبسوط متذکر شده است. در آن از کتاب ها و افراد زیر مطالبی نقل شده است: «الجامع» لابن فارس، صاحب التيسير و التبصره، «الكافي»، «الشاطبية »، شيخ شمس الدين ابن جزری، ابن سوار، سبط الخياط، حافظ ابی العلا، صاحب العنوان، ابو الكرم الشهرزوی صاحب المصباح و ... . فهرست عنوان برخی ابواب آن عبارت است از: باب هاء الكنابة، باب المد و القصر، باب الهمزتين من كلمتين، باب الهمز المفرد، باب نقل حركة الهمزه إلى الساكن قبلها، باب وقف، باب احكام النون الساكنه و التنوين باب الفتح و الامالة، باب اماله هاء التأنيث باب مذاهبهم في الراءات، باب اللامات، باب الوقف، باب مذاهبهم في با آت الاضافة، باب الفرش الحروف.
1، قم: گلپایگانی شماره نسخه :5426 - 27/96
آغاز: يسبحان و الروم وفي الزاي نحو الجنة زمراً و في اليس نحو الصالحات سندخلهم ... عن المال لأجل الجزم مع خفة الفتح و في الشين باربعة شهدا وختلف؛ انجام: في الثلاثة بقطع الهمزه و سكون التا و الحف الباقون بوصل الهمز و تشدید التا و فتحها قراء البصريون سوي الحسن.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوای لایی مشکی عطف تیماج، 152گ، 11 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 1- 141]
2. قم: گلپایگانی شماره نسخه: 5511- 27/181
آغاز: را ته حسبته في النمل وراها تهتز في القصص و رایتهم في المنافقين وانفرد الهذلي عنه باطلاق تسهیل باب راي فلم يخص شيئاً؛ انجام: و المهدوی و ابن سفیان و هو القياس واما المتحرک فينقسم الى قسمين الى ما قبله ساکن والى ما قبله متحرک.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج، عطف گالینگور، 74گ، 15 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 1- 141]
ص: 380
اختلاف القراء في سورة الاخلاص / قرائت / عربی
ixtilaf-ul-qurrā' fi sūrat-il-ixlas
تهران؛ ملک: شماره نسخه: 3/ 436
بی کا، بی تا، 2گ [ف: 5- 30]
اختلاف القراآت/ تجويد / عربی
ixtilaf-ul qirālāt
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 16638
آغاز: للملائکة اسجدوا و باشمام ضم التاء؛ انجام: فیقول تم الكتاب بتوفيق الله الملك
خط: نسخ، بی کا، بی تا، كاغذ: حنایی، جلد. تیماج، ابعاد متن: 16×9، اندازه: 15×20 سم [رایانه ]
اختلاف ليلة القدر / کلام و اعتقادات / عربی
ixtilāf-u laylat-ul qadr
خواجوئی، محمد اسماعيل بن حسین، - 1173 قمری
mājī'ī, mohammad esmā'il ebn-e hoseyn ( - 1760)
تاريخ تألیف: شب 2 ربیع الاول 1163ق
رساله در باره تعيين ليلة القدر است و با توجه به این که در سراسر کره زمین در زمانی واحد، هلال رویت نمی شود و شروع ماه مبارک رمضان در یک زمان نیست، این سؤال مطرح می شود که شب قدر چگونه تعیین می شود و رویت هلال در چه نقطه ای ملاک تعیین شب قدر است و آیا ممکن است دو شب قدر باشد؟ همچنین در این که با اختلاف افق : این که شب و روز در مناطق مختلف شرقی و غرب عالم با یکدیگر اختلاف دارند، شب قدر که ملائکه در آن فرود می آیند و اعمال بر امام عرضه می شود، مطابق کدام افق خواهد بود؟ در این رساله استدلال می شود بر این که مقدرات طبق افقی خواهد بود که امام در آن زندگی می کند. مؤلف در مجلسی ارتجالاً به این سؤالها پاسخ داده و سپس با مراجعه به ادله همان پاسخ را صواب یافته و مشروحاً در این رساله در ضمن چند «فصل» مرتب ساخته است عنوان کامل آن چنین است: «اختلاف ليلة القدر لسكان المساكن الشرقية و الغربية»
آغاز : الحمد لله الذي جعل ليلة من السنة خيراً من ألف شهر و الصلاة على محمد و آله الذين تنزل الملائكة و الروح عليهم ليلة القدر باذن ربهم من كل امر ... و بعد فانی کنت ... محمد بن الحسين المشتهر باسماعيل المازندرانی ... في دار ضيافة لنا في صحبة جمع من الأصحاب، فسألني خلال الصحبة و الاختلاط بعض الأحباب عن اختلاف ليلة القدر بالنسبة إلى سكان المساكن الشرقية و الغربية
انجام: فقيل لرسول الله من هذه الأربعة قال رجل مات مدمن الخمر و عاق لوالديه و قاطع رحم و مشاحن. قيل يا رسول الله و ما المشاحن؟ قال الصارم. چاپ: در مجموعه ثانیه از رسائل اعتقاد به مؤلف، ضمن مجموعه رؤیت هلال، جلد اول، به کوشش رضا مختاری و محسن صادقی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 1388ش، ص 421 -433
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 13/ 5565
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 8گ (184پ- 191پ)، اندازه:10/5×16 سم [ف: 14- 331]
2. تهران: ملک: شماره نسخه:23/ 1606
خط :نسخ، کا: محمد کاظم پسر میرزا محمد؛ تا: 1247ق، جا: در مدرسه جده اصفهان؛ 8گ (265 پ - 272ر) [ف: 5 -306]
3. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه :6/ 6475
خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم بن أبي الحسن حسینی، بی تا: کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 21گ (103-123)، 15 سطر (6×10)، قطع: جیبی، اندازه: 10×15سم [ف: 16- 273]
4. مشهد؛ ادبیات، شماره نسخه: 25/20 فیاض
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج عنابی ضربی دار، 9ص، 26 سطر (8×17)، قطع پستی [ف: 213]
«اختلاف مذاهب » کشف الحقايق
اختلاف مراتب الموجودات بحسب اختلاف القوابل / فلسفه / عربی
ixtilaf-u marātib-il mawjūdāt bi-hasab-i ixtilaf-il qawābil
رشتی، کاظم بن قاسم، 1212 - 1259 قمری
raštī kāzem ebn-e qāsem (1798 - 1843)
پاسخ به چند پرسش است که روز یکشنبه 15 جمادی الثانی 1250 به آن پاسخ داده است.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4514/5
خط: نسخ، بی کا، بی تا، پس از این بندی است از جلد 7 بحار مجلسی (194-200) و حدیث مفضل (200-206): كاعذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 63گ (131-193)، 13 سطر (6×10)، اندازه: 11×17سم [ف: 13 -3465]
اختلاف المنظر في التحفة حين البحث عربی
ixtilaf-ul-manzar fi-t-tuhfat-i hīn-il-baht
میرزا الغ بیگ
mirzā oloq beyg
ص: 381
آغاز: بعد بسمله و نستعين و حمد. يقول احوج خلق الله الغ بیک سالنی بعض اخواني من الطلبة عما في التحفة من اختلاف المنظر حین بحثهم عنه و لا يستغنی آن انطق فيما فيها من الأيجاب و السلب فسودت هذه الأوراق.
انجام: ای منها قدراً محسوساً و نصف فلك الظاهر اصغر عند الجمهور و بالعكس عند ابن الهيثم الحمد لله اولا وآخراً و باطناً و ظاهراً تمت.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 1482/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: امیر بیک بن مرتضی بن صنع الله حسینی عریضی احدی سلامی، بی تا، کاغذ: سفید، جلد: مقوایی، 5ص (79-83) ،17 سطر [سنا
ف: 2 -296]
اختلاف منظر القمر (مسئلة في ) / هيئت / عربی
ixtilaf-u manzar-il qamar (mas'alat-un fi)
ابن هیثم، حسن بن حسن، 354 - 430 قمری
ebn-e heysam, hasan ebn-e hasan (966 - 1039)
[سزگین 6/ 258ش 10]
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 3/ 3086
آغاز: بسمله، مسئلة في اختلاف القمر للشيخ ابی علی بن الحسن الهيثم اذا كان ارتفاع الفمر اقل من ثلثين درجة و كان غريباً و كان عرض القمر في الجنوب، انجام: فان فوس اختلاف المنظر في الطول الى خلاف توالي البروج و ذلک ها اردنا أن نبين
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن لایی پازهری، 3گ (56پ-58پ)، 16 سطر، اندازه:11×17سم [ف: 6 -207]
اختلاف منظر قمر (جدول) هیئت / فارسی
extelāf-e manzar-e qamar jadval)
طبق رصد محمد شاهی
مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 555/10
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: هندوستان، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج لایه ای عنابی، 1ص، اندازه 5×5/ 20سم [ف: 1- 514]
اختلاف الناس في امر النفس و العقل = امر النفس و امر العقل = رسالة الى الكيا ابي جعفر محمد بن حسین مرزبان / فلسفه / عربی
ixtilāf-un nās fi amr-in nafs wa-l 'aql = amr-un nafs wa amr-ul ‘aql = [_-un ila-1 kīyā abī-ja'far muhammad ibn i husayn-i marzbān
ابن سینا، حسين بن عبد الله، 370 - 428 قمری
ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e 'abd-ol-lāh (981 - 1038)
نامه ای است که ابن سینا به «الكيا الجليل أبو جعفر محمد بن الحسين بن المرزبان» نوشته و به نام «اختلاف الناس في امر النفس و العقل»، هم خوانده می شود. شیخ در پایان گوید: کتابی به نام «انصاف» نگاشتم، دانشمندان را در آنجا به دو بخش شرقی و غربی تقسیم نمودم و میان ایشان با انصاف گفتگو نمودم، و مشکلات «فصوص» و «اثولوجيا» را با همه شکی که در اثولوجيا هست [پل کراوس خاورشناس از این عبارت ابن سینا استنباط می کند که بوعلی سینا در نسبت اثولوجيا به ارسطو تردید داشته است. ن گ :بدوی حاشیه ص 121 «ارسطو عند العرب» چاپ 1947م ] باز گشودم و ضعف بغدادیان را نشان دادم، و این کتاب که 28 هزار مسأله در برداشت در یک پیش آمد از من ربوده شد و بازسازی آن دشوار است، پس بایستی همانند اسکندر و ثامسيطوس و محیی و مهمتر از آنان فارابی رفتار کنم، و از بد خطی پوزش می خواهم که دو سال است بیماری، از نامه نگاری من جلوگیری کرده است و این نخستین نامه است که می نویسم.
آغاز: کیائی طال الله بقاء الكياء الفاضل اوحد دام عزه و تأییده و نعمته. . و وصل كتاب الكياء الفاضل الأوحد...و الذي ذكره من اختلاف الناس في امر النفس و العقل...
انجام:: .. و كانت قد اقعدتني وكفت يدي عن الخط و الكتابة و هذا اول ما (كتبت ) بیدی و هو من بركات معرفته.
چاپ: عبدالرحمان بدوی این رساله را از روی نسخه لیدن و مجموعه موجود در دار الكتب مصر، با رساله «مباحثات» در ضمن كتاب «ارسطور عند العرب» به سال 1947م چاپ و پخش کرده است.
[فهرست مصنفات 20، دنا 1: 422 (10 نسخه )]
1. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2441/10
خط: نستعلیق، کا: عبد الرشید، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ضربی زرکوب، 3ص (119-121)، 25 سطر (15×24/5)، اندازه: 24/5x15
سم [ف: 9 -1120]
2، تهران: دانشگاه شماره نسخه :7/ 2106
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 3گ ( 138پ-140ر )، 19 سطر (4/5×13 )، اندازه: 9×19/5 سم [ف: 8- 741]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 286/30
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: شاه مراد بن نقد على فراهانی ورامینی، تا 1072ق؛ کاغذ: شرقی نخودی، جلد: تیماج مشکی، 1گ (19ار - 119)، 27 سطر، اندازه: 18×27/5سم (میراث شهاب: 42- 127]
4، تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 1255/2
آغاز و انجام: برابر
ص: 382
خط: نستعلیق، کا: محمد بن نعمت طبسی، تا: 1091ق، کاغذ: سفید، جلد: تیماج حنایی ضربی و مقوایی، 3 ص (6-8)، 25 سطر [سنا- ف: 2- 187] ، 5.تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 14473/14
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول، 1ص (66پ)، 29 سطر، اندازه: 18/5×25/5 سم [ف: 38- 422]
6. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 15113/12
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ ، کا: سید اسدالله صفوی ماسالی مصطفوی، تا: قرن 14؛
مصحح، کاغذ: فرنگی، 2گ (44-45)، 24 سطر، اندازه: 8/5×13/5
سم [ف: 38- 299]
7. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 491/3
آغاز: برابر، انجام: تبقى غير متأملة و تكون لها لذات ضعيفة بحسب ادراکها و لما لابد منه لها
خط: نسخ، كا: سعد الله بن عیسی امیرخان، تا: شهر رمضان، جلد: چرم مشکی، 2گ (6ر-65پ)، 19 سطر، اندازه 13×18 سم [مؤید: 1- 399]
8. تهران: مجلس: شماره نسخه: 57/ 14280
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، بی کا، بی تا؛ جلد تیماج قهوه ای ضربی با ترنج با زمینه مذهب با نفش گل مجدول، 2گ (124پ۔ 125پ)، 39-21 سطر، اندازه: 25x15سم [ف: 38- 404]
9. تهران: ملی شماره نسخه : 4/ 1384
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد القادر اردوبادی، بی تا، جا: شیراز؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، مشکی یک لابی، 4ص، 23 سطر کامل (7×15)، اندازه:12/5×22
سم [ف: 4 -442]
10. تهران: سپهسالار شماره نسخه : 1216/2
بی کا، بی تا، 2 ص (5-6] [ف: 5- 698]
11. تهران: نوربخش: شماره نسخه : 113/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن محمد رضا طالقانی ساوجبلاغی، بی تا، كاغذ: ایرانی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 3ص ( 32-30)، 19 سطر، اندازه: 13×20سم [ف : 1- 136]
12. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 591
بی کا، بی تا (نشريه: 2 -152]
13. تهران: ملی، شماره نسخه: 2222/7
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، تكاغذ: فرنگی، زرد، 2گ (42پ-43پ)، 17 سطر [ف: 11 -581]
اختلاف وقوع الخط في الأشكال / ریاضیات/ عربی
ixtilaf-u wu qu'-il zațfi-1 aškal
بیرجندی، عبدالعلی بن محمد، - 934 قمری
bīrjandi, 'abd-ol-'ali ebn-e mohammad ( - 1528)
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 19238
آغاز: بسمله و ما توفیقی الا بالله اختلافات وقوع الخطوط في الاشكال؛ انجام: و حسن توفيقه حرره صالح بن محمد کاظم خاتون آبادی غفر ذنوبهما
خط: نستعلیق، کا: خاتون آبادی، صالح بن محمد کاظم، تا: قرن 11؛ اشکال هندسی و جداول به سرخی ؛کاغذ: نخودی، جلد : تیماج ضربی با ترنج و سرترنج و حاشیه ضربی، ابعاد متن : 6/5×17/5قطع: وزيري، اندازه: 14/5×25
سم [رایانه ]
الاختلافية / قرائت / عربی
al-ixtilāfiya
کاظمی، مهدی بن شمس الدين
kāzemī, mah dī ebn-e šams-od-dīn
رساله ای در یک «مقدمه» و بیست «باب» که به نام شاهزاده تهماسب میرزا مؤيد الدوله ساخته است. در آغاز آن از شاطبی : شرح كنز المعانی یاد شده است.
تهران؛ ملک شماره نسخه : 1549/4
خط: نسخ، كا: سید علی دستغیب، تا: با تاریخ 1105ق، کاغذ: پسته ای، جلد: میشن قهوه ای لایی، 14 سطر [ف: 5 -288]
اختناق ایران / حکومت و سیاست / فارسی
extenāq-e īrān
از شوشتر امریکائی که سید ابو الحسن شوشتری آن را ترجمه کرده است. چاپ: دو بار در بمبئی (مشار 56)، در چاپ 1340 بمبئی یادی از مترجم نشده است.
تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه:132 -ج
آغاز: اگر بخواهیم شرح مفصل وقایع سیاسی جدید ایران را بنویسیم قبلا لازم است که بملاحظه اوضاع مخصوص آن به بعضی توضیحات لازمه بپردازیم؛ انجام: ما در کادر خود موفق شویم باقی مطالب زیادی است. خاتمه.
این ترجمه نسخه ما با چاب شده 1340 یکی نیست و ضمائم آن را هم ندارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 و 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مخمل آبی مقوایی، 106گ، 19 سطر (13×19)، اندازه: 17×22سم [ف: 10]
ص: 383
اختيار / کلام و اعتقادات /فارسی
extīyār
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبد الله، 730؟ - 834 قمری
ne'mat-01-lah-e vali, ne'mat-ol-lah ebn-e 'abd-ol-lah (1330 - 1431)
گفتاری است کوتاه در 5 سطر و جز «جبر و قدر» اوست.
آغاز: زیان شرع بر این است که اختیار مایی هست بنده را و این به واسطه زعمى قليل است.
[فهرستواره منزوی 447]
1. تهران: ملک؛ شمارن نسخه: 4184/14
خط: نستعلیق، کا: محمد علی بن میرزا عزیز تفرشی، بی تا، کاغذ: ترمه هسته ای، جلد: رویه میش سیاه، 1گ (141پ)، 14 سطر، اندازه : 12×23سم [ف: 4- 670]
2. تهران: ملک، شماره نسخه: 4262/26
در پنج سطر؛ خط: نستعلیق، کا:میر غلام محی الدین، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه ای ضربی، 1گ (206پ)، اندازه: 25x17سم [ف: 4 -674]
اختیار / کلام و اعتقادات
extīyār
شیروانی، محمد بن حسن، 1033 - 1098 قمری
šīrvānī, mohammad ebn-e hasan (1624 - 1687)
قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1665/20
خط: نسخ، بی کا، بی تا: 21سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 3- 113]
اختیار (رساله در) / كلام و اعتقادات / عربی
extiyār (r. dar)
حسینی، غلام مصطفی
hoseynī, qolām mostafa
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه 24818
آغاز: بسمله. و بعد فيقول المقلب المفتقر إلى عفو ربه انجام: و الصلاة على صقوة الأمام ... سنه انتي و ستين من الهجرة
خط: نستعلیق خفی، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج فرنگی، (رایانه)
«اختیارات » احکام نجوم
اختیارات / پیشگویی / عربی
extīyārāt
ابومعشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری
abū-ma'šar-e falakī, ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)
اهداء به: سلطان بهرامشاه
آن را از کتاب بطليموس استخراج کرده و بر آن مطالبی نیز از خود افزوده است. دارای یک «مقدمه» درباره محاسن اختیارات و نحوه عمل و شرایط آن و شصت و هشت «فصل»: 1. تأسیس المداین و الدور و القرى؛ 2. هدم البنیان؛ 3. اتخاذ اسرة الملك؛ 4. البيعة و عقد اليتجان و الأسرة الملك بجلوس؛ 5. نقش
خاتم الملك، 6 لبس خاتم الملك؛ 7. عقد اللوا للولاية؛ 8 حل اللوا و رجوع صاحبه الى العمل، 9. حل اللوا و أن لايرجع صاحبه الى العمل، 10. اعمال اللتي فيها جبايات الأموال؛ ... 68 الاختبارات لوقت يستجات فيه الدعاء.
آغاز: بسمله حسبي الله و کفی. قال ابو معشر جعفر بن محمد المنجم اما بعد فاني نظرت فيما سقط إلى من كتب القدماء و اهل زماننا في الابتداءات و الأعمال فوجد تهم في ذلك على طبقات شتی بعضهم اجمل القول فيه و بعضهم شرح و زاد و نقص فجعلت كتاب البطلميوس في ذلك أصلا، ثم اضفت اليه من اقاویلهم ما رجوت ابلغ الغایه في تمام القول في ذلك و احکامه ... و نحن ذاكرون اوایل اختيارنا المثبته في كتابنا هذا ليعرف الناظر فيها رصانتها و اتقانها.
انجام: و ان كانت الولاية لكوكبين او اكثر فانا نعطي التدبير الصاحب الخير فان كانا مستويين في الخير أعطينا التدبير اقربهما من موضع و هو اسرعهما تغيراً عن حاله إلى ما هو افضل منها.
[دنا 1: 423 (4 نسخه)]
1. تبریز: ملی؛ شماره نسخه: 3401
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 28 شوال 1085ق؛ جلد: فارنقور سیاه ،
63گ، 17 سطر، اندازه:13×16/5سم [ف: 1- 31]
2. شیراز ملی، شماره نسخه: 1پ / 4/ 408
آغاز: برابر؛ انجام: تمت اختیارات ابی معشر في يوم الخميس سادس شهر صفر ... سنه 1163 کتبها لنفسی ... المذنب ابن مرحوم حاجی فرج الله شوشتری محمد امین مستخرج
خط: نستعلیق، کا: محمد امين ابن حاجی فرج الله شوشتری، تا: صفر 1163ق؛ محشی، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا با تیماج قهوه ای سیر، 34ص، 22 سطر (8×14)، اندازه: 14/5×19 سم [ف: 2 - 8]
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6367/19
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجی ضربی مشکی عطف قهوه ای، 406گ، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 19- 446]
4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12228/6
آغاز و انجام: برابر
ص: 384
خط: نستعلیق، کا: محمد بن دوست محمد، تا: 1226ق، کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد. تیماج خرمایی یک لا، اندازه: 11/2×18سم [ف: 10- 133]
اختیارات / پیشگویی / فارسی
extīyārāt
ابو معشر فلکی، جعفر بن محمد، 172 - 272 قمری
abū-ma'šar-e falakī: ja'far ebn-e mohammad (789 - 886)
باید ترجمه ای از کار او باشد.
غیر همانند:
1.مشهد: الهيات، شماره نسخه: 500/15
آغاز: اختیارات ساعات و این مختصری است از خواجه؛ انجام اما نشاید کارهای نهایی و آلت حرب و آنچه بدو ماند
خط: نستعلیق، کا: عبد الصمد محلاتی، تا: 1281 - 6 جمادی الثاني 1283، جا: مدرسه میرزا مهدی در اصفهان؛ تملک: «عبد الصمد بن حسينی المحلاتی» در شوال 1295، کاغذ سپاهانی، جلد: مقوا، 3ص، مختلف السطر، قطع: خشتی، اندازه: 17×22سم [ ف: 1- 506]
2. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 3936/25
آغاز: بسمله، حمدله، حمد الشاکرین و الصلاه ... اجمعین، از قول بو معشر بلخی نوشته می شود در اختیارات ایام هفته که کدام نیک؛ انجام: باب الليل شب شنبه مریخ، شب یک شنبه عطارد، شب دوشنبه
خط: نسخ تحریری، کا:، مهدی بن احمد لاهجی موسوی جیلانی، تا: 1295ق، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوا، رو به تیماج اطرافش گل بوته فشاری با دو جدول، 3گ (196پ-198ر) ، 17 سطر (15x7/5 )، اندازه: 21/5x15/5 سم [ف: 17- 216]
الاختيارات / هیئت، پیشگویی/ عربی
al-iztīyārāt
سجزی، احمد بن محمد، 330 - 415 قمری
sejzī, ahmad ebn-e mohammad (942 - 1025)
نویسنده می گوید شناخت دلایلی که بر حسب آن دلايل بتوان از اشياء عالم علوی حکم بر اشياء عالم سفلی کرد گرچه شاق است ولی بسیار مفید است لذا من این کتاب را در این دلایل در سه «قسم» پرداختم: 1. الأختبارات باتصالات القمر بالكواكب من جميع الوجوه التي هي مقارنة و التسديس
و التربيع و التثليث، 2. الاختيارات على شيء من الأشياء الجزئيه مما يبدو لكن واحد من الناس، 3. الأوقات المجودة و المذمومة من الأيام و الساعات.
آغاز: قال أحمد بن محمد بن عبد الجليل السجزي رحمه الله أن المعرفة بالدلالات
انجام: في صناعتهم اكثرها با مرا النجوم تم الكتاب الإختیارات بعون الله و حسن توفيقه.
1. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 8/ 6350
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد محسن بن محمد حسین، تا: قرن 13؛ کاغذ: سفید فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج، 18ص (168-185) 20 سطر (9×15/7)، اندازه: 14/3 ×22سم [ف: 8- 122]
2. تهران: ملی، شماره نسخه: 1634/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 21ص (189 - 209)، 17 سطر ( 9×13/5 )، اندازه: 14×21سم [ف: 10- 203]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :8/ 174
بی کا، بی تا؛ اندازه: 20×29سم [ف: 2- 94]
اختیارات / اخلاق / عربی
extīyārāt
اصفهانی، معمر بن احمد، - 418؛ قمری
esfahānī, ma'mar ebn-e ahmad (-1028)
من كلام ابی منصور معمر اصفهانی.
1. شیراز؛ خانقاه؛ احمدیه؛ شماره نسخه : 78/5
مولف حقایق الأدب، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8، 6ص،(106- 111) قطع: وزيري [نشریه: 5- 220]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2919/5 - ف
نسحه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 1- 741]
اختیارات / هیئت / عربی
extīyārāt
کوشیار بن لبان، - 495؟ قمری
kūšyār ebn-e laban ( - 1102)
در اختیارات برای کارها و دانستن سعد و نحس ساعت ها به حسب بروج قمر، در دو «باب»: 1. احکام کلی اختیارات؛ 2 تفصيل احكام؛
آغاز: مقدمة في جمل الاختيارات، الاختيار سعادة الوقت المختار و ملايمة للعرض المطلوب.
انجام: و هو مقبول زائد في النور والعدد و قابل تدبيره صاعد
[دنا 1: 433 (5 نسخه ) ؛ کشف الظنون 34/1 ؛ هدية العارفین 838/1 ]
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :19323
آغاز: برابر؛ انجام: كون القمر في بيوت زحل و ... افعا شرو ثابت برج (كذا)
ص: 385
خط: نسخ خفی خوش، کا: تربتی، حسین، تا: قرن 11: مجدول به طلا و حاشیه؛ ضمیمه نسخه ش 5529 ؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 30 سطر (18×35/5)، اندازه: 26×43سم (رایانه)
3. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 4/ 55299
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ تحریر در متن و حاشیه، جدول به تحریر و زر کاغذ: نخودی، جلد: مقوایی، 2 ص (20-21)، 23 سطر (18/5 ×36/5 )، اندازه: 27/5×34/3سم [ف: 8- 321]
3. قم: مرعشی: شماره نسخه: 11604/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: محمد فرزند عبدالحسین، آل حسینی نجفی نخعی، تا حدود 1078ق؛ مصحح، کاغذ: فرنگی، آهار مهره، 6گ (23-28)، 20 سطر، اندازه:6×13سم [ف: 49 -335]
4. قم؛ مرعشی، شماره نسخه:28/ 13096
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: ابو القاسم حسینی فرزند میرزا عزیز: تا: قرن 13؛ محشی؛ کاغذ: فرهنگی آهار مهره، 2گ (139ر-140ر)، 33 سطر، اندازه: 15×27سم [ف: 33- 184]
5. قم: مرعشی، شماره نسخه :53/ 7036
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 2گ (335ر - 336پ)، اندازه: 30x18/5 سم [ف: 18- 209]
6.تهران مهدوی؛ شماره نسخه: 486/2
باب 20؛ خط: نسخ، كا: محمد حسین غلام بن شمس الدين على افینی قاینی شاگرد ابي جعفر کافی بن امیر کریم الدين محتشم قاینی، بی تا (نشريه: 2 -119]
اختیارات/ طب / عربی
ابن هبل، علی بن احمد، 515 - 610 قمری
ebn-e hobal. 'alī-ye-bn-e ahmad (1122 - 1214)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:28264
آغاز: بسمله، رب يسر بفضلك و تمم بلطفك الحمد لله الواحد الفرد الملك و مرسل الشعاع من؛ انجام: في جميع العلل التي تكون في الرية و الأضلاع فهی دلائل روته تم.
خط: نسخ ممتاز و جلی، بی کا، تا: 750ق، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج ضربی با ترنج و دو سر ترنج و چهار لچکی، 31 سطر (11×19)، اندازه: 15/5×24/5
سم [رایانه ]
اختیارات / هیئت، پیشگویی / فارسی
extīyārāt
نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
(1201 - 1274)
مجموعه اعمال و افعال و نیک و بد آنها و حکم تحس یا سعد بودن که در طول دوازده ماه مطابق برج های دوازده گانه رومی آورده شده است.
آغاز: الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على خير خلقه محمد و آله اجمعین اما بعد بدان که صاحب دانشان این علم را وصفی نهاده اند و صحیح است و در نقل قمر که حساب کنند
انجام: قمر در دلو بود نیک است به نخجیر کردن و امانت نهادن و ملک خريدن و حمام رفتن و چون قمر درحوت بود نیک است عمارت و قصر و بوستان بنا کردن و دیدن قضاة و مشایخ و کیفیات نوشتن در مهمات
1. قم؛ مسجد؛ اعظم؛ شماره نسخه:6/ 2883
آغاز: برابر، انجام: «... قمر در حوت نیکست عمارت و قصر و بوستان ساختن و غرغره وقی کردن و دیدن فضات و مشایخ و مکتوبات نوشتن و خلعت پوشیدن و در مهمات و مصالح شروع نمودن و الله اعلم بالصواب.
تذکر: نام مؤلف به فرینه آغاز تسحه تعیین شد ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 5گ، 10 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: مخ: 1- 65]
2. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه : 553/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: مقوا، عطف تيماج مشکی، 3گ، اندازه: 17×22 سم [ف مخ: 1- 76]
3. تهران: ملی، شماره نسخه: 17655
بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 86گ، اندازه: 13/6 × 19/6سم [رایانه ]
اختیارات / هیئت / فارسی
extīyārāt
غزالی، محمد بن علی، ق7 قمری
qazālī, mohammad ebn-e 'ali ( - 13c)
تاريخ تأليف: جمعه 4 ربیع الاول 601ق
برخی از ابواب کتاب عبارت است از: شناختن دیدار ستارگان یکدیگر را، شناختن دلالت کواکب بر کون و فساد، گفتار در قوه کواکب، نگریستن به احوال کواکب در هر برجی.
آغاز: بسمله، سپاس و آفرین خدای دانا و توانا را و درود بر بهترین جهانیان محمد مصطفی و پر اهل بیت و یاران او چنین گوید ابو جعفر محمد بن على غزالی
انجام: و فساد تمام نمایند و لايعلم الغيب الا الله تعالی
[ نسخه های منزوی 225/1 ؛ فهرستواره منزوی 2788/4 ]
1. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 526/2
آغاز و انجام: برابر
ص: 386
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 14 ربیع الاول 601ق، مهر: «فخرم همین بس است که نامم محمد است، «محمد حسین = 1114؛ کاغذ ترمه حنایی، 120گ، 15 سطر به شیوه هندی، اندازه :14×23سم [ف: 1 -385]
2. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1810/4
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: میانه و انجام؛ 40گ، 17 سطر، اندازه: 13×17 سم [ف: 3- 136]
3، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 6937
آغاز: برابر، انجام: و بران جمله سخن می کوی و الله تعالى يعلم بحقایق الأمور
خط: نسخ و نستعلیق، کا: ملا عبد الرحیم مازندرانی ساکن ساری؛ بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 42گ، محتلف السطر، اندازه : 14/5 × 21سم [ف: 18- 125]
اختیارات / پیشگویی / فارسی
extīyārāt
شمس الدین آملی، محمد بن محمود، - 753 ؟ قمری
šams-o-dīn-e āmolī, mohammad ebn-e mahmūd (- 1353)
دستورهایی است که برای درج در جداول تنظیم شده و در آغاز هر قسمت عنوان جدول آمده اما نسخه مجدول نیست. در این اختبارات دستورهای بهداشتی مهمی به نقل از احادیث شریف و نیز برخی از دعاها آورده شده است.
تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 674/4 - طباطبائی
آغاز جدول در بیان آن که در ماهی دو روز نحس است؛ انجام: جدول انتقالات بيوت. بیرون رفتن از اندرون در تابستان در روز پنج شنبه و در زمستان به اندرون رفتن در روز جمعه.
بخشی از رساله ای در ... خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: فرنگی آبی و زرد رنگ، جلد: تیماج قرمز یک لا، 12ص (56-67)، 11، 12 و 13سطر، قطع: رقعی، اندازه: 10/45 ×17 سم [ف: 23- 3]
اختیارات = اختيارات الايام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt = extīyārāt-ol-ayyām
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesi, mohammad baqer ebn-e mohammad taqi (1628 - 1699)
از علامه مجلسی سه رساله در «اختیارات » گزارش شده.
الف) اختیارات کبیر او در 40 «فصل» و یک «خاتمه » و افزون بر اختیارات آگاهی های بسیاری از خوابگزاری، جهان شناسی و جغرافيا در بر دارد. بیشتر این کتاب از احادیث اهل بیت (علیهم السّلام) بهره برده شده و از کتاب های نجومی و گفته های دانشمندان فن نجوم کمتر استفاده می کنند.
ب) اختیارات صغير که در سه «فصل» و یک «خاتمه » است فصل 1. اختیار ایام ماه ها فصل 2. اختبار ایام هفته؛ فصل 3. بیان اموری که موجب دفع نحوست ایام و ساعات است؛ خاتمه در ترجمه حدیث که مشتمل بر احكام خسوف و کسوف و حوادث هر سال.
ج) اختیارات متوسط که در برخی از فهرست ها آمده است و ممکن است همان اختیارات صغير او باشد.
ظاهراً او ابتدا اختيارات صغیر را نگاشته و سپس با افزودن فصولی دیگر رسالهای دیگر پدید آورده است. سرآغاز دو رساله صغیر و کبیر به هم شباهت دارد. در اینجا نسخه هایی را می آوریم که به سبب شباهت سر آغازها با نامشخص بودن آنها، معلوم نشد که کدام یک از آن رساله ها هستند.
آغاز : الحمدلله رب العالمين و الصلوة على سيد المرسلين محمد و آله و عترته الطاهرين المعصومین اما بعد چنین گوید اصغر عباد الله محمد باقر بن محمد تقی عفی الله عن جرایمهما
چاپ: اختيارات كبير او مکرر چاپ شده است. و صغیر آن همراه کتاب مطارح الأنظار به چاپ رسیده است؛ ایران، سنگی، بی ناشر، بدون تاریخ، خشتی دارالخلافه طهران، سنگی، بدون کاتب، 1309-1310، خشتی، 95+ 1صص، ایران، سنگی، 1259، رقعی، بدون شماره صفحه
[نسخه های منزوی 218/1 ؛ الذريعة 3467/1 ؛ ؛ فهرستواره منزوی، 4: 2780
2782؛ دنا، 1: 431- 4345]
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :6177/5
خط: نستعلیق خوش، کا: غیاث الدین محمود بن سليم لاتی، تا: جمعه 4 رمضان 1086ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 9گ (364پ۔ 372ر)، اندازه: 15×23سم [ف: 16- 178]
2، تهران؛ دائرة المعارف، شماره نسخه :987/2
خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد تقی بن محمد على، تا: سه شنبه
5 محرم 1088ق، 7گ (103ر-109ر)، سطور چلیپا [ف: 2- 11)
3. تهران: ملی، شماره نسخه: 4633/1
آغاز: برابر انجام: پس تصدیق بکن و سلامتی تمام را از خداوند خود بگیر. و الحمد لله اولا و آخرا و صلى الله على محمد و اله.
در نسخه حاضر احادیث متفرقه از کتب معروف مانند «مصباح المتهجد» و «کافی»، به این رساله الحاق شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1089ق احادیث متفرقه در موضوعات مختلف در اوراق پس از اتمام رساله، تملک: رضا موسوی زنجانی: کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد. تیماج قهوه ای یک لا ضربی مجدول 4گ (2-5)، 35 سطر (7×20)، اندازه: 8/5×23 سم [ف: 19- 283]
4. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: ض 15314
ص: 387
خط: نسح، کا: محمد رشيد بن محمد علی، تا: 1094ق [الفبائی ف: 620]
5. تهران: ملک؛ شماره نسخه :8/ 2125
خط: شکسته نستعلیق چلپیا، کا: محمد حسین قاینی، تا: 1096ق؛ جدول لاجورد و شنگرف، کاغذ، رنگارنگ، جلد. رویه کاغذ: ساغری، [ف: 5- 426] . 6.همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 10212/9
خط: نسخ، كا: محمد زمان سمنانی، تا: 1096ق؛ به ضمیمه وقف نامه
مفصلی در آخر، اندازه: 12×19سم [رشت و همدان ف: 1598]
7. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 304/2 ر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: انجام، جدول زرین، قطع: بياض رقعی (رشت و همدان ف: 1215]
8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 7339/4
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 11؛ کامل شده در ذیحجه 1256 از روی خط مجلسی در محرم 1085؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: نو، 12گ (34پ -45پ)، 16 سطر (5/5×12)، قطع: بغلی، اندازه:9×15/5 سم [ف: 16 -515 ]
9. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4874/1 -ف
نسخه اصل: نسخه آقای تفتی بینش. تا فصل 3 دارد و ناقص؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ قطع: ربعی [فیلم ها- ف: 1 -737]
10. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 8610/5
انجام: در شهرها پدید آید و هر سال که ماه ربيع الآخر ..
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد یوسف بن آدم بیک، تا: 1100ق، جا: مرو شاهجان، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 6گ (89پ-95پ)، اندازه: 20×25سم [ف: 22- 186]
11. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1922/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا : 1106ق، 15گ (1-15)، اندازه:9×16سم [ف: 3- 150]
12. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: - 1223/1
خط: نسخ، بی کا، تا: 1110ق، 22گ (1-22)، 15 سطر، اندازه:12×20سم [ف: 3 -71]
13، بیرجند، دیانی؛ شماره نسخه : 162/4
خط: نسخ زیبا، كا: میر احمد بن میر حمزه حسینی، تا: 11120ق جلد: مقوایی، عطف تیماج مشکی، 19گ (96ر-14ار)، 17 سطر، اندازه:9×16سم [ف: -124]
14. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 3034/1
خط: نسخ، بی کا، تا. غره رجب 1121ق؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 21گ (1پ-121ر)، اندازه: 12×18سم [ف: 8- 225]
15. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 3095/2
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 14 ربیع الثانی 1127ق؛ جدول شنگرف؛ کاغذ: ترمه، جلد میشن لایی آلبالویی سیر، .10گ (42پ- 51پ)، 14سطر، اندازه: 10/6×14/8سم [ف:6 -211]
16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1602/4
خط: نسخ، كا: محمد طاهر بن محمد یوسف حسینی طالقانی، تا: 20 شعبان 1132ق، جا: مدرسه خليليه: مجدول به مشکی و زر؛ جلد: تیماج مشکی، 18گ (69ر -86ر)، 14 سطر، اندازه: 15×23 سم [ف: 5-5]
17. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 4561
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 3 ذيحجه 1135ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی، 41گ، 25 سطر (10×15)، اندازه: 15×21سم [ف: 13- 3501]
18. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 2164/1
آغاز: ابراهیم (علیه السّلام) در این روز متولد شد و حتی تعالی او را خليل خود خواند
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1141ق؛ اقتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 50گ (1-50)، 22 سطر (10×18)، اندازه: 20x11/5
سم [ف 4 -1186]
19، شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 3/ 56
خط: نسخ، کا: احمد بن محمد تقی شیرازی، تا: 1156ق، 14گ (48پ-61ر)، اندازه: 12×5/ 20سم [نسخه پژوهی: 2- 71]
20. تهران: چهل ستون؛ شماره نسخه: 195
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: عماد حسنی، تا: 1176ق؛ با تهذیب و تزیین و جلد بسیار ممتاز [ چند نسخه -ف: -343]
21. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18253
بی کا، تا: 1188ق [د.ث. مجلس]
22، قم: مؤسسة آية الله بروجردی: شماره نسخه: 463/3
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 13گ (71پ -83پ)، 19 سطر، اندازه: 12×20/5سم [ف: 2- 293]
23. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه : 1034
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12، آغاز و انجام نونویس: 19 سطر، قطع: ربعی [چهار کتابخانه مشهد -ف : -62]
24. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 27736
آغاز: بسمله، حمد بی حد و ثنای بی عدد اول معبود بی همتاغه ذریات بنی آدم نی عدم کشور بدیں وجود شهريغه گلنوردی و سپاس بیقباس اول حي توانا غه کیم ارادت ازلی و حکمت لم یزلی برله رواحه موجودات نی قدم ؛انجام: زیاده چقماغای بسیار از موده و مجرب است شکل بوتور
سعادت و نحوست ایام در این کتاب به زبان ترکی بیان شده است
[و باید ترجمه آن باشد]؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی رهبری، دی 1380، کاغذ: تحودی آهار مهره، جلد: مقوا عطف تیماج فرنگی، 28گ، 15 سطر، اندازه: 12×1/8/5 سم [ف: 26- 36]
25. مشهد: گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2034
آغاز: برابر، انجام: او را نیز بشمارد تا بحروف که دست گذاشته و بعد نظر کند که چه می شود که این از مجرباتست..
ص: 388
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی انجام (یک برگ)؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد. تیماج مشکی، 120گ، 19 - 21 سطر، اندازه:12×19سم [ف: 5- 415]
26. مشهد؛ میبدی شماره نسخه : 226/4
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12: جلد: مقوایی عطف و گوشه ها تیماج مشکی، 13 گ (42پ -54ر)، 19 سطر، اندازه:17×22سم [ف: 1 - 177]
27. تهران: ملک شماره نسخه: 53/ 6053
آغاز: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: فستقی، جلد: میشن لایی زرد سیر، 3گ (70پ - 72پ)، قطع: بياض رقعی، اندازه:10×24/2سم [ف 9 -126]
28، تهران: ملک شماره نسخه: 1/ 580
بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغار؛ جلد: میشن سیاه لابی، 14گ (1پ -14پ)، اندازه: 17/2x10/8 سم [ف: 9 -46]
29. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3988
خط :شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ترياکی، 49گ، سطور چلیپا (9×16)، انداره: 13×21سم [ف: 12 -2983]
30، قم: مدرسه رضویه شماره نسخه :3/ 40
خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، تا: قرن 12، 14 گ (79ر-92پ)، قطع: ربعی [چند نسخه -ف: - 45]
31، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3623/1
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول به زر و مشکی، در برگ آخر تاریخ تولدی به سال 1159 مشهود است؛ 21گ (1پ۔ 21ر)، 14 سطر، اندازه 10×17 سم (محدث ارموی مخ: 1- 78]
32. مشهد: مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا: قرن 13 [مخطوطات مرتضوی :ف: 6 ]
33. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 19609
آغاز: برابر، انجام: که دراز عمر باشد و از دنیا بهره تمام بر آورد و به کار آخرت حریص باشد و العلم عند الله
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373؛ کاغذ: نحودی آهار مهره، جلد: میشن یک لا قهوه ای، 26گ، 14 سطر، اندازه: 9/5×15 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 47]
34. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 29459
آغاز: برابر، انجام: عدد الأحياء و الأموات صلي على سيدنا محمد و آله محمد خير البريات و افعل بنا ما انت اهله يا ارحم الراحمين.
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ ضمیمه به نسخه ش 29458، هدیه مرحوم حاج شیخ محمد باقر سرو قدی رضوی؛ کاغذ: نخودی، جلد تیماج، 14 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 7/5×14سم [رایانه ]
35. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 723/1 - طباطبائی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، به خواهش خداوندگاری
آخوند ملامحمد حسین ساکن بار فروش: تملك محمد باقر بن عبد الله نوری با مهر «المتوكل على الله محمد باقر بن عبد الله »؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج قرمز یک لا، 99گ (1پ۔ 99پ)، 12و 14سطر، قطع: وزيرى کوچک، اندازه: 15×21سم [ف: 24- 31]
36. تهران، دانشگاه شماره نسخه : 6799/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 48گ (11ر -58ر)، 22 سطر (6×15)، قطع ربعی، اندازه:14×22 سم [ف: 16 -362]
37. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 91
آغاز: برابر، انجام: صبح را به منزله بهار گرفته اند و میان .
خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای یک لا، مجدول، 46گ، 12 سطر ( 7×12/5)، اندازه: 10/5 ×16/5 سم [ف: 111]
38. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 924
خط: نسخ، كا: محمد بن عبد المناف حسینی، تا: قرن 13؛ اندازه:10×16 سم [نسخه پژوهی:2- 110]
39. همدان: برنا، قاسم، شماره نسخه:1
بی کا، تا: قرن 13 [نشریه 5- 371]
40. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 4/ 2406
آغاز: در ساعت نیک و بد ایام و نیک و بد از اول ماه إلى آخر منقول است از امام ... الصادق، انجام: يتصدق و استغفار.
بی کا، تا: فرن 13؛ در ص 139-143 قاعده استخراج امور جزئی است و در صفحه جدول، در ص 144-159 ضابطه ای است در جفر جامع و پراکنده هایی از رمل و جفر و فالنامه امیر مؤمنان علی (علیه السّلام)، در ص 150-153 علم حروف و عقد لسان و عمل کیمیا است، و در ص 155-156 معرفة الأكناف (شانه بینی) دیده می شود، در ص 161 غالب و مغلوب است؛ کاغذ: فرنگی، جلد : تیماج سبز ضربی مقوایی، 3ص (158-160)، 21 سطر (16×20)،
اندازه:21×30/5سم [ف: 9 -1026]
41. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 7/ 15108
خط نسخ، بی کا، تا: قرن 13 ؛ 8گ؛ (218ر- 225پ) [مختصر ف: 37]
42. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 2463/4
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، مصحح، 13گ(68ر -80پ)، 12 سطر، اندازه: 10×15سم [محدث ارموی مخ: 1- 78]
43. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه:5261
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ آبی، جلد: تیماج مشکی یک لا، 87گ، 11 سطر، اندازه:10/5×سم [ف: 3- 74]
44. همدان؛ دانشگاه بوعلی: شماره نسخه : 182/4
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13: مجدول به شنگرف، جلد: گالینگور قهوه ای، 15گ (24پ-38ر)، 17 سطر، اندازه: 22/5x13/5 سم [ف: 92]
45. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه:416/3
ص: 389
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 3گ (64پ- 66پ)، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 2- 137]
46. قم؛ مرعشی: شماره نسخه : 4/ 14661
آغاز: برابر، انجام و خالص گردان ولایت ما را از برای خود، به هر جا که خواهی برو و باز آی، اما آن حضرت، دعای علیحده فرود که هر صبح سه مرتبه بخوانند، دعای طویلست که در مصباح مشهور است.
خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 13، کاغذ: فرنگی، 8گ (84ر - 91ر)، 15 سطر، اندازه 15x10 سم [ف: 37 -137]
47. قم: استادی، رضا، شماره نسخه نا معلوم /3
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، 15گ (44-58)، 19 سطر، اندازه :10×14سم [صد و شصت نسخه: 68]
48. يزد: وزیری؛ شماره نسخه: 3556/5
كا: محمد ابراهیم، تا: در ذیحجه 1209ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش
کاغذ: آبی عطف پارچه سفید، 3 ص (48-40)، ابعاد متن: 8×16، اندازه :
13/5 × 18/5سم [ف: 5- 1695]
49. اصفهان: ابوالبرکات، رضا، شماره نسخه: 71
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه غره جمادی الاول 1210ق؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 136 گ ، 14سطر [سه کتابخانه اصفهان: ف: 73]
50. مشهد: گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1413/2
آغاز: برابر، انجام: در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی قاجری دعوی پادشاهی بکند و الحمد لله اولاً و آخراً.
خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 21 محرم 1221ق، جا: مشهد، رضوی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ضریی دار، 20 سطر (11×16)، اندازه: 15/5 ×21/5سم [ف: 4- 1995]
51. يزد: وزیری؛ شماره نسخه: 3227/4
خط: نسخ، کا: محمد تقی بن محمد را یزدی، تا: 1231ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج مشکی، 58ص (122-65)، اندازه:14×19سم [ف: 5 -1579]
52. مشهد رضوی؛ شماره نسخه :29392
آغاز: برابر، انجام: در بلاد هنر کشش بسیار شود و گیاه زمین در شهرهای
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا : 12334ق، افنادگی انجام؛ ضميمه نسخه ش 16054 کاغذ: فستقی، جلد: گالینگور با عطف و گوشه تیماج، 20 سطر (9/5×16)، قطع: وزیری، اندازه : 15×22سم[ رایانه ]
53. شیراز: علامه طباطبائی، شماره نسخه:1722/3
خط: نستعلیق، کا: نور محمد بن على ، محمد نوری، تا: 1235ق؛ اندازه: 14/5x10 سم (نسخه پژوهی: 2- 172]
54. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 2/ 326 ش
خط: نسخ حوش، کا: ملا اسماعيل بن ملا حاجی بابای اردو باری، تا: 1236ق، جا: روستای حاجی ترخان، برای آقا رجب پسر حاجی عباسی علی شیروانی: مجدول [رشت و همدان ف: 1219]
55. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 19310
آغاز: بسمله. اما بعد در بیان ترجمه حدیث؛ انجام: في نوزدهم شهر ذي الحجة الحرام في شهور سنه 1239
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 19 ذیحجه 1239ق، واقف: میرزا رضاخان نائینی، تاریخ وقف: مرداد 1311، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا رویه پارچه اخرا، 4گ، مختلف السطر، اندازه: 14×21سم [ف: 36- 39]
56. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8803/8
آغاز: برابر؛ انجام کاری که درین روز ابتدا کند به کام نرسد و این روز بدترین روزها است ... شوال ششم هشتم ذی القعده دويم نهم. ذالحجة شیشم هفنم، انجامه «تمام شد این مختوط (كذا) السنه ثیچین ئیل سنه 1240 این نوشتم از برای جناب صاحبي قبله گاهی اعنی آخوند ملا محمل الاصل و مسکین عتيات عليتات ارش (عرش) درجات که جناب ملا محمد دام اقبال له نوشته شد. این نوشتم از برای روزگار *** من نمانم خت بماند یادگار/ هر که خواند، دعا طمع دارم *** زنکی من بناءه گناه کارم. و السلام علیکيم»
خط :نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 18 محرم 1240ق، برای آخوند ملا محمد؛ کاغذ: فرنگی نیلی، جلد: میشن قهوه ای ترنج دار، 14گ (99پ- 112ر)، 8-12 سطر (7/5×13)، اندازه : 10/30× 17/8سم [ف: 29/1 - 14]
57 يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1407/1
خط: نستعلیق، کا: حسین پسر نعمت الله، تا: 14 صفر 1240ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 6گ (1-60) 24 سطر ( 7/5×13/5 )، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 3 -951]
58. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 462
خط: نسخ، كا: محمود بن ابی الحسن یردی موسوی، تا : شوال 1241ق؛ آراسته به زر و لاجورد، قطع: ربعی [نشریه: 7- 99]
59. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 4573
خط: نستعلیق، كا: نصر الله، تا: 28 رمضان 1248ق، برای آقا لطف على؛ قطع وزیری (رشت و همدان ف: 1242]
60.قم مرعشی؛ شماره نسخه: 9185/2
خط: نستعلیق، کا: رضا علی بن معصوم ولو کلائی، تا: 1253ق؛ جلد. تیماج مشکی، 40گ (295پ-334ر)، 24 سطر، اندازه: 21×34سم [ف: 23- 298]
61. تهران انجمن آثار و مفاخر فرهنگی شماره نسخه: 1/ 46
آغاز: برابر، انجام: چون کسی بانگ کلاغ شنود بگوید اللهم الأطبر ... و در روایت دیگر ...
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد اسمعيل بن محمد ابراهیم کاشانی، تا: شنبه 20 جمادی الثانی 1254ق؛ از صفحه 1 تا 27 مطالب گوناگون بعضاً شعر و ادعیه با خطوط مختلف آمده است؛
ص: 390
کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی یک لا، 107ص (28-134)، 23 سطر ( 6×16/5)، اندازه: 13×21سم [ف: 79]
62. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 9322
خط: نسخ، بی کا، تا: 1258ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 56گ، 81 سطر ( 15/5x7/5 )، قطع ربعی، اندازه: 20x11سم [ف: 17- 347] 63. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه:2319
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1259ق، کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج آلبالویی، 74گ، 8 سطر (6/5×12)، اندازه: 10/5 ×17 سم [ف: 4 - 1248 ]
64 تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4155/6
كا: محمد اسمعيل بن محمد کاظم بن محمد باقر مازندرانی، تا : 1260ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه های ضربی، 26گ (77 - 102)، 17 سطر (6×12)، اندازه : 11×17سم [ف: 13- 3125]
65. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 12198
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین، انجام: حرره اقل السادات
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1260ق، جا: همدان ؛ کاغذ: نخودی جلد: روغنی، 16 سطر (7×13)، اندازه: 13×21سم [الفبائی ف: 29]
یزد؛ وزیری شماره نسخه: 4053
بی کا، تا: 1262ق (نشریه: 13 -359]
67.مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 115/1
خط: نسخ، بی کا، تا: غره رجب 1262ق؛ مصحح، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 79گ (13ر-91پ)، اندازه: 14×21سم [ف: 74]
68. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 2/ 2786
آغاز: بسمله. حمدله این رساله ایست در بیان آنچه از احادیث معتبره اهل البيت (علیهم السّلام) معلوم می شود از سعادت و نحوست ایام؛ انجام: در نزد اهل فرض اسفندار است 1262 »
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای مقوایی، 9ص( 97-105) [ف: 10- 1639]
69. تهران: دانش سرای عالی - کتابخانه میرزا عبد العظيم خان قریب
گرکانی؛ شماره نسخه: 93
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1263ی؛ قطع: ربعی [ نشریه: 5 - 618]
70. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 380
خط: نسخ، بی کا، تا: 1264ق [نشريه: 7- 99]
71، مشهد، شیخ علی حیدر شماره نسخه: 1330
خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم بن ملا امیر علی بن ملا موسی خان بن محمد باقر قزوینی، تا: رجب 1264ق، جا: بسیار ستاق: مهر: «العيد المذنب محمد کاظم» (بیضی)، جلد. تیماج مشکی 165گ، 11 سطر، اندازه: 14/5 ×5/ 20سم [مؤید: 3- 273]
73. اصفهان: دانشگاه اصفهان؛ شماره نسخه : 15/ 246
خط: نسخ، كا: موسوی، تا: 15 ذیحجه 1268ق، کاغذ: سپاهانی آهار مهره، [نشریه: 11 -933]
73. کرمانشاه؛ نجومی: شماره نسخه: 2 مجموعه بدون شماره
کا: علی اکبر بن عبد العلی کرمانی، تا: 1268ق [دليل المخطوطات: 1- 275] 74. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1919
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1269ق، 23گ، 11 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 2- 10]
75، اصفهان روضاتی شماره نسخه: 67
خط: نستعلیق، بی کا، تا: غره جمادی الثانی 1277ق، جا: بقعه متبرکه شاهزاده محمد؛ 17 سطر، اندازه 16 × 21سم [ف: 49]
76. رشت: جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه :125 الف
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1300ق، 122گ، قطع: نیم خشتی باریک [رشت و همدان ف: : 1085]
77 مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 10003
خط: نستعلیق، كا: عبد العلی، تا :1341ف [الفبائي ف: 29]
78، مشهد رضوی؛ شماره نسخه :ض 13582
خط: نستعلیق، کا: جعفر حسین بنگشی، تا: 1363ق، جا: قندهار (احمد شاهی) [الفبائی ف: 29]
79. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه :3/ 1630
آغاز: بسمله. اگر باشد حمل اگر شوی دوست باشد ترا که این نیکوست؛ انجام: و اگر هشت بماند به خانه قال نظر کند که انشاء الله تعالی تعلق ندارد
خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 14 کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، ابعاد متن: 16×9، اندازه:15×21سم (رایانه)
80. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 12154/3
خط: نستعلیق شکسته، کا: میرزا محبعلی خان ناظم الملک مرندی، بی تا، اشکال فیزیکی به سیاهی کاغذ: نخود فرنگی، جلد. تیماج یک لا،13 سطر، اندازه: 17/5 × 21/2سم [ف: 10- 142]
81 مشهد؛ اصغر زاده ؛شماره نسخه :2
بی کا، بی تا: [نشریه: 7- 769]
83. تهران: دانشگاه: شماره نسخه:8879/4
بی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز تیره لایی، بیاضی، 17 سطر 9×20) [ف: 17 -242]
83. تهران: دانشگاه شماره نسخه:8418/16
بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد مقوایی،1ص، 17 سطر (10×17)، قطع ربعی [ف: 17- 132]
84. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 17745 ض
بی کا، بی تا [د.ث مجلس]
85.تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 16586 ض
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
86.. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18368ض
و بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
17. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:18094 ض
ص: 391
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
88. تهران: ملی شماره نسخه: 18065
بی کا، بي تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 174گ اندازه:
10/2 ×15/7سم [رایانه ]
89. تهران: ملی شماره نسخه :25685
بی کا، بی تا؛ خریداری از منصور گلستانی (رایانه)
90. تهران: ملی؛ شماره نسخه 17048
بی کا، بی تا: خریداری از مصطفی حسینی: اندازه: 14/4×21/1 سم
[رایانه]
91. تهران: ملی؛ شماره نسخه :6756
آغاز: و درین روز حضرت ادریس (علیه السّلام) داخل بهشت شد و حضرت یوسف (علیه السّلام) از حبس چاه خلاص شد؛ انجام: و چون ماه را دید باید که بگردد رو به قبله بایتد و بخواند و به طریق اهل نجوم محرم را در روی ...
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا مجدول ضربی، 62 گ ، 20 سطر (9×15/5)، اندازه:
15/4×20/8سم [رایانه ]
92. تهران: ملی، شماره نسخه: 18620
رساله فقهی و اختیارات بی کا، بی تا؛ اندازه: 9/2×16/4 سم [رایانه ]
93. تهران: ملی شماره نسخه: 8250
آغاز: مطابق نسخه 3864 ملی، انجام: و اگر مکرر این اعضا بجهد مقدمة فالج و لقوه است مداوا نماید و الله اعلم.
در حاشیه صفحه آخر یادداشتی از کاتب مبنی بر اینکه دو فصل از این کتاب به جهت عدم فايده آن نوشته شده است، خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، مصحح، در برگ آخر یک دعا و یک روایت به عربی، کاغذ: فرنگی آبی، جلد. تیماج قهوه ای یک لا، 51گ، 17 سطر (9×16)، اندازه:16/5×21/2 سم [رایانه ]
94. تهران: ملی شماره نسخه:17314
بی کا، بی تا، خریداری از محمد مهدی ابراهیمی: اندازه: 19/9×19/9
سم [رایانه ]
95. تهران: ملک؛ شماره نسخه:9/ 888
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ با سرلوح گل و بوته دار رنگین، مجدول به زرد و مشکی کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: میشن مشکی نو، 8گ (206پ-213پ )، 18 سطر، اندازه: 15/8×28 سم [ف: 5- 213]
96. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 4165/4
بی کا، بی تا؛ مجدول، کاغذ: ترمه، جلد: میشن قرمز ضربی، 17 سطر، اندازه. 23/8×35/9سم [ف: 7 -223]
97. تهران ملک شماره نسخه: 420/1
از اختیارات ایام ماه ها کتاب آغاز می شود؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: میشی قهوه ای، 79گ، 15- 20 سطر، اندازه:
11/5×21/7سم [ف: 5- 25]
98، تهران: سپهسالار ؛ شماره نسخه: 7385/2
پی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 8گ ( 18پ- 25پ)
، 20 سطر، اندازه: 11/5 ×22سم [ف: 3- 75]
99. تهران: فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر): شماره نسخه :بدون شماره /64
بی کا، بی تا، افتادگی: انجام 1ص (283پ) [نشربه: 7- 554]
100. تهران: نوربخش، شماره نسخه:50/16
آغاز: الحمد لله رب العالمين؛ انجام: انتهی ما اردنا.
بی کا، بی تا، نوشته شده در حاشیه کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 52ص (164-215)اندازہ:13×24سم [ف: 1- 68]
101. تهران: مفتاح، شماره نسخه :290/5
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: به زر و آراسته، با پنج پیشانی و یک سرلوح [نشریه: 7- 232]
102. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه: 1989/3
بی کا، بی تا، افتادگی: انجام با تمام اندازه: 12×19سم [ف: 3- 161]
103. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 1747/3
بی کا، بی تا، 65گ (136-200)، 12 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 3- 128 ]
104. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 3869
خط: نسخ، بی کا، بی تا، اهدایی علی خان وزیری، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ: ابری عطف و گوشه ها تیماج قرمز، 129گ، 12 سطر (5×9/5)، اندازه 11×16سم [ف: 5 - 1827]
105، یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 110/15
خط: نسخ، کا: محمد حسین بن علی اکبر کرمانی، بی تا، کاغذ: فرنگی خط دار، جلد: مقوایی تیماج آلبالویی، 18گ (143-160)، ابعاد متن: 16 × 28/5
، اندازه: 22×35سم [ف: 1- 148]
106، یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 2671
نسخه کامل؛ خط: مختلف، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی آهار مهره، جلد: مقوایی روکش کاغذ: سبز کم رنگ عطف تیماج عنابی، 94گ، مختلف السطر (11×17)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 4- 1384]
107. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه:4002
بی کا، بی تا [نشریه: 13 - 353]
108. تبریز؛ محقق (آقای ) شماره نسخه: 11/2
بی کا، بی تا [نشریه: 4- 332]
109. کرمانشاه: تجومی: شماره نسخه: 1مجموعه بدون شماره
بی کا، بی تا [دليل المخطوطات: 1 - 269]
110. خوانسار: فاضل شماره نسخه: 259/1
بی کا، بی تا؛ مصحح؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، اندازه : 14×20/5
سم [ف: 1 -233]
111. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 107/1
آغاز: در آن روز از جميع اعمال نزد پادشاهان رفت و حاجت از کسی مطلب .. بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز کاغذ: نخودی، جلد: مقوای سفید، 141گ (12ر-152ر)، قطع: ربعی، اندازه: 12×19 سم [ف: 1- 122]
ص: 392
112. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 148/1 الف
بی کا، بی تا، جلد: مقوایی ،33 سطر (13×23) [رشت و همدان - ف: 1206] 113. همدان مدرسه غرب: شماره نسخه: 830/7
بی کا، بی تا، قطع: جیبی [رشت و همدان - ف: 1457]
اختيارات / هيئت / فارسي
extīyārāt
مدرسی، اسماعيل بن محمود، ق 13 قمری
modarresī esmāʻīl-e-bn-e mahmūd ( - 19c)
اهدا به: امان الله خان اردلان والی کردستان و حسینقلی خان والی زاده
در احکام نجوم در ده «اختیار»
[فهرستواره منزوی 2778/4 ]
تهران الهيات، شماره نسخه: 409
خط: نستعلیق، کا: محمد کریم بن ملا اسمعیل بن محمود بن ملا حسین
(فرزند مؤلف)، تا: 1245ق؛ جدول به شنگرف، با نشانه «عبد الكريم»، تملك عبد الحسين بن علی کرمانشاهی که در 21 ذیقعده 1251 به علیمحمد بخشیده بود؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی، 51 گ، 13 سطر (6×10)، اندازه: 14/5x10سم [ف: 5 ]
اختیارات / طب / فارسی
extīyārāt
خراسانی، سلطانعلی
xorāsānī, soltān'alī
1. همدان، همراه، رضا؛ شماره نسخه : 2
آغاز: بسمله جواهر حمد و ثنا خدای را عزوجل که حکیم؛ انجام: و بیطاقتی و عجز طبیعت است.
خط: نستعلیق خوش، کا: ملا امیر محمد کوزانی، تا: 10 جمادی الأول 1265ق، اندازه:16×28سم [رشت و همدان ف: 1687]
2، همدان، همراه، رضا، شماره نسخه :3
آغاز: باسماق سازند نوع هژدهم در صداعی که تابع بحران باشد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام کاغذ: اصفهانی، اندازه : 16×28سم [رشت و همدان- ف: 1687]
اختیارات / هیئت / فارسی
extīyārāt
یزدی، ابوالقاسم
yazdi, ab-ol-qasem
آغاز: بسمله. چنین گوید ابو القاسم بن حکیم یزدی ... که خدای تعالی مرا دویست و پنجاه سال عمر داده بود و در این مدت تجربه بسیار حاصل کردم از علم نجوم و غیره.
انجام: و اگر در آن سال خربزه و ارزن و جاروس بکارند نیک باشد و خوب شود و الله اعلم.
[فهرستواره منزوی 3778/4 ]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 2950/77
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 3 گ (444-446)، مختلف السطر (11×22)، اندازه: 15/5 ×26/5 سهم [ف: 10- 1843]
اختيارات اعيان الشيعة / رجال / عربی
ixtīyārāt-u a'yān-iš-ši a
طواری یزدی، عباس بن محمد، ق 15 قمری
tavārī yazdī, abbās ebn-e mohammad (-21c)
یزد؛ وزیری: شماره نسخه :4215
کاتب = مؤلف، تا: 1409ق (نشریه: 13- 377]
اختیارات امام / كلام و اعتقادات
extīyārāt-e emām
آقا جمال خوانساری، محمد بن حسين - 1125 قمری
āqa jamāl-e xānsārī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1713)
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:17647 ض
بی کا، بی تا (د.ث. مجلس]
اختیارات امیریه = هفت وادی = منتخب منطق الطير = اختيارات المنطق / عرفان و تصوف، شعر / فارسی
extīyārā-e amīrīye = haft vādī = montaxab-e manteq-ot tayr = extīyārāt-ol manteq
همدانی، علی بن محمد، 714 - 786 قمری
hamadānī, 'alī ebn-e mohammad (1315 - 1385)
وابسته به منطق الطير = مقامات الطيور عطار، محمد بن ابراهيم (627-537)
رساله گزیده ای است که میر سید علی همدانی از ابیات عرفانی در آثار عطار انجام داده است. این مثنوی عرفانی در 602 بیت (و در برخی نسخه ها 654 بیت) است و در آن هفت وادی و مرتبه سالکان طریقت (طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت و فقر) گزارش شده است. هفت بیت آغاز این مثنوی از «مصیبت نامه » عطار و 289 بیت آخرین آن از «منطق الطير» عطار
ص: 393
است که در ضمن آنها به گزارش هفت وادی سلوک نیز می پردازد و بقیه ابیات معلوم نیست از کدام مثنوی اوست. از آنجا که ختم مثنوی به منطق الطير و نیز بحث هفت وادی بوده است به «هفت وادی» معروف گشته و در برخی از نسخه ها نام این مثنوی «منتخب منطق الطیر» ذکر شده است.
آغاز: حمد پاک از جان پاک آن پاک را *** کو خلافت داد مشتی خاک را
انجام: شوخی و بی شرمی ما در گذار *** شوخی ما پیش چشم ما میار/
کفر کافر درد دین دین دار را *** ذره دردت دل عطار را
[احوال و آثار میر سید علی همدانی 115؛ کشف الظنون 2: 1864؛ الذريعة 1 368، 22: 439، 25: 237؛ نسخه های منزوی 4: 3345]
1. تهران: ملک: شماره نسخه: 7/ 5062
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 946ف، کاغذ: ترمه، جلد: رویه ساغری سیاه، 81گ (399پ- 479ر)، اندازه:19/5×29/2 سم [ف: 4- 663]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2309/1 -ف
نسخه اصل: تاشکند 1081( 2312/21 ) ؛ خط: نستعلیق، کا: حسین بن مولانا حاجی خطیب، تا: شوال 991ق، 11گ (279پ-289پ) فیلم ها: ف: 2- 119]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4984/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد امین لاهیجانی، تا: قرن 11؛ تحریر در متن و هامش؛ کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: مقوایی، 10ص (16 - 25)، اندازه: 26×43/5سم [ف: 7 -781]
4. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4118/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1133ق؛ كاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 39 گ (127- 165)، 17 سطر (11×21) ، اندازه: 30x19سم [ف: 13- 3098]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1155/2
انجام: تا بدان مه دياله خود را بنگری *** خویش را یابی مخنث گوهری
290 بیت از مقدمات هفت وادی عطار نوشته شده و ناتمام مانده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: ظاهراً نیمه نخست قرن 13، افنادگی: انجام، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج 9 ص (421-429)، 17 سطر، قطع: خشتی باریک، اندازه: 13×21سم [ف: 3 -407]
6. تهران: دانشگاه، شماره نسخه: 6075/10
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: سمرقندی، جلد: گالینگور و عطف تیماج سرخ، 36ص (1263-1298)، 22 سطر (8×16)، قطع: ربعی، اندازه: 13× سم [ف: 16 -192]
7. قم، گلپایگانی شماره نسخه :7777/5 - 52/117
آغاز: برابر
در نسخه حاضر نام این مثنوى «منتخب منطق الطير» ذکر شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 11گ، 18 سطر، اندازه : 14×19 سم [ف: 8- 4881] 8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :443/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ مجدول؛ 50 سطر، قطع: رحلی، اندازه:
21×34سم [ف: 2 -260]
« اختبارات الايام » حدیث نوروز
« اختيارات الايام » ملحمه دانیال نبی
« اختبارات الايام » جنگ
«اختیارات الايام » اختیارات
«اختيارات الايام » اختیارات منظوم
اختیارات الايام / حديث / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
منسوب به علی بن ابی طالب (علیه السّلام)، امام اول، - 40 قمری
alī ebn-e abī tāleb. emām-e avval (- 661)
برگرفته از دیوان امیر المؤمنين.
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 204/ 14590
آغاز: فنعم اليوم يوم السبت حفا
بی کا، تا: یک شنبه 26 ربیع الاول 723ق؛ جلد. تیماج کرم قهوه ای زمخت با شمسه ای طلاکوب شده بر روی جلد و اشکال تزئینی در اطراف، 227ص، 41 سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 41- 110]
2. تهران: ملک: شماره نسخه: 4275/39
آغاز: نقل است از شاه مردان ... که گفت از چهار کتاب اختیار کردم چهار کلمه ... اول از فرقان، انجام :چهارم از توریه صمت است، که عن صمت نجا و بعضی گفته اند موتوا قبل أن تموتوا. والله اعلم
از چهار کتاب، برگرفته از دیوان مولی؛ خط: نستعلیق، کا: گویا محمد سعيد بن محمد تقی خاتون آبادی، تا : 1081ق؛ 1ص (178پ) [ف: 7- 330]
3. تهران: ملک: شماره نسخه: 4379/15
آغاز: اختیارات حضرت امیر ... از چهار کتاب. نفلست از شاه مردان (علیه السّلام) که گفت از چهار کتاب اختیار کردم چهار کلمه، و علم اولین و آخرین را در آن دیدم و آن اینست "
کا: محمد تقی بن حسین خاتون آبادی اصفهانی، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد ساغری سیاه ضربی، 1ص (35پ هامش)، اندازه : 21/1×35/2سم [ف: 7-369]
اختیارات الايام / پیشگویی / عربی
extīyārāt-ol ayyām
جعفر بن محمد (علیه السّلام)، امام ششم، 80 - 148 قمری
ص: 394
ja'far ebn-e mohammad, emām-e šešom (700 - 766)
منسوب به امام جعفر صادق. تامبوب
[فهرستواره منزوی 2777/4 ]
1. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 1652
آغاز بسمله. و به القوه اخبرنا انجام: انشاالله وحده تمت الاختبارات بحمد الله و منه
منسوب به حضرت امام جعفر صادق (علیه السّلام) : خط: نسخ، بی کا، تا: 1060ق، تصحیح، کاغذ، نخودی، جلد. تیماج ضربی، 18 سطر (4×12)، اندازه: 10×19 سم [الفبائي ف: 29]
2. تهران: ملک: شماره نسخه : 5712/43
آغاز: هذه الاختبارات الايام مروية عن جعفر ... اذا دخل الشهر فصل اول (!) یوم رکعتین تقرا في اول الاخلاص ثلاثين مرة؛ انجام: و مرهوب فيه اخذ، و من طلب له ماله وجدها، و من اقرض فيه شاردة، و الحمد لله وحده
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: رویه کاغذی، 2گ ( 146پ- 147پ)، اندازه:13/8×20/5سم [ف: 8- 479]
3. شیراز ؛ملی؛ شماره نسخه ف 248/2
آغاز: بسمله، اختيارات الأيام عن الامام جعفر الصادق عليه السلام في دلالات ایام النوروز انجام: و اذا اخنلج (اصلح) الخنصر من الرجل السری یاتیه مایسره و الحمد لله رب العالمين
بی کا، بی تا؛ 2گ، 22 سطر، اندازه: 10×16سم [ف: 1 -222]
4. اصفهان دانشگاه؛ اصفهان، شماره نسخه: 492/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1244؛ 4گ (43پ-46پ)، اندازه: 12×15سم [ف: 2- 385]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 603/14
به روایت علی بن طاوسی حسینی: خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج یک لا، 28 ص (474 - 501)، ابعاد متن: 5×14، اندازه: 9×18 سم [سنا -ف: 1- 391]
اختيارات الايام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
جعفر بن محمد (علیه السّلام)، امام ششم، 80 - 148 قمری
ja'far ebn-e mohammad, emām-e šešom (700 - 766)
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 7019/4
بی کا، بی تا، كاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای عطف آلبالویی گرد تریاکی لایی، 16 سطر (5×13)، قطع: ربعی، اندازه: 12×22سم [ف: 16 -431]
اختيارات الايام / تقویم / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد، 362 - 440 قمری
abū-reyhān-e bīrūnī, mohammad ebri-e ahmad (974 - 1049)
رساله ای است در اختیارات منازل بر مذهب حکمای روم و هند.
مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 32/14
آغاز: فصل چهارم در بیان اختیارات منازل بجدول استاد ابوریحان، انجام: و ستور خریدن و شکار کردن و چو كان زدن و حصارها کشادن و الله أعلم
ظاهراً قطعه ای از کتاب است، خط: نستعلیق، کا: درویش علی بن درویش محمود، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای با روکش قرمز پارچه ای، 12 گ (144پ- 155ر)، 19 سطر، اندازه: 11×18سم [موئد: 3- 578]
اختیارات الايام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
قطب راوندی، سعید بن هبة الله - 573 قمری
qotb-e rāvandī, sa'id ebn-e hebat-o1-lāh ( - 1178)
رساله کوتاهی است که در آن حدیثی که قطب راوندی در کتاب «قصص الأنبياء» خود از شیخ صدوق، درباره پیشگویی حوادث سال ها از روز اول محرم، نقل نموده، تحریر شده است.
1، قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7985/2 - 54/75
آغاز: بسمله، حمدله، أما بعد این رساله به جهت حوادث هر سال و احکام آن از محرم تا محرم آینده
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه شعبان 1238ق، 4گ، 20 سطر،
اندازه: 13×22سهم [ف: 1- 143]
2. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4852/2 - 24/152
آغاز: بسمله با انکه شیخ بزرگوار قطب الدین راوندی در کتاب قصص الانبياء روایت کرده اند بسند خود از شیخ صدوق، انجام: و بزرگی در شام به قتل رسد و در بلاد خراسان فتنه عظیم ظاهر شود و در اطفال دردها پیدا شود و آب چشمها بسیار شود والله اعلم بالصواب ... و عنده أم الكتاب تمت
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: جلد، تیماج قهوه ای ساده، 8گ، 11 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 1- 154]
اختيارات الايام = سعد و نحس / هیأت، علوم غریبه / فارسی
1xtiyarat-ul ayyamn = sadva nahs
محقق سبزواری، محمد باقر بن محمد مؤمن، 1017 - 1090 قمری
mohaqqeq-e sabzevārī, mohammad baqer ebn-e mohammad mo'men (1609 - 1679)
اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105ق)
ص: 395
در تحقیق ایام و روزهای مبارک و مسعود و منحوس از ایام شهور اسلاميه و فرس قدیم ارومیه و ترکیه و آنچه در این ابواب از احادیث شریفه ظاهر می شود، در یک «مقدمه» و سه «باب» و یک «خاتمه» و هر کدام دارای چند «فصل» و «مبحث» مقدمه در بیان روز و شب و ماه و سال و اختلاف تواريخ امم به طور اجمال و مختصر؛ باب 1. بیان تاریخ هجری و شهور قمری و ذكر آنچه در باب ایام هفته وارد شده، دارای چهار «فصل»؛ باب 2. تفصيل احکام و اختبار روزهای ماه جهت کارها و سعادت و نحوست آن بحسب بعضی از احادیث، دارای دو «فصل»؛ باب 3. ایام فرس و ایام رومیه و ترکیه، دارای شش «فصل» ؛ خاتمه در احكام بعضی اوضاع فلكيه که از بعضی از احادیث مفهوم می شود.
در آن از ابوریحان بیرونی و «عقد جواهر الألفاظ باخبار مدينه الفسطاط» و ابوالفرج زنجانی و بعضی رسايل که بعضی افاضل اطبا در زمان نواب رضوان آشیان طهماسب الحسيني الصفوی در احوال نوروز نوشته آن، باد شده است. آغاز: بسمله. حمد بی حد و قیاس و ثنای رفیع تر از اندازه و خراس سزاوار مبدعی است که چهره ما و مهر و بنای رفيع بنبان سپهر افروخته و افراخته مهر و عنایت او است ... اما بعد چون خاطر قدسی ... شاهنشاه ظل الله ... شاه سلیمان الحسینی الموسوی ... بنيل حقایق و ادراک دقایق ... مصروف و معطوف است امر اعل عز صدور و شرف ورود یافت که کمترین دعاگویا محمد باقر سبزواری رساله [ای] در تحقیق ایام و روزهای مبارک و مسعود و منحوس از ایام و شهور اسلاميه [که] از احادیث شریفه ظاهر می شود و از روایات منقوله از اصحاب عصمت و طهارت مفهوم و مستفاد میگردد مرتب دارد لاجرم امتثالا لأمره الأعلى درين باب شروع نموده امور مذکوره بر سبیل ایجاز و اختصار ایراد می نماید ... و این رساله مرتب بر مقدمه و دو باب و خاتمه [است] مقدمه در بیان روز و شب و ماه و سال و اختلاف تواریخ امم ... باب اول در بیان تاریخ هجری و شهور قمری ، ایام معينه که در شهور عربية بحسب خوبی و بدی امتیاز دارند و ذكر بعضی از آنچه در باب ایام هفته وارد شده و در این باب چند فصل است ... (دو فصل دارد و میان برگهای 8و 9 افتاده و باب دوم در نسخه نيست) مطلب سیوم در تسمیه روز نوروز ... و در این دو مقاله است مقاله اولی در سبب تسميه روز نوروز ... مقاله ثانیه در احکام وقوع روز نوروز در ایام هفته .. خاتمه در بعضی احکام که از احادیث مستفاد می شود.
انجام: چون پرتوی از اشعه التفات خاطر شاهنشاهی ظل اللهی متوجه ترتیب این رساله شد امید آنست که به نحوی باشد که در نظر اعلی ... مستحسن نماید و در نظر جمهور انام مقبول افتد امیدواری ... چنانست که سابه معدلت پیرایه پادشاه ... بر مفارق ایام مخلد و مستدام بوده همیشه آفتاب سپهر دانش بر اطراف شرق و غرب این جهان تافته بر اوج بروج عظمت طالع ولامع
باد بمحمد و آله الأمجاد حسبي الله و كفى بالله شهيدا
[فهرستواره منزوی 2777/4 ]
1، قم: مرعشی: شماره نسخه: 10376/3
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 101گ (50ر -150ر)، 13 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 26- 316]
2. تهران؛ علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 277/20
آغاز: بر ایر: انجام: هوای زمستانی نزد بعضی و اختلاف در هوا
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ 70 ص (531-600)، 21 سطر،
اندازه: 11/5×18 سم [ نشربه: 3 - 35]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6968/3
خط: نسخ و نستعلیق، كا: عبدالرحيم بن میر نعمت الله موسوی، تا: 1221ق، جا: مدرسه حاج وردی خان قزوینی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 13گ (36پ-48پ)، اندازه: 21/5x15سم [ف: 18- 146]
4. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2964/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1259ق، کاغذ فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای ضربی، 21گ (1پ-21ر)، 16 سطر ( 7×12/5 )، اندازه:11×18 سم [ف: 10 -1863]
5. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2783/3
آغاز: برابر، انجام و تربت شریف حضرت امام حسین با خود داشتن
خط: نستعلیق، کا: صدر الدین محمد بن محمد صادق حسینی، تا: 1105-1092
؛ افتادگی: انجام، مصحح، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 17گ (50پ -66ر)، اندازه:12×19سم [ف: 7- 344]
اختیارات الايام / هیئت / عربی
extīyārāt-ol ayyām
قمصری، حسين بن محمد، ق 11 قمری
qam sarī, hoseyn-e-bn-e mohammad ( - 17c)
اختیارات ایام را چنانکه از حضرت صادق (علیه السّلام) روایت شده، از کتاب های «المجموع الرائق» و «مکارم الاخلاق» و «الدروع الواقية» و «منهاج الاداب» گرد آورده است.
آغاز: اختيارات الأيام الشهرية المروية عن الامام الناطق جعفر بن محمد الصادق عليهما السلام عن آبائه عليهم السلام.
انجام: و یرتفع أمره و يكون صادق اللسان و صاحب الوفاء و الصدق.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 1003/3 حاشیه
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین بن محمد حسینی قمصری مشهور به آفتاب، تا: 1077ق، جا: قمصر کاشان؛ 6 گ (40پ-45پ)، اندازه: 19×24سم [ف: 3- 198]
ص: 396
اختیارات الايام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
لاهیجی، محمد باقر بن محمد تقی، - 1110 قمری
lāhījí, mohammad baqer ebn-e mohammad taqi ( -1699)
منسوب به ملا محمد باقر بن محمد تقی مجلسی در هامش به خط تازه تری آمده: اگر چه مشهور اسناد این کتاب به مجلسی است و همان است که اکثرا به مجلسی نسبت داده اند و اختیارات صغير اوست ولی پس از تحقیق دانسته شد که از تألیفات ملا محمد باقر بن محمد تقی لاهیجی از معاصرین مجلسی است. اشتراک اسم موجب اشتباه شده است.»
[نسخه های منزوی 218/1 ، الذريعة 367/1 ؛ ریحانة الادب 191/5 ]
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 4900/2
آغاز: من رسالة ملا محمد باقر بن محمد تقي في اختيارات الأيام من الأسابيع و الشهور. خاتمة (؟) در ترجمه حدیث شریفی که مشتمل بر احکام کسوف و خسوف و حرارت هر سال؛ انجام؛ ذیحجه، ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد، و مرد فاسق فاجر دعوی پادشاهی نماید. قدتم في 106
بخشی از آن، خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای مغزی دار، 2گ (8ر- 9ر)، 25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35سم [ف: 14- 54]
اختیارات ایام / پیشگوئی/ ترکی
extīyārāt-e ayyām
قراقاشی، محمد عوض بن صدرالدین، - 1111 قمری
qarāqāší, mohammad'avaz ben sadr-od-dīn ( - 1700)
مختصری در سعد و نحس ایام و شهور و احکام سال بر اساس شروع سال قمری در هر یک از ایام هفته است.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 27736
آغاز: بسمله. حمد بی حد و ثنای بی عدد اول معبود بی همتا غه در بات بنی آدم فی عدم کشور بدین وجود شهر بغه گلتوردی و سپاس بی قیاس اول حی توانا غه کنیم ارادات ازلی و حکمت لم یزلی برله رواحل موجودات ني قدم ؛ انجام: زیاده چقماغای بسیار از موده و مجرب است شکل بوترور
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ اهدایی رهبری، دی 1380؛ کاغذ: تحودی آهار مهره، جلد: مقوا با عطف تیماج فرنگی، 28گ، 15 سطر، اندازه :12×18/5سم [اهدانی رهبر: 2 اخبار1- 50]
اختیارات الايام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
آقا جمال خوانساری، محمد بن حسین، - 1125 قمری
aqā jamāl-e zānsārī, mohammad ebn-e hoseyn ( - 1713)
اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1105ق)
رساله ای است در سعد و نحس روزهای هفته و ماه و سال و شب ها و ساعات، در سه «فصل» و یک «خاتمه » در اعمالی که بدان نحوست برطرف می شود با ذکر جمله ای از اوراد و ادعیه. عناوین فصل ها: 1. اختبار ایام هفته ؛ 2. اختیار ایام ماه؛ 3. ذکر آنچه وارد شده در باب بعضی از ایام سال؛ خاتمه در ذکر امری که دفع کند نحوست ایام را. نام مؤلف در مقدمه آمده است. در بعضی از منابع به آقا حسین خوانساری (- 1098 ق) نسبت داده شده است. آغاز: الوان ازهار ستایش و اقسام انوار نیایش که به تحریک نسیم بیان از گلبن زبان شکفتن پذیرد نثار بارگاه صانع جهان پیراییست که بدست قدرت
انجام: امید هست که رد نشود از برای او حاجتی در آن ماه تمت الرسالة
چاپ: با تحقیق علی اکبر زمانی نژاد، ضمن الرسائل، از طرف کنگره بزرگداشت آقا حسین خوانساری، 1378ش
[فهرستواره منزوی4/ 2780]
یزد؛ وزیری: شماره نسخه : 2412/6
بی کا، بی تا، كاغذ: سمر قندی، جلد: تیماج تریاکی، اندازه: 11/5 ×18/5 سم [في: 4- 1285]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه:6/ 1448
آغاز: برابر
نسحه اصل: همان نسخه بالای 38 (67-104)[ عکسی ف: 4- 275]
اختیارات الايام / پیشگویی / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
شهابی، محمد بن محمد هادی، ق 12 قمری
šahābī, mohammad ebn-e mohammad hādi (-18c)
رساله مختصری در سعد و نحس ایام با استفاده از احادیث معتبر، به نقل از دروع الواقيه ابن طاوس حلی است که مؤلف علاوه بر مطالب ساعات و ایام شهور و سالها، ترجمه احادیث فرمایشات سلمان فارسی را در ذیل آورده است.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 38265
آغاز: بسمله. نافع ترین اختیاراتی در ساعات لیالی و ایام شهور و سنین که پرتوی اشعه آن بر زبان، انجام: صلوة تدوم بادام السنين و الشهور و الاعصار و الأوابد تمت
خط: نسخ عالی، بی کا، تا: قرن 12 (در حیات مؤلف)؛ محشی، مذيل است به 4 برگ در احکام سعد و نحس و کسوف و خسوف در سال برابر با تلاقی روز اول محرم با یکی از ایام هفته به نقل از امام صادق (علیه السّلام) و 7 برگ اخبار و احادیث منقول از
ص: 397
عيون الاخبار؛ اهدایی رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا با عطف میشن، 53 گ ، 14 سطر، اندازه:10×18سم [اهدائی رهبر: 2 أخبار1- 49]
مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1284
آغاز: نافع ترین اختیاراتی در ساعات ليالی و ایام شهور و سنین که پرتوی اشعه آن بر زبان انجام: وعترته الأماجد صلاة تدوم بدوام السنين و الشهور و الاعصار و الأوابد
خط: نسخ، بی کاه بی تا؛ در حواشی احادیث متفرقه نقل شده است، در آخر نسخه ترجمه حدیثی درباره خسوف و کسوف نوشته شده است؛ جلد: معمولی، 53گ، 13 سطر، اندازه: 10/5 ×18/5 سم [مؤید: 3- 237]
اختیارات ایام / پیشگوئی / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
بهبهانی، احمد بن محمد علی، 1191 - 1235 قمری
behbahānī, ahmad ebn-e mohammad ali (1777 - 1820)
تاريخ تأليف: صفر 1223ق، محل تأليف: عظیم آباد هند
رساله مختصری در سعد و نحس روزهای هفته و ماه است که به ارشاد والده نواب آصف الدوله بهادر وزير الممالك هندوستان نگاشته است. وی در فصل آخر آورده است: «خال مفضل آخوند ملا محمد باقر مجلسی سند صحیح از حضرت صادق روایت کرده است که در کتاب دانیال پیغمبر نوشته است که اگر اول محرم روز شنبه باشد ...»
مشهد رضوی، شماره نسخه : 31984
آغاز: بسمله حمدله. بعد بدانکه توکل و اعتماد بر جناب مقدس الهی؛ انجام: و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السلام
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1230ق؛ اهدایی رهبری، بهمن 1383؛ کاغذ: فستقی آهاری، جلد: تیماج فرنگی، 6گ، 21 سطر، اندازه: 25x13سم [اهدائی رهبر: 2 أخبار1- 49]
اختیارات الايام / هیئت/ عربی
extīyārāt-ol ayyām
استر آبادی، محمد جعفر بن سيف الدين، 1198 - 1263 قمری
estarābādī, mohammad ja'far ebn-e sayf-od-dīn (1784 - 1847)
تاريخ تأليف: ربيع الاول 1245ق؛ محل تالیف: نجف اشرف
در بیان سعد و نحس ایام با استفاده از احادیث اهل بیت (علیه السّلام) دارای چهارده «امر»
آغاز : الحمدلله الذي أعطانا بعد الوجود من الجود مقالید سلاسل الأحكام و أرشدنا بمشارع ينابيع الحكمة الى شوارع عقائد الإسلام
انجام: و عن الخواجة الوجه الحسن و اللؤلؤ واليد و الرجل من الناظر
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 3849/10
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن حسین بن محمد رضا حسینی تنکابتی، تا: 1250ق، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 15گ (159پ -173ر)، اندازه: 10 ×15سم [ف: 10- 235]
اختيارات الايام / هیئت / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
راینی کرمانی، ابوطالب بن عبد الله، ق 13 قمری
Tāyenī kermānī, abū-tāleb ebn-e 'abd-o1-lāh ( - 19c)
مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 29362
آغاز: بسمله، حمدله، و بعد چنین گوید فقير الى الله الغني ابوطالب بن عبدالله الراینی چون برادری از برادران دینی.؛ انجام: مرد بزرگی در مغرب بمیرد مرد فاسق و فاجرى دعوی پادشاهی کند و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1268ق، ضميمه نسخه ش 15942؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج، 14 سطر (12/5x7)، قطع: رقعی، اندازه: 11×18/2سم [رایانه ]
اختيارات الايام / هیئت / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
صادق بن معز الدين محمد
sādeq ebn-e mo'ezz-od-dīn mohammad
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4053/11
آغاز: الحمد لله المتفرد بخلق الليالي و الأيام المتوحد بصفات الجلال و الاكرام ... بگوش ارباب هوش می رساند که چون اکثر طوایف انام لاسيما بزرگان عالی مقام را انجام: و به اتفاق در شهور ترکیه معتبر نیست و الله اعلم بحقایق الامور الفائدة الثانية.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 15گ (172پ-186پ)، 20 سطر، اندازه: 11×18 سم [محدث ارموی مخ: 1- 79]
اختيارات الايام /هیئت/ فارسی
extīyārāt-ol ayyām
کشمیری، محمد صادق
kešmīrī, mohammad sādeq
روایاتی را که در کتاب «الدروع الواقية» ابن طاووس از امام صادق (علیه السّلام) در نحوست و سعد ايام روایت کرده با حذف اسناد
ص: 398
به فارسی برگردانده و بعد از آنچه را که ابن طاووس از سلمان فارسی نقل کرده ترجمه نموده و در آخر فوایدی جهت رفع نحوست ایام هفته به آن ملحق ساخته است .
خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 342/3
آغاز: فصل در اختیارات. على بن طاووس عليه الرحمة .. از امام ناطق امام جعفر بن محمد باقر علیهما السلام روایت نموده بدان که ... حضرت آدم عليه السلام
خط: مختلف، بی کا، بی تا، در هامش؛ جلد: تیماج قهوه ای ساده، 14 سطر، اندازه: 17×20سهم [ف:- 169]
اختیارات الايام / هیئت / عربی
extīyārāt-ol ayyām
جداولی است با این عنوان «جدول الاختيارات بزجر الفال على كون القمر في البروج» در نخستین ستون عمودی این جداول«حادثات زمان» و در نخستین ستون افقی اسامی بروج ثبت است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 6399/9
اختیارات و فال (جدول)؛ بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی سفید آهاردار، جلد. تیماج مشکی، 6ص (54-59)، قطع: خشتی، اندازه: 14/5 ×19سم [ف: 19- 516]
اختيارات الايام / هیأت، پیشگویی/ عربی
extīyārāt-ol ayyām
چند رساله ناشناخته در این موضوع
غیر همانند:
6-تهران: مدرسه قنبر علی خان (حضرت ولی عصر)؛ شماره نسخه : 39/4
آغاز: اما الاوقات المحمولة في اقتناء ذوات المناسر فهي التي تواری فيها القمر الميزان و الجواز و القوس خادسة فان فيه صورة بازی و اول جرى من الجدى الى تمام عشرين جزواً منه لان فيه النسر الطاير و اصلاح الميزان و تنويره بالسعود؛ انجام: فان ذلك دليل على الظهر بما يراد من ذلك بمشية الله تعالی و عونه و له الحمد على كل حال، له الحمد وله الثناء الحسن الجميل ولا حول ولاقوة الا بالله العلي العظيم. تمت الاختيارات بحمد الله و عونه
باب في الاختبارات و کيفية الأوقات المختارة لا تصیدات، خط: نسخ کهن، کا: علی بن محمد بن على دلاجی شافعی، تا: قرن 8 ؛ جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 5 گ (37پ-41ر)، 17 سطر [ف:- 73]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6475
آغاز: آفة في المواشي و يكون في نقض الكروم نقض و ... نیسان و ایار بغیر مطر و يكون في شباط برد شديد و يدوم عشرين يوما و يكون اذار متوسطا؛ انجام: اليوم الثلاثين يوم جيد لسائر الحوایج و من ولد فيه استغنی آخر عمره و يرزق رياسة و يكون صادق اللهجة و الله تعالی اعلم بغيبه.
رساله ای است در خواص و دلایل متعلق به ایام و شهور با این عناوین: دخول كانون الآخر في ايام الاسبوع، ولادة البروج الاثنی عشر، دخول كانون الآخر مولد السنة المباركة من الايام و اخلاقها من الاثنين عشر برج، القول على انقضاض الكواكب و ما يظهر في الشهور الرومية، القول على حساب المريض في الأيام السبعة، القول على حساب ایام الشهور في حساب العربی، در تمام این مباحث با عنوان «قال دانیال عليه السلام»، شروع به مطلب نموده است و شاید ملحمه دانیال باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: سلخ رجب 877ق، افتادگی: آغاز، از روی نسخه ای به تاریخ [154]، روی برگ اول یادداشتی درباره کتاب حاضر به خط مجدالدین نصیری، در برگ پایانی روایتی نبوی در فضل عكا آمده است؛ مهر: کتابخانه مجدالدين، (بیضی و مستطیل)؛ جلد. تیماج مشکی
ضربی ترنج با لچکی، 50 گ، 11سطر، اندازه: 13×18اسم [ف: 20 -51]
8. قم: گلپایگانی شماره نسخه :2/ 5514- 184/ 27
آغاز: والمشتري في السرطان و الشمس في الحمل في العاشر من الطالع في وسط السماء فالنهار خلق قبل الليل و قال عليه السلام في قوله تعالى لا الشمس ... ای قد سبقه النهار اقول يستفاد من هذا الحدیث، انجام: همه چون در ایران بود نیکو باشد یک روز هم نیم هم سفر هم عقد و هم جوهر خری هم. بخشی از رساله مفصلی است در اختیارات ایام با استناد به احادیث ائمه (علیه السّلام) مؤلف ابتداء درباره سال قمری و شمسی و مبدأ هر کدام و نیز روز نوروز و اقوال علمای شیعه در آن (که در این بخش از احمد بن فهد، حلی با دعای طاب ثراه و محمد بن ادریس) دو قول را نقل نموده است. او کتابش را در چند «مقاله» قرار داده با این عناوین: المقالة الأولى في الأخبار المروية عن الأئمة الأطهار سلام الله عليهم «مطلبان»: الأول: فيما ورد في أحوال الأيام بالنسبة إلى الحوائج، الثاني: فيما ورد في أحوال الحوایج بالنسبة إلى الأيام. مطلب اول را در سه «فصل»، قرار داده با این عنوان ها 1. الأيام الشهور الفارسية، در این فصل منظومه خواجه نصیر را به فارسی که در آن احادیث مروی از امام صادق (علیه السّلام) را درباره نحوست و سعادت ایام به نظم کشیده درج نموده است، پس از آن به نقل از «الدروع الواقية» ابن طاوسی احادیث درباره هر روز از ماه را نقل نموده است، همچنین در آخر این فصل از کتاب «لوایح قمر» کاشفی نقل می کند که منظور از شماره ایام در این احادیث ایام ماه های شمسی است، 2. ايام المشهور العربية، 3. أيام الأسابيع، في احوال الحوایج بالنسبة اي الايام والساعات التزويج، المقالة الثانية فيما اردنا من احكام النجوم و فيها «مقدمة» و ا«مطلبان»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 16 گ، 14 سطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 1- 15]
9. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه :5/ 2077- 17/ 60
آغاز: اذا مر من ايلول ثلاث عشرة الى المثلث من كانونها المتقدم چند برگ از رساله ای است در برخی احکام نجوم و اختیارات
ص: 399
ایام، خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 1125ف، 4گ (70-73)، اندازه:14×20سم [ف 1 -154]
10. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1142/27
من الدروع الواقية و الأخطار؛ خط: نسخ بی کا، تا: با تاریخ 1160ق؛ 5 گ (256ر - 260ر) [ف: 5- 239]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6367/24
جدول اختیارات و احکام روزهای ماه های عربی و همه ارقام این جدول با حروف است (از الف تا لام): خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ: فرنگی، جلد تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای،434ص، 17 سطر، قطع: خشی، اندازه: 14×19/5سم [ف: 19 -448]
12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 10021/2
آغاز: در اختیارات ایام فرس ... اليوم الأول من الشهر عن الصادق انه خلق آدم فهو يوم مبار ک محمود لطلاب الحوائج، انجام: و من ضلت له صالة وجد و من افرض فيه أدي
احادیثی است روایت شده از حضرت صادق (علیه السّلام) در اختیارات ایام و نیک و بد آنها، تنظیم شده به ترتیب روزهای ماه قمری (سی رور)، این روایت ها با حذف سند آنها نقل شده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد ابراهيم بن محمد صادق موسوی، تا: قرن 13؛ جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 3گ (107پ-109پ)، 19 سطر، اندازه: 20x15سم [ف: 26 -19]
13. تهران: ملك؛ شماره نسخه: 3431/7
اختيارات الساعات في ايام الاسبوع و لياليها؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف : 6- 413]
14.تهران: ملک، شماره نسخه : 1755/2
از «خصال»، و «عیون»، و «مجالس» ابن الشيخ و «الصحيفة الرضا»، درباره سعد و نحس و روزهای هفته و ماه؛ خط: نسخ، بی کا: تا: پنج شنبه پایان ربيع الثانی 1255ق؛ جلد: میشن سیاه لایی، 56گ (8پ -63پ)، کاغذ: پسته ای، اندازه: 9×15سم [ف: 5 -358]
15، شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1726/7
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1261ق، 12گ (63ر -74پ)، اندازه: 15x10سم [نسخه پژوهی: 3- 174]
16، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :5542/2
آغاز: بسمله، اختیارات ایام الشهر الثلثين، ورواه الثقات عن الامام ابی عبد الله جعفر بن محمد الصادق عليهما السلام، انجام: و كثرة الفاكهة و هلاك المشايخ و الحيوان و قلة المياه، و الحمدلله رب العالمين
در اختیارات سی روزه ماه، خط: نسخ، بی کا، تا: 1265ق، کاغذ: فستقی آهار مهره، جلد: پارچه ای، 82 ص (11-92)، 13 سطر (6×11)، اندازه: 10/9×16/3
سم [ف: 8 -311]
17، مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:19243
آغاز : بسمله. اختیارات ایام الشهر الثلثين رواه عن الإمام ابن عبدالله جعفر بن محمد الصادق؛ انجام: و جدها دون افترض فيه شيئا رده سريعا
ایام ماه ها؛ خط: نسخ خفی، بی کا، تا: 1265ق؛ ضمیمه نسخه ش 5543؛
کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با رویه پارچه، 13 سطر (6×11)، قطع: رقعی، اندازه: 11×16 سم (رایانه)
18. تهران: ملی، شماره نسخه: 20774
بی کا، بی تا، خریداری از امرالله صفری [رایانه ]
19، مشهد، شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 145/9
آغاز: من کتاب الدروع الواقية من الأخطار في الأسفار لاین طاووس رحمه الله، انجام: قال سلمان: یوم مبارک يصلح لكل شیء
احادیث مروية عن كتاب «الدروع الواقية» في ما ينبغي فعل من الامور الشخصية في كل يوم من الشهر؛ خط: نسخ، بی کا: بی تا ؛ جلد: چرم قرمز، 8گ (137پ -144ر)، اندازه : 15/5×21/5سم [مؤید: 1 - 139]
20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4484
خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 29]
21. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1/ 3455
آغاز: بسمله، هذا كتاب الاختبارات و فيه خمسة و خمسون باباً من ابواب الاختيارات و معرفة طبايع البروج و الكواكب، و معرفة الذكر منها و ..... الشرقية و الغربية، انجام: فانه اجود ما تكون، فافهم ذلك، ان شاء الله تم الكتاب بعون الله و حس توفيقه
از طبری. در پنجاه و پنج باب 1. في عقد اللواء، 2. في حد اللواء، 3 في السفر، 4. في امر البنيان ؛خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن یشمی یک لا مجدول، 46گ (1پ۔ 46پ)، 14 سطر، اندازه 12× 20سم [ف: 6- 429]
22. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه : 1155/6
بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه:12×16سم [نسخه پژوهی: 1- 32]
23. مشهد: گوهرشاد؛ شماره نسخه : 996/4
منقول از برخی از تصانيف نیشابوری؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج مشکی لایه ای، 1گ، اندازه: 10×18 سم [ف: 3 -1362]
24. تهران: ملك؛ شماره نسخه: 1/ 1755
از «قصص الأنبياء» راوندی از «کتاب دانیال»، از نوشته ابن شاذان و از «اختصاص» مفید در احکام نجوم و «محرم نامه» و «ملاحم» خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: پسته ای، جلد: میشن سیاه لایی، 7گ (1پ -7ر)، 64 سطر، اندازه: 9×15سم [ف: 5 - 358]
25، یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 2783
آغاز: الاختيار لوقت الهام الفصل الخامس في الاختيار لهدم حصون الأعداء الفصل السادس في الاختيار لعمل الرحى الفصل السابع لعمل السفن و شراها؛ انجام: و هو الفلك الذي
خط: نستعلیق، بی کا، بی تاب افتادگی آغاز و انجام؛ مهر: آخوند
ص: 400
ملا اسماعیل یزدی با خط ایشان، اهدایی شیخ احمد شریعت عقدایی، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماجی تریاکی عطف و حواشی تیماج مشکی، 115گ، 17 سطر (7×11/5 )، اندازه :12/5×18 سم [ف: 4- 1425]
26. يزد: وزیری؛ شماره نسخه : 4/ 1533
اخبارات ایام شهور مأخوذ از «عیون الحقایق» و کتاب «الغرق» با بی کا، بی تا، جداول دور متن و نیز ترجمه احادیث به شنگرف ؛ 10گ، 14 سطر (14×22/5)، اندازه: 23×35سم [ف: 3 -984]
27. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه : 365/35
به روایت از جعفر صادق. اختبارات الشهور و ایامها الثلاثیں؛ كا: على بن احمد رشتی، بی تا، جا: یزد: کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 19 سطر، قطع: جيبي [نشريه: 2- 180]
اختیارات الايام / هیئت، پیشگویی / فارسی
extīyārāt-ol ayyām
غیر همانند:
1. مشهد، گوهرشاد: شماره نسخه: 2188/14
اختیارات حضرت علی (علیه السّلام) از چهار کتاب؛ خط: نسخ خوش، کا: معزالدين محمد بن سلطان محمد قاری نیریزی، تا: 1085ق؛ مجدول به زر و تحریر، کمند به زر و تحریر و لاجورد؛ واقف: محمد حسام واعظی، تاریخ وقف: 1397، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج، 24 سطر، اندازه: 17×27سم [ف 5- 556]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6894/5
آغاز: در نام روزهای هر ماهی به پارسی که پدید کرده است تا هر کس که بداند و دریابد و بدان کار کنند مبارک بود ان شاء الله تعالی، انجام: و زراعت بسیار بود و اندر تابستان گرمای سخت بود و بیماری مردمان را بسیار بود ابوابی است در اختیارات ایام و ماه های ایرانی به نقل از امام صادق (علیه السّلام) که در نسخه حاضر تا باب 25 آن آمده است، سپس ابوابی بدون شماره در احکام خسوف و کسوف در ماه های عربی و سپس احکام زلزله در هر ماه ایرانی، و پس از آن احكام نوروز آمده است که تمامی به یک خط است؛ خط: نسخ، کا: کمال الدين بن جمال الدین حسن جرجانی، تا: جمعه 4 شوال 845ق، تملک سلطان حسین واع با مهر «عبده سلطان حسين الواعظ»
(بیضی) و وقفنامه کتاب از همو بر دارالمومنین استر آباد و اولادش، جلد: تیماج عنابی بدون مقوا، 11گ (66ر -76پ) ، اندازه: 12/5 ×17/5سم [ف: 20- 326]
3، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 12593/19
آغاز: اگر خواهی که بدانی که اول هر ماه کدام روز است اول ببیند که از هجرت محمد صلى الله علیه و آله و سلم چند سال گذشته و قسمت کند و دویست و ده و دویست و ده طرح کند آنچه بماند و به دویست و ده نرسد، انجام: اما اگر کوکبی در وتدی از اوتاد طالع افتاده بود و آن موضع و بال با هبوط باشد این ضعف او زیاده از قوت عارضی او باشد.
شامل جداول احکام نجوم، اختیارات منسوب به امام صادق و جلد اول آنها و اختیارات جمهور با جداول مربوطه، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول به قرمز، دارای جداول متعدد اخترشناسی، بعد از انجام افزودگی هایی شامل جلد اول اعداد و حروف آمده است کاغذ: شرقی، 37 گ (246ر-284پ)؛ اندازه:
9×11/5سم [ف: 31- 748]
4. تهران: ملک: شماره نسخه : 492/37
در اختیارات روزهای هفته و روزهای ماه از اول تا به آخر که کدام روز محمود و کدام روز مذموم است، خط: نستعلیق، بی کا تا: قرن 10؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: رویه مشن ضربی قرمز پشت معرق قدیمی، 11ص (494-504 هامش)، 18 سطر، اندازه:12/2×20/7 سم [ف: 5 -43]
5. تهران: ملک: شماره نسخه: 492/19
اختیارات و تقویم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [ف: 5 -42]
6. قم مرکز احیاء: شماره نسخه: 1653/1
آغاز: افتاده و از معادن جون نمک یا بیشتر این چیزها ذکر کردیم در میوه و بقول و محللات و مطيبات، انجام: و يقين شناسد که غالب ظن یا آن است که هر کتابی که تصنیف کردم و می کنم همواره این کتاب را خواند بر اختیار و ایثار کرامت و تقرب دل دوستان و برادران و الله اعلم و احكم
نسخه اصل: کتابخانه شیخ علی حیدر-فم. جدولهایی است در اختیارات خوردنی ها و آشامیدنی ها با بیان فائده هر یک؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 20 شعبان928ق، افتادگی: آغاز؛ جداول به شنگرف 62 ص
(1-62) [عکسی ف: 5- 96]
7. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 2/ 5656
آغاز: بسمله حمدله ... اما بعد این رساله ای است شریفه در بیان اختیارات هر روز از سی روز هر ماه، از سعد و نحس ... از روایت امام بحق ناطق، انجام: روز سعد و مبارک است، نیکو است جهت هر کار که خواهی و السلام علی من اتبع الهدى
در شناسایی نیک و بد روزها، خط نستعلیق بی کا، تا: قرن 11 پس از آن پراکنده هایی نوشته شده است، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ مقوایی ضربی، 9گ (99پ-107ر)، 17 سطر، اندازه: 16/5 × 26سم [ف: 3 -72] . 8.تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5996/76
آغاز: [في الاسد] تیغ ترکان خطائی اندر و خوب و نکو *** لیک نو پوشیدن و جایی سفر کردن مجو: في السنبله چون همه از برج اسد آید به برج سنبله *** در ره و هامون همی با باد شدن با قافله؛
دنباله منظومه ای است در اختیارات؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: تیماج قهوه ای، 2 ص (273-274)، قطع: رقعی، اندازه:12×18/5 سم [ف: 17- 381]
9. تهران: ملک شماره نسخه: 4964/2
ص: 401
آغاز: بعون و توفیق خدای تعالی ابتدا کنیم و خط جداول که تعلق به خوردن و آشامیدن دارد به ترتیب روشن گردانیم
جلد اول، در پانزده خانه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن سیاه ضربی مغری قهوه ای، 44گ، 21 سطر، اندازه.18/7×25/4
سم [ف: 8- 150]
10. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 2788/3
جدول اختيارات اتصالات الفمر بالكواكب و حالانه بیشتر جدول است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جدول به شنگرف و زر و لاجورد، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی، 47ص (180-226) [ف: 10- 1640]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9128/2
آغاز روز اول که مسمی به هرمزد اسا۔ سلمان رحمه الله گوید اسمی است از اسماء الله. از ابو عبدالله عليه الصلوة و السلام روایت کنند که این روز روز نیک است و مبارک است و خدای تعالی آفرید درین روز آدم را؛ انجام: روز سی ام مسمی به انیران است ... و هر کس که چیزی گم کند بیایند و هر کس که درین روز فرض کند به زودی ادا کند
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج عنابی مجدول گرهی یک لا، 16گ (80پ-95 ر)، 12 سطر ( 7×12/7 )، اندازه: 10/4×16/3سم [ف: 29/2 - 790]
12. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3395/17
اختیارات بودن قمر در بروج اثنی عشر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6 -391]
13، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 378/19 - طباطبائی
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم *** هست کلید در گنج حکیم / فاتحه و نامه بنام خداست *** حمد الهی بکلام خداست
يوم السبت اول رور زحل هیچ کاری را نشاید چاشت زهره دوستی را شايد؛ انجام: يوم الجمعه اول روز زهره جاشت عطارد زوال قمر .. آخر روز شمس. اختیارات ایام هفته است؛ بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: اصفهانی، جلد:
تیماج سیاه، 1ص (107ر)، قطع: رقعی، اندازه: 13×18/5سم [ف: 22- 135]
14، مشهد: رجائی مغزی (کتابخانه ): شماره نسخه :بدون شماره
آغاز: أما بعد، بدانکه این رساله منقول است از حضرت امام جعفر صادق عليه السلاة و السلام که فرمودند که جد، انجام: و هر که بیمار شود قرآن وی تا هشت روز باشد چون بگذرد صحت یابد
رساله ای مختصر در سعد و نحس ایام؛ کا: محمد مؤمن بن عبدالرضا موسوی بفروئی، تا: 1026ق [تراثنا: س 13 ش1- 126]
15، تهران: مجلس: شماره نسخه - 17/7 سرود
خط: نسخ و نستعلیق، كا: عبد الباقي بن حاج قنبر على مودی قاینی، تا: 1062ق (نشریه: 14- 410]
16. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 9021/8
آغاز: باب اول در شب و روز ماه، در کتاب الدروع الواقيه .. از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روایت می کند، انجام: و این مضمون در جامع السير مذکور است.
نیک و بد ایام ماه را از کتاب «الدروع الواقية، ابن طاوس ترجمه کرده و سعد و نحس روزها را به ترتیب روزهای ماه در سی بات برای هر روزی بابی تنظیم نموده است؛ خط: نسخ، كا: محتشم، تا: 1069ق؛ مصحح: جلد: تیماج، 58گ (56پ -113پ)، 13 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 23- 175]
17، قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 11529
آغاز: باب اول در شب و روز اول ماه در کتاب دروع الواقية که از مصنفات سید سند أجل أفضل السند رضی الدین علی بن طاوس الحسینی رضوان الله عليه مذکور شده، انجام: و در جامع السير چنین مذکور است.
رساله ای است در 30 «باب»، در اختیارات ایام، از لحاظ سعد و نحس، بر پایه روابات و همچنین ذکر وقایع مهم تاریخی از قبیل مواليد و وفیات ائمه (علیه السّلام) و رخدادهای مهم دیگر از تاریخ صدر اسلام، گزیده ای از کتاب های: «الدروع الواقية»، «مکارم الاخلاق»، کتاب معلی بن خنیس»، «تفسیر ابو الفتوح»، «مصباح » کفعمی، «ثواب الاعمال»، «مسار الشيعة»، «تحرير» علامه، «دروس شهید، «مجموع الدعوات»، «عدة الداعی»، «بشارة المصطفی»، «سر العالمين»، «من لایحضره الفقيه»، «مثالب النواصب»، و از آثار «قطب راوندی» و «یحیی بن معاذ رازی». در این رساله، از نقل احکام نجوم اجتناب شده و به جای آن، از روایات و احادیث اهل بیت (علیه السّلام) سود جسته است. ویژگی دیگر این رساله از رساله های موجود دیگر در همین موضوع، منابع معتبر و کهن آلی، در ذکر تواريخ و وقایع است که از جمله آن رساله معلى بن خنیس و کتاب دیگری از «یحیی بن معاذ رازی» است که نام آن ذکر نشده است. مؤلف شناخته نشد ولی به دلیل نقل از «مثالب النوصب» اثر قاضی نورالله شهید به سال 1019ف و تاریح نسحه که 1072ق می باشد، در قرن 11 می زیسته است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد نصیر، تا: 1072ق، در پایان نسخه روزهای نحس ماه ها را به شعر آورده است؛ مهر. مهر علی بن احمد، (بیضی)، «عبد شیر علی (بیضی)، کاغذ: شرقی، جلد: تیماج زرشکی ضربی با ترنج 36 گ، 15 سطر (4/5×10 )، اندازه: 8×15/5سم [ف: 29- 186]
18، تهران: مجلس: شماره نسخه: 12255/4
آغاز: عن جعفر بن محمد بن علی بن حسین عن رسول الله صلی الله عليه و آله انه قال من دبر بالنجوم فقد آدر و من آمن بالنجوم فقد کفر؛ انجام: و هر خوابی که بیند تا ده روز تعبیرش پیدا شود و الله اعلم و العلم عند الله لا يعلم الغيب الا الله.
در این رساله خواص روزهای ماه و کارهای شایسته در هر روز به نقل از امام صادق (علیه السّلام) ذکر شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1088ق؛ جلد: تیماج، مشکی، 12ص (54-65) 17 سطر، اندازه :10×20سم [ف: 35 -251] 19. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8945/20
ص: 402
آغاز: اختبارات روزها. امام جعفر صادق فرمودند که روز اول ماه روز مبارک است و صلاحت دارد دیدل امرا و طلب حاجت و خرید و فروخت و زراعف و سفر اختیارات روزها؛ خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1090ق، کاغذ: الوان آهار مهره، جلد: گالینگور بنفش عطف میشن قهوه ای اص (133)، اندازه: 15/6 ×27/8سم [ف: 1/ 29- 425]
20. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 10271-10274
منتخباتی است به فارسی و بعضی از آنها به عربی، از علوم مختلفه و بیشتر آنها در علوم نجوم و ریاضی و رمل و علوم غریبه، با جداول و اشکال مناسب موضوعات و بعضی از این منتخبات را می توان رساله ای جداگانه دانست. این چهار شماره یک مجموعه بوده و در صحافی جدا شده به موضوعات مهم آن در اینجا اشاره می شود 1. معرفة سمت القبله، عربی، 2. دوائر قوس قزح، 3. جداول اختبارات نجومی، 4. جلد اول اختلاجات اعضاء، 5. احکام روز نوروز، 6 احکام غالب و مغلوب، 7. احکام بیماری، دارای سی «باب»، 7. جدول اختبارات حساب ابجد، 29 «باب»، 8. هفت تقویم، 10. عروض و قافیه و صنایع شعری، 11. جدول در علم طب، دارای نوزده باب، 12. خواص اشيا به نقل از جالينوس و بقراط، 13. خواص ایام هفته و شهور، عربی، 14. فال نامه امام رضا (علیه السّلام)، منطوم، 15. فال از علم رمل، 16. یافتن علت آدمیان، 17، فال هفت کواکب و دوازده بروج، 18. فال آیات قرآن کریم، 19۔ فال نامه بوذرجمهر برای نوشیروان، 20. فال نامه پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، 21. دیونامه یا طالع نامه، 22 اختيارات الأيام، عربی، 23 اختیارات ایام ماه، 24 اختیارات از جواهر، دارای دوازده باب، 25. وصیت نامه حضرت رسول به حضرت امیرالمؤمنین، 26. جدول در باب امور سلطنت، 27. نصايح ارسطاطالیس به اسکندر، 28. پند لقمان حکیم به فرزندش، 29 جدول در باب آفرينش
عالم، 30. علم خط، از مولانا سلطانعلی، 31 جدول در قیافه شناسی، 32 جدول در علم فراست، 33 بیان ماه های دوازده گانه قمری، 34. علم فلاحت و کشاورزی، دارای دہ «فصل»، 35 علم ادیان و اعتقادات، 36 تاریخ انبیاء و مرسلین و خلفا و سلاطین، 37 معما و لغز، 38. اختبارات و شکون سفر، 39 بازنامه، دارای شصت و سه «بابا»، 40 معرفت شانه گوسفند، 41 تیراندازی و کمانداری، دارای یازده «فصل»، 42. موسیقی، 43 فرسنامه، دارای بیست و شش «باب»، 44 جدول تعبیر خواب 45. دوایر تصوف؛ خط: نستعلیق بی کا، تا قرن 12، جلداول و اشكال شنگرف و چند نفش رنگین ترسیم شده است، مجدول به زر و مشکی، جلد. تیماج قرمز، 419گ، 21 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 26- 222]
21. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5297/1 -177/ 26
آغاز: بسمله دیدار ملوک و اشراف دیدن قمر در مثلثه آبی باید که سرطان وعقرب و حوتست چه اول اعلى بروجست و خانه قمر که کواکب ابنای ملوکست، انجام و وصول کف الخضيب بدایره نصف النهار درین باب مشهور و معروفست این قدر که مصنف ایراد نموده و ماالحاق کردیم از موقت اختیارات اینجا کافیست وزياده ازین بتطويل مقتضی است و الله خير الوافقین و احكم الحاکمین والله اعلم.
رساله کوتاهی است در بیان اوقات شایسته و مناسب برای انجام کارهای مختلف بدون فصول و ابوابی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج مشکی، 11گ، 10 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 1- 152]
22. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 4433/1 -21/153
آغاز: باب اول در حمل و آن ابتداء آفتاب است. به برج حمل و روز اول آن نوروز است و سی روز بود و ساعت شب وروز یکسان بود، انجام: در ماه رجب ماه بگیرد در ناحيه مغرب طاعون و قحط پیدا شود و در بابل ...... باران بسیار ببارد ... هر سالی که در ماه شعبان ماه.
رساله مفصلی در پیشگویی حوادث آینده بر اساس احوال ماه و زمین و روزها و خورشید؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 12 افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا عطف گالینگور قهوه ای، 64گ، 11 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 1- 151]
23. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9480/42
خط: نستعلیق ،بی کا، تا: قرن 11 و 12، 1ص (200) [مختصر ف : 36]
24. تهران دانشگاه شماره نسخه : 2950/75
آغاز: بسمله. بدانکه این روزنامه ایست بنقویم نزدیک از تحویل ماه و سال چیزی نقصان پذيرد و منسوخ گردد و یا نه پرسيدن چیزها حاجت نباشد چکار را شاید و جکار را نشاید از اول روز تا آخر روز از سر هفته تا سر هفته روزنامه است؛ انجام: زهره وقت نماز عطارد (تمت الرسالة ... بتاريخ يوم الحميس من رجب المرجب سنة 1136)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 2گ (439-440)، مختلف السطر (11×22)، اندازه: 26/5x15/5
سم [ف: 10- 1842]
25، تهران: ملی، شماره نسخه: 2234/17
آغاز: جدول اختبارات بودن قمر ايضا در منازل بیست و هفتگانه ؛
انجام: در جدول هشتم ایام شهور قدیم است
این رساله حاوی جدول سعد و نحس مزبور می باشد و در آخر نیز شرح جدول ذکر شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا محتملاً قرن 12؛ كاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 18ص، 24سطر کامل (19×29)، اندازه: 25×38سم [ف: 5 -358]
26، قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 14423/2
آغاز: بدانکه هر شغلی که در هر روز یا هر هفته چند بار محتاج اليه باشد در آن شغل حاجت باختيار، انجام: و غرق چنانکه گذشت و بالله التوفيق و عليه التكلان و الله أعلم بالصواب.
در این رساله، مؤلف گوید در کارهای رایج يوميه، نیاز به
ص: 403
اختیارات ایام و ماه نیست ، لكن درامور مهمه باید اختیارات ایام، از سعد و نحس و طالع در نظر گرفته شود، خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 12 کاغذ: شرقی، 3 گ (42-44)، 18 سطر، اندازه :8×15/5سم [ف: 36- 382]
27. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1162/8 - طباطبائی
آغاز: منقول است از امام ... که اول ماه نیکست و صلاحیت برای ملاقات کردن ... و طلب حاجب
اختیارات روزها؛ خط: شکسته نستعلیق خوب، کا: آقا نور ابن حاج نقل على، تا: قرن 12: 1گ (8) [ف: 23 -648]
28. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 13777/6
آغاز: روز چهارم نیکست برای زراعت و شکار کردن و عمارت بنا کردن؛ انجام: سیم: سلخ نیکست خرید و فروخت و ترویج کردن ... و هر که فرض کند به روز شب بار دهد
رساله مختصری است در میان کارهایی که انجام آنها در روزهای ماه شایسته و مطلوب است کا: محمد کاظم، تا: 20 ربیع الاول 1114ق؛ افتادگی: آغاز :
خط چلیپایی، مجدول زرین و مشکی جلد: گالینگور مشکی، 6ص (27-32) [ف: 37- 315]
29. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1377/7
مختصری است در بیان کارهایی که انجام آنها در روزهای هفته مطلوب است؛
کا: محمد کاظم، تا: 20 ربیع الاول 1114ق، خط چلیپایی، جدول زرین و مشکی، جلد: گالینگور مشکی، 4ص[ف: ( 33-36 )[ف: 37- 315]
30، قم: مرعشی: شماره نسخه: 9816/2
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... این مختصري است در سه باب مشتمل است بر این ترتیب
در این رساله، مؤلف گوید در کارهای رایج یومیه، نیاز به اختیارات ایام و ماه نیست، لکن در امور مهمه باید اختیارات ایام، از سعد و نحس و طالع در نظر گرفته شود؛ خط: نستعلیق، بی کا: تا: پنج شنبه 9 جمادی الاول 1155ق: اشكال شنگرف؛ جلد: تیماج عنابی سیر ، 25گ (89پ -113ر)، اندازه: 20x15سم [ف: 25- 144]
31، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6367/6
آغاز: (پس از عنوان:) و قبل از شروع میگویم که حکیم فاضل احمد بن محمد بن عبد الجلیل سجز مراتب اختیارات بر سیزده وجه مرتب گردانید . سپس وجه طرف سعادت
اختيارات متعلق به اتصال قمر به کواکب است در بروج و ظاهراً ترجمه بخشی از کتاب یا رساله ای عربی است، خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 3ص (386-388)، 17 سطر، قطع: خشتی ، اندازه: 14×19/5سم [ف: 19- 444]
32. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6367/30
جدول احکام قوس و قزح است با سیر شمس در بروج؛ خط : شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ: فرنگی، جلد: نیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 442ص، 17 سطر، قطع خشتی، اندازه: 14×19/5سم [ف: 19- 448]
33. تهران: مجلس، شماره نسخه: 6367/25
جداول احکام بروج و اختیارات و نیک و بد؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق ؛کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 2ص (435-436)، 17 سطر، قطع: خشتی ، اندازه: 14× 19/5 سم [ف: 19- 448]
34، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2/ 4256- 176/ 21
آغاز: روز یکشنبه هر که در این روز بیمار شود آفت رقیت و مر .. باشد او را دعا باید نوشت از خون مرغ سیاه و نان گرم به درویشان بدهد؛ انجام: طالع عقرب ... کارش از اول بیشتر باشد از زبان مردم بد نامهای دروغ بگویند به او اما از. رساله کوتاهی است در بیان اختیارات ایام و طالع افراد و چند نسخه پزشکی در درمان زنان و درمان نازایی: خط: تحریری بی کا، تا: قرن 13؛ جلد مقوای سرخ عطف تیماج مشکی، 28گ، 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 1- 152]
35، قم، گلپایگانی، شماره نسخه :5882 - 29/222
آغاز: ابو لؤلؤ آن شیر روز نبرد *** علاجش به یک خنجر تیز کرد. و در این روز سلطان مغفور ليس صفار نام خلفای ثلاثه را که پادشاهان و علمای اهل سنت؛ انجام: و دادرسی در میان مردم برطرف شود و عرب عجم زیادتی بکنند و خلق بسیاری را بکشند و ولایت ایشان را خراب کنند و عریان بر رو
بیاضی است که در آن بخشی از رساله ای در اختیارات ایام، تحریر شده است مؤلف ابتدا حوادثی که در روزهای اول تا سی ام ماهها اتفاق افتاده، بیان کرده و پس از آن کارهای شایسته که انجام آنها در این روز شايسته است بیان نموده و پس از آن احکام محرمهای اول سال را بیان کرده است؛ خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13 افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: کاغذی، 16گ، 11سطر، قطع: بياض رقعی، اندازه:11×18 سم [ف: 1 -153]
36، قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 12824/2
آغاز: مهمات، داغ سوختن، به جنگ رفت، کاریز کندن، معاجين ساختن، وصیت کردن، گداختن زر و سیم، المهمات، صنعت اکسیر کردن، امانت سپردن، اسب ریاست دادن، انجام: منازل داخله را صاحب برهان الكفاية چنین ثبت نموده، ثرياء بدران هقعه، نثر، طرفه، جبه ، زیره، صرفه، عوا، اكليل، قلب، شوله، نعايم سعود، اجنيه مقدم مؤخر .
حاوی جداول گوناگون اختیارات ایام، سعد نحس ایام، جداول ساعات شب و روز، جداول اختلاج اعضاء، جاه اول احکام و آثار علوی در ماه های عربی و رومی و جداول دیگر مربوط به اختر شناسی می باشد، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13: مجدول به قرمز و مشکی و دوایر مجدول؛ کاغذ: شرقی، 26 گ (5پ - 30پ)، اندازه: 9/5×15 سم [ف: 32- 562]
37. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15153/2
خط: تحریری؛بی کا، تا: قرن 13، 6گ (29ر - 34پ) [مختصر ف: 36]
ص: 404
38، تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه: 162/6
آغاز: بسمله. این چند کلمه ای است در معرفت اختیارات اموري که مردم را از آن گریزی نبود و آن موقوف است بر چند مقدمه. با آنکه دوری فلک را به دوازده قسم متساوی کرده اند؛ انجام: قبل از این گفته شده. و الله اعلم بحقيقة الحال.
نامبوب، با مقا عده ای در کلیات آغاز می شود، سپس روا یا ناروا بودن روزهایی برای آغاز به کارهایی؛ خط: نستعلیق تحریری مخلوط به شکسنه ، بی کا، تا: قرن 3:13گ (386ر-388ر )[ف: 1- 111]
39. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 1/ 6358
با عنوان «فصل چهارم در ترجمه حدیث شریف آن است مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال، آغاز می شود؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 6گ (2پ-7ر)، 20 سطر (11×18)، قطع ربعی، اندازه: 25x19 سم [ف: 16- 249]
40، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2394
آغاز: از شیعیان خلص که در جميع امور متابعت پیشوایان دین را لازم می دانند باین رساله رجوع نمایند، انجام: و حذر کند از دیدن مردم بدکار و هرزه کار و هرزه گرد ذي الحجة الحرام هرگاه در حوت ...
در اختیارات ایام و ماه ها، مشتمل بر 30 «فصل»: 1. اختبارات ایام و ماه، 2. بیان روز جمعه و ایام هفته، 3. بیان احکام محرم و ماه های دیگر، 4. بیان ساعات، 5. احکام روز نوروز، 6. اعمال روز نوروز، 7. احكام محرم، 8. احكام خسوف و کسوف، 9. معرفت زوال روز، 10. رکود شمس، 11. معرفت زوال ليل، 12. معرفت قبله، 13. ذكر اقالیم سیعه و حدود آن اقاليم، 14. تکوین ماده انسانی، 15۔ بیان آنکه هر ماهی چند روز نحس است، 16. بیان معرفت خلاصه اختیارات، 17. احکام دیدن خواب، 18. بیان اوقاتی که فصد کردن در آن مكروه يا ممدوح است، 19. احكام سر تراشیدل، 20۔ بیان اوقاتی که جماع کردن در آن مکروه است، 21. بیان اعمالی که سبب فقر و درویشی می شود، 22. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات می شود، 23. احکام مریض، 24. احكام غالب و مغلوب، 25. بیان استخاره و ساعات آن، 26. احکام سكر یلدوز از ماه های ترکی، 27 احوال رجال الغيب، 28 بیان احکام اختلاجات، 29، بیان شک و سهو در نمازهای پنج گانه ، 30 دیدن هر ماه از شهور اثنا عشریه؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، محشی، در دو برگ آخر اشعاری از ملاجامی آمده است؛ تملک «اسد الله امین الواعظین»، در ذیحجه 1313 با مهر بیضوی نام وی؛ جلد: تیماج قهوه ای روشن بدون مقوا، 81 گ، ، 13 سطر، اندازه: 14×5/ 20سم (محدث ارموی مخ: 1- 77]
41. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 1 /416
آغاز: فصل روز جمعه مبار ک ترین روزها و بهترین عیدهاست پس سنت است در آن روز به حمام رفتن و سر تراشیدن
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 2گ (1ر-2پ)، اندازه : 10/5 ×15/5سم [ف: 2 -136]
42. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 6588
آغاز: عاملان عمل سراده را معلوم باشد که در جانب راست را آفتاب و دم جانب چپ را ماهتاب قرار داده اند
ظاهراً بخشی از کتابی در اختیارات ایام باشد؛ خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا قرن 13: نسخه بسیار پرغلط، برگها الوان، دارای جدول های نجومی به شنگرف و مشکی جلد: مقوایی ابر و باد عطف و گوشه ها تیماج قهوه ای، 8گ (1ر-8پ)، اندازه: 17/5 ×27/5سم [ف: 20 -140]
43. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6645/28
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد این رساله ای است در اختبارات روزهای هفته و ماه از اول تا به آخر که کدام روز محمود و کدام روز مذموم است، انجام: سلمان گوید روز انیران اسم ملکی است موکل بر زمانها روزی سعد است. اختیارات هفته و ماه؛ خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13؛ مجدول به شنگرف و مشکی در حاشیه به چلیپا کتایت شده است؛ جلد: تیماج تریاکی ترنج و سرترنج دار ضربی، 16گ [حاشیه 421-436)، 18 سطر، اندازه:14×21 اسم [ف: 20- 175]
44. قم؛ طبسی، شماره نسخه -77
آغاز: ديده شود تا شیرش هم در آن روز ظاهر شود، دهم، روز ولادت حضرت نوح است هر که در این روز متولد شود معمر گردد و فراخ روزی باشد؛ انجام: حاكم متغلب وقت غیبت معتمد عباسی وراضی بن مقتدر عباسی بود مکان شریف آن حضرت جزیره خضرا و بحر ابيض تمام شد
رساله ای است مانند جنات الخلود، شامل نیک و بد ایام و خواص سور و دعایی که برای تب امام حسن (علیه السّلام) و امام حسین (علیه السّلام)، جبرئیل آورد، دعای تیغ بند مرتضی علی، دعای ضعف باصره، دعای فتح و گشایش، جدول های احوالات پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و امامان (علیه السّلام) و حضرت زهرا (علیها السّلام)، نقش نگین ائمه (علیه السّلام)، خط :نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز ؛ جلد: مقوا، 26گ، 12-17
سطر، اندازه: 25x17سم [ف مخ: 1- 21]
45. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 17970
در بیان اختیارات متفرقه؛ بی کا؛ تا: 1206ق؛ انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 95 گ، اندازه:16×20/3سم [رایانه ]
46. یزد؛ وزیری شماره نسخه : 2/ 3556
آغاز: جدول معرفت اختیارات مبنی بر اتصال قمر با کواکب سنه باقیه
كا: محمد ابراهیم، تا: در ذیحجه 1209ق؛ كاغذ: اصفهانی، جلد :
مقوایی روکش کاغذ آبی عطف پارچه سفید، 14ص (20-33)،
ابعاد متن:8×16، اندازه: 13/5 × 18/5 سم [ف: 5- 1695]
47. تهران: شهشهانی، حسین، شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا: 1226ق [میراث اسلامی: 5- 604]
ص: 405
48، تهران؛ ملی، شماره نسخه: 15998
بی کا، تا: 1229ق، انتقالی از سازمان مدارک فرهنگی، اندازه:15/2×21/1
سم [رایانه ]
49. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 136/14
جدول معرفت احکام ساعات که چه کار باید کرد و چه کار نمی باید کرد، از کلام ابو معشر بلخی که برای سلطان ابوسعید شهید بهرام شاه ساخته است، در خاتمه آن آمده: «به تاریخ یک شنبه هفدهم شهر جمادى الآخر اتمام پذیرفت 1237)، خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 22 صفر 1242ق،کاغذ: لیمویی، جلد: مقوای ، 5ص (203-207)، قطع: وزيري، اندازه: 14×20سم [ف: 1- 169]
50. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1074/1
اختیارات ایام فرس با حساب اکراد موافق ایام ماه های فرس قديم؛ خط: نستعلیق ربز، بی کا، تا: یک شنبه 16 ذیحجه 1243ق؛ مجدول به شنگرف، با یادداشت های پراکنده در پایان و تفسیر چند لغت ترکی در 1ص؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی ضربی یک لا، 54ص (54-1 )، ابعاد متن : 5/5 × 10/5
، اندازه:12×19سم [سنا- ف: 2- 113]
51. قم: مرعشی، شماره نسخه: 10527/3
آغاز: امام جعفر صادق روایت کند . اول از ماه آنروز است که خدایتعالی آدم عليه السلام را آفرید، انجام: و هر که در آنروز چیزی گم کند باز یابد، بفرمان حق سبحانه و تعالی
نیک و بد ایام به ترتیب روزهای ماه های قمری آورده شده و در آغاز آن را به حضرت صادق (علیه السّلام) نسبت داده اند که از حضرت امیر المومنین (علیه السّلام) روایت نموده و آن حضرت از تورات استخراج کرده اند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1245ق؛ جلد: مقوایی ضربی عطف تیماج قرمز، 5گ (234پ-238ر)، 19 سطر، اندازه: 16/5×29/5سم [ف: 37- 18]
52. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 2171/2 - 12/61
آغاز: بدانکه این کتابی است ازذوالقرنين عليه الرحمة وارسطا طالیس حکیم لقمان حکیم هرسه جمع شدند و این کتاب اختیارات و ... انجام: وبا خالق الماء والطين وصلى الله على محمد و آله اجمعین جهت صیاد بنویسد در نزدیکی آن دام پنهان کند اگر بر ندارد جميع مرغ ... به قتل رسد مجرب است و ما رميت ولكن الله رمی. تمام شد
در اول نسخه نوشته شده که این کتاب از ذوالقرنین و ارسطو و لقمان هر سه جمع شده است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1257ق؛ جلد: تیماج قهوه ای با جدول خطی و گرهی و ترنج و سر ترنج ضربی، 2گ، 16 سطر [ف: 1- 158]
53. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4042/1
آغاز: (افتاده از نیمه فصل اول) نصب کرد که تمام شهرهای فرنگ و جزایر در آن آینه می نمود.. . (این عبارت مربوط به روز اول ماه است)، انجام: واصل این کتاب ابراهيم بن عبد الله الكرمانی است محمد بن سیرین بیرون آورده
مبتنی است بر سی و هشت «فصل» در اختیارات و عنوان آخرین فصل «در دیدن هر ماه از شهور اثنا عشر» سپس عنوان «في احكام الرؤيا، در 51 «باب»، آمده است؛ خط: نسخ، كا: احمد بن رجب على فریدنی، تا: جمعه 17 شعبان 1258ق؛ افتادگی: آغاز مجدول به شنگرف و لاجورد و کمند شنگرف ؛ کاغذ: اصفهانی، 108ص (1- 108)، 23 سطر (9×16) [ف: 11- 45]
54. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه :577/5
آغاز: باب انبازی کردن در اختیارات از قول حكما جون با کسی انبازی خواهند کردن انجام: و اگر طالع اندر برج ماده بود از علت و بیماری از پس پشت و مرد را از سوی دست چپ وهو اعلم.
بخشی از کتابی است در اختیارات خط: نستعلیق بی کا، تا: جمعه 14 رجب 1259ق؛ محشى؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 3گ (56-58)، 23 سطر، اندازه: 15/5 ×1٫5 2سم [ف: 2- 685]
55. خوانسار فاضل؛ شماره نسخه :3/ 241
جلد اول معرفت اختبارات ایام؛ خط: نسخ زیبا، کا: على بن محمد دزماری، تا: شب پنج شنبه 1263ق، جلد اول مكلل، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا عطف پلاستیکی مشکی، اندازه: 11×15/5سم [ف: 1- 206]
56. تهران: ملک: شماره نسخه : 3117/15
آغاز: بسمله قوس و قزح عکس آفتاب است که بخار افتد و از زمین بر آید و بر هوا؛ انجام: کاشتن بنای و عمارت نشاید در حساب ماه ترکی گیرند
اختیارات و توقیعات، در احکام نجوم با جداول؛ خط:شکسته نستعلیق،بی کا، تا: با تاریخ 1277ق،3گ (92پ-94پ )[ف: 6- 230]
57، همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 7692
آغاز: روز دوازدهم شایسته است زن خواست و دكان گشودن و شریک شدن و به دریا نشستن یا سفر کردن و در این روز واسطه میان دو کس نباید شد و بیمار امید شفا در او هست و فرزندی که متولد شود به آسانی تربیت یاید، انجام: خاتمه در دانستن غره هر ماه در هر سال و روزهای مبارک جون روز عید ... و هرگز در این اختلاف نمی شود از حال تا روز قیامت و بدانجا این رساله عجالة ختم شد و الحمد لله ... يوم الدين تحريرا في شهر ذی قعدة الحرام 1287 خط: شکسته نستعلیق عالی ، بی کا، تا: ذيقعده 1287ق؛ با دو جدول در آخر نسخه یکی درباره معصومین دومی مربوط به رویت هلال است، با یادداشتی از کاتب در ده سطر در پایان نسخه که پس از ده سال نوشته است؛ قطع: ربعی [رشت و همدان ف: 1242]
58. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 24085
آغاز: در اختیارات ایام هفته يوم الجمعه روز مبار کیست؛ انجام: جهت یادگاری رشته شد حرره العبد عبد الجواد 1310
اختیارات ایام هفته؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1299ق؛
ص: 406
کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، اندازه: 11×18سم (رایانه)
59، تهران: مجلس: شماره نسخه : 57/5 - فيروز
منظومه ای است منسوب به خواجه نصیر در اختیارات نجومی بر اساس سیر ماه در بروج عربی؛ کا: میر سید علی تفرشی لشكرنویس ملقب به موثق لشکر، تا. قرن 14؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز، 4ص (115-118)، فطع: نیم خشنی، اندازه: 12/5× 20/5 سم [ف: 21 -203]
60 بیدگل: مجتهد الزمان بیدگلی شماره نسخه: 1/ 26
آغاز: اختيار هرچه خواهی هفت چیز آور بجا *** تا بادی کار تو نیکو وین همی دان مفترض؛ انجام: صلاح حال این پنج شرط سودی ندارد و فایده ای نمی بخشد، والله اعلم بحائق الأمور
خط: نستعلیق تحریری، کا: محسن بن حبيب الله بن آقاجان مشیری الاصل بار فروش المسكن، تا: دوشنبه 3 رجب 1304ق، جا: مدرسه حاجی ابراهیم؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی، 2گ (1پ-2پ)، اندازه: 11×17/5سم [ف:- 40]
61. تهران: ملک؛ شماره نسخه:3/ 1765
به روش دینی از فصل سوم کتابی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1307ق، 4گ (29 پ- 32ر) [ف: 5- 359]
62. تهران: نوربخش: شماره نسخه: 854/5
آغاز: بسمله. این فصلی است در اختیارات ایام بدر آمد ماه در بروج دوازده گانه و اتصال قمر به کواکب و اشکال قمر
فصلی است از کتابی یا رساله ای در موضوع اختیارات نجومی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1344ق؛ کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره سفید، جلد: روغني متوسط ، 10گ (221-230)، 13 سطر، قطع: رقعی، اندازه : 11×15 سم [نشریه: 13- 221]
63. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 2/ 14196
آغاز: نسخه: چهار باشد و رقم سه هزار جمع باشد و رقم ده هزار يغ باشد برین قیاس باب اول در علامتی که تعلق به حروف جمل دارد و این چهار فصل اول در علامت؛ انجام: و قمر با ذنب و کید و میان دو کس و طریقه مخرقه و خالى السير خاصه که از نحس منصرف شود هیچ کاری نشاید تمت
اختیارات ایام کوتاهی است در چند «فصل»؛ خط: نستعلیق، بی کا: تا: یک شنبه 26 ربیع الاول و سلخ شعبان 1360ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، آبی، 5گ (246ر -250ر)، 14 سطر، اندازه :14×20سم [ف: 38- 270]
64. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8885-105/ 59
آغاز: حضرت و حضرات امام از باد کردن حکم و دليلها و علامها که چون پیدا شود دلیل در کتاب نگاه کند
در احکام ماه های رومی شامل ده «باب»، هر باب در چند «فصل»، از اول تا ««باب دوازدهم در کانون دوم که برومی بیاووس و به فارسی بهمن ماه گویند ؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ 53گ، اندازه: 10×17سم [ف: 1- 152]
65. قم، گلپایگانی، شماره نسخه:9199- 139/ 60
آغاز: از برای جمیع مرضها که در هیچ چیز علاج نباشد این دو مصرع را نوشته با خود دارد شفا یابد: لي خمسة اطفي بهم حر الجحيم الحاطمه *** المصطفی و المرتضی و ابناهما والفاطمه
رساله کوتاهی است در بیان اوقاتی که برای کارهای شایسته سعد و نیکو هستند؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام ؛ 8گ، اندازه: 10×14سم [ف: 1 -153]
66. تهران: ملک؛ شماره نسخه :8/ 3240
آغاز: فصل اول در شرایط کلیه اختیار که بی آن اختیار نشايد. بدان که شرط کلیه اختیارات هفت است، چنانچه سلطان الحكماء ... محمد طوسی ... آن را بدین نسق نظم فرموده اند: اختيار هر چه خواهی هفت چیز ... ؛ انجام: بپرهیزد از آنکه قمر بدرجه اجتماع یا استقبال نزدیک باشد. و الله اعلم. تمت
از «لوايح القمر» کاشفی، فصل يکم در شرایط اختبار (هفت شرط)، فصل دوم در آنچه احتراز از آن لازم لازم است (37 چیز)، فصل سوم در آنچه سبب کمال اختیارات شود (17 نوع )، فصل (؟) در بیان بعضی اختیارات جزئیه؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: مجدول به سرخی؛ کاغذ: پسته ای، جلد: رویه میشن سیاه ضربی، 20گ (169پ-188ر)، 21 سطر، اندازه: 15/4 × 21/5سم [ف: 6 -321]
67. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 6/ 10009
آغاز: بسمله، ... در بیان اختیارات بموافقی که تحریر می شود يوم جمعه به اول اختیارات افتد برای هیچ کاری خوب نباشد؛ انجام: بیست دوم برای همه کارها خوبست على الخصوص جهة عمارت و باغ و زراعت.... یا دو ماه یا چهار ماه با 6 ماه و یا ...
بی کا، بی تا: اندازه: 11×17 سم [رشت و همدان -ف: 1582]
68. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 229/3
آغاز : بسمله و به نستعین. اختیارات روزهاء سعد و نحس. حضرت امام جعفر صادق رضی الله عنه روایت میکند از امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه و حضرت امیر از حضرت محمد مصطفی علیه افضل الصلوات و اكمل التحیات که بیان فرمود که هر روزی از روزها چه چیز را شاید و چه چیز را نشاید و هر روزی از ماه چون است و این اختیارات بغایت نیکو و مجرب است. روز اول ماه: امیر المؤمنین علی کرم الله وجهه گوید که روز سعد است و مبارک، انجام: روز سی ام ماه: امير المؤمنین علی کرم الله وجهه گوید که در مشیت حق است نیک و بد این روز را هیچکس نداند الا حق سبحانه و تعالى و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب ... و الحمد لوليه و الصلوة على نبيه و السلام على وصيه و على ألهما و اصحابهما اجمعین.
در این گفتار از اختبارات روزهای بد و نیک به روایت از پیشوایان شیعی یاد شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، در برگ (284پ- 285ر) شعر است؛ مهر: «سليمان»؛ 6گ (279پ-284ر) [ف: 6- 2123]
69. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :12504/5
آغاز: در احکام اختیارات و ماه فارسی گویند، بدانکه فصل اول از
ص: 407
سید جليل على ابن طاووس رحمه الله و غیر او از حضرت امام بحق ناطق جعفر ابن محمد صادق روایت کرده اند که روز اول، حضرت آدم در آن روز مخلوق شده روز مبارکیست از برای طلب حوایج، انجام: زیرا که ظاهر آن است که نیکی بدی ماهها و روزها بداند و به این احکام روزها عمل نماید خوب است و الله اعلم بالصواب.
رساله مختصری در اختیارات ایام در دو فصل: 1. اختبارات ایام ماه ها به روایت این طاووس از امام صادق، 2 اختیارات ایام هفته؛ خط: تحریری، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 22ص (382 - 403)، 12 سطر [ف: 36- 8]
70. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:2/ 5405
آغاز: الحمد لله و سلام على عباده الذين اصطفی، و بعد مخفی نماناد که این اوراق مشتمل است؛ انجام: در اطفال دردها پیدا شود و فتنه بحاصيبا برسد و آب چشمه ها بسیار باشد
مؤلف این رساله را عقیدت بر آن است که علامه مجلسی رساله ای در اختیارات نوشته مشتمل بر سه فصل و یک خاتمه و بعضی در آن دست برده و مطالبی افزوده اند، تا چهل فصل و یک خاتمه گردیلهه، وی مطالب آن را در همان فصل ها انتخاب کرده بدین ترتیب که بعضی از فصل ها کوتاه شده و بعضی دیگر به حال خود باقی مانده است؛ خط: نستعلیق، کا: ملا محمد مکیر مجتهد العصر سید محمد تقی، بی تا، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای،
31گ (56پ -86ر)، اندازه: 15× 21سم [ف: 14- 194]
71. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :11319/5
آغاز : جدول معرفظ الشرف و الهبوط ... نیک است بحمام رفتن و سر تراشیدن؛ انجام: ذیحجة، سوره فجر و روی نیکو و آب روان حوت، در فرا مجید نگرند. جداولی است همچون تقویم های قدیم به صورت منظم و نام ماه های قدیمی و قمری، که همراه با ذکر سعد و نحس ایام و اختیارات نگارش یافته است؛ خط: نسخ و ثلث، بی کا، بی تا: کاغذ: فرنگی، 14 گ (30-43)، میانگین 15 سطر، اندازه :10×15 سم [ف: 28- 508]
72، همدان: مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 5/ 10009
آغاز: روز شنبه ماده و سیاه رنگ بود، روز یک شنیه نر و تیره رنگ و قوی هیکل روز دو شنبه ماده و گندم نما و چشمهای آن چلیپا بود؛ انجام: شش ماه و از آن که گذشت شش سال کشد اگر اولاد تولد کند زرد مو و چشم کبود جوروچی می شود.
بی کا، بی تا، اندازه:11×17سم [رشت و همدان ف: 1582]
73. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :12559/5
آغاز: باب در ذکر اختیارات شرعیه مشتمل بر دوازده فصل؛ انجام: 11 برای مصلحت و تألیف و تردد است 12 برای زبان بند و تلين قلوب است.
دوازده فصل است در بیان کارهایی که در ساعات شبانه روز و ایام سال انجام آنها شایسته است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 11 ص (265-375)، 23 سطر [ف: 36- 92]
74، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 12604/2
آغاز: جداول؛ انجام: در اول روز تردد و حرکت بی فایده و در آخر روز خرمی و خوشدلی یابد
جداولی است در شناختن احكام سعد و نحس ایام از روی منازل قمر و سیر شمس؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور، سبز، 17 گ(5ر -21ر) [ف: 26 -158]
75، تهران: مجلس: شماره نسخه:649/5 - طباطبائی
آغاز: اختيارات ایام و تمییز ممدوح از مذموم و صالح از فاسد. در کتاب المجموع الرائق في ازهار الحدائق منقول است از امام جعفر بن محمد الصادق عليه السلام ... که روز اول ماه روزیست که خلق کرده الله تعالی انجام: روز سی ام روزیست ممتاز و برگزیده ... هر طلبی که بکنند در این روز به مقصود برسند هر چه گم شود يافت شود به زودی انشاء الله تعالی.
اختیارات خوب و بد روزهای سال به نقل از امام صادق (علیه السّلام) ؛ بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی شکری رنگ، جلد: تیماج مشکی، 4گ (65ر -68ر)، 15 سطر، قطع: رقعی، اندازه:8/5×16/5 سم [ف: 22- 346]
76. تهران: مد، در سه معمارباشی شماره نسخه : 90/3
آغاز: در بیان احکام روزهای فرس از هر کاری و خیر و شر آن و سعد و نحس بدان که حکمای فرس را در این روزها اختیار تمام است از سعد و نحس آن در هر ماهی و نامهای این روزها این است، انجام: احکام رگ ارقنوع ... و در این جدول نمودار شده رفتار ارقنوع باید دانست که در هر روزی از شهور ترکی در کجاست ... بط در پشت پا باشد. ک در همه اعضا باشد.
احکام نجومی روزهای مختلف ماه است بیشتر با عنوان اختیارات احتمالاً جداشده از کتابی مفصل تر؛ بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 27گ (52پ -78ر)، 13-15 سطر[ف: 109]
77، یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3208
آغاز: هر که در این روز سفر کند بیم آن هست؛ انجام: و میوه در بلاد جیل کم باشد
مشتمل بر سه «فصل» و «خاتمه»؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: کبود اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ مشکی تیماج عنابی، 31گ، 13 سطر (6×13)، اندازه: 11/5 ×18/5 سم [ف: 5- 1572]
78. مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 978/1
بی کا، بی تا، قطع: رقعي [اهدائی ف: 315]
79. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق: شماره نسخه بدون شماره/ 3
در جداول و در حاشیه سنوات میان 1220 تا 1250؛ بی کا، بی تا:
[میراث اسلامی: 5 -572]
80. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 168/20
اختیارات ساعات ایام از قول ابی معشر بلخی، به فارسی، نوشته شب دوشنبه 11 رمضان 1295؛ خط: نستعلیق، بی کا: بی تا [ نشریه: 7
ص: 408
- 226]
81 تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 3260
آغاز: (به ترتیبی که تجلید شده است:) .. در هفته نیمه ماه تشرین اول ببارد و اگر بر هنگام سحر بینند تا با مداد بدانند کی باران در هفته آخر تشرين اول ببارد، انجام: فصل چهاردهم در حکم دليلهاء درخشیدن برق، اگر در این ماه برق بسیار جهد، دلیل کند کی پادشاه هلاک شود یا مردی بزرگوار اندر آن دیار بمیرد و نیز دلیل کند زمستان برف و باران کم بارد و گیاه و نبات زمین کمتر باشد، و نرخها گران شود
بیاض فارسی، در چند باب و هر یک دارای فضولی بوده است که از آن جمله فقط پنج باب ناقص باقی مانده است؛ خط: ثلث، بی کا، بی تا، مجدول، عنوان باب ها و بعضی از فصول مذهب؛ جلد، چرمی سياه، 44گ، 13 سطر، اندازه:
11/5×17/57/5 سم [ف: 1 - 138]
82.قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1512/1 - 9/62
آغاز: مخفی نماند که هر انسانی برای انجام و سامان بخشیدن امورات که سخت ... مثلاً شخصی اختیار ترویجی می آید . فصل اول در موضوع و مبادی این علم ... فصل دویم در فایده اختیارات، انجام: به حکومت و امارت نشستن ... اگر صاحب طالع به زحل بپیوندد به مودت یا ماه به زحل متصل باشد و زاید
بود در نور دلیل آن باشد که مدتی در آن
کتایی است در اختیارات ایام و مسائل نجومی طبی که در آغاز نسخه به عنوان «کتاب خلاصة الرمل و نجوم و جفر شیخ بهایی» معرفی شده، دارای مقالات و فصول و انواع است از حکیم اسماعیل باخزری و خواجه نصیر الدین طوسی نقل می کند، مباحث موجود: فصل 1. موضوع و مبادی علم اختیارات؛ فصل 2. فایده اختیارات، مقاله أولى در بیان شرایط کلیه اختیارات، این مقاله شامل 3 «فصل» است 1- شرایط کلیه که اختیار بدان نشاید (هفت شرط)، 2- در آنچه احتراز از او لازم باشد (38جيز). 3 آنچه كمال اختیار باشد (17نوع)، مقاله دوم در اختیارات جزئيه که در جدولی فهرست مطالب را آورده همچون: افتتاح و ابتدای کارها، به گرما رفتن، موی سر باز کردن ... خریدن چیزها ... تعلیم فقه و امور دینیه ... تعلیم سیاحت، نامه نوشتن ... درخت نشاندن ... چار پا خریدن ... علاج اعضا ... حجامت کردن ... صید بهايم و سباع ... طلب صلح کردن، که در موارد جزئیه مذکور شرطهای هر یک از آنها را بیان می کند، مثلاً برای افتتاح و ابتدای کارها پنج شرط می شمارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام: مصحح، جلد: مقوایی با روکش کاغذی قرمز و عطف
پارچه قهوه ای، 93گ، 16 سطر، اندازه: 14/5 ×21سم [ف: 1 -143]
83. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 1892/4 - 10/202
آغاز: ذهاب سفر کردن بر خشکی این باب نیز مهم ترین ابواب است در اختیارات و حاجت بدین بسیار می باشد پس درین اختیار سعی بلیغ کردن و اهتمام تمام بجای آوردن اولى باشد چه اگر طالع وقت سفر منحوس بود، انجام: رفتن بعمل مشروطات وي چهار است 1 باید که مشتری در طالع باشد ... 2 باید که ماه بسعدی مقبول باشد ... 4 نشاید که ماه و خداوند طالع منحوس باشند که او را در راه اندوهی رسد با چیر موحش شنود
قطعه ای از کتابی است در اختیارات، این بند در اختیارات سفر است و شرایط و محذورات آن را بیان می کند شامل اختیارات سفر بر خشکی، سفر سلاطین، اختیارات در شهر داخل شدن و داخل خانه نو شدن، دیدن اشراف و اکابر، طلب عمل کردن و روی به عمل آوردن از حکیم باخرزی و طبری و اختیارات محيی الدين مغربی تقل می کند؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: مصحح، 7گ، 14 سطر، اندازه:11×17سم [ف: 1- 144]
84. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 4283/4
آغاز: اختبارات در جامه پوشیدن. چون بود در بروج ثابنه ماه *** جامه ببریدن اختیار مخواه / بلکه در برج منقلب باید *** ور بزهره نظر کی شاید / بایدت نیز وقت پوشیدن *** اندرین اختیار کوشیدن، انجام: لیک باید که اعتقادش ازیں
*** چون بداند نگردد از ره دین /که نداند شناخت در دو سرا *** هیج کس علم غیبت غیر خدا در
جامه پوشیدن خط: نستعلیق، کا: ابو الحسن محمد علی بن سید مقیم لاریجانی نیاکی متخلص به مرکب، بی تا، کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج حنایی ضربی، 9گ (106-114)، 13 سطر (7×12)، اندازه: 11×17سم [ف: 13 -4253]
85 تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1232/2
به ترتیب روز؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 5- 247]
86. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه :4119/5
آغاز: قمر در حمل آنچه نیک است. نیک است سفر کردن و جامه نو بریدن و پوشیدن و دیدار پادشاهان دیدال و به نظر سلاطین و بزرگان رفتن انجام: نمار پیشین زحل است نحس است میان دو نماز مشتری است نیک است نماز دیگر مریخ است نحس است آخر روز شمس است نیک است يوم السبت.
احوال مختلف قمر و اعمال را در سه بخش «آنجه نیک است» ، آنچه بد است، و آنچه میانه است، بیان کرده است، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی انجام؛ فائده در چند بیت در محبت آل البيت (علیه السّلام)، جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 8گ (127پ- 134پ)، اندازه: 11×18 سم [ف مخ: 1- 76]
87. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 171/1
آغاز: روز اول مبارک است همه کاری را گزیده است، انجام: افتاده و کار او بالا گیرد و آبی رود بیاید، روز سی ام.
منسوب به امام صادق جعفر بن محمد (علیه السّلام)، نیک و بد روزهای ماه را تعیین کرده و آنچه در آن روزها می توان انجام داد بیان نموده است؛ خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ خط بسیار قدیم؛ جلد. تیماج قرمز، 3گ (9پ-11پ)، اندازه 12×21/5سم [ف: 1 - 187]
ص: 409
88، تهران: دانش سرای عالی - کتابخانه میرزا عبد العلیم خان قریب
گرکانی؛ شماره نسخه : 10/6
خط: نستعلیق، کا: کریم فراهانی ؛بی تا، قطع: ربعی [نشریه: 5 -637]
89. تهران: مروی شماره نسخه: 906/1
بی کا، بی تا؛ قطع: رقعی (ف:- 325]
90، همدان؛ مدرسه غرب، شماره نسخه: 829/2
آغاز: بسم الله ..... هفت روزی نحس باشد در مهمی *** زان حذر کن تا نیایی هیج رنج / سه و پنج و سیزده با شانزده *** بیست و یک و بیست و چهار بیست و پنج. و باید در آن هفت روز پیرامون هیج امری نگردید. در جميع اختیارات احتراز نماید؛ انجام: ماه چون در دلو باشد نیک باشد جد و جهل *** از برای کشت و کار و بستن میثاق و عهد / نیک باشد، نیک اگر یاری دهد اقبال و بحت *** بنده هند و خریدل هم نشانیدن درخت
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، قطع: بياض رقعی [رشت و
همدان ف: 1452]
91، همدان، مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 829/4
آغاز: فصل اول در اختیارات است و ایام ماه، علی بن طاوس عليه الرحمه از حضرت امام بحق ناطق جعفر بن محمد الصادق (علیه السّلام) روایت نموده که روز اول ماه حضرت آدم عليه السلام مخلوق گردید و روز مبارکیست، انجام: چون ماه در دلو بود دلیل کند احوال قیصر روم و جنگ و فتنه در میان لشکر اسلام و غالب آمدن مسلمان و هلاک پادشاه روم و چون ماه در حوت باشد دلیل کند خاتمه.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، قطع: بياض رقعی (رشت و همدان
ف: 1454]
92، قم، فیضیه؛ شماره نسخه : 1771/7
آغاز: باب اول از مقالت چهارم اختیارات سعادت
بی کا، بی تا، افتادگی: انجام ؛ 15گ (176-190)، اندازه:12×18سم [ف: 3 -132]
93. شیراز علامه طباطبائی، شماره نسخه :6/ 1155
بی کا، بی تا: افتادگی : آغاز و انجام؛ اندازه: 12×16سم [نسخه پژوهی:1- 32]
94. يرد: وزیری؛ شماره نسخه : 3547/1
آغاز: موجود واقع شد و حصرت، انجام: و اگر دو بماند مرد بیشتر بميرد و الله اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز: کاغذ: اصفهانی، جلد:
مقوایی روکش کاغذ: سفید عطف تیماج قرمز، 90 ص (1-90)،
14 سطر (7×12)، اندازه: 9×13 سم [ف: 5 -1692]
95. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2950/76
آغاز: بسمله. فایده در اختیارات خواص کلی و احوال که بطریق اشارت گفته شد؛ انجام: خداوند طالع را همه کار نیک بود و الله اعلم (تمت).
درباره اختیار سفر و در آمدن بشهر و تعلیم و تعلم و عقل و نکاح و خریدن و فروختن و جامه نو بريدن و پوشیدن و مانند اینها؛ خط : نستعلیق، بی کا، تا: سده 11 و 12 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 4گ (441-444)، ابعاد متن 11×22، اندازه: 26/5x15/5 سم [ف: 10- 1842]
96. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه: 45/11
جدول هایی در اختیارات، احکام اختلاجات اعضاء، معرفت احکام حادث، معرفت وقت طلوع و غروب قمر، بی کاه بی تا: جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سر ترنج، 3گ (150پ-152پ)، اندازه: 15/5 ×21سم [ف:- 80]
97. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1139/11 - طباطبائی
اختیارات مجدول است با این عنوان ها: اختيارات سير قمر در بروج، احكام رمز الفال، جدول احکام زجر الفال؛ بی کا، بی تا؛ 4گ (87-90) [ف: 23 -612]
98. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6321/11
در این صفحات جدول های با همان خط جدولهای پیش با این عناوین دیده می شود. جدول های اختیارات اتصالات، احکام فصد بحسب روز با ماه فارسی حیات و ممات، دزدیده و گریخته ، مؤامره و احکام بست از اقوال حكما احكام آثار علویه علی کون القمر في البروج، احكام قوس و قزح و ذوذوابه، کم و زیاد شدن نور ماه؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج قرمز، 9 ص (126-134)، قطع: رقعی، اندازه: 12×17سم [ف: 19 -316]
99. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6400/9
اختيارات اتصال قمر به کواکب خمسه در بروج اثنا عشر بعد از اجتماع و استقبال، خانه های این جدول ها بزرگ است و در هر یک چند سطر درباره اختیارات نوشته (هر صفحه در عرض سه خانه در طول شش خانه دارد)، این جدول بخشی است از کتابی در احکام نجوم بی کا، بی تا؛ کاغذ: سمرقندی ضخیم شکری، جلد. تیماج مشکی، 16ص(321-336)، قطع: رقعي [ف: 19 -550]
100، مشهد؛ نواب؛ شماره نسخه: 7/2
از روز بیست و ششم شروع می شود. جدول ماه ها، خواب ها، احکام حجامت با جدول، خوردن و آشامیدن، احكام لباس پوشیدن، وقوع محرم در هر روزی، تراشیدن سر، عوض کردن منزل، تزویج. اولین عنوان موجود: روز بیست و ششم روزی است مبارک از برای سفر و هر امری که اراده انسان ...؛ خط: نستعلیق پست، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: نخودی رنگ،
جلد: مقوا عطف میشن قهوه ای، 11 سطر 8×16)، اندازه: 12/5×18/5سم [ف: 17]
101، همدان مدارس غرب؛ شماره نسخه : 829/6
آغاز: سیم تاریخ فرس قدیم است و آن را تاریخ یزدجردی نیز گویند و اسامی مشهور آنان فروردین اردیبهشت خرداد ... و سال ایشان همچنین سال رومیان است و هر ماهی سی روز گیرند پنج روز زاید را ...؛ انجام: یا قمر در برج ارض باشد متصل به کوکبی که در شرف باشد یا در برج هوائی و زحل باشد که فعل
ص: 410
حال باشد اینقدر در معرفت اختیارات در اینجا کافی است و زیاده از این به تطويل کلام ... و السلام علی من اتبع الهدی و الله اعلم بالصواب و عليه التكلان تمه.
اختیارات و معرفت کواکب و درجات آنها، خط :شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا: قطع بياض رقعی[ رشت و همدان- ف: 1455]
102. همدان؛ مدرسه غرب، شماره نسخه: 153/1
آغاز: مشرفي آمد از بروج بدان *** بره بار تیر باز کمان / سرطانست ماهی و عقرب *** آنکه دارند او شمال نسب / ثور با سنبله است جدی بهم *** که قرارند از جنوب علم / و انکسان خلق مغربی خوانند. *** برج جوزا و دلو میرانند ... بیست و هشت منازل ماه چون به پیش تو من منازل ماه *** بر شمارم حساب دار نگاه / ظاهر از شرق چون شود شرطين *** باشد از بعد أن طلوع لطين ... اختبارات ابو معشر بلخي: في الحمل... في الثور ... في الجوزا .. طريق معرفة قمر در بروج اثني عشر من قول خواجه نصير و طریقه دیگر هم در نسخه دیگر بنظر رسید و آن اینست تا بدانند انجام: روز بیست و چهارم ماه حضرت جرجیس را به قتل آوردند و روز بیست و پنجم ماه دندان مبارک حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) را شهید کردند و الله اعلم بالصواب. اختیارات و مدارج؛ بی کا، بی تا؛ قطع: بياض رقعی (رشت و همدان - ف: 1387]
103. تهران: مجلس: شماره نسخه : 3383/3
اختیارات و فال جداول، جند جدول مفصل است و آخرین جدول در اختیارات طبی است؛ كا: میرزا محمد رضا، بی تا: کاغذ : فرنگی سفیان، جلد. تیماج نارنجی ضربی، 8 گ (47-54)، قطع: رحلی، اندازه: 18× 28سم [ف: 10 -1239]
104. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 7340/1
آغاز: در بیان جامه نو پوشیدن از قول حکمای هندی گویند که هر کس در ایام هفته رخت پوشد، انجام: و آثار اختیار در حق سلاطین و اکابر نیک ظاهر شود به حسب مرتبه ایشان اثر شود.
احكام سعد و نحس برای کارهایی از قبیل شروع به کارها و ترویج و سفر و ساعت های ورود به شهر و خانه و جز این ها با جدول هایی بدین منظور بیان شده و شاید از کتابی جدا شده باشد. فایده: در بیان جامه نو پوشیدن از قول حکمای هند گویند که هر کس در ایام هفته رخت پوشد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج سبز عطف تیماج مشکی، 11گ (2ر -12ر)، اندازه:
15×20/5سم [ف: 19- 132]
105. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 1846/5
اختیارات سال از سیچقان ئبل آغاز می شود؛ خط: نستعلیق، بی کا بی تا، 4 گ (154 پ - 57 ر) [ف: 5 -383]
106. تهران: مجلس: شماره نسخه : 79/15
از ذوالقرنین رومی و ارسطالیس و لقمان السبحة اختيارات و اختلاجات، بی کا، تا: 1259ق؛ فیلم آن در دانشگاه تهران به شماره 3370 موجود است، کاغذ: سفید، جلد. تیماج تریاکی ضربی و مقوایی، 4 ص (265-268)، 21-25 سطر (9×15)، اندازه : 25x16سم [سنا- ف:1- 42]
اختیارات الايام الصغير (ترجمه) / هيئت / عربی
ixtīyārāt-ul ayyām aş-şagīr (t.)
ترجمه اختیارات الأيام صغير مجلسی که به فارسی است و توسط ناشناسی به عربی ترجمه شده است.
اصفهان؛ مدرسه صدربازار شماره نسخه : 6/ 201
آغاز: هذه رسالة في جید ايام الشهر و نحسها من تأليف الفاضل المرحوم الربانی ملا محمد باقر بن المرحوم الملا محمد تقی الاصفهانی، انجام: اليوم الثلاثون مبارک بحسن فيه الشراء و التزويج و المولود فيه مبارک موفق و الأبق فيه يحصل و الضايع برجع و الفرض فيه يؤدي.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 3گ (71پ -73ر)، اندازه:15/5× 20/5سم [ف:1- 141]
اختیارات الايام (ترجمه) / پیشگویی / عربی
ixtīyārāt-ul-ayyām (t.)
نجفی، محمد یونس بن ياسين
najafī, mohammad yūnos ebn-e yāsīn
[الذريعة 316/5 و 367/1 ]
مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه : 447/6
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام؛ جداول قرمز مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای 20 سطر، اندازه: 15/5×21
سم [ف: 2- 552]
اختيارات الايام (جدول) هيئت/ عربی
ixtīyārāt-ul ayyām (jadwal)
تهران: ملک؛ شماره نسخه :2431/2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 6- 412]
اختيارات الايام (صغیر) / پیشگویی / فارسی
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majiesī, mohammad baqer ebn-e mohammad taqi (1628- 1699)
مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگی که مشتمل بر چهل فصل» و «خاتمه » است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» می باشد و سومی صغیر که حاوی
ص: 411
دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخه ها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات می شود، خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فيض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام می داند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کرده اند که مؤلف كتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز: بسمله حمدله ، صلاة اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمد تقی عفی الله عن جرائمهما که این رساله ای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله عليهم معلوم می شود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست
انجام: و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بميرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند.
چاپ: مشار فارسی، ج 1، صص 189- 190، تهران، سنگی 1370ق، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
[دنا 1: 431- 433 ( 54 نسخه)؛ نسخه های منزوی 218/1 ؛ الذريعة 367/1
شماره 917؛ فهرستواره منزوی 5/ 2780]
1. قم: دار الحديث؛ شماره نسخه: 355/2
آغاز: بسیار پیر و معمر شود و فراخ روزی باشد و نیک است برای خرید و فروخت و سفر کردن؛ انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد علي بن حاجی مبارک (خدمه دختر حسین خان والی کردستان)، تا: جمعه 1رمضان 1009ق [تاریخ در فهرست چنین است اما با توجه به تاریخ تولد مجلسی نادرست است، افتادگی: آغاز، 28گ (13ر-41پ)، 10سطر [ف: 268]
2. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 811/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ روشن، كا: محمد علی پسر محمد شفيع، تا: 1019ق؛ پس از رساله اختبارات در برگ 23ر نسب پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با
توضیحات به نقل از کتاب «نوار المضيئه» و کتاب «نزهة العقول» و کتاب «نخب المناقب»، ابن جبير؛ کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماج ساغری مشکی با جداول زرین و مقوای بسیار ضخیم برگ (با دو برگ دعای صباح)، 29گ (16-44)، 23 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 12×18/5 سم (نشریه: 13 -186]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 1805/2
آغاز: خاتمه، در ترجمه حدیث شریفی که مشتمل است بر احكام کسوف و خسوف و حرارت هر سال شیخ بزرگوار قطب الدین راوندی در کتاب قصص الأنبياء روایت کرده است بسند خود از شیخ صدوق محمد بن بابویه ... شنبه باشد، در آنسال زمستان بسیار سرد باشد و برنج فراوان باشد و گندم گران باشد، انجام: برابر بخش خاتمه، خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 1078، کاغذ: فرنگی سفید، جلد. تیماج قرمز ضربی، 3ص (15-17)، 25 سطر، قطع:
رحلی، اندازه 21×34سم [ف: 9- 332]
قم مرکز احیاء شماره نسخه : 2337/2
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 6- 398]
4. تبریز؛ ملی، شماره نسخه : 3414/2
آغاز: برابر انجام: مثلاً هرگاه غره رمضان گذشته روز جمعه بوده باشد غره رمضان سال حال روز سه شنبه است تحقیقاً و يقيناً و الله اعلم بحقایق الأمور تمت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1083ق، جلد: چرمی، 11گ، 17 سطر، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 2- 713]
5. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1922/3
آغاز: برابر؛ انجام: که حاجتش بر آورده شود مکرو هست.
خط: نسخ، کا: ضیاء الدین بن عبد الحسین سبزواری، تا 1085ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج یک لا تریاکی سیر، 2گ (88-89)، 15 سطر ( 18/5x7)، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 10- 592]
6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4934
از نیمه فصل يکم است و فصل 2 و 3 را دارد، خط: نسخ، كا: محمد بن محمد رضی کاشانی، نا: 01088ق، افتادگی: آغاز؛ کاغذ: سپاهانی، 14گ، 14 سطر (7×125)، اندازه:12×19 سم [ف: 14- 4049]
7. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه :336/3 - 2/156
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: عبد الرضا مامغانی، تا: 12 ربیع الثاني 1090ق؛ در آخر نسخه یادداشتی درباره زلزله در ایروان به تاریخ یک شنبه اول محرم 1090 و دوشنبه نوروز 1090 که 6000 نفر مردند و زلزله 21 جمادی 1090 در تبریز 12گ، 15 سطر، اندازه : 14/5×20 سم [ف: 1- 144]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8880/14
آغاز و انجام: برابر
در نسخه به نام «محرم نامه» آماده است؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته ، کا: محمد مهدی ابن محمد صالح رضوی، تا: با تاریخ 1096ق، کاغذ: الوان آهار مهره نازک، جلد: میشن تریاکی ضربی با ترنج و سرترنج منقش و جدول های ساده و گرهی، 10ص ( 79-70 )، اندازه: 13/9×23/7سم [ف: 29/9 - 217]
9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8898/7
آغاز و انجام: برابر
ص: 412
خط: نسخ معرب و نستعلیق، كا: محمد امین بن محمد قاسم، تا: یک شنبه 23 ربیع الاول 1098ق، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی عطف قهوه ای مجدول گرهی، 12ص ( 346-335 )، 27 سطر (10/5 × 21/5)، اندازه:
16/8×28/4سم [ف : 1/ 29- 262]
10. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 6686
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق چلیپا، كا: میرزا بیک بن فیض الله جوینی، تا: اواخر محرم 1099ق، کاتب آن را با نسخه اصل مقابله نموده: کاغذ: حنایی روشن، جلد: تیماج مشکی، 14 گ، اندازه : 9×16/5سم [ف: 5- 16]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8908/8
آغاز و انجام: برابر
در نسخه به نام نقویم شرعی خوانده شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، پس از آن دعا برای لاغر و کر نشدن چاروا (ص 68)، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با ترنج هشت ضلعی در وسط و جدول یک لا با مهر صحاف درون ترنج به نقش : «الهی بحق نبی و ولی *** نظر کن سوی محمد على 1171، 15ص (54-68)، سطور چليپا (6×20)، قطع: بياضي اندازه: 9×24/5سم [ف: 29/1 - 295]
12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 32/ 6324
آغاز: برابر
بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: اصفهانی، جلد: گالینگور قهوه ای عطف حاشیه تیماج، 13 ص (220-232)، قطع: رحلی، اندازه: 18×29سم [ف: 19- 334]
13. تهران: ملی: شماره نسخه : 2893/6
آغاز: برابر؛ انجام: که در ماه ذی القعده بگیرد شهرهای عظیم فتح کرده شود خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً اواخر قرن 11، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج تریاکی مقوایی با ترنج و نیم ترنج، 11ص (231 - 241)،17سطر ( 8/5×15/5 ) ، اندازه: 16/5 ×23/5سم [ف: 6- 587]
14، تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 80 / 2950
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: میر على بقایی، تا: قرن 11 و 12 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 10گ (451-460)، ابعاد متن: 11×22، اندازه: 15/5 × 5 / 26 سم [ف: 10- 1843]
15. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5849/2 - 29/189
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12: جلد مقوای سفید، 29 گ، 12 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 1 -145]
16. مشهد: رضوی: شماره نسخه : 29262
آغاز: برابر؛ انجام: مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسفی دعوای پادشاهی کند تمت
خط: نستعلیق جلی ممتاز، بی کا، تا: قرن 12؛ ضميمه نسخه ش 2936، کاغذ: نخودی، ابعاد متن: 5/5×10/7 ، 11 سطر[رایانه ]
17. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 9026/2 - 59/246
آغاز: برابر
شامل سه فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ 8گ (50-57)،
19 سطر، اندازه: 9×18سم [ف: 1- 150]
18، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14189
آغاز: برابر، انجام: لا يعلم الغيب الا هو و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب خط: نستعلیق، بی کا، تا : قرن 12؛ واقف: سید محمد باقر سبزواری، تاریخ وقف: محرم 1405، کاغذ: نخودی، فاقد جلد، 29گ، 14 سطر، اندازه:
12×19/2سم [ف: 14- 21]
19، قم، گلپایگانی: شماره نسخه: 1912/2 - 11/12
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن12 جلد. تیماج سرخ، 8گ، 16 سطر، اندازه: 18 × 30سم [ف: 1- 145]
20. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1653
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: انجام برگ آخر نونویسی شده و قبل از آن برگی از کتابی دیگر به آن افزوده شده که برخی از فقرات آن در پایان ولیمه خوانده می شود؛ واقف : سید سعید طباطبایی، تاریخ وقف: 1332، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا رویه کاغذ قرمز عطف و گوشه پارچه سرمه ای، 18گ، 17 سطر، قطع: نيم ربعی، اندازه: 12×19 سم [ف: 5 -67]
21. مراغه؛ مسجد شیخ بابا؛ شماره نسخه : 1/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد. تیماج سیاه با عطف پارچه، 16گ (13ر-28پ)، 11 سطر [ف مخ]
22. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 832/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مهر: حاج سید سعید ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: لاجوردی رنگ عطف و گوشه پارچه سرخ، 12 سطر (5×12)، اندازه: 9/5×19/5
سم (ف: 3- 1128]
23. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 419/2
آغاز و انجام: برابر
خط نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1109ق، جدول بندی به زر، سرنج و تحریر مشکی و لاجورد نسخه؛ واقف: محمد علی، تاریخ وقف: 1273، وقف عام، کاغذ :نخودی آهار مهره، جلد: تیماج خرمایی ضربی، 7ص (292 - 298)، 19 سطر، اندازه: 22×34سم [ف: 33 -298]
24. کرمانشاه؛ جلیلی: شماره نسخه:419/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1109ق، 19سطر [ف: 12]
ص: 413
25. تهران: عبد العظيم؛ شماره نسخه: 1 /716
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 صفر 1110ق، 15 گ ، 17 سطر، اندازه : 14/5×29
سم [ف: 1 -31]
26. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6824/2 -35/4
آغاز: برابر انجام: يونس عليه السلام در شکم حوت رفت بحكم حضرت حق سبحانه و تعالی بود کلهم
خط: نستعلیق، كا: صالح بن عباس، تا: غره شبعان 1111ق، افتادگی انجام؛ جلد: تیماج روغنی مشکی سوخت مجدول با ترنج و سرترنج، 10گ، 20 سطر، انداره: 24×37سم ف: 1-145]
27. مشهد: رضوی: شماره نسخه : 38338
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: رجب 1125ق؛ برگ اول و آخر دارای اشعار متفرقه؛ اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: گالینگور، اندازه: 11× 14/5 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1 - 45]
28، تهران: مجلس؛ شماره نسخه -461 - طباطبائی
آغاز: برابر انجام: غره ماه است باقی و الله يعلم و جدول در آنطرف است باینجا ختم شد این رساله و الحمدلله اولاً و آخراً
خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد بن أبي الفتح، تا: 1126ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز، 70گ، 21 سطر، اندازه : 20x11سم [ف: 24- 301]
29. تهران: مجلس: شماره نسخه: 461 ط
خط: نستعلیق، کا: محمد فرزند ابوالفتح حسینی، تا: 1126ق [مختصر ف: 37] 30، مشهد: رضوی، شماره نسخه: 18610
آغاز: برابر؛ انجام: و آنچه بماند در جدول اول طلب کند و آنگاه در جدول دیگر نامهای شریف معصومان آل عباست علیهم السلام نوشته همان نام را از بالای جدول صفحه دوم طلب کند یک انگشتر بر غره ماه باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم برسد آن خانه غره ماه است و الله يعلم حقائق الأمور.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیقعده 1156ق؛ مهر: «وقف سرکار فیض آثار حضرت ثامن الائمه سلام الله علیه 1276»، «انا عبد من عبید محمد»، «موتمن الملك با تصویر شیر»، «سعيد الأنصاري 1246؛ واقف: عضد الملك، تاریخ وقف: 1276؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا، رویه پارچه اخرا، 178 گ، ، 11 سطر، اندازه : 10×15سم [ف: 26 -37]
31 تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 5/ 107
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق متوسط، كا: محمد هادی احمد ملقب به خطير بالاتجنى، تا: 1184ق، کاغذ: اصفهانی حنایی، جلد: مقوایی روکش پارچه منقش بته جقه قهوه ای عطف و حاشیه دور کتاب تیماج قهوه ای، 7گ (114پ-120پ)، اندازه: 16×21/5سم [ف: 100]
32. مشهد: رضوی شماره نسخه: 19546
آغاز: فصل دویم در اختیارات ایام هفته است: انجام و از برای ترویج نیز بسیار خوب است
از فصل دوم به بعد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی آغاز و انجام؛ ضمائم: 1. فصل در صور محاسبات و سیاق در 5 برگ، 2. رساله در اصول و فروع دین و اخبار و ادعیه متفرقه در 19 برگ، 3- رساله منطوم در لغت در 3 برگ، 4. رساله عملیه مطابق با فتاوای میرزا محمد حسن شیرازی نجفی و ملاحسین اردکانی حائری در 8 برگ؛ جلد: مقوا با رویه پارچه، 27 گ ، مختلف السطر، اندازه: 11×18سم زاهدانی رهبر 2 اخبار1- 47]
33. تهران: ملی، شماره نسخه: 966/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: محتملاً مرتضی حسینی، تا: محتملاً قرن 13: کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 132 ص (1-132)، 21 سطر (11×22)، اندازه: 19×32سم [ف: 2- 510]
34. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 4/ 10486
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13: جلد: تیماج قهوه ای، 16گ (118پ -133پ)، اندازه:16×22سم [ف: 33/1 - 2]
35. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 2176/4
آغاز: در ماه های دوازده گانه پس در سالیکه که در محرم آفتاب بگیرد و در آنسال ارزانی باشد و در آخر سال دردهای و بیماریها در مردم حادث شود و پادشاه بر دشمنان ظفر یابد و زلزله: انجام : برابر
در فهرست ناشناس آمده؟ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13: جلد: تیماج سیاه مجدول، 3گ، 15 سطر، اندازه:16×21سم [ف مخ: 1 - 68]
36. قم: مرعشی؛ شماره نسخه:6/ 14304
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته، بی کا، تا: قرن 13، در پایان نسخه مطالبی در کشف نیک و بد احوال، در اختیارات جامعه نو پوشیدن و خوابگزاری آمده است، کاغذ: فرنگی، 9گ (119-127)، 15 سطر، اندازه : 6/5×11/5سم [ف: 36 -142]
37. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 10419/4
خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13 [مختصر ف: 37]
38. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 28156
آغاز: برابر؛ انجام: آنگاه در جدول دیگر که نامهای شریف معصومان آل عبا نوشنه همان نام را از بالای جدول و صفحه دوم طلب یک بر غره ماه ... (كذا برخی از کلمات خوانده نمی شود)
خط: نستعلیق، بی کا، تا : قرن 13؛ واقف: محمد تولیت، تاریخ وقف: خرداد 1381، کاغذ: شکری فرنگی نخودی، جلد: تیماج مشکی،144گ، 14 سطر، اندازه: 10×15/5سم [ف: 26- 37]
39. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13711/10
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 2 صفر 1200ق؛ آغاز و انجام
ص: 414
نسخه حاضر با نسخه شماره 12662/2 برابر است؛ جلد: تیماج سرخ مجدول، 11گ (46ر -56پ ) [ف: 37- 238]
40. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9/4 خوئی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ کا: محمد علی بن محمد مهدی، تا: قرن 13، کاغذ: اصفهانی آهار مهره نازک، جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 38ص ( 183-146 )، 17سطر، قطع: رقعی، اندازه: 19/5x13سم [ف: 7- 6]
41. تهران: عبد العظيم، شماره نسخه : 658/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، پس از اتمام رساله فایده ای در بیان اجداد حضرت علی بن ابی طالب (علیه السّلام) تا حضرت آدم به خط عبدالمجيد در 1270ق؛ 7گ (75پ -81ر)، 24 سطر، اندازه:17×20/5سم [ف 1- 32]
42، تهران: الهيات شماره نسخه : 4/ 68
در بیان نحوست روزهای هفته و ماه؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13: کاغذ: فرنگی، 4گ (179ر -182ر)، 21 سطر 11×16) اندازه: 17×21سم [ف: 226]
43. قم، گلپایگانی: شماره نسخه: 3352/2 - 17/133
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، در پایان کتاب 16 برگ در ادعیه و زیارات متفرقه است؛ جلد: کاغذی سفید، 31 گ ، 12 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 145] 44. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 2272/3 - 12/162
آغاز: بر ارباب بصیرت و صاحبان حسن سیرت و رعایت ظاهر و نهایت باهر و روشن است که بر جمیع خواص و عوام در امور کلیه و جزئیه دانستن و ملاحظه نمودن سعد و نحس ساعات؛
انجام: برابر
خط: نستعلیق ،بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج ضربی
عطف پارچه، 16گ، 16 سطر، اندازه:15×20سم [ف: 1 -146]
45. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه : 2245/4
آغاز: برابر؛ انجام: و در هر سال که در ماه ذی قعده ماه بگیرد و شهرهای عظیم فتح شود و گنجها در بعضی زمینها و کوهها پیدا شود و هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد
از ابتدا تا مبحث ماه گرفتن، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی انجام؛ جلد: نیماج سیاه، 7گ، 16 و 17 سطر، اندازه: 14×21سم [ف مخ: 1- 78]
46، قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 2891
آغاز: برابر، انجام: پس این دعا بخوان اللهم بك بصول الصائل وبقدرتك بطول الطائل ولاحول لكل ذي حول الابك ولاقوة
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول شنگرف، جلد: تیماج زیتونی مجدول، 9گی، 16 سطر، اندازه: 10×16سم [ف مخ: 1- 78]
47. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه:3/ 2950
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، فوائدی در آخر ذکر شده است؛ 22گ، 16 سطر، اندازه: 11×16سم [ف مخ: 1- 78]
48. قم مسجد اعظم، شماره نسخه : 2614/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، در ادامه احکام کسوف و خسوف منسوب به امام صادق (علیه السّلام) که از طریق قطب راوندی نقل شده آمده است؛ 13گ، 14 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1- 77]
49. قم: مسجد، اعظم، شماره نسخه : 2682/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ عالی، بی کا، تا: قرن 13، در ادامه رساله متفرقاتی در شکیات نماز و در ادعیه (خواص و آثار دعای عدیله) و غیره آمده است؛ 12گ، 19 سطر، اندازه: 11×17سم [ف مخ: 1- 77]
50، قزوین، امام صادق شماره نسخه: 120
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسن خان بن بهرام خان، بی تا، در انتهای نسخه 13 برگ اشعار به شکل چلیپا توسط عبد الغنی بن محمد باقر با تاریخ صفر 1206ق آمده است، فوائد و اطلاعات زیادی درباره گیاهان دارویی و طب قدیم در انتهای رساله آمده است؛ جلد: تیماج سیاه، 97گ، 14 سطر [ف: 1- 24]
51، یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 809/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق بی کا، تا: ذيقعده 1219ق؛ اهدایی ورثه محمد خان عسکری، کاغذ: نوعی ترمه، جلد: مقوایی با کاغذ ابری عطف و گوشه ها تیماج عنابی، 13 گ ، 18 سطر [ف: 2 - 668]
52. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 7/ 2408
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 صفر 1225ق؛ 15گ، 15 سطر، اندازه: 16×21سم [ف مخ: 1 -78]
53. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 3361- 17/141
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد تقی بن محمد مقیم موسوی رخصا توفیقی، تا: غره شوال 1230ق، جا: دارالسلطنه اصفهان؛ جلد: تیماج قهوه ای، 31گ، 13 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 1- 145]
54. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 6/ 2670- 14/120
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 10 شوال 1235ق؛ جلد: تیماج مشکی، 13گ، 18 سطر، اندازه: 14 × 21سم [ف: 1- 145]
55. قم طبسی؛ شماره نسخه: 1/ 460
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 ذيحجه 1236ق، جلد: مقوا با گل های الوان عطف پارجه، 22 گ، 14 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف مخ: 1- 20 ]
ص: 415
56. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10899
آغاز: برابر ؛ انجام: آن ماه است باقي و الله به علم و جلول در آن صفحه است و الحمد لله اولا وآخرا و صلى الله على محمد و آله اجمعین
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1241ق، تقویم شرعی از محمد صالح بن عبد الواسع الحسینی و رساله در تاریخ مقتل از مجلسی و حكايات متفرقه دیگر ضمیمه اند؛ کاغد: نباتی، جلد: مقوا با رویه پارچه، 12سطر (9/5×15
)، اندازه:15×21سم [الفبائی ف: 29]
57. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه: 935/1
آغاز: روز اول ... و فرزندی که این روز متولد شود بخشنده و فراخ روزی و با برکت باشد و به روایات دیگر این روز شادی و سرور است، انجام: برابر
در فهرست ناشناس آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1247ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج با سر عطف پارچه، 14گ (1ر-14ر)، اندازه: 10×17سم [ف: 2- 203]
58. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 2730/4
آغاز: روز دوم ماه، حضرت حوا در این روز مخلوق شده و این روز شایسته است از برای زن خواستن: انجام: برابر
خط: نسخ، كا: معصوم حسین نیشابوری، تا: صفر 1249ق، افنادگی:
آغاز؛ 19گ، 17 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف مخ: 1- 79]
59، مشهد: الهيات، شماره نسخه: 14832/1
خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 7 محرم 1252ق؛ جلد: تیماج مشکی،
91گ، 21 سطر (8/5×16 )، اندازه: 14/5 × 5/ 20سم [ف: 3- 134]
60. قم: مرکز مطالعات شماره نسخه : 485/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: زین العابدین این محمد حسینی، تا: دوشنبه 17 رجب 1259ق؛ این رساله در حاشیه تحریر شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج با سر، لچکی با نقش گل و بوته مجدول گرهی، 7گ (161ر-167ر)، 21 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1- 420]
61.قم، دار الحدیث: شماره نسخه: 89/3
خط: نسخ، بی کا، تا: 1259ق؛ 25گ (84 پ- 108ر)، 15 سطر [ف: 269]
62. قزوین امام صادق؛ شماره نسخه:134
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا بن کربلائی فرج الله زاج فروش، تا: جمادی الثانی 1260ق، جا: محله میدان گوسفند؛ افتادگی : آغاز؛ جلد مقوا، 95گ، 15 سطر [ف: 1- 25]
63. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 11252/4
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: حسن بن مرتضی تنکابنی، تا: 6 شوال 1262ق، جا: عتبات عالیات؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، 30گ (62-91)، 12 سطر (6 11/5x)، اندازه:10×17سم [ف: 28 -367]
64. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 20056
آغاز: در بیان اختیارات کسوف و خسوف و بیان اول محرم که در هر روزی که باشد در ترجمه حدیثی شریفی که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سالی شیخ بزرگوار قطب الدین راوندی در کتاب قصص الأنبياء حكایت کرده است انجام: تمت الرساله بيد اقل خلق الله اسمعیل عبدالله و باسخاوه مشهور و معروف قنوا
خاتمه آن است؛ خط: نستعلیق، کا: اسماعيل بن عبدالله خوانساری، تا: 1273 ق؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 7گ، 15 سطر، اندازه : 10/5×17 سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 46]
65. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 38670
انجام: و خالص گردان ولایت خود را از برای ما و به هر جانب که خواهی متوجه شو
خط: نستعلیق، کا: اسماعيل بن عبد الله، تا: 1273ق، اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: نیماج قهوه ای، 7گ، 15 سطر، اندازه:
10/5×17سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 46]
66. قم: دار الحدیث: شماره نسخه: 321/2
انجام: و از حضرت امام موسی کاظم علیه السلام منقول است که ترک مکن حجامت را البته ترک مکن و الله يعلم
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، 9گ (13ر-21ر)، 12 سطر [ف: 269]
67. نجف آباد؛ حججی شماره نسخه: 8/3
آغاز: پس در هر ماه دوازده گانه سال که در ماه محرم آفتاب بگیرد و آن سال ارزانی باشد، انجام: برابر
خانمه آن؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 2گ ( 73پ-74 ر)، اندازه: 12/5×19 سم [ف:- 28]
68. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 17485
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
69. چالوس؛ امام صادق؛ شماره نسخه : 452
آغاز: برابر
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ خطوط چلیپا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 87گ، مختلف السطر، قطع: بياضی [ف: 35]
70، مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 29248
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، بی تا؛ ضمیمه نسخه ش 29233؛ کاغذ: نباتی، جلد. تیماج ضربی با ترنج و دو سرترنج ضربی، 18 سطر (6/7×11/5)، اندازه:
9/5×14/7سم [رایانه ]
71، تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 3/ 2134
آغاز و انجام: برابر
اختیارات کوچک است، دو فصل و یک خانمه دارد؛ خط:نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی و فرنگی، جلد حنایی
ص: 416
مقوایی، 16گ (140پ-155پ)، 17 سطر، اندازه:11/5×23 سم [ف: 3- 74]
73. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1187 طباطبائی
بی کا، بی تا؛ در ضمن جنگ آمده است: جلد: تیماج قرمر یک لا، 35ص ( 87-121 )، قطع: بیاضی، اندازه: 11٫5 ×21سم [ف: 23- 685]
73. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 6218/5 -ف
نسخه اصل: ش 777 کتابخانه گنج بخش ، بی کا، بی تا: [فیلم ها - ف: 3- 211]
74. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 2848/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی، 8گ (28ر -35پ ) [ف: 10- 1693]
75. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 187/23
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای، 10گ (209ر - 218پ)، 22 سطر، اندازه : 21/5x16سم [ف: 1- 213]
76. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1997/11
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ در 45ر -46پ نظم و نثرهای پراکنده است، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا عطف میشن، 10گ (36پ- 45ر)، 15 سطر (9/5×17 )، اندازه: 24/5x15سم (ف: 8- 607]
77، تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1968/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1 جمادی الثانی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 8گ (219پ-226پ)، 14 سطر (6×11)، اندازه : 10×14/5سم [ف: 8 -81]
78.اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه: 113
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، سطور چلیپایی با چند جدول؛ از کتاب های مرحوم ابراهيم دهگان؛ کاغذ: شیری، جلد: چرم مشکی، 16گ، مختلف السطر، قطع نیم ربعی، اندازه: 11×17سم [ف: 1- 126]
79. اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه :135/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: اشعار دو ستونی و سه ستونی کاغذ: نخودی آسمانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 58گ (29ر -86ر) قطع: وزيري، اندازه: 15×22سم [ف: 1- 156]
80. تبریز؛ ملی، شماره نسخه: 3ر 3382
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، با الفيه شيخ شهید و سی فصل از خواجه
نصیر طوسی در یک مجلد، کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی سياه، 21گ، 14 سطر، اندازه : 10/5 × 15/5سم [ف: 1- 36]
81. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 12626/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول مذهب مرصع محرر؛ جلد: تیماج مشکی مجدول، ترنج زرین با نقش گل و بوته و پرنده، 21گ (12پ-32پ) [ف: 36- 189]
82. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1069/4 - 6/159
آغاز: برابر، انجام: و پادشاه بابل را بلای عظیم رو دهد هر گاه که در ماه رجب یک روز ناحيه مغرب طاعون
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛6 گ، اندازه: 10/5 ×17/5سم [ف: 1- 145]
83. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه :5/ 1420
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در پایان رساله فایده ای به نقل از کفعمی در اختیارات ایام ذکر شده است؛ جلد: تیماج دو رو، مشکی و قهوه ای بدول مقوا مجدول، 17 گ ، 16 سطر، اندازه: 17/5x11 سم [ف مخ: 1 -77]
84. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 1056/1
آغاز: برابر؛ انجام: حضرت رسول صلی الله عليه و اله چون هوا گرم می شد در این روز تشریف بیرون می بردند و حدیث است که سفر کردن و شروع کردن که قمر در عقرب باشد و آن روز را نگه دارد و روزهایی که ...
خط : نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، جلد: مقوا، 6گ، 17 سطر،
اندازه: 14×23/5سم [ف مخ: 1- 78]
85، قم، گلپایگانی: شماره نسخه: 2190/5 -12/80
آغاز: برابر، انجام: فصل دوم در اختیارات ایام هفته روز جمعه: در عرب این روز ... و بوی خوش به کار برند و متوجه کاری نشوند مگر به امورخانه و تدارک مسجد رفتن
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی مجدول ضربی، 4 گ،
17 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1- 145]
86. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه :8935- 155/ 59
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 33 گ ، 12 سطر، اندازه: 10×16سم
[ف: 1- 145]
87. قم، گلپایگانی، شماره نسخه :7804 - 39/184
آغاز: توفيق حقتعالی و هر چه در این روز کم شود بزودی پیدا شود و برای همه کار خوب است خصوصاً زراعت کردن ... روز دویم در این روز حوا مخلوق شده است: انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز یادداشتهای پراکنده ای قبل و بعد از رساله درج شده است؛ جلد: مقوا با عطف گالینگور قهوه ای، 50گ، 18 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1 -146]
88، اصفهان دانشگاه؛ اصفهان شماره نسخه: 3/ 741
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی ضربی، 7گ (309ر -315ر)، 16 سطر، اندازه : 30x16/5 سم [ف:2- 566]
89. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7528- 38/148
آغاز: برابر؛ انجام: فصل سیم در بیان امر چندی که موجب رفع
ص: 417
نحوست ایام ساعات می شود بدانکه توکل و تفویض و اعتماد ...
حدیثی که از حضرت امام جعفر صادق (علیه السّلام) منقول است در باب
اختیار
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ پس از رساله فوایدی در علوم غریبه از جمله بیان طالع های مختلف در نسخه درج شده است؛ جلد: تیماج مشکی مجدول، 35گ، 16 سطر، اندازه:12×16 سم [ف: 1- 146]
90. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3964/1
آغاز: و محبوب دل های مردمان باشد و به روایت دیگر برای سفر نیک است روز 28 نیک است و برای هر کاری در این روز حضرت یعقوب عليه السلام متولد شده است، انجام: و بدان که سفر کردن و تزویج کردن قمر در عقرب كراهتی دارد و در روزهایی که در ماه مذکور شده که نحوست دارد اگر در ماه خرس قدیم نیز آن ها را نیز رعایت نمایند بهتر است
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز؛ فاقد جلد، 4 گ، 13 سطر، اندازه: 20x11سم [ف مخ: 1- 79]
91، قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 8/ 3772
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: مقوا، عطف تیماج قهوه ای، 4گ، 23 سطر، اندازه:22×26سم [ف مخ: 1- 78]
92. اردکان یزد: امام صادق؛ شماره نسخه: 90/1
خط: نستعلیق، کا: على قطب، بی تا، مصحح، جلد: تیماج مشکی ضربی، 12گ (1پ-12ر)، 15 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 76]
93. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 11/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای عطف تیماج زرشکی مذهب مجدول، 8گ، 23 سطر، اندازه: 18× 30سم [ف مخ: 1- 77]
94. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1239/13
آغاز: حمدله. أما بعد ... فصل اول در اختیار ایام ماه است. علی بن طاوس عليه الرحمة و غير او از حضرت امام به حق ناطق: انجام: و اگر در روز نحسی خواهی پی کاری بروی پیش از متوجه شدن سوره حمد و ... و آن آیات را از سوره آل عمران بخوان .. وهو السميع البصير
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج دورو مشکی و قهوه ای، 5گ، 30 سطر، اندازه:16×20سم [ف مخ: 1- 78]
95، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2793/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغد: اصفهانی شکری، جلد: تیماج مشکی، 22 ص (535-556)، 17 سطر، قطع رقعی، اندازه: 12×18 سم [ف: 10- 51] 96.، مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 18876/1
آغاز: و اعمال بر وجه اختصار مرقوم میگردد تا آنکه جمعی از خلص شیعیان
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز: (برگ اول)؛ جلد: مقوا، 10سطر (4/5 × 9/5)، اندازه: 16/5x10سم [ف: 2 - 284]
97. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 3743/64 -ف
نسخه اصل: نسخه آقای دکتر حافظ فرمان فرمائیان در سه فصل و خانمه؛ بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی زرکوب مقوایی، 1گ (283پ)، قطع: ربعی [فيلم ها- ف: 2- 242]
اختیارات الايام (کبیر) / هیأت، پیشگویی / فارسی
ixtīyārāt-ul ayyām (kabīr)
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
(1628 - 1699)majiesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqi
رساله ای است در بیان سعادت و نحوست ایام و اوقات، مشتمل است بر چهل «فصل»، و «خاتمه»: 1. اختیارات ایام ماه ؛ 2. اختیارات ایام هفته؛ 3. اختيارات ایام ماه های دوازده گانه ؛ 4. بیان ساعات؛ 5. احكام نوروز فرس؛ 6 ترجمه حدیث احکام کسوف و خسوف؛ 7 احکام کسوف و خسوف؛ 8 بیان فصول اربعه سال، 9 معرفت زوال روز: 10. رکورد شمس: 11. معرفت زوال ليل؛ 12. معرفت قبله؛ 13. حرکت افلاک و اوضاع ستارگان؛ 14. سبب کسوف و خسوف موافق احادیث معتبره؛ 15. مساحت زمین و طول و عرض و قطر آن؛ 16. ذكر اقالیم و حدود آنها؛ 17، مساحت دریاها و طول و عرض و عدد آنها؛ 18 ذکر نهرهای عظیم، 19. ذكر چشمه ها، 20، ذکر چاه ها، 21، صفت آفرینش آسمانها و زمین؛ 22. احوال کائنات، 23. احوال عوارض جوی و زمینی 24. تکوین ماده انسانی، 25. ایام نحس ماه ها، 26، معرفت خلاصه اختیارات از قول حضرت صادق (علیه السّلام) ؛ 27. ...! 28. خواب دیدن در هر ماه 29. اوقات فصد کردن؛ 30 اوقاتی که جماع مکروه است؛ 31. اعمالی که سبب فقر و درویشی شود؛ 32. اموری که موجب رفع نحوست ایام می شود؛ 33. احکام مريض؛ 34. احکام غالب و مغلوب، 35. استخاره و ساعات آن، 36، احکام ماه های رومی (ترکی)؛ 37. احوال رجال الغيب؛ 38 اختلاجات؛ 39 شک و سهو نمازهای پنج گانه ؛ 40 آداب دیدن ماه، خاتمه در بیان دانستن اول هر ماه است.
آغاز: بسمله حمدله أما بعد چنین گوید ... که این رساله ای است در بیان آنچه از احادیث معتبره اهل بیت رسالت صلوات الله عليهم اجمعین معلوم شود از سعادت و نحوست ایام
انجام: خاتمه در دانستن غره هر ماه و روزهای عید و استفتاح تا روز قیامت ... آن خانه غره آن ماه است باقی والله يعلم در آن طرف است به اینجا ختم شد این رساله
چاپ: مکرر چاپ شده در تهران و تبریز
[دنا 1: 433 444 (56 نسخه )کتابشناسی ص 75، الذريعة 316/5 و 1367/1 ؛
ص: 418
فهرستواره منزوی 4/ 2780- 2782؛ فهرست فارسی مشار 189/1 ]
1. خوانسار: فاضل؛ شماره نسخه: 113/2
خط: نستعليق، كا: محمد کاظم مدرس، تا: ذیحجه 1078ق، جا: مدرسه صفویه اصفهان؛ مصحح، علامت بلاغ دارد؛ کاغذ: پوست پیاری، جلد: تیماج دو رو، بدون مقوا، عطف تیماج شتری، اندازه:10×18/5 سم [ف: 1 -82]
2. کرمانشاه؛ نجومی: شماره نسخه : 4 مجموعه بدون شماره
کا: ابو طالب بن نور الدين محمد حسینی، تا: ربيع اول 1082ق
[دليل المخطوطات: 1- 261]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :3/ 1651
آغاز: برابر
نسخه اصل؛ همان نسحه بالا 23؛ (178-200[ عكسي ف: 5- 94]
3. قم: مرکز احیاء: شماره نسخه: 4384/4
آغاز: برابر، انجام: و یک انگشت برنام معصوم عليه السلام باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم برسند آن خانه عره آن ماه است.
خط: نستعلیق، کا: محمد مهدي بن علی اصغر قزوینی، تا: یک شنبه 20 دیقعده 1098ق، جا: مشهد رضوی؛ توسط کاتب تصحیح شده؛ جلد: تیماج قرمز بدون مقوا، 9گ (74پ-82پ )، اندازه: 12/5×19 سم [محدث ارموی مخ: 1- 79]
4. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 718
در 40 فصل و یک خاتمه؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: فستقی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 95گ، 15 سطر (
19/5x13)، اندازه: 9/5×15/5 سم [ف: 2- 11]
5. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه : 212-عکسی
اصل نسخه: گنج بخش شی 777 (گنج 166/1 ). در 40 فصل و خاتمه؛ خط :نستعلیق پخته، بی کا، تا: قرن 11 [عکسی ف: 2- 12)
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17477
بی کا، تا: 1104ق [د.ث. مجلس]
7.تهران: مجلس؛ شماره نسخه:5/ 15195
خط: نستعلیق، کا: محمد محسن بن محمد باقر، تا: ربيع الثانی 1105ق؛ 41گ (108پ - 148پ) [مختصر ف: 36]
8. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه :235
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن محمد معین احمد آبادی، تا: غره شعبان 1126ق؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول گرهی ضربی، 137گ، 13 سطر، اندازه :
21٫5x15سم [ف مخ: ]
9. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه :4315- 22/35
آغاز: برابر، انجام: به درجات عاليه باقيه بهشت جاوید فایز گرداند بمحمد و آله الطاهرین و کتب ... محمد و عبرته الأكرمين و لعنة الله على أعدائهم اجمعين
خط: نستعلیق، کا: محمد شفیع بن محمد زمان جعر با قاین من محال راز مروح اصفهان، تا: جمادى الأول 1132ق؛ جلد: مقوای سفید و آبی عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 50گ، 21 سطر، اندازه: 18×24 سم [ف: 1- 147]
10. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 12413
آغاز: ابن الحسين را درین روز در کوفه بر دار آویختند در اول ماه صفر؛ انجام: از بالای جدول صحيفه دوم مطلب کند و یک انگشت... گذاشت و کشید تا هر دو بهم رسند (به علت پاره بودن ورق و آسیب دیدن آن از رطوبت به درستی خوانده نشد)
خط: نستعلیق، کا: جعد بن كطكر سهی قنادجوی، تا: 1183ق؛ افتادگی: آغاز (ورق اول)، واقف: محمد رضا خسروی، تاریخ وقف: خرداد 1362 کاغذ: نخودی، جلد مقوا، 142گ، اندازه: 11/3×19/7 سم [ف: 14- 19]
116. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 4/ 675
آغاز: برابر
گفتاری کوتاه و بخش بندی نشده است در ویژگی های روزهای هر ماه و اختیارات، از یکم هر ماه تا پایان: اول ماه آدم (علیه السّلام) در آن مخلوق کرد، روز مبارک است از برای ...، دویم ماه در این روز حضرت حوا مخلوق شد، و شایسته است از برای خواستن و ...
سیم ماه آدم و حوا را در این روز از بهشت بیرون کرد، پس بهترین کار تو در این روز ... چهارم ماه .... پنجم ماه ... ششم ماه ...؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1192ق؛ 4گ (81ر-84ر ) [ف: 2- 11]
11، تهران مجلس؛ شماره نسخه: 6367/1
آغاز: برابر انجام: خاتمه در غره هر ماه، بدانکه باید آنچه از هجرت گذشته دویست و دو طرح کند ... و جدول در آن طرف است به اینجا ختم شد این رساله.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق: کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجی ضربی مشکی عطف قهوه ای، 201ص (3-203)، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 19- 438]
117. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 13601/8
آغاز: برابر، انجام: پس تصديق بكن و سلامتی تمام ماه را از خداوند خود بگیر خط: نستعلیق، کا: محمد مسیح بن اسماعیل فسوی شیرازی، تا: قرن 11 یا اوایل قرن 12ق (در حيات مؤلف)؛ حکایت رهبانان و سؤالات آنان از حضرت علی (علیه السّلام) در پایان آمده کاغذ: شرقی، 3گ (58-60)، مورب 34 سطر، اندازه: 13×24سم [ف: 44- 448]
12. مشهد: رجائی مغزی (کتابخانه )؛ شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: فصل اول در اختيار ايام هست، على بن طاووس (عليه الرحمة) از حضرت امام بحق، انجام: الى هنا انتفى ما أردنا، و الحمد لله أولاً وآخراً و صلی الله عليه و آله آمین.
بی کا، تا: عصر مؤلف؛ دارای تعمیر «دام ظله العالی» در مورد مؤلف [تراثنا س3 13 ش 1- 127]
13. قم؛ گلپایگانی شماره نسخه :59065- 29/246
آغاز: فصل اول در بیان آنچه در هر ماهی چند روز نحس است
ص: 419
به یک روایت سوم و پنجم و سیزدهم و شانزدهم و بیست و یکم و بیست و چهارم؛ انجام: و در نزد و شطرنج نیز و در تمام امور رعایت کند مراد و مقصود حاصل گردد انشاء الله تعالى بمنه و الحمد لله وحده وسلم تسليما.
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا قرن 12: جلد: تیماج قهوه ای، 9گ، 25 سطر، اندازه: 8×18سم [ف: 1- 149]
14، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :12927
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمين ... اما بعد جنین گويد الراجی الى عفو ربه الغني محمد باقر بن محمد تقی؛ انجام: از بالای جدول صحیفه دوم مطلب کند و یک انگشت ... گذاشت و کشید تا هر دو بهم برسند
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مذیل است به دو رساله تعبیر خواب و علم قیافه شناسی است احتمالاً از محمد باقر بن محمد تقی لاهیجی باشد که آن را از «نفایس الفنون»، محمد بن محمود آملی که در سال 735 ه ق، تصنیف نموده نقل کرده است، آغاز ذیل 1: «بسمله، الحمد لله رب العالمین ... اما بعد این رساله ای است در بیان تعبیر خواب ، انجام: «از ماه چراغ می گرفت نابینا شد»، آغاز ذیل 2: «این رساله ای است در علم قيافه منقول از نفائس الفنون»، انجام موجود: «که بیک دلیل ازین دلایل و علامات که یاد کردیم قناعت نکند» واقف: حسین کی استوان، تاریخ وقف: آبان 1348؛ کاغذ. شکری، جلد تیماج قهوه ای، 140گ، 19 سطر، اندازه: 19/5x13سم [ف: 14- 20]
15، قم، حجتيه؛ شماره نسخه: 697/2
در 40 فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [ف: 120]
16، تهران: الهيات: شماره نسخه: 575
در چهل فصل، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ در برگ 107پ تا 110ر نان و حلوای بهائی و اشعار دیگر و دعا برای شفای بیمار نوشته شده است؛ تملک کربلایی عبد العلی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی سبز مقوایی، 111گ، 17 سطر (5×10)، اندازه: : 15x10 سم [ف: 6]
17، قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 5/ 5056- 25/146
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخت ترنج با سر، 34گ، 18 سطر، اندازه: 15 × 21سم [ف: 1 -147]
18. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6987
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 و 13؛ افتادگی انجام (در فصل 40)؛ با تاریخ تولد محمد صادق در چهارشنبه 16 صفر 1214 و در گذشت حاجی محمد على پسر حاجی محمد شفیع در پنج شنبه 2 ذیحجه 1216 و تاریخ تولد فاطمه در پنج شنبه 7 رمضان 1218 و تاریخ دیگر پنج شنبه 18 رمضان 1217 و تاریخ درگذشت بی بی مریم خانم زن حاجی کریم عطار در شنبه 24 ربیع الاول 1219، تملك: اشرف بن آقا علی در 1258؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی لایی، 147گ، 17 سطر (8×14)، قطع: ربعی، اندازه:15×20سم [ف: 16- 420]
19. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه : 492
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور قهوه ای سوخته، عطف
تیماج مشکی، 58گ، 21 سطر، اندازه: 21×33/5 سم [ف: 2- 182]
20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 2/ 10695
آغاز: برابر، انجام و یک انگشت بر غره و یکی بر نام معصوم باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم رسند، آن خانه غره آن ماه است
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج سبر ضربی، 86گ
( 37پ- 123پ)، اندازه: 16×22سم [ف: 27 -141]
21. تهران: ملی، شماره نسخه: 2207/1
آغاز: برابر؛ انجام: تا هر دو بهم رسند آن خانه را غره ماه بداند و السلام.
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 13 کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج قرمز یک لا، 143ص، 20 سطر (12×17)، اندازه: 14×20/5سم [ف: 5 -300]
22، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4069/13
آغاز: برابر؛ انجام: و یک انگشت برنام معصوم عليه السلام باید گذاشت و کشید تاهر دو بهم برسند آن خانه غره آن ماه است
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، در پایان این رساله از برگ 168ر-180پ یادداشت های متفرقه ای به عربی و فارسی در تعبیر خواب آمده است؛ جلد: مقوایی، عطف و پارچه ای، 8گ (160ر-167پ)، 22 سطر، اندازه: 11×15/5سم [محدث ارموی مخ: 1- 79]
23. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 29236
آغاز: عصر هزار مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستد و اگر مطلق در روز جمعه هزار مرتبه صلوات، انجام: و یکی را بر نام معصوم باید گذاشت و کید تا هر دو بهم رسند آنخانه غره ماه است. و الله يعلم
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغار؛ کاغذ نباتی، جلد: ترمه مزین به بوته جقه و حواشی تیماج، 17 سطر ( 16/2x7/3 )، قطع: بیاضی، اندازه: 11×11/2سم [رایانه ]
24. قم، گلپایگانی شماره نسخه :3935- 20/55
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی عطف پارچه، 170 گ، 12 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1- 147]
25، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2/ 4590- 23/110
آغاز: برابر، انجام: و حذر کند از دیدن جراحتهای ناصور خاتمه در دانستن غره هر ماه باید هزار و هفتاد و دو از حساب هجری وضع کرده و تتمه آن 88 طرح نموده و باقی آن را در این لوح ببیند والله يعلم
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، جلد. تیماج مشکی جدول ضربی،
99گ، 19 سطر، اندازه:15×21سم [ف: 1 -148]
ص: 420
26. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4217/1 - 21/137
آغاز: طور موسی علیه السلام است در این روز دعای حضرت خضر (علیه السّلام) مستجاب شد حضرت ادریس علیه السلام داخل بهشت شد و در این روز حضرت یوسف، انجام: دهم بار قرآن تشدید یازدهم بهار قرآن محمد ماه مبارک رمضان دوازدهم نقل قرآن قل هو الله احد.
خط: نسخ،بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد مقوای آبی عطف
تیماج قهوه ای، 107 گ ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1- 149]
27، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4350 - 22/70
آغاز: عليه الرحمة وغير او از حضرت امام بحق جعفر بن محمد الصادق صلوات الله عليهما روایت کرده اند که روز اول ماه؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی آغاز؛ مجدول؛ 65گ، 15 سطر، اندازه:14×21سم [ف: 1- 149]
28. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 6842/1 -35/23
آغاز: برابر، انجام: احکام بانگ کردن خروس بی وقت در شام ... جمعه هر گاه شب جمعه بانگ کند، دلالت کند به زیرکی و مالداری خاندانش
خط: نسخ معرب و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام؛ جلد. تیماج زرشکی ضربی ترنج با سر، مجدول گرهی، 81گ، 19 سطر، اندازه: 30x18سم [ف: 1- 148]
29. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:2/ 7461 - 81/ 38
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13: پس از اتمام کتاب فواید متفرقه ای درج شده است به تاریخ 1265، جلد. تیماج قهوه ای، 117گ، 18 سطر، اندازه: 15 ×21سم [ف: 1- 147]
30. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2933/3
آغاز: سید جليل على ابن طاوس عليه الرحمة وغير او از حضرت امام بحق ناطق جعفر بن محمد الصادق روایت کرده که روز اول ماه روز طور موسی است؛ انجام: تارک روی راست کاری بد کند تارک روی چپ مال وحرمت یابد چپ بیماری اندک یابد زنخ راست بیماری سلیم یابد زنخ جب سرکشد گوش راست خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 81گ، 13 و 14 سطر، اندازه: 10×14سم [ف مخ: 1- 80 ]
31. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16341
بی کا، تا: قرن 13؛ قطع: وزیری [د.ث. مجلس]
32. اصفهان، دانشگاه اصفهان، شماره نسخه: 712
از اوایل فصل تا اواخر فصل 33؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی آغاز و انجام جلد: مقوایی، عطف تیماج مشکی، 96 گ، 19 سطر، اندازه: 11×16 سم [ف: 2- 546]
33. مشهد: رضوی: شماره نسخه : 36589
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا دو شنبه 17 رمضان 1226ق؛ اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: گالینگور با عطف میشن مشکی، 118 گ، 15 سطر، اندازه: 14×20سم [ اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 47]
24. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 7813- 39/193
آغاز : بسمله و غیر او از امام بحق ناطق ابی عبدالله جعفر ابن صادق (علیه السّلام) روایت کرده اند که روز اول ماه روز ظهور حضرت موسی عليه السلام است و در این روز دعای حضرت زکریا؛ انجام: و یکی بر نام آن معصوم باید گذاشت و کشید تا هر دو به هم رسد و آن غره ماهست تا روز قیامت و این قاعده کلی است باقی والله يعلم تم الكتاب
خط: نستعلیق، کا: علی اکبر تفرشی، نا: 3 رجب 1334ق؛ قبل از رساله چند برگ درباره اسماء الحسنی و خواص آنها به نقل از شهاب الدین؛ جلد: مقوا عطف گالینگور قهوه ای، 165 گ، 18 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف: 1- 147]
35. تهران: ملی، شماره نسخه: 15821
آغاز: مطابق نسخه 14111؛ انجام: و نظر کند که دوازده خانه سرلوح اسم غره هر ماهی نوشته شده (جدول)
خط: نسخ خوش، کا: سید محمود بن سید ابوالحسن یزدی موسوی عریضی، تا: 1241ق؛ کتیبه و سرلوح مذهب مرصع، حاشیه دو برگ اول دارای تذهیب با طرح اسلیمی به زر، شنگرف و لاجورد، کمند اندازی به زر، جدول دور سطور به زر و مشکی، نسخه با چهار نسخه دیگر مقابله و در حاشیه تصحیح شده است؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج تریاکی روشن یک لا مجدول ضربی، 105 ، 16 سطر (7/5×14 )، اندازه: 14/5 × 21/2 سم [رایانه ]
36. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4278
آغاز: برابر، انجام: و یک انگشت بر نام معصوم علیه السلام باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم برسند آن خانه غره آن ماه است.
خط: نستعلیق، کا: عبد الرحيم بن زين العابدین لاهیجانی مشهور به مستوفی، تا: سه شنبه 2 ذیقعده 1242ق؛ در برگ اول یادداشتی متفرقه آمده است، در پایان یادداشت مفصلی از کاتب آمده که کتاب را از آقا سید حسن روضه خوان مشهد رضوی گرفته و در سفر مکه در بین راه و در کشتی آن را کتابت کرده است، در اوراق پایانی کتاب اشعاری به فارسی و عربی و متفرقاتی در روایات و حکایات به خط كاتب بعضا به سال 1243 و 1260 آمده است؛ جلد. تیماج قهوه ای سوخته بدون مقوا، 67 گ، مختلف السطر، اندازه: 15×20/5سم [محدث ارموی مخ: 1- 79]
37. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 631/1
انجام: فصل اسامی ماه های دوازده گانه بلغات متفرقه .. بزغاله، دلو، ماهی. در نسخه، 42 فصل دارد و لیکن نسخه چاپی 40 فصل بیشتر ندارد و عبارت های نسخه زیر با نسخه چاپی فرق هایی دارد، خط: نستعلیق، کا: مسیح نوری، تا: 1256ق، افتادگی: انجام؛ پس از آن در 80ر-95ر پراکنده های نجومی است؛ کاغذ: فرنگی سفید،
ص: 421
جلد: تیماج سرخ مقوایی درون مشکی، 79گ (1پ-79پ)، 20 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 3- 74]
38، مشهد: رضوی، شماره نسخه: 28790
آغاز: برابر ؛انجام: باید گذاشت و کشید تا مرد و بهم رسند آنخانه غره ماست باقی و الله يعلم
خط: نستعلیق جلی ممتاز، کا: محمد علی بن محمد مهدی، تا: 1256ق، کاغذ: نخودی، 14 سطر ( 11×16/2 ) [رایانه ]
39، مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 26074
آغاز: برابر، انجام: باید که آنچه از هجرت گذشته همه را دوست و ده طرح کند و تتمه آنچه بماند در جدول اول طلب کند و الله يعلم حقائق الأمور
خط: نسخ، کا: احمد بن محمد بن صالح، تا: 12 جمادی الثاني 1234ق؛ واقف:
استاد جعفر زاهدی، تاریخ وقف دی 1377، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: تیماج مشکی با ترنج و سر ترنج، 137 گ ، 15 سطر، اندازه: 20x12سم [ف: 26- 34]
40، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3301- 17/81
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا؛تا: 20شعبان 1242ق، جلد: تیماج مشکی و عطف
تیماج مشکی، 82گ، 18 سطر، اندازه : 13×20سم [ف: 1- 146]
41، تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه : 10843/2
آغاز: برابر، انجام: ترک مکن حجامت را در هفتم ماه و اگر فکنی در چهاردهم البته بکن
خط: نستعلیق، كا: حسین خان گرایلی ملقب به فقیره، تا: جمعه 10 شوال 1243ق، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و سرترنج و جدول، 7گ
(11پ- 17ر)، 14 سطر (8×15)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 20 -405]
42، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:863- 53/ 58
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه، سلخ محرم 1246ق، 135گ، 15 سطر، اندازه: 20x13سم [ف: 1- 148]
43. مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 34785
خط: نستعلیق، کا: احمد على، تا: ذیقعده 1249ق؛ اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386، کاغذ. نخودی، جلد. تیماج فرنگی با دایره و جدول زرین، 14 سطر، اندازه: 19×33سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 48]
44. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8871/17
آغاز فصل چهارم در میان ساعات. بدان که ساعات جزوی از اجزای شب و رورز است و اصطلاحات در آن محتلف است و اما ساعت مستقیم جزئی از بیست و چهار جزو شبانه روز انجام: فصل، بدان که در هر ماه از ماه های دوازده گانه باید که در روی عالمان و مؤمنان نگرد ... رو به قبله بایستی و دعا بخوانی به طریق اهل بیت علیهم السلام
بخش های برگزیده و نامنظمی از اختیارات ایام کبیر مجلسی است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن محمد على مازندرانی بار فروشی، تا: با تاریخ 1253ق، افتادگی : آغاز و انجام کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: گالینگور سبز عطف و گوشه ها میشن قهوه ای، 11ص (253-263)،اندازه: 19/3×22/8 سم [ف: 29/1 - 196]
45. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 83/2 سرود
خط: نسخ، بی کا، تا: 1255ق؛ سطور چلیپا [نشربه: 13- 430]
46. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6773- 143/ 34
آغاز: و به اختیار ساعات نجومیه که به حسب شرع مذموم است محتاج نباشند و بدین بابها نظر کرده تا مدعا حاصل کرده. فصل اول در اختیار ماه فصل دوم در اختیار ایام هفته و روز جمعه فصل سیم ... فصل اول در اختیار ایام هر ماه است سید جلیل رضی الدین على بن طاووس عليه الرحمة و غير آن از حضرت امام به حق ناطق جعفر بن محمد الصادق، انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 29 شوال 1255ق، بخشی از صفحه اول پاره شده، پس از اتمام رساله روایات و حکایات مذهبی در 33 برگ درج شده است؛ جلد. تیماج قهوه ای، 115گ، 20 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1- 149]
47، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4984/1 -25/74
آغاز: برابر؛ انجام: بر نام آن معصوم باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم رسند پس بدرسنیکه آن خانه غره آن ماهست تمت
خط: تحریری، کا: محمد اسماعيل بن محمد جعفر سنجانی (زنجانی) المسكن، تا: 1257ق، جا: دارالسرور بروجرد در مدرسه محمد میرزا در ارگ؛ جلد: تیماج قهوه ای، 63 گ ، 21 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1- 147]
48. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 20796
آغاز: برابر؛ انجام: و اگر ماه در قرص باشد که قدیم هم آنها را رعایت نماید بهتر است (كذا) این بود آنچه از احادیث صحيحه منظور بود در اختیارات ایام ماه و هفته در آنها یافت
خط: نستعلیق تحریری، کا: فتحعلی حسینی، تا: یک شنبه 4 ذیقعده 1257ق؛ جداول به شنگرف و لاجورد؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغد: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج یک لا قهوه ای، 19گ، 19 سطر، اندازه: 8×12سم [ف: 26 -36]
49. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4222/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: على نقی خراسانی جنابذی بیدختی، تا: 21 جمادی الاول 1257ق، جا: خانه امام جمعه؛ مجدول و آبی و قرمز، در برگ اول اشعار متفرقه آمده است: جلد: تیماج مشکی ضربی، 116گ (2پ-117)، 15 سطر، اندازه: 11×18/5 سم [محدث ارموی مخ: 1- 78]
50، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3321
آغاز: برابر، انجام: و یک انگشت برنام معصوم عليه السلام باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم برسند آن خانه غره آن ماه است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 ربيع الأول 1259ق، در هفت برگ
ص: 422
آخر أحكام جامه پوشیدن و استغاثه به حضرت ولی عصر (علیه السّلام) و اشعاری به عربی و فارسی بعضاً به خط «محمود وزیری ملقب به میر حضور» به سال 1348 و وقایع تاریخی مهم تبریز در سال های مختلف و چند یادداشت متفرقه مکتوب است [محدث ارموی مخ: 1- 78]
51. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 2964/2
آغاز: بسمله. حمدله ...... اما بعد چنین گوید ... محمد باقر بن محمد تقی المجلسی ... که این رساله ايست در بیان آنچه از احادیث اهل البيت ... ظاهر می شود از بعضی امور و آنچه از کتب معتبره علمای سلف استخراج می شود در باب بعضی ضروریات و بجهت ارتکاب اشغال .. تا آنکه جمعی از خواص شیعیان . [به] این رساله رجوع نموده باختيار ساعات نجومیه که بحسب شرع مذموم است محتاج نباشند، انجام: روز جمعه اگر بعد از ظهر بانک کند دولت است و رفع نكبت و پیش از ظهر اندک نقصانی دارد (فصل بیست و ششم در بانک کردن مرغ خانگی).
خط: نسخ، بی کا، تا: 1259ف، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 53گ (21ر-73پ)، 16 سطر (125x7)، آندازه : 11×18 سم [ف: 10- 1864]
52. کرمانشاه: جلیلی: شماره نسخه :297
آغاز: پناه را که از مکه معظمه بمدينه مشرفها هجرت نمود در این روز؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق مخلوط بشکسته کم اعجام، کا: ملا میرزا جانی، تا پنج شنبه 25 ربیع الثانی 1261ق؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)، کاغذ: شکری آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج خرمایی، 93گ، 14 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف :-
17]
53، قم، مسجد اعظم، شماره نسخه: 883
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عباسعلی ابن علی کشاری، تا: دوشنبه 24 صفر 1261ق؛ مصحح، جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 112گ، 21 سطر، اندازه: 15×22سم [ف مخ: 1- 79]
54، خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 361/14
خط: نسخ، کا: اسد الله بن مصطفی خویی، تا: 1264ق، جا: قریه دانالو از محال ماکو؛ مهر: محمد صادق (بیضی)، واقف: حسن صدرزاده خویی: جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج مجدول، 19 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 182]
55، مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 36672
خط: نستعلیق، كا: محمد کاظم بن ملا امیر علی بن موسی خان قزوینی، تا: رجب 1264ق، اهدایی رهبری، مهر 1386؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج مشکی یک لا، 165 گ، 11 سطر، اندازه: 14/5 ×5/ 20سم [اهدانی رهبر: 2 اخبار1- 48]
56، قم، گلپايگانی؛ شماره نسخه: 5248- 26/128
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: محمد طاهر بن حاج محمد کریم دهدشتی، تا: 13 شعبان 1269ق، جا: اصفهان ؛ بعد از پایان رساله چند جدول (جدول حادثان زمان علی کواکب القمر في بروج الاثني عشر، جدول معرفت اسامی معصومین، چند مطالب پزشکی از حکیم على) در 5 صفحه تحریر شده است؛ جلد. تیماج مشکی، 53گ، 14 سطر، اندازه:13×20سم [ف: 1- 147]
57، قم: گلپایگانی شماره نسخه: 7741-81/ 52
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: عزیز بن حسین مرحوم جیلانی ساکن قریه المعاف من خمیران آبکنارک کز، تا: دو شنبه 28 شوال 1270ق، جا: بارس ئیل؛ 58 گ، 15 و 16 سطر، اندازه: 17×23سم [ف: 1- 148]
58. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :ض 20057
آغاز: برابر؛ انجام: پس اعتماد کن به خدا و خالص گردان ولایت خود را از برای ما و به هر جانب که خواهی متوجه شو
خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن عبدالله خوانساری، تا: 1273ق؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 7گ، 15 سطر، اندازه:10/5×17 سم [ف: 26 -35]
59. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه :1757
آغاز: برابر، انجام: از بالای جدول صفحه دوم طلب کند یک بر غره ماه و یک بر نام باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم رسد آن خانه غره ماه است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 22 شعبان 1279ق؛ برگ اول و آخر نونویسی شده؛ واقف: سید سعید طباطبایی، تاریخ وقف : 1332؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج یک لا مشکی،155گ، 15 سطر، قطع: جیبی، اندازه: 9/5×15
سم [ف: 5- 177]
60. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 34640
انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1285ق، 6 برگ ذیل نسخه متفرقاتی شامل: طريقة استخراج نوروز به فارسی»، «فصلی در بیان اختلافات الواقع في الأيام و الشهور به عربی و «نمار میت» اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386، کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای با حاشیه زرکوب، 117گ، 13 سطر، قطع: بیاضی، اندازه: 14×19سم [اهدائی رهبر: 2 اخبار1- 48]
61. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 435
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا : چهارشنبه 14 صفر 1294ق، به خاطر نور چشمی آقا شیخ محمد حسین؛ در آخر نسخه سه برگ در ختم و طلسم ها؛ مهر: حاج سید سعید: کاغذ: کاهی، جلد: تیماج عنابی، 122گ، 14 سطر ( 9×15/5)، اندازه : 16/5×22 سم [ف: 2 -541]
62. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 2756
آغاز: برابر؛ انجام: از حين ولادت موفور السعادت تاحین تحریر همین ورقه یکهزار و چهل و سال باشد هر گاه تولد در ليلة البرات باشد.
خط: نسخ، بی کا: تا: 1298ق، مجدول شنگرف ولاجوردی؛
ص: 423
جلد. تیماج قهوه ای با ترنج و سر ترنج مجدول، 175 گ، ، 10 سطر، اندازه: 18X11 سم [ف مخ: 1- 80]
62. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 3/ 654
انجام: افتاده: در کتاب قصص الانبياء روایت کرده به سند خود از شیخ صدوق عليه الرحمة محمد بن بابویه قمی و سند را متصل گردانيده به حضرت
بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ 6گ (36ر -41پ)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 2- 483]
64.مشهد؛ شیخ علی حیدر : شماره نسخه : 1198/1
آغاز: برابر، انجام: باید گذاشت و کشید تا هر دو بهم رسند آنجا غره ماه است ... و الله يعلم
خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 17 رمضان 1317ق؛ 117گ (2پ۔ 118پ)، اندازه:
14×19/5سم [مؤید: 3- 170]
65- قم: مرکز مطالعات شماره نسخه : 594
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوانا، بی کا، بی تا، اهدایی آقای جلیل شیرازی؛ جلد: تیماج، قهوه ای،63گ، 21 سطر، قطع: ربعی، اندازه: 15×20سم [ف:1- 507]
66. مشهد: ادبيات؛ شماره نسخه: 64 فیاض
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی آغاز و انجام؛ کاغذ فرنگی؛ جلد. تیماج سرخ ضربی، 14 سطر (10/5 ×16/5 )، اندازه: 16×21سم [ف: -6]
67-تهران: ملی؛ شماره نسخه: 6201
آغاز برابر، انجام: و هلالی و بوته گلی داشته باشد و خواندن دعای رؤیت هلال در صحیفه كامله ضرور است و خواندن هفت مرتبه الحمد که امان
خط: نسخ و تحریری، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، مجدول به مشکی و سرخ، برخی فصول نسخه حاضر (على الخصوص فصول 22 تا 30) با فصول «اختیارات» مذکور در فهرستواره (4: 2780) مغایر است و هر یک بر دیگری زیادتی و کسوری دارد، کاغذ: فرنگی الوان آهار مهره، 101 گ، 15 سطر
( 9/7×15/7 )، اندازه: 15×19٫4سم [رایانه ]
68. تهران: ملک: شماره نسخه: 1846/4
در 26 فصل؛ بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ در 154ر روایت سلمان است؛ کاغذ: فرنگی سفید و آبی، جلد: میشن قهوه ای، 7گ (148ر - 154ر)، اندازه: 15× 21سم [ف: 5- 383]
69. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14462/2
آغاز: از حبس جاه خلاص شد و در این روز توبه حضرت آدم مقبول شد و توبه قوم يونس در این روز قبول شد؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: بی کا، بی تا، در اول رساله تاریخ تولد طالع خانم بی بی که در 27 ربیع الاول 1261 ق متولد شده است؛ جلد: گالینگور، قهوه ای، 23گ (53ر -75پ)، اندازه: 26/5×39سم [ف: 38 -607]
70، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:8982- 59/202
آغاز: کرده اند که روز اول ماه روز طور موسى عليه السلام است و در این روز دعای حضرت خضر عليه السلام مستجاب شد و در این روز حضرت یوسف عليه السلام از حبس چاه خلاص شد
از اواسط فصل اول (روز اول ماه ربیع الاول) تا فصل سی و هشتم در بیان اختلاجات: خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ 117گ، 18 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 1- 150]
71، قم: مسجد اعظم، شماره نسخه : 3994
آغاز: برابر، انجام: ریش خود را از دندان بریدن و ایستاده طعام و شراب خوردن مگر به ضرورت و خواب کردن در گورستان و خوابیدن در حمام و خواب بسیار کردن و نان به دندان پاره کردن و نان به زانو گذاشتن و خوردن از دهن چيز خوردن مگر به ضرورت و عمداً
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور سبز، عطف تیماج زرشکی، 95گ، 14 سطر، اندازه: 23x17سم [ف مخ: 1- 80 ]
72، قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 195/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی، 102گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف مخ: 1- 21]
73، قم: طبسی، شماره نسخه: 233/23
آغاز: برابر انجام: ولایت خود را از برای ما و بهر حاجت که خواهی متوجه تمت الكتاب بعون الملک الوهاب
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج مشکی، 14گ، 13 سطر، اندازه: 12/5×19سم [ف مخ: 1- 21]
74. تهران: مجلس، شماره نسخه: 16411
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
75. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:16733
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
76. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه : 1899/6
آغاز: از حضرت صادق عليه السلام منقول است که آفتاب را حلقه ای است نزد زوال که در آنجا داخل می شود این بنابر مشهور است و به قولی دايرة موهومه ای است؛ انجام: آفتاب به سمت الراس نزدیک می شود در تابستان و دور می شود در زمستان چندانکه دوری از خط استوا بیشتر می شود این است تفاوت میان شب و روز و اختلاف کم و زیاد ساعات شب و روز
از فصل نهم به بعد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای مجدول اسلیمی و گرهی بدون مقوا، 7گ، 19 سطر، اندازه: 17×21سم [ف مخ: 1- 80]
77، چالوس امام صادق شماره نسخه: 6/ 596
آغاز: برابر
خط: نستعلیق ،بی کا، بی تا، جلد: تیماج، اندازه:15×21سم [ف: -318]
78. قم: دار الحدیث: شماره نسخه : 94/2
ص: 424
آغاز: برابر، انجام: و ضرور باش اختیار کردن رعایت نیکی و بادی ایام هفته اولی است زیرا که احادیت آنها معتبرتر است و الله اعلم.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ 9گ (22ر - 30پ)، 17 سطر [ف: 270]
79. قم: دار الحديث؛ شماره نسخه: 278/1
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ چاپ سنگی؛ 51گ (1پ-51پ) [ف: 278]
80. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 2217/1 107/ 12
آغاز: علی بن طاووس علیه الرحمه و غیره از حضرت امام جعفر بن محمد الصادق صلوات الله عليهما روایت کرده اند که روز اول ماه روز طور حضرت موسی (علیه السّلام) است؛ انجام: و اگر دختر روز شنبه و جمعه بوجود آید گنه کار و قحبه و درد و نابکار و پليد و نجس بود و الله اعلم بالصواب بحقائق الأمور.
خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج سرخ، 113گ، 19-20 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1- 148]
81. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 7633/1 - 51/93
آغاز: در این روز زراعت کنده و درخت تشاند و خرید و فروخت کند
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی آغاز؛ 67 گ ، 12 و 14 سطر،
اندازه: 20x14سم [ف: 1- 149]
82. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7765- 39/145
آغاز: و آن سال مبارک باشد و پادشاه در مغرب ظفر یابد و هر سال که در ماه ... بدان که زمان عبارت است از مرور ایام و ليالی و او منقسم می شود؛ انجام: و آب آن ولایت را خراب کرد و بعضی گویند تولد حضرت ذي القرنين در این روز بوده است و هم
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغار و وسط و انجام؛ جلد:
مقوا با عطف گالینگور قهوه ای، 46 گ ، 14 سطر، اندازه: 14/5 × 21سم [ف: 1- 150]
83 قم، گلپايگانی؛ شماره نسخه: 4576/3 - 23/96
آغاز: برابر انجام: در احوال رجال الغيب و هر روز از ماههای قمری که به کدام جهت می باشند بدانکه هفتم چهاردهم بیست و نهم در مشرقند بیست و هشتم بیست و یکم ششم میان
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 55گ، اندازه: 14×21سم [ف: 1- 148]
84- قم، گلپایگانی شماره نسخه:8283- 88/ 56
آغاز: برابر
از اول تا استخاره ذات الرقاع، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛ در نسخه حاضر دو نسخه از اختبارات ایام مجلسی موجود است برگ 1- 71 که از آغاز کتاب تا استخاره ذات الرقاع را دارد و برگ 72-91 که نسخه ای است که از آغاز و انجام افتادگی دارد، 91گ، 15 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 148]
اختیارات باخرزی = اختیارات سنجریه / هیئت / فارسی
extīyārāt-e bāx arzī = extīyārāt-e sanjarīye
تاج الدين باخرزی، ق6 قمری
tāj-od-dīn-e bāxarzī (- 12c)
اهدا به: سلطان سنجر بن ملکشاه سلجوقی
در یک «مقدمه» و بیست و یک «باب» : باب 1. اختبارات جامه پوشیدن و شرایط آن؛ باب 2. اختیار مراسلات و مکاتبات بملوك و سلاطین ... باب 20. اختبار حاجت خواستن از ملوک و سلاطین
آغاز: بسمله. حمد و ثنا خدای را که جز او را هر چه نام هستی است آن نام او را مجاز عاریتی است و جز او هیچ موجود را على القطع در اعیان وجود نیست ... اما بعد: چون در ابتداء ملک سلطان معظم شاهنشاه اعظم مالک رقاب الأمم سید سلاطین العرب و العجم معز الدنيا و الدین سنجر بن ملک شاه برهان امیر المؤمنين خلد الله ملکه که جهان آراسته تاج و تخت اوست
انجام: بقدر وسع و طاقت در هر یکی چیزی نوشته شد و پس از این بر ترتیب دوازده برج ابواب آن مختصر تر بیان کرده شود انشاء الله تعالى وحده وحده العزيز و الله اعلم بالصواب، فهرست الأبواب باب اول در اختبار وام دادن و شرایط آن ...
[نسخه های منزوی 218؛ فهرستواره منزوی 2784/4 با عنوان اختیارات
سنجری، و ناشناس ]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه : 147/2
آغاز: برابر
بی کا، تا 1040ق؛ 21 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 13×20 سم [ف: 2- 79]
2. تبریز ملی شماره نسخه: 2ر3401
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: منصور بن ولى الله مظفری، تا: 1086ق، کاغذ: فرنگی، جلد: قارنقور سیاه، 92گ، 17 سطر، اندازه: 13×19/5سم [ف: 1- 33]
تهران؛ دانشگان؛ شماره نسخه 308 3-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ فیلم ها- ف: 2- 61]
« اختبارات بدیعی » مفتاح الخزائن
اختیارات بدیعی/ طب / فارسی
extīyārāt-e badīti
زین العابدین عطار، علی بن حسین، 730؟ -806 قمری
(1330 - 1404)zayn-ol-'ābedīn-e 'attār, ‘ali ebn-e hoseyn
اهدا به: بانو شاهزاده بدیع الجمال
ص: 425
تاريخ تأليف: 770ق
مؤلف در سال 767ق کتابی در سه «مقاله» نوشته بوده به نام «مفتاح الخزائن» و در سال 770ق با تغییراتی در آن، کتاب «اختبارات بدیعی» را پدید آورده است و آن را به نام «ملکه تخت نشین» عصمة الدنيا و الدين بدیع الجمال که به قوی احتمالات همان خانزاده بدیع الجمال زن امیر مبارزالدين محمد و مادر سلطان ابوالمظفر بایزید (757-790) است تسميه و توشيح نموده و آن را بر دو «مقاله » تنظیم نموده است: مقاله 1، در ادویه مفرده و اسامی [آنها] بلغت هر طایفه و ابدال و اصلاح و منفعت و مضرت آن به ترتیب حروف معجم مقاله 2. در مرکبات مستعمل شامل 23 «باب» : المفرحات، المعاجين، الجوارشات، الاطریفلات، المربيات، الأشربة، اللعوقات، السفوفات، الحبوبات، الأقراص، الایارجات، الترياقات، المطبوخات و النقوعات، مياه الأصول، الحقن، الشيافات و الفرازج، الأدوية العين من الأكحال و البرودات و الشيافات، الأطلية و الضمادات و النطولات، الغراغر و المضمضات، الأدهان و الخضابات، المراهم، خاتمة كتاب.
آغاز: امداد حمد بی عدو اعداد سپاس بی قیاس مبدعی را که آثار ابداع او بر هر ورقی از اوراق و شجری از اشجار سخت وضوح یافته است و هر ثمره ای از اثمار و زهری از ازهار انوار ایجاد او تافته است
انجام: و لسان العصافير یک و نیم جزو کوفته و بیخته به روغن گاو چرب نموده به انگبين بسرشند. الحمد لله أولاً وآخراً وظاهراً و باطناً وصلى الله على سيدنا محمد و آله الطاهرين.
چاپ: گانپور، 1305ق، سنگی، وزیری، 579ص، هند، 1296ق
[دنا 1: 437 -442 (182 نسخه)؛ نسخه های منزوی 465/1 ؛ ، الذريعة 1/ 368
مشار فارسی 190/1 ؛ کشف الظنون 34/1 , 304/1 ، کتاب شناسی نسخ خطی پزشکی ایران: 10 و 11 ؛فهرست مشترک نسخه های خطی پاکستان و اسلام آباد 477/1 ، فهرستواره منزوی 3267/5 ؛ مكتبة امير المؤمنین 20/1]
شرح و حواشی:
1- اصحاح الادويه = صحاح الادوید؛ انصاری، حسین بن على ( -9
2- قرابادین جلالی - تکمیل اختیارات بدیعی، طبيب مرشدی جلال بن امیں (11-)
3- بدیعیات اختياري
4- بدبعیات اختیارات در حل مشکلات
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 353
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8؛ 27گ آغاز و 23گ انجام نستعلیق مورخ روز سه شنبه 7 ربیع الثانی 1261، با دو یادداشت مورخ 1298 به خط میرزا محمد علی دایی در ص ع ، و دو یادداشت مورخ 1263، کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی با ترنج، 297 گ ، 15 سطر 10 ×16)، اندازه: 17×26سم [سنا -ف: 1- 179]
2. قم معصومية؛ شماره نسخه: 51/2
آغاز: برابر، انجام: معرہ: نوعی از طین است سرخ رنگ و بیونانی میلطوس خوانند و یر طیسفون گویند و بشیرازی گل سرخ گویند و نیکوترین آن.
خط نستعلیق، کا: يعقوب، تا: 743؟ ق، افتادگی: وسط و انجام نام مولف على بن حسن انصاری مشهور به حاج زین الدین عطار شیرازی آمده است (38ر)،
جلد: تیماج قهوه ای نیلی روشن، 176گ (37ر-212پ)، انداره:12/5×21
سم [ف: 1- 72]
3. قم مسجد اعظم؛ شماره نسخه :2253
آغاز: برابر، انجام: روغن حنا بستاند ورق حناء بجوشانده و صافی کند و روغن کنجد بر سر وی کند و باز بجوشاند تا آب برود و روغن بماند، روغن زرده تخم مرغ بستاند
قره اواسط الباب الخامس عشر في الأدهان را در بر دارد؛ خط : نسخ، بی کا، تا: قرن 19 افتادگی: انجام ؛ مصحح: تملك عبدالله بن على طارمی مهر: «ینبغون فضلا من الله ورضواناً» (بیضی)، جلد. تیماج زرد، 319گ، مختلف السطر، اندازه: 15×20سم [ف مخ: 1- 81]
4. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه : 3206
آغاز: برابر، انجام: نشا بیونانی اموان گویند و بپارسی نشاسته و نیکوترین وی سفید بود که آنرا إسراب خوانند و طبیعت آن سرد و خشکست در اول و گویند سرد بود در اول
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 هفت برگ از اول نسخه و برگ آخر که ناتمام مانده و چند برگ میانی نونویس شده در قرن 13، مصحح، جلد. تیماج قهوه ای، 476،گ 15 سطر، اندازه: 15×24سم [ف مخ: 1- 81]
5. شیراز: علامه طباطبائی شماره نسخه: 1441
مقاله دوم کتاب خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ اندازه:17×25سم [نسخه پژوهی: 1-18]
6. قم: مرعشی؛ شماره نسخه بدون شماره
خط: نسخ ، بی کا، تا: نیمه دوم قرن9ق، افتادگی: انجام؛ چند برگ از آغاز و نیمه نو نویس شده [میراث شهاب س 7ش1-2 -28]
7. تهران: ملی، شماره نسخه :233
آغاز: برابر، انجام: بر آن افشاند و بمبالغه بساید و دیگر بار بشوید و استعمال کند
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: اواخر شعبان 835ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای ترنج دار ضربی مقوایی، 252گ، 23 سطر (11×17/5)، اندازه: 17×25/5سم [ف: 1- 215]
8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :5035
آغاز: برابر، انجام: موجود و کنجد مقشر از هر یک پنج درم هليون و سعاقل (كذا)
مشتمل بر تمام مقاله اول و مقداری از مقاله دوم؛ خط: نسخ تعلیق،
کا: محمد بن مسعود بن محمد بن احمد بن يوسف بن فقيه الياس المتطبب، تا: 3 صفر 844ق، افتادگی: انجام؛ مصدر به فهرست اسامی فارسی ادویه مذکور در کتاب به ترتیب حروف تهجی و
ص: 426
معادل آنها در زبان عربی در هجده ورق که آغاز آن چنین است:
«چنین گوید مؤلف کتاب که چون درین دیار زبان عجم متداول است» و انجام آن جنین: «یمام، یرنا»، جلداول به لاجورد: واقف: نادرشاه، تاریخ وقف: 1145؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی ضربی، 263گ، 21 سطر، اندازه:13×21سم [ف: 19- 6]
9. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :12587
آغاز: برابر انجام: ينمه نباتی است که به شیرازی منبل دارو خوانند و در جراحتها استعمال کنند تمت و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، تا: یک شنبه 18 رمضان 845ق، کاغذ: شرقی، جلد: تیماج سورمه ای، 257 گ ، 29 سطر (8/5×27)، اندازه :17×34سم [ف: 39- 672] 10. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 10264
خط: نسخ، كا: حسین بن علی بن حسین بن علی بن محمد بن حسین بن محمود بن احمد بن فضل الله بن مسعود بن محمد بن قطب الأولياء عبدالله انصاری (فرزند مؤلف)، تا: شنبه 17 رمضان 846ق، تملک: محمد رضا بن محمد صالح صفار اصفهانی به تاریخ غره جمادی الثانی 1146ق؛ جلد. تیماج مشکی، 122گ، 23 سطر، اندازه:17×26سم [ف: 26 -218]
11. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 2807
آغاز: برابر، انجام و دیگر باز بشوبد و استعمال کند و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ و نستعلیق قدیم، کا: لطف الله بن محبوب بن عبد العزيز، تا: 853ق، ابتداء فهرستی از اسامی داروها به زبان فارسی و عربی کاغذ: اصفهانی، نخودی، جلد: چرمی قهوه ای مقوایی ضربی، 264گ، 26 سطر (9×18)، اندازه:14×33سم [ف : 6- 426]
12. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 534
آغاز: برابر، انجام: و بر این باب نیکو باشد، و الله اعلم
خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمد، تا: جمعه 19 ذیقعده 855 ق؛ آشفنگی در برگها، مجدول به شنگرف، تملک: جواد موسوی و نشان مهر او و کمال الدین حسین طبيب قزوینی؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای، 276 گ
، 25 سطر (6/5×15/5 ) اندازه: 12×21سم [ف: 1- 11]
13، مشهد رضوی شماره نسخه:15143
آغاز: بدل کنند اما حیوانی مانند قرونت و مرادات، انجام: آن بستاند پیاز و در خمیر گردد
خط: نسخ، بی کا، تا: 869ق ؛ کاغذ: حنایی، 19 سطر (12×18) [رایانه]
14. تهران: ملی، شماره نسخه :2325
آغاز: برابر؛ انجام: بمبالغه بساید و دیگر بار بشوید و استعمال کند و الله اعلم و احكم
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 877ق؛ ؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد. تیماج مقوایی عطف تیماج تریاکی، 257گ، 21 سطر (10×17/5 )، اندازه: 7×25سم [ف: 5 -446]
15. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 1710
آغاز: ارباب بصیرت و اصحاب حکمت مبارک باشد و الله الموفق و تاریخ این کتاب سبعین و سبعمائه بود؛ انجام: عرف هل ... زعفران ... اشهب اضافه کنند و در ظرفی چنین کنند و بکار دارند
خط: نسخ، كا: محمد بن احمد طبیب، تا: پنج شنبه اوایل صفر 889ق، جا: کرمان افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی مؤسس کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی ضریی زرین، 210گ، 35 سطر (8×16/5)، اندازه: 13×21سم [ف: 3 -1033)
16. تهران: علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 6
آغاز: خالی نباشد و هر چند معرفت ادویه بتمامها بغير از خالق بر هیچ کس ظاهر نگشنه، انجام: کوفته و بيخته حب سازد و در سایه نگاه دارد تا خشک شود شربتی از یک مثقال تا سه درم در وقت خواب فرو برد و
مقالب یکم تا نیمه باب نهم مقالت دوم: خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 رجب 891ق؛ افتادگی آغاز (حدود دوازده سطر) و انجام؛ 614ص، 21 سطر، اندازه: 17×24سم [نشریه: 3 -301]
17. تهران: دانش سرای عالی - کتابخانه میرزا عبد العظيم خان قريب
گرگانی: شماره نسخه: 110/1
جلد 1؛ خط: نستعليق، بی کا، تا: 1 شعبان 895ق؛ قطع: ربعی [نشریه: 5- 642]
18. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 9069
از حرف «گ» تا «ی» سپس رساله سوم مفتاح الخرائن تا باب الفاء الأقراص، سپس حرف «خ» تا «ک»؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: سپاهانی، جلد: تازه، 168 گ، 23 سطر (12×19)، قطع: وزیری، اندازه: 18/5 ×24/5سم [ف: 17 -286]
19. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 943
آغاز: و انواع مخلوقات و اصناف موجودات از حکمی ربانی خالی نباشد؛ انجام: و بمبالغه بسایند و دیگر بار بشویند و استعمال کنند که مفید بود ان شاء الله تعالى و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المأب.
تا باب شانزدهم، خط: نسخ، بی کا، تا: محتملاً قرن 10؛ افتادگی انجام؛ ورق اول پاره شده است، صفحه 64 که خارج از من است با خطی جدید نوشته شده و دنباله آن افتاده است، کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، مشکی، 320گ، 13 سطر ( 17/5x11 )، اندازه: 16×24سم [ف: 2 -484]
20. تهران: ملی، شماره نسخه: 2343
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملا قرن 10؛ صفحه اول نونویس؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج مقوایی، 39گ، 19 سطر (9×17) ، اندازه: 17×27سم [ف: 5 -461]
ص: 427
21. تهران: ملک شماره نسخه: 4280
از آخر متن در باب پانزدهم في الايارجات افتاده است، در انتهای قسمتی از فهرست از باب الكاف به بعد دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی وسط؛ مجدول، دارای پیشانی مذهب؛ کاغذ: کاغذ، ترمه جلد: میشن نارنجی سیر، 330گ، 23 سطر، اندازه: 13/3×23/1 سم [ف: 2- 15]
22، تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 421
آغاز: ففي كل شيء له آية تدل على انه واحد و درود فراوان و صلوات بی پایان حضرت خواجه را؛ انجام: و گفته شد دور خولی نوعی از سوسن
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: حنایی و نخودی آهار مهره، جلد: تیماج، 231 گ، 21 سطر (7/5×16/5 )، اندازه: 25x13/5
سم [ف: 1- 11]
23. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 7401/2
از ملاخ تا ينمه خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10 کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج کبود ضربی ترنجی مقوایی نو، 41ص ( 96- 136)، 29 سطر (12×18)، قطع: ربعی، اندازه: 25x17سم [ف: 16 -546]
24. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 5158
آغاز: شروع نموده میخواست تا قول اصح و تجربه ارجح باز نمايد؛ انجام: بچه مرده بیفتد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز (یک برگ)؛ اوراق اخیر قرن سیزدهم، جداول به طلا و تحریر و لاجورد؛ واقف: رضا نائینی، تاریخ وقف:
مرداد 1311؛ جلد. تیماج خرمایی، 304گ، 21 سطر، اندازه : 15×24سم [ف: 19 - 7]
25. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6737/1 107/ 34
آغاز: برابر، انجام: در جراحتها استعمال کنند و زخمهای تازه والله اعلم قداتفق الفراغ من تحرير المجلد الأول من کتاف اختیارات البدیعی
جلد؛ خط: نستعلیق، کا: احمد بن محمود، تا: 3 ذيقعده 927 ق؛ جلد. تیماج مشکی، 239گ، 21 سطر، اندازه:16×23سم [ف: 1- 56]
26. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 7236
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه رجب 928ق؛ برگ اول نو نویس و قبل از کتاب در اختیارات نیز دیده می شود، مصحح، جلد: گالینگور قهوه ای، 235 گ ، 20 سطر، اندازه:18×24سم [ف: 19- 38]
27. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1653/2
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه شيح على حیدر- قم؛ ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا:
رجب 928 ق؛ 416ص (64-480) [عکسی ف: 5- 97]
28. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1305
آغاز: برابر، انجام: و استعمال نماید بغایت مفید بود و الله اعلم و احكم تم الكتاب.
خط: نستعلیق، کا: على بن عبدالله (بخش دوم)، تا: ربيع الأول 930ق، کاغذ: هندی، جلد: تیماج عنابی لولایی، 23 و 24 سطر، اندازه: 18×26 سم [ف: 4 -1911]
29. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 14790
خط: نستعلیق، کا: معزالدین حسین رضوی مشهدی طبیب، تا: جمادی الثانی 934ق، جا: شهر برصه (یا بوصه) از بلاد روم؛ افتادگی: آغاز (برگ اول)؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی، 348 گ ، 19 سطر (11×18)، اندازه: 25x17سم [ف: 2 -91]
30. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 311
خط: نستعلیق، کا: خواجه گی احمد، تا: ربيع الثانی 935ق، عنوان شنگرف (نشريه: 7- 99]
31. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 1/ 400
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه 27 شوال 939ق؛ افتادگی: آغاز :جلد: تیماج مشکی، 17 سطر (13 × 17/5 )، اندازه :18×24سم [ف: 1 -372] 32. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3217
آغاز: الحمد لله رب العالمین ... اما بعل بدانکه این مقالت دوم است از کتاب اختیارات بدیعی: انجام: تا به بیهوشی بیرون آوردند
گفتار دوم است از کتاب اختیارات بدیعی (ادویه مرکبه)؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: ربیع الثانی 941ق؛ افتادگی: انجام؛ دارای سرلوح با قلم های طلا زر و لاجورد و شنگرف، جدول زر و مشکی کاغذ: اصفهانی، جلد مقوا، 674 ص
، 11 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 12×21 سم [ف: 10 -798]
33، قم: مرعشی؛ شماره نسخه:10604
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 945ق، افتادگی آغاز؛ مصحح، قطع: وزیری [میراث شهاب س 9ش 2- 4]
34. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15250
آغاز: در اول خوزی کوید گرم و تر بود در اول بلغم و سودا را پاک کند ... ابهل جوز الأبهل گویند و ثمرة العرعر کویند؛ انجام: «ینمه: که شیرازی مثبل دارو خوانند و در جراحتها مستعمل کنند و [از خمهای ] تازه، و السلام، و الله اعلم.
شامل مقاله نخست، در مفردات؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سلخ رجب 945ق، افتادگی: آغاز، مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج سرمه ای ضربی با ترنج و سرترنج و لچک مجدول، 270گ، 17 سطر، اندازه: 15x11 سم [ف: 38- 725]
35. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10465
آغاز: برابر؛ انجام: بعد از آن بیرون آوردند و لمن دعاه آمین
خط: نستعلیق، کا: موسى بارئيلاقی مشهور به سمرقندی، تا: رمضان و ذیقعده 948ق، جا: مکه معظمه؛ جداول به طلا و تحریر و لاجورد، دارای یک سرلوح مذهب و کتیبه در آغاز مقاله اول و یک کتیبه مستطیلی ظریف با شرفه به لاجورد در ابتدای مقاله دوم، با فهرست اسامی فارسی ادویه مذکور در کتاب با معادل عربی آنها؛ كاغذ: نخودی، جلد: ساغری با ترنج و سرترنج و گوشه ضربی، 427 گ، 21 سطر، اندازه: 16×22سم [ف: 19 - 9]
ص: 428
36؛ مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:8174
آغاز: او قيمن بیونانی باذروج است و گفته شود، انجام: دو درم فرفیون تازه بسانيد چون غبار
خط: نسخ، كا: محمود بن محمد بن محمود اللاری ملقب به پدری، تا: شنبه 7 ربيع الأول 949ق. افتادگی: آغاز و انجام؛ جداول اوراق به طلا و تحریر و لاجورد؛ کاغذ: حنائی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی،253گ، 31 سطر، اندازه: 16× 29سم [ف: 19- 10]
37. تبریز؛ ملی شماره نسخه :4482
آغاز: برابر، انجام: بعد از آن داروها سوده بدان افشاند ... تمام شد جلد آخر مجلدات کتاب موسوم باختيارات البدیعی تمت.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 950ق، دارای یادداشتی به خط شکسته با این عبارت «این دو کلمه بتاريخ 29 شهر شوال 1031 ثبت شد حرره العبد نصيرا»، تملك: «من المتملكات العبد الفقير الحقير نصیر الدین محمد ...»؛ «من المتملكات العبد الحقير المقصر محمد سمیع غفر ذنوبه»؛ مهر «عبده نصیرالدین محمد الحسینی»، از مالک اول، «لا اله الا الله الملك الحق المبين عبده محمد سمیع سنه 1179»، از مالک دوم؛ جلد: چرمی، 438گ، 17 سطر، اندازه:
16×26/5سم [ف: 1- 37]
38، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 11734
آغاز: برابر؛ انجام: پوشیده نماند، این مرکبات بر سی و سه باب نهاده شد بعدد كلمه طبیبی اشارت به آنک درین فن این کتاب اصحاب این علم را طبیعی است شافي و دار الشفائی وافي مشحون.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 27 ربيع الأول 951ق (بخش نخست) و 28 رجب 953ق؛ (بخش دوم)؛ بر روی برگ آغاز تاریخ «سوم شعبان سال 1124 عرض ديده شد»، دارای علامت «وقف»، در انجام چند برگ در خاصیت چوب چینی با خط نستعلیق غیر از متن اصلی کتاب نوشته شده؛ مهر: «محمد علی بن محمد»، (بیضی) کاغذ: سمرقندی، آهار مهره، جلد مشمعی مشکی با مقوا؛ عطف: تیماج مشکی، 508گ، 27 سطر (10×20) ،انداره:19×31سم [ف: 29- 516]
39. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 4526
خط: نستعلیق خوش، کا: سلطان محمد نیشابوری، تا: ربیع الثانی 961ق، جا: هرات، دارای یک سرلوح مذهب، مجدول به طلا؛ تملك میرزا محمد طبیب، کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: رویه میشن ضربی ترنج دار پشت معرق، 475گ، 15 سطر، اندازه : 18/5×26/6 سم [ف: 2- 15]
40. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه : 442
آغاز: برابر، انجام: مرهمی که چه سوختن بغایت نیکو است. و هر اعضا که سوخته باشد نافع بود: صنعت آن بستاند اسفیداج اسربی ... و بمبالغه بساید و دیگر بار بشوید و استعمال کند.
خط: تعلیق، بی کا، تا: 966ق، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 233گ، 24 سطر (11×17)، اندازه: 16 × 24/5سم [ف: 4- 715]
41. اصفهان؛ ابوالبرکات، رضا، شماره نسخه: 1/ 68
در این نسخه بحث مرکبات و سپس بخشی از دیباچه کتاب نقل شده است؛ خط: نستعلیق، كا: علی بن حسین انصاری، تا: 981ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 81گ (6ر-86پ)، 14سطر [سه کتابخانه اصفهان ف: 70]
42، تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه .779
از آغاز تا باب شانزدهم بخش دوم: خط: نستعلیق، کا: میرزا محمد یعقوب قراچه داغی، تا: 25 رجب 983ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی،324گ، 15 سطر، اندازه : 16/5×23 سهم [ف: 3 - 75]
43. تهران: ملی، شماره نسخه: 988
آغاز: برابر؛ انجام: در بیهوشی بی آزاری و مشقتی بیرون می آورند و الله اعلى بالصواب هذا آخر الكلام و الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام علی سیدنا و نبینا و شفيع جميع ذنوبنا و مولانا و مقتدانا و هادينا و هادي الخلايق اجمعین محمد خاتم النبيين و امام المتقین و رسول رب العالمين و على آله وأصحابه و ازواجه الطيبين الطاهرين اجمعين.
خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد بن مقصود بیک تلختائی (مقاله اول) و محمد بن دوست محمد سمرقندی (مقاله دوم)، تا: 983ق، جا: مدینه؛ دارای فهرست الفبایی گیاهان و داروها در اول کتاب؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج ماشی مقوایی، 170 گ، 32 سطر (10/5×19 )، اندازه: 27/5x16 سم [ف: 2- 544]
44. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:11172
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: عبد الباقي بن محمد، تا: جمعه جمادی الاول 985ق؛ مصحح، محشی کاغذ: خانبالغ، جلد. تیماج زرشکی عطف تیماج قهوه ای تیره، 171گ، 22 سطر (13×19)، اندازه: 17/5×24 سم [ف: 28- 242]
45. قم: مرعشی: شماره نسخه: 7240
خط: نستعلیق، کا: خواجه كلان كاتب الأرزنه، تا: اواسط صفر 986ق، به فرموده وزارت پناه خواجه حیدر على؛ تملک: محمد حسین بن يحيى طباطبائی اردستانی به تاریخ رجب 1064 با مهر بیضوی: جلد: تیماج قهوه ای، 354گ، 17 سطر، اندازه: 24/5x16/5 سم [ف: 19- 40]
46. يزد: وزیری؛ شماره نسخه: 2832
آغاز: برف و طبیعت آن سرد و خشک بود؛ انجام: و خشونت سینه بغایت نافع بود.
خط: نسخ، كا: احمد طبیب، تا: ربيع الاول 988ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی موسس کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ آبی عطف تیماج عنابی، 53 گ، 25 سطر (15x7/5 )، اندازه: 12×22سم [ف: 4- 1444]
47. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6156
آغاز و انجام: برابر
ص: 429
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 991ق؛ مصحح، مصحح در حاشیه صفحه اول نوشته «ینظر رسید 1132» کاغذ، اصفهانی شکری، جلد. تیماج قهوه ای با ترنج، 646ص، 19 سطر، قطع: وزیری اندازه 17٫5 × 24سم [ف: 19- 147]
48. تهران: ملك؛ شماره نسخه : 4436
خط: نسخ، بی کا، تا: ذيقعده 992 ق؛ با سرلوحه کوچک، مجدول به لاجورد؛ مهر: محمد قطب شاہ، مورخ 1011؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن آلبالویی مغزی مشکی، 362گ، 19 سطر، اندازه 13/4 × 22 سم [ف: 2- 15]
49. تهران: ملی، شماره نسخه: 157
آغاز: برابر، انجام: نباتیست که به شیرازی منبل دارو خوانند و در جراحتها مستعمل کنند و زخمهای تازه را نیکو گرداند
خط: نستعلیق، كا: محمد طاهر، تا: جمادی الثانی 994ق: مهر: ناصرالدین شاه؛ کاغذ: اصفهانی شکری، جلد. تیماج قرمز مقوایی، 469گ، 13 سطر (11×15/5)، اندازه 23x18سم [ف: 1- 162]
50. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8409
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 3 رجب 994ق؛ جدول شگرف و لاجورد، کاغذ: سمر قندی، جلد: تیماج قهوه ای ترنجی زرکوب گرد و عطف تریاکی، 230گ، 22 سطر (9/5×19)، قطع: وزیری ، اندازه: 15×26سم [ف: 17 -130]
51. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3426
آغاز: برابر، انجام: و زخمهای تازه را نیز نیکو بود چون بر آن افشانند و الله اعلم ثم قسم الأول في صباح يوم الجمعه خامس شوال سنة 997
خط: نسخ، بی کا، تا: 996ق؛ افتادگی: آغاز؛ با فهرست مفردات ادویه، در حواشی بعضی اوراق توضیحاتی داده شده؛ كاغذ: سمرقندی نباتی رنگ، جلد: تیماج مقوایی ضربی قهوه ای تیره، 730ص، 20سطر، قطع: وزیری، اندازه: 13×21سم [ف: 10 -1387]
2، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6387/2
خط: نسخ، بی کا، تا: 996ق، کاغذ: ترکی، جلد. تیماج قهوه ای با ترنج، 726ص (5-730)، 20 سطر، قطع: خشتی، اندازه:14×21سم [ف: 19- 491] 53. مشهد: رضوی: شماره نسخه :25967
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: اواخر قرن 11، 22 ورق ابتدای نسخه نونویس با عناوین با خودکار قرمز؛ واقف: زین الدین جعفر زاهدی، تاریخ وقف، بهمن 1377؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج ضربی ترنج دار، 251گ، 21 سطر (11×19)، اندازه:
17/5 ×26/5 سم [ف: 19- 11]
54. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4964
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ تملك: 1350 و 1352، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی درون قهوه ای، 224گ، 23 سطر (10×17)، قطع: خشتی، اندازه: 17×24سم [ف: 15 -4069]
55. یزد: مدرسه خان شماره نسخه : 103
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ به دو خط، مصحح: تملک سید حسین بن عبد الغفور موسوی عریضی به تاریخ 1154، محمد حسینی به تاریخ 1242؛ جلد: دو رو تیماج مشکی ضربی، 206گ، 22 سطر، اندازه: 25x18سم [ف:- 84]
56. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5483
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، دارای فهرست الفبایی کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: مقوایی جديد، 298گ، 23 سطر (6/5×14)، اندازه: 15 ×21سم [ف: 16 -383]
57. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6180
خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 11؛ برگ آخر نسخه نونویس است، کنار چهار برگ وصالی شده و پس از آخرین برگ اصلی نسخه اندکی افتاده و دو برگ تازه نویس مرتبط به (قسمت اصلی) اوراق پیش از خود نیست؛ کاغذ: ترکی ضخیم، جلد: تیماج مشکی، 406ص، 25 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 16/5×23سم [ف : 19- 174]
58. تهران: علوم پزشکی؛ شماره نسخه :274/2
آغاز: بر ارباب فطنت و اصحاب حکمت مخفی نماند که این در ساله ای است منتخب از اختیارات بدیعه در اسامی ادویه و خاصیت آن، انجام: سیر را در روغن پخته بخورد و بواسیر را ببرد و درد
به نام منتخب از اختیارات بدیعی، و گزیده ای است از آن و تنها نام داروها و خاصیت آنها را دارد؛ بی کا، تا: قرن 11، 79ص (68 -146)، 19-16 سطر، اندازه: 20x16/5 سم [نشریه: 3- 349]
59. تهران: مفتاح، شماره نسخه : 305
خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، قطع: ربعی [نشريه: 7- 99]
60.تهران؛ لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 211
در دو مقاله است و ساخته 770؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 ؛
جلد: روغنی، قطع رحلی (نشریه: 3- 388]
61. تهران: لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 120
خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: گالینگور، قطع: وزیری [نشریه: 3- 3] 62. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6377
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی انجام؛ دارای حواشی به ترکی، در برخی از این حواشی داروهایی که در متن نیست یاد شده چنان که در حرف «یاء » واژه دارویی یسمونا (که در همین نیست) در حاشه یاد و اوصاف و خواص آن به ترکی بیان شده، سه برگ آخر تازه است؛ کاغذ: ترکی صحیم، جلد: تیماجی مشکی، 406ص، 25 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 23/5x16/5
سم [ف: 19- 483]
63. تهران: علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 9
آغاز: و در بزور امتلا و سمن و در فواکه که اکنسار ورزانت بیشتر
ص: 430
بود بهتر و نیکوتر بود و گرفتن ادویه نباتی در هوای صافی اولیتر بود که در هواء منعق با نزدیک بهواء تروبری انجام: ليكن بعد از شصت سال همه مرضها که بدان بافع است همان عمل بکند اما دفع سموم ولدوع و هوش نکند و آن بقوت معاجين برگ بود؟
هر دو مقاله یا بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز (دو صفحه و نیم) وسط (مابین صفحات 492 و 493 تقریبا چهار باب و مابین صفحات 494 و 495 دو باب و مابین صفحات 500 و 501 یک باب)، انجام (حدود سه باب)؛ هفت صفحه در آغاز کتاب مطالب متفرقه است؛ 505ص، 14-24 سطر (10/5 × 11/5 )، اندازه:
25x18سم (نشریه: 3- 301]
64. تهران: علوم پزشکی شماره نسخه :5
آغاز: برابر؛ انجام باب الها ... و اگر هد هد کشند همچنان درست بر در خانه بیاوبزند هر که در آن خانه بود از چشم ایمن بود
مقاله اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی : انجام (تقریبا چهار صفحه از باب الها و تمام باب اليا) صفحات 208 -216 مربوط به کتاب نیست، صفحات اول و دوم در جدول طلا؛ 461ص، 27-20 سطر (6/5×8)، اندازه: 13×24سم [نشریه: 3- 301]
65 ، تهران: ملک: شماره نسخه: 4964/1
فقط جلد اول، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: نوعی ترمه جلد میشن سیاه ضربی مغزی قهوه ای، 21 سطر، اندازه: 18/7×25/4سم [ف: 8- 150]
66. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 139- 1/139
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ برگ اول و آخر نونویس، در برگ اول نوشته ای به تاریخ 1283 وجود دارد؛ جلد. تیماج زيتونی ضربی ترنج با سرترنج با نقش گل و بلبل لچکی مجدول گرهی، 134گ، 18 سطر، اندازه:11× 20سم [ف: 1- 55]
67.مشهد: گوهر شاد؛ شماره نسخه: 1064
آغاز: بسمله اما بعد بدانکه این مقاله از اختیارات بدیعی که ذکر خواهیم کرد، انجام و در جراحات استعمال کنند و زخمهای تازه بسیار مفید بود و الله اعلم بالصواب.
مقاله دوم، شامل 13 باب، باب اول در مفرحات و باب سیزدهم در تریاقات، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مهر: «یا امیرالمؤمنین» (بیضی)، حاج سياه سعيد ؛ كاغذ: هندی، جلد: مقوا عطف میشن قهوه ای، 12 سطر (8/5 × 11/5 )، اندازه: 12×18 سم [ف: 3- 1458]
68. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2043
آغاز: برابر انجام میحتج نوعی ریاحین گل خوش نظر گویند سرد و خشک دم و گویند تر است قابض منع خون طبع به بندد وجراحت باصلاح آورد
از ابتدا تا عنوان «میحتج»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افنادگی: انجام؛ مصحح، محشی، جلد: تیماج زرشکی مجدول، 158گ، 22 سطر، اندازه: 13×24سم [ف مخ: 1- 81]
69. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه :777
بخش نخست، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج سرخ ضربی مقوایی درون قهوه ای،293گ، 23 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 3- 75]
70، تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 778
هر دو بخش؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، مجدول به شنگرف و لاجورد، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج زرد مقوایی ضربی، 339گ، 21 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 3 -75]
71، اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 270
خط: نستعلیق ؛بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: بغدادی، [نشریه: 11- 882]
72. کاشان: عاطفی، حسن، شماره نسخه بدون شماره
خط :نسخ، بی کا؛ تا: قرن 11 ،افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه : 18× 25 سم (نشریه: 7- 722]
73، مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 2423
آغاز: برابر، انجام: بر بالای وی صوف با بیاویزند و بخار که متصاعد می شود
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: وسط و انجام؛ کاغذ: نخودی، 135 گ، 17 سطر، اندازه: 15/6×22/9 سم [ف: 5- 748]
74، اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه :455
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، روی برگ اول چند نسخه پزشکی و یک رباعی شعر ترکی به خط شاه بیگم و در برگ پایانی نیز نسخه ای دیگر دیده می شود؛ جلد. تیماج مشکی ضربی، 420گ، 15 سطر، اندازه 17×24سم [ف: 4 -364]
75. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 6959
همان است که در خاتمه اختیارات بدیعی آمده است: خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، روی برگ اول یک دعا و یک یادداشت پراکنده و پس از آن یک نسخه پزشکی آماده است؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 24گ (1پ-24پ)، 14 سطر، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 20 -366]
76، قم: مرعشی: شماره نسخه : 11015
آغاز: برابر، انجام: نیمه نباتیست که آن را به شیرازی میل دارو خوانند و در جراحتها کنند و زخمهای تازه؛ تمت المفردات
فقط مشتمل بر بخش اول مفردات: خط: نسخ و نستعلیق، کا: سلطان محمد بن ابوالمعالی حسنی استر آبادی، تا: قرن 11، با مصحح، محشی، در انجام دارای علامت بلاغ می باشد، با عبارت «تمت المقابلة من الأسامي الاجزا من الشنجرف و المداد في تاريخ 6 شهر ذي القعدة سنة 1023 الى ید الفقير الوائق بعون الملک الوالی سلطان محمد بن ابو المعالي الحسني الاستر آبادی غفر الله له و لوالديه و لاخوان لامؤ منین آمین»، برگ دوم نونویس است؛
کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه ای، 277گ، 21 سطر ( 8/5×17 )،
اندازه: 15/5×24/5 سم [ف: 28- 38]
77. تهران: علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 10
آغاز: برابر، انجام: تمت الكتاب الموسوم باختيارات بدیعی و صلی الله على خير خلفه و مظهر لطفه محمد و اله تحريرا في سلخ
ص: 431
ماه مبارک شعبان المبارک سنه تسع الف كاتب العبد الفقير الحقیر درویش محمد بن ملا محمود شروانی ساکن الوطن پنجا؟
هر دو مقاله؛ كا: درویش بن محمد بن ملا محمود شروانی پنجابی، تا: پایان شعبان 1009ق؛ مابین صفحات 168-232 مقداری از اوراق جابجا صحافی شده و تعدادی هم افتاده است؛ 622ص، 11 سطر، اندازه: 17/5 ×25سم (نشریه: 3- 301]
78، اصفهان، دانشگاه؛ شماره نسخه: 727
آغاز: شیرازی آن را سرخ کتل خوانند و بهترین آن رسیده بود و طبیعت وی سرد و خشک بود و گویند تر مولد بلغم بود
خط: نسخه بی کا؛ تا: 1412ق؛ افتادگی: آغاز؛ اصل نسخه از قرن دهم است و دو برگ پایانی در تاریخ فوق کتابت شده است، مصحح؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، لته رو پارچه ای گل دار، 107گ، 23 سطر، اندازه:22×26سم [ف: 2 -554]
79. تهران: علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 284/1
آغاز: المجلد الثاني من اختبارات البديعي في المركبات؛ انجام: و در جراحتها مستعمل کنند و زخمهای تازه و الله علم بالصواب
مقاله 2 و 1؛ خط: نستعلیق، کا: ملا مؤمن بن غلامعلی رفسنجانی، تا: سه شنبه 24 ربیع الاول 1015ق، جا: شیراز، مقاله دوم مقام بر مقاله اول صحافی شده است، متن اصلی کتاب در صفحه 533 پایان می باشد و از آن به بعد تا پایان کتاب به خطوط مختلف تحریر، کتاب را تکمیل کرده اند، بین مقاله اول و دوم یعنی از صفحه (110-173) رساله ای در دانش فصد کردن صحافی شده است، 816ص (1-109 مقاله 2 و 173-879 مقاله 1)، 15 سطر ( 9×9/5)، اندازه: 15×21 سم (نشريه: 3 -358]
80، تهران: لغت نامه دهخدا: شماره نسخه: 143
جلد اول؛ خط نستعلیق، بی کا، تا: یک شنبه 15 ذيقعده 1016ق
افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور، قطع: وزيري[ نشریه: 3 - 3]
81.مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :13105
آغاز: برابر، انجام: بغایت نافع است و الله اعلم بالصواب
خط: نستعلیق، کا: زین العابدین بن شاہ محمد استرابادي، تا: سه شنبه 12 ذیحجه 1023ق، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج، 237گ، 21 سطر، اندازه: 18×24سم [ف: 19- 11]
82. تهران: نوربخش: شماره نسخه: 427/1
آغاز: برابر، انجام: که سودمند بود به غایت و مجرب است۔
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1023ق؛ كاغذ: ایرانی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 605ص (2-606)، 23 سطر، اندازه: 18×23/5سم [ف: 2- 126]
83. تهران: علوم پزشکی شماره نسخه:2
آغاز و انجام: برابر
مقاله اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1024ق، 662ص ، 21- 22 سطر (9/5×10 )، اندازه: 17×27سم [نشریه: 3- 300]
84. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 510
آغاز: برابر؛ انجام: ص موم اسفیداج از هر یک دو درم روغن گل چهار درم موم بروغن ..
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام مصحح، محشی، روی برگ اول نوشته های مختلف و تملک بی نامی به تاریخ پنج شنبه 22 ربيع الأول 1036 دیده می شود؛ جلد: دو رو تیماج رو قهوه ای پشت قرمز، 319گ، 21 سطر، اندازه: 9×18سم [ف: 2- 115]
85. تهران علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 8
آغاز: برابر، انجام: حب عاریفون مستعمل افتیمون و صبر از هر یک شش درم. عاریفون چهار درم. سقمونیا یکدرم. انیسون
هر دو مقاله است با فهرست در پایان آن، کا: جمال بن محمد بهرام نیریزی، تا: یکشنبه 27 ربیع الاول 1028ق، افتادگی: انجام (قسمتی از باب نهم را دارد و بقیه را تا پایان کتاب فاقد است)؛ 574ص، 24-25 سطر، اندازه: 14× 24 سم (نشریه: 3- 301]
86. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 313
خط: نستعلیق، کا: خلیفه، تا: 18 صفر 1030ق ؛ افتادگی: آغاز (پیش از «اشق»، پانزده باب مرکبات را دارد)؛ جدول لاجورد و شنگرف [نشربه: 77- 99] 87. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 11290
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1031ق؛ دارای فهرست ادویه در جداول اول کتاب، محشی؛ کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج ماشی مقوایی، 504گ، 21 سطر (9×17)، اندازه: 25x16٫5 سم [ف: 3- 149]
88، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 27696
آغاز: در وی اندکی خکی بود و معده را بد بود و شکم را ... و مقطع بود بلغم، انجام: است و بلغت اهل اندلس ... است و گفته شده . که بپارسی ... خوانند و در جراحتها و زخمهای تازه استعمال کنند ... سنه 1032ق
خط: نسخ ممناز، بی کا، تا: 1032ق؛ كاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 19 سطر (
8/5×18)، قطع: وزيري، اندازه: 14×24سم [رایانه ]
89 قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1077
آغاز: برابر؛ انجام: و خلط وی بدبود و ثقیل و حسن بود خاصه چون بخورند و به پارسی کرو خوانند. ینسبون و گفته شد در ثايبق به لغت اهل اندلس انفحه است و گفته شد در الف حشیست که به شیرازی سنبل دارد خوانند و در جراحتها و زخمها پاره استعمال کنند
خط: نسخ، بی کا، تا: 24 شوال 1034ق، فایده ای از برگ اول کتاب درباره مسائل طبی؛ جلد. تیماج زرشکی روغنی با ترنج و سرترنج ضربی و گل و بوته، مجدول، 235 گ، 21 سطر، اندازه : 17×24سم [ف مخ: 1- 81]
90. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4902
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 شعبان 1034ق؛ با فهرست الفبایی: مهر: «العبد المذنب ابوالقاسم»، (چهار گوش)، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی،258گ، 25 سطر (10/5 × 17/5 )، اندازه:
ص: 432
18×29سم [ف: 14- 114]
91، تهران: عبد العظيم؛ شماره نسخه: 145
آغاز: برابر، انجام: شیرازی سنبل دارو خوانند و در جراحتها مستعمل کنند و زخمها ماژه و الله اعلم بالصواب و إليه المرجع و المآب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1038ق، با فهرست الفبایی؛ مهر تملک: يوسف بن حاج محمد صالح، جلد: تیماج ضربی مکی مجدول گرهی با ترنج و سر ترنج، 336گ، 19 سطر، اندازه: 14/5×25 سم [ف: 1- 32]
92، مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :10575
آغاز: برابر، انجام: چون تر بود بخورند و به شیرازی کور خوانند نیمه ... استعمال کنند
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمادی الثانی 1039ق، دارای یک سرلوح منقش خام؛ كاغذ: نخودی، جلد. تیماج زرشکی ضربی، 257گ، 20 سطر، اندازه: 18×28سم [ف: 19- 11]
92. تهران: علوم پزشکی شماره نسخه:4
آغاز: برابر
مقالت اول: کا: محمد، مقيم بن حبيب الله، تا: شنبه 2 جمادی الثانی 1045ق؛ صفحه اول نونویس؛ 498ص، 19 سطر (11/5 ×12)، اندازه: 17×27سم [نشريه: 3- 301]
94. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 421- 3/41
آغاز: برابر، انجام: و چند مرتبه به آب شیرین بشویند و بعد از آن داروهای سوده بر آن افشانند و بمبالغه بسیار بسیار بسایند و استعمال کنند. ولله اعلم بالصواب والخطا.
از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1046ق؛ تملك؛ عبداللطيف بن علی اکبر حسینی کوهکمری خوئی، جلد. تیماج قهوه ای، 276گ، 22 سطر، اندازه:13×24/5 سم [ف: 1- 156]
95. تهران: عبدالعظيم؛ شماره نسخه : 707/1
آغاز: اگر به وی بگذارند و بر اعضا مالند .. صنوبر خوک خوانند و آن باد روح است، انجام: شیرازی سنبل داروه خوانند و در جراحتها مستعمل کنند و زخمها ماژه و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شعبان 1054ق، افتادگی: آغاز، 211گ، 15 سطر، اندازه: 12/5 ×19 سم [ف: 1- 33]
96. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه بدون شماره
بی کا، تا: 1055ق [نشریه: 7- 531]
97. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1216/1
خط: نستعلیق، کا: امیر قاسم بن امیر اشرف حسینی، تا: 15 رجب 1057ق؛ جلد: دو رو تیماج رو قهوه ای پشت قرمز، 255 گ (1پ -255پ)، 23 سطر، اندازه: 25x17سم [ف: 4- 12]
98، تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه :782
بخش نخست است و تنها دو برگی از بخش دوم را دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 21 ذیقعده 1067ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 182گ، 25 سطر، اندازه:19×29 سم [ف: 4- 76]
99. تهران: علوم پزشکی شماره نسخه : 236/2
آغاز: بسمله، أما بعد حمدالله سبحانه و تعالی انجام: تمت الكتاب ... في سلخ شهر رجب المرجب سنة ثمانیه و ستين و الف (1068) من هجر النبويه. .. تراب قدوم کانبان میر محمد باقر بن محمد میرک نا یندری غفر ذنوبه.
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد میرک فایندری، تا: رجب 1068ق، کتاب متعلق به کتابخانه استاد نفیسی بوده و مهر کتابخانه ایشان را دارد، 249 ص
(281-529)، 25 سطر، اندازه : 19×26/5 سم [نشربه:3- 329]
100. قم، گلپایگانی، شماره نسخه : 8575- 58/25
آغاز: السنة العصافير لسان العصافير خوانند و گفته شود ... فارسی کادو سگ گویند و صفت آن هم انجام: نیمه نباتیست که به شیرازی سنبل خوانند و درجه انها استعمال کنند. تمت الكتاب
مقاله اول؛ خط: نستعلیق، کا: محمد زمان بن عنایت طبيب جبلی، تا 4 ذیقعده 1071ق، افتادگی : چند برگ از اول حرف الف؛ 342گ، 16 سطر، اندازه: 17×24سم [ف: 1- 157]
101، یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 2115
آغاز: مجرب و با سرکه جهت خنازير و اورام صلبه، انجام: شیاف زهير سادج هندی و اسفیدج و مرمکی و زعفران و شیاف
خط: نستعلیق، کا: عباس بن رحمة الله، تا: ذيقعده 1072ق افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر «یا حسن التجاوز تجاوز عنی»؛ اهدایی موسسه کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی،382گ، 16 سطر (7/5×12 ) اندازه: 19/5x13/5
سم [ف: 4 -1171]
102، تهران: ملی، شماره نسخه : 962
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 رجب 1072ق؛ محشی؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 255گ، 21 سطر کامل (12×24/5)، اندازه: 19×5/ 30سم [ف: 2- 499]
103. تهران: مجلس؛ شماره نسخه 1087 ط
آغاز: برابر، انچام: نیمه نباتیست که بشیرازی آنرا منیل دارو خوانند و بر جراحتها مستعمل کنند و زخمهاء تازه و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.
خط: نسخ، كا: رضي الدين على، تا: شوال 1072ق؛ بر پشت برگ آغاز یادداشت های پراکنده ای است از جمله یک دستور پزشکی و نیز دستوری به نقل از شیخ علوان حموی؛ تملک: ابوالقاسم خویی در نجف اشرف؛ کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج زرشکی با ترنج و نیم ترنج و عطف دامن، 367گ، 19سطر [ف: 2/ 24- 134]
104، مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 110
خط: نستعلیق، کا: قطب الدین حسین بن محمد محسن قوژدی جنابدی، تا: شنبه سلخ رمضان 1074ق، افتادگی آغاز (برگ اول)؛ مهر: حاج سید سعید واقف: حاج سید سعید کاغذ:
ص: 433
اصفهانی، جلد. تیماج لایه ای قهوه ای، 200گ، 25 سطر (12/5 × 21/5)، اندازه : 17/5×29/5 سم [ف: 1- 93]
105. اصفهان: دانشگاه؛ شماره نسخه: 43/1
مقاله اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 28 شوال 1075ق، جا: اورنگ آباد، در حاشیه کتاب اول تشخیص سوم از کتاب «تحفة المؤمنین» نگاشته شده است؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، اندازه :14×21سم [ف: 1- 46]
اصفهان دانشگاه شماره نسخه : 266
همان نسخه بالا [نشریه: 11- 822]
106. همدان دانشگاه بوعلی، شماره نسخه: 269
خط: نستعلیق، بی کا، تا: یکشنبه 17 ربیع الثانی 1076ق، دارای فهرست الفبایی داروها، در حاشیه نسخه های بسیاری پزشکی نوشته شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، 248 گ ، 17 سطر، اندازه : 12×18سم [ف: 143]
107، قم، گلپایگانی شماره نسخه: 1362 - 73/ 8
آغاز: برابر، انجام: ينمه نباتیست که به شیراری منبل دارو خوانند و در جراحتها مستعمل کنند و زخمها که تازه بود والله اعلم بالصواب
از اول تا آخر؛ خط: نستعلیق، کا: حاجی بیک مشهور به کشمش بیک، تا: سه شنبه غره ذیقعده 1077، جا: قبرای مولانا ابراهيما؛ جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 240گ، 19 سطر، اندازه: 25x19سم [ف: 1- 156]
108. مشهد: رضوی شماره نسخه: 10556
آغاز: برابر؛ انجام: و در جراحتها مستعمل کنند و در زخمهای تازه.
مقاله اول: خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 ذیقعده 1077ق؛ مصدر است به رساله حسن و عشق فضولی بغدادی در هشت ورق، آغاز رسالة: «بسمله حمل بیحد احدی را سزاست که ریاض بدن را بآب روان پرورده»، انجام رساله: «و معشوقی و عاشقی از آن خلوت برو ماند»؛ کاغذ: شکری آهاری، جلد. تیماج خرمایی ضربی، 218گ، 21 سطر، اندازه: 19×28سم [ف: 19 -10]
109. يزد: وزیری؛ شماره نسخه :2/ 3826
آغاز: بسمله، بدانکه این مقاله دوم از اختیارات بدیعی که ذکر خواهیم کرد که در مرکبات
خط: نستعلیق، کا: کمال الدین حسین طبيب مازندرانی، تا 1078ق؛ كاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 66 ص (343 - 278)، اندازه: 23x17سم [ف: 5 -1811]
110. مشهد: گوهر شاد؛ شماره نسخه :2387/2
آغاز: بسمله، این رساله دوم است که از کتاب اختیارات بدیعی که ذکر خواهیم کرد در مرکبات مستعمل و الله الموفق و المعين؛ انجام: در سایه خشک کننده شربتی دو درم نافع بود تا دو درم و نیم.
رساله دوم، تا «الباب التاسع» في الحبوبات ؛ خط: نسخ و نستعلیق،
كا: محمد بديع بن محمد علی هاشمی سمنانی، تا: 12 ذیحجه 1080ق، افتادگی: انجام؛ برخی از اوراف نونویس، محشی، تاریخ وقف: 1371ش؛ کاغذ: نخودی و فستقی آهار مهره، جلد: تیماج یک لا مشکی، 24گ، اندازه:
15/5 × 21سم [ف: 5- 724]
111. تهران؛ مجلس، شماره نسخه : 4713
آغاز: برابر، انجام: تمت كتابت المجلد الثاني من كتاب الموسوم باختيارات البدیعی بفرخی و فیروزی جهت سرکار ... قاضی سلطان متولی سرکار فیض آثار سمت تحریر یافت کتبه العبد المذنب محمود دشت بیاضی تحریرا في شهر محرم الحرام سنة 1080 ثمان و الف من الهجرة النبوية صلى الله علیه و آله و سلم.
خط: نستعلیق، كا: محمود دشت بیاضی، تا: محرم 1080ق؛ تملك: محمد تقی بن محمد باقر بن سید حسن حسینی خلیفه در 23 ذیقعده 1103، کاغذ: اصفهانی، جلد تیماج زرد، 17 سطر (10×17)، اندازه: 19×26سم [ف: 13- 93]
112. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5600
آغاز: برابر انجام: و انزروت و دم الاخوين و رفت هر یک دو درم بسرشند.
شامل دو جلد؛ خط: نستعلیق خوش، کا: اسماعیل بن اصیل بن محمد گیلانی، تا: 1082ق؛ بین دو جلد دو صفحه حساب صندوق جعفر قلی بیک به سیاق نوشته شده است؛ کاغذ: اصفهانی سفید، جلد: تیماج زنگاری با ترنج، 742ص، 19 سطر، قطع: وزیری ، اندازه:14×24سم [ف: 17- 56]
113، تهران، فرمانفرمائیان، حافظ (دکتر): شماره نسخه :بدون شماره/2
هر دو بخش؛ خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن اصیل بن محمد کوچصفهانی گیلانی، تا: رمضان 1082ق (بخش یکم) و 17 محرم 1097ق (بخش دوم)؛ جلد: تیماج تریاکی مقوایی، قطع: ربعي [نشریه 7 -550]
114. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 12553
آغاز: برابر، انجام: دیگر بار بشوید استعمال بمحمد و آله الطاهرين
خط: نستعلیق، كا: حسین علی بن علی قلی، تا: 20 ذیقعده 1084ق؛ واقف:
حسین کی استوان، تاریخ وقف: آبان 1348؛ کاغذ: نحودی، جلد. تیماج مشکی، 126 گ، ، 23 سطر، اندازه: 19×29/5سم [ف: 19 -11]
115. تهران: ملی شماره نسخه: 2008
آغاز و انجام: برابر
خط :نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1084ق ؛ کاغذ: بخارایی، جلد: تیماج قرمز ترنج و نیم ترنج مقوایی، 254 گ، 20 سطر (11×14/5)، اندازه: 17×25 سم [ف: 5-8 ]
116. تهران: لغت نامه دهخدا: شماره نسخه : 144
جلد دوم؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمد بن شیرداد مازندرانی تا: یک شنبه 15 ذیحجه 1085ق، جلد: تیماج سبز تیره مقوایی، قطع: وزيري [نشريه: 3-3]
ص: 434
117. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 4789- 24/89
آغاز: برابر، انجام: باب الياء ياسمون و یاسمین است و سخلات نیز گویند ... و گفته شد در باب الف نیمه بناتی است که به شیرازی آنرا سنبل دارد خوانند و در جراحتها و زخمهای تازه استعمال کنند و الله اعلم بالصواب تمام شد قسم اول از کتاب مفتاح الخزائن و ابواب ادویه مفرده بعون الله و حسن توفيقه.
مقاله اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 18 رجب 1086ق، در پایان نسخه نام کتاب «مفتاح الخزاین»، که رساله دیگری از مؤلف است نوشته شده است؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی مجدول گرهی با ترنج و سرترنج، 249 گ، 20سطر، اندازه: 12×23سم [ف: 1- 156]
118. تهران: علوم پزشکی شماره نسخه :7
آغاز: برابر انجام: قد وقع الفراغ من تسوید هذا الكتاب (چند کلمه تراشیده شده است) في يوم الاثنين بیستم شهر محرم الحرام سنه تسع وثمانين بعد الف من الهجرة النبويه کتيه الحقير المحتاج المذنب ابن منصور يونس الحسینی
هر دو مقاله با فهرست؛ خط: نستعلیق، كا: يونس بن منصور حسینی، تا: 20 محرم 1089ق، 764ص، 18 سطر (8/5×9)، اندازه: 25x15سم [نشریه: 3- 301]
119. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 25/1 سرود
خط: نستعلیق ریز، بی کا، تا: 1094ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قرمز [نشريه: 13 - 413]
120. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه:1517
آغاز: برابر
مقاله اول، خط: نستعلیق، کا: حاجی شعبانعلی عطار، تا: پنج شنبه 15 ربیع الاول 1095ق؛ برگ اول نونویس و چهار برگ در پایان نسخه دارای دستورهای دارو سازی می باشد؛ جلد: تیماج قرمز، 492گ، 15 سطر، اندازه: 15× 21سم [ف: 4- 366]
121. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:5036
آغاز: بود و قوه بدن ... چون کلیات معلوم شد روی بمفردات آوریم باب الالف الخ: انجام: اهل اندلس ان فجر را گویند یعنی میپرد در الف گفته شد
مقاله اول؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1095ق؛ افتادگی: آغاز ورق آخر نونویس به خط الله قلی و مورخ 1095؛ واقف: تاج ماه بیگم، تاریخ وقف: شعبان 1262، جلد: تیماج مشکی، 271گ، 16 سطر، اندازه: 17×27سم [ف: 19- 9]
122، مراغه عمومی شماره نسخه: 151
آغاز: برابر، انجام: یک رطل روغن و موم با یکدیگر بیامیزد و لعابها بأن جمع کنند و بر آتش نهند و نرم نرم بجوشانند تا منعقد شود و الله اعلم
خط: نستعلیق، کا: محمد الحسینی، تا: 20 ذیقعده 1097ق، با مهر بیضوی کاتب؛ جلد: تیماج قهوه ای، 392گ، 21 سطر، اندازه: 17×29سم (ف : -5] 123. اصفهان: دانشگاه؛ شماره نسخه:23
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: سپاهانی [نشریه: 11- 882]
124. تهران: ملی شماره نسخه:35493
بی کا، تا: 1100ق، اهدایی دکتر امیر عباس جلالی به وسیله همسرشان منیژه تقی زاده (رایانه)
125. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6912
آغاز: شیخ الرئیس گوید، مفسد لحم بود و اگر حل کنند به عسل و لعق کنند سده جگر بگشاید و سنگ آن بریزاند؛ انجام: باب السين سادج صاحب منهاج گوید هندی و رومی بود و هندی را ما مهستان خوانند و ما لايرون و ما لاثرون نیز گویند و آن ورقی است مانند ورق گردكان
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، از برگ 1ر-37 پ یادداشت هایی پزشکی به نقل از قرابادین شفائی و فوائد و نسخه های پزشکی پراکنده و از برگ 106 پ-116ر اشعاری فارسی از جواد قانع و با تخلص محجوب ظاهراً و با عنوان «خوان نفایس»، در شکار رفتن مامون و قضایای او با امام رضا تا شهادت آن حضرت، و از گ 138پ- 139ر نیز اشعاری از همو با عنوان «سر دفتر محکمات قرآن»، در سوالات شخصی از امام صادق در تفسیر برخی از آیات و در برگ پایانی نیز اشعاری از همو با عنوان «آیینه دلگشای اعجاز» و در برگ 141پ-155ر مطالب پراکنده ای به نقل از «عین الحیات»، مجلسی آمده است؛ جلد: گالینگور قهوه ای شکلاتی ضربی ترنج دار، 160گ، 15 سطر، اندازه: 25/5x14/5 سم [ف: 20- 340]
126، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6939
آغاز: ابریشم فارسی است و عربی او حریر است و به هندی رسم ... نرم ترین اوست طبع او معتدل است و گویند ... در اولی مفرح و مقوی قلب بود، انجام: يبق انفخه است به لغت اهل اندلس و گفته شد
مقاله اول؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح جلد. تیماج مشکی ضربی ترنج و سرترنج دار مجدول، 474 گ ، 9 سطر، اندازه : 11/5×19
سم [ف: 20- 355]
137. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12956
آغاز: برابر؛ انجام: با هم بگذارند و در هارون چند نوبت بآب شیرین بشویند و بعد از آن دارو های سوده بر آن افشانند و با مبالغه بسابند و استعمال کنند که مفید بود انشاء الله تعالى و الله أعلم بالصواب ... تمت.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، محشی، دارای 3 سرلوح طلایی، مجدول به طلا و مشکی مهر: «سید محمد الحسینی 1226» (بیضی)، «العبد محمد هاشم الحسینی 1183»، (مربع)، «شهاب الدين الحسيني المرعشى النجفی» ، (بیضی)، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول، 441گ، 21 سطر، اندازه:6×13/5 سم [ف: 42 -845]
128، همدان، دانشگاه بوعلی، شماره نسخه: 82
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول به زر و
ص: 435
مشکی و لاجورد؛ جلد: تیماج قرمز ضربی، 307گ، 19 سطر، اندازه: 16×26سم [ف:- 46]
129. یزد: صدوقی یزدی: شماره نسخه : 146
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ تملك: محمد بن فضل الله توسرکانی به تاریخ جمادى الأول 1266 با مهر، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 247گ، 19 سطر، اندازه: 19×28/5 سم [ف: 114]
130. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4113/1 -21/33
آغاز: برابر، انجام: نیمه نباتی است که به شیرازی سنبل دارو خوانند و در جراحتها استعمال کنند وزحمها را نافع بود تمت الكتاب بعون الله
خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 12، جلد: تیماج سرخ ضربی با ترنج با سر عطف
گالینگور قهوه ای لولادار، 291گ، 18 سطر، اندازه: 25x18سم [ف: 1- 156] 131، تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: 4288
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، دارای یک سرلوح مذهب، کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای ضربی، 225گ، 12 سطر، اندازه:14/8×25/6 سم [ف: 2- 15]
132. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 17759
آغاز: لیکن غلیظ بود و مضر بود ... باب التاء تانبول تامول نیز گویند و آن ورقی است ماند ورق نارنج، انجام: که بلغت اهل شام نوعی از بابونه است و فولی دیگر آورده که
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: آل عصفور، تاریخ وقف: آبان 1369، کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 237گ، 19 سطر، اندازه: 18/3×28/8سم [ف: 19- 12]
133. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 7418
آغاز: برابر، انجام: اندک اندک بآتش میجوشانند تا همه منعقد شود.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغد: نخودی، جلد مشمع با عطف و گوشه چرمی، 453گ، مختلف السطر، اندازه: 12×24سم [ف: 19 -8 ]
134. تهران: ادبیات؛ شماره نسخه:82 - ب
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ تملک 1275 دارد؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای عطف سرخ، 232 ص، 22 سطر (12×20/5)، اندازه: 30x21سم [ف: 1- 19]
135. اصفهان: دانشگاه؛ شماره نسخه:95
انجام: ووى نافع بود جهت سیلان حیض مفرد خوردن و به خود بر گرفتن و مفص و اسهال را نافع بود
خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 12؛ افتادگی انجام؛ در حاشیه چند برگ آغازین رساله آتشک (آبله) عمادالدین محمود طبيب شیرازی آمده است؛ جلد: تیماج مشکی ضربی،145گ، 24 سطر، اندازه: 21/5 × 31/5سم [ف: 1- 74]
136. تهران: علوم پزشکی شماره نسخه : 243/2
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على خير خلقه ... اما بعد بدانکه این مقالت دوم است از کتاب اختیارات بدیعی انجام: تمت هذه النسخة الشريفة في الأول الى الاخر على ید العبد المذنب القاصر ابن خواجه محمد ربيع الناصر العامولی محمد باقر الهم اغفر لي ولوالدي و لجميع المومنین و المومنات بحق و آله الأطهار.
مقاله دوم: خط: تحریری، کا: مولی محمد باقر بن خواجه محمد ربیع، تا قرن 12: 172 ص (69- 240)، 16 سطر، اندازه: 18×23 سم [نشریه: 3- 335]
137، اصفهان، ادبیات، شماره نسخه: 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی انجام، قطع: ربعی [نشریه: 4- 475]
138. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 5609
از باب الصاد آغاز تا «ینمه نبانیست که به شیرازی نیل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی ضربی مقوایی، 237 گ، 12 سطر (11×17)، قطع ربعی، اندازه:13×20 سم [ف: 16- 46]
139، تهران: مطالعات فرهنگی؛ شماره نسخه ع 61 و ع 62
نسخه اصل موزه بریتانیا 16748 add خط: نستعلیق، بی کا، تا : جمادی الاول 1123ق [فهرستواره مينوی: 161]
140. تهران: موزه مردم شناسی؛ شماره نسخه:403
خط: نسخ، كا: محمد حسین بن محمد صادق طبیب شیرازی، تا: پنج شنبه 8 ربیع الاول 1127ق؛ مهر: «شمس الحكماء - 1323؛ کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج تریاکی سوخت ترنج دار، 499ص، ابعاد متن: 10×16، اندازه: 15×24سم [ نشریه: 3- 132]
141. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 27359
بی کا، تا: 1128 ق؛ خریداری از رضا غیبی[ رایانه ]
142. تهران: ملی، شماره نسخه : 4/ 978
آغاز: بسمله و به نستعين، أما بعد بدانکه این مقاله سیم است از کشکول حکیم مؤمن که ذکر خواهیم کرد و در مفرحات مستعمل والله الموفق و المعين؛ انجام: بمبالغه بساید و دیگر بار بشوید و استعمال کند نافع باد کتاب اختیارات بدیعی مقاله الأولى معرفة الادويه في المركبات صورت اختتام یافت.
مباحث این کتاب از مقاله دوم «اختیارات بدیعی»، جمع آوری شده، شامل پانزده باب (تا باب 13 مطابق اختیارات بدیعی)، باب 14. سنونات، باب 15 مراهم خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1129ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سبز با ترنج و نیم ترنج و لچکی ضربی مقوایی، 55ص (574-628)، 18 سطر (11×20/5)، اندازه : 30x20سم [ف: 2- 532]
143. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه :25615
آغاز: برابر، انجام: پندارد خود را که در آب است و الله اعلم بالصواب. تم
خط: نسخ ممتاز، بی کا، تا: 1147ق، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج
ص: 436
ضربی، 20 سطر (9×18)، قطع وزیری، اندازه: 16/5 × 25/5سم [رایانه ]
144. تهران: علوم پزشکی؛ شماره نسخه :3
آغاز: بسمله، چنین گوید مؤلف کتاب که چون در این دیار زبان عجم متداول است و در این کتاب ادویه و غیره به لغت عرب نوشته شده بود این فهرست نهاد تا نام جیزها به پارسی و عربی نوشته باشد؛ انجام: تمت الملجد الأولى عن كتاب الموسوم باختيارات وقت سپهر؟ من بوم سه شنبه شهر رمضان المبارک در سنه یک هزار و یکصد و هفتاد و چهار هجرى في بلدة یزد حماها الله تعالى عن الافات و البليات على يداقل عبادالله الغني مشاق محمد بن محمد جعفر غفر الله ذنوبه و ستر عيوبه بحرمت محمد و آله و أصحابه اجمعين وسلم تسليما كثيرا كثيرا و استنسخت من نسخه بخط ابن المصنف حسین بن علی بن حسين الانصاری العطار احسن الله حاله في الدارين
مقاله اول؛ کا: مشتاق محمد بن جعفر، تا: سه بهر روز سه شنبه رمضان 1174ق، جا: یزد؛ از روی نسخه نوشته پسر مؤلف حسین انصاری، فهرست کتاب مورخ 12 رمضان 1174 در بندر سوت؛ 493ص، 21 سطر، اندازه: 23/5×29
سم (نشریه: 3- 300]
145. اراک، دهگان: شماره نسخه : 104
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1191ق؛ دارای حواشی با نشان «12»ش 193 از کتاب های مرحوم ابراهيم دهگان، کاغذ: لاجوردی ،جلد: مقوا با رویه کاغذ لاجوردی، 394 گ ، 15 سطر، اندازه: 20x14سم [ف: 1- 117]
146. تهران: ملی: شماره نسخه: 996
آغاز: شروع نمود میخواست تا قول اصح و تجربه ارجح باز نماید تا جماعتی که نایره اشتیاق این علم داشته باشند، انجام: بر آن افشانند و بمبالغه بمالند و دیگر بارها بشویند و استعمال کنند و درباب نیکو بود الله اعلم و احلم.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1197ق؛ افتادگی: آغاز؛ محتملاً دارای دو کاتب است؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج آبی مقوایی، 222گ، 21 سطر (12×17)، اندازه: 18×24سم [ف: 2-552]
147. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 7636 - 39/16
آغاز: برابر، انجام: بنوں ثافيا است گفته شد در ثاینق بلغه اهل اندلس انصحه است و گفته شد در الف
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام با فهرست، مصحح، در اول نسخه مهر بیضوی با تاریخ 1200 ق به چشم می خورد؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 186گ، 24 سطر، اندازه: 19×29سم [ف: 1- 156]
148. قم؛ مفتی الشيعه؛ شما ره نسخه: 51
بخش قرابادین کتاب خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی، انجام در حاشیه بعضی برگها نسخه های پزشکی افزوده شده است، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 87گ، 14 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 57]
149. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 2/ 220
خط: شکسته نستعلیق، کا: ملامحمد تقی گلپایگانی، تا: قرن 13 جلد: تیماج، اندازه: 14/5×20 سم [ف: 1- 169]
150. تهران: دانشگاه: شماره نسخه:10714
آغاز : باب الألف اطریلال نباتی است که تخم آن مستعمل است و مانند تخم کرفس بود به بزرگی و لون او كبود بود و به شکل زیره بود و به غایت تلخ بود و آن چه سبز بود قدری بزرگ تر بود و آن را تحم خلال دان گویند: انجام: قشر الرمان پوست انار سرد و خشک بود در دوم و شیرین سرد و تر بود بر ورمهای گرم و درو پنج ضماد
از ابتدای حرف الف تا نیمه حرف «ق»، بدون مقدمه کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ مجدول به شنگرف و سیاه، کناره برگ اول (1پ) با خطی مغایر یادداشتی بدین مضمون آمده است: «ابتداء بكتابتها في يوم الخميس سادس عشر شهر محرم الحرام من شهور الطابق لسنة 1236، پس
از آن یادداشت تملك همان کس در برگ 3ر با اعضای مهدی بن محمد هادی حسینی با این عبارت «و قد كتبتها لنفسی و کیف اقول مالكها و الله ملك السموات و الأرض و انا الاقل ابن محمد هادی مهدی الحسینی»، که منظورش کتابت حواشی نسخه است، در برگ 147ر یادداشت در ازدیاد قوت حافظه به تاریخ 1247ق از مهدی و در 153پ هم از همو به تاریخ 1251ق و از همو به تاریخ 1236، پیش از آغاز کتاب یک صفحه دستور گرفتن عطر گل سرخ، محشی؛ جلد: گالینگور ملکی، 399گ، 15 سطر (11/5×17 )، اندازه: 18/5
× 23/5سم [ف: 20 -229]
151، اصفهان: دانشگاه؛ شماره نسخه: 132
انجام: مانند اظفار الطيب رایحه عار کند و طبیعت آن گرم و خشک بود و در دویم و گویند در آخر درجه اول و خشک بود بی کا، تا: قرن 12 یا 13؛ افتادگی: انجام؛ در دو برگ پایانی چند یادداشت به خط لاتین دیده می شود؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 200گ، 17 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 1- 97]
152، مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه :1847
آغاز: برابر؛ انجام: به لغب اهل اندلس الفحه (كذا) و در الف گفته شد نیمه (كذا) ... و در جراحتها مستعمل کنند و در زخمها تازه و الله اعلم.
مقاله اول: خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، واقف: سید سعید طباطبایی، تاریخ وقف: 1332، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج و سرترنج و لچکی، 200گ، 22 سطر، قطع وزیری، اندازه: 30x20سم [ف: 5 -254]
153، مشهد، رضوی؛ شماره نسخه :5157
آغاز: برابر، انجام و دیگر بار بشوید و استعمال کند نافع باد انشاء الله
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ واقف: رضا نائینی، تاریخ و فف: مرداد 1311؛ کاغذ: شکری، جلد: تیماج زرشکی با سجاف و لبه
ص: 437
و ترنج و سرترنج ضربی زر کوبی، 224گ، 25 سطر، اندازه: 21/5×33 سم [ف: 19-8 ]
154. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ، شماره نسخه : 342الف
مقاله اول: خط: نستعلیق، بی کا، تا: 20 شعبان؛ تملک محمد تقی طبیب پسر محمد ربيع گزازی در 1ربيع الأول گویا سال 1206 با مهر او؛ کاغذ: آبی و سفید کلفت، جلد. تیماج مجدول 408ص، 15 سطر (13×16)، اندازه: 17×22سم (رشت و همدان - ف: 1085]
155. تهران: لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه: 139
خط: نستعلیق، کا: میر بابای تهرانی محمد بن جعفر حسینی، تا: 1226ق؛ جلد: گالینگور، قطع: وزيري [نشریه: 3-3]
156. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 341
خط: نستعلیق، کا: افراسیاب، تا: 1 محرم 1237ق (نشریه: 7- 99]
157. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 3299/1
خط: نسخ، كا: محمد حسین بن میرزا محمد لشكر نویس شیرازی تا: چهارشنبه 19 شعبان 1233ق؛ مصحح، جلد. تیماج قهوه ای، 169گ (1پ-169ر)، 27 سطر، اندازه: 20× 30سم [ف: 9- 80]
158. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 781
هر دو بخش است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 جمادی الاول 1237ق؛ تملك: اعتضاد السلطنه در 1261ق؛ وقف: سپهسالار 1297ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: ساغری آبی زرکوب مقوایی، 205گ، 23 سطر، اندازه: 25x16سم [ف: 3- 76]
159. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 6471/1
خط: نستعلیق، كا: لطف الله، بی تا: مجددول به شنگرف، شكل گیاهان و حیوانات و حبوبات در کتاب ترسیم شده، برخی از برگ ها در صحافی جابه جا شده است، در دو برگ آغازین یادداشتی محو شده در استكتاب نسخه حاضر در پیشاور و چند بيت شعر فارسی و یادداشتی بدون نام در این که نسخه حاضر را با 49 نسخه دیگر به آمریکا فرستاده و پس از چند سال 15 نسخه آن به ایران بازگشته به سال 1334 دیده می شود، تملك: علاء الحكماء به سال 1333ق که کتاب را از صادق سمسار خریداری کرده، تملکی پاک شده به سال 1238ق، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج و سرترنج دار با لچکی، 226 گ (2پ-227پ)، 27 سطر، اندازه : 25/5 × 5/ 35سم [ف: 20- 49]
160. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6270/1
مقاله اول، تا زیبق کا: سامان تو مكجی، تا: 1247ق، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: گالینگور مشکی عطف و گوشه تیماج مشکی، 458ص (2-459)، 14 سطر، قطع: خشتی [ف: 19 -240]
161، کرمانشاه؛ جلیلی؛ شماره نسخه: 431
آغاز: برابر انجام: در جراحتها مستعمل کنند و زخمهای تازه و الله اعلم بالصواب تمت الكتاب
خط: نستعلیق، کا: شیرزاد به جهت سلیمان خان، تا: 15 رجب 1272ق؛ کاغذ: حنایی روشن آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج سدری، 170گ، 24 سطر، اندازه:
22×34/5سم [ف: -18)
162، اراک، دهگان؛ شماره نسخه: 299/1
خط: نستعلیق، کا: میرزا بابا خلف میرزا مهدی طبیب جدید الاسلام گلپایگانی، تا: دوشنبه 21 ربیع الاول 1274ق؛ کاغذ: لیموئی، جلد: تیماج قهوه ای سیر ضربی مجدول با سه ترنج، 410گ (1پ-410پ)، 21 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 22×34سم [ف: 2- 393]
163 همدان؛ دانشگاه بوعلی، شماره نسخه: 56
خط: نسخ، بی کا، بی تا، روی برگ اول چند یادداشت و تملکی بدون نام به تاریخ دهم صفر 1281 و مهر؛ جلد: تیماج قهوه ای 313گ، 20 سطر، اندازه: 20× 30سم [ف: 35]
164. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 3265
آغاز: برابر، انجام: و موم سفید، قدری و روغن کنجد، و موم را با هم بگدازند و در هاون کنند و چند نوبت تا با آب شیرین بشویند و بعد از آن داروها بان افشانند و بمبالغه بسایند و دیگر بار بشویند و استعمال بسیار نافع است
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد قاسم، تا: 1291ق؛ مصحح، محشی جلد: مقوا با روکش پارچه با عطف تیماج قهوه ای داخل اسلیمی، 230 گ، 18 سطر، اندازه: 13×22سم [ف مخ: 1- 82]
165. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 152/1
آغاز: برابر، انجام: به وزن کم از یاقوت باشد و غیر این دیگر اشتباه باشند چون افلح .. و یاقوت اکهب را شیهی است که آن راسین گویند احم و ... باشد و در آتش خاکستر شود
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی ترنج و سر، 350 گ، 17 سطر، اندازه: 19×29سم [ف مخ: 1- 81 ]
166. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 1782
آغاز: و تجربه از حج باز نماید تا جماعتی که اشتیاق این علم داشته باشند، به زلال معرفت این کتاب تسکین آتش نزاع و التباع کنند و نیز مدت مدیدی است، انجام: و شربتی از وی یک درم بود و اسحاق گوید متر است شبش و مصلح وی عسل بود و گویند جامعه ای که به وی رنگ کرده باشند مقوی باه بود
پوشیدن
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ مجدول به خطوط شنگرف؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول عطف پارچه، 1148گ، 21 سطر، اندازه: 17×24سم [ف مخ: 1- 82]
167. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 3843/1
آغاز: این کتاب تسکین آتش نزاع و التياع کنند و نیز مدتی مدید است که مجموع همت مصروف و عنان نهمت معطوف آن بوده ؛ انجام: و پوست هلیله کابلی و گاوزبان و اسطوخودوس و میویز طایفی و قدری بخورد که نافع است و مفید است انشاء الله تعالی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 یا 13: افتادگی: آغاز؛ مصحح 212گ (1ر-212پ)، 21 سطر، اندازه: 19×29سم [محدث ارموی
ص: 438
168. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 780
بخش نخستین است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ دو برگ پایان نونویس و تاریخ جمعه 24 - 848 ق دارد و گویا تاریخ ساختگی باشد، میان نسخه نیز برگهایی نو نویس است؛ کاغذ: سپاهانی و فرنگی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 259 گ، 18 سطر، اندازه: 25x18سم [ف: 3- 76]
169، قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 4137
آغاز: بباید دانست که ادویه یا نباتی یا حیوانی یا معدنی بود اما نباتی مستعمل از وی بَرور یا اوراق با قضان با ازهار ؛انجام: ورق الجوز مجفف بود و در وی قبضی بود و چون بخائید و بر ریش نهند سود دهد وسودمند بود.. .
خطبه را ندارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام مهر: «اللهم صل على محمد و آل محمد (بیضی)؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 225گ، مختلف السطر، اندازه: 10×15سم [ف مخ: 1- 82]
170، مشهد، ادبیات، شماره نسخه 236 فرخ
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ شکری، جلد: تیماج سبز، 390گ، 17 سطر ( 16/5x15 )، اندازه:15×23سم [ف: 6]
171. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 16856
بی کا، بی تا [د.ث مجلس]
173. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1181
آغاز: برابر، انجام: بين بلغت أهل اند لس انفحه است و گفته شد در حرف الف، نیمه
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ با فهرست، مجدول به زر و شنگرف، مصحح، جلد: تیماج قهوه ای، 273گ، 23 سطر، اندازه: 12×20سم [مؤيد: 3 -157]
173. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 5418/11
آغاز: برابر؛ انجام: بغایت نافع بوده و این تجربت و اگر ... بیاشامند از جوع ایمن باشند
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: آبی، جلد میشن قهوه ای ضربی مغزی دار، 18گ (100ر-117ر)، اندازه 15/5× 21/3سم [ف:8 -353]
174. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه 577- 4/47
آغاز: برابر، انجام: و بادام تلخ و بادام شیرین و خرس گیاه و بهار نارنج و .. .
خط: نستعلیق بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد: گالینگور سرخ عطف و گوشه تیماج، 248 گ ، 18-19 سطر، اندازه : 18/5× 25سم [ف: 1- 156]
175. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 5175-55 /26
آغاز: بسمله حمدله أما بعد بدانکه این مقالت دوم است از کتاب اختیارات بدیعی که ذکر کرد در مرکبات ... باب الأول في المفرحات، انجام: کسی را که تبر یا پیکان یا خاری دروی رفته باشد و طاقت ندارد که بهوش یاری بیرون آورند و این بیهوش دارو را میدهند تا به بیهوشی بیرون آورد وهذا آخر الكتاب والحمد لله مقاله دوم: خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخت با
شمسه در وسط، 153گ، 19سطر، اندازه: 25x19سم [ف: 1- 157]
176، همدان؛ دانشگاه بوعلی؛ شماره نسخه: 267
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی آغاز و وسط و انجام؛ برگها در هم و از هم پاشیده می باشد؛ جلد. تیماج مشکی، 469گ، 14 سطر، اندازه: 12/5
× 18/5سم [ف : - 142]
177. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3423
آغاز : و ابن ماسویه گويد گوشت طاوس را مزاج بد بود؛ انجام: و توحش سوداوی را زایل کند
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام ؛ جلد: مقوایی روکش کاغذ ابری عطف تیماج قرمز، 168گ، 16 سطر (9×18)، اندازه:13×23 سم [ف: 5- 1648]
178. تهران: ملی، شماره نسخه :20167
منتخب اختیارات بدیعی بی کا، بی تا، خریداری از مهردخت همایی [رایانه ] 179. تهران: ملی؛ شماره نسخه:21204
بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی [رایانه ]
180. تهران: شهشهانی ، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، بی تا (ميرات اسلامی: 5-606]
181. چالوس: امام صادق: شماره نسخه: 232/1
آغاز: برابر
خط: نستعلیق نازیبا، بی کا، بی تا، جلد: تیماج، اندازه: 18×24سم
[ف: 195]
182. تهران: ملی؛ شماره نسخه :19763
بی کا، بی تا: خریداری از علیرضا طاهرخانی (رایانه ]
183. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 558/1
آغاز: برابر انجام و در جراحت ها مستعمل کنند و زخمهای تازه والسلام.
خط: نستعلیق و ثلث، كا: رضا على بن عبد الله فارسی، بی تا: اهدایی سید احمد معتمد ریاضی، کاغذ، حنایی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 25سطر (13×22)، اندازه:19×30سم [ف: 2- 477]
184، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6114
خط: نستعلیق، کا: مرشد قلی بن قاسم علی جوقیتی شهدادی، بی تا؛ با تملک و مهر محمد علی بن محمد هادی طبیب قزوینی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج قرمز،664گ، 18 سطر، قطع: وزیری، اندازه: 25x16سم [ف: 19 -104]
185، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2160
آغاز: برابر؛ انجام: در جراحت ها مستعمل کنند و در زخمهای تازه الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.
مقاله اول، خط: نسخ تعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی ضخیم آهار مهره دار شکری، جلد: ساغری سبز تیره سوخته پشت تیماج
ص: 439
عنابی، 522ص، 23 سطر، اندازه: 28/5x17سم [ف: 6 -130]
186. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1262-ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 6748 .Add ؛ خط: نستعلیق، کا: شیخ فرید الدین عطار، تا: 5 جمادی الاول در زمان بهادر شاه ؛ 356گ، 19 سطر [فيلم ها ف:1- 6]
187، شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه : 756
آغاز و انجام: برابر
كا: حسین بن قاسم، بی تا، جلد: مقوا با تیماج مشکی، 169گ، 25 سطر (13/5×16)، اندازه: 25x18سم [ف: 2- 340]
188. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/ 3412
خط: نسخ، کا: محمد باقر عاملی، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی درون عنابی، 300گ (147-446)، 21 سطر (11×17)، اندازه 16 ×25 سم [ف: 11- 2417]
189. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 11630/1
آغاز: برابر، انجام: و گویند در دوم قایض بود خشونه حلق و اسهال و خون شکم را نافع بود و گزندگی زنبور ضماد کردن بغاية مفید بود و وی قوة
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ یک صفحه از کتاب طبی «زاد المسافرین» در آغاز نسخه آمده است، مجدول، در برگ چهارم در حاشیه عبارت «من متملكات ابن امین كحال (یا كمال) محمد طاهر» [ف: 34- 25)
اختیارات تفاسير فصول بقراط / طب / عربی
extīyārāt-e tafāsīr-e fosül-e boqrāt
مقانعی، طاهر بن محمد
maqāne'i, tāher ebn-e mohammad
وابسته به: الفصول = فصول بقراط، بقراط (460-377)
چون شروح و تفاسیر فصول بقراط نظير شرح جالینوس و بلاذيوس و محمد بن زکریا رازی هر یک دارای کمی ها و نقصان هایی بوده، مؤلف تصمیم گرفته با جمع کلمات این سه و اضافه آنچه خود بدان رسيده شرح جامعی بر این کتاب جمع آوری کند و آن را در بیست «باب» تنظیم نموده است: 1. قصر العمر و طول الصناعة؛ 2. حال الاصحاء و تدبير أغذيتهم؛ 3. ما قال من انواع الاستفراغ بالاسهال و القى و الفصد، 4. ما قال في مرض كل من الأسنان؛ 5. ما قال من امراض الازمنة و حالاتها و في الرياح و الأمطار؛ 6. ما قال في علل الأعضاء ؛ 7. علل النساء؛ 8. القروح و الأورام و الدبيلات و السرطان و الخرق و القطع و
الكسر وما اشبهها، 9. انواع الجراح؛ 10 الحميات: 11. العرق 12. البول، 13. النوم، 14. البحران و ایامة و الاستفراغات التي تحدث فيه و الأعراض
التي تعرض فيه؛ 15. تدبير المرضى؛ 16 تدبير الناقة ؛ 17. الالبان 18. الشراب، 19. الماء الحار و البارد؛ 20. الامراض التي ينحل و ينقضي بحدوث مرض آخر. آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فاني لما رأيت کتاب الفصول لبقراط على جلالة خطره و عظم قدره و عموم نفعه و شمول عايدته.
انجام: بما رأينا من التجربة انا نحتاج ان يميل الطبيعة و يستفرغ المرأة التي هذه حالها بالفصد.
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3209
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، جلد. تیماج مشکی ضربی، 190گ، 14 سطر، اندازه: 17/5 × 22/5سم [محدث ارموی مخ: 1- 81]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1966
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5 -387]
اختیارات (جدول)/ هیئت، پیشگوئی/ عربی و فارسی
extīyārāt (jadval)
غیر همانند:
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 6367/34
احکام و اختیارات قرانات کواکب، خط: شکسته نستعلیق، بی کا: تا: 1195ق، کاغذ، فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 452ص، 17 سطر، قطع: خشنی، اندازه: 14×19/5سم [ف: 19- 449]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه: 5/ 6321
احکام بروج و اتصالات و اقترافات کواکب، بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد تیماج قرمز، 18 ص (102-119)، فقطع رقعی، اندازه: 12×17سم [ف: 19- 315]
3. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8845
آغاز: جدول الموامرة في الاختيارات على كون القمر في البروج
انجام: توقيعات: آخر ایام برد العجوز
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: فستقی آهار مهره، جلد: مقوایی، 29گ، مختلف السطر، اندازه: 15/3 ×22 سم [ف:8- 126]
4. تهران، ملک، شماره نسخه :5/ 3456
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10، 6گ (72ر -77ر) [ف: 6- 431]
5. تهران: ملک: شماره نسخه: 7/ 3456
خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [ف: 6- 432]
6. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :6321/3
دو جدول است در اختیارات یکی در احکام ایام فرس و به نقل از امام جعفر صادق (علیه السّلام) ؛ بی کا: بی تا: کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج قرمز، 2 ص (95-96)، قطع: رقعی، اندازه:12×17سم [ف: 19- 315]
الاختيارات الجزئية و الارادات القلبية / عرفان و تصوف / عربی
al-ixtīyārāt-ul juz'īya wa-l irādāt-ul qalbīya
قارصی، داود بن محمد، - 1172 قمری
ص: 440
( - 1759)qāresī. dāvūd-e-bn-e mohammad
رسالة في مسالة الاختبارات الجزئية و الارادات القلبية. شرح متنی را می ماند. آغاز: الحمدلله الذي وفقنا معاشر الماتريدية لتحقيق القواعد الاسلامية و كرمنا مفاخر الحنفية لتدقيق المباحث الكلامية.
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه : 5 /9118
آغاز: برابر، انجام: لولا ان هدالله ای هذا او لهذا او الى هذا.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: استانبولی، جلد: مقوا عطف تریاکی، 6 گ (88پ-93پ)، 15 سطر (6×11)، قطع: بغلی، اندازه: 15x10سم [ف: 17 -298]
اختیارات حیدری / هیئت / فارسی
extīyārāt-e hey darī
منجم باشی، فضل علی بن مرتضی خان، ق13 قمری
monajjem bāší, fazl 'alī ebn-e morteza zān ( - 19c)
اهدا به: غلام امام حیدری
تاريخ تأليف: 1201ق
رساله ای در نجوم و احکام آن، در چهار «فصل»، هر یک چند«مقاله» سپس «خاتمه» ساخته شده است.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 5821
آغاز: سپاس بی قياس مر حکیمی را سزاست؛ انجام: بر این جدولییں اختتام کتاب اختیارات حیدری نمودن، و الله ولي التوفيق و بیده ازمة التحقيق
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 جدول به شنگرف ؛کاغذ: هندی، جلد: مقوا، 76گ، 19 سطر (9×17)، قطع: ربعی، اندازه: 14×23 سم [ف: 16- 98]
اختیارات در رمل / رمل / فارسی
extīyārāt dar ram1
جمال الدین رازی، محمد بن حسن، ق6 قمری
jamāl-od-dīn-e rāzī, mohammad ebn-e hasan ( - 12c)
قم مرعشی؛ شماره نسخه: بدون شماره/ 1
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 9، جا: سمرقند و بخارا [میراث شهاب: س5 ش 1-2- 29]
اختیارات رجال الغیب (جدول ) / علوم غریبه
extīyārāt-e rejāl-ol qayb (jadval)
اراک: دهگان، شماره نسخه: 136/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 23 صفر 1242ق؛ کاغذ. لیمویی، جلد: مقوا، 1ص (4)، قطع: وزیری، اندازه:14×20سم [ف: 1- 165]
اختیارات ساعات استخاره / استخاره / فارسی
extīyārāt-e sā'at-e estezāre
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8914/43
آغاز: اختیارات ساعات استخاره امام ناطق جعفر صادق. شنبه اول ساعت نیک است تا چاشت، انجام: دیگر آن که بد است تا شام آنگه نیک است تا ..
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشن زیتونی ضربی با ترنج و سرترج و مجدول گرهی، 1ص (9 حاشیه ای اندازه: 12/3×23/6 سم [ف: 29/1 - 316]
اختيارات السفر / متفرقه / فارسی
extīyārāt-os-safar
نویسنده این رساله از شیخ مفید مطالبی درباره اعمال سفر و این که سفر باید در چه روز انجام شود و تاریخ و ساعت آن چه باشد تا به خير به پایان رسد و یا این که مسافر در مسافرت چه کارهایی باید انجام دهد می آورد و نیز از «مکارم الاخلاق» شیخ مفید به نقل از ابی عبدالله باز مطالبی در بیان اعمال مسافر ذکر می کند و همچنین اقوالی چند از سایر ائمه دارد.
تهران؛ ملی شماره نسخه : 1957/9
آغاز: اختیارات السفر؛ قال النفيد كتابه المزار ينبغي لمن اراد السفر، انجام: مأته ايه في القران من حيث شئت تم قل اللهم ادفع عني البلاد ثلاث مرات
خط: نسخ و نستعلیق، کا: شاه ولی بن محمد امین سمنانی، تا: قرن 10، جا: هند؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: کاغذی عطف تیماج قرمز مقوایی، 3ص (180-182)، 18 سطر (9/8×13 )، اندازه :12/5×19 سم [ف: 4 -431]
«اختیارات سنجریه » اختیارات باخرزی
اختیارات شاهنامه = شه نامه / ادبیات/ فارسی
extīyārāt-e šāhnāme = šah nāme
رساله ای در سیزده «باب» که به نام سلطان محمد خان پسر سلطان مراد خان به نگارش در آمده و در آن آمده که شد چارصد سال و هفتاد و چار ***ز هجرت که پرداختم این اختیار.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه -788-ف
نسخه اصل: گوتا ش 48. خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 179گ، 15 سطر فيلم ها- ف: 1 - 6]
ص: 441
اختیارات الشاهي في معرفة الأوقات كما هي /هيئت / فارسی
ixtīyārāt-uš šāhī fi ma'rifat-il aw qāt kamā-hi
اوحدی بلیانی، عبدالله بن محمد، ق 10 قمری
awhadi beliānī, 'abd-ol-lāh ebn-e mohammad ( - 16c)
اهدا به: شاه اسمعیل صفوی (907-930ق)
تاريخ تأليف: 917ق
مؤلف در مقدمه آن آورده است که پس از احداث عمارت شاه نشین ارم نشان «به تعیین زمانی لایق و اختیار آنی موافق مامور گشتم تا بعد از تفکر بسیار و تدبر بیشمار به دولت نواب کامگار به وقتی که متضمن حالات و مستجمع کمالات مذکوره با زیادتی مستحسنات بود فایز شدم، بعضی از جهال که از علم به غير از علم نداشتند و کمال را کمال می پنداشتند و آیینه ضمیر شان را از زنگ جهالت و سویدای قلب از ظلمت ضلالت به مصقل تعلیم و تعلم تجليه صافی و تحلیه کافی نداده بودند، به دستیاری جهل مرکب و پایمردی اکاذیب مرتب به لباس تحریف و تزییف آن اختيار ملبس شدند. پس به حکم اعرض عن الجاهلين از ایشان اعراض نمودم و از جهت تبصره طالبان و تذکره و اصلان رساله ای مشتمل بر دقایق و حقایق معرفت اختیار مسمی به اختیارات الشاهي في معرفة الأوقات كما هي تأليف نمودم ». رساله را مشتمل بر «مقدمه» و دو «مقاله» و «خاتمه» است: مقدمه در چهار «فصل»، مقاله اول در ده «باب»، مقاله دوم در دوازده «باب»، خاتمه در سه «فصل».
آغاز: هو المختار في كل الأمور اختیار كلام انام و افتخار خواص و عوام بتقديم حمد و تقویم شکر خجسته فرجام اوحدی عامست که سعادت کاینات اثری از اشراق کوکبه جمال است.
انجام: و اکثر این اعمال در امور کليه مثل جلوس سلطنت و بناء مدن و غيرها کنند. و الله اعلم
[فهرستواره منزوی 2784/4 ]
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:4/ 6872
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، دارای اشکال هندسی دقیق به مشکی و شنگرف، صفحات مجدول به زر و مشکی و شنگرف و لاجورد، محشی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج و سر ترنج دار زرین با جدول کشی زرین، 32 گ،
(67پ- 98پ)، 21 سطر، اندازه 15×24سم [ف: 20- 313]
2. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 5420
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ صفحه اول نونویس؛ واقف نابینی؛ کاغذ: شكري آهار مهره، جلد: پارچه ای، 47 گ، 15 سطر (12/5 ×6/5)، اندازه:
12/3×19/3سم (ف: 8 - 9]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4140
آغاز: برابر، انجام: که سهمی که بآن حاجت منسوب است هم تسيير نمایند و دلالات امتزاج (در بند 7 فصل 3 خاتمه)
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای ترنجی مقوایی عطف قهوه ای، 47گ، 11 سطر (7×13)، اندازه: 14×20سم [ف: 13- 3113]
4، تهران؛ الهيات، شماره نسخه:1/ 455
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پایان شعبان 1265ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 44گ (1پ -44ر)، 15 سطر (9×15)، اندازه: 12/5
× 14/5سم [ف: 302]
اختیارات الشهور و الايام / پیشگویی / عربی
ixtīyārāt-uš-šuhūr wa-l-ayyām
جعفر بن محمد (علیه السّلام)، امام ششم، 80 - 148 قمری
(700 - 766)ja'far ebn-e mohammad, emām-e šešom
رساله کوتاهی است درباره سعد و نحس ایام به نقل از امام صادق(علیه السّلام)
1. قم، گلپایگانی شماره نسخه : 1119/2 - 7/19
آغاز: بسمله اختيارات الشهور و الأيام الحسنات من النحسات عن الامام جعفر بن محمد الصادق عليه السلام اذا دخل شهر جدید تصلی اول يوم منه رکعتین، انجام: و المسافر يرجع اليوم الثلاثون جيد و المولود فيه حليماً تصلی ترییته و افعاله محمد و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ، کا: حسن بن عبد الله، تا: چهارشنبه 6 شوال 1120ق؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی مجدول با ترنج با سر و لچکی، 2گ، 20 سطر، اندازه: 20/5×29/5سم [ف: 1- 151]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه: 2859/29
آغاز: اليوم الأول من الشهر خلق الله آدم فيه و هو يوم محمود فخالطوا الأبرار؛ انجام: و من مرض براء و من ولد فيه يكون مبارکا صادق الوفاء و من ضلت له ضالة وجدها. تمت.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: سفید و زرد، جلد. تیماج
مشکی یک لا،2 ص (96-97)، اندازه: 8×15سم [ف 10 -199]
3. شیراز ملی؛ شماره نسخه ف 248/4
آغاز: بسمله، رواة الثقاة عن الامام ابی عبد الله جعفر بن محمد الصادق علیه و على بابه الكرام افضل الصلوه و التحية و السلام؛ انجام: و من هرب اخذ و من ضلت له فيه ضاله و جدها و من افترض فيه شيئا ... سریعا بحمد الله و حسن توفيقه و الحمدلله رب العالمين
بی کا، بی تا، 3گ، 22 سطر، اندازه: 10/5×15/5سم [ف: 1- 223]
« اختبارات علائیه » اختبارات العلائية في الاختيارات السماوية
اختیارات العلائية في الاختيارات السماوية = الأحكام العلائية في اعلام السماوية = اختیارات علائيه / هیئت / فارسی
ص: 442
extīyārāt-ol-'alā'īyye fe-1-extīyārāt-es-samāvīyye = al ahkām-ol-'alā'īyye fi a'lām-es-samāvīyye = extīyārāt-e
ala'iyye
فخر رازی، محمد بن عمر، 544؟ - 606 قمری
(1150 - 1910)faxr-e rāzī, mohammad ebn-e 'oma
اهدا به سلطان علاء الدين محمد بن تکش بن ایل ارسلان مشهور به اسکندر ثانی (متوفی 596ق)
رساله ای است در اختیار و سعد و نحوس ایام به نام های «الأحكام العلائية في الإعلام السماويه»، و«الأختیارات العلائية في العلامات السماوية» و «اختیارات الأحكام العلائية » نیز آمده است. نثر رساله روان و شیرین و به شیوه کهن است و رازی خود در دیباچه درباره مصادر این تألیف و ترتیب و ارزش و برتری آن چنین گوید: در این معنی تصنیفی ساختن و سخن های علما در آن پرداختن به لفظ های آسان و عبارت های نزدیک به خاطر پس کتاب های استادان چون بطليموس و واليس و ذيئوشيوس و ابو معشر بلخی و عمر بن فرخان طبری و احمد بن عبد الجليل بحزی و یعقوب بن علی قصرانی و محمد بن ایوب حاسب طبری و کوشیاربن لبان گیلی و سهل بن بشر رحمهم الله جمع کردم آنچه در کتاب های خود بی نظم و ترتیب آورده بودند آن را مرتب کردم و هر کس که در این علم خوض کرده بود و کتاب های متقدمان را مطالعت کرده باشد داند که هیچ کتابی در این علم بدین مسندی و مخزنی نیست و کس نساخته است و این مجموع را پر دیگر مجموع ها فضيلت بسیار ... است و نام این کتاب را الاختيارات العلائيه في الاختبارات السماو به نهادم».
در دو «مقالت» نگاشته شده است: مقاله اول در بعضی از کلیات در نه «فصل»: 1. حد اختيار، 2 موضع و مبادی اختیار، 3 فائده اختیار، 4. ضروریات اختیار، 5. مشاكلات اختيار، 6. محذورات اختیار، 7. در آن کس که اختیار از بهر وی کنند، 8. در آن کار که اختیار از بهر وی کنند؛ 9، در اختیار کردن از بهر ضروریات که چگونه باید کرد؛ مقالت دوم در جزئیات، دارای هشتاد «مطلب». آغاز: ثناء بی منتها مر حضرت کبریاء خدايرا جل جلاله که ذات او از مناسبت زمان و مکان مبر است و صفات او از مقارنت حدوث و امکان معرا... این کتاب را بر دو مقالت بنا نهاده آمد مقالت اول در بعضی کلیات مقالت دوم در جزویات مقالت اول در بعضی کلیات و آن نه فصل است
انجام: حکماء گفته اند در وقت دعا کردن باید که مشتری با رأس بود در عاشر آن وقت و از نحوس سلیم باشد و ماه منصرف بود از خداوند طالع و متصل باشد بمشتری و یا منصرف بود از مشتری و متصل بود بخداوند طالع چنانکه مقبول باشد و خداوند وسط السماء ناظر باشد بخانه خویش و خداوند طالع در
وسط السماء بود و اوتاد سلیم باشد از نحوس زیرا که در چنین وقتی هر که دعا کند اجابت یابد خاصه اگر آن دعا از برای کارهاء آخرت بود با از برای کارهای دینی و اگر چنین وقت میسر نشود و ليكن مشتری با رأس در وسط السماء بود و خداوند طالع سلیم بود از نحوس و ماه متصل بود بسعود آن وقت هم دعا خوب و پسندیده باشد و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب و سلم تسليماً كثيرا.ً
[نسخه های منزوی 222/1 ؛ کشف الظنون 35/1 و 19/1 ؛ فهرستواره منزوی
2784/4 ؛ فهرست مشترک پاکستان 1413/3 ؛ فهرست فارسی مشار
3022/4 استوری 49/2 ؛ مکتبة امير المؤمنین 21/1 ]
1، قم: مرعشی: شماره نسخه : 11925/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ کهن، بی کا، تا: اواخر قرن 7؛ این رساله در هامش کتاب «رو ضة المنجمين» نوشته شده است؛ کاغذ: شرقی، 24گ (13-36) ) [ف: 30- 217] 2، تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه:5612
خط: تعلیق، بی کا، تا: قرن 7 و 8 با تملك 1071 و 1180، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا عطف تیماج سرخ، 52گ، ابعاد متن: 10 × 13، قطع: بغلی، اندازه: 13 ×16سم [ف: 16- 46]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :819/2 -ف و 16-عکس
نسخه اصل: نسخه مهندس ساعدی که اکنون نزد فخرالدین نصیری است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 14 جمادی الاول 753ق، 28گ (77پ- 104پ)، 15 سطر [فيلم ها- ف:1- 6 و 541 و ف: 3- 219]
4. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :10585
خط: نسخ، بی کا، تا: 17 محرم 781ق. جلد: دو رو تیماج رو مشکی پشت قهوه ای، 57گ، 13 سطر، اندازه: 13/5 ×16/5 سم [ف: 27- 60]
5. تهران: مجلس: شماره نسخه :6393
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9: بر یک برگ اضافي آخر نسخه نوشته ای است به چلیپا و تازه درباره سهم حوادث (به اصطلاح علم احکام نجوم)؛ تملك: هداية الله بن فضل الله بی تاریخ، حسن بن علی بن عبد العزير المازندرانی در سنة ثامن عشر الخامس بعد الألفه در مکه، ابن عبدالعزيز محمد زمان المنجم در «الشهر الثالث من السنة الثالثة من العشر السادس بعد الألف ..» محمد کاظم بن عبد الباقی؛ کاغذ: سمرقندی شکری، جلد: تیماج مشکی، قطع: رقعي [ف: 19- 504]
6. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 1971
خط: نسخ، بی کا، تا: غره رجب828ق؛ افتادگی: وسط؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 35گ، 16 سطر، اندازه 12 ×17سم [ف: 23 -138]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6263/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 852ق کاغذ: سمرقندی شکری، جلد:
تیماج قرمز یک لا، 87 ص (82-168)، 15 سطر، قطع رقعی،
ص: 443
اندازه: 12×16 سم [ف: 19- 231]
8. تهران: ملک، شماره نسخه: 6/ 3214
خط: نسخ، بی کا، تا: پایان رجب 889ق، کاغذ: دولت آبادی، جلد: رویه کاغذ مغری میشن قهوه ای، 15 سطر، اندازه: 15× 16سم [ف: 6-302]
9. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 1/ 13280
آغاز: برابر، انجام: گفتیم که ده ماه و نیم را این سفر بشود و جدول این است، یعنی جدول بزوج بطریق زناتی و الله اعلم بالصواب.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10، پیرامون سمرقند، بخارا یا خوارزم کتابت شده و دارای جداولی است؛ کاغذ: شرفی، 50گ (1پ- 50پ)، میانگین 12 سطر، اندازه 15×17/5 سم [ف: 33 -499]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6292/3
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10، در دیباچه (این نسخه) نام علاء الدين عطاملک جوینی که رازی این رساله را به نام او نوشنه نیامده و تنها با اختصار از «بندگان حضرت اعلی پادشاه عالم سلطان اسلام» یاد شده، کاغذ: سمرقندی شکری آهار دار، جلد: مقوا نخودی عطف تیماج مشکی، 58ص( 95-152)، قطع: رقعی اندازه: 18/5x13سم [ف: 19- 273]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3862/1
كا: معروف بن مبارک، تا: قرن 10، در دیباچه این نسخه از علاء الدین تکش پسر ابل ارسلان اتسز - که کتاب را به نام او نوشته - یاد نشده؛ کاغذ: سمرقندی شکری رنگ، جلد: تیماج مشکی با ترنج و حاشیه، 64ص (2-65)، 21 سطر، قطع: وزيري، اندازه 15/5 × 24/5سم [ف: 10- 1893]
12. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 437/7
آغاز : بسمله. الحمد لمستحق الحمد لكمال ذاته وصفاته و الشكر لمستوجب الشكر على جميع ... قال الامام ... الرازي ... المنزه ذاته عن مناسبة الزمان و المكان المقدس صفاته: انجام: وسط السماء لتحصيل كمال المقصود. و الله اعلم بالصواب.
خط: نسخ پخته، بی کا، تا: قرن 10؛ 36 گ (122پ-157 پ) [ف : 1- 9]
13، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 49/5 سرود
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 [نشریه: 13 - 420]
14. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه: 195/3
انجام: آن وقت نیز مسعود باشد و ما این کتاب را... تمام کردیم.
خط: نستعلیق کهن، کا: پیر محمد، تا: نیمه ذیقعده 903ق، 30گ (40پ- 69پ) [ف: 1- 12]
15. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 491/2
خط: نسخ، كا: درويش الياس، تا: محرم 957ف، محشی؛ مهر: نجم التوليه تاریخ 1307؛ كاغد: ترمه، جلد. تیماج سرخ، 19 سطر (10×14)، قطع: وزيري، اندازه 15 ×32سم [ف: 1- 348]
16. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5/ 13215
آغاز: اما آنچه حذر باید کرد از آن شش چیز بود، نباید که ماه در بر جهاد منقلب و ثابت باشد خاصه در جدی ... سیم: در نوره نهادن و آنچه اختیار بوی تمام شود، انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: لطف الله بن انوشروان، تا : 14 جمادی الثانی 970ق، جا: احمد نگر از بلاد دکن، افتادگی: آغاز، کاغذ شرقی، 13گ ( 35ر- 47ر)، 24 سطر، اندازه: 9×16/5 سم [ف: 33- 403]
17، تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه:8246/5
آغاز: برابر، انجام: عز: مهمانی کردن. در این باب دو چیز اعتبار باید کرد ... و آنچه از وی احتراز باید کردن
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: انجام؛ نسحه مذکور به نام
«صدر الكواكب الثمانية و الأربعين»، ذکر شده و «صور الكواكب السماوية»، وجود ندارد؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 28گ (113پ-140پ)، 17 سطر (10/5 × 15/5 )، اندازه: 25x19 سم [ف: 3- 76]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 326
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10و 11، شش برگ آخر دست نویس شادروان بیانی: کاغذ: سفید، جلد. تیماج تریاکی ضربی یک لا، 45گ، 19 سطر (6×11)، اندازه: 10×17 سم [سنا : 1- 166]
19. مشهد: الهيات شماره نسخه: 384/3
خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی انجام، جلد: تیماج مشکی، 18 سطر (7×14) [ف: 1- 371]
20. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5228
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سمرقندی، جلد:
مقوایی، 17گ، 24 سطر (11×20)، اندازه: 17/2 × 25/2سم [ف:8- 11]
21. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2763/1
آغاز: برابر؛ انجام: خداوند عالم سلطان معظم خلدالله تعالی سلطانه برساناد و عادل پادشاه را از کافه برایا منقطع مگرداناد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ تملك: «نصر الله بن حسين حسینی»، «عطاء الله بن محمد زکی»، با مهر مربع نام وی؛ 40گ( 1پ-40ر)، 15 سطر، اندازه: 19٫5x13سم [ محدث ارموی مخ: 1- 80]
22. تهران: ملک، شماره نسخه: 3207/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای
مغزی سیاه، 44گ (1پ -44ر)، 17 سطر، اندازه:12×18سم [ف: 6- 297]
23. قم: حجتيه؛ شماره نسخه: 493/1
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز [حجتیه-ف: 111] 24، مشهد: مدرسه آية الله خوئی، شماره نسخه : 95/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1023ق، جلد: تیماج قهوه ای، 30گ (116پ -145ر)، اندازه 12×20سم [ف: -62]
25. تهران: ادبیات، شماره نسخه: 45/2
ص: 444
آغاز و انجام: برابر
در دو مقاله به نام حضرت اعلی پادشاه اسلام خاتم سلطان اسلام؛ خط: نستعلیق، کا: محمد رضا مفسدان سر کار فیض آثار، تا: 1 صفر 1029ق [ف: 3- 10]
26. تهران: مجلس، شماره نسخه:6584/3
خط: نستعلیق، کا: محمد نصر الله بن احمد، تا: دوشنبه 4 جمادی الثانی 1038ق؛ مصحح، جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 27گ ( 192پ- 218ر) ، اندازه: 10/5 × 17/5سم [ف: 20- 138]
27، تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 8552
خط: نسخ، كا: حسن بن محمد شیرازی، تا: 11 شعبان 1041ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 55گ، 14 سطر، قطع: ربعی، اندازه : 12/5×16 سم [ف: 17- 159]
28، مشهد: الهيات، شماره نسخه : 776/2
آغاز: برابر، انجام: به برکات دعوات مسلمانان بروزگار پادشاه اسلام برساناند خط: نستعلیق، کا: محمد بن عبدالحی حسینی طبسی، تا: شنبه 11 رجب 1055ق، کاغذ ترمه؛ جلد: تیماج مشکی، 15 و 18 سطر (6/5 ×12/7
)، اندازه: 20x12سم [ف: 1- 285]
29. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6266/1
خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن محمد تقی حسنی، تا 1057ق؛ کاغذ: اصفهانی شکری، جلد: تیماج قرمز یک لا، 58ص (2-59) قطع: رقعی، اندازه: 13×19سم [ف: 19- 236]
30، تهران: ملك؛ شماره نسخه : 3454/4
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1058ق، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن یک لا قهوه ای، 15گ (77ر -91ر)، 14 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف: 6- 428]
31. مشهد: الهيات: شماره نسخه: 18839/1
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: میرزا حسین اصفهانی، تا: 1063ق، جا: بلاد شماخی، جلد: تیماج لایه ای عنابی، 92 ص (1-92)، 16 سطر (5×11)، اندازه: 10/5
×16/5 سم [ف: 2 -251]
32. مشهد: اصغر زاده؛ شماره نسخه: 1
بی کا، تا: 1063ق[ نشریه: 7 - 769]
33. تهران: الهيات، شماره نسخه: 8/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن علی بن حسین شیرازی، تا 7 رجب 1072ق؛ در برگ
230ر تاریخ انبیاء دیده می شود؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز ضربی مقوایی، 45گ (185پ - 230ر)، 15 سطر (11/5 × 16/5)، اندازه: 16×25/5سم [ف: 150]
34. مشهد: مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره
خط: نستعلیق، کا: صدرالدین محمد بن محمد صادق حسینی، تا: با تاریخ 1081ق [ف مخ: 39]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 9/ 2609
نسخه اصل: همان نسخه بالا، تا: شنبه 24 شوال 1078ق؛ 48ص ( 373-326
) [عکسی ف: 7- 197]
35. مشهد رضوی؛ شماره نسخه:3/ 12740
آغاز: برابر، انجام: ایزد تعالی برکات دعاهاء خیر مسلمانان از کافه مؤمنیں منقطع کرداناد يحيى محمد و آله الأمجاد.
خط: نسخ، کا: محمد مؤمن مازندرانی، تا: 1090ق؛ کاغذ: آهار مهره نخودی، جلد: میشنی دار چینی کم رنگ، اندازه: 24/5x13/4 سم [ف: 18 -145]
36. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9848
آغاز: برابر؛ انجام: آن وقت نیز مسعود باشد، و ما این کتاب را بر اختیار دعا و لفظ مسعود تمام کردیم و اختیار کردیم این لفظ را بخوبی، ایزد تعالی برکات دعوات مسلمانان بروزگار همایون پادشاه اسلام برساناد، بمحمد و آله
خط: نستعلیق تحریری، کا: فضلعلی، تا: 1112ق؛ واقف : خانبابا مشار، تاریخ وقف: اردیبهشت 1346؛ کاغذ: فستقی، جلد. تیماج یک لا، 37گ، مختلف السطر، اندازه: 3/ 14×19/9 سم [ف:8- 12]
37. قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 2/ 6245
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 2 ذیحجه 1136ق؛ مصحح، جلد: تیماج قهوه ای، 28گ (116پ -143ر)، 19 سطر، اندازه: 24/5x18سم [ف: 16 -241]
38. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 14432/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: زین العابدین، تا: 1 محرم 1187ق؛ مصحح، دارای حواشی با نشان «12» و «محمد علی» و ... در انجام دو جدول در اخترشناسی و چند کتاب و چند فائده طبی و تاریخی مربوط به سال 1196ق به چشم می خورد، کاغذ، شرقی، جلد: میش مشکی لبه و عطف تیماج قهوه ای، 35گ (116-150)، 16 سطر ( 8/5×18 )، اندازه:12×18سم [ف 31- 413]
39، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6367/4
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق؛ در دیباچه این نسخه، به صراحت از علاء الدین تکش باد شده و اما در پایان به نام او اشارتی ندارد، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 101ص (272-372)، 17 مطر، قطع: خشتی، اندازه : 14×19/5سم [ف: 19- 443]
40. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه :14/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1199ق؛ 24 گ (55پ -78ر) [ف: 1- 12]
41. تهران علوم پزشکی؛ شماره نسخه: 254/2
آغاز: التفات خاطری بود به اختیارات نجومی واجب دانست، محمد بن عمر بن الحسين الرازی، درین معنی تصنیفی ساختن و سخنهای علما در آن شیوه پرداختن به الفاظ آسان و عبارتهای
ص: 445
نزدیک به خاطر انجام: برابر؛ (صفحه 551) سپس جلداول شروع می شود تا صفحه 580 پایان کتاب
خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز، در ص 553- 563 و 568-575 جدول اختیارات و فال است، در صفحه 567 بالای جدول، تاریخ سال 1019ق ثبت است؛ 123 ص (458 - 580)، 15 سطر ( 7/5x7)، اندازه: 14/5 ×21/5سم [ نشریه: 3 -340]
42، قم، مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1047
آغاز: احكام حالات قمر فی الشرف نیک است بنای مساجد و تزويجات فی الهبوط بد است و هیچ کاری نشاید مکر حیله کردن مع الراس نیک است دیدار أئمه و سادات، انجام: اعتقاد فارسیان چنان بود که در این ده روز زیارت و دخمها کردن بهتر است و گویند روحهای مردگان خیر یابد و مؤیدان و برهمنان در این ایام به جهت ارواح زند خوانند
خط: نسخ، بی کا، تا: 22 ذیحجه 1244ق؛ قوائدی در نجوم در آخر کتاب؛ واقف: حاج محمد رمضانی؛ جلد: تیماج قهوه ای روغنی ترنج با سرترنج و لچک مجدول گرهی، 113گ، 19 سطر، اندازه: 17/5 × 22/5سم [ف مخ: 1- 83]
43. تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 5930/1
خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 15 رمضان 1226ق، جا: اصفهان کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سرخ لابی، 18 سطر (9×14)، قطع: ربیعی، اندازه: 15×21سم [ف: 16- 159]
44، تهران: ادبیات؛ شماره نسخه: 203/1
کا: حسین کرمانی، تا: 1228ق [ف: 3- 33]
45. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 6250/2
آغاز: برابر انجام: و ما این کتاب را در اختیار دعا ... و پسندیدگی ختم کردیم ایزد تعالی برکات دعوات خیر مسلمانان برروح پادشاه عالم رساناد و آثار عدل را از کافه مسلمانان قطع نگرداباد .
خط: نستعلیق، كا: صالح فرزند کریم، تا: 1229ق، کاغذ: فرنگی شکری و آبی رنگ، جلد: تیماج قهوه ای با عطف و حاشیه قرمز یک لا، 183 ص( 16-198)، 17-18 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 21٫5x15سم [ف: 19 -223]
46. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 6962
آغاز: نزدیکی خاطر پس کتابهای استادان چون بطليموس و واليس و درینوس و ابوالمعشر بلخي و عمر بن فرحان الطبری..
خط: نستعلیق، کا: سید حسن بن محمد سعید حسینی ساکن بیدگل کاشانی، تا: ذیقعده 1231ق، افتادگی: آغاز؛ مصحح، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج دار، 31 گ (60- 90ر)، اندازه : 15/5×21/5 [ف: 20- 368]
47. اصفهان: دانشگاه؛ شماره نسخه: 193/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 شعبان 1270ق؛ جلد: تیماج زرشکی ضربی، 33گ (1پ -33پ)، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 142]
اصفهان، دانشگاه اصفهان، شماره نسخه: 378/1
همان نسخه بالا [ نشریه: 11- 944]
48. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 30063/2
خط: نستعلیق، کا: محمد حسن بن آقا على اكبر عطا، تا: 21 ذیقعده 1278ق، کاغذ: فرنگی سفید و کبود، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 39گ (4ر-42ر)، 15 سطر (9/5×15)، اندازه : 15×22 سم [ف: 11- 2001]
49. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1/ 80
آغاز: خراب کردن قلعه ای یا از برای دارو دادن انجام: نیک باشد، چون ماه متصل باشد
خط: نسخ پخته، کا: محمد کاظم ولد استاد آقا کوچک چاووشی اصفهانی متخلص به خاموشی، تا: 1289ق؛ چنین می نماید که پس از اختیارات علائيه، 2 رساله دیگر بدان افزوده شده است که در فصل 19 رساله دوم، تاریخ 697 ق به عنوان تاریخ نگارش آمده است: 45گ (1ر-45ر) [ف: 1- 12]
50. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 12297/12
آغاز: بسمله قال علامة العالم أفضل الحكماء فخر الملة و الدين محمد بن عمر بن الحسين الرازی: انجام: برابر
خط: نسخ خفی خوش، بی کا، تا: 1309ق، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج ضربی با ترنج و سرترنج، 31 سطر، قطع: وزيري، اندازه : 20/2×33/1 سم (رایانه)
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 486/16 -عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا؛ 16ص (80-95) [عکسی ف: 2- 12]
51. مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 12297/15
آغاز: بسمله، قال علامة العالم افضل الحكماء فحر الملة والدين محمد بن عمر الحسين الرازی: انجام: برابر
خط: نسخ خوش، کا: محمد طاهر مشهدی، تا: 1309ق، جا: مشهد؛ کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد. تیماج ضربی زرکوب ترنج دار، 30ص (155-184)، 31 سطر، اندازه : 30/2 × 33/1سم [ف: 10- 246]
52. تهران: مهدوی، شماره نسخه : 282/23
خط: نسخ، كا: محمد طاهر بن ولی محمد طیب مشهدی، تا: 1309ق، کاغذ: ترمه، 25 ص(1691-193) [نشريه: 2- 106]
53. تهران: عبد العظيم؛ شماره نسخه: 541
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا هدایت الله بن حيدر، بی تا، حسب امر میرزا ابوالقاسم؛ نام کتاب در نسخه حاصر «الاختيارات العلائية في الاختيارات السمائية»، و نام مؤلف محمد بن حسین رازی درج شده و پادشاهی که کتاب به وی تقدیم شده « آلپ ارسلان» نام برده شده است، در اول و آخر نحسه فواید متفرقه ای درج شده از جمله: دعای عدیله و نور و دعایی با آغاز «رب من الذي دعاك فلم تجبه» و خطبه حضرت آدم و اشعار و مکتویاتی از محمد حسین آشوب و معتمد خان و شیح على نقی و نصرالله همدانی و مطلبی رجالی از شیخ بهایی «كل حمید حمید و كل جميل
ص: 446
جمیل، و چند نسخه طبی و مطالب متفرقه دیگر؛ فاقد جلد ، 103گ، 14 سطر، اندازه: 12×19/5سم [ف: 1- 30]
54، تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1671- ف
نسخه أصل: مجلس ش 9046 [این رساله با این شماره در فهرست مجلس یافت نشد]؛ بی کا، بی تا،2 گ [فیلم ها- ف:1 -6]
55، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 148
آغاز: برابر
خط: نستعلیق خوب، بی کا، بی تا، 50گ، 15 سطر، قطع: وزیری اندازه: 14/5
× 25/5سم [ف: 2 -79]
56، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 12508
آغاز: تيوس و ابو معشر البلخی و عمر بن فرحان الطبری و کوشیار بن لبان الجيلى و احماد بن عبد الجليل السجزی و یعقوب بن على القصرانی و محمد بن ایوب الطبري و سهل بن بشر جمع کردم و آن را مرتب گردانيدم: انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 9گ (1ر-9پ)، 17 سطر [ف: 36- 13]
57، تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه: 189/15
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق کوفی تزئینی کتابت تحریری به شیوه ترکی بی کا، بی تا: این نسخه ابتياعی از ورثه طهماسب میرزا مؤيد الدوله بوده به تاریخ محرم سال 1297 که داخل کتابخانه موزه سر کاری شده است، در ظهر صفحه آخر کتاب بخط شکسته بسیار عالی حدیثی از کتاب «عيون الرضا» مرقوم است که به تاریخ روز نوزدهم رمضان سال 1276 در دارالخلافه تهران در عمارت میرزا عليخان تحریر شده با امضای «العبد عبدالباقی قاجار» (احتمالاً از اولاد شاهزاده مؤيد الدوله طهماسب میرزا)، مجدول زرین بند آبی و سرنجی رنگ، هجده کتیبه مذهب منقش در سرآغاز فصول طرح است، در ظهر صفحه اول یک شمسه و چهار لچکی و دو کتیبه مذهب منفش طرح است، در فهرست حاضر تام مؤلف خواجه نصير طوسی آمده است؛ مهر: میر جعفر بن عبدالله عارف صفوی؛ کاغذ: ترکی نخودی رنگ، جلد: مقوای روکش چرم لاکی وسط سه ترنج و چهار لچکی ضربی، قطع: رحلی، اندازه:24/5×36 سم [ف: 7- 177]
58 تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 17308
بی کا، بی تا [د.ث. مجلس]
59، تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 1/ 6321
بی کا، بی تا، در ذیل این رساله تاریخ 903 دیده می شود؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قرمز، 89ص (2-90)، قطع رقعی، اندازه: 12×17 سم [ف: 19- 314]
اختیارات فصد کردن / طب / فارسی
extīyārāt-e fasd kardan
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 6058/3 -عکس
نسخه اصل: پارسs. p. 1948؛بی کا، بی تا [فيلم ها- ف: 3- 238]
الاختیارات في انواع الخيارات /فقه / عربی
al-ixtiyarat fi anwa-il xiyarat
آل عصفور، محمد علی بن محمد نقی، 1289 - 1350 قمری
(1872 - 1930)al-e 'osfūr, mohammad 'alī ebn-e mohammad naqi
رساله مختصر و استدلالی است در انواع خیارات: 1. خیار المجلس؛ 2. خیار الحيوان؛ 3. خيار الشرط المجرد من الأجل ... ؛ 4. خيار التأخير للبايع ، 5. خيار ما يفسده التأخير إلى الليل؛ 6 خيار الرئوية: لمن باع ولم يرى الثمن الموصوف، 7. خيار الغين 8.خبار العيب وهو كما زاد من خلقه، 9. خيار التدليس ؛ 10. خيار الاشتراط اذ لم يف المشترط بالشرط 11. خیار الشركة؛ 12. خیار تعذر التسليم، 13، خيار التفليس؛ 14. خیار تجدد الجنون سپس بحثی بسیار جالب با عنوان «فائدة فاخرة» در همین موضوع دارد.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 17970
آغاز: بسمله حمد بیحد و بیعدد و سپاس بیقياس مبلغی را که؛ انجام: مستعمل کنند و در زخمهای تازه .. سبعین و سبع من الف الهجرية النبوية
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1327ق، تملك محمد جعفر با یادداشت «قد انتقل هذا الكتاب العبد الذليل الى المالك بالبيع .. محمد جعفر بن محمد مقیم» ؛ کاغذ. نخودی سرخی، جلد: مقوا، 25ص، 19سطر، قطع : وزیری بزرگ، اندازه: 19×32سم [ف: 20- 31]
اختیارات قاسمی = دستور الاطباء / طب / فارسی
extīyārāt-e qāsemī= dastūr-ol-atebba'
فرشته، محمد قاسم بن غلامعلی، 960-1023؟ قمری
(1553 -1614)ferešte, mohammad qāsem ebn-e qolām ‘alī
دارای یک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه» : مقدمه در ذکر ارکان بدن، مقاله 1. ادویه مفرده؛ مقاله 2. مرکبات، مقاله 3. معالجات، خاتمه: در شرح انواع مزه (دیباچه).
آغاز: حمد مر خدایرا که بر حکم وما ارسلناک الارحمة للعالمين رایات شوکت محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) مرتفع ساخته
انجام: جانوران انوب دیس ثقیل چنانکه گذشت و السلام
چاپ: چاپ شده، مشار 12126/2 (چاپ)
[استوری 2: 253؛ الذریعه 8: 50؛ الطب الصيدليه ص 117؛ هدية العارفین 2 -
268؛ فهرستواره منزوی 5/ 3450]
ص: 447
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5521/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سرخ ضربی، 15 سطر (10×15)، اندازه: 17×23سم [ف: 16- 414]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6619/2
تا آغاز مقاله سوم: خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی، در برگ پایانی چند یادداشت پراکنده پزشکی داده می شود، جلد. تیماج مشکی عطف تیماج قهوه ای ترمیمی، 138 گ (153پ-390پ) اندازه: 25/5x15سم [ف: 20- 158]
3. تهران: ملک: شماره نسخه : 4497/7
آغاز: (در دیباچه افتاده است) . گردید، و جون علمی و عملی طب ایشان را در نهایت استحکام بایست ... و این نسخه گرامی که موسوم است باختیارات قاسمی مشتمل بر مقدمه و سه مقاله و خاتمه؛ انجام:. . دو سطر نونویس است) ... بعد از سه روز، روز چهارم مسهلی که مناسب این مزاج باشد بنوشند. والسلام و الحمدلله رب العالمین
بی کا، بی تا، کاغذ: ترمه ، جلد: میشن سیاه مغری دار ضربی، 81گ
(303ر -283ر)، 15 سطر، اندازه : 17/3×26/9 سم [ف:7- 413]
4. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 27453
بی کا، بی تا، خریداری از امرالله صفری [رایانه ]
اختیارات قمر / هيئت / عربی
extīyārāt-e qam ar
غیر همانند:
1.تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 14869/2
اگر صد چون سلیمانی و خاتم *** اگر پیغمبر پیغمبرانی / اگر چابک روانی چون سیامک *** اگر باهوش هوشنگ شهانی. تا این که می گوید: سر انجامت در آرد چرخ را زیر *** ستاند هر چه تو از وی ستانی ... بسان رستمی کنج قناعت *** بگیر و کس مرنجان تا توانی ... ماه محرم زر بین اندر صفر بین آینه *** اول ربيع آب روان آخر خم این مه نگر، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: چرم قهوه ای، 9گ (52ر - 61ر)، 10-12 سطر، اندازه : 13×15/6سم [ف: 41 -251] 2. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 2224/5
آغاز: هذا جدول بیان اختيارات القمر و ابتداؤه من منزل شرطين؛ انجام: اما در آخر سال فراخی طعام باشد. تمت الرسالة المنتخبة من ملحمة الدانيال على بلدي اضعب العباد حسين يوم الثلاثا 3 صفر في البايزيدي في مدرسة الابراهیم بکیه زمان تدریس ملا ابراهيم الفريلاني ستة 1122
نه برگ جدول بندی شده به صورت پیش گویی در تقویم های رقومی دوران گذشته، و در پایان گوید: «تمت الرسالة المنتخبة من ملحمة دانیال»؛ خط: نسخ پخته نزدیک ثلث در غرب ایران (کردستان)، کا: حسین بن شمس الدین شبلری، تا: چهارشنبه 4 صفر 1122ق؛ سپس یک دائرة البروج با شنگرف و مشکی، کاغذ ترمه، نخودی، جلد: مقوایی رویه تیماج قهوه ای با ترنج ضربی
خرد شده عطف پارچه سپید، 9گ (20-28پ) [ف: 11 -596]
3. تهران؛ ملک: شماره نسخه :5/ 3431
اختیارات في كون القمر في البروج، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 6 -412]
اختیارات قمر/ هیئت/ فارسی
extīyārāt-e qam ar
غیر همانند:
1. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه : 275/4
بی کا، تا: قرن 19 کاغذ: سپاهانی، [ نشریه: 2 - 102]
2، تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 6367/27
جدول اختیارات است بر حسب منازل قمر؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1195ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج ضربی مشکی عطف قهوه ای، 438، 17 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14×19/5 سم [ف: 19- 448]
3. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه : 577/4
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على خير خلفه محمد و آله و صحبه اجمعين حمد و ستایش مر پادشاهی را که این افلاک را بزینت کواکب سیار است که تبارك الذي جعل في السماء بروجا ... اما بعد این رساله است در اختیارات قمر که حکمای هند، انجام: این کتاب را در اختیار دعا بر لفظ خوبی و پسندیدگی ختم کردیم ایزد تعالی برکات دعا ... و آثار عدل او را از کافه مسلمانان منقطع نگرداناد بحق محمد و آله الطيبين و عترته الطاهرین تمت اولین عنوان در اختیارات به گرمابه رفت و آخرین عنوان در وقت دعا، با این عبارت: «یعقوب بن اسحاق کندی در این معنی رساله ساخته است اما آنچه حکما در این معنی گفته اند بتمامی بیاورده است ما بیاوریم با خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 14 رجب 1259ق؛ محشی؛ مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی لایه ای، 13 گ (43-55)، 23 سطر، اندازه : 21/5x155سم [ف: 2 -684]
4. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 2/ 538
در خاتمه این مقال چنین نوشته شده و از روی نسخه استاد الأعظم آقای آخوند ملا علی اکبر بجنوردی نوشته گردید بتاريخ شهر محرم الحرام 1300، خط: نستعلیق، كا: عبد الحميد بن حاجی ملاعبد الجواد خطیب و خادم مشهد، تا 1300ق، جداول نجومی شنگرف کاغذ: سفید فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای، اندازه: 17×21/5سم [ف: 1- 518]
5. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 7796/11
ص: 448
به نثر فارسی، در آن از احمد بن محمد عبد الجليل سجزی نقل شده و جداول نجومی هم دارد، بی کا، بی تا: کاغذ: هندی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 23گ (266پ-28ر)، 14 سطر (9×17)، قطع: وزیری، اندازه:17×26سم [ف: 16- 704]
اختیارات القمر بالسبعة السيارة في البروج الاثنی عشر (جدول) /هيئت / فارسی
ixtīyārāt-ul qamar bi-s-saba't-is sayyāra fi-1 borūj-il itnā 'ašar (jadwal)
تهران؛ ملک: شماره نسخه:2/ 1560
خط: نسخ، بی کا، تا: سه شنبه 14 صفر 1106 ق[ف: 5- 290]
« اختبارات قمر در سال 1220 (جدول) » اختيارات القمر علی كونه في البروج
اختيارات القمر على كونه في البروج = اختیارات قمر در سال 1220 (جدول) / هیئت / فارسی
ixtīyārāt-ul qamar ‘alā kawn-i-hi fi-l burūj = extīyārāt-e
qamar dar sāl-e 1220 (jadval)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 3/ 15113
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1220ف: 18گ (65پ -82ر) [مختصر ف: 224]
اختیارات کارها و حوایج ایام / اختر بینی / فارسی
extīyārāt-e kār-hā va havāyej-e ayyām
اصفهانی، ابوالمفاخر بن ابو العلاء
esfahānī, abol-mafāxer ebn-e ab-ol-a'lāe
این کتاب نه تنها در موضوع اختیارات ایام و طالع نامه سعد و تحس نگاشته شده بلکه دانشنامه ای است که در قالب مسائل جهان آن روز که مورد سؤال عام و خاص بوده، بحث می کند مانند: اقالیم سبعه، دریاها، رودها، کوه ها و سپس بحث می کند در این که زمین کروی شکل است و نیز بحث در حرکات فلکی و انواع آنها و مطالبات دیگری که نیاز به تحقیق و تتبع بسیار
دارد.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه 11080
آغاز: صدر و بار دین و دولت محمد مقتدای پیغمبران و بر یاران وی پیشوایان جهانیان انجام: خداوند طالع باید که سلیم بود آن نحوس و ماه متصل بود به سعود آن بوقت همچنین اصحبها سعود
خط: نسخ و ثلث قدیم، بی کا، تا: اوایل قرن 7، افتادگی: آغار؛ با امضاء قیصرانی و در جای دیگر قرشی قصرانی کاغذ: خانبالغ، جلد: بیاضی تیماج قهوه ای روشن ضربی با ترنج با زمینه «و ان يكاد ...»یک لا، 235 گ، 13 سطر، اندازه: 8×13 سم [ف: 28- 120]
اختیارات ماه /هیئت
extīyārāt-e māh
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 6425/2
خط: نستعلیق، کا: محمود، تا: 1257ق، جا: تهران، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 12گ (36ر-47پ)، 18 سطر (8×14)، قطع: ربعی، اندازه: 14×22سم [ف: 16 -264]
اختیارات ماه محرم/ هیئت/ فارسی
extīyārāt-e māh-e moharram
رساله ای مختصر درباره آیات و حوادث واقع شده در ماه محرم که با استفاده از نظرات ستاره شناسان استخراج و پیشگویی شده است.
مراغه مسجد شیخ بابا، شماره نسخه: 1/3
آغاز : جالینوس و جانماس حکیم گفته اند که هر گاه روز یکشنبه اول محرم باشد سال نیکو بود و نرخها فراخ باشد، انجام: اگر روز شنبه اول ماه محرم باشد آن سال با سختی بگذرد و آشوب بسیار باشد و مردم بی شرم باشند و کارهای سخت بر سر مردمان می آید اما در اصفهان نیکو بود.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: تیماج سیاه با عطف پارچه، 3گ (29ر-31پ)، 11 سطر [ف مخ]
الاختيارات (مختصر) /هیئت، پیشگویی / عربی
al-ixtīyārāt (muxtaşar)
تهران: مفتاح شماره نسخه: 461/9
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [نشریه: 7- 242]
اختیارات مسير القمر / هیئت / فارسی
extīyārāt-e masīr-ol-qam ar
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 42/ 2016- ف
نسخه اصل: از کتابخانه های یوگسلاوی اختیارات مسير القمر في احکام کون القمر في البروج و اختبارات الأمور؛ بی کا، تا: با تاریخ 934ق [فيلم ها- ف: 1 -639]
اختیارات مسیر قمر = اختيارات المهمات = مقام القمر في البروج الاثنی عشر/ هیأت، شعر، پیشگویی / فارسی
extīyārāt-e masīr-e qamar = extīyārāt-ol-mohem māt =
ص: 449
maqām-ol-qam ar fi-1-borūj-el-esnā 'ašar
؟ نصيرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
(101 - 1274)nasīr-od-dīn-e tūsí, mohammad ebn-e mohammad
منظومه ای است در 36 بیت (و در بعضی نسخه ها متفاوت) که در آن برای هر برج سه بیت سروده شامل برج های حمل، ثور، جوزا، سرطان، اسد، سنبله، میزان، عقرب، قوس، جدی دلو و حوت و پیش بینی کرده است. کاشفی صاحب الوايح القمره 910ق در اختیارات نجوم» (= لوایح القمر) خود و ملا محسن فیض کاشانی در رساله «غنية الانام» این اشعار را از خواجه دانسته اند و این خبر از «اختيارات النجوم» (= تقویم منثور) اوست.
آغاز: هرگھی کاید به توفیق خدای لم یزل *** جرم مه در خانه مریخ یعنی در حمل/ و نیک باشد هم سفر هم دیدن روی امیر *** جامه پوشیدن خریدن صید افکندن به تیر
انجام::... هم قبا و هم کلاه هم کمر هم پیرهن *** آنچه در بر باشد آن را نیز بخشیدن به من
چاپ: در ضمن «اصول الملحمة» در 1306 ق.
[فهرستواره منزوی 2785/4- 2787؛ احوال و آثار خواجه نصیر ص 566 - 567؛ دنا 445/1 -448 (با سه عنوان)؛ نسخه های منزوی 1/ 223؛ فهرست مشترک نسخه های خطی پاکستان و اسلام آباد 235/1 ؛ دیباچه دانش پژوه بر
آثار علوی مدارس رضوی 306]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه : 14017/2
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: منصور بن كمال الدین حسینی، تا: 695ق؛ مجدول محرر دارای هفده ترنج (در اول دیوان ها) و هفاءه سر لوح کتیبه الوان؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی با ترنج مجدول گرهی، 3گ (7پ-9ر)، 15 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 38 -35]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه: 14590/90
آغاز: برابر
بی کا، تا: دوشنبه 13 ربیع الاول 723ق؛ جلد: تیماج کرم قهوه ای زمخت با شمسه ای طلاکوب شده بر روی جلد و اشكال تزئینی در اطراف، 389ص، 41 سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 41- 88]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1417/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 769ق؛ پس از آن ماده تاریخ غارتگری سلطان حسن عادل در رجب 881 در تفلیس و ماده تاریخ مرگ ابونصر بهادر خان در 882 است؛ کاغذ:، سفید، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 4ص (254-257)، 19سطر [سنا- ف: 2- 251]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/ 423-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 3- 34]
4. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 23/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9، کاغذ: سفید، جلد: مقوایی، عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 4ص (14-17)، 19 سطر (6×11)، اندازه:10×16 سم [سنا- ف:1- 11]
5، تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 6894/4
این اشعار در رساله حاضر دو بار تکرار شده به دو خط؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 22شعبان 842ق؛ مصحح، تملک سلطان حسین واعظ با مهر «عبده سلطان حسين الواعظ» (بیضی) و وقفنامه کتاب از همو بر دارالمومنین استرآباد و اولادش؛ جلد: تیماج عنابی بدون مقوا، 6گ (58پ - 64پ)، اندازه: 12/5 ×17/5 سم [ف: 20 -326]
6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :112/2 ف
آغاز: برابر
نسخه اصل: ایا صوفيا ش 2620؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 874ق 15گ (25-39)، 12 سطر [فيلم ها- ف: 1- 410]
7. تهران: ملک: شماره نسخه: 6/ 3456
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جدول شنگرف و لاجورد؛ کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قرمز ضربی لبه دار، 2 گ (77پ۔ 78ر)، 18 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 6- 432]
8. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه: 2/ 250-عکسی
آغاز: چونکه بحرامد بتابید خدای لم یزل
اصل نسخه: گنج بخش ش 1011 (گنج 167/1 )؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 992 ق؛ 4ص (4-7)[ عکسی دائرة المعارف: 2- 13]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه :471/3 -عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا؛ مکرر ش 250 در مجموعه دیگر؛ 3ص (22-25) [عکسی ف: 2- 13]
9. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 29640
آغاز: متن گفتار شیخ نصیرالدین طوسی رحمه الله عليه نقلست آنچه از ماه شد مثنی کن پنج دیگر فرای؛ انجام: لیک دعوت نیز باشد دیدن اشراف نیز کوری چرخ کهن پوشیدن از نو چار چیز
خط: نستعلیق جلی ممتاز، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: انجام؛ ضميمه نسخه ش 16592، منظومه کاغذ سازی به صدر آن ضمیمه است؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج ضربی با ترنج، مختلف السطر(16/2×19 )، قطع: رقعی، اندازه: 11/5 × 17/5 سم [رایانه ]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/3434/ 511-طباطبائی
آغاز: برابر
بی کا، تا: 1085 یا 1065؛ در ذیل این منظومه دو بیت است از میرزا الوغ بیک درباره سیر ماه؛ کاغذ: اصفهانی آهار مهره نخودی رنگ، جلد، تیماج قهوه ای، 21 سطر، قطع: خشتی، اندازه : 14/5×19 سم [ف: 22- 221]
11. تهران: دائرة المعارف، شماره نسخه :170/3
آغاز و انجام: برابر
ص: 450
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 11، با یادداشت ابوالقاسم
استاجلو در قصبه دیلمان، 3 ربیع الثانی 1121، سطور چلیپا؛ 2گ ( 16پ- 17ر) [ف: 1- 12]
12. تهران: ملک: شماره نسخه : 3395/18
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6 -391]
13، مشهد؛ مرتضوی؛ شماره نسخه: بدون شماره
در فهرست ناشناس؛ خط: نستعلیق، کا: صدر الدين محمد بن محمد صادق حسینی، تا: با تاریخ 1081ق. [ف مخ:- 39]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه :8/ 2609
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا، تا: با تاریخ 1077ق؛ 2 ص (322 - 323) [عکسی ف: 7- 197]
14. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه:267/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1087ق؛ کاغذ: سپاهانی، [نشریه: 2 - 100]
15، تهران: ملک، شماره نسخه: 4719/43
آغاز: برابر
حدود 36 بیت است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: رویه میشن سیاه ضربی، 1ص (100ر)، اندازه:17/2×28/2
سم [ف: 8 -72]
16. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 302/4
آغاز و انجام: برابر
نام کتاب و مولف به فرینه آغاز و انجام نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، كا: محمد کاظم محلاتی، تا: 1111ق، 2گ (102ر - 103) [ف: 4- 938]
17. تهران: دانشگاه شماره نسخه:13/ 4666
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 7 ربيع الثانی 1164ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز ضربی ترنجی، 2ص (171-172)، 21 سطر (8×20)، اندازه: 10×22سم [ف: 14- 3614]
18. شیراز: علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1368/5
خط: نسخ، کا: معصوم بن ملامحمد سرچاهی فائنی، تا: 1193ق، جا: مشهد؛ 1گ؛ (93)، اندازه: 10/5 ×17 سم (نسخه پژوهی:3- 146]
19. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 29648
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق جلی، بی کا، تاک قرن 13، کاغذ: آبی، جلد: گالینگور، 16 سطر (7/2×13)، قطع رقعی، اندازه: 11/2×17/2 سم [رایانه ]
20، قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 3/ 15166
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، كا: محمد صادق لاهیجی، تا: قرن 13؛ مصحح، مجدول به قرمز، یک برگ شامل مطلبی در مورد وجه تسمیه منازل بیست و هشت گانه قمر به نقل از کتاب «الأزمنة و الأمكنة» احمد بن محمد مرزوقی (- 421ق) در پایان آمده است؛
کاغذ: فرنگی، 1گ (18)، 14 سطر، اندازه: 10/5×14 سم [ف: 38- 502]
21. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 2/ 3811
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد ضربی، 2گ (19پ-20ر هامش)، 18 سطر (5×11)، اندازه: 11×17 سم [ف: 12 -2792]
22. مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 3/ 12796
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف به فرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ بی کا، تا: قرن 13، کاغذ شکری فرنگی و آهاری نخودی، جلد: مقوا با روکش مشمع فرنگی عطف و گوشه ها میشن مشکی، اندازه: 8/5×11سم [ف: 18 - 133]
23. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8/ 409- طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ فرنگی آبی و زرد، جلد: تیماج سرمه ای، 2 گ (13پ -15ر حاشيه )، 14 سطر، قطع: خشتی ، اندازه: 16×21سم [ف: 22- 164]
24. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 2093/2
آغاز: برابر، انجام: الميزان - مه چو در میزان.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شوال 1219ق؛ افتادگی: انجام ؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج حنایی ضربی، 1گ (30ر و پ ناقص)، 14 سطر ( 8/5×14/5 )، اندازه: 21/5x15/5 سم [ف: 8- 719]
45. مشهد رضوی، شماره نسخه :3/ 4805
آغاز و انجام: برابر
این رساله در فهرست به نام «غينة الايام»، از فیض کاشانی دانسته شده است که به استناد آغاز تصحیح شد؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 6 ربيع الأول 1235ق، جا: باکو، کاغذ: خاکستری، جلد: پارچه ای، 2ص (15-16)، 18 سطر ( 8/5×14/5 )، اندازه : 14×21/2 سم [ف: 7 -752]
26. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 7624/1
بی کا، تا: 1244ق؛ کاغذ: فرنگی ، جلد: تیماج مشکی، 2 گ (2ر-3ر)، 16 سطر (6/5×12 )، قطع: بغلی، اندازه: 11×17سم [ف: 16- 658]
27. تهران: مجلس، شماره نسخه: 4345/7
آغاز: برابر، انجام: حال مه مسعود باید صاحبش حال طالع صاحبش الغرض
خط: نسخ، كا: هادي بن مهدی اصفهانی مشهور به جراح، تا: ربيع الثانی 1257ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج یک لا مشکی، 6گ ( 92-87 )، 20 سطر ( 8×13/5)، اندازه:14/5×21 سم [ف: 12- 57]
28. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه :4155/3
کا: محمد اسمعيل بن محمد کاظم بن محمد باقر مازندرانی، تا: 1260ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج فهوه ای ضربی، 2گ (43 - 44)، 17 سطر (6×12)، اندازه: 11×17سم [ف: 13- 3125]
29. تهران: ملک، شماره نسخه : 3117/4
آغاز: هر روز از ماه سیزده تخمين کن پس بیست و شش دگر برو
ص: 451
تضمین کن، انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق و نسخ، بی کا، تا: 21 شعبان 1277ق، جا: تهران ، کاغذ: فرنگی آهار و مهره، جلد: میشن قهوه ای ضربی، 3گ (33پ-35پ)، 16 سطر، اندازه: 17×22 سم [ف: 6- 229]
30. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه:3/ 665
آغاز: چون خرامد خوش بتابید خدای لم یزل *** جرم مه در خانه مریخ یعنی در حمل؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14، جلد: پارچه نیلی، 3گ (52ر - 54ر)، اندازه: 11×17/5سم [ف: 2- 329]
31. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6369/3
آغاز و انجام: برابر
در نسخه حاضر برج میزان و اختیارات آن از قلم ناسخ افتاده و تنها 33 بیت است؛ خط: نستعلیق، كا: شاهرخ خان مین باشی نایب الحكومه شیروان و فرزند اللهیار خان سرتیپ تا: 1303ق؛ کاغذ: فرنگی خط دار، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 7ص (372 - 378)، 2 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 13×20سم [ف: 19 -461]
22. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3204/11
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن لایی قهوه ای، 3گ (53ر-55ر)، 11-12 سطر، انداره: 22/1 ×27/5سم [ف: 6- 294]
33، تهران: حقوق؛ شماره نسخه : 46/8 -ج
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا [ف: -11]
34. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9087/49
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ کهن معرب، بی کا، بی تا: کاغذ: الوان آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج و چهار لچکی مجدول ساده و گرهی عطف گالینگور، 1ص (98پ)، اندازه: 15/1×28/4 سم [ف: 29/2 - 734]
35. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 36/ 770- طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد. تیماج مشکی، 3ص (157-159 حاشیه)، 19، 20 و 27 سطر، قطع: رقعي بلند، اندازه: 10×21سم (ف: 23- 70]
36. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :1139/7 -طباطبائی
آغاز: هر چه از ماه میرود بشمار *** هر یکی را دوازده انگار
بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام، 87گ [ف: 23 -612]
37، قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 2190/4 -80/ 12
آغاز: برابر؛ انجام: دین جو به دنیا فروخت شد لقب او حمار *** کورخری می خرید تره به سلوى و من / آنکه ز نقصان براند تیغ بر اهل کمال *** بود به جسمش برص بود به چشمش وسن
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ جلد. تیماج مشکی ، مجدول ضربی، 13گ، 12 و 17 سطر، اندازه: 17×22سم [ف: 1- 157]
38، قم، مسجد اعظم، شماره نسخه: 2570/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 2 گ، 16 سطر، اندازه: 5x10 اسم [ف مخ: 1 -83]
39، قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 3710/2
آغاز: الحمد، حق حمدة والسلام على محمد و آله اجمعین اما بعد .. حمل متقلب و آتشی چون در آید از فضای کردگار لم يزل جرم به در خانه مریخ یعنی در حمل نیک باشد هم سفر هم دیدن روی امیر، انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا مجدول
گرهی، 2گ، اندازه: 11×21سم [ف مخ: 1- 83]
40. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 2/ 8360
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسن بن على منجم شیرازی، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 1گ (8ر- 8پ)، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3- 78]
41، تهران، ملک، شماره نسخه: 5800/7
آغاز: موضع الشمس. آنچه بگذشته است از سالت *** بشمار از مه ملک شاهی / پس بهر برج ده تو ماهی را *** تا ببرجی رسی که میخواهی؛ انجام: برابر
بی کا، بی تا؛ جلد: میشن سیاه لایی، 4 گ (63ر -66ر)، اندازه:10/8×17/2
سم [ف: 9- 47]
42. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7796/10
بی کا، بی تا: کاغذ: هندی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 3گ (264پ-266پ)، 14 سطر (9×17)، قطع وزیری، اندازه: 17×26 سم [ف: 16- 704] 43، تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 4875/2
خط: نسخ ریز، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام کاغذ: سپاهانی آهار مهره، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 1ص (44پ)، 28 سطر (7×18)، اندازه: 11×22سم [ف: 14- 3917]
44. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 13771/2
آغاز و انجام: برابر
در فهرست با عنوان «اختیارات ایام» و ناشناسی است؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای ضربی ترنج مجدول، 1گ (150ر -151ر) 18سطر [ف: 27- 308]
45. تبریز؛ ملی شماره نسخه:2ر 2888
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی سیاه، 4گ، 14 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 39]
46. مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 24590
آغاز: برابر؛ انجام: نقل و قصد ترویج زن نیکولقا
خط: نستعلیق ممناز، بی کا، بی تا؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوای
ص: 452
عنابی با عطف و گوشه پارچه ماشی، ابعاد متن: 10/5 × 19/5، قطع: وزیری، اندازه: 25x14سم (رایانه)
47، تهران: دانشگاه: شماره نسخه: 6/ 1336-ف و 1338/6 - ف
نسخه اصل: بادلیان 69 .add اوزلی (ش 1241): بی کا، بی تا [فيلم ها - ف: 1 -582]
48، تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 775/21 -ف و 916/21 -ف
نسخه اصل: پاریس 169 p (بلوشه 722)؛ خط: نستعلیق، بی کا: بی تا: 22 سطر [فيلم ها- ف:1 - 539 و 549]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 7/ 596- عکسی
اصل نسحه: همان نسخه اصل بالا؛ 2 ص (89-90)[ عكسي ف: 2- 13]
49. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6489/16
خط: نستعليق، كا: محمد مظفر بن محمد حکیم، بی تا؛ جدول ها و اشکال هندسی به شنگرف، مصحح، با حاشیه نویسی متفرقه بیشتر در پزشکی: جلد: تیماج مشکی ترمیمی، 2گ (166پ -167ر)، اندازه: 25x17سم [ف: 20 -66]
50. تهران: مجلس، شماره نسخه: 6839/4
کا: ابراهيم بن محمد بن میرزا عبدالله جندقی، بی تا، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 2گ (22ر 23ر)، 17 سطر، اندازه: 15×19/5سم [ف: 20- 296]
اختیارات مظفری / هیئت/ فارسی
extīyārāt-e mozaffarī
قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود، 634 - 710 قمری
(1237 - 1311)qotb-od-dīn šīrāzī, mahmūd ebn-e mas'ud
وابسته به: نهاية الادراك في دراية الافلاک، قطب الدین شیرازی، محمود بن مسعود (634- 710)
اهدا به: مظفر الدين يرلق ارسلان
مؤلف پس از «نهاية الادراك» به آن پرداخته است و در آن به بیان حقایق علم فلک و عقاید برگزیده بسنده کرده و بر خلاف «نهاية الأدراک»، به نقص و ابرام سخن دیگران نپرداخته است.
دارای چهار «مقاله» است: مقاله اول، مشتمل بر سه «باب»: 1. تعریف علم هیئت و موضوع و مبادی و مسائل و فایده آن، 2. ذکر مقدماتی که تعلق به علم هندسه دارد؛ 3. ذکر مقدماتی که تعلق به علم طبیعی دارد؛ مقاله دوم در هیئت اجرام علوی و آنچه بدان تعلق دارد، مشتمل بر سیزده «باب»: 1. استدارة سطح زمین و آسمان، 2. وضع و ترتیب اجرام بسيطه، 3. دوایر مشهوره از عظام وصغار، 4 اوضاعی که نسبت حرکت اولى و ثانیه جاذب می شود و احوال کواکب ثابته، 5، اسناد حرکاتی که ظاهراً ممتنع الصدور باشد از افلاک با صوتی که اقتضاء جواز صدور آن کند، 6 افلاک و حرکات آفتاب، 7 افلاک ماه و حرکات او در طول و عرض، 8 افلاکی کواکب علوی یعنی زحل و مشتری
و مریخ و حرکات ایشان در طول، 9 افلاک زهره و عطارد و حرکات ایشان در طول، 10، اختلاف منظر، 11 اختلاف نور ماه در عروض كواكب پنج گانه که ایشان را متحیره خوانند، 12. نقصان و خسوف و کسوف و زمانی که میان دو خسوف با دو کسوف افتد، 13، مکافات و قرانات و تسریق و تغریب و ظهور و خفا کواکب، مقاله سوم در هیئت زمین، مشتمل بر سیزده «باب»: 1. هیئت زمین و شمه ای از احوال او، 2. مواضعی که آن را عرضی باشد بر وجهی کلی و آن را آفاق مایله خوانند و در سمت مشرق و مغرب و تعديل النهار، 4. خواص مواضعی که عرض آن را از تمام میل کلی در نگذرد، 5 خواص مواضعی که عرض
آن از تمام میل کلی در گذرد و به ربع دور نرسد، 6. خواص مواضعی که عرض آن ربع باشد از دور، 7 مطالع بروج، 8 درجات ممر کواکب و درجات طلوع و غروب ایشان، 9. مقدار شبانه روز و تعديل الايام باللیالی، 10، صبح و شفق، 11. معرفت اجزاء ایام، 12. أظلال و احوال آن، 13، معرفت خط نصف النهار که آن را خط زوال خوانند و در سمت بلاد، مقاله چهارم، در سه «باب»: 1. در معرفت مقادير ابعاد و اجرام بر وجه مشهور، 2. بيان خطایی که مقدمان و متأخران را افتاده است در ابعاد و اجرام، 3. طريق حق در ابعاد و اجرام
قطب شیرازی در این کتاب از اصل حدسی و ابداعی و استنباطی که از تحقیقات خود اوست به تکرار یاد می کند. در بیشتر مباحث بر سخن دیگران خرده گیری ها دارد که بیشتر آن بر اساس همین اصل حدسی است و در «نهاية الادراک» نیز دیده می شود. قطب شیرازی شانزده اشکال بر وجه مشهور در اثبات هیئت افلاک مجسمه وارد کرده و خود بر اول خویش با وجهي دیگر آن را اثبات می کند. وی اصل حدسی خود را در خاتمه دوم باب 7 مقاله نخستین، به شرح باز گفته است. وی در این رساله از عمر خیام (از فصلی که او بر رساله ابو علی بن الهيثم الحاق کرده در حرکت التفات و نیز از زیجی که ساخته است)، از رساله ابن هیثم (در آنکه ظاهر از آسمان بیش از نیمه اوست)، از خرقی در منتهی، از محمد بن اسحاق سرخسی و ابوالعباس ایرانشهری و اینکه او در اواسطه زمان سرعت حلقه نورانی یافته است از آفتاب محیط به ماه)، از ابوریحان و يحیی بن منصور، صوفی، خازنی، ابو العباس لو کری و کتاب «ترکیب الافلاک » ابو عبید جوزجانی و ابن سینا و کتاب «الاقتصاص» یا
«منشورات بطلميوس و «نهاية الأدراک» خویش یاد می کند.
آغاز: بسمله، رب انعمت فزد سپاس و ستایش بی قیاس و مدح و حمد بی حد و عد لایق حضرت صانعی باشد.
انجام: رشک شهر طاووسان اولى الاجنحة مثنى و ثلاث و رباع کناد بمحمد و آله الطيبين الطاهرين [دنا 1: 446 447 (14 نسخه)؛ استوری 2/ 64؛ مجله راهنمای کتاب 433/11 ؛ نسخه های منزوی 224/1 ؛ فهرستواره منزوی
2787/4 ]
ص: 453
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه:3074
آغاز: برابر انجام: بمحمد و عترته الطيبين الطاهرين.
خط: نسخ، كا: محمد بن محمود بن عبد الرحمن تبریزی، تا: 682ق، حاوی اشکال هندسی با مرکب قرمز، به آخر نسخه در پنج فصل مطالب راجع به ضرب اعداد به خط بدر الدين لویک بن محمد بن عمر شیرازی بدین شرح آمده است. فصل 1. در ضرب آحاد در آحاد، فصل 2. در ضرف عشرات در عشرات فصل 3 در ضرب أحاد در عشرات، فصل 4 در ضرب مآت در مآت، فصل 5 در ضرب عشرات در مآت؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، تیماج عنابی، 177گ، 23 سطر(11×17)، اندازه : 16×24سم [ف: 6- 870]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6398
آغاز و انجام: برابر
تا چند سطر اول باب 3 مقاله 4 کتاب را دارد، خط: نزدیک به تعلیق کهن، بی کا، تا: در حیات مؤلف؛ افتادگی: انجام؛ پاره ای از برگ ها تازه نویس، نوشته پشت برگ اول این است: «کتاب ... المظفريه في الهيئه تصنيف المولى المخدوم الامام الفاضل ... اعجوبة الزمان نادرة الدوران افضل العصر او حل الدهر بطلمیوسی العهد ابرخس الثانی قطب الحق و الدين ... محمود بن مسعود بن مصلح المتطبب الشيرازي ادام الله فضائله و كبب اعاديه بمحمد و آله الطاهرین (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )»؛ مهر: «ما تلک بیمینک یا موسی»، «محمد على الله الملك الحق المبين»، کاغذ: سمرقندی ضخیم، جلد: تیماجی قهوه ای عطف و حواشی قرمز سیر، 452ص، 23 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 19×29سم [ف: 19 -510]
3. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 2252-ع و 2253-ع و 3609-عکس و
3610-عکس
نسخه اصل: موزه آسیایی آکادمی علوم شوروی ش 794 .Or, C خط: نسخ و نستعلیق، کا: صالح بن احمد بن حسین گیلی کو چسفهائی، تا: سه شنبه 21 ربيع الثانی 830ق، جا: یزد؛ 150گ [فیلم ها ف: 1- 7و3- 223]
تهران: ملی، شماره نسخه: عکسی بدون شماره
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [نشریه: 3 - 010]
4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 6492/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 26 صفر 849ق، مصحح، برخی از برگ ها افتادگی دارد که جای آنها کاغذ سفید گذاشته اند، روی برگ اول یادداشی نجومی به نقل از الغ بیگ و یادداشتی به نقل از حضرت موسی در ایامی که کار در آنها به فساد انجامد ديده می شود، پس از آن یادداشتی در غایت غلط هر متمم از حاوی و محوی در افلاک؛ مهر: محمد موسوی جزائری؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج و سرترنج دار ضربی، 115گ (1پ -15 ر) اندازه: 18×23/5سم [ف: 20 -69]
5. تهران: ملی؛ شماره نسخه 1954
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 10؛ اشکال هندسی با مرکب قرمز، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 190، 25 سطر (
8/5×11/5)، اندازه: 13×16/5 سم [ف: 4- 419]
6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 7488
آغاز: زمین ساکنست در وسط، باب دوم در وضع و ترتیب اجرام بسيط؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افنادگی: آغاز (یک برگ)؛ در آخر چند سطر در دعای بممدوح اضافه دارد کاغذ: حنایی، جلد: چرمی مشکی، 205گ، 22 سطر (8/5×16 )، اندازه 15×5/ 32سم [ف: 8- 13]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :6185
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ از دیباچه کتاب ان کی از نسخه افتاده در نوشته ای که بر کنار صفحه اول نسخه است نام كتاب «قانون» ثبت شده؛ کاغذ: اصفهانی شکری رنگ نازک، جلد: تیماج عنابی، 491ص، 25 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 10×16/5 سم [ف: 19 -176]
8. تهران: ملک: شماره نسخه: 3501
خط: نسخ، کا: مسعود بن حبيب الله، تا: 1023ق، تملك: احتشام الدوله در 1270؛ جلد: میشن قرمز، 211گ، 27 سطر، اندازه: 12/8×23/8 سم [ف: 2 -16]
9. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 374- طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: نظرخان بن شاہ نظر گیلانی، تا: پنج شنبه 16 ربیع الاول 1069ق؛ حواشی منسوب به حاج ملاهادی سبزواری در کناره برخی صفحات وجود دارد که انتساب آن محل تأمل است؛ تملک زین العابدین رضوی همدانی، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با روکش آبی، 208گ، 20 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 18/5×28/5 سم [ف: 24 -256]
تهران، دانشگاه شماره نسخه: 2982-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 2- 17]
10، مشهد: رضوی، شماره نسخه: 5601
آغاز: بسمله، عونك يا معین سپاس و ستایش حضرت عرت ذوالجلال را که انوار دقایق حکمت او: انجام: مستدعی حصول مرام بود ارزانی دارد، انه لطيف المجیب
خط: شکسته تعليق هندی، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: حنایی، جلد: پارچه ای، 60گ، 21 سطر (10×15)، اندازه : 15/2 × 25/2سم [ف: 8- 13]
11، تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 469
آغاز: برابر؛ انجام: و مستدعى حصول مرام بود ارزانی دارد انه اللطيف المجيب - نسخه ش 2 فاضليه - مساحت جرم او که ساوی ضرف دو ثلث قطر او بود که 5090 ند است در مساحت اعظم دائره - نسخه ما.
ص: 454
خط: نستعلیق ریز، بی کا، بی تا، در برگ چسبیده به جلد و گ 1ر فاعل های ریاضی نوشته شده که برخی از نویسنده و نسخه و پاره ای گویا به خط شیخ بهائی باشد، در سه جای گ 1ر خط و امضای شیخ بهاء الدين محمد عاملی دیده می شود، این نسحه در دست شیخ بهائی بوده است؛ مهر: «هذا مما وقفه العبد بهاء الدين محمد على الطلبة الامامية بتولية ابن اخيه سمی ابیه حسین بن عبد الصمد تم الاتقى من بنيه و يثيهم و لو كان ابعد»، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی کناره سرخ، 118 گ، 30 سطر (11×23/5 )، اندازه: 17/5×32سم [ف: 4- 822]
تهران: مطالعات فرهنگی شماره نسخه: ف1
نسحه اصل: همان نسخه بالا [فهرستواره مینوی -161]
12. تهران: ملک: شماره نسخه: 5/ 3550
باب چهارم اختیارات: خط: نستعلیق، بی کا، بی تا [ف: 6 -482]
اختیارات منازل القمر (جدول)/ پیشگویی / عربی
ixtīyārāt-u manāzil-il qamar (jadwal)
تهران: ملک: شماره نسخه: 3/ 3431
خط: نسخ، بی کا، بی تا [ف: 6 -412]
« اختيارات المنطق » اختیارات امیریه
اختیارات منظوم = سعد و نحس ایام / هیئت، پیشگویی / فارسی
extīyārāt-e manzūm = sa'dva nahs-e ayyām
نصير الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 – 672 قمری
(1274 - 1201)nasīr-od-din-e tūsí, mohammad ebn-e mohammad
آغاز: يقول جعفر صادق خلاصه سادات *** زماء فارسیان هفت روز مذموم است / نخست روز سیم باز پنچم و پس از آن *** چه روز سیزدهم روز شانزده شوم است
انجام: هم قبا و هم کلاه و هم کمر با پیرهن *** آنچه در تن باشد آورد جمله بخشیدن بمن
1. خوی: نمازی؛ شماره نسخه: 847/34
حدود 20 بیت؛ خط: نسخ، کا على اكبر، تا: 1091 تا 1092ق؛ مجدول جلد: تیماج قهوه ای، 1ص (73ر حاشیه )، اندازه: 10×17سم [میراث اسلامی: دفتر نهم- 101]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:3/ 81سرود
خط: نستعلیق، كا: محمد صادق پسر محمد سعید عامری سمنانی، تا: 1244ق [نشريه: 13- 429]
3. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 10732/4
آغاز : سبحانک ما اعظم شانک، انجام: برابر
خط: مختلف کا: محمد علی بن حسن بن حاج عبدالقادر تبریزی، تا: دهه سوم صفر 1303ق، کاغذ: فرنگی آهاری حنایی، جلد: تیماج سبز، اندازه: 21/5x15/5
سم [ف: 11- 367]
4. تهران: ملک: شماره نسخه: 3177/10
آغاز: برابر، انجام: ز روزهای ستوده همین چهار ..... آنکه - درین حوائج در سلک نحس منظوم است
منظوم؛ بی کا، بی تا، 1ص (93پ) [ف: 6- 260]
5. قم؛ گلپایگانی، شماره نسخه : 1892/2 - 10/202
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: 3گ، سطور چلیپا، اندازه:11×17سم
[ف: 1- 158]
اختیارات منظوم / پیشگویی / فارسی
extīyārāt-e manzūm
شمس الدین آملی، محمد بن محمود، - 753؟ قمری
(-1353)šam s-o-dīn-e ām olī, mohammad ebn-e mahmūd ( -
1. تهران: مجلس: شماره نسخه : 2/ 674 - طباطبائی
آغاز: افتاده: هر چه از ماه شال مثنی کن *** پنج دیگر فزای بر سر آن، انجام: هر کلاه و هم قبا و هم کمر هم پیرهن *** و آن چه دریا شد تو آن را جمله بخشیدن به من
بخشی از آن، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: فرنگی آبی و زرد، جلد: تیماج قرمز یک لا، 4ص (50-47 )، 11، 12، 13 سطر، قطع: رقعی، اندازه : 10/45×17 سم [ ف: 23- 3]
اختیارات منظوم / هیأت، شعر / عربی
extīyārāt-e manzūm
تهران: مجلس: شماره نسخه: 378/1 -طباطبائی
آغاز: منقليه بروج.
بخشی از آن بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سیاه، 1گ (1-2ر)، قطع رقعی، اندازه:13×18/5 سم [ف: 24- 131]
اختیارات منظوم/ هیئت، شعر / فارسی
extīyārāt-e manzum
غیر همانند:
1.مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5381
آغاز: دایره اتصالات قمر بكواكب دیگر در برج ثور، انجام: مجاسده شمس - قطعه سی و چهارم: چون او فتد مجاسده در حوت مهر و مه را *** نبود بهیج کاری اندر جهان خياره / آن به
ص: 455
که گیری از همه کاری کنار گرچه *** اندر خبر میانه گزیده است بر کناره / و آنرا دهی شراب که داند زدن بصنعت *** با ساز اوستادان در رقص چارپاره / یا نه بدان دهی که بشب بازی از حریفان *** بر اسب چابکی نبود کس چنو سواره
در اتصالات قمر است به کواکب دیگر در بروج اثنا عشر مشتمل بر دوازده دایره و هر دایره مذيل به سی و شش قطعه جهار بیتی در اوزان مختلف عروضی [در فهرست منزوی ذکرش نیامده است و به نظر می رسد که نسحه منحصر باشد.] قطعات سی و شش گانه مربوط به هر برجی به ترتیب دارای عناوین ذیل است: 1. مقارنه زحل، 2. مقارنه مشتری، 3 مقارنه مریخ، 4 مقارنه شمس، 5 مقارنه زهره، 6 مقارنه عطارد، 7. تسدیس زحل، 8 تسديس مشتری، 9. تسدیس مریخ، 10. تسدیس شمسی، 11. تسدیس زهره، 12. تسدیس عطارد، 13. تربيع زحل، 14. تربيع مشتری، 15. تربيع مريح، 16. تربيع شمسی، 17. تربيع زهره، 18. تربيع عطارد، 19. تثلیث زحل، 20. تثلیث مشتری، 21. تثلیت مريخ، 22. تثليث شمس، 23. تثلیث زهره، 24 تثلیث عطارد، 25. مقابله شمسی، 26 مقابله مشتری، 27. مقابله مریخ، 28 مقابله شمس، 29. مقابله زهره، 30. مقابله عطارد، 31 مجاسده زحل، 32. مجاسده مشتری، 33 مجاسده مریخ، 34 مجاسده شمس، 35 مجاسده زهره، 36 مجاسده عطارد. نمونه قطعات: مقابله زهره - قطعه بیست و نهم جو افتاد در برابر زهره را ماه *** زنور آنگه که به دیدار باشد/ زراه حکم چون نیکو ببینی *** بترویج و سفر مختار باشد / بدین و آن نگه کن ناز یاران *** کرایا بی کش
این کردار باشد / وزان کسی جور بستان و بدان ده *** کجا او را جزین گفتار باشد. مقابله عطارد - قطعه سی ام چو مه مقابل تیر او فتد بثور اندر *** میانه باشد در وی مناظره کردن / چنانکه باشد ترویج اگر چه در ترویج *** بسی به آید زى من معاشره کردن و اگرت رای فتد با سخنوران خرد *** ببرگ خواستن زن مذاکره کردن / چو بونواس دوم پنج رطل باده بده *** بدانکه نیکی داند مصادره کردن. مجاسده عطارد - قطعه سی و ششم: چون ماه و عطارد ببرج میزان *** با یکدیگر افتند شادمانه/ دیدار وزیران و کاتبان را *** دارند حکیمان همه میانه / جون ساختن کیمیا و کردن *** تدبیر امور می مغانه / بایل که دو ساغر شراب نوشد *** آنکس که بود در ادب یگانه. مقابله زهره - قطعه بیست و نهم: چون اوفتد ببرج اسد زهره آنگهی *** کز برج دلو ماه منور دهد فروغ / در وی بنا وبيع و جواری و کشت و زرع *** بستان بھی گردن گاو نشاط يوغ / زیرا که هم عمارت و هم بیع بردگان *** هستند صالح و سره از فول سیمروع / بستان سه جام باده جور و یکی بخور *** وان هر سه ده بدانکه نگوید بجز دروغ، تثلیث مشتری - قطعه بیستم: چو اندر قوس تثلیث اوفتد با مشتری مه را *** ز تقدیر خدای لم يزل وز گردش عالم/ از راه حکمت و دانش گزیں دانند شرکت را *** چو در تعليم هر علمی با افگندنی محکم / نگر تا مدمين الخمر از میانه کیست در مجلس ***ز کرد و گرجی و تازی و ترک و شهری و دیلم / پس آنگاهی بدوده می ربهر خوردن و دادن *** که رستم را نداند برد، الا باره رستم مقارنه شمس - قطعه چهارم: چون بجوزا بهم افتند، ماه و آفتاب بر هیچ کاری را نشاید جز فسون و رنگ را/ اگر ترازی رنگ و افسون میل باشد در مجاز *** اندران مگذار ضایع خیره نام و ننگ را / آنقدر کن رنگ و افسون در میان دوستان *** کزپیت دشمن نگیرد هر کسی نیرنگ را/ و آنکسی راده شراب جور بی رنگ و فسون *** کو بداند زد چو بربط نای و چون دف چنگ را مجاسده مریخ - قطعه سی و سوم ماه و مری چون فتند بهم *** بطریق مجاسده یکجای/ سفر و فصد و دیدن سلطان *** باشد اندروی آدمی فرسای/ از آنکه این هر سه کار بد دارند *** از حساب به فلک پیمای / آنکسی راده از میان می جور *** کو زنده به زناییان همه نای مقابله زهره - قطعه بیست و نهم چون ماه بخرچنگ بود زهره برابرش *** اندر سفر و برده خریدن ندهد رنج/ گر باشد میلت بسوی برده خریدن *** از بهر سفر کردن انده دهدت خنج / هر وفت که این حال بود زهره و مه را *** از فضل بمعیار خرد زر هنر سنج/ وین باده بدان ده که بدست آمده باشدش
*** بی رنج زالقعده غيري بخوشی گنج، خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 7؛ از آغاز نسخه خطبه و دیباجه با دایره اتصالات فمر به کواکب دیگر در برج حمل و قطعات و سی و شش گانه آن افتاده است و از پایان نسخه یک صفحه که شامل دو قطعه است ساقط است؛ رسم الخطی دارد که کمتر نظیر آن را می توان یافت، اشعار از قرن پنجم و ششم به نظر می رسد، از سال 1105 تا 1389 هجری قمری (= 1348 شمسی) شانزده نوبت داخل عرض شده است؛ واقف نادرشاه افشار، تاریخ وقف 1145؛ کاغذ: حنایی سمرقندی و مجدول، جلد. تیماج ضربی ترنج دار، 104گ، 10 سطر، اندازه: 19/5×27/3
سم (ف: 8- 14]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 37754
آغاز: سیصد و شصت و پنج روز مقيم *** همه سالست بر حساب قدیم انجام: لعنت حتی بی شمار بی پایان باد *** بر دشمنان این پاکان
کتاب ارجوزه ای شامل 167 بیت با اشعار متوسط در اختیارات ایام است که در صدر برگ اول کاتب نگاشته. «این کتاب از تصانیف امام جعفر است «رضی الله عنه» و در مطلع هر بند آورده: «گفت پیغامبر، مصطفی گفت» که بر اساس آن باید ترجمه منظومی از اختیارات الأيام منسوب به امام صادق (علیه السّلام) باشد؛ خط: نستعلیق دو ستونی، بی کا: تا: 954ق، اهدایی رهبری، مهر 1386، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: مقوا با روکش پارچه صورتی با عطف و گوشه میشن قهوه ای، 9گ، مختلف السطر، اندازه: 10/5×17/5سم [اهدائی رهبر: 2 أخبار1- 51]
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 32/ 1346ط
آغاز: ای بخت تو بر سمند اقبال سوار *** دگاهی که کند، مرغ دلت عزم شکار. ؛ انجام: آدینه برای کدخدایی نیکست *** جمعیت مرد و زن درو پر خوبست
ص: 456
خط: نسخ و نستعلیق، كا: ابراهيم بن رحمت الله حسینی نجفی، تا: قرن 11 و 12؛ جلد: تیماج سرخ مجدول، 2ص (293-294 اندازه:17×30سم [ف: 24/3 -
80]
4، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 409/10 - طباطبائی
آغاز: ماه در تثلیث بینی با زحل *** به بود شغل ضیاء مشتغل؛ انجام نیک باشد روی جستن در علوم *** خاصه علم حکمت و علم نجوم تمت الكتاب منظومه ای است در اختیارات، باب در احکام ممازجات ماه به کواکب و اتصالات ماه به زحل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی آبی و زرد، جلد: تیماج سرمه ای، 5گ (18پ-22پ حاشیه)، 14 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 16×21سم [ف: 22- 165]
5، مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1057/7
آغاز: بر فلک برج منقلب چار است *** اندریں باب حكم بسیار است؛ انجام: شاد در پانزده است سعد اجل *** در ده و دو فرح رسد بزحل
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج مشکی لایه ای ، 2گ (8-9)، 20سطر (7/5×14 )، اندازه:11/5×18 سم [ف: 3- 1447]
6. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 32/1
آغاز: سه صد و شصت و پنج روز مقيم *** همه سالست برحساب قدیم، انجام: لعنت بی شمار بی پایان *** باد بر دشمنان این پاكان اشعاری است در انتخاب سعد و نحس ایام که اصل آن را به امام صادق (علیه السّلام) نسبت داده است؛ خط: نستعلیق، کا: درویش علی بن درویش محمود، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای با روکش قرمز پارچه ای، 9گ(1پ-9ر)، 19 سطر، اندازه: 11×18 سم (مؤید: 3- 573]
7، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 10604/2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد مقوایی عطف تیماج مشکی، 4گ (3ر -6ر)، اندازه: 11×18سم [ف: 27 -76]
8. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 37/ - 77- طباطبائی
در پایان این منظومه کوتاه (8 بیت)، یادداشتی است در دانستن ساعات روز؛ بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره، جلد: تیماج مشکی، 2گ (159-160 حاشیه)، 19، 20 و 27سطر، قطع: رقعی بلند، اندازه: 10×21سم [ف: 23- 70]
« اختبارات المهمات » اختبارات مسير قمر
«اختیارات المهمات » اسطرلاب
اختيارات النجوم /هیئت، پیشگویی / فارسی
ixtīyārāt-un nujūm
نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
(1201 - 1274)nasīr-od-dīn-e tūsí, mohammad ebn-e mohammad
به نثر و جز «اختیارات مسیر قمر» او که به نظم است.
آغاز: بسمله حمدله أما بعد بدان ارشدك الله في الدارین که در
هر ملتی از هفتاد و دو ملت طريقه شایع است که بآن عمل میکنند
[فهرستواره منزوی 2787/4 ]
1. خوانسار؛ فاضل؛ شماره نسخه: 253/3
خط: نستعلیق زیبا، كا: محمد رحيم بن محمد باقر، تا: شنبه ربيع الثانی 1250ق، جلد: تيماج قهوه ای مجدول، 16 سطر، اندازه: 12×21/5سم [ف: 1- 227]
2، یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3269/5
آغاز: برابر
خط: نسخ، كا: محمد علی بن ملا اسمعیل قریه شیری، تا: 1262ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی رو کش کاغذ ابری، 5ص ( 92-88 )، 12 سطر (12x7/5
)، اندازه: 11×16 سم [ف:5- 1594]
اختيارات النجوم / هیئت / فارسی
ixtīyārāt-un nujūm
حسینی، محمد صالح، ق 12 قمری
hoseynī, mohammad sāleh (- 18c)
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 10899
آغاز: بسمله. حمدله، أما بعد چنین گوید افقر العباد الى رحمة الله ربه الغني محمد صالحت بن عبد الواسع الحسینی، انجام: از جمع و تألیف این دو کتاب به دعا یاد نمایند و الله الموفق للخير و السداد ... ز تقویم شرعی برآورد جزوی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1241ق؛ واقف: مرحوم حاج آقا محمد ایرانی
تاریخ وقف: 1350، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با رویه پارچه، 13سطر( 10×15)، اندازه:15×21سم [الفبائی ف: 29]
اختيارات النجوم / هیئت/ فارسی
ixtīyārāt-un nujūm
غیر همانند 1. تهران: ملی؛ شماره نسخه:2914
آغاز شود بعد از این اختیاری که رود در ملك موافق، انجام: پیش از یكی افتد و نحوست هم
مؤلف در آغاز این رساله می گوید چون آن کس که به عمل اختیارات می پردازد باید بهره نجومی چندی داشته باشد لذا تعدادی از مسائل از برای آگاهاندن اهل اختیار می آورم. بعد می گوید آنان که اختیارات نجومی تصنیف کرده اند ابواب کار خود را بر ترتیب دوازده خانه طالع نهاده اند ولی من صواب چنان دیدم که آنچه را تعلق به ملوک و مهمات ملوک دارد از اختیارات نجومی فهرستی جداگانه سازم و بر دیگر باب ها مفدم دارم و در آن اطنابی و مبالغتی زیاده نمایم و هر چه مهمتر و ملک
ص: 457
بدان محتاج تر در آن تاملی بیشتر کنم و چون از این مهم فارغ شوم فهرستی دیگر سازم و به هر یابی از ابواب اختیارات اشارتی نمایم تا فایده این کتاب به خاص و عام رسد، فهرست ابوابی که تعلق بملوک دارد و مهمات ایشان این است: 1. جامه بریدن و پوشیدن، 2. در نامه نوشتن، 3 سفر بر و بحر و نقل و تحویل، .4 روی به حرب آوردن، 5 قلعه و شهر گرفتن، 6 طلب وقت دعا، 7. علم بريستن، 8 بیعت کردن و تاج نهادن و اساسی بنا نهادن، 9. دوست گرفتن، 10، نکاح کردن و زفاف، 11. برده و ستور خریدن، 12 طلب گریختگان، 13. بیرون رفتن به شکار صحرا، 14. شکار کوه، 15. شکار دریا، 16. استفتاح خراج، 17. ضیاع خریدن، 18. آمدن یکی از خدم پادشاه، 19 حوائج خواستن از ملوک و اکابر؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی یک لا عطف تیماج الحاقی، 93گ، 13 سطر (7×12)، اندازه: 12/5 × 18/5سم [ف: 6- 634]
2. شیراز: امام عصر؛ شماره نسخه :77
آغاز: ننمود، فصل دویم در موضوع و مبادی این علم، موصوع هر علمی آن چيز باشد که در آن علم از عوارض ذاتی او بحث کنند شامل: فصل دوم از مقدمه: در موضوع و مبادی، فصل سوم از مقدمه: در فایده اختبار، مقاله اولی در بیان شرایط کلیه اختیارات و آنچه احتراز آن لازم باشد و آنچه سبب کمال اختیار بود، شامل 3 «فصل»، مقاله ثانیه: در اختیارات جزئیه و آن صد و پنجاه و سه «اختيار» است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام: 81گ، اندازه: 10×19 سم [ف: 1- 4]
3، یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 1572/1
آغاز: بسمله، حمدله، صلوات، اما بعد بدانکه منجم را بر هيج چیزی از قوانین اختیارات اطلاع نيفتد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: كاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی عطف تیماج عنابی، 48گ (1-28)، 25 سطر ( 12×18/5 )، اندازه: 18×15/5سم [ف: 3 -992]
4. تهران: ملی، شماره نسخه: 15715
آغاز: باب اندر ساعت وام حواستن مشروطات وی ده است اول حکما گفته اند اصل الباب در این اخبار انجام: بعادت و خرمی بود و آنچه از مخدورات است اضداد شراطات است
رساله ای است در اختیارات، طالع بینی و استخراج مطالب نجومی با عناوین «باب» که در حاشیه اوراف نوشته شده است. برخی از عناوین ابواب آن بدین شرح می باشد. باب اندر ساعت وام خواستن، اندر ساعت وام دادن به کسی، اندر ساعت نگاه داشتن مال و باز ستدن از مدیوان، اندر ساعت فروختن غلها، اندر ساعت نگاه داشتن آنچه بخرند، اندر ساعت وقت خوردنیها، اندر ساعت
عمل محبت و عزیمت دوستی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج اناری مقوایی، 4گ (62پ، حاشیه 68پ، حاشیه 68پ، حاشیه 70)، محتلف السطر، اندازه: 19/5×31 [رایانه ]
5. تهران: مجلس: شماره نسخه: 79/7
بی کا، تا: قرن 13، فیلم آن در دانشگاه تهران به شماره 3370 موجود است، کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی ضربی و مقوایی، 6ص (105-110)، 21-25 سطر (9×15)، اندازه: 25x16سم [سنا -ف: 1- 41]
« اختیارات نجوم » لوايح القمر
اختیارات نجوم / هیئت /عربی
extīyārāt dar ahkām-e nojūm
یزد؛ وزیری شماره نسخه: 4032/1
بی کا، بی تا [نشریه: 13 -356]
اختيار الأسبوع / دعا / عربی
ادعیه و سوری است که در روزهای مختلف هفته خوانده می شود به اضافه دعای ذبح عقیقه و دعای به نقل از خواجه نصیر که هر مهمی را فائده دهد و صورت نماز عیدین.
قائن: مدرسه جعفریه شماره نسخه: 1/ 115
خط: نسخ و نستعلیق، كا: عبد البديع بن غیاث الدین طباطبائی، تا: 16 شوال 1008ق؛ 21 (11-21)، اندازه: 23/5x13 سم [کتابخانه های قائن: ف: 100] «اختيار ايام الشهر » الأيام
اختيار البکر ... = الاحسن من شعر علی بن الحسن / ادبیات/ عربی
ixtīyār-ul-bikr ... = al-aḥsan-u min ši‘r-i ‘alīyy-i-bn-il-
i hasan
اخسیكلی، محمد بن محمد، - 520 قمری
(- 1127)axsīkasī, mohammad ebn-e mohammad
گزیده ای است از اشعار ابوالقاسم علی بن حسن بن ابی الطیب با خرزی نیشابوری که به دستور ضياء الملك منصور در 20 «باب» نگاشته شده: 1. نسيب؛ 2. اخوانيات؛ 3. مديح 4 هجاء؛ 5 شکر: 6 شکایت 7 عتاب؛ 8 اعتاب؛ 9 استعطاء، 10. استعطاف؛ 11. افتخار، 12. استحضار؛ 13. محون؛ 14. خمريات ؛ 15. اوصاف، 16. معميات؛ 17. زهد؛ 18. حکم، 19، تعازی 20 مراثی، اخسیکتی از ائمه لغت و تاریخ بوده و در منابع موجود به مذهب او اشاره نشده ليكن صاحب ذریعه بر اساس خطبه کتاب «اختيار البكر» شیعه بودن او را تأیید نموده است. نسخه ای از این کتاب در فهرست مخطوطات مصوره دارالكتب المصرية (421/1 ) آمده است که تاریخ کتابت آن سال 713ق است.
ص: 458
[الذريعة 364٫1 ؛ کشف الظنون : 778/1 ؛ معجم الأدباء: 439/5 ؛ معجم
المؤلفين: 259/11 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12782/3
آغاز: الحمد الله مستحق الحمد و وليه ما اتبع الوسمي بوليه و الصلاة على محمد نبيه عدد حفض البرى و نبیه و السلام على الطاهرين من آله ما تسلسل طرز القفر بآله و بعد فما بغي على ان اختيار الكلام؛ انجام: و لكن اذار ضیت عني کرام عشیرتی *** فلا راکك غضباناً على ليامها
خط: نسخ، بی کا، تا: 24 ذیقعده 785ق، مصحح، محشی، اشعاری فارسی و عربی و مطالب گوناگون در آغاز و انجام آمده است؛ کاغذ: شرفی، 20گ (19-38)، 25 سطر، اندازه: 8×15سم [ف: 32 - 465]
اختيار الدعوات / دعا / فارسی
extīyār-od-dа'avāt
تاريخ تأليف: شعبان 782ق
در آداب دعا و پاره ای از دعاها و اذکار معتبر، انتخاب شده از کتاب دعای حکیم الملة و الدين محمد بن على الناموسی الحواري الفریومدی با افزودن آنچه لازم بود و انداختن آنچه لازم نبود، در دو قسم علمی و عملی و هر قسم دارای ده باب: قسم اول، در مباحث علمی: 1. في تعريفه وصيغته و أقسامه، 2. مذهب من يترك الدعاء و مذهب من يدعو، 3. معنى الاجابة و أنواعها، 4. في زمانه، 5. في مكانه، 6 آداب الداعی، 7. شرائط الدعاء، 8. فضيلة الدعاء والذكر، 9: فضيلة التسبيح و التحميد و التهليل و التكبير، 10. بيان الاسم الاعظم، قسم دوم در مباحث عملی: 1. الأدعية الموظفة على ساعات الأيام و الليالی، 2. وظائف الشهور، 3. الادعية في حالات تقع، 4. الصلوات النافلة، 5. دعوات مستجابة، 6 الأحراز، 7 التعاويذ، 8 أدعية الأنبياء، 9. أدعية الأئمة و الصلحاء، 10. المتفرقات.
قم؛ مرعشی: شماره نسخه :2827
آغاز: اللهم لك الحمد حمداً يليق بكتاب قدسک قطوبى لمن استطاع اليه سبيلا ... أما بعد مدتی مدید بود، انجام: و اجعل الى رحمتك مصيرنا و مآلنا برحمتك يا أرحم الراحمين وصلى الله على محمد و آله اجمعين.
خط: نسخ، کا: على بن مطهر بن محمد حسینی، تا: 20 شعبان 791ق، جا: قصبة سلومد؛ مصحح، جلد: تیماج مشکی، 322 گ، 13 سطر، اندازه:13×19سم [ف: 8- 33]
«اختيار الرجال » اختيار معرفة الرجال
اختیار شعر المتنبی / ادبیات / عربی
ixtīyār-u ši'r-il mutannabi
متنبی، احمد بن حسین، 303 - 354 قمری
(916 - 966)motanabbí, ahmad ebn-e hoseyn
مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 12408
آغاز: قال ابوطیب احمد بن الحسين بن الحسن المتنبی، انجام: و لا يصدق قوما في الذي زعمو ... و صلوته على النبي محمد و آله سلم تسليما
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6، 14 سطر (15x11)، اندازه: 14×19 [رایانه ]
اختيار الصلاة / فقه / فارسی
extīyār-os-salāt
حسینی هروی، حسین بن غیاث الدین، - 928 قمری
( - 1522) hoseynī heravī, hoseyn ebn-e qīyās-od-dīn
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 18192 ض
بی کا، تا: قرن 13 [د.ث. مجلس]
اختیار عباد / کلام و اعتقادات / فارسی
extīyār-e 'ebad
آغاز: بسمله. وبه نستعین. سپاس بی پایان لطیفی را که بنای بندگی را بر تنگنای جبر و اضطرار ننهاد
انجام: و در آتش جهنم کباب خواهد شد عیشها خواهند کرد اینجا شراب آنجا کباب
[فهرستواره منزری 6/ 126]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه - 2812/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر بن محمد تقی حسینی قزوینی، تا: 1233ق، جا: سپاهان مدرسه جده؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ضربی، 2گ (133ر-134پ) [ف: 10- 1655]
« اختبار فصيح الكلام » الفصيح
الاختيار في شرح المختار = الاختيار لتعلیل المختار / فقه / عربی
al-ixtīyār fi s.-il-muxtār = al-ixtīyār li-ta'līl-il-muxtār
ابن بلدجی، عبد الله بن محمود، 599 - 683 قمری
(1285 - 1203)ebn-e boldojī, 'abd-ol-lāh ebn-e mahmūd
وابسته به مختار الفتوى = المختار في فروع الحنفية؛ ابن بلدجی، عبدالله بن محمود (599-683)
ص: 459
شرحی است با عنوان «قال - قال» بر کتاب «المختار» خود مؤلف که در جوانی در فقه حنفی نگاشته بود. در این شرح بیشتر ادله را می آورد و بعضی از فروع را نیز بر وی افزوده است، از کتاب الطهارة تا کتاب الفرائض.
آغاز: الحمدلله الذي شرع لنا ديناً قویماً و هدانا اليه صراطاً مستقيماً وجعلنا من أهله تعلماً و تعليماً
[کشف الظنون 1622/2 ؛ المخطوطات الفقهية في مكتبة المتحف العراقي،
اسامة ناصر نقشبندی قسم اول ص 65 ش 100؛ چلبی -جبوری 535:1 قرطای 3860 -فهرست گارت (يهودا) از رودلف ماخ ش 1052 و 1053؛ نشریه 344/11
و 524/7 ؛ کشف الظنون 1622/2 ، اعلام زرکلی 136/4 ]
1. تهران: ملی، شماره نسخه: 2667
آغاز: قال والسواك لايه صلى الله عليه ... قال وصاني خليل جبرئيل بالسواك. قالوا و الاصح انه مستحب، انجام: و ليس لمالك الفسخ بغیر عذر لما بينا في المزارعة ان المساقاة تلزم من الجانبين و الله اعلم آخر المجلد الأول.
از ابتدای کتاب تا آخر احکام مساقات؛ خط: نسخ، كا: احمد بن محمد، تا: 773ق، مصحح، محشی: حاشیه برگ پایانی ممهور به مهر بیضوی «وقف»؛ كاغذ: سمرقندی نخودی، جلد. تیماج تریاکی سوخته ضربی ترنج دار مقوایی دامن دار، 238 گ، 23 سطر (13×20)، اندازه: 17×26سم [ف: 13- 88]
2، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14027
آغاز: برابر، انجام: قوله الأهل الزوجة اي لو أوصى لاهل فلان فهي على زوجته ... قوله و الآل اهل بیته ای لو اوصى لآل فلان فهو لاهل بيته لان الآل القبيلی. خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 ؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی ؛ جلد. تیماج مشکی، 180 گ، 27 سطر، اندازه:16×24سم [ف: 38 -47]
3، قم: مرعشی؛ شماره نسخه :2686
آغاز: برابر؛ انجام: و بالشراء فقد أوجبه على نفسه فيتصدق بثمنه ، قال...
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 (شاید)؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، علامت بلاغ دارد، تملك: ابراهیم افندی او غلی؛ جلد: دورو تیماج رو قرمز پشت مشکی، 340گ، 27 سطر، اندازه: 19×26/5سم [ف: 7- 262]
4. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9064
آغاز: برابر، انجام: حصل لكل واحد منهم ثمانون و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب.
خط: نسخ معرب ، کا: ظهير الدين بن عز الدين حافظ حنفی سلطانی، تا: شنبه 18 شوال 875ق؛ افتادگی: آغاز؛ گویا کاتب آن را در چهار ماه تا صفر 878 مقابله کرده است، در پایان پراکنده هاست، با مهر وقفت عثمان شهیدی عن خوابگان دیوان نعمانی همایون در بلده خادم برای طلبة العلم در پایان؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا عطف تيماج تریاکی، ربعی ، 421گ، 35 سطر (11×19)، اندازه:15×23سم [ف: 17 -283]
5، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 1220
آغاز: برابر
از اول کتاب تا پایان احکام مسافات؛ خط: نسخ، كا: محمد بن محمد بن ابی بکر از قریه شمش از توابع طرابلس، تا: دوشنبه 24 ذيقعده 944 ق؛ مصحح، جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 165گ، 25 سطر، اندازه:17×24/5سم [ف:4- 15]
6. قم مرعشی: شماره نسخه :14776
آغاز: برابر ؛انجام: الصنف الثالث و هو ثلاثة أنواع، الأول بنات الأخوة و الأولاد الأخوان، لأب ... انه يرث بعضهم بعضا الا ما ورث من صاحبه، وهو قول أبي حنيفة أو لأمثاله
خط: نسخ، بی کا، تا: 1097ق (جلد اول)، نیمه نخست قرن 8 (جلد دوم)؛ محصص، دارای حواشی با نشان «ح م، مستصفی»، کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی با لچک ترنج و سر ترنج گل و بوته؛ 295گ، 22 و 23 سطر، اندازه: 12/5 × 20سم [ف: 37- 369]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 18770
طهارت تا مساقات؛ بی کا، تا: 1101ق [د.ث. مجلس ]
«الاختيار لتعليل المختار » الاختيار في شرح المختار
اختيار المصباح (ترجمه) / دعا / فارسی
ixtīyār-ul misbah (t.)
حسینی، محمد حسین بن عبد الحسين، ق 12 قمری
hoseynī, mohammad hoseyn ebn-e 'abd-ol-hoseyn ( 18c)
این کتاب ترجمه «اختیار المصباح» ابن باقی است که به دستور شاه سلطان حسین صفوی انجام شده است.
آغاز: مصباح نور فزای مجامع اهل دین و مفتاح عقده گشای قلوب ارباب يقين حمد و ثانی رب العالمين و شکر و سپاس فریننده زمان و زمین استکه بمقتضای حقیقت ادای و ما خلقت الجن والانس الا ليعبدون کافه مکفین را بطریق مستقیم عبادت و معرفت دعوت نمود تا از فیض اطاعت سالک سبیل جنت و قابل عالی رتبه مغفرت گردند.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 6996
آغاز: برابر، انجام: با من أعان اهل محبته على شكره با من.
خط: نسخ، بی کا، تا: 17 ربیع الثانی 1127ق؛ افتادگی: انجام؛ در پشت برگ اول نسخه دستخط و مهر مؤلف مرقوم و مرتسم است؛ واقف: ملكزاده کوثر؛ 246گ، 22 سطر، اندازه: 16×24سم [ف: 6 - 218]
« اختیار مصباح السالكين » مختصر مصباح السالكين
ص: 460
اختيار معرفة الرجال = رجال كشی = اختيار الرجال/ رجال / عربی
ixtīyār-u ma'rifat-ir-rijal =rejāl-e kaší = ixtīyār-ur-rijal
شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری
(996 - 1069)šayz-e tūsī, mohammad ebn-e hasan
تاريخ تأليف: 456ق، محل تألیف: نجف
پنج کتاب رجالی است که شناخت راویان حدیث شیعه بر آن استوار است و همه گزارش زندگی راویان حدیث شیعه را از این پنج کتاب گرفته اند که نام هایشان چنین است:
1. رجال نجاشی (-450ق)، ابوالعباس احمد پسر علی پسر احمد فرماندار اهواز. پایه این کتاب بر کتاب شناسی می باشد و در آن زندگانی راویانی را گزارش می دهد که تالیفی داشته اند و کمتر به راویان دیگر پرداخته است
2. فهرست شیخ طوسی (-460ق)، پایه این کتاب نیز بر کتاب شناسی است 3، رجال طوسی، از شیخ طوسی در این کتاب نام یاران همزمان هر یک از امامان دوازده گانه به ترتیب امامان یاد شده است، ولی از تالیف آنان نام نبرده است.
4. رجال کشی (اختيار الرجال)
5. «الضعفاء» از ابن غضائری احمد پسر حسین پسر عبيد الله (قرن 5ق)
کتاب حاضر رجال شيخ کشی است که شیخ طوسی آن را محرر و مهذب داشته است. شیخ بزرگوار ابو عمر و محمد بن عمر بن عبدالعزیز کشی (از شیوخ متقدم امامیه در نیمه اول قرن چهارم)، شاگرد عیاشی و استاد شیخ ابو قولویه و معاصر شیخ کلینی) دارای کتابی است در رجال موسوم به «معرفة الناقلين عن الائمة الصادقین» جامع مدح و ذم روات فريقين. چون نسخه های آن کتاب مختلف و مغلوط بود شیخ طوسی زوائد آن را حذف و بقیه را محررو مهذب داشت و به نام «اختیار الرجال» نامید نسخه اصلی کتاب رجال کشی از میان رفت و آنچه که در دست است همین «اختبار الرجال» شيخ طوسی است که مورد نظر علماء متأخرین واقع شده و آن را مرتب داشته اند. ظاهراً کتاب نجاشی در اختیار ابن حجر بوده است و از آن در کتاب «لسان الميزان» خویش استفاده فراوان کرده است.
آغاز: بسمله حمدويه بن نصير الكشي قال حدثنا محمد بن الحسين بن ابی الخطاب عن محمد بن سنان عن حذيفه بن منصور عن ابی عبدالله عليه السلم قال اعرفوا منازل الرجال منا على قدر روايتهم عنا
انجام: و كان دينه و مذهبه (في أبی جریر القمی) محمد بن قولويه قال حدثنا سعد عن احمد ... (في علی بن جعفر بن العباس الخزاعي المروزی) قال محمد بن مسعود: على بن جعفر بن العباس الخزاعي كان واقفياً
چاپ: تحقیق سید مهدی رجائی، قم، مؤسسة آل البيت، همراه با حواشی میرداماد، 1404ق، دو جلد؛ با اهتمام على محلاتی حائری، بمبئی، 1317ق، سربی وزیری، 392 ص؛ نجف اشرف، مؤسسة الأعلمی، با تعليقات سید احمد حسینی، سرہی وزیری؛ 527 ص؛ محقق حسن مصطفوی، ایران، دانشگاه مشهد، چاپ جدید، 616ص + 443ص فهارس، 1389ق
[الذريعة 365/1 و 366؛ مصفى المقال ص 375؛ مكتبة امير المؤمنین 499/2 ]
شرح و حواشی:
1- ترتيب رجال الكشی = ترتیب اختيار الرجال فهبائی، عناية الله بن علی (-11)
2- ترتیب اساتید رجال الكشی طباطبائی بروجردی، محمد حسین (1240-1253)
3- حاشية رجال الكشی
1، قم: مرعشی: شlاره نسخه: 2636
خط: نسخ، كا: منصور بن على بن منصور الحازن، تا: چهارشنبه 14 ربیع الاول 577ق (این نام و تاریخ در پایان آمده و مربوط به بخش آخر نسخه است ولیکن بیشتر نسخه به خط نسخ نزدیک به ثلث است که در همان عصر نوشته شده و گویا دو نفر در کتابت به یکدیگر کمک داده اند)؛ مصحح، علامت بلاغ دارد و در چند جا این عبارت دیده می شود: «بلغ المقابلة بقراءة السيد نجم الدین محمد بن ابي هاشم دام توقيفه كتبه یحیی بن الحسن بن البطريق»؛ تملک حسن بن علی بن محمد بن جبلة بن بابويه الفراهانی المجاور بالحائر، علی بن علی بن محمد بن جبلة بن بابویه فراهانی المجاور بالحائر، عبد الله بن محمد جعفر و مهر بیضوی وي «عبد الله بن جعفر»، سالم بن عبد الله بن عمر بن سالم ابن عبد الله الحسینی به تاریخ رجب 599، احمد بن فهد، علی بن محمد بن جبلة بن بانوية المجاور بالحائر، علی بن حسین بن محمد العجمي الحائری به تاریخ 724، حسن بن عبد الغني الحسینی و مهر بیضوی وي«ظنی حس بالله» ، علی بن احمد بن سلیمان به تاریخ صفر 656، شمس الدین محمد بن اسد که آن را قاسم بن علی بن حسین حائری نوشته، علی بن عبد الحسين بن سليمان الحسینی الموسوی المدنی محتداً و البتاوی مولداً و الحلى منشأ، ابوالحسن، قباد بن سا... قباد المهران، عبد الباقي بن عبد الغني الحسینی به تاریخ 1199 و مهر مربع وي والواثق بالله الغني عبد الباقي الحسینی، سید حسین بن عبد الغني الحسینی به تاریخ 1203 و مهر بیضوی وي «عبده حسین الحسینی، موسی بن جمال الدين بن اسد الله المعروف به حجة الاسلام بروجردی به تاریخ 1306 و مهر بیضوی «موسی بن جمال الدين»، حسن بن عبد الكريم الفتال، علی بن عبد الحسين بن سلطان الحسینی الموسوی، محمد بن صادق بن علی بن محمد الحسینی، ... بن حسن بن احمد، بن علی، حسن المصطفوی به تاریخ 1376 جلد. تیماج قهوه ای، 209گ، مختلف السطر، اندازه: 16×23/5سم [ف: 7- 208]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه 1446-ف
ص: 461
نسخه اصل همان نسخه بالا. از چند سطر پیش از سرگذشت «محمد بن مسعود بن محمد» از روایت سوم آغاز شده و دو روایت این سرگذشت را ندارد و می رسد به پایان جزو پنجم [فیلم ها ف: 1- 280]
2. تهران: ادبیات؛ شماره نسخه: 133/2 - د
آغاز: الجزء الرابع من الاختيار من کناب ابی عمرو محمد بن عمر بين الكشي في معرفة الرجال (سر گذشت هشام بن الحكم و هشام بن عبد العزير سالم)، انجام: تم الجزء السابع من الاختيار وتم الكتاب بأسره .. وكان الفراغ منه اخر نهار الثلثا رابع ذی القعده من سنة اثنى وسبعمائه كتبه ابوالحسن بن ابی المعالی احمد بن ... (خوانده نمی شود)
از جزو 4 تا پايان جزو 7؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 7؛ تملك حسن بن علی بن حسين المهذب، ابراهيم بن يحيى بن محمد بن نجم العاملی، کاغذ: سمرقندی، 205گ (37پ-241ر)، 16 سطر ( 9/5×15/5 ) [ف: 1- 18]
تهران دانشگاه شماره نسخه: 2/ 1441- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ تا: 4 ذيقعده 702ق [ فیلم ها- ف: 1 - 280 و 601]
3. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 3589
خط: نسخ، بی کا، تا: 10 جمادی الثانی 964ق؛ دارای حواشی با نشان «ک ن م ح ق» ، دارای یادداشت تملک نصیر الدین محمد شریف در 1025؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن سرخ، 173 گ ، 21 سطر، اندازه: 19/2×26/4 سم [ف: 1 -20]
مشهد، الهيات، شماره نسخه: 13096 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالای معلق به حواشی میرداماد به خط او [ف: 3- 1278]
4، قم: مؤسسة آية الله بروجردی: شماره نسخه : 73
نیمه اول کتاب؛ خط نسخ، كا: ناصر الدين بن على، تا: جمادی الثانی 982ق، مصحح: تملک محمد بن علی بن ابی الحسن حسینی، حسن بن على بن شدقم حسینی مدنی از سید محمد بن ابي الحسن سبط شهید ثانی به تاریخ 987، حسین بن حسن بن على بن شدقم حسینی مدنی به تاریخ 1005 در مدینه منوره با مهر مقرنص وی، طهماسب قلی به تاریخ 1052، علی بن احمد بحرانی با مهر بیضوی «وصی احمد على»، و «بنده آل محمد على»؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف و حواشی تیماج قرمز، 112گ، 25 سطر، اندازه: 18/5 ×
24 سم [ف: 1- 50]
5، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 13334/3
آغاز: حدثني محمد بن مسعود، قال حدثنی علی بن محمد بن یزيد القمی، قال: حدثني محمد بن احمد بن يحيى، قال: حدثتی ابو اسحاق ابراهيم بن هاشم، انجام: في على بن جعفر العباس المروزی قال محمد بن مسعود على بن جعفر بن العباس الخزاعی كان واقفياً.
خط: نستعلیق، کا: ملا عبدالله شوشتری، تا: سه شنبه 12 رجب 988ق، جا: حيع شام؛ كاتب از علما و دانشمندان برجسته اوایل قرن 11 و از استادان مجلسی اول مولی محمد تقی می باشد، از روی نسخه ای به خط ابن طاووس و او نیز از روی نسخه ای به خط ابن ادریس کتابت نموده است، در حاشیه از سوی کاتب نسخه تصحیح و مقابله شده، محشی تملک: محمد مراغی نجفی ؛ کاغذ: شرقی، 69 گ (121پ-199پ)، 19 سطر، اندازه:
14/5x10 سم [ف: 34 -444]
6. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه :3052
آغاز: برابر انجام: يقول سمعت احمد بن سعيد الرازي يقول ان اباصلت الهروي ثقة مأمون على الحديث الا انه بحب آل رسول الله صلى عليه و آله و كان دينه ومذهبه. ثم يتلوه في الجزء السابع ما روى في حرير القمی
شامل شش جزء اول کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: عید فطر 993ق؛ مصحح، جلد: مقوا اسلیمی با عطف پارچه، 204گ، 21 سطر [ف مخ:1- 84]
7. تهران؛ ادبیات شماره نسخه:1/ 3001
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 7 شوال 1013ق [ف: 3- 45]
8. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:9727
تا جزو ششم؛ خط: نسخ، كا: حسین بن محمد حسینی، تا: 10 جمادی الاول 1016ق ؛کار مقابله نسحه به تاریخ رجب 1016 پایان یافته است؛ تملك محمد صالح حسینی با مهر «عبده الراجی نور محمد» (بیضی) و «عبده الراجی محمد»؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 313 گ، 16 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 25 -80 ]
9. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/ 990
آغاز: برابر؛ انجام: احمد بن سعيد الرازي يقول ان ابا الصلت الهروي ثقة مأمون الا أنه يحب آل رسول الله و كان دينه و مذهبه.
ثم يتلوه في الجزء السابع ماروی في أبی جریر القمی و الحمد لله رب العالمین خط: نسخ، كا: نصار پسر محمد، حویزی، تا: از 28 ربیع الاول تا 6 جمادى الأول 1020ق: در گ180پ سطر دوم هفت حدیث از پایان باب دوم و یک حدیث از آغاز باب سوم افتاده است، این نسخه به گزارش «ابو الصلت» پایان یافته گوید: در باب هفتم گزارش ابو جرير قمی خواهد آمد ولی باب هفتم را ننوشته است، در صورتیکه در نسخه چاپی ابو جرير و علی پسر جعفر خزاعی در پایان باب ششم جای دارند و باب هفتمی در آن دیده نمی شود، با اجازه حسین پسر کمال الدین برای شیخ عبد العالی حویزی؛ کاغذ: سمرفتدی نخودی، جلد: تیماج سرخ فشرده زرکوب، 171 گ ( 293-122 )، 24 سطر (6×13)، اندازه: 13×19سم [ف: 2- 482]
10، تهران: ادبیات، شماره نسخه: 14/5 . د
تا پایان جزو پنجم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: یکشنبه 7 رجب 1021؛ 182گ (129پ-310ر) [ف: 1- 17]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 737 ط
ص: 462
آغاز: برابر انجام: و كان دينه و مذهبه حب آل محمد صلى الله علیه و عليهم و على أبي الصلت رحمه الله
خط: تعلیق، کا: ابو طالب بن کنعان تبریزی انصاری، تا: 1021ق، جا: مدرسه رزم ساربه دارالسلطنه قزوین، جلد: تیماج سیاه، 213گ، 14 سطر، اندازه: 12/5 ×19 سم [ف: 24/2 - 14]
12. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 3638
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: شمس الدین محمد بن قاسم گیلانی استرابادی ملقب به فقه، تا: سه شنبه 13 شعبان 1034ق، جا: مکه؛ واقف فاضل خان، 218گ، 21 سطر، اندازه : 14/5 × 23/5سم [ف: 6- 584]
12. تهران: ملی شماره نسخه:1944
آغاز: و الله پنسیونو فيهم سلمان الفارسي و ان عمر سأله عن نسبه و اصله، انجام: كان يحب آل رسول الله صلى الله عليه و آله و كان دینه و ماهیه. تم الجزء السادس و یتلوه في الجزء السابع ما روی في ابی حزیر القمی.
درین نسخه اخبار موجود در معرفة الرجال جمع آوری شده؛ خط : نسخ، کا: حسن بن محمد حسین طبسی، تا: 1035ق، افتادگی: آغاز کاغد: فرنگی، جلد: مقوایی تیماج مشکی ترنج دار، 272گ، 14 سطر ( 12/5x7)، اندازه:
13×19/5سم [ف: 10- 622]
14. مشهد: رضوی، شماره نسخه : 23929
آغاز: برابر، انجام: الا انه يحب آل رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و كان دينه و مذهب تم و يتلوه في الجزء السابع ما روى في حريز القمی و الحمد لله رب العالمين ... و سلم تسليماً كثيراً.
جزء 6- 1؛ خط: نسخ، كا: محمد رحيم بن حبيب الله، تا: آخر ذیحجه 1036ق؛ مصحح، مقابله شده و دارای بلاغ در موارد متعدد با این عبارت: «ثم بلغ سماعاً افاض الله تعالى عليه»، ولقد انهاه سماعاً أفاض الله تعالى عليه» ؛ واقف: سيد فخر الدین صدر عاملی، تاریخ وقف: خرداد 1376؛ کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد. تیماج عنابی لبه دار، 252 گ ، 17 سطر، اندازه : 12/5 ×19/5سم [ف: 27- 49]
15. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6995 و 2437- ف
تا آغاز جرو هفتم؛ خط: نستعلیق، کا: بديع الزمان فهپائی، تا: دوشنبه 20 ذیحجه 1037ق، دارای حواشی با نشان «م ح ق دام ظله، م ح ق » و نسخه بدل، با بلاغ قرائت، با صورت اجازه محمد باقر بن محمد داماد به حسین بن حیدر حسینی کرکی عاملی مورخ 1038؛ تملك: محمد امین بن ابی تراب گلستانه، حسین بن فضل على مهر: محمد تقی بن محمد باقر یزدی، محمد حسین؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج آلبالویی مقوایی با لولا، 354 گ، 17
سطر (7×14)، قطع: ربعی، اندازه: 16×26سم [ف: 16 - 423] و فیلم ها- ف:1- 280]
یزد؛ علومی، شیخ علی، شماره نسخه :2
همان نسخه بالا [نشریه: 4- 436]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 15257
خط: نستعلیق، کا: محمد، جعفر بن نجم الدین محمود الخادم الحسینی، تا: 1038ق [مختصر ف: 37]
17. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1374
نسخه اصل: کتابخانه سید محمد علی روضاتی، اصفهان؛ خط: نسخ، کا: نوری بن شريفا خازن، تا: سلخ رمضان 1038ق؛ مصحح، دارای حواشی با نشان «م ح ق دام ظله»، در حاشیه نیمه اول کتاب علامات بلاغی مندرج است؛ تملك: كاتب، «محمد بن رضی الدین هروی»، «سید محمد على روضاتی»، «علی محمد بن محمد حسین شریف اصفهانی»، در سوم جمادی الاول 1355 آمده
است؛ 512ص [عکسی ف:4- 221]
18. قم؛ مرعشی شماره نسخه : 575
خط: نسخ، كا: بنی بن بنیاد قزوینی، تا: 18 ربیع الاول 1049ق؛ مهر: «عبد الباقی الحسینی، (بیضی)، جلد. تیماج قرمز، 249 گ ، 19 سطر، اندازه:
12/5 ×25 سم [ف: 2- 171]
19. تهران: ادبيات؛ شماره نسخه: 226
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 15 ذیقعده 1059ق [ف: 3- 69]
20. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا: 1071ق (نشریه: 7 -535]
21. اصفهان: مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 837
خط: نسخ، کا: محمد محسن بن امیر حسن ابهری اصفهانی، تا: 1079ق؛ در دو برگ آغازین وقفنامه کتاب از بهرام بیگ به سال 1277؛ مهر: «عباده الراجی اسد الله بن محمد باقر الموسوي» (بیضی)، «عبده محمد حسين الموسوی» (بيضى) و «محمد حسین بن مرتضى الموسوی»؛ تملك: محمد بن هادی حسینی جیلی با مهر «عبده محمد هادی الحسینی»، (بیضی)؛ جلد: مقوایی ابر و باد عطف تیماج قرمز، 110گ، 25 سطر، اندازه: 30x19سم [ف: 3- 626]
22. خوانسار؛ فاضل، شماره نسخه :5
خط: نسخ، كا: حسن بن حرز بن عبد الله بحرانی ستراوی لككانی تا: 1089ق؛ مصحح، دارای علامت بلاغ، دارای حواشی از کتب نهاية ، تفسير الامام حسن العسکری، میرزا و ... در انتهای جرء ششم «احمد بن صالح البحرانی»، نگاشته که این کتاب از نسخه میرزا محمد تصحیح شده و در 14 ذیحجه 1088؛ کاغذ: الوان و مختلف، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج و سرترنج مجدول،
253گ، 19 سطر، اندازه: 14/5 ×5/ 20سم [ف: 1- 9]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه:547
آغاز: برابر
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 134]
23، قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2911
آغاز: برابر؛ انجام: ثقة مأمون على الحديث الا انه يحب آل رسول الله صلى الله عليه و آله و كان دينه و مذهبه
از آغاز تا پایان جزء ششم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: سال 1100 الى 1102ق؛ از روی نسخه میرداماد تصحیح شده و عین امضای بلاغ وی در حاشیه به نقل از امضای او آمده است؛ تملک «فرهاد بن
ص: 463
ولیعهد» در شعبان 1302، تملکی پاک شده به سال 1233؛ مهر : «جلیل بن عبد الباقی الحسینی» (بیضی)، «عبده محمد مهدی الحسینی»، (بیضی)؛ جلد: تیماج دو رو، رو قهوه ای مجدول پشت قرمز لبه دار، 197گ، 21 سطر، اندازه: 13×24سم محدث ارموی مخ: 1- 82]
24. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3792
انجام: قلت جعلت فداك أي شيء فال اكراك جمالك من هذا الرجل یعنی هارون
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12، افتادگی: انجام ؛ مصحح، در سه برگ اول فهرست نام برخی از رجال کتاب و چند یادداشت متفرقه رجالی است؛ تملك محمد عادل؛ جلد. تیماج قهوه ای لبه دار، 148 گ، 18 سطر، اندازه:15× 20/5سم (محدث ارموی مخ: 1- 82)
25. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3878/1
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ از روی نسخه ای به تاریخ سه شنبه چهارم ذیقعده 602 ظاهراً، مصحح، دارای حواشی بعضاً با نشان «حسن الموسوی»، مهر «الراجی محمد رفیع بن ابراهیم»، (مربع)؛ 74گ (1پ-74ر)، 31 سطر، اندازه: 21× 31سم [محدث ارموی مخ: 1- 82]
26. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 23444
آغاز: برابر؛ انجام: الا انه يحب آل رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و كان دينه و مذهب تم و يتلوه في الجرء السابع ما روى في حريز القمی و الحمدلله رب العالمين ... و سلم تسليماً كثيراً.
خط: نسخ خفی، کا: محمد علی بن محمود، تا: قرن 13؛ مذيل است به «ایضاح الاشتباه في اسماء الرواة»، از علامه حلی، کاغذ: شکری آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای مستعمل، 97گ، 25 سطر، اندازه: 14/8×20 سم [ف: 27- 50]
27. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 2710
انجام: درباره ابو الصلت عبد السلام: و كان دينه و مذهبه. ثم يتلوه في الجزء السابع ماروى في حرير القمی. (شش سطر از چاپی بمبئی کم دارد)
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج حنایی مقوایی، 162گ، 20 سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 3- 72]
28، اصفهان، مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه: 127
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ روی برگ اول چند یادداشت متفرقه رجالی و از برگ سوم تا برگ هشتم مقداری از رساله غسالة بول الربع از سید محمد رضوی کتابت ذیحجه 1218 آمده است، مصحح، در حاشیه مطالبی جهت منبر آمده است؛ 193گ، مختلف السطر، اندازه: 18×21/5سم [ف: 1- 96]
29، تهران: ملی، شماره نسخه: 241
آغاز: برابر انجام: تم الجزء السابع من الاختيار و بتمامه تم الكتاب باسره و الحمد لله و السلم على عباده الذين اصطفی.
از ابتدا تا على بن جعفر بن العباسی مروزی؛ خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی ترنج و نیم ترنج ضربی مقوایی، 170 گ
، 17 سطر (8/5×15)، اندازه: 15 × 22سم [ف: 7 -212]
30. قم: مرعشی، شماره نسخه: 143/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حاج قاسم بن حاج علی اکبر خونساری، تا: شنبه 18 ذیحجه 1236ق، جلد. تیماج مشکی عطف تیماج قرمز، 108گ (1پ-108ر)، 26 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1- 162]
31، تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 7211
آغاز: برابر انجام: سمعت احمد بن سعيد الرازي يقول ان ابا الصلت الهروي ثقة مأمون على الحديث الا انه يحب آل رسول الله و كان دينه و مذهبه حب آل محمد
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 22 شعبان 1302ق، جلد: قهوه ای ضربی، 230گ، 18 سطر، اندازه :14/5×21 سم [ف: 25 -216]
32، قم: مرعشی: شماره نسخه : 144
خط : نسخ، بی کا، بی تا، برگ های 49 تا 72 و برگ آخر را على بن میرزا عبد الغنی علوی به تاریخ 29 محرم 1334 نوشته است؛ جلد. تیماج قهوه ای، 141گ، 20 سطر، اندازه: 13/5 ×19/5سم [ف: 1 -163]
33. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 361/1
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، محشى؛ جلد: تیماج مشکی، 130گا(1پ- 130ر)، 23 سطر، اندازه: 16/5 × 21٫5سم [ف: 2 -98]
34، قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 6877/3
فقط شش جزء، خط: نستعلیق، کا: علاء الملك بن عبد القادر حسینی مرعشی، بی تا؛ برگ آخر کتاب به خط محمد حسین بن مجد الدين على اصفهانی، با دقت مقابله شده، محلی، اندازه: 13×19سم [ف: 18- 72] مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 13174 عکسی
نسخه اصل: دو برگ عکسی است از روی نسخه دانشگاه تهران؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: گالینگور سرخ عطف میشن، 16 سطر [ف: 3 -1279]
35. قم: مؤسسة آية الله بروجردی: شماره نسخه: 239
خط :نستعليق، كا: آية الله حاج آقا حسین طباطبائی بروجردی، بی تا: اختلاف نسخه ها پس از مقارنه با رجال نجاشی و فهرست طوسی در این نسخه ضبط شده و گویا ترتیب رجال کشی باشد؛ جلد: تیماج مشکی، 320گ، مختلف السطر، اندازه: 18×22/5 سم [ف: 1- 144]
36. زنجان امام جمعه؛ شماره نسخه :بدون شماره
كا: محمد نبی مازندرانی، بی تا: افتادگی: آغاز [دليل المخطوطات: 1- 91]
37، قم، گلپایگانی شماره نسخه: 810/6 - 5/100
آغاز: صلى الله علیه و آله فعرفت من العرفان ما كنت أعلمه و رایت من العلامة ما خبرت بها؛ انجام: سعید بن جبیر بن سعيد ... محمد بن مسعود قال حدثنی علی بن فضال قال حدثنا محمد بن الوليد ...
ص: 464
عاملاً على المدينة فلقيه بعض بني أمية و اوصاه سعید.
قطعه ای از کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، نسخه بدل آورده شده؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول طاق دار، 42 گ
، 16-17 سطر [ف: 1- 142]
38. قزوین، فحول قزوینی: شماره نسخه :بدون شماره
بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام [ف: 5]
39. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4059
بی کا، بی تا [نشریه: 13- 360]
40. تهران: ملی: شماره نسخه : 19586
بی کا، بی تا: خریداری از محمد حسین علوی [رایانه ]
41. اهواز: دانشگاه؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، بی تا [میرات اسلامی 5 - 589]
42، تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1586 -عکسی
آغاز: برابر
خط: نسخ تحریری، بی کا، بی تا: با نشانه های وقف در جای جای نسخه؛ تملك: محمد بن شیخ محمد علی سلطانی؛ 478گ، 17 سطر (9×12)، اندازه: 21×30سم [عکسی ف:1- 176]
الاختيار من المصباح/ دعا / عربی
al-ixtiyar min-al-misbah
ابن باقی، علی بن حسین، ق7 قمری
ebn-e bāqi, 'alī ebn-e hoseyn ( -13c)
وابسته به مصباح المتهجد و سلاح المتعبد = مصباح كبير؛ شيخ طوسی، محمد بن حسن (385-460)
تاريخ تأليف: 653ق
این کتاب انتخاب و تکمیل «مصباح المتهجد» شیخ طوسی و مرتب است بر دو جزء: 1، مشتمل بر مقدمات و اقسام تعقیبات نماز و اعمال مستحبه ایام هفته ؛ 2. حاوی اعمال و ادعیه مشهور رمضان، ذیقعده و ذیحجه و محرم و رجب و شعبان و ادعیه ایام و لیالی هفته و ساعات.
آغاز : الحمدلله ولى الحمد و مستحقه و صلواته وسلامه على خير خلقه محمد النبي الأمي الهاشمي المکی المدنی و على آله الطيبين الطاهرين الأخيار الأبرار من بعده و سلم تسليما.
1- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:33
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ در آخر جزء اول در برگ 119 این نسخه گوید: «اختاره العبد الفقير علی بن حسین بن حسان بن حسین بن احمد بن باقی قرشی» و از نظر وجود این جملات آقای هبة الدين شهرستانی استظهار داشته اند که این نسخه به خط خود مؤلف باشد و این استظهار را به خط خود بر صفحه اول کتاب نوشته اند، مصحح، کاغذ: سمرقندی، 208گ، اندازه 18×25/5سم [ف: 1- 42]
2- مشهد؛ رضوی: شماره نسخه:3303
آغاز: برابر؛ انجام: و تدعوا (كذ) بما تحب ان شاء الله.
خط: نسخ، کا: محمد شفيع مروزی مشهدی، تا: یک شنبه غره محرم 1093ق، جا: اصفهان؛ مصحح، 191گ، 21 سطر، اندازه: 25x19 سم [ف: 6- 201]
3- مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 14137
آغاز: فصل في ذكر عمل شهر رمضان و ادعيته و هو اول شهور السنه، انجام: وقفوهم انهم مسئولون فقال عليه السلام عن طاعة امير المؤمنین علی علیه السلام و ولايته.
شامل هر دو جزء است منتها جزء دوم به اشتباه در اول نسخه صحافی شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: حسین تقوی بجنوردی، تاریخ وقف: بهمن 1363 ؛کاغذ: فرنگی نخودی، 234 گ، 23 سطر، اندازه: 17×25سم [ف: 15- 7]
4- مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 23637
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: قرن 13 ؛کاغذ: شکری، جلد: تیماج: ابعاد متن : 8×12 ، اندازه: 9×15سم [رایانه]
اختيار من باب الدعاء الصدق في كل فن و نوع / عربی
ixtīyār-un min bab-id du'a'-iş şidq fi kull-i fann-in wa
naw
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 476/4 - ف
نسخه اصل: کتابخانه ملت جارالله ش 2075، خط: نسخ، بی کا، بی تا: 5 گ
(86-90)، 17 سطر [فيلم ها ف: 1- 488]
اختیار من قراآت العشر / علوم قرآن / عربی
ixtīyār-un min qirā āt-il 'ašr
ابن جری، محمد بن احمد، 693 - 741 قمری
(1294 - 1341)ebn-e jozay, mohammad ebn-e ahmad
منتخب و مختاری است که مؤلف از «نشر القراآت العشر» خودش ترتیب داده است.
آغاز: بسمله و به نستعين قال الفقير الى رحمة ربه محمد بن محمد بن محمد الجزری عفا الله عنهم و لطف بهم: الحمدلله على التقريب و التيسير
انجام: وروى ابو منصور الأرجاني في كتابه فضائل القرآن عن داود بن قيس قال كان رسول الله صلى الله عليه و سلم يقول عند ختم القرآن: اللهم ارحمني بالقرآن و اجعله لی اماماً و نوراً و رحمة اللهم ذكرنی منه ما نسيت و علمی منه ما جهلت و ارزقنی تلاوته آناء الليل و النهار و اجعله لي حجة يا رب العالمین.
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه : 3148
ص: 465
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا 908ق؛ با «طيبة النشر» خود مؤلف و پنج کتاب و رساله دیگر در ادغام و سایر علوم قرآن کریم در یک مجلد است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی، 66گ، 25-27 سطر، اندازه: 17/5 × 24/5سم [ف: 3- 1374]
أخذ الأجرة على العبادات/ فقه / عربی
'axd-ul-"ujra 'al-al-'ibādāt
مازندرانی، نصرالله بن ابو تراب، ق14 قمری
māzan darāni «nasr-ol-lah ebn-e abū-torāb (-20c)
حکم اجیر شدن در انجام عبادات و کیفیت انجام عبادات استیجاری رابه نحو مبسوط شرح و توضیح داده است.
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... انه قد استقرت السيرة في تلك الاعصار بل الاعصار السالفة بناء على ما نسب إلى المشهور.
انجام: غير مشروع و اما عن غير نفسه ففي الأذلة ما يدل على مشروعيته، الى هنا جف القلم رحمه الله.
بابل: خاتم الأنبياء؛ شماره نسخه : 235/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محسن بن حبیب الله بن آقا نجان بن مهر علی بن صفرعلی، تا: 1312ق؛ مهر: «الراجي محسن بن حبيب الله» (بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه ای، 21 سطر، اندازه: 21×41 سم [ف: 166]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1692/3
نسخه اصل: همان نسحه بالا؛ 35ص (82-116)[عكسي ف: 5- 145]
أخذ الأجرة على القيمومة / فقه / فارسی
axd-ul 'ujra 'ala-1 qaymūma
میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 فمری
(1739 - 1816) mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan
رساله ای فقهی که در آن درباره حکم اخذ اجرت برای قیم به خاطر تکفل صغار بحث می کند.
[تراثنا س 13ش/1 128]
مشهد ؛رجائی مغزی کتابخانه )؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا: 1260 ق [تراثنا س 13 ش 1 - 127]
اخذ الأحكام من العالم المأمون / فقه / عربی
axd-ul ahkām 'an-il 'ālim-il ma'mūn
موسوی، محمد حسين بن محمد، ق13 قمری
mūsavī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad ( - 19c)
رساله ای کوتاه در مساله کیفیت اخذ احكام از عالم و راه های آن از دیدگاه مستندات فقهی، این رساله از دیدگاه حقوق اسلامی جالب توجه است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11327/2
آغاز: مقالة أخذ الأحكام عن العالم المامون طرق، الأول الأخذ بالمشافهة و لاكلام ماجده في حجينه في الجملة؛ انجام: و كذلك اذا نظرت في جميع الأشياء لم تجد احدا في ضيق إلى غير ذلك من الأخبار في هذا المعنى
خط: نستعلیق تحریری، کا: مؤلف، تا: قرن 13؛ محشی، نام نسخه روی برگ آغاز به خط آیت الله مرعشی نجفی آمده است؛ کاغد: فرنگی، 1گ (8)، 24 سطر، اندازه :11/5×17 سم [ف: 28- 519]
اخذ الارش من غير النقدين / فقه / عربی
axd-ul arš min gayr-in naqdayn
اسفرجانی، محمد رضا بن محمد علی، ق 13 قمری
esfarjānī, mohammad rezā ebn-e mohammad 'alī ( - 19c)
تاريخ تأليف: دهه دوم ربیع الثانی 1258ق
آغاز : الحمدلله الذي تفرد بالبرائة من النقص و العيب و تجلل بالتنزه عن الشك والريب و تفضل على عباده بارش العطاء و السيب و تحنن عليهم بالتوفيق للتشرف بالايمان بالغيب.. فلما رایت مسئله جواز اخذ الارش من غير النقدين بعد التفرق فيما اذا تصادفا و ظهر في أحد العوضين عيب من جنسه و كان بازائه مخالف من غوامض الفروع التي خفي امرها على جماعة ممن تأخر من علمائنا رضوان الله عليهم اردت ان افردها برسالة
انجام: و به صح ما ذكروه من الحكم بالبطلان و سقوطه اذا اخذ من النقدین بعد التفرق دون غیر هما
1. تهران: مجلس: شماره نسخه: 7051/12
آغاز و انجام: برابر
تذکر: تام مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ کاتب: مؤلف، بی تا؛ جلد: تیماج مشکی ضربی، 17ص (341-358)، 25 سطر [ف: 25- 62]
2. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 1953/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد تقی پسر کوکدی است، تا: پنج شنبه رجب 1268ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 11گ (48پ- 59ر)، 21 سطر (11×16)، اندازه:15×22سم [ف: 8- 568]
3. تهران: مجلس: شماره نسخه:5/ 14715
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قهوه ای روشن ضربی ترنج و سرترنج دار، 10گ (58ر -68ر)، 26 سطر، اندازه: 26/5x15/3 سم [ف: 41- 175]
ص: 466
اخذ الثار في أحوال المختار = ذوب النضار في شرح الثار / تاریخ / عربی
axd-ul-tār fi ahwāl-il-muxtār = duwb-un-nadār fi s-it tar
این نما، جعفر بن محمد، 567 - 645 قمری
(1172 - 1248)ebn-e namā, ja'far ebn-e mohammad
كتاب مختصری است در بیان مهمترین وقایع زندگی مختار بن ابی عبیده ثقفی (-67ق) و افرادی که به دست او کشته شده اند همراه با احادیثی که از اهل بیت (علیه السّلام) درباره اش وارد شده ذکر کرده است. مؤلف این اثر را در چهار مرتبه به شرح ذیل مرتب نموده است: 1. ذكر نسب و اخباری راجع به او؛ 2. ذکر پیروان سليمان بن صرد و محل قتل او؛ 3 ذکر واقعه ای با ابن مطيع ، 14 ذکر محل قتل عمر بن سعد وعبيد الله بن زیاد و تابعین آنها و کیفیت جنگی با آنها و پیروزی بر آنها، محمد باقر مجلسی این اثر را در اواخر باب تاريخ امام حسین (علیه السّلام) از کتاب «بحار الأنوار» خود به تمامی ذکر کرده است.
آغاز : بسمله، أما بعد حمدالله الذي جعل الحمد ثمنا، لثوابه و نجاة يوم الوعيد من عقابه ... اني لما صنفت كتاب المقتل الذي سميته مثير الأحزان
انجام: و أن يحسن لي الخلافه على الأهل و الال و يذهب الغل من القلوب و يوفق لمراضي علام الغيوب فانه اسمع سمیع و اکرم مجیب
چاپ: در ضمن جلد 45 بحار الانوار
[الذريعه 43/10 ، بحارالانوار، بیروت: موسسه الوفاء، چاپ دوم 1403ه (ج 45: 346- 387]
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 35788
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، در پایان نسخه (58پ-59ر) شیخ لطف الله بن شیخ محمد ذیلی در یک صفحه بر آن نوشته است: آغار: «بسم الله اقول بعد حمدالله و سبحانه و الصلوة و السلام على رسوله و آله صلوات الله عليهم أجمعين لم يذكر الشيخ (رحمه الله) تمام القصة و كيفية مقتل المختار (رحمه الله) و انا اشرح ذلك و اقول لما ظهر عبدالله بن الزبير الدعوة لنفسه بالخلافة»، انجام: و هذه سجية أهل الكوفة و طبيعتهم المعروفة و هذا ما انتهى عليه علمی من تمام قصة المختار والله اعلم و احكم و صلى الله ... بوم الدين»: اهدایی رهبری، اردیبهشت 1386؛ کاغذ: فرنگی نباتی آهار مهره، جلد: میشن سرخ، 23گ، 21 سطر، اندازه: 15×21سم [اهدائی - ف: 8- 139]
2. خوانسار؛ فاضل، شماره نسخه: 230/1
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 3 محرم 1271ق، جلد: تیماح زرد شتری بدون مقوا، اندازه: 15/5 ×21 سم [ف: 1- 187]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 42/1
نسخه اصل: همان نسخه بالا؛ 63ص (2-64) [عکسی ف: 1- 56]
3. تهران؛ ملی شماره نسخه : 4943/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق و نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ مصحح، محلی، در برگ های 171پ-172پ اشعاری از سنایی، ناصرخسرو و خاقانی نوشته شده؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد. تیماج قهوه ای روشن مقوایی دارای ترنج و دو سر ترنج و لچک با نقش گل و بوته مذهب و جدول ضربی، 13ص (158پ - 171)، 19سطر
(12×21)، اندازه : 19/5 × 20سم [ف: 18 -62]
4. تهران: مفتاح: شماره نسخه: 1432/2
بی کا، بی تا [نشریه: 7- 280]
« اخذ الثار من الكفرة الفجار بسيف المختار » اخذ الثار و انتصار في قصة المختار
اخذ الثار و انتصار في قصة المختار = اخذ الثار من الكفرة الفجار بسیف المختار / تاریخ/ عربی
axd-ut tar wa intişār fi qişşat-il muxtār = axd-ut tar min-al kafarat-il fujjār bi-sayf-il muxtār
ابو مخنف لوط بن يحيى، - 157 قمری
( - 775) abū mexnaf, lūt ebn-e yahya
داستان قیام مختار را از زمان بودن وی در زندان عبيدالله بن زباد تا آوردن سر مصعب بن زبیر در کاخ «دارالاماره» ، کوفه به حضور عبدالملک مروان و پس از آن داستان سدیف و ابو العباس سفاح را نگارش کرده است
آغاز: بسمله روی ابو مخنف رض انه لماقتل مولانا الحسين (علیه السّلام) و استولت بنواميه على الملك و كان بالكوفة رجل معلم الصبیان في مكتب يقال له عمیر بن عامر الهمدانی.
انجام: ثم استقر الملك في بني امية الى ان ظهرت الدولة العباسية وهذا ما انتهى الینا من الحديث على التمام والكمال ونعوذ بالله من الزيادة والنقصان والحمد لله وحده وصلى الله على محمد و آله وسلم تسليماً كثيرا كثيرا.
چاپ: در آخر جلد دهم بحار الانوار، با «مهيج الأحزان» و مستقل نیز چاپ شده؛ مشار عربی، ص 31، ایران، سنگی، 1270ق، رحلی؛ بی ناشر، 1315ق، وزیری؛ دارالخلافه طهران، 1287ق، 17ص (صص 388-404)، تهران، 1304ق، 16ص؛ ایران، 1303ق، 16ص (صص 53-68)، 1271ق
[الذريعة 348/1 ، مكتبة امير المومنین 66/1]
1. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 1/ 416
آغاز: برابر
ص: 467
خط: نسخ، كا: شيخ قتله نجفی، تا: 1043ق؛ جلد: تیماج مشکی بدون
مقوا، 56گ (1ر-56ر)، 13 سطر، اندازه:14×19سم [ف: 2- 105]
2. قم: مؤسسه آية الله بروجردی: شماره نسخه: 288/7
آغاز: برابر؛ انجام: و رضي الله عن المختار ومن معه من آخذين الثار.
خط: نسخ، کا: محمد علی اصفهانی، تا: 1277ق؛ توسط کاتب تصحیح شده؛ جلد: تیماج قهوه ای، 14گ (115پ -127پ)، 23 سطر، اندازه: 15/5 × 22سم [ف: 1- 167]
3. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه : 299/4
آغاز: روی ابو مخنف رضی الله تعالى عنه قال: لما قتل مولانا و مولاكل مومن و مومنه الحسين بن امیرالمومنین؛ انجام: و هذا ما انتهي الينا من قصة السفاح و السديف رحمهما الله على التمام و الكمال.
خط: نستعلیق، کا: عبدالعلي عراقی، تا: جمادی الاول 1297ق؛ پس از کتاب داستان نوحه فیل از «المناقب الحیدريه»؛ جلد. تیماج قهوه ای، 69گ (193ر-262پ)، 11 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 1 -291]
4. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4132/2 - 21/52
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد علی اصفهانی، تا: 11 ذیحجه 1316ق، جلد: تیماج سرخ ضربی مجدول گرهی با ترنج با سر، 32گ، 15 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1- 158]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3255/2 -ف
بی کا، بی تا [فيلم ها- ف: 2- 109]
اخذ ثار الحسين عليه السلام / تاریخ معصومین / عربی
axd-u tār-il-husiynalayh-is-salām
اصفهان؛ روضاتی شماره نسخه : 147/9
آغاز: أخبرنا أبو عبد الله أحمد بن عبدون الجاسر قال: أخبرنی ابو مخنف لوط بن يحيى الأزدي
بی کا، بی تا، 17سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 101]
اخراج خط بین خطين غير متوازيين و غير متلاقيين/ رياضيات / عربی
ixrāj-u xatt-in bayn-a xațțayn-i gayr-i mutawāzīyayn wa gayr-i mutalāqiyayn
تهران دانشگاه شماره نسخه: 1459/16 -ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا ش 2370 .add بی کا، بی تا [فيلم ها - ف: 1- 604]
اخراج غير مشاكل در اجزای کبریت / كيميا / فارسی
exrāj-e qeyr-e mašākel dar ajzā-ye kebrīt
میرفندرسکی، ابوالقاسم بن میرزا بزرگ، - 1050؟ قمری
(- 1641)mīrfendereskī, ab-ol-qāsem ebn-e mīrzā bozorg
ظاهراً تحرير دیگری از رساله زيبق و كبريت است. نویسنده می گوید برای آن که اجزاء کبریت متمایز شوند و غير مشاكل از اجزای آن از آن خارج گردند اول باید کبریت را به نار عذاب یعنی به آتش آبی سوزاند و این تقطير است. او این طريقه و طریقه دیگر را مفصل شرح می دهد.
آغاز: بدان که این دستور العمل کبریت میرابوالقاسم است و آن که قبل از این محرر شد بنابر بعضی اقوال آن حکیم است هر چند مفاد هر دو یکی است اول آب را از آتش بگیر یعنی آن را بسوزان بنار عذاب یعنی آتش آبی که آن تقطير حکماء است. دستور کبریت مرحوم میر ابوالقاسم مزبور و طریقه آن باین نحو است اول باید آب را از آتش بگیرد
انجام: و حاصل این حل و عقد خشک را تر کردن و تر را خشک کردن است الحمد لواهب العقل على من يشاء .. وهذا نقل من خط ... ابوالقاسم الفندرسکی رحمه الله تعالی.
[الذريعة 196/18 ؛ نسخه های منزوی 629/1 ؛ریحانة الادب : 357/4
، اعیان الشيعة: 403/2 ]
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 2892/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی یک لا، 3ص (18پ-21پ)، 15 سطر (7×12)، اندازه: 12/5×18 سم [ف: 6 -581]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 7/ 2780
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام، انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: ذیقعده 1287ق، کاغذ: فرنگی سفید آهار مهره رگه دار، جلد: میشن یشمی، 10ص (167-177)، 20-16 سطر، قطع : وزیری، اندازه: 14/4 ×22 سم [ف: 9- 230]
3. قم مرعشی؛ شماره نسخه: 12632/38
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ ریز، کا: بھائی بن احمد عاملی (کاظمی)، تا: اواخر قرن 12 یا اوایل قرن 13؛ ركابه دار، علامت کاتب با شماره«12» ثبت شده؛ کاغذ: فرنگی، 3گ (74-75)، جمعاً حدود 80 سطر، اندازه: 8×17/5سم [ف: 22 -88]
4. تهران: مجلس: شماره نسخه:5/ 15652
آغاز: برابر؛ انجام: که نیست مقناح اکسیر بغير از معادن و نبات و حيوان، و السلام و الاكرام
خط: نسخ و نستعلیق، کا: اسماعيل بن يحبی مازندرانی، تا: 1233ق؛ کاغذ: آبی یا کرم یا سبز روشن، جلد. تیماج تریاکی
ص: 468
بدون مقوا ضربی، 4 ص (126-139)، 20 سطر، اندازه: 15/3 × 21سم [ف: 44 -215]
5. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 7134
آغاز و انجام: برابر ؛من خط سید الجليل الغفور المبرور میر ابوالقاسم الفندرسکی.
خط: نسخ خوش، کا: رجب علی ابن عبد الله، تا: 1277ق، یک مهر بیضی خوانا به شیوه طغرانویسی دارد، خریداری از امرالله صفری، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: مقوایی روکش تیماج قهوه ای روشن مجدول ضربی، با گل و بته، 4گ (31پ - 34پ)، 17سطر (8×14)، اندازه : 17/5×22سم (رایانه)
6. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4/ 12515
آغاز و انجام: برابر، و هذا تقل من خط ... ابو القاسم الفندرسکی رحمه الله تعالی.
بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 4 گ (17پ-20پ) [ف: 36- 31]
اخراج ما في القوة الى الفعل /کيميا / عربی
ixrāj-u mā fi-1 quwwa ila-1 fi'l
جابر بن حیان، 120 - 198؟ قمری
(814 - 739)jāber ebn-e hayyān
در بیان اشیایی است که بالقوه خواص طلا را دارا می باشند و بیان روش هایی که می توان آنها را به فعلیت طلا رسانید، و معنای قوه و فعل و مرکب و بسیط و چگونگی تقسیم اشياء و طبائع الكواكب السبعة و البروج الاثني عشر و افلاک البروج و الكواكب و دخول بعضها على بعض و طبايع البلدان و خواص النجوم و افعالها و القول في الطب و التشريح و العلل و الكيفية و المزاج و الطرح و الخواص و الطلسمات و استخدام العلويات و بخورات الكواكب و الميزان و ... با عناوین االقول في ... »
آغاز : الحمد لله الى ليس كمثله شيء و هو على كل شيء قدير الاول بلا مثال و الآخر بلا زوال و تعالی و تقدست اسماوه و هو بكل شيء محيط
[الذريعه 171/20 ]
قم؛ مرکز احیاء: شماره نسخه: 2008/5
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه دانشگاه کراجی - پاکستان 19995؛ خط: نسخ، كا: محمود حمدی، تا: پنج شنبه 8 ذیحجه 1339ق؛ توسط کاتب تصحیح شده؛ 71ص (176-247) [ عکسی ف: 6- 20]
« الاخفات والجهر في الثالثة ورابعة الرکعات » التسبيحات الأربعة (رسالة فی ...)
اخگر/ معما / فارسی
axgar
1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4734/25
یا رساله در شرح معمیات از دانش، بی کا، تا: شوال 1294ق، جا: تهران؛ از روی نسخه اصل؛ کاغد: فرنگی، جلد: روغنی زمینه سبز با گل و بوته سرخ و زرد و زرین و عطف تیماج سرخ، 5ص ( 542-547 )، 11 سطر (11×17)، اندازه: 11×17سم [ف: 14 -3690]
اخلاص = رساله قل هواالله / تفسير / فارسی
exlās =1.-ye qol hova-l lāh
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبد الله، 730؟ - 834 قمری
(1330 - 1431)ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh
در تفسیر سوره توحید به نثر و نظم.
چاپ: نوربخش به نام «رساله قل هو الله» آن را چاپ کرده
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 273/27
خط: نستعلیق، كا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا 1066ق؛ 33 سطر (9×20)، اندازه: 13×24سم [سنا ف: 1- 209]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10119/27
خط: نسخ ریز، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی الاصل همدانی المسکن، تا: 1264ق، 3ص (238-240)، 29 سطر، قطع: رحلی، اندازه: 19/5×32سم [ف: 32- 148]
3. تهران؛ ملک: شماره نسخه : 4262/106
خط: نستعلیق، کا: میر غلام محی الدین، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه ای ضربی، 2گ (569ر-571ر)، اندازه: 17×25سم [ف: 4- 679]
الاخلاص / اخلاق/ فارسی
al-exlās
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 14590/174
خط: نسخ، كان أبو المجد تبریزی، تا: 720ق؛ 1ص (340ر) (مختصر - ف: 28]
اخلاص التعبد في وجوب التشهد / فقه / عربی
ixlāş-ut-ta'abbud fi wujūb-it-tašahhud
سماهيجی، عبد الله بن صالح، 1076؟ - 1135 قمری
(1666 - 1723) samāhījī, 'abd-ol-lāh ebn-e sāleh
تاريخ تأليف: 1112ق
مشهد؛ رضوی شماره نسخه : 10666
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین و العاقبة للمتقين وصلى الله عليه محمد و آله اجمعین مسألة التشهد فعل واجب؛ انجام: لم یتحمل انها من الواجبات ... و سيد المرسلین صلی الله عليه
ص: 469
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1112ق، کاغذ: نباتی، جلد: میشن ضربی برون دارای ترنج و سرترنج، 10 سطر (5×11/5 )، قطع: رقعی، اندازه: 10×18سم [الفبائی ف: 30]
اخلاط / طب / فارسی
axlāt
گفتاری است در اخلاط و چگونگی هضم غذا و انواع آن و نبض شناسی.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه : 3656- 18/176
آغاز: بسمله دراخلاط بدانکه غذا که وارد بدن می شود تا آن وقت که جزو تام اعضا می گردد او را چهار استحالت لاحق می شود، انجام: در سرعت و تواتر افزاید و در دورم بارد ... و در ورم صلب منشاری باشد و الله اعلم بحقائق الأمور. خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قرمز بدون مقوا، 8گ، 12 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 1 -159]
الأخلاط الأربعة / طب / عربی
al-axlat-ul-arba'a
قسطا بن لوقا، ق3 قمری
qostā ebn-e luqā (-9c)
در اخلاط و در چهارده «باب» نگاشته است
تهران: ملک: شماره نسخه : 6188/4
آغاز: بسمله کتاب الاخلاط الأربعة و ما اشترك فيه و هو اربعة عشر بابا. الف. ما اخلاط البدن و بماذا الحد، ب. کم اخلاط البدل و کم اصنافها؛ انجام: فتجمع من ذلك في بدنه الأخلاط الأربعة، ولاتهيا ذلك في غير بدن الإنسان. ثم الكتاب بعون الله تعالى
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ: فستقی، جلد: میشن عنابی لایی، 6گ (18پ-24پ)، 17 سطر، اندازه: 12/8×20 سم [ف: 9- 223]
«الأخلاق» الحكمة العملية
« اخلاق » آداب و اخلاق
«اخلاق » نصيح نامه
«الأخلاق» لمرموزات العشرون (خلاصه و ترجمه)
« اخلاق » صابح
« الاخلاق » مجمل الأخلاق
الاخلاق / اخلاق / عربی
al-axlāq
جالينوس، 129 - 199 میلادی
(alinis (129 - 199
چاپ: مجلة كلية الآداب بالجامعة المصرية، محقق: باول کراوس، جلد 5، جزء1، 1939م. (از روی مجموعه ش 290 اخلاق تیمور پاشا)
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 3301-ف
نسخه اصل: از روی چاپی؛ بی کا، بی تا [فيلم ها- ف: 2- 117]
الاخلاق = رسالة ارسطاطاليس في الاخلاق / اخلاق / عربی
al-axlāq=r.t-u aristāțālīs fi-1-axlaq
ارسطو، 384 - 322 ؟ قبل میلاد
(384 - -322)arastii
رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه:8/ 65ر
بی کا، تا: قرن 13؛ اندازه: 125x17/5 سم [رشت و همدان- ف: 1195]
اخلاق / اخلاق/ عربی
axlāq
کوفی، علی بن احمد، - 352 قمری
(964-) kūfī, 'alī ebn-e ahmad
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:26514
آغاز: بسمله الحمد لله ولى الحمد الذي لا ينازع؛ انجام: یبل يجب ان يكون صابرا ...... محمد، رفيع بن عبد الله الشبستری
خط: نسخ خفی، كا: محمد رفیع بن عبدالله شبستری، بی تا، کاغذ: شکری، جلد: تیماج عنابی ضربی دارای ترنج و سرترنج، 17 سطر ( 8/5×14 )، قطع: رحلی کوچک، اندازه: 14/5×19 سم [رایانه ]
الأخلاق = علم الأخلاق / اخلاق / عربی
al-axlāq='ilm-ul-axlāq
ابن سینا، حسين بن عبد الله، 370؟ - 428 قمری
(1038- 981)ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e 'abd-01-1āh
در اخلاق و بیان راه ترک رذائل و تحلی به فضایل و چگونگی تحصیل ملكات فاضله و شمارش خصال محموده که می توان با تحصيل آنها نفس را کامل نمود. مؤلف معتقد است که برای این جهت باید قوای نظری (علوم رسمی) و عملی را تحصیل کرد و این رساله برای بیان امر دوم نوشته شده است. مؤلف اخلاق را امری اکتسابی دانسته و معتقد است که فضایل و رذایل اخلاق را می توان به وسیله عادت به دست آورد و با ترک کرد زیرا محاسن اخلاقی را عبارت از حد وسط بین افراط و تفریط تعریف کرده و رذایل را همان افراط یا تفریط می داند. چنان که شجاعت حد وسط بين جبن و تهور است و هر کس مبتلا به افراط یا تفريط باشد با میل کردن به طرف دیگر می تواند حد
ص: 470
اعتدال را حاصل کند. در آغاز آن از «كتب احصاء العلوم» یاد می کند. این رساله به نام «علم الأخلاق» نیز ثبت است. قنواتی این رساله را با رساله «البر و الأثم» خلط کرده است و مهدوی انتساب آن را مسلم دانسته است.
آغاز: بسمله الحمدلله كفاء افضاله و الصلوة على نبيه محمد و آله المعتنی بامر نفسه المحب المعرفة الفضائل كيفية اقتنائها لركوبها نفسه ومعرفة الرذائل : كيفية
انجام: واذا فارقت و فيها الملكة الحاصلة بسبب الاتصال بالبدن كانت قريبة النسبة من حالها و هي فيه و لهذا الكلام تمام ذكر في موضعه.
چاپ: در «تسع رسائل» (قسطنطنية: 1298 ق) که با «رسالة العهد» او خلط شده، رساله اخلاق از ص 107 تا آخر 108 و از ابتدای ص 100 تا آخر 105؛ نیز در مجموعة الرسائل (قاهره، مطبعه کردستان العلمية: 1338ق)
[الذريعه 1/ 85؛ مجمع علمی 3/ 254؛ مصنفات ابن سینا، ص 22، شماره 13]
1. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 230/9 -ف
نسخه اصل: اونیورسیته ش 4711؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 576 ق؛ 24 سطر [فیلم ها ف: 1- 438]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 477/5 - ف
آغاز و انجام: برابر
نسخه اصل: جارالله ش 2078. این رساله در فهرست به نام «الفضائل» آمده است که به قرینه آغاز نسخه تغییر یافت؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه 26 صفر 669ق، جا: تبریز، 4گ [فیلم ها- ف: 1- 489]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3/ 231-ف
نسخه اصل: اونيورسیته ش 4724؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 699ق ؛4گ (18-22)، 19 سطر [ فيلم ها- ف: 1- 439]
4. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2/ 432-ف
نسخه اصل: او نیورسیته شب 4754؛ خط: نسخ، بی کا، تا: پایان ربیع الثانی 702ق؛3گ (10-13)، 15 سطر [فیلم ها- ف: 1- 440]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 462/91 (آ) - 91/ 463(ب)-ف و 462/92 ((آ)- 92/ 463(ب) - ف
نسخه اصل: کوپرولوش 1589؛ بی کا، تا: با تاریخ 756ق؛ در هامش، 1گ (239پ-294پ) [فيلم ها- ف: 1- 485]
6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 227/23 -ف
نسخه اصل: روان کوشکو، ش 2042، كا: عبد الرحمن بن على بن مويد، تا: ربيع الأول و الثانی 888ق، جا: شیرازی مقابله شده [فیلم ها - ف: 1- 438]
7. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 6879/2 - 35/59
آغاز: برابر، انجام: و أقسامها و عاملة في مواضعها تأثيرات ابلغ من اعمال الاشعار و تأثيراتها و الله اعلم بالصواب تمت بالخیر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ جلد: تیماج قهوه ای، 9گ، 21 سطر، اندازه: 23x13سم [ف: 4- 2024]
8. تهران: مجلس: شماره نسخه: 82/1
خط: نسخ، بی کا، تا قرن 11؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 7ص (7-1)، 14 سطر (6×16)، اندازه:10×16سم [سنا- ف: 1- 43]
9. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 10029/45
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح: جلد: تیماج جگری، ترنج با سر ترنج طلایی، اندازه: 12×17سم [ف: 32- 40]
10. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 29/ 10055
آغاز: برابر، انجام: انما يعودونهم من افعال الشر تمت
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، مصحح، مجدول زرین و مرصع ؛ جلد: تیماج قهو ه ای مجدول عطف و حاشیه تیماج قرمز، 3ص (294-296)، اندازه: 11/5×23سم [ف: 32- 70]
11. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 15236/4
آغاز: برابر، انجام: قال معروف باخراج الدنيا قلوبهم و لو كان شیء منها في قلوبهم ما صح لهم سجدة.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، کاغذ: شرقی، 11گ ( 21-31 )، 14 سطر، اندازه:7×14سم [ف: 38 -665 ]
12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5283/3
آغاز: برابر
خط: نسخ؛بی کا، تا: قرن 11؛ 2 گ (11پ-13ر) [ف: 16-181]
13. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 8225/9
آغاز: بسمله. خواجه گوید که معین به کار خود کسی بود به یقین که دوست دارنده بود معرفت فضایل را و به دست آوردن و جمع کردن آن را ؛انجام: و ما این سخن را به تام و کمال یاد کرده ایم در موضع خویش یعنی در کتاب مبدء و معاد و بالله التوفيق و العصمة.
ترجمه رساله عربی ابن سینا است؛ خط: نسخ، کا: صدرالدین محمد بن ابراهيم بن يحيی شیرازی: تا: 1006ق، جا: قزوین؛ کاغذ: سپاهانی، 7ص (210پ- 217ر)، 15 سطر (4/5×10 )، قطع: ربعی، اندازه: 9/5×17 سم [ف: 17- 61]
14. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2920/1
آغاز: بسمله، كلام في الأخلاق من أملاء الشيخ الرئیس ابي على بن الحسين بن عبدالله بن سینا رحمه الله؛ انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1007ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی تیماج، 4گ (274-278)، 14 سطر (6/5×11)، اندازه: 11×18سم [ف: 6- 643] 15. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6/ 7410
آغاز: برابر؛ انجام: و كذلك أصحاب السياسات الردية و المتغلبين على المدن يجعلون أهله شراراً بما يعد، و نهم من أفعال الشر.
نام کتاب و مؤلف به قرینه آغاز نسخه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا: نصیری، تا: 1043ق، جلد. تیماج قهوه ای، 2گ (47ر-48پ)،
ص: 471
اندازه: 14×24سم [ف: 19 -220]
16. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2594/12
خط: نستعلیق، کا: میر محمد مؤمن حسینی، تا: 1081ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج حنایی، 10ص (139 - 149)، 21 سطر (5×13/5)، اندازه: 9/5×19
سم [ف: 9 - 1437]
17. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :24847
آغاز: بسمله الحمدلله على افضاله و الصلاة و السلام على النبي انجام: بما يعودونهم من افعال الشيء ... سنه 1082 قمری
خط: نسخ خفی، بی کا، تا: 1082ق، ضميمه نسخه ش 24844، مذيل به خطبه امیر المومنین در طلب باران، خطبه نبی اکرم در غدیر خم، سؤال از علامه حلی مبنی بر علم امام درباره شهادت خویش و غیره در 15 برگ است؛ کاغذ: نخودی سرخی، جلد: مقوا با عطف و گوشه تیماج، 18 سطر (5×10)، قطع: خشتی، اندازه:10/3×16/5 سم (رایانه)
18. همدان مدرسه غرب؛ شماره نسخه : 1187/7
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 یا 11؛ با سرلوح های زرین؛ کاغذ: اصفهانی نازک، 6گ (65-71)، 24 سطر (10×20)، اندازه:17×27سم [رشت و همدان- ف: 1467]
19. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2794/11 -ف
نسخه اصل: مجلس؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: با تاریخ 1101ق؛ قطع: ربعی [فیلم ها ف: 1- 740]
20. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :8780/5
خط: نسخ، كا: شیخ محمد ابراهيم بن شیخ محمدی سهندی کججی، تا: 1102ق، جلد. تیماج مشکی بدون مقوا، 8 گ، (67پ -75پ)، 21 سطر، اندازه:
18/5 × 36سم [ف: 28- 257]
21. رشت: جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 7/ 65ر
بی کا، تا: قرن 13 ؛ اندازه: 125x17/5 سم [رشت و همدان ف: 1195]
22. تهران: ملك؛ شماره نسخه: 4655/11
آغاز: برابر، انجام: يجعلون اهلها اسراراً بما يعدونهم من افعال الشر.
خط: نستعلیق، کا: کرمعلی خراسانی، تا: قرن 13؛ کاغذ: فستقی آبی، 2گ (102پ- 103پ)، 22 سطر، اندازه: 14/6 × 18/5سم [ف: 7- 456]
23. تهران: مجلس: شماره نسخه :2071/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: محمد على، تا: 1301ق، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج سبز، 15 ص (327-342)، قطع: رقعی، اندازه: 11×17سم [ف:10 -616]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 1832/3
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 5- 298]
24. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4547/11
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی، 5گ (92پ-97ر)، اندازه: 12/5 ×19 سم [ف: 12- 225]
25. مشهد: رضوی، شماره نسخه :6113
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خفی، بی کا، بی تا؛ ضمیمه نسخه ش 1025؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا با عطف و گوشه پارچه، مختلف السطر (7/5×16 )، قطع وزیری کوچک، اندازه: 12×19 سم [رایانه ]
26. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 6/ 1584-ف
نسخه اصل: لیدن (2479-1464 Cad. 1020a Warn بی کا ، بی تا [فيلم ها ف: 1- 613]
27. تهران: دانشگاه شماره نسخه : 1149/64
آغاز: برابر، انجام: و كذلك أصحاب السياسات الردية و المتغلبون على المدن يجعلون اهلها اشراراً انما يعودونهم من افعال الشر (تمت هذا القدر. هو المقالة المعهودة في الأخلاق. تم)
خط: تعلیق، بی کا، بی تا؛ انجام این نسخه مانند نسخه 3347 احمد 3 و 1589 کوپرولی و 186 یلديز خصوصی و 1458 او نیورسیته می باشد و در نسخه های دیگر مانند نسخه 1074/16 و 1079/22 ما و چاپی بند نحسنین البر و الاثم با اخلاق آمیخته شده و در دنبال آماده است در فهرست آقای دکتر مهدوی هم انجام اخلاق مانند چاپی و جز انجام نسخه ما است؛ کاغذ: سمرقندی کلفت، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 2گ (363پ-364پ، 31 سطر،
اندازه: 13×23 سم [ف: 6- 2431]
28. رشت؛ ملی رشت؛ شماره نسخه: 1/ 65/ 6ر
بی کا، بی تا [ نشریه: 5 - 389]
29. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 4267/11
آغاز: برابر، انجام: يعودونهم من افعال الشر. تمت بعون الله تعالی.
در فهرست به نام این سهالان ثبت شده که به قرینه آغار تصحيح شد؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: رویه میشن سیاه، 3گ (39 پ-41ر)، 23 سطر، اندازه: 14×23/8 سم [ف: 7- 312]
30. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 5/ 1095
بی کا، بی تا، عنوان فصل في فائدة العبادة و الدعاء، و «الفصل الثالث»، در آن دیده می شود؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 9گ (34پ-43پ)، 19 سطر، اندازه: 25x19سم [ف: 3 -7]
31. مشهد: الهيات، شماره نسخه: 14890/13
آغاز: برابر
كا: ملا محمد رفیع مشهدی، بی تا، جلد: تیماج خرمائی لولایی، 17ص، اندازه: 16×23سم [ف:2- 202]
32. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 6010/3 -عکس
بی کا، بی تا [فيلم ها ف: 3- 236]
33. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 438/3 -ف
نسخه اصل: ایا صوفيا ش 4853 ؛ بی کا، بی تا، 8گ (20-28)
[فيلم ها - ف: 1- 472]
ص: 472
تهران دانشگاه؛ شماره نسخه : 428/4 -ف
نسخه اصل: ایا صوفيا ش 4853؛ بی کا، بی تا، 1گ (28) [فيلم ها - ف: 1- 472]
34. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1074/16
آغاز و انجام: برابر
خط: تعلیق ریز، بی کا، بی تا، 6گ (221ر -226پ) [ف:3- 647]
35. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1079/22
آغاز و انجام: برابر
خط: تعليق، بی کا، بی تا، 6 ص (123-129) [ف: 4- 648]
الأخلاق / اخلاق / عربی
al-axlāq
غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری
(1112 - 1059) qazzālī, mohammad ebn-e mohammad
رساله بسیار مختصری است که تعداد نعمت هایی که خداوند متعال به وی داده و آنها را در مسیر زندگی خود با چشم قلب دیده و درک نموده است، به درخواست یکی از مریدان نوشته و می خواهد پند و اندرزهایی به دیگران بدین وسیله داده باشد. در نام کتاب باید دقت شود. نمونه عناوین: باب ادب العلم، أن العلم اشرف ما رغب فيه الراغب و افضل ما طلبه وجد فيه الطالب؛ فصل و اما آداب المواضعة في فروعه و اصوله ... و هي ثمانية: الفصل الاول في الكلام .. الفصل الثاني في الصبر و الجوع ... الفصل الخامس في المزاج و الضحك. در مؤلفات غزالی عبدالرحمن بدوی بدین نام اثری معرفی نشده و فقط از دو عنوان کتاب «اخلاق الابرار و النجاة من الأشرار» و «اخلاق الانوار» او
نام می برد و آنها را جزء کتاب های مجهول الهویه می داند.
آغاز: الحمد لله الذي يعلم مكاييل البحار ومثاقيل الجبال مرسل السحاب الثقال و مدبر الأمور و مقلب الأحوال.
انجام: اللهم اغفر لنا ولوالدينا و لجميع المسلمين و المسلمات بحق حقه و بحرمة نبيه و وليه و أصحابه و اهل بیته اجمعين.
چاپ: دمشق، دار البشبئر، چاپ دوم، 105ص، 1427ق.
[نشریه 146/11 ؛ مؤلفات غزالی، عبدالرحمن بدوی، ص 405 شماره 311 ]
1- قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 93/10 و 2235/10
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق ناربيا، کا: عبدالنبی عثمانی شطاری، تا: یک شنبه غره رجب 1009ق، جلد. تیماج قرمز، 1گ (151پ-152پ) اندازه: 11/5 ×20سم [ف: 1- 135] و [عکسی ف: 6- 395]
الاخلاق = الحكمة العملية = اخلاق العضدية = لب اللباب / اخلاق / عربی
al-axlaq = hikmat-ul 'am alīya = axlāq-ul 'adudiya = lub-ul lubab
عضدالدین ایجی، عبدالرحمن بن احمد، 700؟ - 756 قمری
(1301 - 1356)azod-od-dīn-e iji, 'abd-or-rahmān ebn-e ahmad
اهدا به: شاه ابو اسحاق
رساله ای مختصر است در حکمت عملی که در چهار مقالت نگاشته شده: 1. نظریات، 2، حفظ و اكتساب؛ 3 سیاست منزل؛ 4 سیاست مدن، در «الذريعة» با عنوان «الاخلاق» آمده و به برخی اصحاب نسبت داده شده، در «کشف الظنون» یک مورد با عنوان «اخلاق عضد الدین ایجی» و در جایی دیگر با عنوان «رسالة في الحكمة العملية» تأليف عضد الدین ایجی آمده است بر این رساله شروحی نیز نگاشته شده است.
آغاز: 1: الحمد الله على نواله ... و بعد فهذه رسالة في الحكمة العملية باقسامها من الخلقيظ و المنزلية و المدينة.
2: الحمد لله على جسيم نعمائه ... و بعد فهذه مختصر في علم الأخلاق رتبتها على اربع مقالات المقالة الأولى في النظري منه، الخلق ملکه يصدر عنها الافعال النفسانية بسهولة.
انجام: و لزوم العادات من التعادی و التهاني و العبادات و اظهار الفرح لفرحهم و الغم الغمهم بحيث لا يخرج إلى حد النفاق و الحمد لمستحق الحمد ... و صل و سلم على اشرف انبیائك و اکمل اوليائك
[ذیل کشف الظنون 67/1 ؛ الذريعة 671/1 ؛ و 282/13 ؛ مكتبة امير المومنین
68/1 ]
شرح و حواشی:
1- شرح الاخلاق العضدية؛ کرمانی، محمد بن يوسف (717 - 786 )
2- شرح الأخلاق العضلية؛ طاش کبری زاده، احمد بن مصطفی (901-968)
3- الأخلاق العضلية (ترجمه): ناشناس
4- شرح الاخلاق العضدية؛ مفید، اسماعیل
5- شرح رسالة الأخلاق؛ علی گیلانی، عبد الله بن محمد
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :5/ 12621
آغاز: برابر 1، انجام: برابر
خط: نسخ، كاتب عبد الكريم بن (میثم) تبریزی، تا: نیمه ربیع الاول 754ق مصحح، بخشی از پایان کتاب ادب و مذهب به خط عبد اللطيف بن مبارکشاه در سال 770ق، احادیثی از پیامبر اسلام و حضرت علی کلماتی از سعدی، ابوالفتح بستی، اشعاری از خواجوی کرمانی به خط فتوح بن محمود اصفهانی، اشعاری از عبید زاکانی، جلال الدين عشقی، اصمعی و مطالب گوناگون دیگر به خط عبد المحسن بن محمد به سال 751ق در بغداد آمده است؛ کاغذ: شرقی، 6گ (60-65)، 19 سطر، اندازه: 7×14سم [ف: 22- 43]
ص: 473
2. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 5330/3
آغاز: بسمله. الحمد لله على جسيم نعمائه، و الصلاة على محمد خاتم انبيائه و على آله و أصحابه و اوليائه. اما بعد فان الملوك في عصر الماضية كانوا راغبين في العلم، انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: حسین بن محمد بدر استر آبادی، تا: قرن 8؛کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن سیاه، 105 ص (199-304)، 21 سطر، اندازه:28/2×37/2
سم [ف: 8- 301]
3. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 4/ 12738
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: اواخر قرن 9؛ دارای حواشی با نشان «5» مصحح: کاغذ: شرقی، 4گ (58-61)، 20-23 سطر، اندازه: 7×16 سم [ف: 33- 380]
4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 4916/4
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9، با حاشیه هایی بسیار به فارسی با نشان «شمس المعالی» در برگ 30ر صیغه عقد اخوت از همان تاریخ ها؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج یک لای قهوه ای، 11 گ (30 پ- 41پ)، 11 سطر (6×11)، اندازه: 10/5×18 سم [ف: 14- 144]
5. اردکان یزد؛ امام صادق؛ شماره نسخه : 351/2
آغاز: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: کمال بن شهاب الدین نیشابوری، تا: ربيع الثانی 878ق، جا: دمشق، 2گ (111پ-113پ)، اندازه: 25/5x17/5 سم [ف: 2 - 87]
6. تهران: ملک: شماره نسخه : 3553/4
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 کاغذ: گوناگون از ترمه كلفت و متوسط، جلد: رویه پارچه آبی، 4گ (35پ-39پ)، اندازه: 13×17/2سم [ف: 6- 483]
7. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 3539
آغاز: برابر 4: انجام: برابر
خط: نسخ، كا: محمد بن امیر شاه قاضی، تا: ربيع الأول 949ق؛ واقف: نائینی، 9گ، 17 سطر، اندازه: 10×19سم [ف: 6-428]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2251-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف:1 -281]
8. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 12923/50
آغاز: الحمد لله على جسم نعمائه و الصلاة على محمد خاتم انبیائه و على آله وأصحابه و اوليائه أما بعد: فال الملوك و الأعصر الماضية كانوا راغبين في العلم معينين برتبة أهله و ترقية خاطرهم و تصفية اوقاتهم؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح: کاغذ: فرنگی، 4گ ( 252پ- 255پ)، 23 سطر، اندازه: 10/5×15/5 سم [ف: 32 -780]
9. تهران: ملک، شماره نسخه: 829/19
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 15 رجب 1023ق، جا: قاین ؛ کاغذ: ترمه، جلد: ابری فرنگی، 2گ (236پ- 238پ)، اندازه:13×19/8 سم [ف: 5- 200]
10. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 19880
آغاز: برابر 2: انجام: عضد المله و الدين شبانکاری فی شعبان سنة 1070
نام مؤلف به فریته آغاز ذکر شد. در رایانه مؤلف «شبانکاری، عضدالمله» آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1070ق [رایانه ]
11. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2114/8
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 1 رجب 1072ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 6گ (47پ-52پ)، 16 سطر (5×12)، اندازه :14×20/5سم [ف: 8 -749] 12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4900/67
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
در فهرست این رساله بدون نام مؤلف است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 8 محرم 1081ق، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج قهوه ای مغزی دار، 3گ (179ر-181ر)، 25 سطر (15×29)، اندازه: 23×35سم [ف : 14- 84]
13. مشهد: رضوی شماره نسخه: 18581
آغاز: برابر 1؛ انجام: برابر
کا: محمد بن عبدالله ابن دیباج، تا: 1081ق، کاغذ: حنایی، جلد: تیماج، مختلف السطر (9×21)، اندازه:13×26سم (رایانه)
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1805/51
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 8 محرم 1081ق، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قرمر ضربی، 25 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 21×34سم [ف : 9- 370]
قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2337/41
نسخه اصل: همان نسخه بالای 3ص (351-354)[ عکسی ف: 6- 413]
15. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 1035/5
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر
نام مؤلف به قرینه آغاز و انجام نسخه تعیین شد؛ خط: شکسته تعلیق، کا:دیباجی، تا: نزدیک 1100ق،3 ص (95-97) [ف: 3- 648]
16. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 68/ 10841
آغاز: برابر، انجام: و الله اسأل أن يجنبنا عن النفاق و يشرفن بحسن الأخلاق الرسول المنور بنور شریعته الانفس و الآفاق صلى الله عليه و آله ما تلى آية اخلاق
کامل؛ خط: نسخ، كا: محمد علی کشمیری، تا: شعبان 1129ق، جا: قزوین؛ جلد: تیماج مشکی بک لا ضربی با ترنج و سرترنج عطف قهوه ای بیاضی، 3گ (122پ -124پ)، مختلف السطر (9×20)، اندازه: 12×24/5سم [ف: 20- 402]
17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 7/ 4055
آغاز: برابر
تذکر نام مؤلف به قرینه آغاز نسجه تعیین شد؛ خط: نستعلیق، کا:
ص: 474
اسماعيل بن محمد کریم تبریزی ملقب به ابوالفضل، تا: 1216ق؛ جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 4گ (51ر- 54پ)، اندازه:11×15 سم [ف: 11- 59]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 1803/32
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1267ق، کاغذ: شکری رنگ، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 8 ص (314-323) 17 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 11×17/5سم [ف: 9 -311]
19. تهران: ملی، شماره نسخه: 2700/12
آغاز: برابر2
در فهرست ناشناخته مانده است که با توجه به آغاز آن معین گردید؛ خط: نستعلیق، کا: ابوالقاسم، تا: 1287ق، جا: تهران کاغذ: فرنگی به رنگ آبی، جلد. تیماج حنایی ضربی یک لا، 3گ (39پ -42)، 21 سطر (7/5×14 )، اندازه: 16/5x10/5 سم [ف: 13 - 146]
20. مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 18447
آغاز: برابر 2، انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: حنایی، جلد: تيماج [رایانه ]
21. قم ؛مرعشی؛ شماره نسخه بدون شماره /17
بی کا، بی تا [میراث شهاب: س7ش 1-2 -40]
22. تهران: مجلس: شماره نسخه : 4/ 3315
آغاز: برابر 2؛ انجام: برابر، کاتب افزوده تمت الرسالة المنسوبة إلى خاتم المتبحرین مولانا عضد الملة و الدين ... و رفع درجته في عليين.
بی کا، بی تا، در حواشی این نسخه نوشته هایی به فارسی به و به عربی نقل از «تهذیب الاخلاق»، (ظاهراً اخلاق جلالی) دیده می شود؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماجی قهوه ای رنگ ضربی، 7ص (9- 16)، قطع: نیم خشنی، اندازه: 12×21سم [ف: 10 -967]
23. تهران: مجلس: شماره نسخه: 10582/11
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، محشی؛ جلد. تیماج زرشکی لولادار، 10ص (357-367)، اندازه: 10×13سم [ف: 23/1 - 116]
24. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 1354/2
آغاز: برابر 2: انجام: برابر
این رساله در فهرست بدون نام مؤلف و به عنوان « مختصر في علم الأخلاق»، است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 7گ، 17 سطر، اندازه: 11×19 [ف مخ: 5- 1962)
25. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 2844/16
آغاز: رب انعمت فزد. الحمدلله على جسيم نعمائه ... و بعد فان الملوك في الأعصر الماضية كانوا راغبين في العلم انجام: برابر
بی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد. تیماج سبز مقوایی، 6گ (43پ -38پ )، 19 و 20 سطر، اندازه: 13×22سم [ف:3- 87]
اخلاق / اخلاق/ ترکی
axlāq
؟ حناوی زاده، علی بن محمد، 918؟ - 979 قمری
(1572 - 1513)hannāvī-zāde, 'alī ebn-e mohammad
گویا اخلاق علائی تأليف ابن الحنائی (-979ق) در شام در 972ق، در آن از خواجه طوسی و سلطان سليمان و خواجه احرار عبدالله سمرقندی و مولوی و امیر معین الدین پروانه یاد شده، در نسخه حاضر سه «مقام» و یک «خاتمه» و نه «باب» در آن آمده و شعرهای فارسی دارد. فهرست باب ها: 1. خلقك اقسامنه تقسیمی بیاننده؛ 2. اجناس فضايل؛ 3. اقسام فضایلك اضدادی اولان اقسام رذايل؛ 4. فضا بله مشتبه رذائلك، 5 فضیلت عدالت بیاننده در؛ 6 اقسام فضیلتك بیاننده در؛ 7. تحصيل فضایل و اکتساب سعادت ايتمه نك طريق موصلی؛ 8 حفظ الصحة نفس؛ 9 امراض نفسانیه نك فرد افرد علامتلری بیاننده در.
تهران، دانشگاه شماره نسخه : 2965/2
خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی ضربی، 74گ (73ر-147پ) 19 سطر (9×17)، اندازه: 20x11/5 سم [ف: 10- 1866]
اخلاق / اخلاق / عربی
axlaq
محقق خوانساری، حسين بن محمد، 1016 - 1099 قمری
(1688 - 1608) mohaqqeq-e xānsārī, hoseyn ebn-e mohammad
در پایان کتاب عنوان «الباب العاشر؛ في ذکر مناجات العارفين » هست و در آن از فیض کاشانی نقل شده است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5810
آغاز: و انها لم جعلت مبانی الاسلام؛ انجام: و جمیل عفو ثم إلى مسلم.
خط: نسح، کا: محمد علی کرمانشاهی، تا: رجب 1300ق، جا: مدرسه سپهسالار محمد خان قاجار؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: فرنگی، جلد تیماج سرخ مقوایی، 130 گ، 11 سطر، اندازه:11/5×18 سم [ف: 3- 79]
الاخلاق/ اخلاق / عربی
al-axlaq
کاشانی، محمد مؤمن بن عبد الغفور، ق 12 قمری
kāšānī, mohammad mo'men ebn-e 'abd-ol-qafür (-18c)
رساله ای است در علم اخلاق، دارای چندین «فصل»
ص: 475
آغاز: الحمدلله خالق النفس و قواها و الصلاة و السلام ... اما بعد، هذه رسالة في بيان الاخلاق و تهذيبها على سبيل الايجاز
[الذربعة 379/1 ؛ معادن الحكمة، چاپ جامعه مدرسین حوزه علمیه قم 28/1 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 13517/8
آغاز: برابر، انجام و لكن لكل عبد منها خط بحسب حاله ثم درجات الصادق لانها به لها و قد يكون للعبد... » افتاده
خط: نسخ، كا: محمد جديد الاسم إبن حسین خراسانی، تا: قرن 13 ؛افتادگی:
انجام؛ دارای حواشی با نشان «آقا رحمه الله » مصحح، مهر پدر حضرت آية الله مرعشی نجفی: کاغذ: فرنگی جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 19 گ (165-183)، 18 سطر (9×14)، اندازه : 15/5 ×21/5 سم [ف: 34- 301]
اخلاق = سیر و سلوک / اخلاق / فارسی
axlāq=seyr-o solūk
قزوینی، حسین بن محمد ابراهيم، 1126؟- 1208 قمری
(1714-1794)qazvīnī, hoseyn ebn-e mohammad ebrāhīm
بیست صفت نیکوی اخلاقی را با اختصار گزارش کرده و خلاصه امور اخلاقی و نصایح و پند و اندرز در آن گنجانده است.
چاپ: با تعليقات رضا استادی، در هفده رساله فارسی، مشهد، آستان قدس رضوی، 1375ش
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 8316/4
آغاز: بعد الحمد و الصلاة على النبی و آله، أما بعد این چند کلمه است که به التماس بعضی از برادران دینی مرقوم قلم، انجام: و ارتفاع شقاوت است، عصمنا الله و اخواننا المؤمنين
خط: نستعلیق، کا: على بن اسماعيل حسینی، تا: 1239 ق ، جلد: تیماج
قرمز، 7گ (132پ-139ر)، اندازه: 16×21سم [ف: 21- 278]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlāq
ایجی علی اکبر بن محمد باقر، - 1232 قمری
( - 1817) ījī, 'alī akbar ebn-e mohammad bāqer
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 19347
آغاز: بسمله و به نستعين الحمدلله على .. نواله و الصلوة و السلم على محمد و آله و بعد، انجام: ان يحبنا عن النقاق و ... بحسن الأخلاق به حق محمد المنور بنور ... الحمد لله وحده
خط: نسخ خفی، بی کا، تا: قرن 13، جداول به زر و تحریر مشکی و لاجورد و شنگرف و کمند، ضميمه نسخه ش 4801، کاغذ: نخودی سرخی، جلد: مقوا با عطف و گوشه پارچه، 27 سطر (10×23)، قطع وزیری بزرگ، اندازه: 19×33سم (رایانه)
الأخلاق = الطريق الله تعالى = اخلاق بحرانی / اخلاق / عربی
al-axlāq = at-tarī q-ul lah ta'ala = axlaq-e bahrāni
بحرانی، حسین بن علی، ق13 قمری
bahrānī, hoseyn ebn-e 'alī (-19c)
رساله ای عرفانی در اخلاق که در 11 «باب» سامان یافته است: 1. الحاجة الى تهذیب الاخلاق و بیان ثمراته؛ 2. رجحان الخوض في علم الأخلاق وصرف برهة من العمر فيه؛ 3. اعلم أن الإنسان خلق اللحياة الدائمة و العيش السرمدی؛ 4. اعلم أن الطرق الى الله بعدد انفاس الخلائق، 5. اعلم أن كل شيء يهون بالنسبة إلى ما فرقه ؛ 6 اعلم ان السالك سبل الله و المتوجه لما عند الله؛ 7 اعلم انه یراد منك أن تكون مقتدیا بسنة من ربکك؛ 8 اعلم ان مرادنا من الالتزام بوفاء الوعد الذي هو طريقة اهل البيت ؛9. الرضا بالقضاء اعلم انا قدمنا أن مدار ترقي المؤمن على الناس تاسية بالنبی و اهل بیته؛ 10، فيما يتبع الرضاء بالقضاء من التوكل و التفويض و التسليم. 11. فيما جاء في تعداد درجات الايمان و سهامه.
آغاز: الحمدلله رب العالمين ... و بعد فيقول العبد الجاني ... اني مستعين بربی و متوكل عليه و متوجه اليه باحب خلقه اليه
انجام: فان من كسر مؤمنا فعليه جبره ، صلى الله على محمد و آله الطاهرين چاپ: در نجف به نام «الطريق إلى الله تعالی»
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11243
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الله بن سعید، حلی، تا: دوشنبه 29 شوال 1321ق، کاغذ. فرنگی، جلد: تیماج زرشکی ضربی مجدول یک لا، 73گ، 12 سطر (6/5×12/5)، اندازه : 11×16 سم [ف: 28 -348]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlāq
شاپوریان، ملک یوسف شاه نظر، ق13 قمری
šāpūrīyān, malek yūs of šāh nazar ( - 19c)
اهدا به: ناصر الدین شاه (1264-1313ق)
تاريخ تأليف: 1252ق
مجموعه ای است در آداب و اخلاق و جنبه ادبی آن بیشتر است و در عنوان سه «سفر» و هر سفری در ابوابی ترتیب یافته: سفر 1. اخلاق پسندیده؛ سفر 2. اخلاق نکوهیده؛ سفر 3 نصایح و كلمات حکمت آمیز حکماء مختلفه. برای شناسائیدن کتاب سطوری از دیباچه آن نقل می گردد. بعد از اتمام کتب مترادفه
ص: 476
ما سبق باين ملهم شدم طوری که به لطف جناب باری از کتب الهی و اکابر و حکماء عالم تتبع کرده ام با تطبيقات عقلیه کتابی که مشتمل بر علوم و حکمت و بر اخلاق ستوده و اوصاف حمیده باشد مجمل و مستمل بر منافع عامه تألیف نمایم تا بدین دستورالعمل خاص و عام با حسن سلوک با یکی دیگر رفتار نمایند»، تا آنجا: «بناء عليهذا خواستم این نسخه شریف را بطوری ترتیب و تصنیف نمایم که بغير از طایفه اسلام صاحب کمالان سایر طوائف نیز از مطالعه و ملاحظه اش محظوظ و مستفیض گردند و از آن اشتباهی که کرده و تصور می کنند که اهل اسلام و جميع اهالی شرق وحشی اند (كذا) منفعل گردند از آن جهت بغير از قاعده و قانون اسلام و شواهد و حکا بات اهالی شرق از اهالی غرب در این کتاب چیزی مرقوم نکردم». در صفحه سوم مؤلف نوشته: «الكتاب السابع علم الأخلاق الفارسی من تأليفات ملك يوسف شاه نظر من سلالة الشاپور سنه 1252.».
آغاز: الحمد لله الذي ميز الإنسان بالنطق الحسين.
الحمدلله الذي ميز الإنسان بالنطق الحسين.
انجام: و از ایشان این بندها و مواعظ یادگار ماند.
[فهرستوراره منزوی 285/6 «اخلاق»]
مشهد رضوی: شماره نسخه: 3555
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، در متن کتاب نام مؤلف ذکر نشده است در پشت صفحه اول به خط مغایر با خط نسخه نوشته شده: «علم الأخلاق در حکمت و اوصاف حمیده از تألیفات شاهزاده ملک بهوپال هنالتی به خط خود مؤلف» دارای مهر مدور و بزرگ تاج و دو شیر نشان او، در صفحه چهارم مؤلف به خط خود نوشنه «وقف و اختنام بنام نامی سرکار ظل اللهی السلطان بن السلطان و الخاقان بن الخاقان بن الخاقان ناصرالدین شاه ابن (كذ) محمد شاه قاجار پادشاه ممالک ایران من جانب کمترین بندگان فدویان و مطیع و تابعان آن شهریار کامکار ملک یوسف شاه نظر شاپوریان سنه 1278»، مجدول به مداد؛ واقف: نائینی؛ 213 گ ، 18 سطر، اندازه: 20×29سم [ف: 6- 446]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlāq
قزوینی، صدر الدین بن محمد حسن، ق13 قمری
qazvīnī, sadr-od-dīn ebn-e mohammad hasan ( - 19c)
تهران: مجلس: شماره نسخه: 14897/1
خط: نستعليق، كاتب = مؤلف ، تا: قرن 13، 77گ (4پ -81ر)
[مختصر ف: 647]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlāq
قزوینی، عباس بن اسماعيل، - 1304 قمری
( - 1887)qazvīnī, 'abbās ebn-e esmāʻīl
رساله ای در صفات پسندیده و ناپسند انسانی آن گونه که از آیات کریمه و احادیث اهل بیت (علیهم السّلام) استفاده می شود، بسیار مختصر ، با استفاده از قواعد فلسفی.
آغاز: بسمله تهذیب اخلاق انسان مقدمه تذهيب لوح جان است بروز ردی عجز از شکر گذاری یکتا حقیقت وجودی
قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه :3765/5 - 19/95
آغاز: برابر، انجام: و عوام تعبیر کنند ببودن سوزن در پیراهن لذا از آسمان چهارم نگذرد و خاتم به او أدنی رسد.. .
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، دارای حواشی با نشان «منه»؛ جلد: تیماج مشکی مجدول، 42 گ ، 15 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 1 -165]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlaq
ملک قمری المورخین، هداية الله بن محمد تقی، - 1322 قمری
( - 1904)malek-ol-movarrexin, hedāyat-ol-lah ebn-e mohammad taql
اهدا به: ناصرالدين شاه (1264-1313ق)
در مواعظ و نصایح و اخلاقیات که اغلب بر اساس عبارات حضرت رسول و ائمه است.
آغاز: بسمله، و بعد چنین می نگارد بندره درگاه فروزنده مهر ماه ... این لسان الملک هدایت الله که بحكم تأثیرات اجرام و تأثرات اجسام سفلی
[فهرستواره منزوی 286/6 ]
تهران؛ ملک شماره نسخه:6203
آغاز: برابر انجام: گمانش را به صدق همی پیوندد ... و من رجال فلا يخيب امله، من آمن بالله ..
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افنادگی: انجام؛ در انتها مقداری کلمات بزرگان به عربی و بی ترجمه الحاق شده، کاغذ: کاغذ نخودی، جلد: مقوایی رویه ساغری بنفش، 238 گ ، 23 سطر، اندازه: 22/6 ×35سم [ف: 2- 17]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlāq
بیرجندی، محمد باقر بن محمد حسن، 1276 - 1352 قمری
bīrjandī, mohammad bāqer ebn-e mohammad hasan
ص: 477
(1860 - 1934)
تاريخ تأليف: 1300ق، محل تأليف: سامراء
در بعضی از آداب و اخلاق اسلامی که با عنوان هدیه به دوستان نگاشته شده و در آن از خداشناسی و بندگی او و عزت نفس و مذمت جاہ و جلال و گفتار لغو و شکم پرستی و راحت طلبی و غرور گفتگو کرده است.
آغاز: رساله ایست از بنده رو سیاه و مقصر درگاه اله بسوی بعضی از کسانیکه حقشان واجب است
انجام: و از برای این عاصی طلب مغفرت فرمایند غفر الله لنا ولا خواننا المؤمنين [فهرستواره منزوی 6/ 285]
قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 3414/6
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مؤلف، تا: 1300ق، جا: سامراء؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 5گ (162ر-167پ)، اندازه: 14×19 سم [ف: 9- 199]
الأخلاق / اخلاق / عربی
al-axlaq
بروجنی، علی، ق14 قمری
borujeni, ali ( - 20c)
رساله مختصری است در ذکر صفات محموده و مذمومه و اسرار اعمال حسنه و سینه که تنها با استفاده از قرآن و احادیث ائمه اطهار بیان شده است و نه از آراء دیگران.
آغاز : الحمدلله الذي نور قلوبنا بنور الايمان وعرفنا من اسرار الحديث و القرآن و الصلاة على ... اني اذكر بعون الله في هذا الكتاب من اسرار الدين ما يرتقي به من كان له قلب او القي السمع وهو شهيد
انجام: فارحم اليك فقری و فاقتی و کبوتی الحر وجهی و حیرتی في سوة ذنوبي انك ارحم الراحمين و لنختم الكلام حامدين لله ... اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً
چاپ: با تصحيح ابراهیم میانجی در 1378
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 393/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: مؤلف، تا: محرم 1325ق، جا: بید آباد اصفهان خطوط سیاه؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 29گ، اندازه: 17/5×22 سم [ف مخ: 1 -85]
اخلاق /اخلاق / فارسی
axlaq
حسینی، محمد مهدی بن علی اکبر، ق 14 قمری
hoseynī, mohammad mah di ebn-e 'ali akbar (-20c)
رساله ای است کوتاه در علم اخلاق با استفاده از آیات و روایات، نگارنده مؤلف رساله «اصول دین» نیز می باشد که به سال 1304 ق آن را نگاشته است. نوع خط و پیوستگی عناوین مطالب بیانگر آن که این رساله نیز از نگارنده رساله «اصول دین » می باشد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 12617/2
آغاز: فاما علم اخلاق بهترین علوم است چناچه خدا مدح پیغمبر خود را به اخلاق فرمود: انجام: و متذکر حق عظیم ایشان در ارشاد مردم و رواج دین الهی بوده باشم.
خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1304ق؛ دارای حواشی از مؤلف: کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 21گ ( 60-80 ) 18-17 سطر (8×14)، اندازه: 12×17/5 سم [ف: 32 -37]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlaq
اردبیلی، محمد بن موسی
ar dabīlī, mohammad ebn-e mūsā
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 21867
آغاز: بسمله این عجاله ترجمه رساله اخلاق مولى العلانيه، انجام فضایل که موجب سعادت ابواسحق محمد عتیق الله
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: 1145ق؛ کاغذ: الوان، جلد مقوا، 19 سطر (6×15)، اندازه: 20x12سم (رایانه)
اخلاق = پند و موعظه / اخلاق / فارسی
axlāq = pand va mo'eze
حسینی، هاشم بن محمد
hoseynī, hāšem ebn-e mohammad
مؤلف سید هاشم بن محمد حسینی از مردم سرزمین سند که آن را به نام ابوالفتح میرزا جانی بیک سلطان بن میرزا معنون داشته ، او در این کتاب از سیاست نامه و وصایای خواجه نظام الملک نیز نقل کرده است.
مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 387
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 153گ، 12 سطر ( 9×13/5) سطر، اندازه : 20x13سم [ف: 1- 7]
اخلاق / اخلاق/ فارسی
axlaq
سراج الدین احمد کاکه احمد الشيخ
serāj-od-dīn ahmad kake ahmad šeyx
چند مکتوب است از نامه های مؤلف در موعظه و پند و اندرز با
ص: 478
این عناوین: 1، مکتوب ترکی نماز؛ 2. امر به معروف و نهی از منکر؛ 3. شرح الرحمن، 4، ترک روزه رمضان؛ 5 عاق والدین 6 غیبت، 7 صدق و راستی در تجارت .
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :4/ 14315
آغاز: بسمله در باب نماز حضرت رسول صلى الله تعالی علیه و سلم خبر داده است تارکان نماز و یا کسانی که نمازشان درست نیست، انجام: نسخه بدواند تا از دویدن می افتد و هرگاه اسب ندارد در غایت اضطراب.
خط: نستعلیق، کا: رسول بیگ بن محمود بیک، تا: ذیقعده 1285ق: جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول، 30 گ (49پ - 79ر)، 13 سطر، اندازه: 17×22سم [ف 48- 446]
اخلاق / اخلاق / فارسی
axlaq
غروی، محمد اسماعيل بن محمد مهدی
qaravī, mohammad esmā'il ebn-e mohammad mah di
رساله ای متوسط در اخلاق علمی و عملی که با استفاده از آیات و روایات و اقوال بزرگان اخلاق در یک «مقدمه» و 4 «مقصد» و یک «خاتمه»، تنظیم شده است. مقدمه در بیان مواعظ و ترغيب قبول اسلام و ایمان؛ مقصد 1. بیان عقاید ایمانیه؛ مقصد 2. بیان مسائل احکام شرعية؛ مقصد 3. بیان تکمیل نفس و احلى به اخلاق حسنه؛ مقصد 4 بیان سنن و آداب شرعيه از کیفیت سلوک و معاشرت، خاتمه در بیان اصلاح بدن و قواعد طبيه که از ائمه اطهار رسیده است.
آغاز : بسمله، الحمد لله الذي أوضح لنا سبیل الهداية و الرشاد و اسلكنا مسلك الرشد و السداد ... اما بعد چنین گوید بنده عاصی ذلیل ... بعضی از ایشان را توفیق رفیق گردیده مستدعی رساله شدند که مشتمل بر
قزوین: امام صادق؛ شماره نسخه: 487
آغاز: برابر، انجام: پس آنچه از احکام الهی را که صواب فهمیده بسلک تحریر در آورده تا طالبان ایمان و عاملان شریعت سید الانس و الجان را آگاهی کامل حاصل شده بعون الله تعالی چنانچه در مفصاح ثانی خواهد آمد انشاء الله. شامل مقدمه و مفصل اول: خط: شکسته نستعلیق، کا: مؤلف، بی تا: جلد: گالینگور سرخ، 65گ ، 14 سطر [ف: 1- 132]
اخلاق / اخلاق/ ترکی
axlaq
در چندین مقاله به صورت نظم و نثر مسجع نصایح و مواعظی را آورده است و از جهت ادبی دارای انشای بلیغی می باشد. احادیث و قصص و حكایانی را که جنبه اخلاقی و سازندگی دارند بدون نقل سند و مرجع تقل به فارسی ترجمه و با عناوین آورده اند، روایت است، حکایت و ... بدون ترتیب خاصی به دنبال هم آورده است.
خوی؛ نمازی: شماره نسخه : 422/2
آغاز: و لقد جئناهم بکناب فصلناه، مطلع الانوار ندن بارقه فروز توجيه و تأويل اوله رق ثريا مثال مجتمع الشمل لمعان ایدن؛ انجام: اول گروه انبوهک کمی برده انخرطوا بسلك المجنونین، و یکی بخرده فكان من المغرقين اولمعله مضمحل اوله يلر فقطع دابر القوم الذين ظلموا و الحمد لله رب العالمین.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در پایان غزلی از احمد پاشا در صدارت حسن پاشا، این رساله در وسط رساله اول واقع شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی جدول دار با شمسه در وسط، 17 سطر، اندازه: 12 × 20سم [ف: 211]
الأخلاق/ اخلاق / عربی
al-axlāq
غیر همانند:
1. تهران: ملک: شماره نسخه : 3988/2
آغاز: و الآخرة قال الله تعالى ان اکرمکم عندالله أتقاكم فجعل الكرامة عنده بالتقوی ... [پس از 6 برگ] و اعلموا معاشر الاخوان انه من رضي بالله و بالزمه؟ إن يرصی بتدبیره؛ انجام: خاتمه الخاتمة و تشتمل على سبعة احادیث تحتوى على حكم جامعة و مواعظ نافعة ... قلت يا رسول الله فما كانت صحف موسی علیه السلام
از بحث تقوی آغاز شده است. با ذکر احیاء العلوم در آن و با آوردن «و اعلموا معاشر الاخوان» چندین بار، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: پسته ای، جلد: میشن قرمز نو مقوایی، 115گ (57ر-172پ)، 23 سطر، اندازه 15/2 × 20/9 سم [ف: 7- 132]
2. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 15058
آغاز: بسمله کتاب الكبائر قول الله تجتنبوا كبائر ما تنهون عنه فكفر سیاتکم؛ انجام: نجي الله من هول يوم القيمه و ائمه اعلم بسم الله الرحمن الرحيم
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ. نخودی، جلد: تیماج، اندازه: 16×23سم [الفبائی ف: 620]
3. تهران: مفتاح شماره نسخه: 198/1
با عنوان فصل چهارم «فيما يتعلق بالقوى الغضبیة»: خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام [نشریه: 7- 228]
4. تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 5321
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي خلق الانسان وخصصه بمزايا العرفان و شرفه يفضيلة العقل و حلیة العدل .. و بعد فهذا مختصر في علم الأخلاق کتیته على سبيل الارتجال و اختصرت فيه طريقة ابدعتها
ص: 479
قريحتی و نا فيها مخترع فاخترعتها فطنتي و انا فيها غير متبع، انجام: و الا فتوطين النفسي بالتسلية ليكون طيب العيش جيد الفكر. وليكن هذا آخر الكتاب والله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب و الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على سيدنا محمد خاتم النبيين الطيبين و عترته الطاهرين
به نام کمال الدین وزیر در سه «فصل»: 1. حصر اجناس الفضائل و شعبها و كيفية حفظها، 2. اسباب الأمراض النفسانية و ذكر بعض انواعها، 3. معالجة الأمراض النفسانية (که به صورت جدولی تنظیم شده است)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: شوال 932ق، کاغذ: بخارائی، جلد: تیماج سیاه مقوایی، 8گ، اندازه: 12/5 ×18/5سم [ف: 16- 234]
5. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4233/1
آغاز: الى دار السلام و قال عليه السلام رأس كل خطيئة حب الدنيا قال الله تعالى ان الانسان ليطغي أن رآه استغنی، انجام: و عملاً من غير رباء فتبقى بلاعمل و طعاماً بلاشبهة فتبقى بلا طعام و صديقاً بلاعيب فتبقي بلاصدیق صدق رسول رب العالمین.
ابواب متفرقه ای است که در آن خصوصیات اخلاقی را با استفاده از احادیث نبوی و ائمه (علیه السّلام) بیان کرده و در باب في المتعلم اشاره کرده که از روز شروع به تعليم علم در سال 971 تا روز تأليف کتاب در دهم ذیحجه 983 وقایع بسیاری را خود مشاهده کرده است، عناوین مختصر ابواب چنین است: باب في العبادة، فضل السخا و الجود، فضل اليقين، حسن الظن بالله، ادخال السرور على المؤمن، فضل العلم و العالم، تحریم کتمان الفقه، تحريم المراء، اتباع السلطان و القدر المذموم من ذلك، في المتعلم، في التوكل و التفويض، في الرضا، الشكر، الصبر، في الطاعة و التقوي و يتبعه الورع، في الأخلاص و يتبعه الخوف، في الدعاء، في اسباب الاجابة و آداب الاستجابة، في البلاء و المؤاخذة على الذنوب و يتبعها الاصرار، في الرياء و يتبعه من أطاع المخلوق في معصية الخالق، في منع المؤمن حقه و يتبعه خلف وعده، في الغيبة و يتبعه البهت، فيم أهان مؤمناً و يتبعه من أذاه و احتقره، في الغضب، في الحسد و يتبعه العصبية و البغي، في الظلم، في الكبر و يتبعه العجب، في بر الوالدين، في صلة الرحم، في الاستغناء عما في أيدي الناس، في حسن الخلق و مدحه، في الحياء، في العفو و يتبعه كظم الغيظ، في الصمت و حفظ اللسان، في التواضع، في نصح المؤمنين، في التوبة؛ خط: نسخ، کاتب = مؤلف (شاید، تا: 984 ق؛ افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی، در دو برگ آخر متفرقاتی مکتوب است، جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 47گ (1ر-47ر)، 9 سطر، اندازه:
17/5x11/5 سم [محدث ارموی مخ: 1- 84]
6. قم: مرعشی؛ شماره نسخه :بدون شماره
این نسخه جلد دوم از خزینه نهم از خزینه چهاردهم از خزینه نهم، شالم خلق السموات و الأرض و مافیها؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11: تملک محمد حسين المجتهدی در سال 1135ق؛ نزدیک 800ص، قطع: وزیری (میراث شهاب: س 7ش 1-2- 32 ]
7. تهران مجلس، شماره نسخه: 9469/130
اقوالی از فارسی، یونانی، هندی، بهرام گور، بوذرجمهر، صاحب جاویدان خرد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 2ص (309 - 310) (مختصر- ف: 596]
8. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 621
آغاز: موجود فضولك او اقللت دخولك و قیل فصل النظر یدعوا الى فضل القول ... التجویز من جنایت اللسان؛ انجام: فضل العافية وصحة الجسم قيل شيئان لا يعرف فضلهما الا من فقد هما الشباب و العافية و قيل لايعرف.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام؛ اهدایی قطبی زاده خباز، کاغذ: حنایی سمرقندی، جلد: مقوایی با کاغذ ابری، 19سطر (11/5×18
)، اندازه: 18×24سم [ف: 2- 528]
9. قم گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5787/1 - 29/127
آغاز: بسمله قال النبي صلى الله عليه وآله وسلم حبب إلى من ديناكم ثلاث الطيب والنساء و قرة عين الصلوة؛ انجام: استعرض رجل جاريتين احدهما بكر و الأخرى ثيبة فمال الرجل إلى البكر فقالت له الثيب ان بینی و بینها يوماً واحداً فقالت البكر وان یوما عند ربک کالف سنة مما تعدون
مطالب پراکنده و متفرقه ای شامل احادیث نبوی و احادیث ائمه (علیه السّلام) و سخنانی از بزرگان درباره اخلاق و دم نفس، گویا بخشی از محاسبة النفس عینانی است؛ خط: نسخ، كا: ابن قاسم عینانی عاملی، تا: 1051ق، جلد. تیماج قهوه ای ضربی محدول گرهی، 5گ، 20 سطر، اندازه: 14×21سم [ف 1 -166]
10. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 5787/2 - 29/127
آغاز: بسمله المانع من العبادات و فعل الخيرات طول الامل و نسیان الأجل و هذا هو الداء العضال، انجام: حذراً ان تكون مثل اناس *** ابد الدهر سعيهم في ضلال/ ، وهم في الشخوص سیما اناس *** وهم في العقول کالاطفال
بدون مقدمه و فصول و ابوابی در مذ من طول امل و نقل احادیث و سخنانی از بزرگان درباره آن؛ خط: نسخ، کا: ابن قاسم عینائی عاملی، تا: 1057ق؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول گرهی، 5گ، 19 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 1 -164]
11. تهران: ملک شماره نسخه : 4205/11
آغاز: بسمله. و صل الله على عبده و نبیه العظيم محمد و آله و صحبه؛ انجام: و ندخل الجنة دار السلام، اسلام آمين، آمين، آمين گویا «بشري العباد بفضل الرباط و الجهاد» (هدية العارفین). گفتاری است عرفانی مستند به احادیث اهل سنت، در چهار فصل 1. فصل الجهاد، 2 فضل الولاية، 3. فضل تلاوة القرآن، 4. فضل الصلوات على النبي؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن ابی المکارم سیوطی شافعی، تا: با تاریخ 1058ق؛ کاغذ: قستقی، جلد: رویه میشن قرمز، 11گ( 38پ- 49ر)، اندازه: 15/2 ×21سم [ف: 7- 266]
12. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 259/1
آغاز : بسمله فصل فیما استحسن القدماء تقديمها في تعلم العلوم و هو قسمان: انجام: فلیتذکر تبعاته من المذمة و عدم الاعتمام و
ص: 480
الاستحقار
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1073ق (نشريه: 2 - 97]
13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :2/ 4150
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي جعل المواعظ جلاء القلوب و الحكم شفاء الكروب و التفكر و الاعتبار من اخلاق ذوی الابصار ... و بعد فدونك ایها الصديق و الرفيق الموافق هذا الكتاب الذي تزوق اماليه و تفوق على النيرين؛ انجام: يا من لاتدركه الأبصار وهو یدرك الأبصار وهو اللطيف الخبير، عبیدك بك و منك مستجیر.
در 112 «باب» بدین گونه: 1. فضيلة العلم و الحكمة، 2. فيما يتعلق بسياسة الملوك و الوزراء و أصحاب المناصب، 3. نفع المشورة، 4 مدح العفة و ذم الشر، 5 مدح حسن الخلق، 6 مدح شرف الكرم و دناءة البخل، 7 فيما استخرج لدفع الهم، 8. الزهد و المواعظ، 9. معرفة من تعاشره؛ 10. كلمات الحكماء و الفضلاء، 11. معرفة الطباع الرذيلة؛ 12. هو خاتمة الكتاب في كلام المنتور لعلي بن ابیطالب؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین بن محمد فاضل طبيب، تا: جمعه 17 ربیع الثانی 1092ق؛ کاغذ: سپاهانی، 102گ (30پ - 132ر)، ابعاد متن:9×20، اندازه: 14×24 [ف:11 -154]
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 1/ 16072
آغاز: المقالة الثانية في مساوی الاخلاق و تهذیبها و فيها اربعة ابواب، الباب الأول في معنى الخلق و تهذيبه اعلم ان الحلق عبارة عن هيئة راسحة في النفس يصدر عنها الأفعال بسهولة؛ انجام: او هم بشر فارتدع عنه ثم قال نحن نؤيد الروح بالطاعة الله و العمل له.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز، انجام؛ رکایه دار، بلاغ مقابله دارد، جلد: مقوا عطف تیماج سرخ، 4گ (1ر-4پ)، 15- 20 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 44- 234]
15. قم، گلپایکانی؛ شماره نسخه :2788-28/ 15
آغاز: الطاعة في حيوته و جميل الأحدوثة بعد وفاته و العلم حاکم و المال محكوم عليه یا کمیل هلك خزان الأموال وهم أحياء و العلماء باقون ما بقي الدهر، انجام: یا ابن مسعود واثق الله في السر و العلانية و البر و البحر و الليل و النهار فانه يقول ما يكون من نجوى ثلاثة الا هو رابعهم ولأخمسة الأهو
رساله مفصلی است در اخلاق در دوازده «باب» و هر باب در چند «فصل»، مؤلف اغلب در هر باب ابتدا آیه ای آورده و بعد احادیث را با حذف سند ذکر نموده است. او از «بحار الأنوار» «اثنی عشریه» عیناثی عاملی در موارد متعدد نقل می کند. عنوان باب های آن چنین است 1. فضل العلم و العلماء، 2. بداء الخلق، 3 استبقاء نعم الله تعالی، 4. التقوی، 5. ندارد، 6. طاعة الشيطان و مآله، 7. الصبر و احوال الصابرین و مال من صبر على الأمور، 8. في الاحسان شامل چند فصل، 9. الكبر و معناه و التواضع و معناه، 10. شر الدواب و شر الناس، 11. احوال اهل المحشر و يوم القيمة، 12 فضل الذکر، خانمه في الدعاء. مؤلف اغلب احادیث و روايات را بدون توضیحی از خود درج می نماید. مؤلف از عالمان قرن سیزدهم بوده و از صاحب حدائق نیز نقل می نماید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ با علامت بلاغ جلد: تیماج مشکی با روکش نایلون، 161گ، 22 سطر، اندازه :18×23سم [ف:1- 165]
16. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه:4/ 219
آغاز: بسمله، الباب الأول في الرجاء و الخوف، أما الرجاء فهو ارتياح القلب لانتظار محبوب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 123ص (24-147)، اندازه: 15/5 × 21سم [ف: 1- 101]
17. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 945/2
آغاز: بسمله عن الصادق (علیه السّلام) ان الصورة الانسانية اكبر حجة الله على خلقه وهي الكتاب الذی کتبه بیده وهي الهيكل الذي نياه بحكمنه ..... الفصل الأولى في معرفة النفس و هو بمنزلة الأصل، بر هر مكلفي واجب است ... في معرفة النفس و نعني به الجواهر؛ انجام: فلا يغضب كما لا يغضب على العضاد لأنه يران الخيرة فيه
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، با پراکنده ها از شعر و روایت و در هامش بندی هم به فارسی هم در آن هست، کاغذ: پسته ای، جلد میشن سیاه 4گ (107ر-111ر)، 19 سطر، اندازه:15×21سم [ف: 5 -218]
18. قم: دار الحدیث: شماره نسخه : 30/4
آغاز : الحمد لله رب العالمين ... أما بعد فهذه شطر من علم الأخلاق وهي مشتملة على مقدمة و برابط اثني عشر و خاتمة، أما المقدمة في بيان، انجام: الوصية اعلم أیدك الله أن العمدة في تحصيل الصفات الجميلة و تبطيل الأوصاف الرذيلة المواظبة على طاعة الله و الانحراف عن معصية الله فإن هاتین سبب بل علة تامة للتوفيق على التخلية و التجلية و التحلية و هو خير رفيق و الله الموفق و المعیں.
رساله کوتاهی است در اخلاق مشتمل بر یک «مقدمه» و یک «خاتمه» و دوازده «بربط». مؤلف در پایان رساله از کتاب «ابواب الجنان» ملارفيعا قزوینی و «جامع السعادات» ملامهدی نرافی و «معراج السعاده» ملا احمد نراقی و «مستطرفات»، کتاب مثنوی معنوی (که گویا تأليف خود وی است) یاد می کند؛ خط : تحریری، بی کا، تا: قرن 13، 2گ (125پ-126ر) [ف: 215]
19. مشهد: رضوی: شماره نسخه : 29246
آغاز: دليل الرجاء الطلب دليل الحب دنيا و المحبوب على ما سواه؛ انجام: موجود: الصالحين الكرام و آن خیرا النار من ينفع الناس
خط: نستعلیق جلی، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: نباتی، جلد: مقوا، مختلف السطر ( 8×12/7)، قطع: رقعی، اندازه:10/5×15/3سم [رایانه ]
20. قم، گلپايگانی؛ شماره نسخه: 6134- 44/ 32
آغاز: قال الله تعالى من لم يرض بقضائي ولم يصبر على بلائی ... رباً سوائی، انجام: ربنا لا تزغ قلوبنا بعد اذ هديتنا وهب لنا من
ص: 481
لدنک رحمة انک انت الوهاب اللهم صل على محمد سيد المرسلين وآله واصحابه اجمعين
مطالب اخلاقی را بدون ترتیب خاصی، با استفاده از آیات و احادیث مرویه از طریق اهل سنت می آورد؛ خط: نستعلیق، کا: على بن ابراهیم بن عثمان رومی، تا: ربيع 1226ق؛ این نسخه عکسی است، مجدول، محشى؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 106گ، 17 سطر، اندازه: 30x22سم [ف: 1 -164]
21. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 12909
آغاز: بسمله الحمدلله على نواله و الصلوه على نبيه و آله و بعد فهذا مختصر في علم الأخلاق، انجام: و رحم الضعفا و الاحسان اليهم و قضا حوائج الناس ما امكن و السلم علی من اتبع الهدی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1258ق، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، 23 سطر (11×17)، اندازه: 15×21سم [ الفبائي ف: 31]
22. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 22/ 686
به نظم و نثر، كان محمد تقی دزفولی، تا: 1259ق، کاغذ: نخودی؛ جلد. تیماج مشکی، 1ص، قطع: رحلی، اندازه : 19/5 × 29/5سم [ف: 1- 518]
23. تهران؛ ملی، شماره نسخه :4246/3
آغاز: سواء الطريق و هو حسبی و نعم الوكيل (الباب الأول) في كيفية التفكر في صنع الصانع تعالی ... اعلم أيها العاقل قد أمرالله تعالی بالتدبير و التفكر في كتابه العزيز؛ انجام: و كيف يرى نفسه شيئا حتی یعتقد له فضلا و أن عبد لم يذنب ذنبا استحق به العقوبه الا ان يغفرالله الكريم له بفضله ورحمته انه روف رحيم لطيف کریم حکیم و صلى الله على ...
در این اثر با استفاده از آیات قرآن و احادیث معصومین (علیهم السّلام)، مسائل اخلاقی در یک «مقدمه» و هشت «باب» و یک «خاتمه» مورد بحث قرار گرفته است: مقدمه در کیفیت تفكر در صنع صانع، باب 1. صفت دنيا و حقیقت احوال آن و سرعت فنا و عدم بقای آن، 2. طریق محاسبه نفس و چگونگی آن، 3. یادآوری مرگ و فضايل آن؛ 4 صفت محشر و وحشت های روز قیامت؛ 5. آگاه شدن از احوال گذشتگان از ملوک و سلاطین، 6. عدل و حسن عاقبت عادل؛ 7 قبح ظلم و قبح عاقبت ظالم؛ 8. صفت حلم و حسن عاقبت عادل، خاتمه در تواضع و منع تكبر. با جستجو در منابع موجود نشانی از این اثر و مؤلف آن به دست نیامد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن حسنعلى اللاری، تا: 1281ق، افنادگی: آغاز؛ مصحح، در برگ 111 پ تا 112پ، روایتی به فارسی به نقل از کعب الأحبار از تورات نوشته شده کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج مشکی یک لا مجدول، 58 ص (53پ-111پ)، 15سطر (7×13)، اندازه: 11/5 ×18سم [ف: 18- 206]
24. شیراز؛ بنیاد فارس شناسی؛ شماره نسخه: 84/3
آغاز: احمد الله على ما أفاض على بالوجود بعد العدم و الهمنی؛ انجام: ایها الأخ العزيز تبیانا يمكنك أن يبنى عليه ما فرع سمعك من القصص ان كنت ممن استحكم في العلوم الحقيقة بلغنا الله تعالى السعادة الكبرى و الفوز بالدرجة العظمى و الحمدلله رب العالمين وصلى الله على خير خلقه محمد و آله الطيبين الطاهرين المعصومين الى يوم الدين
در میان نفس اماره و مبارزه با آن؛ خط: نسخ، کا: اسدالله بن على اکبر (خادم روصة احمد بن موسی الکاظم)، تا: ذیقعده 1285ق؛ جلد. تیماج مشکی، 4گ (152ر-156پ)، 17 سطر، اندازه: 7/5 ×13/5 سم [ف: 103]
25. تهران: ملک: شماره نسخه: 2282/10
آغاز: في الصدق و ثمراته، آیات: ليجزى الله الصادقين بصدقهم حدیث: عليك بلصدق، انجام: جودة الكلام في الاختصار، المشرب العذب مزدحم
با آوردن عنوان های آن و آیات و امثال و اشعار در هر یک؛ خط : نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 13 ذیقعده 1286ق، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن لایی قهوه ای، 11گ (78پ-89ر)، 17 سطر [ف: 5 -459]
26. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 18186
کا: رضاقلی، تا: 1319ق، انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی: اندازه:
13/1 × 21سم [رایانه ]
27. آران کاشان: محمد هلال شماره نسخه:233
آغاز: الباب الرابع في الصلوة قال الله عزوجل و الذين هم في صلوتهم خاشعون و قال فويل للمصلين الذين هم عن صلوتهم ساهون ذمهم على الغفلة عنها مع كونهم مصلين لا لأنهم سهوا عنها و تركوها، انجام: و ما يشاهدونه من الأحوال و کيفية الحساب و وزن الأعمال و صفة أهل الجنة والنار و الكلمات التي يذكرونها و الأعمال التي یباشرونها و اهل مجموع ... و مالم يثبت بالدليل أن لهذا العالم الها قادراً
رساله ای در اخلاق نظری که در چند «فن» تنظیم شده است: الفن الأول، الفن الثاني في مواقع التفكر في اسرار الصفات (10 باب)، الفن الثالث في مستتاح التفكر في انوار العلوم الحقيقة، نسخه حاضر از اواسط فن اول تا اواسط فن سوم ادامه یافته است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، جلد: گالینگور سرخ، 121گ، 23 سطر، اندازه: 25x17سم [ف مخ: 8]
28. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 1020/7
آغاز: مالی اراك با اخی ایدك الله و ايای بتوفيقة شايد السكون الى هذه الدنيا الزائلة و الدار الفانية کثیر الميل الى تربية هذا الجسد المظلم
نسخه اصل: کتابخانه احمد ثالث - ترکیه 3036 رساله ای است اخلاقی در سفارش به شخصی درباره تربیت جسد و امور دنیا و حوایج حسنه انسان نسبت به اشیاء و حوائج رذيله وی و غیره؛ خط: نسخ ريحان، بی کا، بی تا، مجدول، در ابتدای رساله بسمله درون کتیبه ای مکتوب است، 3ص (95-98) [عکسی ف:3- 278]
29. يزد: وزیری: شماره نسخه : 2107/7
آغاز : بسمله و به ثقتي الحمد لذاته لوليه بذاته
ص: 482
آغاز نسخه با رساله «الزوراء»، دوانی منطبق است، کا: محمد باقر تبریزی، بی تا، اهدایی زاهدانی کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ سبز عطف پارچه قرمز گوشه ها کاغذ عنابی، 6گ ( 73-67 )، اندازه: 14×20سم [ف: 4 -1168)
30. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2161
آغاز: موجود منها وما ينزل من السماء و ما يعرج فيها و يعلم ما في البر والبحر، انجام: موجود. و اما الرشا في الأحكام فان ذلك الكفر بالله العظيم
مشتمل بر چند «مقصد» و چند «باب» و هر باب چندين «هداية» خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام: کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ ابری مشکی عطف تیماج عنابی، 84گ، 17 سطر (6/5× 15)، اندازه: 20x12 سم [ف: 4- 1185]
31. تهران، ملک؛ شماره نسخه: 4057/31
در کتمان سر و فاقه و صدقه و غضب و نوافل و الم و رنج؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد زمان بن کلبعلی متطبب خراسانی، بی تا [ف: 7- 185] 32. شیراز؛ ملی؛ شماره نسخه:13-ج /530/5
آغاز: فيذهب باطلكم بحقكم و كذلك الاخبار كثيرة - علیکم بمطالعتها في كتب الحديث - و التكبر هو انباع الكبر؛ انجام: قلنا خذه و نبغي أن نری ما تاخده من الله لا من المعطي انما المعطى واسطة قد سخر للعطاء.
در اخلاق است که در آن احادیث زیادی نقل شده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ این رساله دو قسمت شده و وسط آنها اوراق دیگری صحافی شده است؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج مشکی، 14گ، مختلف السطر ( 13/5X8/5 )، اندازه: 10×17/5سم [ملی: 2- 126]
33. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 4868
آغاز: بسمله، ابنداء الأمر بنهج قويم .. قال: إن أحدكم بين نعمه ... و قال كم من دهر، انجام: و يوم البحران کیوم القضاء و الفصل و المريض كالوکيل و الطبيب كالفاصی.
رساله ای است در اخلاق به نقل از اسقلينبوس شامل کلمات قصار وی با عنوان «و قال - قال» و نیز مطالبی از فیثاغورس و اقوال سقراط حکیم همراه با توضیح و تبیین آن، خط: نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا، در برگ 32 پ
مطالبی پراکنده در اخلاق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوایی با روکش تیماج مشکی ضربی مجدول با ترنج و سرترنج و جداول با بوته های ریسه ای، 9گ ( 24پ- 32 )، 25 سطر (105×15/5)، اندازه: 14/5 ×20/5سم [رایانه ]
الأخلاق / اخلاق / فارسی
al-axlāq
غیر همانند:
1. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 130/10 -ف
نسخه اصل: ایا صوفيا شی 4801. رساله حاضر چند دانشی است و در علوم مختلفی چون اخلاق، منطق، الهيات، و نجوم را در بر می گیرد. این رساله دارای خطبه و با مقدمه ای است که شباهت بسیار زیاد با آغار ولدنامه غزالی دارد که دو نسخه در دانشگاه تهران دارد و آغاز یک نسخه از روحیه فخر رازی در صورتی که آغاز دیگر نسخه های روحیه فاقد این مقدمه است. بهر صورت اشتراک این مقدمه در این چند کتاب نیازمند بررسی است گرچه هم ولدنامه غزالی و هم روحیه فخر رازی پس از این مقدمه با این رساله ناهماهنگ اند و فصول و مطالب آن متفاوت است. این رساله مشتمل است بر پنج «مقالت»: مقالت اول مشتمل بر پنج «فصل»، 1۔ بیان آنک سعادت آدمی چیزی دیگر است غیر لذت های حسی، 2. سعادات روحانی شریف تر از سعادات جسمانی است، 3. شرح لذات عقلی بر سبیل تفصیل، 4. ارواح بشری در استعداد قبول سعادت روحانی و جسمانی متفاوت اند، 5. کثرت مال و جاه، سعادت حقیقی نیست؛ مقالت دوم در چند «فصل»، 1. مراتب سعادت، 2. مدركات و مراتب آن، 3. قوت عملی نفس انسانی، 4. حد خلق، 5. آیا اخلاق قابل ریاضت است یا خیر، 6. علاج شهوت و غضب؛ مقالت سوم در منطق و در پنج فصل، 1۔ تقسيم الفاظ، 2 تقسيم معانی، 3. تعریفات، 4 اقسام تصديقات، 5. قياسات، 6 مقدمات؛ مقالت چهارم در الهیات در 10 «مطلوب»: مقالت چهارم در علم هیئت و شامل ده فصل، 1. صفت اجرام بسیط، 2. مقدمه علم هیئت، 3 أقسام افلاک، 4. مقادیر حرکات کره ها، 5. شرح دوایر، 6. دوایر عظام فلکی، 7. اختلاف کواکب در طول فلک، 8 اختلاف کواکب در عرض، 9. شرح احوال زمین در میراث اسلامی ایران، دفتر هفتم، به کوشش الهه روحی دل، 1377ش، چاپ شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 4 ربيع الثانی 649ق؛ 21 سطر [فیلم ها- ف: 1- 416]
2. اصفهان شهرداری اصفهان؛ شماره نسخه: 5
کتاب باید هجده «باب» داشته باشد یا بیشتر و در هر بابی نخست آیاتی است از قرآن سپس سخنان نبی و ولی و حکما و فصحا و اشعار عربی و فارسی از فردوسی و خیام (رباعیات او) و سعدی و شاعران زبان فارسی تا قرن 7 و 8 و شعرهای خود مؤلف نیز در آن در بسیاری از باب های هست. چنین است فهرست باب هایی که در آن مانده است. 4. السخاء و البخل، 5. الشجاعة و الجبن، 6. الصدق و الكذب و العهود و المواثيق، 7. التواضع و الخيلاء و الكبر، 8 القناعة و الحرص و الطمع و ترک الدنيا، 9. کتم السرو ذم النميمة و السعاية و الغيبة، 10. الجور و العدل و الظلم، 11. العقل و التجارب و الحمق و الكياسة، 12. العفو و الاغماض و كظم الغيظ و الأعراض، 13. الشكر و الملح و الثناء و المذمة و الهجاء، 14. نعت النساء و النسیب و لطائف اقوالهن و العشق و ذكر الحبيب و بعض حكايات العشاق و لذة الوصول و محنة الفصال و الم الفراق، 15. الحجج و الأجوبة الدامغة، 16. الحيل و
ص: 483
الحدايع، 17- المزاج و اللطائف و الملح من أقوال الرسول و الصحابة و الفضلاء و الملوك ولندماء؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 18 افتادگی: آغاز و انجام، قطع: وزيري [نشریه: 4- 471]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2016/12 -ف
نسخه اصل: آغاز و انجام چند نسخه از کتابخانه های یوگسلاوی با عنوان های «فصل» کا: علی بن علی حسینی خجندی نمدپوش، تا: پایان ربیع الاول 727ق [ فیلم ها- ف: 1 - 636]
4. تهران: مجلس، شماره نسخه: 4916/2
بندی در اخلاق، سخنانی است از بزرگان و حکیمان؛ بی کا، تا: قرن 9؛ این رساله در فهرست با عنوان بندی در اخلاق آمده است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج یک لای قهوه ای، 2گ (11پ۔ 12ر)، اندازه:10/5×18سم [ف: 14- 142]
5. اصفهان دانشگاه؛ شماره نسخه : 77/4
آغاز: هر که فریاد رس روز م ست خواهد، *** گو در ایام سلامت به جوانمردی کوش؛ انجام: مزاحكو الحد مستحسنان *** فهذا كمسك و هذا عبير.
ابوابی است در مسائل اخلاقی که در هر باب ابتدا آيات قرآنی و روایات نبوی و احادیث علوی و سپس کلام الحكماء و غيرهم و کلام الفصحاء را آورده است و بعد متذکر اشعاری از شعرای فارسی و عربی و خود شده و در پایان حکایاتی مربوط به آن باب را آورده است. نسخه حاضر مشتمل بر ابواب ذیل می باشد: 4 السخاء و اليحل و ما يضاف اليه؛ 5 الشجاعة و الجبن وما يتعلق بهما؛ 6. الصدق و الكذب و العهود و المواثیق؛ 7. التواضع و الكبر و العجب، 8. القناعة و الحرص و الطمع و ترک الدنيا، 9. کتم السرو ذم النميمة و السعاية و الغيبة؛ 10. الجور و العدل و الظلم؛ 12. العفو و الاغماض و كظم الغيض و الأغراض، 13. الشكر و الملح و الثناء و المذمة و الهجاء؛ 14. نعت النساء و النسيب و لطائف أقوالهن و العشق و ذكر الحبيب و بعض حكايات العشاق و لذة الوصال و محبة الوداع و ألم الفراق؛ 15. شوارد الأمثال و لطائف الأقوال، 16. الحجج و البالغة و الأجوبة الدامغة؛ 17. الحيل و الخدائع المتوصل بها الى نجح المطالب؛ 18. المزاح و اللطائف و الملح من اقوال الرسول و الصحابة و الفضلاء و الملوک و الندماء و حسن معاشرتهم. اشعاری از شعرای ذیل در این مجموعه آمده است: سعدی، ابن سینا، ابو تمام، ابویکر قومسی، عبد الله بن طاهر، فردوسی، کمال الدین اسماعیل، متنبی، ابوفراس ، جرير، کمال الدین کوته پای، سنائی، عزالدین کاشانی، انوری، ابوالفتح بستی، ابن الرومي، أبو ذؤيب، منصور حلاج، امام علی (علیه السّلام)، ابوالفضل میکائلی، ابو جعفر منصور، شافعی، ابو العتاهية، ابوالقاسم خوارزمی، نصیر الدین طوسی، اثير الدین ازمانی، عمر بن خیام، سید حسن، شمس الدين درود، مسکین دارمی، عبدالله بن المعتز،
عمران بن حطان، اسماعیل شامی، افضل الدین کاشانی، نعمان بن المنذر، ابو فراس، عبید بن ایوب عنبری، سری موصلی، محمود وراق، ابوالحسن سلامی، اثیر الدین اومانی، عطار، زهير مصری، ادیب صابر، بكر بن النطاح، علاء الدین عطاملک، عبیدالله بن عبدالله طاهر، قاضی نظام الدین اصفهانی، عماد الدين حروفی، صدرالدین علی کی، شهاب الدين مقتول، عین القضاة همدانی، طغرائی، علی بن فضل الله حسنی، ابو الفرج مخزومی، ابو الفرج بن هندو، علی بن احمد واحدی، ابو عبدالرحمن نیلی، المفجع البصری، قاضی ابو الحسن علی بن عبد العزيز جرجانی، ابو منصور صوری، ابن عباد، اوحد الدین نصرانی، صائب الدین شیرازی، مجيز الدین بیلقانی، شرف الدين عبد المؤمن و ...؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 یا 9، افتادگی: آغاز و انجام، مجدول به شنگرف مهر: «یا امام حسین»، (بیضی)؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 120گ (9ر -129پ)، اندازه: 15/5×24 سم [ف: 1- 65]
6. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7864- 53/74
آغاز: بخدمت رسول صلى الله عليه و سلم آمد و گفت: یا رسول الله کدام کردار به نزدیک حق نفلی بهتر است
رساله مفصلی است در اخلاق، مؤلف مطالب آن را به ترتیب حروف تهجی و هر حرف در چند «باب»، تنظیم نموده است. او در هر باب ابتدا آیه ای از کتاب کریم می آورد و پس از آن با روایات نبوی و کلمات بزرگان دین مطالبی را در ذیل آن باب می آورد. او از آوردن ماخذ نقل روایات و کلمات خودداری کرده است. فهرست ابواب کتاب چنین است: حرف الف، چند باب 1. امر به معروف و نهی از منکر، 2. اخلاص و ترک ربا، 3. اصلاح بين الناس، احسان الى اليتيم؛ حرف
باء دو باب: 1. بر الوالدين، 2. الصبر على البلاء تاء دو باب: 1. توبه، 2. توكل: جيم پنج باب: 1. فضل يوم الجمعه، 2. جهاد، 3 در جار و فضله، 4. جهنم، 5 صفت جنت؛ حاء شش باب: 1. فضیلت حج، 2. حسد، 3 حسن خلق، 4. حفظ اللسان، 5في ... خاء دو باب: 1. الخوف، 2. الخمر و عقوبته؛ دال دو باب: 1. الدعاء، 2. الدعوات المستجاب؛ دال دو باب: 1. ذم دنیا، 2. ذكر الموت؛ راء سه باب: 1. الرباء، 2. رفض الدنيا، 3 الرعاية على اليتيم؛ زاء سه بأب: 1.
الزكاه، 2 في الزنا و عقوبتها، 3 في حتى الزوج على الزوج، باب السين في السواک؛ شین دو باب: 1. الشكر، 2. الشفقه؛ باب الصاد 9 باب الصلاة، فضیلت جماعت، فضل الصلوة التطوع، فضل صوم شهر رمضان، فضل النوعى، فضل صلوات على النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، فضل الصحابة، صلة الرحم (باب نهم را ندارد)؛ باب الضاد سه باب: الوضوء، فضل ايام العشر (دهه ذيحجه)، فضیلت ایام عاشورا؛ باب الطاء في طلب العلم؛ باب الظاء في الظلم و الجزاء؛ باب العین پنج باب فضل العلم و العلماء، الفضل العلم بالعمل، فضل مجالس العلم، فضل عيادت المريض، عذاب القبر و شدته؛ باب الغين في الغيبة؛ باب الفاء دو باب: الفقر و الفضيلة، فراست؛ باب القاف دو باب القرآن و حرمته، صفة يوم القيامه؛ باب الكاف چهار باب: الكير، الكذب، كظم الغيظ، كرامة الأولياء؛ باب الميم سه باب المسجد و حرمته، المصيبة و ثواب المصايب، المتحابين في الله ؛ باب الواو في الورع، باب الياء في اليقين، ما يرجى من رحمة الله .
ص: 484
مؤلف از اهل سنت بوده و فصلی در ثواب روزه روز عاشورا آورده است. او همچنین در اثنای باب ها حکایت هایی از عارفان آورده است ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ 148گ، 16 سطر، اندازه: 15×20سم [ف: 1- 163]
7. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1442/2 -ف
نسخه اصل: بادلیان 14 Walker ش 1444 و 1528). دنباله کتابی در اخلاق؛ بی کا، تا: سه شنبه ربيع الثانی 921ق [فيلم ها- ف:1 601 ]
8. قم: مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2226
آغاز: باب بیست و پنجم در صدف راست گویی و راست کاری سبب ایمنی و درستکاریست، نظم: راستان رسته اند روز شمار *** جهاد کن تا توزان شمار شوی؛ انجام: ملازمان سلاطین جو یکجهت باشند *** مهم مملکت و مال بر قرار بود /وگر نفاق نمایند و مکر و حیله کنند *** اساس جمله مهمات بی مدار بود
کتابی مفصل در اخلاق و آداب پسندیده که همانند «گلستان» پس از ذکر عنوان با نظم و داستان و حکایات منثور آنها را بیان کرده است، رساله دست کم چهل «باب» دارد. نسخه حاضر از اواخر باب 24 تا ارسطو باب 40 را در بر دارد ... 25. صدق و راستگویی، 27. تأنی و تامل، 30 شجاعت، 32 سیاست، 35 کتمان اسرار، 37 ادای حقوق، 39 دفع اشرار، 40 تربیت خدم و خشم و آداب ایشان؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام، مجدول زر و شنگرف و آبی؛ 165 گ، 12 سطر، اندازه: 12×19سم [ف مخ: 1- 84]
9. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5801
در دوازده «باب» به ترتیب زیر است: 1. خوی پیغمبر، پنج فصل، 2. آداب پاکی، سه فصل، 3 آداب حمام، شش فصل، 4. ناخن چیدن، چهار فصل، 5 موی رنگ
کردن، شش فصل، 6. لباس پوشیدن، ده فصل، 7. خوردن و آشامیدن، سیزده فصل، 8 کدخدایی، ده فصل، 9 آداب سفر، هشت فصل، 10. دعا خواندن، پنج فصل، 11. بیماری، پنج فصل، 12 نکنه ها، هفت فصل. رساله ای شبیه «معراج السعاده» که در دو جای آن به مرحوم نراقی مطلبی نسبت داده شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ در برگ 152 تاریخ 1098ق دیده می شود؛ کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج سرخ مقوایی ضربی، 177گ، 21 سطر، اندازه: 13× 24سم [ف: 3- 81]
10. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5811
آغاز: بشکست همه تیرش سر روزه ای عزیز در روزه جوع، و در جوع رجوع، انجام: لئیم زاده پس ..
در این رساله عنوان های «أصل، وصل، نكته» دیده می شود و فهرست آن چنین است: وصل 2. روزه، وصل 3. زكاة، وصل 4. حج، وصل 5 جهاد، اصل سوم در فضایل قرآن، اصل چهارم مکارم اخلاق و محاسن، پنج «وصل» دارد، اصل پنج اوصاف ردیه، پنج «وصل» است، در وصل سوم از کتاب «میامین الاكتساب في شرايط الاحتساب» یاد می کند، اصل ششم پنج «وصل» دارد، آداب امیران و پیشه وران و علما و ثروتمندان، اصل هفتم ازمنه، امکنه، اطعمه، اشربه، اصل هشتم احادیث متفرقة بنج «وصل» دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام؛ بخش های کتاب جابه جا و نادرست صحافی شده است؛ کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 130گ، 15
سطر، اندازه : 12×20سم [ف: 3- 82]
11. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 385
گفتاری است اخلاقی عرفانی به روش شیعی از باب سوم تا باب سی و دوم بدین شرح: 3. فضیلت آية الكرسي و ثواب خواندن آن، 4۔ بیان ایمان و معرفت حق تعالی، 5. بیان فضایل حضرت با نصرت ختمی پناه، 6. فضیلت أمتان حضرت محمد، 7. بیان فضیلت صلوات حضرت رسالت، 8. بیان مناقب امیر المؤمنین علی بن ابیطالب، 10. فضیلت صدقه دادن و نتیجه آن، 11۔ بیان ادعیه و اورادها و نمازها؛ 12. نمازهای هفته و دعاهای بعد از نماز، 13. بیان عدل و انصاف ملوک و آثار آن، 14۔ بیان احکام حقوق و رعایا، 15. بیان توکل و متوکلان و تسلیم، 16، شکر و شکیبایی و سخن شاکران، 17. بیان حیا و شرح داشتن و حکایات آن، 18۔ بیان سخاوت و حکایات آن، 19. بیان فضیلت و شفقت حمیده، 20. بیان فضیلت ضیافت و حکایات آن، 21. مواعظ علما و حکما مر ملوك را، 22. لطایف حکایات قضاة و علما؛ 23. فضیلت علو همت و آثار و نتایج آن، 24. بیان فضیلت ادب و آثار آن، 25 لطايف زیرکان تیر فهم و کفایت ایشان، 26 بیان زهد و ورع و فضیلت و آثار آن، 27. بیان وفاداری و حسن و عهد، و فضلیت آن، 28. بیان حکایات عجیب و غریب، 29. بیان فضیلت صبر و جزاء آن، 30. لطایف حکایات منجمان و بیان احکام ایشان، 31 عفو و حلم و كظم غيظ، 32 بیان تواضع و شکست نفس و ثواب آن، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام، جلد: تیماج مشکی عطف مشمع سبز، 196گ، 17 سطر (9/5×15
)، اندازه: 16×24سم [ف: 1 -249]
12. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 3/ 677
آغاز: عقب وی روان شده و میگریست و می گفت ای ابراهیم توقف کن بیت : کوسر که در و شورش سودای تو نیست *** کو دل که در و غارت غوغای تو نیست /ترک سر و دل بگوی تا جان یابی * کو فتنه که روی عالم آرای و نیست؛ انجام: فصل بیست و هفتم روي عن النبي صلى الله عليه و آله أنه قال بعبدالله عباس الا اعلمك بكلمات تنتفع بهن قال بلى يا رسول الله قال
احفظ الله يحفظك ...
آداب و اخلاق را بر مبنای عارفان با پند و اندرز و ذکر صفات آنها و حکایت هایی بیان نموده و در اثنا اشعاری را نیز می آورد.
مؤلف کتابش را در چند «فصل» قرار داده و در هر فصل ابتدا حدیثی از حضرت پیامبر درباره موضوع آن فصل می آورد سپس مناجاتی به فارسی به دنبال حدیث ذکر می کند، بعد از آن حکایاتی را پیرامون آن موضوع با عبارت «آورده اند» نقل
ص: 485
می کند. نسخه فقط قسمتی از باب 24 تا اول باب 27 را شامل است.
عناوین فصول موجوده چنین است: فصل 25. پیرامون سه منجی (خشية الله، القصد في الفقر و الغني، و العدل في الغضب و الرضا) و سه مهلک (شيخ مطاع و هوی متتبع و اعجاب المر، بنفسه)، فصل 26. فضایل مهمانی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 11 افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 17گ (138ر-155پ)، مختلف السطر (10×14)، اندازه:14×19 سم [ف: 2 -418]
13. تهران: ملک؛ شماره نسخه : 33/ 4171
آغاز: دشمنی دین و اهل دین را در نظر او زینت داد و همت را بر اضرار ایشان گماشت و از ترس زوال ملک خود؛ انجام: کرامت فرمايد تا ازین معارف و حكمتها منتفع گردد. آمین یارب العالمیں.
کتابی است در اخلاق که به شیوه حکایت، پند و اندرز می دهد و نامبوب است ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغار؛ مجدول به رر؛ كاغد: ترمه، جلد: رویه میشن قرمز ضربی، 26گ (55ر -81پ)، 25 سطر، اندازه: 23/1×37/7سم [ف: 7- 226]
14. تهران: مجلس: شماره نسخه: 1451
به نظم و نثر، کتاب تبلیغ مذهبی زمان صفوی باید باشد، با عنوان «سؤال و جواب» عنوان های دیگر آنچنانکه در نسخه آمده است. روضه پنجم در فضیلت عزلت گزیدن و خلوت گزیدن، فصل 29 .فضیلت نکاح، فصل 30 فضیلت عدل، فصل 28. فضیلت ریاضت و ترک آرزوها، روضه دوم در فضیلت کم خوردن، روضه سیم در مذمت خواب؛ خط:نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سفید، جلد. تیماج سرخ ضربی و مقوایی، 87گ، 22سطر (4×16)، اندازه: 7×20سم [سنا- ف: 2- 259]
15. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:2/ 2725
آغاز: بان ادب میکند ... باب سیم در معاشرت با مردم و سلوک با اهل مدینه و منزل آدمی، انجام: ملک بدو خرم و معمور باد *** چشم بد از مملکتش دور باد عنوان های موجود در آن باب سوم و فصل در بیان سخن چند که در سلوک با دوست و دشمن به کار آید، تتمه در سخنی چند از هر جا و از هر چه باشد، باب پنجم در صبر و شکر، باب ششم در عدل انصاف، خاتمه در مثل های عرب و حکایات ایشان با بیگانگان، فصل در احوال معلمان، فصل در بیان چیزی چند دیده می شود، پیداست که از مؤلفی شیعی است و برای یکی از پادشاهان صفوی با یکی از فرمانروای شیعی هند نوشته شده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 71گ (43ر-114پ) [ف: 10- 1599]
16. همدان: برنا، قاسم؛ شماره نسخه:2
به فارسی از روی روایت های شیعی با گواه آوردن داستان های صوفیان مانند، بایزید و عبدالله مبارک، گویا در آغاز کار صفویان ساخته شده باشد؛ حط: نستعلیق، کا، تا: قرن 11 و 12[نشريه: 5- 371]
17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 15270/9
آغاز: [عن ابي بكر] قال سمعت رسول الله صلى الله عليه و سلم يقول ان الناس اذا رأوا منكراً و لم يغيروه يوشك أن يعمهم الله بعقابه .. باب دوم در احسان که آن ثمره جود و سخاوة است؛ انجام: گفت على بدرستی و راستی که فتوی داد شما را بآنچه در من بوده است از احکام الهی و اسرار پادشاهی، نقل هذه الفوائد الشريفة من رسالة نورالدین جعفر قدس الله سره.
رساله ای است در چند، موضوع اخلاقی و آن گونه که در انجام نسخه آمده این مطالب را کاتب، از رساله نورالدین جعفر نقل نموده است. موضوعاتی که در این رساله با ذکر احادیثی چند به آن پرداخته شده عبارت است از: در امر به معروف و نهی از منکر، باب 2. احسان، باب 3 صبر بر مکارم، باب 4. استحباب تواضع و مذمت تلبيس، باب 5 احکام امور سلطنت و قضاء. در پایان، احادیث و مطالبی با عنوان «یا سعيد» ، آمده است. در این مطالب الحاقی از «منازل السائرین»، خواجه عبدالله انصاری نیز نقل کرده است؛ خط: نسخ، کا: درویش مصطفی مولوی سهروردی، تا: قرن 11، محشی، یک برگ، شامل چند حدیث و مطلبی از شرح فصوص در پایان آمده است؛ کاغذ: شرقی، 5گ (82-86)، 30 سطر، اندازه: 9×20سم (ف: 38 -768]
18. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 743/5 -ف
نسخه اصل پاریس 968 . P. S (بلوشه 113) رساله در ذکر و عزل و قناعت و توکل و زهد و توبه و رضا و مراقبه و صبر و توجه بی کا، تا: 8 رمضان 1009ق [فيلم ها- ف: 1- 534]
19. کرمانشاه؛ مدرسه آية الله بروجردی: شماره نسخه : 114/1
آغاز: بحكم أن حزب الشيطان هم الخاسرون به صدمه عشق بکشند؛ انجام: بهر ساعتی دولتی تازه ده *** جو دولت دهی بیش از اندازه ده
در دستورات اخلاقی بر پایه های عرفانی با احادیثی روایت شده به طریق اهل سنت، خط نستعلیق، کا: محمد على بن خواجه بیک شهرابی فراهانی، تا: 11 ذیحجه 1011ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 102گ (1ر-103پ)، 16 سطر، اندازه : 10×17/5 سم [ف: 85]
20. تهران: ملك؛ شماره نسخه : 4253/14
آغاز : الرتبة فوق الملائكة الارضية و السماوية .. فصل اول در نیت سفر بدانکه سفر بر پنج قسم است. سفر اول در طلب علم است و این سفر فریضه بود چون تعلم علم فریضه بود؛ انجام: نمودار آن دماغ مقریست که قرآن تمام یاد داده گویی در او ... است، و السلام علی من اتبع الهدی .
به مضامین عرفانی آمیخته است؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد
كاظم اصفهانی، تا 1059ق؛ افتادگی: آغاز ؛جدول زرین و مشکی و لاجورد، کاغذ: پسته ای، جلد: عطف و گوشه میشن قرمز رویه کاغذ فرنگی، 37گ
(168پ- 205ر)، 25 سطر، اندازه: 18/5 ×27/5سم [ف: 7- 306]
ص: 486
21. تهران؛ ملی شماره نسخه : 998
آغاز: قال الله تبارک و تعالی و لله الأسماء الحسنی (یک کلمه حذف شده است) یعنی حق سبحانه و تعالی میفرماید، انجام: و کنیزک را آزاد کرد برکت تو ... حضرت خیر البشر صلى الله عليه و آله الطيبين الطاهرين المعصومين و الحمد لله رب العالمین.
در سی و دو «باب» تدوین شده که باب اول آن در فضیلت بسم الله ... است و باب سی و دوم در بیان تواضع و شکست نفس نویسنده در ضمن بیان مطالب از آیات قرآنی و احادیث نبوی به کرات استفاده کرده است؛ خط: نستعلیق، کا: حاجی عبد الواحد بن حاجی محمد مؤمن، تا: 20 جمادی الاول 1080ق؛ افتادگی: آغاز ؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج قرمز، مقوایی، 195گ 19 سطر (10×17)، اندازه: 16×23سم [ف: 2- 554 ]
22. يزد: وزیری: شماره نسخه: 3623/1
آغاز: ثواب هفتاد ساله طاعت، انجام: ملك عقباش هم مقرر باد مشتمل بر سی وسه «باب» 1. افتاده است، 2. فصيلت فاتحة الكتاب و تفسیر و خاصیت آن، 3. قضیلت آية الكرسي و ثواب خواندن، 4۔ بیان ایمان و معرفت، 5 ... 6 معجزات حضرت سید کائنات، 7. فضیلت صلوات بر رسول کائنات (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، 8. مناقب امیر المؤمنین این ابیطالب (علیه السّلام)، 9. بیان بیعت و میان بستن حضرات، 10۔ بیان حفظ لسان و ترک غیبت، 11. فضیلت صدقه دادن و نتیجه و ثواب آن، 12. بیان ادعیه و اورادی نماز نافله و بیان اوقات وساعات سال و ماه و شب و روز، 13. بیان اورادی که در روز نوروز بخوانند، 14، بیان نمازهای هفته و دعایی که بعد از نماز باید خواند، 15. بیان عدل و انصاف و آثار و عواقب عدل، 16. بیان توکل و تسلیم، 17، شکر و شکیبائی، 18۔ بیان کرم و سخاوت، 19۔ بیان فضیلت شفقت و مرحمت، 20. بيان ضيافت و حکایت های آن، 21 مواعظ حکماء و علما مر ملوك را، 22 لطايف حکایات قضات و علما و اشارات ملوک، 23. بیان فضیلت علو همت و آثار و نتایج آن، 24. بیان فضیلت ادب و آثار و نتایج آن، 25 لطایف زیر کان فهم و کفایت در راه ها، 26 زهد و ورع و فضیلت آثار، 27، وفاداری، 28. بیان حکایات عجیب و غریب، 29 فضیلت صبر و جرای آن، 30 لطایف حکایات منجمان، 31 بیان عفو و حلم و كظم غليظ، 32 بیان تواضع و شکست نفس، 33. باب آخر؛ خط: نستعلیق، کا: محمد امين یوزباشی ابن اتلوخان بیات، تا: 1094ق، افتادگی: آغاز، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ مشکی ضربی عطف تیماج تریاکی، 135ص (1-136)، 20 سطر (12×20)، اندازه: 18 ×27سم [ف: 5- 1723]
23. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :8898/3
آغاز: بوسیدن تنها یا خدمتش را با بوسیدن و جماع کردن می تواند کرد و حالا است بر آن شخص انجام: خاتمه در وصایا به جماعتی که متوجه عقود و صيغ می شوند ... که مناط اولاد و احفاد است بقدر طاقت و الله اعلم ببواطن الأمور. انجامة. قل نمقت هذه الرسالة الوجيزة العبد الاقل خاک روب بساط جوهریان معنی و خاکسار بادیه انسانی اعنی ابن محمد قاسم (نام او را خط زده و به جایش تقی نوشته اند) محمد امین راجی عفا الله عن جرائمهما بحرمت محمد و آله الطاهرين سنه 1098. [در حاشیه آن صفحه نوشته شده «قویل قبالا» ]
از این کتاب فقط یک صفحه باقی مانده است؛ خط: نستعلیق، کا: محمد امین بن محمد قاسم، تا: 1098ق، افتادگی: آغاز، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی عطف قهوه ای مجدول گرهی، 1ص (294)، 27 سطر (10/5 × 21/5 )، اندازه : 16/8 ×28/4 سم [ف: 29/1 - 261]
24. دامغان؛ صادقیه؛ شماره نسخه :265
آغاز: افکندگی خود نگذارد از هوس دست بر سینه نهادن سنبل وزیرک فی الجمله دست بر خاطر نهد؛ انجام: حق تعالی وحی فرستاد که آن مثل المرأة مثل الضلع أن أقمته انكسر و ..
مجالسی است در موارد اخلاق ذمیمه با استشهاد به روایات و آیات و اشعار و بعضاً از مؤلف مشتمل بر چند «مجلس». نسخه حاضر از مجلس نهم تا سیزدهم را داراست با این عناوین 9. مذمت ریا و سمعه و عجب در دو فصل، 10. ذم بغض و حسد در دو فصل، 11. مذمت طمع: 12. مذمت بخل در دو فصل، 13. ذم ظلم، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 یا 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ از موقوفات امیر حسین طباطبائی حسن آبادی جلد: تیماج مشکی، 101گ، 236 سطر، اندازه:17×29سم [ف: 7]
25. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه 2205- 12/95
انجام: زرارة بن اعین از ابی عبدالله عليه السلام روایت کرده که آسمان بر قتل یحیی بن زکریا (علیه السّلام) و حسین بن علی (علیه السّلام) چهل صباح گریه کرد ... فرمود که وقتی که طلوع و غروب می کند سرخ می شود.
رساله نا تمامی است در اخلاق و پند و اندرز که تألیف آن ناتمام مانده و عنوان فصل ها نانویس است. فصل های این رساله کوتاه و مؤلف در اثنا رباعی یا چند بیتی از دیگران می آورد. موضوع چند «فصل»، آن چنین است: رضا، شکر، قناعت، لقمه حلال و ...؛ بی کا، تا: قرن 12 افتادگی: آغاز و انجام، در پایان نسخه در 5 صفحه، نامه ای که یکی از علماء به استادش که درس شکوک في الصلاة را شروع نموده بود نگاشته و در آن از مسایل مهمی که مكلف باید به آنها اعتقاد داشته باشد بحث نموده است: جلد: مقوا، 53گ، 15-18 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 1- 161]
26. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه 2332- 17/112
آغاز: کند نار غضب را با آب حلم حق تعالی دل او را پر از امن و ایمان کند روز قیامت و گفت حق تعالی دوست می دارد حلیم با حیا را و از امام رضا (علیه السّلام) مروی است که گفت مرد عابد نباشد تا حلیم نباشد، انجام: طایفه هشتم ابناء سبيل اند که در سفرها دزد برایشان زده باشد ... و اگر مستحق زکات باشد و گرفتن زکات خفت او باشد می توان به عنوان
ص: 487
رساله مفصلی است در اخلاق دارای باب های کوتاه، که صد و سیزده فصل آن در این نسخه موجود است. در هر فصل ابتدا حدیث یا آیه ای می آورد پس از آنها مطالب و داستان هایی ذکر می کند و در پایان فصل اشعاری به فارسی می آورد ولی مشخص نمی کند که سروده خود اوست یا از دیگران نقل می کند. عنوان برخی فصول آن چنین است: فصل 12. ذم نفس نحس اماره، فصل 53 بیان اهل شفاعت و مستحق، فصل 77. بيان نعمتهای سفلی جسمانی، فصل 109. بیان مدارا کردن با جاهلان، فصل 113 مذمت حسد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد. تیماج قرمز، 400گ، 12-14 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 1- 162]
27. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5799
در دوازده «باب» به ترتیب زیر است: 1. خوی پیغمبر، پنج فصل، 2. آداب پاکی، سه «فصل»، 3. آداب حمام، شش فصل، 4. ناخن چیدن، چهار فصل، 5. موی رنگ کردن، شش فصل، 6. لباس پوشیدن، ده فصل، 7. خوردن و آشامیدن، ؛سیزده فصل، 8. کدخدایی، ده فصل، 9. آداب سفر، هشت فصل، 10. دعا خواندن، پنج فصل، 11. بیماری، بنج فصل، 12. نکته ها، هفت فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12: برگ اول و آخر اضافی و ساختگی است؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 153گ، 20 سطر، اندازه:12/5×19
سم [ف: 3- 80]
28. یزد: وزیری؛ شماره نسخه :1324
آغاز: خشم خود آفریده و هفت دوزخ در زیر یکدیگر است؛ انجام: گفت که جبرئیلم و پیک ملک جلیلم. گفت چه شغل داری که بدین شتاب می روید.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام، مهر تملک سید علی الحسینی بتاریخ 1295؛ اهدائی صنف خباز يزد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 99گ، 14 سطر (7×13)، اندازه: 10×17سم [ف: 3- 928]
29. تهران: مجلس: شماره نسخه :16796
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 [د. ث]
30. تهران: حقوق؛ شماره نسخه:12 - د
آغاز: صالحه که تقدیم آنها در این اوقات فارغه مهلت اعانت بر خلاصی از اهوال این عقبات سراسر عقوبات می نماید؛ انجام: وعده فرمود و بغیر مزد عمل و عبادت مقرر ننمود و هرگر يكجا نفر هم مفت بکسی بهشت خواهم داد تا تو
در این رساله از اخلاق دینی به روش شیعی با تمسک به اخبار بحث شده است و درست یکی از کتاب های مجلسی را می ماند.
عنوان های زیر در نسخه دیده می شود: 1. اجرای رشحه ای از طوفان و سوانح دين آخر الزمان که پیش از نفحه ثانیه در این عالم واقع خواهد شد، 2. جریان ماجراء وقايع غریبه و هايله بعد از ظهور حضرت مهدی، 3. بیان سؤال مواقف اول بعد از طی صحرای ظلمت اهل محشر، 4. رشحه ای از عفونت تارک اهم واجبات امر به معروف و نهی از منکر، 5. اجرای رشحه ای از طوفان لجه ماجرای شراب است، 6. جدول اول در تعيين علومی که نافع و منجی در معاد است، 7. ذکر نجات از عقوبات،8. اجرای آنچه در جدول زبان خامه صدق نامه جاری شود از طوفان عقوبات، 9. جریان آنچه بر جدول خامه همسرت ختامه جاری شود از رشحه نکهتی از روایح طیبات لذات؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سبز مقوایی تازه،227گ، 12 سطر (7/5×13 )، اندازه: 12/5 × 18/5 سم [ف: 117]
31. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:7302
با این عناوین: باب 1 در ذکر دنیای فانی، فصل دوم در ذم صفت ظلم و بیان عقوبت اخرویه و عاقبت دنیویه در سه «فصل»: فصل اول بر ضمیر منیر هوشمندان با فطانت و ذکاء؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: فرنگی، جلد: نو، 170 گ ، 19 سطر (11×23)، قطع رحلی، اندازه: 18× 31سم [ف: 16- 50]
32. اصفهان؛ علامه فانی (ضياء الدين ) شماره نسخه: 40
آغاز: در اسرار طهارت است بدان که طهارت 4 مرتبه دارد، مرتبه اول در اسرار تطهیر دادن ظاهر از جان و خبث است؛ انجام: در یقین و توکل است و در آن دو مقاله است ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ با یادداشتی از زین العابدین تویسرکانی در 10 شوال 1296؛ 78گ، 15سطر [سه کتابخانه اصفهان- ف: 124]
33. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8912/5
آغاز: بسمله. ای نفس ساعتی متفکر باش و ملاحظه نما که اصل وجودت چیست و از چه به هم رسیده ای؛ انجام: ای نفس از متاع دنیا به قدر حاجت و ضرورت اکتفا کن که عاقبت حساب است و جزای هر بی حسابی عقاب.
با این عنوان «ای نفس»، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ سطور چلیپا و معمولی، کتاب پردازی نسخه همه جا یکسان نیست چند برگی هم بر عکس نوشته شده است، کاغذ: نحودی آهار مهره، جلد: زیتونی مقوایی ضربی با ترنج و سرترنج مجدول ساده و گرهی عطف چرم قهوه ای، 4 ص
(345-341)، اندازه:8/9×14/3سم [ف: 29/1 - 309]
34. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7681/1
خط: نسخ، بی کا، تا: 1117ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 21 سطر (11×17)، قطع: خشتی کوچک، اندازه: 16×19سم [ف: 16- 670]
35. همدان؛ مدرسه غرب؛ شماره نسخه: 642/1
خط: نسخ، بی کا، تا: 1142ق؛ شش برگ پاره شده و ناقص قطع: خشتی (رشت و همدان- ف: 1421]
36. تهران: حقوق شماره نسخه: 296 -ج
آغاز: بسملة. الحمد لله رب العالمین ... در این رساله مذکور میشود از احادیث محمد مصطفی و منهاج على مرتضی ... که هر مؤمنی
ص: 488
بر اقوال ایشان اعتماد نماید ناجی و رستگار باشد، انجام: دود چراغ را در دماغ راه نباید داد و السلام تمام شد در سنه 1251 در شهر صفر
در این رساله از موضوعات اخلاقی به روش اخباریان شیعی بحث شده است، خط: نسخ، كاتب = مؤلف (گویا)، تا: قرن 13؛ در گ 27پ در سطر چهارم دارد: حاجی محمد باقر (گویا مؤلف رساله باشد)، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج زرد ضربی مقوایی، 87 گ، 21 سطر (7/5×14 )، اندازه: 13/5×21 سم (ف: 118]
37. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3441- 17/221
آغاز: بسمله اللهم ارزقنا توفیق الطاعة و بعد المعصية .. باب الدعاء لإخوان بظهر الغيب قال أبو جعفر (علیه السّلام) اسرع الدعاء نجحا للإجابة دعاء الاخ لاخيه بظهر الغيب يبدأ بالدعاء لاخيه فيقول، انجام: في الكافي عن أبي جعفر (علیه السّلام) قال يجيء القرآن في احسن منظور اليه صورة فيمر بالمسلمين فيقولون هذا رجل منا ... حتى ينتهي الى رب العزة
بیاضی است که در آن مطالبی در اخلاق از احادیث ائمه (علیه السّلام) به نقل از «کافی» و «وافی»، و دیگر کتابها نقل و احادیث به فارسی شرح و تفسیر شده است بخش های این رساله پراکنده و به منزله مسوده است که مؤلف فرصت تدوین آن را نیافته است در ضمن آن چهل سوره تورات نیر تحریر شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی انجام؛ جلد. تیماج سرخ دورو عطف و حاشیه تیماج ضربی مجدول گرهی،137گ، 16۔
18 سطر، قطع: بياض رقعی، اندازه: 7×14سم [ف: 1 -177]
38. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 5089- 25/179
آغاز: في الأطمینان ... وعده خداوند است که والدین ینفقون في سبيل الله و خرج کردن؛ انجام: مقصد دویم در بیان آنچه در کتب غیر معتبره مذکور است و آنها چند چیز است: اول جد علامه مولانا محمد باقر مجلسی طاب ثراه
بیاضی است که مؤلف قصد داشته مطالب اخلاقی را در آن تحریر نماید. او در بالای برگها موضوعات اخلاقی را نوشته و در ذیل هر کدام آیاتی از قرآن و احادیثی از حضرت پیامبر و ائمه نوشته و توضیحات از خود آورده است. تألیف این کتاب ناتمام مانده و در فواصل موضوعات برگ های زیادی سفید مانده است، خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 13، در پایان نسخه بادداشتی از حسین بن ابراهیم که در سال 1275نوشته است گویا باقی نسخه نیز به خط او می باشد؛ جلد: تیماج مشکی، ضربی با ترنج با سر، جدول دار، 145گ، مختلف السطر، قطع: بياض رفعی، اندازه: 12×23سم [ف : 1- 166]
39. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3321- 17/101
آغاز: توانستم نبود والله ولي التوفيق .. اصحاب معانی بر چهار نوع باشند اول آنکه نومید مطلق باشند از خود، انجام: فصل حضور محفل اصحاب دل مفتاح انجاح حاجات و حصول مرادات و ادراک سعادات باشد . می گزندش که برو بر جای خویش *** حق آن نعمت فرو نگذار بیش
رساله مفصلی است در اخلاق، مؤلف مشرب عرفانی داشته و مطالب را در فصول کوتاهی بدون نام و شماره تنظیم و از آیات و روایات شیعی و کتاب مثنوی مولوی مطالب زیادی نقل نموده است. مؤلف از دانشمندان شیعی و از مکاتبات قطب محیی مطلبی نقل نموده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 129گ، 14 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1 -163]
40. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 2522/1
آغاز: بسمله، بابت سی و ششم در اتمام فرصت و طلب نیکنامی، بر مرايای ضمایر خورشید ماثر اهل فطنت و ارباب حیرت ظاهر و واضح است، انجام؛ آن حکیم بخندید و گفت زکی خواست که فرمان برد خوشا نگذاشت و اثر ماهر در جوهر در وظاهر شد.
از باب سی و ششم تا اواخر باب چهلم، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ جلد: مقوا، 40گ، 12 سطر، اندازه :16×22سم [ف مخ: 1- 85]
41. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5807
در عبادات و اخلاق مذهبی در هیجده «باب». در آغاز هر باب ستایش و درود دارد. عنوان های «نکته و معجزه» در آن دیده می شود. باب ها چنین است: 2. نماز، شش فصل، 3. نماز یومیه، سه فصل، 4. روزه، سه فصل، 5. (افتاده)،
حج، یک فصل، 7. فضایل، دوازده فصل، 8. قصص انبیاء، دوازده فصل، .9 قصص انبیای دیگر، هشت فصل، 10. شعار و دثار مؤمنان، یازده فصل، 11. آنچه اجتناش لازم است، یازده فصل، 12. اجتناب از جهالت، ده فصل، 13۔ علم و علما و معلمین، پنج فصل، 14. آسمان و زمین، هشت فصل، 15۔ احادیث و حکایات، چهارده فصل، 16. شاهان و اخلاق ایشان، ده فصل، 17. حکایات ملوک، چهار فصل، 18. حکایات متفرق خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ پایان نسخه را کسی یا چند سطر تکمیل کرده و در حاشیه ها نیز مطالبی افزوده است؛ کاغذ: فرنگی سفید ، جلد: مقوایی، 160گ، 30 سطر، اندازه: 20×29سم [ف:3- 81 ]
42. تهران: ملی، شماره نسخه: 2710
آغاز: لكني اعرف نفسی یعنی اگر او مرا نشناخت لكن من خود را می شناسم؛ انجام: که همیشه از میان جمعی کثیر و جمعی غفیر ديده ..
این نسخه که فاقد مقدمه و موخره است حاوی یک دوره اخلاق و مسائل اخلاقی است. نویسنده در آن تعدادی از مسائل مذهبی را طرح می کند و به توضیح آنها می پردازد و در ضمن توضیح نصایح و پندها و دستورالعمل هایی می دهد و برای اثبات رأی خود از قران و سیره انبیاء و داستان شاهان بزرگ نیز شواهای می آورد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جدول دور سطور زرو مشکی و قرمز؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 101گ، 11 سطر (9×17)، اندازه:
ص: 489
14/5 ×21/5سم [ف: 6- 4318]
43. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :2774/2
آغاز: بسمله، الحمد لله رب العالمین والعاقبة للمتقين .. اما بعد روایت کنند که اعرابی بخدمت حضرت رسالت (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ... امده گفت میخواهم دانا ترین مردمان باشم فرمود از الله تعالی بترس؛ انجام: نقلست که روزی سلطان مراد بزیارت حضرت امام حسین عليه السلام آمده جون چشمش بر گنبد و نظر بروضه منور آنحضرت افتاد پیاده شد ... و پا برهنه آمده زیارت کرد و برگشت.
در این رساله ترجمه و شرح توضیح یک حدیث نبوی و سخنانی از حاتم اصم و حکایت زیارت سلطان مراد قبر حسین (علیه السّلام) گرد آمده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی شکری رنگ، جلد: مقوای ضخیم لیمویی رنگ، 4 ص (19-43)، 14 سطر، قطع خشتی، اندازه: 16×22/5سم [ف: 9- 214]
44. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: 760
عناوین کتاب «مجلس» و در زمان حکومت شاه سلیمان صفوی نوشته شده، مجلس پنجم در شهوات اكل وشرب و مذمت پر خوردن؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول، 240گ، اندازه : 19/5 ×21/5سم [ف:3- 5]
45. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:7344
آغاز: بسمله تجهز و ارحمكم الله یعنی و جهاز گیری کنید خدای شما را رحمت کند؛ انجام: فلنحيينه حياة ...
در پند و اندرز دینی و سوگواری؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 افتادگی: انجام، کاغذ: فرنگی، جلد: نو، 84گ، 7 سطر (5×10)، قطع: بغلی، اندازه: 9×14سم [ف: 16- 516]
46. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 650
آغاز: کتاب شریف موسوم به رساله اخلاقيه. بسمله. آورده اند که پادشاهی در زمان قدیم بود و وزیری داشت، که خدمت او را به واجبی نمودی و با عقل بودی مدتی از خدمت پادشاه دوری اختیار کرد: انجام: زیانش از سود به، و دردش از دوا دلکش تر. مأمون را به غایت خوش آمده، ده هزار دینار جایزه اش داد. کتبه الفقير رضاقلی ادیب شیرازی، غفرله.
از ناشناس، که برای «جناب جلالت مآب اجل اکرم آقای دبیر الملک» ساخته است. دو داستان اخلاقی است: وزیری که دربار پادشاهی را رها کرده به خداوند پیوسته بود، دوم داستان مأمون عباسی و یحی بن اکثم؛ خط: نستعلیق زیبا، کا: رضا قلی ادیب شیرازی، تا: قرن 13: سرلوح زر و لاجورد رنگ ها، جدول بندی و راه به زر و مشکی و لاجورد، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوا تیماج حنایی کناره ضربی، 8گ، 5 سطر (6/5×12 )، اندازه: 11×17 سم [ف: 2- 140]
47. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1/7 266
آغاز: گرانمایه رفقای من آگاه باشید که از آموختن علم اخلاق و سیر: انجام: یار دنقلی کسی را گویند که در مجلس شرب نشیند و شراب ننوشد وليكن مزه باده خوران را از رطب و یاس هر چه در بساط باشد، باشتهای تمام بخورد این خلق مرکب از طمع و حرص است.
نویسنده در مقدمه این کتاب می گوید آدمی را از آموختن علم اخلاق و سیر در انفس و آفاق چاره نیست «و حکماء نور الله برهانهم را در این فن شریف که حکمت عملیش نامند رساله ها بسیار است و به آنها در کسب فضائل و ترک رذائل براهین و دلایل اقامه داشته اند چون در بادی نظر درک آن مطالب خالی از اشکال نبود این حقیر عبادالله قبایح بعضی از اینای زمان را مجسم کرده با لغاتی غیر فصیح و عباراتی قبیح که در این دور مصطلح الواط و مسخرگانست» ، نويسنده پس از این قول یک سلسله کلمات را بر حسب ترتیب حروف تھیجی حرف اول آنها مرتب کرده و به سبک فرهنگ نویسان در پشت یکدیگر در آورده است في المثل درباره لغت «چاچول»، می آورد. «چاچول کسی را گویند که از خودش کاری ساخته نشود و ارباب رجوع بسیار دور خود جمع کند که کار آنها را در پیش دیگران صورت دهد این صفت از حیله ناشی شود»؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: محتملاً طهران، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز مقوایی ، 13ص (59 - 72)، 14سطر (15x11) ، اندازه: 17×21/5سم [ف: 6 -226]
48. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 98/4
از باب صدق تا قسم ثالث: صبر در مصایب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 27گ (83ر - 110پ) [ف: 714]
49. آباد؛ حججی: شماره نسخه: 150
آغاز: بسمله. حمدله. و الصلوة و السلام على محمد و آله الطيبين الطاهرین و بعد مقصد اول در علم اخلاق است و آن مشتمل بر مقدماتی و فصولی و خاتمه. مقدم اولی بدانکه اهم امور بعد از معرفت اصول دین علم اخلاق است؛ انجام: هرگاه خود بر او غالب باشد و بترسد که بحد بأس برسد ... در رجاء و در وسعت رحمت کامله و اگر رجاء بر او غالب باشد .
کتابی است در اخلاق برگرفته از آیات و روایات دارای مقاصد و مقالات که هر یک «مقدمات» و «فصول» و «خاتمه» ای دارند. نام کتاب در صفحه عنوان «نخبة من علم الأخلاق»، و در صفحه ابتدای کتاب «رسالة في علم الأخلاق» من مصنفات فاصله درج شده است. عناوین موجود مفصل اول علم اخلاق شامل مقدمات، فصول و خاتمه، مقالات در شهوت بطن و فرج 27 فصل در نسخه موجود است، خط: نسخ، كا: هاشم بن حسین حسینی، تا: قرن 13؛ دارای یادداشت تملک بدین عبارت «هذه نخبة من علم الأخلاق وفقني الله تعالى لما يحب ويرضى حرره الآثم هاشم بن حسین الحسینی غفر الله لهما»، با مهر مربع جلد: مقوا، عطف پارچه، 112گ، 16 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 219]
50. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7259
آغاز: یا بی نظم. فضای خدا رضا دادن * در دل را به ورد وادادن؛
ص: 490
انجام: تا بالای پشنه برایند
از مؤلفی شیعی و مناجات شیخ بهاء الدين در آن هست، با این عنوان ها: فصل 5. صبر، فصل 2. پرهیزگاری و تقوی؛ فصل 3. توکل و اخلاص و نیت صادقه، باب نهم در آنچه مومنان را لازم است که شعار و دثار خود سازند، فصل چهارم در قصه يعقوب و يوسف؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: فرنگی، جلد: نو، 221گ، 15 سطر (11×20)، قطع: ربعی،
اندازه: 17×27 سم [ف: 16 -500]
51. دامغان؛ صادقیه شماره نسخه: 282/1
آغاز: الكلمة الأولى بنده هر چند که ارتکاب معاصی کرده باشد و بر منهیات اقدام نموده باشد و در اقامت فرایض و اوامر مقصر بوده باشد، انجام: بر زیردستان ببخشای که هر که نبخشد به جور زیردستان گرفنار آید.
کلماتی کوتاه و حکمت آمیز در توصیه های اخلاقی؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، واقف: حاجی محمد شریف کابلی، تاریخ وقف: جمعه 6 شوال 1303؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی ، 9 گی، اندازه: 10×17 سم [ف:- 162)
52. تهران: ملک شماره نسخه : 5495/2
آغاز: بسمله حمدله و صلی الله على محمد و آله الطاهرين، رستگار و فيروز و بهروز گشت آنکس که قيام نمود بکار خود ببال و پری، یا تسلیم بوده گردن نهاد، و خود را براحت انداخت؛ انجام: بیداری آخر شب را تا برآمدن آفتاب ترک مکن، که بعلاوه فواید دیگر روزیت فراوان شود، هر که ببخشیدن شاد شود سخت ترین مردم باشد از حکیمی.
سخنان کوتاهی در پند و اندرز و موعظه به طور نامبوب؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن قرمز ضربی، 73گ
(19پ- 91ر)، 23 سطر، اندازه :15/8×22 سم [ف: 8- 405]
53. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :26847
آغاز: موجود از حرم من به سبب محبت اهل بیت من دوستی ایشان بیرون خواهند کرد پس، انجام: ولا حاجة هي لك رضا و الاصلاح الا قضيتها با ارحم الراحمين
خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج کهنه، 17 سطر (10×16)، قطع: وزیری، اندازه: 16×23 سم [رایانه] 54. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 26918
آغاز: معنى آنست که پاک و منزه است؛ انجام: پادشاهی بود که بنجوم اعتقاد داشت پسری داشت منجمان را گفت
خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: قرن 13؛ افنادگی: آغاز و انجام ؛ کاغذ: آبی، 11 سطر (7×13) [رایانه ]
55. قم؛ مدرسه رضویه؛ شماره نسخه: 87/3
انجام: خداوند عالمیان چندان کرامت گرداند بی حساب. اللهم اغفر لكاتبه
شامل: 1 حدائق الحقائق، زين الدين الرازی، محمد بن ابی بکر، 2- بیان الاعتقاد فيما یکثر اليه احتياج العباد، عامری، یحیی بن ابی بکر، روایات مذهبی با برگردان فارسی و گاه مفاد آن به اختصار، با موعظ و اندرز و آداب روز جمعه و نماز جمعه و آداب دعا و وصیت پیامبر به امیرمؤمنان علی و ...؛ خط: نستعلیق چلیپا، بی کا: تا: 17:1223 گ (43ر - 60ر)، قطع: بياض رقعی (چند نسخه -ف: 55]
56. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه:29349
آغاز: بسمله آورده اند که مردی پیش رسول خدا آمد و گفت یا رسول الله من صدقه می دهم برای آنکه نام؛ انجام: ترا به تو بخشیدم و بهشت را به تو و امتنان نو ارزانی داشت و لسوف یعطیك ربك فترضى قد وقع الفراغ.
خط: نستعلیق جلی، بی کا، تا: 1227ق؛ ضميمه نسخه ش 15813؛
کاغذ: نباتی، جلد: تیماج، 18 سطر (6/3×12/5)، قطع: جانمازی
اندازه: 10×13 سم [ رایانه ]
57. تهران: مجلس، شماره نسخه: 17267
مشتمل بر 53 «فصل»: خط: نسخ، بی کا، تا: 1235ق (د.ث)
58. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 3580/4
آغاز: بسمله، و به نستعین، الحمدلله رب العالمين و الصلوة و السلام على سيد المرسلین محمد واله الطاهرین. اما بعد در حدیث موثق از حضرت، انجام: شایسته ترین مردم کسی است که مردم از او منتفع شوند صدق الله و رسوله این رساله واجد یک سلسله از اخلاقیات اسلامی است که از روی دستور مراجع اسلامی فراهم آمده است. این دستورها می گوید که چه بایست کرد و چه نبایست کرد و این بایست و نبایست چه ثواب و عقاب دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً 1238ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 12ص (59-71)، 17 سطر (7×14)، اندازه: 15/5 × 21سم [ف: 6- 106]
59. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 10843/1
آغاز: با آن که از همه نادانتر و احمقتری آیا دانسته ای که ترا در پیش بهشت و دوزخ است و عن قریب یکی از این دو محل مأوای تو خواهد بود، انجام: قوی ترین نزدیک تو کیانند؟ گفت آنانی که پیش پادشاه به قلم قوی تر باختند و کلمه ای چند گفت ناپدید گشت
بخشی از رساله ای اخلاقی است با عناوین «ای نفس آمیخته با نظم: خط :نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 7 شوال 1243ق؛ افتادگی: آغاز؛ جلد. تیماج مشکی ضربی با ترنج و سرترنج و جدول، 11گ (1ر-11پ)، 14 سطر (8×15)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 20- 404]
60. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8142/1 - 55/122
آغاز: چرا توبه نکردی چه جواب خواهی داد، بلکه خواهی گفت این المفر؛ یعنی کجا است جای گریختن تا بگریزم
رساله مفصلی است در پند و اندرز و موعظه و نصیحت که مؤلف از روایات و آیات استفاده کرده و برای تنبه مومنان با عناوین «ای
ص: 491
عزیز-ای عزیز» بیان نموده است. مؤلف او صاف جهنم، بهشت، صفت قبر و سكران مرگ را ذکر نموده و تفصيل مسایل فقهی و مسائل احتضار و غسل و کفن و نماز و دفن میت را به کتاب دیگر خود «نجات العارفین»، حواله می دهد؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن ملا قاسم علی رویانی من محال اسفرائین برای علی بیک فانکانلو، تا: پنج شنبه 9 صفر 1244ق، افتادگی: آغاز، 94گ، 15 سطر، اندازه: 20x13سم [ف: 1- 163]
61. تهران: مجلس: شماره نسخه: 10242/8
آغاز: بسمله بدان ای درویش که دلیل نجات و خلاص سخن خدای رب العزت است که انجام: و از حقایق علوم دینی که آن معرفت دقایی کتاب.
خط: تحریری، کا: محمد رشيد بن جلال الدين عبد المطلبي بابانکی، تا: 1245ق، جا: قیصریه شیراز؛ جلد: گالینگور قرمز، عطف و گوشه یشمی، 8ص
173- 180)، 20سطر، اندازه :14×20سم [ف 32 -277]
62. تهران؛ مجلسی؛ شماره نسخه: 10242/6
آغاز: بسمله بسم الله الملک العلام و عليه التوكل ... بعد از حمد بی عدد، انجام: و مراد حق عز شأنه حاصل گشته سلامتی دنیوی و نجاة اخروی و الله اعلم و احكم ... صراط مستقیم.
خط: تحریری، کا: محمد رشيد بن جلال الدين عبد المطلبی بابانکی، تا: 1245ق، جا: قیصریه شیراز؛ جلد: گالینگور قرمز، عطف و گوشه یشمی، 155 ص (166- 170)، 20 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 32 -277]
63. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 5391
آغاز مذکور است در تورات مسطور است که تا چند تأخیر می کنید نوبه و تدارک خود را؛ انجام: زینهار تقصیر نکنید. مرا حلال کنید از آنچه تقصیر کردم.
دارای دوازده «عين». عباراتش شبیه عبارت های مجلسی است، از مرگ و قیامت و محشر گفتگو دارد، خط: نسخ، کا: محمد تقی بن غلامعلی، تا: دو شنبه 12 محرم 1246ق، جا: قریه و تدارت النجان؛ افتادگی: آغاز (تا میانه عین یکم)، دارای حاشیه با نشان «منه» کاغذ: فرنگی آهار مهره سفید، جلد. تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 228گ، 18 سطر، اندازه: 16×22 سم [ف: 3- 79]
64. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 8269/1 - 56/119
آغاز: بسمله و به نستعین اخبارات از کتاب تنبيه الغافلین مذکور می شود بقول خدا و احادیث حضرت محمد مصطفی
رساله متوسطی است در اخلاق که مؤلف از منابع متعدد از جمله کتاب «تنبيه الغافلین»، جمع آوری نموده است. این رساله به سبک پند و اندرز و منبر تنظیم شده است. همچنین در آن مطالبی در حدیث و تاريخ ائمه (علیه السّلام) آمده است.؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 صفر 1250ق، جا: مادر سه نواب ساری، 48گ (1-67 و 73-98 و 178-112 - 178) )، 14 و 16 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 1- 161]
65. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 11343/13
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1252ق، 12گ (60پ- - 72ر) [مختصر -ف: 647]
26. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2933/1
آغاز: بسمله. در مقدمه روزه گرفتن ماه مبارک رمضان ؛ انجام: باهل خود چنین کنند و الله اعلم بالصواب 22 صفر 1254
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 22 صفر 1254ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی ضربی، 1گ (17پ-18ر)، 15 سطر (15x7)، اندازه: 14×21سم [ف: 12- 2920]
67. قم؛ معصومیه: شماره نسخه: 3/94/1 - 5832
منشیانه و ناتمام؛ خط: نسخ، كا: محمد مراغی، تا: 18 ربیع الاول 1256ق، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 15 سطر، قطع ربعی [آستانه قم: 199) 68. خوی: نمازی شماره نسخه: 761/1
آغاز: حمد بیحد و ثنای بیعد به عدد آلاء و نعماء و عطای ظاهری و معنوی از سفلی و علوی آفریدگار جهان را انجام: هست از نور تو روشن کائنات بر تو نبود هیچ چیزی را ثابت ماهی اند آب و مرغ اندر هوا *** می کندت روز و شب حمد خدا
رساله ای است در بیان مکارم اخلاقی و خلق های حمیده و اوصاف رذیله، در چهل «فصل»: 1. ذکر خدای تعالی، 5. فضیلت انفاق، 10. مذمت حرص و طمع و فضیلت قناعت، 15. فضیلت نیکوبی کردن، 40 فضیلت رجاء: خط ثلث، كا: ملا محمد تقی بن کربلای اسماعیل، تا: شعبان 1256ق، جلد. تیماج مشکی، 15
سطر، اندازه: 20x15 سم [ف: 409]
69. قم؛ فیضیه، شماره نسخه: 2041/1
آغاز: موجود نوع دیگر از کلام این است ای کریمی که بخشنده عطائی که حکیمی
رساله ای است در اخلاق و سیر و سلوک که عنوان «نوع دیگر از کلام اینست» در آن تکرار شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1256ق؛ افتادگی: آغاز؛ 37 گ، اندازه:10×17سم [ف: 3- 172]
70. تهران: مجلس، شماره نسخه :1803/4
آغاز: بسمله، قال الله تعالى ما خلقنا السموات و الأرض وما بينهما لاعبين و قال تعالى افحسبتم انما خلقنا کم عبثا و انکم البنا لا ترجعون از پرتو اشععه این دو نیز قلم بینایان منظر تحقیرا این معنی مشاهد و معاین شود که ذرات اکوان و حقایق عالم امكانرا که از ممکن غیب، انجام: چه با وجود آن جور و ستم و اخذ مال بحکایات کاذبه ایشانرا فریب دهند و اضاعت قابلیت ایشان میکنند و ایشانرا از فيوضات باز میدارند قد فرغت من تسويد هذه الرساله الشريفة المبارکه في ليلة الجمعة ثانی عشر شهر ربيع الثاني من شهور سنه 1267
رساله ای است در اخلاق (حکمت علمی) که مؤلف آن را به روش عارفان و فیلسوفان نوشته است و در آن به آیات و اخبار نیز استشهاد می کند. وی در فصلی که از علم موسیقی سخن می گوید از ملا جلال دوانی ( - 908) یاد نموده است. این رساله تحت
ص: 492
عنوان « فصل - فصل» ترتیب یافته است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1267ق، کاغذ: شكری رنگ، جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 55ص (142-197)، 17 سطر، قطع رقعی، اندازه: 11×17/5سم [ف: 9- 294]
71. شیراز؛ علامه طباطبائی شماره نسخه : 1717/1
آغاز: حمد خداوندی را سزاست که پرورنده عالمیان است
حاج میرزا عبد الله بمی از حاج محمد کریم خان ابن ابراهیم خواسته که بخشی اصلاح سر از کتاب «اخلاق»، تالیف سید کاظم رشتی را ترجمه کند و چون وی گرفتار بوده، به رضا بن فتح الله یزدی امر کرده تا این کار را انجام دهد؛ خط: نسخ، كا: محمد باقر بن محمد حسین، تا: 1281ق؛ مصحح، 43گ (1-44)، اندازه: 11×17/5سم [نسخه پژوهی: 3- 171]
72. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 612/2
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمین ... اما بعد بدانکه پادشاهی که مشفق درويشند نگهبان ملک و دولت خویشند بحكم آنکه؛ انجام: پس نذرها کرده باشد وفا کند و شکرانه بر مزید کارها بمراد و الله رؤف به العباد
خط: نستعلیق زیبا، كا: هدایت الله شیرازی، تا: پنج شنبه رجب 1292ق، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج کبود ضربی، 14گ (13پ۔ 25پ)، 11 سطر (6×12)، اندازه: 14×20سم [ف: 341]
73. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی؛ شماره نسخه:1/ 925
آغاز: بسمله، گرانمایه پروردگان خوردسال من آگاه باشید که از آموختن علم اخلاق و سیر در انفس و آفاف انسانیت کمال یابد
در آموزش علم اخلاق برای خردسالان، که در آغاز القاب قبيح و مصطلحات الواط را توضیح داده است. نسخه ناتمام مانده و تا اصطلاح «پوست خر کن» بیشتر نوشته نشده است؛ خط: نستعلیق شکسته، کا: موسی حسینی، تا: شنبه 6 جمادی الثانی 1295ق جلد: تیماج سبز ضربی مجدول، 6گ (1پ-7ر)، 13 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف:2- 191]
74. تهران: ادبيات، شماره نسخه : 121/2 - د
آغاز: سپاس و ستایش بی انتها پروردگاری را سزاست؛ انجام: خوابی باشد که دیده باشمى الله الحمد
دارای سه «فصل»:1. جهل به معرفت نفس، 2. حب شهوات و لذت جاه و ریاسان، 3. تسویل نفس اماره خط: نستعلیق، بی کا: تا: یک شنبه 29 ربيع الأول 1296ق، برای شاهزاده جمال الدين میرزا؛ در 82پ -84پ سخنان عارفان و فیلسوفان و ترجمه فارسی میمیه ابن فارض است ناقص [ف: 1- 19]
75. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه : 464
آغاز: باب اول در بیان بعضی مقدمات نافعه از بیان حالات نفس و منفعت فضایل اخلاق و مضرت رذایل آن، انجام: پس علم اخلاق نیز منقسم به دو قسم می شود یکی در تحصیل فضایل و دیگری در دفع رذايل و السلام علی من اتبع الهدی.
در این کتاب اخلاق پسندیده و ناپسند و ضد هر یک از آنها با اختصار و آمیخته به دستورهای عرفانی گزارش شده با استفاده از بعضی آیات و اخبار مروی از اهل بیت (علیهم السّلام)، در چند «باب» دارای فصول، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 98گ، اندازه: 16/5x10/5 سم [ف: 2- 143]
76. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 4893
آغاز: و اگر آن مرد ثواب و عمل نیک نداشته باشد بدوزخ می فرستندش و نهی فرمود: انجام: هرگاه مؤاخذه در مكروهی که از یکی از برگزیدگان بارگاه او صادر شود چنین باشد پس چگونه خواهد بود حال دیگران که هر روز گناهان بسیار از ایشان سر می زند. این بود مجملی از یاد خدا.
رساله ای است در اخلاق مشتمل بر نکاتی در پرهیز از گناهان، علائم آخر الزمان به روایت از رسول خدا (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) خطاب به جناب سلمان (سلام الله علیه)، یاد مرگ و یاد خدا؛ خط: نسخ مبتدی، کا: على بن حسن بن محمد على نور الله نیشابوری، تا: 1300ق؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج قهوه ای روشن یک لا ضربی مجدول، 23 ص (1-23)، 16-19 سطر (7×11)، اندازه: 10×14/5 سم [رایانه ]
77. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2943- 15/183
آغاز: باب اول در بیان فضیلت علم و این باب مشتمل بر سه فصل فصل اول در ذکر آیات قرآن مجید. اول آیه که بر پیغمبر صلی الله عليه و آله و سلم نازل شده در شرافت علم بود، انجام: قال ابو منذر و علمتها قوما خرجوا في سفينة وخرج معهم سبع سنن فقطع على سبع و سلم السفينة التي قرى فيها هذه الإيات. مؤلف در این رساله که شبیه به جنگ است، بدون مقلمة فصول کوتاهی را در مباحث اخلاقی عنوان نموده و در هر فصل روایات شیعی، آیات قرآن و اشعار و کلماتی از بزرگان آورده است، عنوان برخی باب های آن چنین است: باب اول در میان فضیلت علم مشتمل بر سه «فصل» (1. ذکر آیات قرآن مجید، 2. ذکر احادیث فضیلت علم، 3. منع علم از نااهل)، باب دوم در بیان امثال مشتمل بر پنج «فصل» امثال قرآن، امثال حديث (بقیه را ندارد)، باب سوم در فضیلت عقل شامل دو «فصل» (1. آیات، 2. ذکر کلمات خواص در فضیلت عقل)، باب چهارم در بيان محاسن اخلاق شامل چند «فصل»، باب پنجم در عفو و حلم و گذشت و فرو خوردن خشم شامل چند «فصل» مؤلف بعد از آن به جای باب عنوان ها را فصول گذاشته است. تألیف این کتاب ناتمام مانده و مؤلف أوراقی را در وسط نسخه سفید گذارده و در برخی فصول و بابها فقط چند سطر اول آن را نوشته است؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: مؤلف، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج سرخ با عطف و جدول زر و سبز، 37گ، مختلف السطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 168]
78. مشهد: مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه: 210
مطالبی است در مدح راستگویی و شرح حال ابوذر غفاری، کتاب ناتمام مانده است؛ بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام [اوراق عتيق: 1
ص: 493
-250]
79. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 16091
آغاز: اخلاق مقدماتی 1- صدق یعنی راستی و ما در تمام آنچه می گوییم و میکنیم، انجام: بازی های خود را بیشتر معین نماید مروی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی انجام، کاغذ: حنایی، 10سطر (10×18)، اندازه:15×22سم [رایانه ]
80. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه : 3186- 16/196
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين والصلاة على اشرف الانبياء و المرسلین و حبیب الله رب العالمين محمد و آله الطاهرين ... جون در این اوراق بنای تسطر پاره احادیث و حکایات ؛ انجام: ایضا فرمود (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که بدترین مردم کسی است که غضب بر او مستولی شود و علم را بر او غالب نسازد ... همه آتش می باشد و سایه نمی باشد مگر سایه مؤمن که صدقه اش بر او سایه افکند و آنش را منع می کند، اللهم وفقنا بمحمد و آله.
بیاض مفصلی است در پند و اندرز، شامل حکایت و ترجمه احادیث که مؤلف از کتابهای «انوار الشهادة»، «شمس المجالس»، «مجالس المتقین»، «ناسخ التواریخ»، «ریاض المحبين»، «حيوة القلوب »، «اوصاف الاشراف»، «کلمات خواجه عبد الله انصاری»، «سرور المومنین»، «مفتاح النبوه»، ملا رضا همدانی، «خلاصة الأخبار»، «بحر الفوايد» و «تحقة الذاکرین» بیدل انتحاب و نقل نموده است؛ خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلف، تا: 12 محرم 1309ف، جلد: تیماج مشکی، 195گ، 17-20 سطر، قطع: بیاض رقعی، اندازه:11×17 سم [ف 1- 177]
81. تهران: ملك شماره نسخه :478
آغاز: آورده اند که در زمان قدیم پادشاهی بود وزیری داشت
رساله ای است از آثار فرن سیزدهم و شاید هم اوایل قرن چهاردهم و گویا اثر خود کاتب و محتوی بر حكايات است؛ خط: نستعلیق، کا: رضا قلی ادیب شیرازی، تا: 1310ق، جا: شیراز؛ مجدول و مذهب، بین السطور طلااندازی و ستون بندی و به نام صدر اعظم تحریر شده؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: لایی رویه مخمل مغزی سبز میشن قرمز، 8گ، 15 سطر، اندازه : 11/6×19/5سم [ف: 2- 16]
82. خوی: نمازی؛ شماره نسخه: 775/2
انجام : و روح است و چون کلید یافتی آسان بود در گشودن والحمدلله
خط: نسخ، كا: محمد کاظم بن یوسف چورسی، بی تا، افتادگی: آغار؛ تملك
عبد الحمید سیوانی 27 رجب 1310؛ جلد: مقوایی، اندازه: 13×20 سم [ف: 416]
83. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 1087
آغاز: آورده اند که در زمان قدیم پادشاهی به عدالت مشهور بود؛ انجام: جاری و ساری است.
خط: نستعلیق، کا: رضا قلی ادیب شیرازی، تا: 1319ق، جا: اصفهان؛ جدول و ستون بندی زر و لاجورد و رنگار و شنگرف، با سرلوح و حاشیه سازی، 8گ، قطع: ربعی [نشريه: 7- 169]
84. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 6440
آغاز: در بیان آدمیان در امور زندگانی کردن به وجود پادشاهان، آدمی در تعیش و زندگانی محتاج است به غذا و لباس و مسکن اما غذا؛ انجام: خود مدعی را احضار فرموده تمام مطالب مخفیه را به او اظهار میدارد.
از آثار متأخر عصر قاجاری است و در آن حکایت های متعدد نقل شده و گویا مؤلف همان كاتب است؛ خط: نسخ، کا: محمد حسین قاجار (حشمة السلطنه)، تا: چهارشنبه 6 رجب 1324ق؛ کاغذ: کاغذ فرنگی، جلد: میشن سیاه مقوایی، 302گ، 24 سطر، اندازه: 17×21/5سم [ف: 2- 17]
85. تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 147/1
آغاز: شب نیمه شعبان ده رکعت نماز کنند و در هر رکعتی بعد از الحمد، انجام: خدایا زعفت مکن نا امید یا اله العالمين ... پس از من بر آيد بسی روزگار
کتاب حاوی مطالب اخلاقی تأليف سال 980 در جهل «باب» و هر باب شامل چنا، «فصل» که نسخه حاضر از باب سوم به طور ناقص شروع شده، باب چهارم در فضیلت ثواب روزه، پنجم فضیلت زکوة و غيره، ششم صفت دوزخ، قيامت و...؛ خط: شکسته نستعلیق متوسط، بی کا، تا: 1328ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی سبز، جلد: مقوایی روکش پارچه مشکی، 172گ (5ر - 177پ)، 22 سطر، اندازه:19×24سم [ف: 135]
86. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 972/6 -6/62
آغاز: بسمله حمدله وصلاة اما بعد این رساله ایست و جیزه در بیان مجملی از وعظ گفتن و مذمت دنیای غدار و شیفته دنیای ناپایدار شدن؛ انجام: و از رحیق مختوم قاصرات الطرف جحد عفاف قطع نظر نموده بكاسه لیسی اجامره واوباش که عبارت از مباشرت
رساله ای است در اخلاق و وعظ و مذمت دنیای فانی برگرفته از احادیث کتب اخلاقی همچون «ابواب الجنان»، با ذکر اشعار بعنوان «لمؤلفه» شامل مجالس، با مذاقی ضد عرفان و تصوف، خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: انجام، 31گ، 16 سطر، اندازه: 14× 21/5 سم [ف: 1- 159]
87. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2814- 15/54
آغاز: که سبب ايذاء ایشان باشد حبالك عود و رباب و آلات مناهی ایشان را بشکند یا خمر ایشان را بریزد ... اما قسم دوم از این باب در آداب نکاح و حقوق زوجه بر زوج، انجام: سبب دوم یک شخصی در اصيل فطرت ردی النفس وسییء الخلق بود و قبل از تحصیل ... فرمود که انزل من السماء ماءاً فسالت اودية بقدرها ... خاصیت علم که آب حیات معنوی است آن است که در هر وعاء از اوعيه
رساله مهمی است در اخلاق مشتمل بر چند «باب» و هر باب در چند «بخش»، مؤلف در هر بخش از آیات و روایات استفاده
ص: 494
می کند و حکایاتی از مشایح و مطالبی از خود با عنوان های «ای عزیز-ای عزیز» می آورد. او از اهل سنت است و مشی عرفانی دارد و سیک نثر کتاب
به نثرهای قرن 8 و 9 می ماند. عنوان باب های موجود، چنین است: 4 دارای دو قسم، قسم دوم در آداب نکاح و حقوق زوجه بر زوج و حقوق زوج بر زوجه، باب 5 احكام ولایت و سلطنت و امارت، 6 شرح سلطنت معنوی و اسرار خلافت انسانی و ... 7. با وجوب امر به معروف و نهی از منکر، در این باب به تفصیل درباره احتساب و وظایف محتسبان بحث نموده است، 8.بیان فضیلت شکر، 9 بیان فضیلت صير. مطالب این کتاب و ترتیب آنها، مانند کیمیای سعادت و غزالی است ولی غیر از آن است خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا روکش کاغذ گل دار عطف پارچه مشکی، 63گ، 25 سطر، اندازه: 15×22سم [ف: 1- 160]
88 قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4455/1 - 22/175
آغاز: شریک من که خواهد بود ... ندا آمد که با موسی در فلان شهر قصابی است او با تو در بهشت شریک خواهد بود موسی (علیه السّلام) گفت الهی مرا اجازت ده تا بروم و شریک خود را بینم؛ انجام؛ فريق في الجنة و فريق في السعیر و عاصیان را قلهای آتشین در گردن نهند ... ای برادران پس امروز در دار دنیا به جان خود رحم کنید و توبه کنید و استغفار نمایید و از کرده خود پشیمان شوید.
بخشی از رساله ای در اخلاق است که به صورت منبری، مباحثی با استناد به آیات و روایات در موضوع اخلاق طرح شده است. این رساله فاقد فصول و ابواب است، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام، جلد. تیماج مشکی سوخت با ترنج و سر ترنج زرین عطف گالینگور مشکی، 30گ، 13 سطر، اندازه: 11×18 سم [ف: 1- 159]
89. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :3886
آغاز: نزدیک یکدیگر رساند و مهم برحرب قرار گرفت شبی که در روز او مصاف مقرر بود آن پادشاه همه شب نماز می کرد یکی از ارکان دولت گفت ای ملک بیاسای که فردا روز مصاف است؛ انجام: حلم سرمایه کمال بود سبب عزت و جلال بود، حلم شادی فزای هر خجل است، مومیائی به هر شکسته (حامی) است نوشیروان از بزرجمهر پرسید که حلم چیست گفت نمک خوان اخلاق است اگر حروف او را برگردانند تلخ شود و چنانچه هیچ طعامی
اخلاق حسنه را در چندین باب بیان کرده است. نثر خوبی دارد و از ابیات فارسی استفاده برده است و نیز از احادیث و روایات. باب هشتم تا هفدهم را در بردارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد مقوا، 27گ، 18 سطر، اندازه: 11×19 سم [ف مخ: 2- 867]
90. خوانسار؛ مدرسه علوی، شماره نسخه: ض2
آغاز: لمولا بقدر حاجتك اليه، انجام: یعنی پیروی او نکند بکشد او را به سوی دوزخ
در دوازده «باب» : 1. خوی پیغمبر، پنج فصل، 2. آداب پاکی، سه فصل، 3. آداب حمام، شش فصل، 4. ناخن چیدن، چهار فصل، 5. موی رنگ کردن، شش فصل، 6 لباس پوشیدن، ده فصل، 7 خوردن و آشامیدن، سیزده فصل، 8 کدخدایی، ده فصل، 9 آداب سفر، 8 فصل، 10. دعا خواندل، پنج فصل، 11 بیماری، پنج فصل، 14. نکته ها، هفت فصل. رساله ای شبیه «معراج السعاده» که در دو جای آن به مرحوم نراقی مطلبی نسبت داده شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، 146گ، (9-155)، 17 و 18 سطر، اندازه: 10/5×16
سم [آینه پژوهش: سال 4ش 22- 102]
91. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22473
آغاز: فرمود که خدایتعالی بر نه انگیخت هیچکس به پیغمبری مگر آنکه متواضع بود
بخشی از کتابی است که از باب 11 تا 23 را دارد و بدون سر و ته است و از میان هم کسر دارد. باب یازدهم در صله رحم و حقوق پدر و مادر شامل سه فصل، باب 12 در فضیلت شکر، باب 33 در فضیلت حلواء خط: نسخ، بی کا، بی تا، جدول قرمز: جلد: تیماج قهوه ای لایه ای، 15 سطر (8/5×16)، اندازه: 16×21سم [ف: 2 -675]
92. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 291/31 - فيروز
آغاز: فصل در کیفیت و منفعت اسماء الله تعالى و خاصیش از قول امام
دارای «دیباچه» و «مقدمه» ای است منشیانه آمیخته با اشعاری از مؤلف و پس از مقدمه بخش هایی است از لوامع دوانی ( = اخلاق جلالی). مؤلف در مقاله همه می گوید: «بر اهل شعور مستور نیست که حضرات ائمه معصومین هدی و جانشینان مصطفی مرتضی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ... در حس سیر از طریقه آن دو سید و سرور عدول نمی فرمودند ولكن تفاصيل احوال هر یک اکثر از بیم دشمنان این خاندان در مساكن بواطن اهل هر زمان پا بر دامن سکون و سر به گریبان نسیان کشیده و اگر از پس کوچهای اقلام نساخ و کتاب بعضی از زوایای خواطر به محافل دفاتر در آمده بیشتر آنها نیز پایمال مرور سنین و شهور و پی سپر عبور اعصار و دهور گردیده است و از این جهت در بیان صفت حلم و حسن اخلاق بعضی از آن برگزیدگان حضرت خلاق حکایات و روایات به تفصیلی که خاطر خواه باشد در کتب متداوله مشهوره به نظر نمی رسد تا در این مجلس از توصیف .. خلق کریم هر یک به ترتیب تفصیلی پردازد . بعضی از آن آثار ... که از غایت اشتهار در پرده نهفتگی نگنجیده ... در این مجلس متفرق هر یک در مقام مناسب خواهند کرد گردید پس اگر ارباب نظر جای بیان صفت حلم بعضی از ان صاحبان مقام؛ بی کا، بی تا؛ کاغذ: مختلف آهار مهره، جلد: تیماجی مشکی، 46 ص (934-980)، قطع: رحلی، اندازه: 22×35 سم [ف: 21- 280]
93. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:5/ 13566
آغاز: اما والذي نفسي بيده لو تعلمون ما اعلم لضحكتم قليلا
ص: 495
ولبكيتم كثيراً، انجام: بمیراند ما را و حال آنکه هدایت یافتگان باشیم نه گمراهان اطاعت کنندگان باشیم به اکراهکردگان تابعین غیر عاصين ولا مضرین یا ضامن جزاء المحسنین
رساله کوتاهی است در اخلاق، شامل چند «فصل» کوتاه، مؤلف در هر فصل احادیئی را نقل و به پارسی برگردانده است در نسخه حاضر فصل های زیر موجود است في الحث على العمل و استعداد الموت، في فضل البكاء و الحث عليه، فصل في الخطاب مع اهل القبور، فصل في جواب الموتى بلسان الحال، فصل في تنبيه النفس بعد الجواب، و چند فصل کوتاه دیگر؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا، 19گ (100ر - 119پ)، اندازه: 20x14سم [ف: 27- 60]
94. آشتیان؛ حوزه علميه؛ شماره نسخه:17 بخش یکم
آغاز: عنان اختیار از قیضه اقتدار ایشان بیرون رفت، فرصت را غنیمت شمردند و بی آنکه حربی واقع شود و کار زاری به دست دهد؛ انجام: در حدوث واقعات و وقوع حادثات از مشاورت گریز نیست، باید که مشاورت با اهل حكمت و اصحاب تجربه.
کتابی است در آداب و اخلاق اسلامی با اندرزهای ساده و آموزنده. مؤلف احادیث و روایات معصومین (علیهم السّلام) و گفته های بزرگان را با شواهد و ابیاتی از سروده های شاعران و حکایات پیشینیان به نثری روان و متناسب زمان در سی و هشت «باب» فراهم آورده: اول و آخر نسخه موجود افتاده و از باب هشتم «حيا» آغاز می گردد بعضی از باب های آن عبارت است از: «عفت، ادب، علو همت، عزم، جد و جهاد، استقامت، عدالت، عفو، حلم، خلق، خیرات و مبرات، سخاوت، تواضع، حزم، امانت و دیانت، شجاعت، شروط موی سر و پیشانی، رخسار، آواز، کنعان اسرار، رعایت حقوق، صحبت اغیار، دفع اشرار، وفای به عهد، صدق، مشاورت و تدبیر و ...؛ خط: نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا، دارای هفت نشان سجع بیضوی «لا اله الا الله الملك الحق المبين»، محمد حسين عبد الهادی» ؛ مهر «یا سليمان، و عبد الهادي» و «نصر الله بن عبد الله»، «اصغر»، «لا اله الا الله الملك الحق المبين عین محمد یوسف» (چهار گوش)، «عبدالهادی»، «محمد حسن»، «محمد حسین»، «فاطمه، «حسین»، «حسین»، «حسین» (دایره ای ) کاغذ: لیمویی، جلد: عطف پارچه سفید، 131گ، 17 سطر، قطع: وزیری ، اندازه: 15×24سم [ف: 48]
95. يزد؛ وزیری: شماره نسخه: 3191
آغاز: مضمونی سدره نشین و بپای... برده باب مناسب دیده در خاتمه هر یک از لمعات حکایتی ... درج می شود؛ انجام: و در تحمل اثقال از خری و گاوی باز ماند
مشتمل بر ده باب 1. شرایط احكام ایمان، 2. ادای حقوق عبودیت، 3. مكارم اخلاق، 4 حقوق والدين و زوج و زوجه و اولاد، 5 احکام ولايت، و بیان سلطنت معنوی، 7. بيان وجوب امر به معروف و نهی از منکر، 8 فضیلت شکر، 9 صبر، 10. مذمت کبر و غضب و حقیقت آن و فضیلت تواضع و عفو؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج مشکی، 233گ، 18 سطر (9×17)، اندازه: 11/5 × 21سم [ف: 5 -1565]
96. تهران: ملی؛ شماره نسخه :19933
بی کا، بی تا، خریداری از امرالله صفری (رایانه)
97. یزد: وزیری؛ شماره نسخه :3773
آغاز: خدای تعالی ما را رخصت مفارقت عقل نداده هر جا عقل باشد ما ملازم باشیم؛ انجام: اینست زندگی گوارا و حيوة بافی یا احمد کسی که عقل مشتمل بر 12 «باب» و هر باب در چند «فصل»، ابواب موجود: 2. تنظيف بدن و جامه از کثافات و اخباث طاهری و تطهیر جسد و دل از کدورات و احداث باطنی و این مجموع در ده «فصل»، 3. فضائل نماز و متعلقات آن. 4. فضایل ذکر و دعا در ده «فصل»، 5 آداب عادات و مجاری احوال در دوازده «فصل»، 6 حقوق اموال و رعایت احوال عیال در ده «فصل»؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام، مجدول به زر و شنگرف، اهدایی یحیی نمرودی؛ جلد: مقوایی با تیماج قرمز، 282گ، 19 سطر (4×16)، اندازه:12×19 سم [ف: 5 -1791]
98. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3906/2
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي نور مصابيح القلوب بانوار حکمته... اما بعد سر دفتر اهل تقوی، انجام: بیش ازین شیعیان دستخوش کفار حربی نباشند العلم عند الله.
سخنان دوازده امام است و دانشمندان و بزرگان و ساخنه سده بیستم مسیحی: خط: نستعلیق، کا: اسد الله بن حسین نوروزی تفرشی، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوای پارچه ای، 211 ص (8 - 219)، 10 سطر (9×16)، اندازه: 14×22سم (ف: 12- 2894]
99. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 506
آغاز: (آغاز بعد از خطبه و فهرست کتاب:) باب اول در خلق حضرت پیغمبر وخلق ایشان و سایر احوال مشتمل بر پنج فصل، فصل اول در رساله ای شبیه «حلية المتقين»، علامه مجلسی می باشد، مشتمل بر دوازده «باب» و هر بابی شامل چند «فصل». مصنف در هر باب و فصلی روایات وارده را بدون ذکر سند به فارسی ترجمه و نقل کرده است. فهرست ابواب عبارت اند از: 1. خلق پیامبر و خلق ایشان، پنج فصل، 2. فضیلت پاکی و خوشبویی، سه فصل، 3. آداب حمام رفتن، شش فصل، 4. بيان ناخن چیدن، چهار فصل، 5 زینت انگشتری، شش فصل، 6 آرایش زنان، ده فصل، 7. آداب خوردن و آشامیدن، سیزده فصل، 8 بیان نکاح، ده فصل، 9 آداب سفر، هشت فصل، 10. آداب ادعیه، پنج فصل، 11 آداب مریض و معالجه، پنج فصل، 12. نکته های نادره در این کتاب، هفت فصل؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهو ه ای مجدول، 12 سطر، اندازه:13×18سم [ف: 261]
ص: 496
|
100. خوی نمازی؛ شماره نسخه: 769
کتایی در مواعظ و اخلاق شامل چندین «مجلس» که نسخه حاضر فقط مجلس چهاردهم در مذمت تند خویی و تلخ گویی در چند فصل را شامل است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ واقف حسن صدر زاده خویی، تاریخ و قف: 1347ش؛ فاقد جلد، 20 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 414]
101 مشهد، ادبیات، شماره نسخه: 40/7 فرخ
در فضیلت شكر و صفات حمیده؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ الوان، جلد: مقوا روغنی دارای سه ترنج عطف میشن، 9ص ( 72-80 )، قطع: پستی، اندازه: 14/5 ×21٫5 سم [ف: 206]
102. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 452
در اخلاق مذهبی شیعی است با عنوان های «مجلس» و نخستین مجلس آن در «مذمت حب جاہ و ریاست» و سیزدهمین آن در «ذم صفت ظلم» است و در آن از شیخ بهائی یاد گردید؛ خط: نستعلیق ریز، بی کا، بی تا، جدول زر و لاجورد [نشريه: 2- 79]
103. تهران: ملی، شماره نسخه : 7066
آغاز: چکردی گفت باین رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) چوں برادرم زنده شد من از شادی آنرا فراموش کردم؛ انجام: از برای فلان شهر است و همچنین تا ده برابر آمد ابر یازدهم را گفت این از آن شماست و بنا
رساله ای است اخلاقی ناشناخته، از نثری آمیحنه به نظم، همراه با حکایت در 50 «فصل»، که هر یک با حدیثی از حضرت رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) آغاز می شود. نسخه دربرگیرنده تنها فصل سی و سیم و سی و چهارم از این رساله می باشد؛ خط: نسخ تحریری، بی کا: بی تا: کاغذ: فرنگی نخودی، جلد صحافی جدید مقوایی روکش گالینگور قهوه ای، 11 گ، 15 سطر (15×17)، اندازه: 19/5 ×22/5 سم (رایانه)
104. خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 474/2
آغاز: آورده اند که در آن وقت که حضرت ملک الموت به قبض جان یحیی زکریا آمده بود یحیی را هیچ چیز نبود؛ انجام: و قصد حجامت کردند و هنوز آن دکانها آباد است و آن را بازار ابراهیم ادهم می گویند.
در چندین مقاله به صورت نظم و نثر مسجع نصایح و مواعظی را آورده است و از جهت ادبی دارای انشای بلیغی می باشد احادیث و قصص و حکایاتی را که جنبه اخلاقی و سازندگی دارند بدون نقل سند و مرجع نقل به فارسی ترجمه و با عناوین آورده اند، روایت است، حکایت و ... »بدون ترتیب خاصی به دنبال هم آورده است، خط: نسخ، بی کا، بی تا، تملك: محمود بن ابراهیم موسوی با مهر «عبده محمود موسوی» (بیضی)؛ واقف: ساجدی جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج با سر،26گ ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 246]
105. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 11/ 1036
آغاز: درویش است که بدانچه دارد قناعت کند، انجام: یکی از دلائل سوء خاتمت نفاق است.
این رساله در اخلاق و با اخبار و آیات آمیخته است، خط: تعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ برگ ها پس و پیش شده؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج مشکی، 39 گ (100ر - 138پ)، 15 سطر (8×15)، اندازه:13×19 [ف: 3- 648]
106. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه : 32/6
آغاز: سپاس و ستایش در آفریدگار جل جلاله که آثار قدرت او به چهره روز روشن و تابان است؛ انجام: و بنای زیست و زندگانی و سلوک بر تجربیات و نصایح آن گذاشت.
یک باب در انتها در احوال برزویه طبیب دارد؛ بی کا، بی تا [ نشریه: 7- 5]
107. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 622/8
آغاز: یحیی بن معاذ رازی گوید که حکمت از آسمان فرود می آید
رساله در موعظت و نصیحت است؛ بی کا، بی تا، قطع: خشتی ، اندازه: 16×21/5سم [ف: 2- 382]
108. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 12919
آغاز: بسمله فصل ترا آگاهی باد که انسان را توانایی هست که خبری چند دریابد که بحواس ظاهر و خیال و انجام: فعل کننده است که از وی صادر شود حرکت اعضاء بواسطه در هم کشیدن ها و فرو گذاشتن ها و مبادا قربت
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج، 14 سطر (5×13)، اندازه: 9×16سم [الفبائی ف: 31]
109. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7027/1
با عنوان «باب» در آداب دینی و ارکان دین و [مسلک سوم] در محبت و مسلک چهارم در اعتصام تا مسلک سی و نهم در ذکر موت و قصر آمل: بی کا، بی تا؛ افتادگی؛ آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی لابی، 75گ (1ر-76پ)، 21 سطر (10×16)، قطع بیاضی ربعی، اندازه: 12 ×18 سم [ف: 16 -
433]
110. همدان: مدرسه غرب، شماره نسخه: 4587
آغاز: در مجمر شان بسوزد و چقدر پیه چشم ضعیف حالان را با تش و تند خوئی می گذارند تا چراغی در خلوتشان بر افروزند خسیسی چندند، تهمت بر خود بسته، گدائی چندند بر مسند بزرگی نشسته، مشتی لئيم خود را کریم می دانند، و اشعت طماع چند خویش را اتم طائی می خوانی انجام: از جناب مقدس جعفری علیه السلام مرویست که: ان من الجهل الضحك من غير عجب... الضحك يميت القلوب .. الفهقهة من الشيطان ... ضحك المومن تبسم ... و اخبار دیگر در این مطلب در مجلس هفتم گزارش یافت
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 15×26 سم [رشت و همدان- ف: 1601]
111. یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 1048
آغاز: اخبار کردند آن حضرت در نماز بود، انجام: امر کرده که
ص: 497
'
این را بپوشانم پس کوهی کنده آن
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام، جدول شنگرف؛ اهدائی عباس حاجی ده آبادی؛ کاغذ: اصفهانی، جلد مقوایی، 141گ، 16 سطر (
8×16/5)، اندازه: 13×16/5 سم [ف: 3- 834)
112. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 3532
آغاز: عقلاء الوزراء فان دلك اقطع لجلب الأراء، انجام: موجود: و العمل بالأيدي و الأقدام و أن الله يدخل بصدق.
از کتاب استفاده می شود که مؤلف از فضلاء امامیه است. کتاب از جوامع مواعظ و مرتب است بر دوازده «باب»: روش مؤلف چنین است که در آغاز هر بابی آیه آورده و سپس به ذکر احادیث و گفتار حکماء و بلغاء پرداخته است. از اول کتاب تا قدری از باب دوم (در تدبير آداب ملوک و وزرای سیاست )، عناوین ابواب موجوده 3. معرفة نفع المشورة و ضرر الاستبداد بالرأى دون لاهل و الاصحاب، 4 مدح العفة و ذم الشره، 5. مدح حسن الخلق و ذم سوء الخلق، 6. شرف الكرم و دناء البخل، 7. ما استخرج لدفع الهموم و مایعینک على سقوط الغم، 8. الزهاد و المواعظ للطالب الراغب، 9 معرفة من نعاشره من الاخوان، 10. فواید کثیره و علو ما عزيرة من كلام الحكماء و استخراج العلماء، 11. معرفة الطباع الرذيلة التي لوزيدت علما زيدت شراً، 12. خاتمة الكتاب يتضمن شئيا من الكلام المنثور لمولانا امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و وسط و انجام، واقف: فهرستی؛ 123 گ ، 21 سطر، قطع: بياضی، اندازه: 9×20سم [ف: 6 -456]
113. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 576/1
آغاز: نقل ثانی که نوشته و این نقلیست که در صفحه هیکل نوشته بودم ... در حسد و نفاس گوید روایتیست از حضرت پیغمبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که خیانت کردن و حسد بردن نیکیها را چنان بخورد که آتش هيرم را و حکما گفته اند اول گناهی است که پدید آمد؛ انجام: باب دوازدهم در سایر چیزها که از آنچه منقولست حضرت امام زین العابدين عليه السلام فرموده که حتی خدای تعالی بر تو آنست که او را بپرستی و هیچ چیز را با او شریک نگردانی که جون گویا ترجمه «مکارم اخلاق»، طبرسی در 12 «باب»؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سرخ ضربی مقوایی، 41گ (2پ -43پ)، 17-19 سطر (8×12/5)، اندازه: 11×11/5سم [ف: 334]
114. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 6576
آغاز: گفت از حال این دروغگویان چه می پرسی: انجام: و بچاه ریاضت بیفکند و در کنج خلوت.
از کتاب بر می آید که مؤلف از مردمان قرن 11 به بعد است.
کتاب یک رشته نگارشی است در پند با استشهاد به آیات و احادیث و استیناس به حکایات و اشعار، خط: نستعلیق، بی کا بی تا: افتادگی: آغاز، مجدول به لاجورد و شنگرف؛ 80گ، 17 سطر، اندازه: 11×31سم [ف: 6- 455]
115. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 1247/2
آغاز: بعد بسمله و حمد، اما بعد چون ركاب سعادت ماب، سامی قباب اعلى جناب، مخدوم مكرم ... محمد علی میرزا.. این است و جز این نیست که آفریده است حق تعالی بهشت را برای کسی که اطاعت او کند هر چند بنده حبشی باشد و آفریده است آتش را برای کسی که معصیت کار باشد اگر چه سيد قریشی باشد؛ انجام: و مجموعه ستر و صلاح و کسینه و وقار مالك رقاب ادام الله سبحانه توفيقه و عزته وعدله ید طولانی بعربیت دارد لهدا چند کلمه از آن لغت ارتسام می یابد و الله الموفق.
به نام محمد علی میرزا پسر فتح علی شاه قاجار؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: کاغذ: سفید، جلد مقوایی عطف و گوشه تیماج زرد، 18ص (220-338) [سنا- ف: 2- 183]
116. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 18129
بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 173گ، اندازه: 15×22سم [رایانه ]
117. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 623
آغاز: باب اول در بیان بعض مقدمات نافعه از بیان حالات نفس و منفعت فضایل اخلاق و مضرت رذایل آن
ابواب و فصولی است اخلاقی در بیان فضایل و رذایل نفس انسان و آثار آن و معالجه امراض نفسانی؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ در پایان اشعار متفرقه ای از ناصر الدین بن نورالدین حسینی متخلص به «ناصر» و به خط وی، که یکی از آنها در مذمت شیراز به تاریخ 27/1/24 (1327ش) می باشد و به سید محمد حسن قاضی طباطبائی تبریزی تقدیم شده است؛ 197ص [عکسی ف: 2 -247]
118. تهران: ملک: شماره نسخه :4341/3
پراکنده هایی است در پند و اندرز با عنوان « آورده اند»، بی خطبه و دیباچه است؛ خط: نستعلیق، کا: میر علی اکبر ولد میر محمد محسن زکی حسیتی، بی تا، جا: محمد آباد بیدر؛ مجدول، محشی؛ کاغذ: ترمه، جلد میشن
آلبالویی، 4 گ (25پ-29ر)، 13 سطر، اندازه: 22/3×34 سم [ف: 7- 357]
119. تهران: ملی، شماره نسخه: 17420
بی کا، بی تا، خریداری از مصطفی حسینی؛ اندازه:16×24/3سم [رایانه ] 120. یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 3804/1
آغاز: موجود: جنبشی کن ای پسر کامل مباش، انجام : خشم خود را گر فرو نخورد کسی- عاقبت بیند پشیمانی بسی
خط: نسخ مایل به نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز، بعضی از لغات به ترکی ترجمه شده است، یک حکایت تاریخی و یک شعر عربی در مواعظ در گ 25-20 ضمیمه است؛ کاغذ: فرنگی جلد مقوایی روکش کاغذ ابری عطف و گوشه ها تیماج قرمز، 20ص (1-20)، ابعاد متن: 10×15، اندازه: 17×21سم [ف: 5 -1802]
121. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی شماره نسخه : 2/ 181
کتابی در اخلاق و آداب بی کا، بی تا [اوراق عتیق: 1- 252]
ص: 498
122. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 15951
آغاز في الخلة و الصدفة، الآيات و اذكروا نعمة الله عليك اذ کنتم أعداء فألف بين قلوبكم... الاخبار المؤمن مؤلفة و لاخير فيمن لا يالف و لا يؤلف
مطالب اخلاقی را به صورت موضوعی آورده و در هر موضوعی ابتدا به آیه ای از قرآن اشاره می کند، سپس روایات مناسب با آن را می آورد و پس از آن کلمات حکما و در انتها اشعار مناسب با آن، از جمله مندرجات این جنگ عبارت است از: بخشی از گلستان سعدی، نصایح خواجه عبدالله انصاری، ترجمه حقوق امام سجاد (علیه السّلام)، و رساله فراست منسوب به میر سید علی همدانی: خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول، رکابه دار؛ جلد: تیماج مشکی، 203 ص (98-212)، 21 سطر، اندازه: 23/5x13 سم [ف: 44 -152]
123. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 6113/2
خط: نستعلیق خفی، بی کا، بی تا: کاغذ: نباتی، جلد: مقوا یا عطف و گوشه پارچه، ابعاد متن : 7/5×16 ، قطع: رقعی، اندازه: 12×19سم [رایانه]
124. مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 6391
خط :نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: نباتی، جلد : پارچه ای، 15 سطر
(9×15)، اندازه: 16×21سم [رایانه ]
125. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 22549
آغاز: مرتبه رفيع و ترفی بر معارج، انجام: اینجا عقویت آمد و آنجا عذاب
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: نخودی، جلد. تیماج ضربی، 14 سطر (7×11)، اندازه: 10×14سم [رایانه ]
126. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13662
آغاز: لقمان حکیم پسر خود را نصیحت می کرد، انجام: از بدی دور باشد
خط :نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام، کاغذ: نباتی، جلد:
مقوا، 12 سطر (6×12)، اندازه: 20x11سم [رایانه ]
127. تهران: مدارک فرهنگی، شماره نسخه: 140
آغاز: شهد اسلام علیهم اجمعین حادثه عظيم ... است؛ انجام: در حالیکه پدرم ما را ممانعت می فرمود ایشان شهرت داده بودند که .. اربعین امام حسین علیه السلام سنه 1336
حکایات و نکات اخلاقی در پنجاه «هنگامه» و یک «خاتمه» . نسخه از هنگامه هجدم را داراست از جمله گفتار در بیان تکلیف جميع اصناف، گفتار در بیان شدت ملامت دنیا، گفتار در بیان مذمت اسراف و شناخت محل قتاعت؛ خط: شکسته نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و وسط، در حاشیه توضیح متن آورده شده است، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوایی روکش تیماج تریاکی عطف پارچه سفید، 160گ، مختلف السطر، اندازه:7/5×23 سم [ف: 128]
الأخلاق (مختصر) / اخلاق / عربی
al-axlaq (mx.)
ارسطو، 384 - 322 قبل میلاد
(-384 - -323)arasti
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 11/ 6816
آغاز: الفصائل اربع وهي الحكمة و العقاق و الشجاعة، انجام: و المودة بين العداوة و التملق.
بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول به شنگرف ؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، عطف تیماج مشکی، 1گ (555ر و پ)، 15 سطر (7×16)، قطع: وزیری، اندازه: 25x14سم [ف: 16- 368]
2. رشت؛ ملی رشت؛ شماره نسخه: 65/6 ر
آغاز: الحمدلله کفی افضاله و الصلوة على محمد و آله المعنی بامر نفسه المحب لمعرفة الفضائل و کيفية اقتنائها يزکوبها نفسه، انجام: فكذلك سائر الفضائل و الأخلاق الحسنة الحميدة
بی کا، تا: 1131ق (نشریه: 5- 389]
اخلاق (کتابی در) / اخلاق / فارسی
axlāq (k. -1 dar)
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
(1628 - 1699)majlesī mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī
یکی از کتب اخلاقی است در آداب معاشرت و زندگی که در ابتداء نام علامه مجلسی آمده ولی با «حلية المتقين» علامه سازگار نیست.
دامغان؛ صادقيه؛ شماره نسخه: 245
آغاز: الحمدلله رب العالمين .. چنین گوید احقر عبدالله الغنى ... این رساله ای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهلبیت رسالت معلوم می شود جهت ارتکاب اشغال و اعمال بر وجه اختصار: انجام: چنانست که بر شیر گاو و یا گوسفند و اگر ساکن نشود هفت مرتبه دیگر شیر یا آب بخوراند و بدهد تا بحورد شفا یابد.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: پارچه ای مشکی، 160گ، مختلف السطر، اندازه:17/5×22 سم [ف: 159]
الأخلاق (أرجوزة في) = نظم تهذيب الأخلاق /شعر، اخلاق/ عربی
al-axlāq ('urjūzat-un fi) =na?m-u tahdib-il axlāq
حسینی سیفی، محمد بن محمد مهدی،1150؛ قمری
( 1738)hoseynī seyfi, mohammad ebn-e mohammad mah di
تاريخ تأليف: 1125ق
ص: 499
منظومه ای است در اخلاق در 4 «باب»: 1. در تبصر در نظر؛ 2. در حفظ اخلاق؛ 3. سیاست منزل، 4. سیاست شهر. این منظومه دارای 122 بیت است.
آغاز : قال قوام حامداً مقصراً *** مصلياً مسلماً مستغفراً / یا طالب الفضل بالاستحقاق *** عليك بالتهذيب بالأخلاق
انجام: دستور فصل حجمه صغير *** في وصفه و قدره كبير / این که گرد کلفت از خاطر رفت *** در حکمت اخلاق سخن چون در گفت / اندیشه بلب عقل نظمش سنجید *** معیار خرد برای تاریخش گفت
[أعيان الشيعة 412/9 ؛ الذريعة 452/1 ؛ ريحانة الأدب 492/4 ]
1. قم: مرعشی: شماره نسخه: 12026/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، کا: میرزا محمد حسین حسینی قافله باشی؛ تا: قرن 13؛ مصحح، دارای حواشی با نشان های «ق» و« 12»، در انجام، ماده تاریخ به نظم در آوردن به چند وجه زیر آمده است: «این نسخه که گرد از خاطر رفت *** در حکمت و اخلاق سحن چون در سفت / اندیشه بین عقل نظمش سنجيد *** معیار خرد برای تاریخش گفت»، و همچنین است «قدر نظمه لب عقل ذکيه» بر این اساس «معیار خرد» و «تهذيب آداب و الأخلاق»، 1125ق خواهد بود؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، 24گ (1-24)، 10 سطر، اندازه: 5×10سم [ف: 30- 379]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7/ 1542
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: احمد نوتشتی، تا: ربیع الاول 1218، برای شیخ محمد سعید کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا عطف تیماج مشکی، 6گ (101پ- 109 )، 15سطر (8×13)، اندازه : 10×15/5سم (ف: 8- 169]
3. قم؛ حجتيه: شماره نسخه: 703/7
232 بیت؛ خط: نسخ و نستعلیق ،بی کا، تا: 1239و 1243ق [ف: - 122]
4. تهران: مجلس، شماره نسخه: 10569/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، جلد: تیماج سیاه با ترنج، 10گ (31پ - 41ر)، اندازه: 15×21سم [ف: 33/1 - 107]
اخلاق (علم) = حکمت عملی (رساله در بیان) / أخلاق /فارسی
axlāq (elm) = hekmat-e 'am alī (r. dar bayān)
ابوطالب لندنی، ابوطالب بن محمد، 1166 - 1221 قمری
(1753 - 1806)abo-tāleb-e landanī, abu-tāleb ebn-e mohammad
گفتاری است کوتاه در فضایل و رذایل اخلاقی، امراض نفسانی که در تهذیب نفس و اتصاف به ملکات انسانی دانستن و به کار بستن آنها لازم می نماید.
آغاز: بعد بسمله. بدان ایدك الله تعالى في الدارین که اصول فضایل انسانی چهار است حکمت و شجاعت و عفت و عدالت اما حکمت دو جزو است يکی قوت نظری و آن عبارت از ادراک حقایق اشیائی است که ذات انسان از صدور انجام: و باقی مقدمات مثل سیاست بدن و تدبير منزل و تربیت اولاد و قانون ملک داری و قواعد ملاقات با طبقات امم از ملحقات متأخرین است و الله اعلم بالصواب.
[فهرستواره منزوی 283/6 (1 نسخه)]
1. تهران: مجلس، شماره نسخه: 1306/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: سفید، جلد: روغنی زمینه مشکی با ترنج گل و بوته دار عطف تیماج مشکی، 4ص (654 - 658)، 35 سطر [سنا ف: 2- 218]
2. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 8937/2
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد کریم بن زین العابدین کوشککی، تا: 20 محرم 1236ق؛ 23 سطر، اندازه: 30× 31/5سم [ف: 23- 109]
اخلاق (رساله) / اخلاق / فارسی
axlāq (r.)
تنکابنی قزوینی، ابراهيم بن ابی الحسن، - 1324 قمری
(-1906)tonekābonī qazvīnī, ebrāhīm ebn-e ab-el-hasan
رساله ای مفصل در اخلاق عملی شامل یک «مقدمه» ، سی «باب » و یک
«خاتمه »: مقدمة في كليات علم الأخلاق، باب 1. العلم و العالم؛ 2. الجود و الاحسان و البخل؛ 3. الزکوة و الصدقة؛ 4 الحد؛5. الغيبة 6 الكذب، 7. الصدق؛ 8 الظلم، 9 ذم الدنيا، 10 سوء الخلق، 11. الأمر بالمعروف، 12. الموت؛ 13. بعض احوال القيامة؛ 14. بعض احوال الجهنم؛ 15. بعض احوال الجنة؛ 16. الصبر؛ 17. ذم سوء الظن، 18. ذم الغرور، 19، حسن الحلم، 20 ذم العدواة؛ 21 ذم العجب؛ 22. ذم التكبر ؛ 23، حسن التوكل؛ 24. الرياء؛ 25. الكبر، 26، بيان العفة و حسنها، 27. فساد الفقر؛ 28، الحرص؛ 29. الطمع، 30. التوبة.
1. قزوین؛ امام صادق؛ شماره نسخه: 115
آغاز: حمد و سپاس بی نهایت و فزون از حد و تحديد آن خدایی را که نام او مصباح روح است و پیغام او دریچه نجات وفتوح و کرامات است، انجام: عيال و طفلان کسی بی صاحب ماندند در بازار کوفه و شام و بچه هایشان را بردند که به تفصیل در کتب مقاتل مسطور است الا لعنة الله على الظالمين.
خط: نستعلیق شکسته، کاتب = مؤلفه بی تا: کاتب در نگارش آن با عجله و سرعت عمل کرده است، از پدرش که از علماء بزرگ
ص: 500
قزوین بوده با عناوین «العالم الزاهد الفاخر المشتهر في الافاق الفريد في دهره والوحيد في عصره السيد ابي الحسن النتكابنی اصلا و القزويني مسكنا و الغروی مدفتا» ياد نموده است؛ جلد: تیماج مقوایی، 181گ، مختلف السطر [ف: 1- 130]
اخلاق (بیاض در ...) / متفرقه / فارسی
axlaq (hayaz dar ...)
مشتمل بر روایات گوناگون از زندگی پیامبر اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و حضرات معصومین (علیهم السّلام) و نیز حکایت هایی از فضایل علماء و اوصاف خلفا و پادشاهان در بیان مسائل اخلاقی، دینی و تاریخی است. ظاهراً مرتب شده برای واعظان و اهل منبر، بدون ترتیب. عناوین نسخه به این ترتیب است: 1. سبب عداوت معاویه یا حضرت علی (علیه السّلام) ؛ 2. عتاب ابن زهیر با محمد حنفيه؛ 3. فایده عدالت سلطان؛ 4. فقیر شدن مادر جعفر و پسر فضل؛ 5 خواب دیدن متوکل حضرت امیر علی (علیه السّلام) را، 6. نظر کردن سلطان محمد به اموال، 7 عدالت سلطان محمود، 8 در اخلاق و سیر سلاطین؛ 9 کیاست ملوک؛ 10. کیفیت محاربه ... به ذونواس و سبب آن؛ 11. تدبير خواجه نظام الملک، 12، مواعظ حكما در عدل و زهد، 13. اجوبه حسنه عقلا، 14. سؤال اجوبه؛ 15. قدر شناختن 16. نظر کردن به طعام خور خوب نیست؛ 17. فراست و کیاست بوذرجمهر؛ 18. الحياء و فایدته؛ 19. الحلم، 20. حلم و فائده آن نسبت به زنان، 21، علو همت؛ 22. الآداب و فايدته؛ 23 الرحم، 24. السخاوة؛ 25. ضيافت؛ 26. الصبر؛ 27، تقوی: 28 الاحتياط، 29، وفا و میثاق
30 فواید کتمان اسرار، 31 فایده امانت و دیانت، 32 بیان مکارم اخلاق 33 ثبات رای 34 اختلاف طبایع انسان؛ 35. نكوهش حرص و آز 36، طمع، 36
کذب پادشاهان ظالم، 37، حمق و نادانی؛ 38 مذمت مجالست؛ 39 غمازی و نمامی؛ 40 قضا و قدر، 41. خواص سباع طيور عقاب 42، مطایبات و سخنان هزل 43. لطائف.
اراک؛ دهگان؛ شماره نسخه:304
آغاز: آورده اند روزی معاویه گفت: آیا عاقبت ملک بر علی قرار می گیرد یا من به جهت تحقیق این سخن گفت؛ انجام: این خرابه و گوشه توقف نمود من فریا [..] شاید اینها از خوف متفرق
خط: تحریری، بی کا، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام: مجدول محرر، ذیل بعضی از عناوین حکایت هایی نقل گردیده، دو برگ در آغاز و سه برگ در آخر نسخه نانویس الحاقی است، ش 117، از کتاب های مرحوم ابراهيم دهگان کاغذ: نخودی، جلد: چرم قهوه ای، 60گ، مختلف السطر، قطع: نيم رقعی، اندازه: 10×20سم [ف: 2 -399]
اخلاق (ترجمه) / اخلاق / فارسی
axlāq (t.)
منسوب به رضی الدین علی بن موسی حسینی، معروف به ابن طاووس (664-589ق)
مشهد، رضوی: شماره نسخه: 10833
آغاز: بسمله الحمدلله و الثناء .. الوجود في الصلوة على واقف مواقف الشهود، انجام: و الحال به مسجد ابن طاووس مشهور است و حال از بنای آن مسجد اثری نیست و الله اولی الامر.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287ق: «انواریه» و «مرات المحققين»، «لوايح» جامی ضمیمه هستند؛ مهر: محمد الحسینی جلال الدين طهرانی، واقف حاج آقا محمد ایرانی؛ کاغذ: ابی سرخی، جلد: اسقاطی، 55گ، مختلف السطر (6/5×11 )، قطع: رقعی، اندازه: 10×16 سم [الفبائی- ف: 31]
اخلاق (ترجمه رساله اردبیلی) / اخلاق / فارسی
axlāq (t.-ye 1.-ye ardebīlī)
متن از مولانا محمد اردبیلی، مشتمل بر پنج «فصل»: 1. تعريف حقیقت خلق و لواحق آن؛ 2. تعریف اخلاق فاضله و فاسده؛ 3. حقایق اخلاق؛ 4. کیفیت استمعال اخلاق، 5. علاج فاسده و حفظ فاضله بطب نفوس.
آغاز: این عجالة ترجمه رساله اخلاق مولى العلامة أحمد بن موسی اردبیلی است در علوم حکمت چنان بتحقیق پیوسته که خلاصی از شقاء .. بتحليه و تزکیه نفس است و تحليه بعلم و تزکیه بعمل این رساله مشتملست مرقسم عملی را و مشتمل بر پنج فصل - فصل اول
انجام: که حال روح نفسانی را صالح گرداند در کیفیت و کمیت و قوت بضاعت طب که آنرا نیز اثر عظیم است در اخلاق اینست قانون در دفع رذایل و حفظ فضايل که موجب سعادت اولی وأخری باشد و الله الموفق.
1. تهران: مجلس: شماره نسخه :36/ 3456
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: قرن 10 کاغذ: سمرقندی نباتی، جلد: مقوایی آبی عطف گالینگور قهوه ای و گوشه های مشکی، 9 ص (297-306)، قطع: نیم خشتی، اندازه: 13×23سم [ف: 10 - 1393]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:4868/12
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جلد: تیماج مقوایی مشکی، 2ص ( 214-216 )، 27 سطر، اندازه: 14 × 25/5 [ف: 13- 312]
الاخلاق/ اخلاق / عربی
al-axlaq
رساله کوتاهی است در غضب و حسد که مؤلف که از اهل
ص: 501
سنت است از این دو باب کتاب «احیاء العلوم» و دیگر کتاب ها تلخیص و تحرير نموده است.
آغاز: الحمد لله الذي اعطانا الغضب لدفع المذمومات والحسد لكسب المرغوبات ، الكبر لاجتناب المذلات ... و آله المجتنبین عن الحقد و الاذلال و المراياة و بعد فاعلم أن في الانوار و غیره من كتب الشرع
انجام: اللهم اختمنا بالايمان و جنبنا من الزيغ والطغيان واحفظنا عن خطر الشيطان والخذلال آمین برحمتك يا ارحم الراحمين.
همانند:
1. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2630/2 -80/ 14
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1257ق؛ جلد: تیماج مشکی ضربی با ترنج با سر مجدول گرهی، 4 گ، 15 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1- 160]
2. قم، گلپایگانی شماره نسخه :2383/3 - 13/63
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: حسین بن حسن بن ملاقاسم، تا: 1309ق، جا: قریه سید آباد؛ جلد: مقوا سرخ عطف گالینگور قهوه ای، 4 گ، 19-20 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 4- 2112]
اخلاق احمدی / اخلاق/ ترکی
axlaq-e ahmadi
عثمان زاده، احمد تائب بن عثمان، - 1136 قمری
(- 1724)‘osmān-zāde, ahmad tā'eb ebn-e 'osmān
وابسته به اخلاق محسنی = جواهر الاسرار کاشفی، حسین بن علی (-910) اختصار ، ترجمه ترکی «اخلاق محسنی» کاشفی است از احمد بن عثمان متخلص به تائب و معروف به عثمان زاده، مترجم می گوید: «اما خلاصه اثر باک کاشفی *** مجموعه حقایقک اولد سر امدی». و درباره تاریخ کار خود گفته است: «تاريخدر اضافه ایله اسم پاکنه *** دیباچه رساله اخلاق احمدی»
[هدية العارفین 171/1 ؛ معجم المؤلفين 179/1 ؛ فهرس المخطوطات التركية
العثمانية 11/1، فهرس مكتبة الأوقاف في الموصل 130/7 ؛ « تلخيص النصايح»
از همین مؤلف]
قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 290- 2/110
آغاز کوثر حمد و ثنای خداوند عظیم که قائل لقد خلقنا الانسان في احسن تقویم در باعت نشو و نمای دوحه کمال، انجام: از سپهر فتح و نصرت شارق طالع باد بالنبي وآله الامجاد. مصرع، این را زهمه خلق جهان آمین باد. الهی تا بود افلاک و انجم *** مبادا نام نیکش از جهان کم
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، در برگ اول سرلوح مزدوج با کتیبه با زمینه زر و مزین به گل های الوان با حواشی شنگرف مرصع و لاجورد، مجدول مذهب و مشکی، مصحح، جلد: تیماج جگری ضربی با ترنج و سر ترنج مجدول مذهب عطف و حاشیه قهوه ای، 52گ، 19سطر، اندازه: 12/5 × 21سم [ف: 1- 167]
اخلاق الابرار و النجاة من الاشرار / اخلاق / عربی
axlāq-ul-abrār wa-1-nijāt-u min-al-ašrār
غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری
(1059 - 1112)qazzālī, mohammad ebn-e mohammad
رساله ای مختصر در اصول اخلاقی که به روش عرفانی در چند «فصل»، گرد آمده است.
آغاز: نسخه خوانده نمیشود و الصلاة و السلام على محمد المنجی ... أما بعد فان مفتاح السعادة التيقظ و منبع الشقاوة الغفلة.
انجام: فهذا ما أردنا أن نذكره في شرح كيفية سلوک طریق الاخرة و قد وفينا بالمقصود و صلی الله على خير مولود
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1148
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: ربيع الاول 827ق، مصحح، برگ اول نونويس است؛ جلد: مقوایی، 128گ، 15 سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 3- 322]
اخلاق الاشراف / اخلاق / فارسی
axlāq-ol-ašrāf
عبید زاکانی، عبدالله، - 772 قمری
(-1371)obeyd-e zākānī, obeyd-ol-lah
تاريخ تأليف: 742ق يا 751ق
گفتاری است انتقادی با نگارش شیوا در آداب اخلاقی که میان مسلمانان رواج داشته و در روزگار زاکانی دگرگون شده و فضایل را تبدیل به رذایل کرده بودند، در هفت «باب» و برخی 7 «فصل»، و هر باب دارای دو «مذهب» یکی منسوخ و دیگری مختار، نام کتاب و نگارنده و تاریخ نگارش در دیباچه آمده است: عناوین باب ها: 1. حکمت، 2، شجاعت، 3 عفت، 4. عدالت؛ 5. سخاوت، 6, علم وفا، 7- حياء وصدق، رحمت و شفقت.
آغاز: شکر نامحصور و حمد نامحدود حضرت واجب الوجود را ... اما بعد بر رأی اهل کمال که روی سخن در ایشان است پوشیدن نماند
انجام: نتیجه آن هر چه تمامتر در دنیا و آخرت بیابد.
چاپ: به کوشش اقبال آشتیانی، ضمن کلیات او، تهران، 1332
انجام: آنچه در صدر كتاب با برادران وعده رفته امید است که چون مبتلایی برین اخلاق مختار مواظبت نماید و آنرا ملکه خود سازد نتیجه آن بهر چه تماتر در دنیا و آخرت بیاید.
ص: 502
[فهرستواره منزوی 293/6 ؛ الذريعه 372/1 ؛ نسخه های منزوی 1527/2
(نشانی 14 نسخه)؛ مشترک پاکستان 2213/4 (11 نسخه دیگر)؛ صفا (2) 1273٫3 ؛ مشار 193/1 نشانی اچ ]
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2695/3 -ف
نسخه اصل: دار الكتب المصرية ش 93 ادب فارسی طلعت؛ خط: نسخ کا: محمد بن محمد ابهری، تا: رجب 765ق، 16 سطر فيلم ها [ف: 1- 721]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :4/ 565- ف
نسخه اصل: نسخه اصل: حمیدیه ش 1181؛ خط: نستعلیق، کا: محمد بن رسول ترابی، تا: پنج شنبه اواخر محرم 898ق، 23گ ( 215-192 )، 13 سطر [فيلم ها - ف: 1 - 166]
3. تهران: ادبیات، شماره نسخه: 104/2 ۔ ب
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن : 10ق؛ 5 گ(459پ- 464ر) [ف: 1- 19]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 3197/2 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ فیلم ها- ف: 2- 97]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 108/2 -عکسی و 116/2 - عکسی
آغاز و انجام: برابر
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 13]
4. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه 76
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ کاغذ: سپاهانی، 42 گ (188 - 230) (نشریه: 2- 91]
5. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1/ 4435- 155/ 22
آغاز: بسمله حمد و ثنامر مفضلی را که فضل داد مهاجر از ... مرتبه و اکرام کرد غریبانرا بر شهریان باجابت ... قال النبي صلى الله عليه و سلم موت الغريب شهادة، انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، جلد. تیماج مشکی، 40 گ، 15 سطر، اندازه:12×19سم [ف: 1- 169]
6. تهران: ملک: شماره نسخه: 3682/13
آغاز: برابر، انجام و شقاوت بماند و در حق او گفته اند: بهل ... ندانست در او. خط: شکسته نستعلیق ریز، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی نازک و رنگارنگ، جلد: رویه میشن لایی قهوه ای، 6گ (48ر-53پ)، 17 سطر، اندازه: 13/6×21/1 سم [ف:7- 24]
7. تهران حقوق؛ شماره نسخه :323/3 -ج
خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، 3گ (97ر-94ر) [ف: 11]
8. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه : 3768/4 -19/98
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 صفر 1274ق؛ جلد. تیماج قرمز بدون مقوا مجدول، 10گ، 22 سطر، اندازه: 14/5 ×22 سم [ف: 1- 169]
9. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 268/11
خط: نسخ، كا: مسيح کمره ای، تا: 1294ق (نشريه: 2- 100]
10. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 4478
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ واقف: نائینی کاغذ سفید فرنگی آهار مهره، جلد: پارچه ای، 17گ، 17 سطر (10×16/5 )، اندازه: 15×22سم [ف: 7- 95]
11. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 542/1
در هفت باب؛ خط:نستعلیق، کا: حاج سید احمد لاهیجانی، تا: سه شنبه 27 صفر 1312ق، جا: همدان ، کاغذ: فرنگی سفید و کبود و نخودی، جلد. تیماج کرمی زرکوب مقوایی، 15گ (2پ -17ر)، 17 سطر (6/5×13 )، اندازه: 10/5
× 17/5 سم [ف: 321]
12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2812/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 25 خرداد 1317ق؛ جلد: گالینگور قهوه ای عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 37ص (9-46)، 14 سطر، قطع: رقعی، انداره : 13×20/5سم [ف: 10- 98]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5634/1 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 3 -172]
13. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 4736/10
ہی کا، بی تا: کاغذ: سپاهانی،جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 15ص ( 68-53 ) سطور چلیپا (9×23)، اندازه:13×26سم [ف: 14 -393]
14. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9958/1
آغاز: برابر
خط: نستعلیق شکسته، بی کا، بی تا، جلد: تیماج سیز، 6گ (1ر- 7ر)، اندازه: 11/5×18سم [ف: 31 -150]
15. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 2913/19
انجام: برابر
بی کا، بی تا، در متن و هامش نوشته شده است: جلد: تیماج مشکی مقوایی سوخت، 12ص (366-378)، اندازه: 22×33سم [ف: 3- 83]
16. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه : 2916/18
بی کا، بی تا، کاغذ: نخودی سپاهانی، جلد: تیماج سرخ مقوایی ضربی، 13گ (376ر -389ر)، 10 سطر، اندازه: 18/5 × 29/5سم [ف: 3 -83]
17. قم: مرعشی، شماره نسخه: 7936/9
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، 5گ (218ر-223ر)، اندازه 20× 31/5 سم [ف: 20- 269]
18. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 19/ 8519
بی کا، بی تا، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 5گ ( 95پ-100 ر)، 20 سطر (7×19) [ف: 17 -152]
19. تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2801/2 -پ
آغاز: بسمله والحمدلله المنزه من الأنداد و الأمثال المتفرد بالقدرت و الجلال، انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: چرمی ضربی، 17 سطر، اندازه : 9/5×19سم [ف: 3 -1124]
ص: 503
الأخلاق الى نيقوماخوس = نيقوماخیا / اخلاق/ عربی
al-axlāq ila nīqumāxūs = nīqum ārīyā
ارسطو، 384 - 322؟ قبل میلاد
(-384 - -323) arastu
چاپ: با ترجمه اسحاق بن حنين. تحقيق عبدالرحمن بدوی (الكويت، وكالة المطبوعات: 1979م)
[مجله معهد المخطوطات 1/5 ص 164 و 1/2 ص 54؛ قائمة النوادر المخطوطات العربية المعروضة في مكتبة جامعة القرويين بفاس 1960 ص 73 ش 321]
تهران دانشگاه؛ شماره نسخه :2255-ف
نسخه اصل: جامع القروبین فاس 3043- 80/2508 مقاله های 1 تا5 با اندکی از 6 و 7 در 45 برگ و مقاله های 8 تا 11 در 40 برگ، با مقاله ای کامل گویا از نيقولاوش به نام «مقالة في المدخل إلى علم الأخلاق»، نوشنه 619 در 27 برگ (رویهم 47 برگ)؛ بی کا: تا: چهارشنبه 27 شعبان 619ق [فیلم ها- ف: 1- 281]
اخلاق الاولياء = نصیحت نامه / اخلاق / فارسی
axlāq-ol-owlīyā' = nasihat nāme
جاجرمی، ابوالحسن بن محمد کاظم، ق 13 قمری
jājarmī, ab-ol-has an ebn-e mohammad kāzem (-19c)
اهدا به: برای پسر خود نصرالله
تاريخ تأليف: 1239ق
جاجرمی دو کتاب دیگر در اخلاق دارد یکی به نام «بركات القائم» و دیگری «ینابيع الحکمه»، دویست و هشتاد خلق را در سیصد و کسری بیت مندرج ساخته سپس در تحت هر بیتی یا هر مصرعی که بر خلقی از اخلاق مشتمل است آیه یا حدیثی یا قول حکیمی را نوشته و کلاً مشتمل بر چهارصد حدیث به علاوه آیات و کلمات حكما شاهد آورده و آن را به «اخلاق الأولياء » موسوم داشته است. در «ينابيع الحكمة» خود از آن یاد کرده است.
آغاز: بسمله حمدله ... چنین گوید ... ابوالحسن بن محمد کاظم جاجرمی . مدتها بود مدید که در نظر داشتم از برای فرزند ... نصر الله ... کتابی در علم اخلاق نویسم ... تا اینکه در سنه هزار و دویست و سی و نه قناعت باین نمودم که برسم نظم چند خلقی از اخلاق را بطریق نصیحت بیان نمایم ... و آن را اخلاق الاولياء نامیدم. وقاك الله ای فرزند مسعود *** ز هر چت نیست در وی راحت سود
انجام: همه کارت بوفق مصلحت باد ***ز تو دین خدا را تقویت باد
[الذريعة 372/1 رقم 1940؛ فهرستواره منزوی 126/10 ؛ مصفى المقال 26]
1. تهران: دانشگاه: شماره نسخه :2606
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مؤلف، تا: 1239ق؛ دارای حواشی به فارسی و شرح مانند از اخبار شیعی در هامش به شنگرف، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 25گ، 14سطر (4×11)، اندازه: 11×17سم [ف: 9- 1461]
2. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3837
آغاز: برابر، انجام: بود اعقاب تو پیوسته بسیار *** همه ز اوتاد و از ابدال و اخبار/ وجودت سر بسر كان هنر باد *** پدر هم از وجودت بهره ور باد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13: توضیحات مؤلف ما بين سطور به شنگرف؛ تملك: «حسن نجفی کوره کنانی» به سال 1336، «حسن بن احمد کوزه کنانی»، با مهر «الراجی حسن»، (مريع )؛ مهر: کتابخانه «شيخ نورالدین واعظ خراسانی»، (بیضی)؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی، 55گ ، 6 سطر، اندازه: 15 ×21سم [محدث ارموی مخ: 1- 85]
3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه :2/ 8531- 201/ 57
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، کا: اسماعیل بن ابراهیم، تا: جمادی الاول 1272ق؛ منظومه در متن و مطالب نو فصیحی در حاشیه با شنگرف درج شده است؛ 34گ (45-78)، 10 سطر، اندازه: 10×16 سم [ف: 1- 168]
4. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه:1212
آغاز: برابر؛ انجام: وجودت سر به سر كان هنر باد *** پدر هم از وجودت بهره ورباد
خط: نستعلیق، کا: محمدرضا، تا: چهارشنبه 2 شوال 1304ق؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول بدون مقوا، 42 گ، 8 سطر، اندازه:14×20سم [ف مخ: 5- 2225]
5. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه : 1555
آغاز: برابر؛ انجام وجودت سر بسر كان هنر باد *** پدر هم از وجودت بهره ور باد
خط: شکسته نستعلیق، کا: میرزا مهدی بن آخوند ملا هاشم اصفهانی، تا: شب سه شنبه 25 ربیع الاول 1307ق، جا: تهران؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج لایه ای سبز، 45گ، مختلف السطر در متن و هامش، اندازه: 13×20سم [ف: 4 -2108]
« اخلاق بحرانی » الاخلاق
اخلاق بهائیان / بهائیت / فارسی
axlāq-e bahā'īyān
فروتن، علی اکبر، ق 14 قمری
forūtan, 'alī akbar ( - 20c)
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :11278/2
بی کا، بی تا، حروفچینی [مختصر -ف: 38]
ص: 504
اخلاق پادشاهی / اخلاق / فارسی
axlaq-e pādešāhī
اهدا به: ابوالنصر سلطان گیتی پناه
تاريخ تأليف: آغاز 1054ق و پایان 1055ق
از انجام نسخه دانشگاه بر می آید که مترجم«نزهت الارواح» و نگارنده «رساله اخلاق» و «اخلاق پادشاهی» یک تن است و این ها را در سال های 54-1055 ق ساخته است.
آغاز: بسمله. الحمد لله رب العالمين ... و بعد نوشته میشود که مرة اخری مثال واجب الامتثال از محل رایت سعادت ... اعنی پادشاه دین پناه ... ابو النصر سلطان گیتی پناه ... رسید که چون از بن غفلت پیشه ... سهوی بظهور رسیده ... و در آن مجموعه از اهم چیزها... یعنی بهترین صنفی از اصناف مردم که سروران و پادشاهانند و از عزم و تدبیر ایشان فصل مشبع نوشته نشده باشد باید که مختصری مفید در این باب بر همه ابواب مقدم باشد ... این تتمه را که ... رساله ایست جداگانه ... بر مقدمه و پنج فصل و ختمه گفتار بسر آید انجام: و از جمله اتفاقات حسنه اینکه روزی که امر ع الى بانتخاب تاريخ حكما و دیگر سخنان از کلام اکابر و فضلا شرف صدور یافت کلمه انتخاب (1054) موافق تاریخ کتاب بود چون ثانی الحال مامور شد که آن منتخب را باخلاق و سیر پادشاهان صورت تمام دهد اخلاق پادشاهی (1055) مطابق آمد اللهم ایده بمزيد التایید و ایده بكمال التایید و انصر على الاعداأ پ واحفظ في الضراء و الستراء بحمد موآله
[فهرستواره منزوی 294/6 ]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :2725/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 22 گ (115ر-137ر) [ف: 10 -1599]
اخلاق جرجانی / اخلاق / فارسی
axlāq-e jorjānī
جرجانی، ضیاء الدین بن سديد الدين، ق10 قمری
jorjānī, zīyā-od-dīn ebn-e sadid-od-dīn ( - 16c)
اهدا به شاه تهماسب
تاريخ تأليف: 930ق
کتابی است در 41 «باب» . مؤلف در فصل 1 باب 1 «رساله مختصر خود در بیان واجبات عقليه» را که به روش پرسش و پاسخ است گنجانده است، می دانیم که ضیاء الدین علی بن سديد الدین گرگانی مختصری در واجبات عقليه دارد، این را هم می دانیم که شیخ علی بن داود خادم استر آبادی کتابی به نام «انساب النواصب» در 51 باب در 1076ق (الذریعه 388/2 ، طوس 5/29) نوشته است، ولی دانسته نیست که او همان کسی باشد.
چنین است فهرست باب ها: 1 بیان اصول دین در پنج «فصل» توحید و عدل و نبوت و امامت و معاد، ذکر پادشاه عالی جاه طهماسب، 2. فضل علم و عالم و متعلم، سه «فصل»؛ 3. فضيلت نماز، هفت «فصل» 4. فضیلت ثواب روزه، چهار «فصل» 5. فضیلت زكاة، سه «فصل»: 6. صفت برزخ، سه «فصل» 7. بیان خمرخوارگان و قمار و غیره در چهار «فصل» 8. زنا کنندگان، سه «فصل»؛ 9. عذاب رباخوارگان و انبارداران، سه «فصل»؛ 10. غیبت و بهتان، یک «فصل»؛ 11، سخاوت و بخل، دو «فصله»؛ 12 شکر باری تعالی، دو «فصل»، 13، صبر و شکیبایی، دو «فصل» ؛ 14. توکل بر خدای، دو «فصل» 15. خيرات، 16. توبه و
استغفار، دو «فصله» ؛ 17. اکرام ضيف و مهمان، سه «فصل» 18. حقوق والدين و زوج و زوجه و عبد و القارب، شش «قسم» ؛ 19. امامت و دیانت، دو «فصل» 20. صلوات، دو «فصل» 21، موت و وفات و باب دیگری در بیان سیرت و موعظه، چهار «فصل » 22. خوف و ترس الهی؛ 23. امر به معروف و نهی از منکر؛ 24. حکمت باری تعالی، سه «فصل» 25. حیا و عفت، سه «فصل» ؛ 26. فضيلت حلم، سه «فصل» : 27. عجب و تکبر، دو «فصل»؛ 28. شفقت و صدق، چهار «فصل» 29. تواضع و نكوهش، سه «فصل» ؛30. علو همت، پنج «فصل» (در فصل 5 این باب داستان دخمه انوشیروان هست)، 31، رزق و پرستش
خدای تعالی، سه «فصل»؛ 32. فضیلت خاموشی و تنها نشستن، سه «فصل» 33. دوستی باری تعالی، دو «فصل»: 34. عهد و وفاداری، یک
«فصل» 35، عدالت و مشاورت، سه «فصل» ؛ 36. شناختن نقش
خود و راه شیطان، دو «فصل» 37، شناختن دنیا و خرسندی به قضا، دو «فصل»38. دفع اشرار، سه «فصل»: 39. دریغ خوردن بر دنيا و يقين داشتن به خدای تعالی و موعظه، سه «فصل» ؛ 40. محبان و شیعیان خاندان، هشت «فصل». در بیشتر باب ها عنوان های خطبه و تمجید و مناجات و نعت نبی و سید المرسلین و منقبت امير المؤمنين و باب ها و فصل ها و در پایان موعظه آمده و مطالب از روی اخبار و حکایات ثابت می شود کتابی است که برای تبلیغ مذهب و دعوت به اخلاق نیکو ساخته شده است. تخلص قاسمی در مناجات منظوم باب41 «که از لطف خویشم مکن نا امید ***ز رحمت رسان قاسمی را نوید» دیده می شود .
[فهرستواره منزوی 294/6 ]
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :2657
باب های 29 تا 40 خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛
کاغذ: سپاهانی، جلد: مقوا، 365گ، 16 سطر (10/5×19)، اندازه: 17/5×26
سم [ف: 10 -1555]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :4827
آغاز در باب او انجام افتاده ولی باب 41 را تا اندازه ای دارد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12: نسخه با شماره دیگر آن اندکی جدایی دارد. تاریخ تولد 1312 و 1340 و 1381 در توی جلد
ص: 505
هست، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 261گ، 19 سطر (12×20)، اندازه: 17×27سم [ف: 14 -3852]
« اخلاق جلالی » لوامع الاشراق في مكارم الأخلاق
اخلاق جلالی (منتخب) / اخلاق / عربی
axlāq-e jalālī (mn.)
گلپایگانی، محمد تقی، - 1292 قمری
(- 1875) golpāygānī, mohammad taqi
وابسته به لوامع الاشراق في مكارم الأخلاق = اخلاق جلالی؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
[الذريعه 370/22 ]
خوانسار فاضل: شماره نسخه: 222/13
خط شکسنه ، نستعلیق، كا: ملا محمد، تقی گلپایگانی، تا: قرن 13؛ جلد. تیماج قرمز مجدول، اندازه: 11×16سم [ف: 1- 174]
اخلاق جهانگیری / اخلاق / فارسی
axlāq-e jahāngīrī
جهانگیری، حمید الدین، ق 11 قمری
jahāngīrī, hamīd-od-din ( - 17c)
اهدا به: شهنشاه جهانگیر (1037-1014)
در یک «مقدمه» و سه «مقاله» و یک «خاتمه» است. جز اخلاق جهانگیری نورالدین محمد قاضی خاقانی میر شیخ معین الدین ساخته در 1029 و 1031 در 22 مقاله است.
آغاز : سپاس سحری نسیمی که مرغول معانی را تاب دهد
[دیوان هند 2207؛ فهرستواره منزری 294/6 ]
قم؛ معصوميه؛ شماره نسخه: 26/4 -5803
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام، مهر: معصوم و برج على؛ کاغذ: هندی، جلد: مقوا، عطف تیماج تریاکی، 95گ ، 14 سطر، قطع: وزيري [ آستانه قم : - 77]
اخلاق حسنی = اخلاق قطبشاهی / اخلاق / فارسی
axlāq-e hasani = axlāq-e qotbšāhī
بسطامی، علی بن طيفور، ق 11 قمری
bastāmī, 'alī ebn-e tayfor ( - 17c)
اهدا به ابوالحسن قطبشاه گلکنده (1083-1098ق)
تاريخ تأليف: 1083ق
مؤلف همان است که مجموعه ای از گفتارهای حکیمانه خواجه عبدالله و نصایح لقمان و افلاطون و زينة المتقين را گرد آورده (مشار - ف :1392) و نیز اقتباس و تألیفی به نام «أنوار التحقيق» از گفتارهای خواجه عبدالله انصاری دارد (فهرست مجلس 2: 334).
این کتاب را در آغاز پادشاهی قطب شاه به تاریخ «ظل المعبود» (1083) تأليف و به نام او کرده و حال آنکه تاریخ پایان کتاب را «اخلاق قطبشاهی» (=1159) گذارده اند. رساله ای است در حکمت عملی، که بنا بر یادداشت آغاز نسخه: «بعد از اخلاق ناصری تألیف شده و فصول و ابواب این نسخه با نسخه اخلاق ناصری مطابقست». در 1 «مقدمه» و 3 «اصل» و هر کدام در چند «فصل»، و1 «خاتمه » نگاشته است: مقدمه در تعریف حکمت عملی و تقسیم آن، اصل 1، علم تهذيب اخلاق، 9 فصل؛ 2. علم تدبير منزل، 7 فصل؛ 3. علم سیاست مدن، 7 فصل، خاتمه در وصايا ونصايح.
آغاز: بسمله. ای از تو مکمل شود اخلاق جميل *** وی وصف جمیل تو بود ذکر جمیل ... بعد از قيام بوظائف محامد حكيم على الاطلاق جلت بدایع حکمته و اقدام بشرایف مدايح متمم مکارم اخلاق عمت شرايع ملته- نظم: قائل الخلق بالهدی ... که چون در این سال خجسته مآل سرير سلطنت و ... قطبشاهی ... بنابراین این عقد گرانمایه خاقانیرا به اخلاق حسنی موسوم گردانیده ... هديه مقربان بارگاه ... ساخت ...
انجام: از پیر عقل جستم تاریخ این رساله *** گفت از سر تفکر و انديشه كماهی / از قاف بینات ار ساقط کنی بیایی *** تاريخ سال ختمش ز اخلاق قطبشاهی (1159)
[فهرست مشار 1392؛ فهرستواره منزوی 295/6 ]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه: 1346/2 ط
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ و نستعلیق، کا: ابراهيم بن رحمت الله حسینی نجفی، تا: قرن 11 و 12، جلد: تیماج سرخ مجدول، 42 ص (3-44)، اندازه: 17×30سم [ف: 24/3-
74]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه: 4975/3
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1284ق؛ جلد: میشن سرخ مجدول زرین، 57گ (47پ- 104ر)، 18 و 16 سطر (10×17)، اندازه: 25/5x17 سم [ف: 14- 268] 3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:3805
آغاز: لایح از روی او فروغ نهار *** فایح از خوی او شمیم بهار / ذات او مظهر جمال و جلال *** گشنه پیدا ازو صفات کمال؛ انجام پادشاهی عالی مقدار از حکیمی بزرگوار وصیتی طلبید حکیم فرمود ای ملک همه وصیتها درین کلمه مندرج است .. فرمان خدای را ... فرو مگذار.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ درهامش پراکنده ها است، در آغاز و انجام نسخه برگ های دیگر صحافی شده است، کاغذ: هندی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 188گ، مختلف السطر، اندازه: 13×21سم [ف: 12 -2786]
ص: 506
اخلاق حملة القرآن / اخلاق/ عربی
arlaq-u Flaim al at-il qur'an
آجری، محمد بن حسین، - 360 قمری
(-972)ājorrī, mohammad ebn-e hoseyn
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1361/3 عکسی
آغاز: بسمله. أخبرنا الشيخان الصالحان الثقتان ... أحق ما ستفتح به الكلام الحمد لمولانا الكريم
نسخه اصل: کتابخانه سلیمانیه در استانبول، ش 277؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا: 31 ص (35-66)، 15 سطر [عکسی ف: 4- 127]
اخلاق در کلام سعدی / ادبیات/ فارسی
axlāq dar kalām-e sa' di
امیرخیزی، اسماعيل بن محمد تقی، 1255 - 1344 شمسی
(1876 - 1965)amīr-xīzī, esma'il ebn-e mohammad taqi
مؤلف که «گلستان» و «بوستان» سعدی را تصحیح کرده، در این دفتر به جستجوی مفاهیم اخلاقی در کلمات سعدی پرداخته و موضوعات اخلاقی را با شاهد مثال از کلام سعدی آورده است.
این دفتر پیش نویس وی بوده و به صورت فیش مطالب را چیده و تنظیم نهایی نشده است.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه:9823
آغاز: قضاة و زهد فروشان معادی به صوفیان و فصاة نظر خوبی نداشته
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14 مهر: مؤلف، جلد: تیماج فرنگی مشکی، 40گ، مختلف السطر، اندازه: 17/5×22 سم [ف: 31- 104]
اخلاق دینی / اخلاق / فارسی
axlāq-e dīnī
صدر الشریعه شیرازی، عبد الحي بن مفيد، ق 14 قمری
sadr-oš-šarī'e šīrāzī, 'abd-ol-hayy ebn-e mofid (-20c)
کتاب fی دیباچه است، نام نگارنده از متن کتاب به دست می آید. در «الذريعه» از «اساس الكمال» چاپ شده او یاد می کند که می تواند همین کتاب باشد. در 10 «فصل» ادبی - اخلاقی: 1. شکر، 2. بكاء وضحک، 3. فضيلت بسم الله، 4. ظلم؛ 5 عدل ؛ 6 صبر؛ 7 احوال پیامبر؛ 8 فضایل حضرت علی (علیه السّلام) 9 رد قلاة؛ 10. تهلیل با سرودهایی از ناموران و یا پدر نگارنده که در آن از پدر خود به گونه زنده یاد می کند. وی از نگاشته های پدرش نیز یاد می کند که عبارت اند از: 1. «سفاین» (الذریعه 184/12 )؛ 2- «نفایس الأشعارم (الذریعه
1087/9 )، 3. «گنج مراد و خزینه رشاد»؛ 4. «گوهر شب افروز» در نصایح، 5 .«جمع المسایل» در مسایل گوناگون از فقهی و صنایع، 6 «حاشيه تفسير صافی» 7. «شرح الأربعين»؛ 8. «اساس الكمال» به فارسی، در چهار مجلد (الذریعه 7/2 که آن را از همین فرزند می داند)، 9. «انموذج الكلام»، که منظومه ای است در کلام 10 «عشره کامله، مختصر»
[الذريعة 7/1 «اساس الكمال»؛ اعلام 1310/2 ؛ طبقات 1094/14 ]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 799/3
آغاز فصل اول در شكر. في «مجمع البحرين، شكرت الله، اعترفت بنعمته و فعلت، انجام: آهسته خواندن افضل است یا بلند خواندن.
خط: نستعلیق تحریری، کا: مؤلف، بی تا: نستعلیق حریری پخته، در مجموعه (گ 33ر - 60پ ): 27گ (33ر - 60 ر ) [ف: 2- 12]
« اخلاق راغب » احوال المودات و مراعات المحبات
اخلاق روحی / اخلاق / فارسی
axlāq-e rūhī
روحی، عطاء الله
rūhī, ‘atā’-o-llāh
چاپ: تهران، 1316ش، سربی، وزیری، 473ص
[مشار فارسی 195/1 ]
تهران: مجلس: شماره نسخه: 2864
آغاز: بحث نخستین مقدمة کلیات اخلاق اني بعثت لاتمم مکارم اخلاق «حدیث نبوی»، بخردی و مردمی آنهنگام در کشور و ملتی باعث بر خود بالیدن و نیکنامی است که؛ انجام: چو بنگری همه برزیگران یکدیگریم. خسرو از وفور دانش و حضور جواب او شگفتی تمام نمود. گفت ای پیر اگر ترا چندان در این بستانسرای کون و فساد بگذارند که از این درخت میوه تحفه آری خراج این باغستان ترا دهم القصة. امید بوفا رسید درخت میوه آورد و تحفه به پادشاه برد و وعده به انجاز پیوست. (مرزبان نامه) تمام نخستین کتاب اخلاق روحی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1317ق؛ در پشت ورق اول کتاب نوشته شده: «این نگارش ناجیز به پیشگاه نخستین فرزند دانشمند کشور ایران والا حضرت همایون شاهپور محمدرضا اهداء می گردد، در پشت همین صفحه اول مؤلف نسخه موجود را به خط خودش که خط نسخ شکسته است معرفی کرده و از کاتب شکایت کرده است، اینک نص آن نقل می گردد. این کتاب رونوشت نخستین اخلاق روحی است که کاتب آن یک نفر کرمانیست این مرد گذشته از اینکه جان مرا بلب رساند تا این اوراف ناقص را پاکنویس کرد و بمیل خود جملات عربی را اعراب آنهم غلط می گذاشت و هر چه خواهش می کردم که اعراب نگذارد بخرجش نمیرفت تا این که در قسمت
ص: 507
های آخر کتاب به اصرار من دست از این غلط کشید. این کتاب با آنکه بچاپ رسیده بسیار فرق دارد از حيث انشاء و دیگر جهات چون ضمن این که از این کتاب رونوشت نموده و به چایخانه میدادم مطالب و امثله و اشعار بسیاری علاوه شد که این کتاب فاقد آنهاست و بعلاوه آخرین بخش را با چند گفتار ضمیمه آن که به عنوان بخش دنیا دوستی توانگری باشد در این کتاب مندرج نیست ولی چون طرز و سبک انشای این کتاب ورای آن است به چاپ رسیده ممکن است مورد پسند برخی از افراد قرار گیرد - 26 شهریور ماه 1317 ع روحی»؛ کاغذ: فرنگی سفید، جلد کالنیگور بنفشه ای با عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 378ص، 17سطر، قطع وزیری، اندازه: 18× 29سم [ف: 10- 207]
اخلاق زن و مرد به اخلاق منظوم / شعر / فارسی
axlāq-e zan va mard = axlāq-e manzūm
امیر اصلان، ق 14 قمری
amīr aslān (-20c)
اهداء به: ناصر الدین شاه و پسرش مظفرالدین شاه
تاريخ تأليف: 1304ق
منظومه ای است در خصوصیات اخلاقی مرد و زن و محرومیت زنان و اندرزهایی به آن دو، در سه هزار بیت، یک «ديباچه» و دو «باب» و یک «خاتمه» ، مؤلف خود می گوید: «در این اواخر کتابی در ذم زن نوشته شده است از آنجا که نویسنده و شاعر مرد بوده آنچه خواسته در ذم زن گفته است در حالی که اگر گوینده زن بود مطلب بخلاف می بود لذا بر آن شدم که در ذم مرد و بداخلاقی های او این رساله را در یک مقدمه و دو باب بپردازم و نشان دهم که وظیفه مرد چیست و آداب مردی کدامست.» از هموست کتاب « تاديب الأصفال» و کتابی در شرح حال زنان که هر دو پیش از این کتاب سروده است.
آغاز بسمله، آنچه اندیشه مینماید باز *** نام پروردگار به آغاز
انجام: هوسش قطع كن نفس ببرد *** جز تو از هر کسی هوس ببرد
[فهرستواره منزوی 124/10 ]
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 872
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، کا: مؤلف، تا: یکشنبه 12 ربیع الثانی 1306ق، جا: محتملاً طهران، سرلوحه مذهب زر، مجدول به رر؛ کاغذ: فرنگی، آبی، جلد: تیماج قرمز دور گل و بوته زر، 33گ، 16 سطر (8×15)، اندازه: 13× 20سم [ف: 2- 407]
2. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2301
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف و کتاب به استناد نسخه ش 872 ملی ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، مذهب زر و شنجرف و لاجورد، جدول دور سطور زر و سیاه و آبی، دو مجالس نقاشی آب و رنگ یکی در صفحه 54 حاوی یک مرد و سه زن دو فراش حكومنی و دیگری در صفحه 68 نمایش نزاع مردی با بقالی حاوی پنج مرد یک بچه و یک زن، نقاشی ها از محمود خان ملک الشعرای صبا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مخمل بنفش با گل و بوته مقوایی، 38گ، 15 سطر (8/5×17)، اندازه: 13/5 × 21سم [ف: 5- 419]
«اخلاق سلطانی » الأخلاق السلطانية
اخلاق سلطانی / اخلاق / فارسی
axlāq-e soltānī
جزائري، نورالدين محمد بن نعمة الله، 1088 - 1158 قمری
(1678 - 1745)jazā'erī, nūr-od-dīn mohammad ebn-e ne'mat-ol-lāh
وابسته به النخبة الوجيزة - النخبة في الحكمة العملية و الأحكام الشرعية = النخبة الكبرى = النخبة المحسنية؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (1006-1091)
اهدا به: شاه سلطان حسین صفوی (1105-1135ق)
شرح و ترجمه «طهارة الباطن» از «نخبه » فیض کاشانی است در طهارت قلبی و ذکر صفات حمیده و ذمیمه انسانی که آن را به نام شاه سلطان حسین ساخته و نام شاه و مؤلف و کتاب در دیباچه هست، دارای یک «مقدمه» و در سه «فصل» و شانزده «باب » در چندین «نمایش» و یک «خاتمه»
صاحب «الذريعة» بنا به گفته سید عبدالله شوشتری در «تذكره شوشتر» می گوید که نگارنده در آغاز شرحی بر مقصد اول «طهاره الباطن»، نخبه فیض کاشی به عربی نگاشت و بعدها به درخواست شاه سلطان حسین صفوی آن را به فارسی برگرداند و «اخلاق سلطانی» نامید. صاحب الذريعة شرحی عربی بر نخبه فيض به نام «مفتاح الصحبة» را به سید نورالدین جزائري نسبت می دهد که اتحاد آن با شرح طهارة الباطن یاد شده معلوم نشد. ولی شاید همان باشد.
مؤلف در مقدمه گوید که: «این فقیر نیز کتابی بلغت عربی مشتمل بر تحقيق طهارت قلبی و ذكر صفات حمیده و انسانی بسمط تحریر کشیده و بقدر امکان در جمع تأليف آن کوشیده و درین و لاکه حقیر بمساعدت طالع بلند و معاضدت اقبال ارجمند بشرف بساط بوسی اعلی مجلس بهشت آئین خاقان زمان شاه سلطان حسين الموسوي الحسيني الصفوی ... رسیده باین موهبت عظمی مشرف گردید کتاب مذکور را برسم پیشکش بنظر خورشید ... ایستادگان بزم حضور و بار یافتگان محضر جلالت میسور نواب اشرف اقدس همایون اعلی رسانید و چون کتاب مذکور بلغت عربی سمت ترتیب و تنظیم یافته است مدارک
ص: 508
جمعی که اطفال ناطقه ایشان از پستان آن لغت شیر تعلیم ننوشیده از رسیدن پشاخسار درک آن کوتاه بوده شاهد مراد بدون آنکه موضوع آن کتاب بلغت فارسی که فهمش اعم و نفعش اتم است مفسر و مترجم گردد در آغوش خواهش در نمی آمد بفرمان لازم الاذعان ایستادگان پا به سرير اعلى مأمور گردید که الفاظ آن کتاب را تغيير لباس نموده نقاب احتجاب از چهره زیبای ابکار فرایدش بردارد و خلاصه موضوع آنرا که اخلاق و آداب است بلغت فارسی تقريباً لأفهام بجلوه ظهور در آرد ... باخلاق سلطانی آنرا موسوم ساخت»
آغاز: تهذیب عنوان دیباچه مکارم اخلاق انسانی ... اما بعد چنین گوید فقیر حقیر سالک مسالک حقارت گزینی
انجام: و از ذمايم صفات و قبايح مهلكات محافظت و حمایت نماید. انه على ذلك قدير و بالاجابة جدير.
[الذريعة 374/1 و 13: 366 و 21: 335 و 14 103؛ تذکره شوشتر 59 مكتبية
امير المؤمنین 33/1 ؛ فهرستواره منزوی 6/ 298(4نسخه)]
1. تهران: مجلس، شماره نسخه: 106- طباطبائی
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1124ق، دارای سرلوح مذهب و مرصع، مجدول کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی با ترنج و نیم ترنج و کنگره و لچک و عطف و حاشیه مشکی، 144 گ، 20 سطر، قطع : رحلی، اندازه: 30x18سم [ف: 24 -91]
2. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 1283
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 8 ذیحجه 1124ق؛ كاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج سرخ مقوایی ضربی با برگردان، 140گ، 22 سطر، اندازه: 16/5×27 سم [ف: 3- 84] 3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 106 ط
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1124ق [مختصر- ف: 38]
4. تهران: مجلس: شماره نسخه: 2219
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: 1125ق، کاغذ: اصفهانی کبریتی آهار مهره، جلد. تیماج ترياکی، 296 گ ، 23 سطر، اندازه : 16×23/5سم [ف: 6- 177]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5218
خط: نستعلیق، کا: تقی بن اسماعیل اصفهانی، تا: پنج شنبه جمادی 1232 ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی مقوایی، 122گ، 20 سطر (12×22/5)، انداره:19×29 سم [ف: 15- 4161]
الأخلاق السلطانية / اخلاق / عربی
al-axlaq-us-sultānīyya
عراقی، محمد بن ابی طالب
‘erāqī, mohammad ebn-e abī tāleb
اهدا به: سلطان محمد تغلق شاه
در چهار «فصل» و چندین شکل. نام کتاب و نگارنده و شاه و فهرست فصل ها در دیباچه آمده است، عنوان فصل ها: 1. مقدمة الكتاب، 2. احكام الاخلاق و اقسامها، 3- اصناف السيرة العقلية ؛ 4. احكام السياسات و اقسامها.
تهران: ملک شماره نسخه : 5330/4
آغاز: بسمله. الحمد لله الذي خلق الانسان في أحسن تقويم، و عدله و رفعه كثير ممن خلق ... و بعد فان بعض من اصطفاه الجناب المقدس، انجام: و الاعتراف بوجوب الحق مانعاً من تطرق العتب. و الحمد لله اولا وآخراً.
آغاز این نسخه درست مانند قرطای است. پیداست که عراقی آن را به نام خود کرده است، خط: نسخ، کا: حسین بن محمد بدر استر آبادی، تا: قرن 8؛ سه برگ پایان نونوس محمد حسین گرگانی در 1337 است، کاتب این بخش می نویسد: «این کتاب نگارش شهاب الدین احمد بن محمد بن ابی ربیع [برو کلمن 1. 209 و ذیل 372.1 . ابن ابى الربيع احمد بن محمد «سلوک المالك في تدبير الممالك»، را برای معتصم (218-227) ننوشته است (قرطای 4-6973)، بلکه برای مستعصم (641-656) نگاشته است. است که بنام مستعصم بالله خلیفه نگاشته، و از محمد بن ابی طالب به منتحل و متطفل تعبیر کرده که کتاب را بنام خود و محمد شاه هندی ساخته است» ؛کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن سیاه، 89ص (305-394)، 21 سطر، اندازه:28/2×37/2 سم [ف: 8- 301]
اخلاق سلطنت / اخلاق / فارسی
axlāq-e saltan at
مستوفی علی آبادی، موسی بن اسماعيل، ق 8 قمری
mostaofi alī ābādi «mūsā ben esma'îl ( - 14c)
اهدا به: سلطان محمد خدابنده
تاريخ تأليف: میان سال های 709 و 710ق
آداب ملک داری و حکومت را به صورت کوتاه و با عباراتی روان و مسجع برای سلطان محمد خدا بنده بیان نموده است. در دیباچه چنین آمده است: «بلکه بنده در این حال مثابه جوهری دارد که گوهرهای گرانمایه را از خزانه خام پادشاه کیوان پایه می ستاند و در سلک تنقيب و تنظيم و ترتیب می کشد و زمرد و یاقوت احمر را در رشته زر پیوند می دهد و بخزانه چنان می سپارد ... بعد از تقریر مصدق توالی و تمهید این واحد محقق معالی صورت این سخنان بحقيقت نسخه اخلاق سلطنت باشد و هیچ واسطه دیگر در میان نه».
آغاز: شکر و منت بی نهایت خدای را عم نواله و جم افضاله که افکار ما را بعز دولت زمان مد تو يمن سلطنت دوران
انجام: و سوم خود را بر مرادات دینی و دنیوی کامیاب بین و
ص: 509
العزة له ولرسوله وللمؤمنين وصلى الله على محمد و آله اجمعین
1. تهران: مجلس، شماره نسخه: 5307/2
آغاز: برابر، (پس از 29 سطر) به حقیقت نسخه اخلاق سلطنت باشد، انجام: و ثبات از دوستان راستی از تاجران.
نگاشته میان سال های 719 تا 810 .در دیباچه و تلویحا کتاب را اخلاق سلطنت می خواند؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی، 15گ (104پ-119ر)، 19 سطر (9/5 × 16/5 )، اندازه: 24/5x15
سم [ف: 16 -223]
2. تهران مجلس، شماره نسخه: 568
آغاز: برابر
نام مؤلف از رایانه مجلس ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1314ق، مجدول؛ 25گ، 14 سطر، قطع وزیری، اندازه: 14×21سم [ف: 2- 333]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:2314-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا، کا: موسی بن اسماعیل علی آبادی تا 1 جمادی الاول 1314ق، برای مخبر الملک وزیر تلگرافخانه [فيلم ها -ف: 1 -7]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:4023
آغاز و انجام: برابر
نام مؤلف از رایانه مجلس ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوایی،22گ، 14 سطر، اندازه: 15×21 [ف: 11- 28] 4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :7415
آغاز: برابر، انجام: و اگر خلاف آن ندانی که از تو فرا نموده اند عین تذکیب باشد و الله لا يحب المكذبين پس.
نام مؤلف از رایانه مجلس ذکر شد؛ خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ در نسخه حاضر، این کتاب به فضل الله بن عبد الله شیرازی صاحب «تجزية الإعصار» مشهور به «تاریخ وضاف»، نسبت داده شده است، مجدول مذهب محرر تملک بدرالملوک (بدر الملوک دختر شیخ الرئيس قاجار می باشد و در اشعارش به فخری تخلص می کند)، نسخه ای از دیوان وی در کتابخانه آستانه حضرت معصومه (سلام الله علیها) موجود است. به تاریخ 1341، جلد:
روغنی، 28گ، 9 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 25 -396]
اخلاق شاه محمدی = نصیحت نامه / اخلاق/ فارسی
axlāq-e šāh mohammadī = nasihat nāme
دارابی، شاه محمد بن محمد، - 1147 قمری
( - 1735) dārābi, šāh mohammad ebn-e mohammad
اهدا به: پسرش
در دیباچه از خود نام برده و می گوید: این کتاب را برای پسرم نگاشتم. در 12 «باب»: 1. وصایا؛ 2. شرافت علم، 3. حسن خلق؛ 4. توحید، 5. خیرات ؛ 6 مجالست با بزرگان ، 7 طلب رزق، 8. اصلاح مال حلال، 9. نكوهش و مذمت دنیا؛ 10. کذب و دروغ 11. تکبر، 12. خاتمه در سخنان افلاطون و ارسطو.
آغاز: بسمله الحمدلله الذي جعل الهداية هدية للانبياء و الوصاية وصية للاوصياء ... اما بعد ... ای فرزند دلبند وای خلف ارجمند
انجام: تا تو نا عارفی و از حق دور *** مدح و ذمت کجا بود منظور
[فهرستواره منزوی 299/6 ]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه : 10153
آغاز: و داوری تلخ نصیحت است که واقع اخلاط فاسده اخلاق ذمیمه است؛ انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 14 ذیحجه 1088ق؛ افتادگی: آغاز، جلد: تیماج قهوه ای، 53گ، 22 سطر، اندازه:10×19سم [ف: 32- 189]
2. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه:5819
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محرم 1099ق؛ صفحه آغاز نو نویس است، در حواشی اشعاری به خط تازه تر هست، پس از آن مناجات های پراکنده به خط تازه تر هست؛ کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج سرخ یک لا، 79گ (1پ-49ر)، 20 سطر، اندازه: 12×22سم [ف: 3- 85]
اخلاق شاهی = اخلاق شفائی / اخلاق / فارسی
axlāq-e šāhī = axlaq-e šafā'ī
شفائی، مظفر بن محمد، - 963 قمری
( - 1556)šafā'li, mozaffar ebn-e mohammad
اهدا به شاه طهماسب صفوی (930-984ق)
خلاصه ای است در اخلاق و آداب و فضایل صفات و رذایل عادات که دانستن آن بر همگان لازم می باشد، با شواهدی از درر آیات و غرر روایات و نوادر امثال و حکایات، مشتمل بر یک «مقدمه» و دو «مقاله» و یک «خاتمه» : مقدمه در فضیلت علم و حکمت؛ مقاله 1، اخلاق حسنه سنیه، در 21 «باب»؛ مقاله 2 اخلاق ذمیمه سیئه، در 17 «باب»؛ خاتمه در سخنان حکما و قدماء شفایی خود این کتاب را گزیده ساخت و اخلاق شفایی نامید و مقدمه و خاتمه و مقاله ها را همچون اصل آن آورد.
آغاز: 1:حمد بیحد سزا وار پادشاهی است که از خزانه جود عمیم و خلق عظیم خود خلقت انسان را به خلعت لقد خلقنا الإنسان في احسن تقویم معزز فرموده.
2: بسملة. الحمد لله رب العالمين ... اما بعد می گوید الحقير النقير كثير التقصير مظفر الحسيني الطبيب الكاشاني المتخلص بشفایی رساله مسمی باخلاق شاهی که مشتمل بر مقدمه و دو مقاله در بیان فضیلت علم و حسن اخلاق
انجام: 1: سخاوت کند مرد را نامور *** سخاوت بود بهتر از صد
ص: 510
هنر
2: چکنم که مردم مرا دوست دارند گفت ستم مکن و دروغ مگو و کسی را مرنجان. الحمد لله الذي وفقني لاتمامه
[ربو ذیل ش 151 منزوی 1531؛ فهرستواره منزوی 299/6 ]
1. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 464
آغاز: برادر1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن یشمی نو، 149گ، 12 سطر، اندازه: 12×17/9 سم [ف: 2- 18]
2. شیراز، محلاتی، صدرالدین؛ شماره نسخه :2
بی کا، تا: پنج شنبه 7 صفر 1025ق (نشریه: 5- 271]
3. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1/ 8560
آغاز و انجام برابر1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: ذیحجه 1224ق، جلد. تیماج قهوه ای، 66گ(1پ-67پ)، 19 سطر، اندازه: 15/5 × 20/5 سم [ف: 22- 139]
4. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 2747/2
آغاز و انجام: برابر1
خط نسخ، كا: محمد رحیم پسر محمد، تا: 1230ق، جا: مراغه؛ کاغذ: اصفهانی زرد و سفید، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 152ص ( 309-461 )، 17 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 9- 114]
5. تهران: الهیات؛ شماره نسخه: 246/2
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسخ، كا: محمد تقی یزدی عقدایی، تا: 1238ق؛ در برگ 128پ داروی برخی از امراض بلغمی دیده می شود؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای، 23گ (101پ-123ر)، 20 سطر (9/5×15 )، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 265]
6. تهران: ادبیات، شماره نسخه: 137 - د
آغاز: هذه النسخة الشريفة متنخية من الشفائی، بسمله، الحمد لله رب العالمين ... شاهی که بر بساط زمین عدل شاملش *** گسترده فرش امن و امان مرتضی علی است / شهباز برج عرشی که در اوج عزتش *** جبریل مانده از طيران مرتضی علی است ... و بعد فيقول ... مطفر الحسيني الطبيب الكاشاني المتخلص بشقائی ... این چند کلمه در علم اخلاق که منافع آن بخاص و عام و اصل انجام: هنرمند را پیشه نان دادن است *** هنر نان بخلق جهان دادن است /. بنام و نمک خلق گرداند، رام *** بدین ختم کردم سخن والسلام
مقاله 1 در 21 باب (فضائل اخلاقی)، مقاله 3 در اخلاق ذمیمه در 17 باب است، در باب ها داستان هایی هم از کتاب ها آمده است؛ خط: نسح، کا: عبد الكريم بن محمود بن محمد موسوی، تا: پنج شنبه 17 ربیع الثانی 1271ق، یادداشت قزوینی در صفحه عنوان هست، دارای یادداشت های مورخ 1276 و 1279 و 1284؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز ضربی، 64 گ، 15 سطر (6/5×13)
سطر، اندازه: 12/5×19 سم [ف: 1- 21]
7. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2134/1
در مقدمه و دو مقاله و خاتمه؛ کا: محمد حسین بن ابی تراب حسینی، تا: چهارشنبه دهه میانه جمادی الثانی 1274ق؛ در برگ 63پ شعر فارسی خواجه طوسی درباره دیدن هر ماه است؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن لایی سیاه، 62گ (1پ -63ر)، اندازه:17×21سم [ف: 5- 430]
اخلاق شاهی / شعر، سیر و سلوک / فارسی
axlāq-e šāhī
غباری
qobārī
از سراینده ای با تخلص غباری در هشت «باب» . در سیر و سلوک برای یکی از شاهان عثمانی و مصطفی پاشا صدر اعظم او سروده و در آن آنها را به گشودن بغداد برانگیخته است، نزدیک به هزار و سیصد و چهل بیت است.
آغاز: عقده گشای گره کاف و نون *** آنکه ز وصفش عجز الواصفون / آنکه دمد روح به هر انس و جان *** ناطقه را نطق نهد در زبان
انجام: کتاب:.. تا نشوم روز جزا شرمسار *** کلک کرم بر سر جرمم در آر [منزوی 1531؛ فهرستواره منزوی 126/10 ]
1. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 2519/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق ترک، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: پسته ای، جلد: رویه کاغذ آبی مغری میشن قهوه ای، 62گ (1پ -62ر)، 12 سطر، اندازه: 10× 15 سم [ف: 6- 31]
« الاخلاق شبر (ترجمه) » نهج العارفين
«اخلاق شفائی » اخلاق شاهی
اخلاق شمسی (شمسيه) / اخلاق / فارسی
axlāq-e šam sī (šamsiye)
شیرازی، حسن بن روزبهان، ق 10 قمری
šīrāzī, hasan ebn-e rūzbehān ( - 16c)
اهدا به: وزیر شمس الدوله محمد
تاريخ تأليف: 933ق، محل تأليف: اصفهان
کتابی اخلاقی است که مؤلف پس از دیدن «تاریخ یمینی» و «تاريخ رشيدي» و «دستور الوزراء» و «قانون الملک»، که به واسطه این کتب نام وزرای زمان صاحبان تأليف زنده مانده است، کتاب حاضر را جهت وزير زمان خویش شمس الدين محمد به تقلید از «اخلاق محسنی» واعظ کاشفی (-910ق) نگاشته است. وی این کتاب را در چهارده «باب» و «خاتمه »
ص: 511
تنظیم نموده با این عناوین: 1. ذكر بعضی از مکارم اخلاق و نصب قواعد داد و دین و عدل و رعیت پروری؛ 2. حسن خلق و رفق و مدارا با اهل علم: 3. اخلاق و اعتقاد به اهل علم ؛ 4. صفت کرم و شفقت با کافه خلایق، 5 برآوردن حاجات خلایق، 6 مراعات تقوی و اجتناب از محرمات، 7 صبر و شکر و رضا؛ 8 مذمت و حقارت دنیا، 9. صفت قناعت و مذمت حرص و طمع ؛ 10. طریق ریاضت و کسر نفس ؛ 11. آداب محبت و حمایت محبان، 12. نگاه داشتن حقوق؛ 13. علم فراست، 14. عفو عند القدرة و مؤانست با اخبار و احتراز از صحبت اشرار، خاتمه در بعضی آداب و نصایح و وصایای حکما در 7 «فصل»: 1- آداب معاشرت با طبقات مردم، 2- تدبیر اولاد و تربیت ایشان، 3 آداب تكلم و لوازم آن، 4- آداب سکون و حرکت، 5- آداب طعام خوردن، 6- تربیت خدمت خدمه و عبید، 7- علم سیاست و آداب ملوک. مؤلف در باب سیزدهم اشاره کرده که در سال 924 ق کتابی از فخرالدین رازی در علم فراست خوانده و به درخواست برخی دوستان آن را با اضافاتی از خود به فارسی برگردانده و آن را به نام «مرآة الإنسان» نامیده که گزیده ای از آن را در باب سیزدهم آورده است.
آغاز: 1:نحمدک یا ذالجود و الفضل والإحسان و نشکرک یا واهب مواهب الالاء و النعماء في كل حين و اوان - خداوندی که سازنده کارهای مسکينانست و بر ازنده حاجات درماندگان.
2: بسمله، حمدله .. اما بعد این کتاب مشتمل است بر چهارده باب و خاتمه، باب اول در بعضی از مکارم اخلاق
انجام: کتاب نیست غلط می کنم که دریایی است، که دست عقل ز اطراف او گهر چین است، دقیقهای معانیش درلباس حروف، چو در سیاهی شب نقطه های پروین است. قد تمت الكتاب المسمى باخلاق الشمسية في...
[نسخه های منزوی 2/1531، الذريعة 375/1 و 275/1 ؛ لغت نامه دهخدا 3/3؛
فهرستواره منزوی6 / 301-300؛ دنا 467/1 (16 نسخه)]
1. قم: مرعشی: شماره نسخه: 1/ 15165
آغاز: المساکین ممد الفقراء والمضطرين مهبط انوار عنایات ربانی ... شمساً للدولة و الرفعة و الاقبال محمد حفظة الله تعالى على مقام العز ... درونش صفحه تهذیب و اخلاق *** برونش ماه مهر آرای آفاق؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا:عبدالرحيم بن شمس الدین بهرامی، تا: جمعه 16 رمضان 974ق؛ افتادگی: آغاز؛ محشی، برخی از رساله ها و مطالب مفید دیگر در حاشیه برگ ها نگاشته شده، 2 برگ، شامل فصلی در بیان قواعد پادشاهی و 19 بیت فارسی در مناجات در پایان آمده است، کاغذ: فرنگی، 125 گ، 15 سطر، اندازه: 8×13 سم [ف: 48- 494]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5729
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام، در پایان 5 برگ شعر فارسی است به نستعلیق فرن 12، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج حنایی لایی، 129 گ ، 15 سطر (5×11)، قطع بغلی، اندازه: 9×15سم [ف: 16 -77]
3. تهران: ملک: شماره نسخه : 1662
آغاز: ای کان سخا و عالم جود *** شایسته بارگاه معبود، انجام: ای حسن از این سخنان چند لاف *** ترک کن اکنون سخنان گزاف
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام، مجدول به طلا، کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن ضربی سبز، 184 گ ، 15 سطر، اندازه:
9/5×18/3سم [ف:2- 18]
4. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:6054
آغاز: برابر 1؛ انجام: تا که بر آرد بچتین نامه نام *** بر در او خدمت من و السلام.
خط: نستعلیق، کا: مندنی بن نورالدين بن كمال الدين بن خضر شاه دزفولی، تا: پنج شنبه 25 رجب 1003ق، پس از آن قطعه شعری است در توصیف کتاب، مجدول به لاجورد، صفحه اول دارای یک سرلوح کوچک زمینه طلا و مرصع، واقف: نائینی؛ 181گ، 18 سطر، اندازه: 30x19سم [ف: 6- 379]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2061- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها ف: 1-7]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4218/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: محمد نظام بن علیخان ساوه، تا: یک شنبه 11 رمضان
1046ق، جا: از توابع دوزال از توابع دزمار؛ کاغذ: اصفهانی زرد، 202ص (295-497)، 19 سطر (9×18)[ف: 11- 232]
6. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4155/1
آغاز: اللطف و الجود و الاحسان منظور انظار السلاطين في كل زمان مربی العلماء و الفضلاء في الايام مقبول خواطر الخواص و العوام، انجام: دقیقهای معانیش در لباس حروف *** چو در سیاهی شب روشنی بیرونیست
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 12 ربیع الاول 1060ق افتادگی: آغاز؛ مصحح، محشی؛ جلد: مقوایی عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 53گ (1ر-53پ)، 24 سطر، اندازه: 17/5 × 27/5سم [محدث ارموی مخ: 1- 85)
7. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه: 190/2
خط: نستعلیق، کا: محمد سعيد بن محمد تقی کانب خاتون آبادی، تا: 1062ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوای روکش تیماج مشکی لولادار وسط سه ترنج ضربی گل برجسته لاکی رنگ، قطع: وزیری، اندازه: 19×28/5سم [ف: 7- 19]
8. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1/ 5775
آغاز: برابر1
خط: نستعلیق، کا: حسن رضا بن محمد زمان کجوئی، تا: سه شنبه و رمضان 1065ق؛ افتادگی: آغار (برگ اول) کاغذ: سپاهانی،
ص: 512
جلد. تیماج قهوه ای یک لا، 123گ (1ر-123پ)، 15 سطر، اندازه: 14/5 ×20سم [ف: 3- 85]
9. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 10- 40/ 1
آغاز: برابر 1: انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: على تقی بن میرزا جانی عزتی شیرازی، تا: شنبه 24 رمضان 1067ق؛ جلد: تیماج، سرخ، عطف تيماج ررد، 87گ، 18 سطر، اندازه: 17×26سم [ف: 1- 169]
10. تهران: لغت نامه دهخدا؛ شماره نسخه - 15/1
خط: نسخ، کا: محمد صادق شیرازی، تا: چهارشنیه ذیحجه 1077ق؛ مجدول به شنگرف؛ جلد. تیماج تریاکی یک لا ربعی [نشریه: 3 -32]
11. تبریز؛ نخجوانی، حسین شماره نسخه: 1
بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ ش 89 [ نشريه: 4- 338]
12. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1748
در نسخه عنوان باب های 4 تا 14 دیده می شود، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغار و وسط و انجام؛ کاغذ فرنگی 115گ، 15 سطر (8×16)، اندازه: 14×21سم [ف: 8- 271]
13. تهران: ملک؛ شماره نسخه :6259
آغاز: برابر 2: انجام: در جهالت هم قرین بودم، حال چه بهتر که همه اوقات با ملامت خودشان بازمانند و از شر ایشان احتراز نموده باشم. در عفو لذتی است که در انتقام نیست.
این نسخه فاقد خطبه است؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ : کاغذ فستقی، جلد: میشن قرمز مغزی سیاه، 129گ، 14 سطر، اندازه: 10/7 × 14/8سم [ف: 2- 18]
14. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8865/1
آغاز: برابر 1: انجام: برابر
کامل؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1249ق، در برگ 81ر یادداشت مطالعه فتحعلی اسکندری در 28 اردیبهشت 1337 ش در پرندک، در برگ آخر شعری به ترکی آذری، در حاشیه برگ 68پ یادداشت یادگاری در 1353ش، رکابه دار، بر بالای 40 برگ اول با مداد كلمات خوب یا بد نوشته شده است (برای استفاده در تفأل و استخاره)، تملك حسين مفتاح با مهر وی؛ خریداری از باقر ترقی
کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای، 16 سطر (8×16)، اندازه: 13/5× 22/4سم [ف : 29/1 - 171]
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 579
همان نسخه بالا [نشريه: 7- 99]
15. تهران: لغت نامه دهخدا شماره نسخه: 15/1
بی کا، بی تا [ نشریه: 3- 3]
«اخلاق شمسية » اخلاق شمسی (شمسيه)
«اخلاق الصاحب و ابن العميد » مثالب الوزيرين
اخلاق صوفیانه / عرفان و تصوف / فارسی
axlāq-e sūfīyāne
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 16168
قسمتی از آن؛ بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، قطع: رحلی [د.ث ]
اخلاق طهماسبی / اخلاق / فارسی
axlaq-e tahmāsbi
حسینی بحرانی، ماجد بن محمد، - 1083 قمری
(-1673) hoseynī bahrānī mājed ebn-e mohammad
اهلا به: شاه طهماسب دوم (1135-1144ق)
[فهرستواره منزوی 301/6 ]
خور؛ حکمت یغمایی، عبد الکریم؛ شماره نسخه: بدون شماره /2
در فهرست نام مؤلف محمد بن صدر الدین آمده است؛ کا: حاجی سید احمد لاهیجانی، تا: 1311ق، جا: کربلا؛ تصحیح شده در 1322 [میراث اسلامی: 5- 625]
«اخلاق ظهیری » تحفة الأئمة العلية في الحكمة العملية
اخلاق العارفين / اخلاق / فارسی
axlaq-ol 'ārefin
حصاری، شاه عنایت الله
hesārī, šāh 'enāyat-ol-lāh
در باب اخلاق در عقاید هندوها که پس از دیدن «مرآة المحققين» نوشته شاه عبد الرحمن چشتی نوشته و اخلاق اسلامی گزارش شده در آن کتاب را با اخلاق هندوها تطبيق کرده است.
تهران: مرکز فرهنگی خراسان شماره نسخه:34عکسی
بی کا، بی تا، 56 گ [جنگ: 1- 442]
اخلاق عالم آرا = اخلاق محسنی / اخلاق / فارسی
axlāq-e 'ālam ārā= axlāq-e mohsenī
فانی کشمیری، محسن بن حسن، - 1081 قمری
( - 1671)fānī kešmītī.mohsen ebn-e hasan
اهدا به عالم گیر اورنگ زیب (1068-1118ق)
تاريخ تأليف: آغاز 1075، پایان 1076ق
در 1 «مقدمه» و 3 «فن» و هر فن در چند «باب» و «فصل»هایی و در 1«خاتمه»: فن اول در تهذیب اخلاق، 3 باب: 1، فضایل و متعلقات آن، چند فصل، 2. ترتیب اکتساب فضایل و حفظ صحت نفس، 2 فصل، 3. معالجه امراض نفسانی، 4 فصل. فن دوم در تدبير منزل، 2 باب: 1. سبب احتیاج به منزل و ارکان آن، 2. تدبیر بعضی از این ارکان، 5 فصل؛ فن سوم در سیاست مدن،
ص: 513
2 باب: 1. سبب احتیاج به تمدن و اقسام آن؛ 2. تدبير ملک و آداب ملوک و معاشرت مردم، خاتمه در نصيحتی چند.
چاپ با تصحیح و پیشگفتار شادروان خ جاویدی (منزوی)، از سوی مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، در 1361 خ
[فهرستواره منزوی 1/6 30 فهرست مشترک 2220/4 ؛2221؛ فهرست
گنج بخش منزوی 884/2 - 886 ]
قم مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2270
آغاز: بواطن أولي الألباب به منزله سه فن حکمت عملی است می گشت و از محاسبه نامه اعمال در نمی گذشت
نسخه أصل: کتایحانه گنج بخش، پاکستان 6990 خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 11 یا 12؛ افتادگی: آغاز ؛ 428ص[عکسی ف: 6- 314]
اخلاق العالم الجاهل المفتتن بعلمه / اخلاق / عربی
axlāq-ul 'ālam-ul jāhil al-muftatin-u bi'lmih
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1361/2 عکسی
آغاز: بسمله. کتاب اخلاق العالم الجاهل المفتتن بعلمه قال محمد بن الحسن قد تقدمت الأخبار عن النبي صلى الله عليه و سلم وعن صحابته
نسخه اصل: کتابخانه سلیمانیه در استانبول، ش 277؛ خط: نسخ، كا: احمد بن عباس بن محمد حنفی، تا 20 صفر 769قی، جا: دمشق؛ 12ص (22-34)، 15 سطر [عكسي ف: 4- 127]
اخلاق عرفانی / اخلاق / عربی
azlāq-e 'erfānī
رساله مفصلی است از یکی از دانشمندان اهل سنت قرن 8 یا 9ق، مؤلف که مشرب عرفانی داشته این رساله را به سبک مجالس عرفانی و وعظ تأليف نموده است. کتاب را در 51 «فصل» تنظیم نموده که موضوع برخی فصول و عنوان آنها مثل هم است. او در هر فصل ابتدا خطبه ای در توحيد و موعظه انشاء می کند و پس از آن شعری آورده و سپس مطالبی را در موعظه با عنوان « یا اخوانی- يا اخوانی» می آورد، عنوان برخی ابواب رساله چنین است: 4.شهر رمضان، 5 وداع شهر رمضان6. ليلة القدر و فضلها؛ 7 حجاج بيت الله الحرام، 8. فضائل الكعبة؛ 9 فضل البكاء من خشية الله ؛ 10. ذکر فضل الفقراء، 11. ذكر كلام الشيخ عزالدين المقدسی؛ 12. مناقب الاولياء 13. قوله تعالى و جاء سكرة الموت بالحق؛ 14. اثبات کرامات الأولياء؛ 15، قوله تعالی يوم تبيض وجوه، 16، مناقب الصالحين، 17، قوله تعالی و انذرهم يوم الحسرة؛ 18، قوله تعالى الهيكم التكاثر: 19، صدقة التطوع 20، صدقة الفطر و العين، 22، حکایات الصالحين، 23. مناقب الصالحين، 31. مناقب معروف الكرخی؛ 38. شرح المؤلف (فقط مواعظی از خود آورده و هیچ شرح حالی و نامی از خود ذکر نکرده است )؛ 39 فضایل عاشورا، 40. مولد النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ): 47 ذكر الصالحات من النساء الصابرات؛ 48. فضل زيارة النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) 49، مناقب خلفاء الأربع، 51، في ما جاء في قول لااله الا الله. مؤلف از مشایخ صوفیه زیاد نقل می کند، از جمله این اشخاص جنید، عزالدین مقدس، عبدالرحمن بن جعفر، عبد الصمد بغدادی، ابوالأسهل، ابوبکر الفضل، حسن بصری، عبدالواحد، شيخ جمال الدین ابوالفرج ابن الجوزی، یعقوب نهر جوری و ابن شاهين.
قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 2864- 15/104
آغاز: عليه حزناً شديداً حيث انه مات على غير توبة فتمنت انها تراه في المنام فرأته وهو يعذب ... وحكى أن امرأة جاءت إلى حسن البصري رحمه. فقالت: انجام: اللهم صل على محمد و آله و صحبه و سلم تسليماً كثيراً إلى يوم الدين والحمد لله رب العالمين. تم الكتاب.
خط: نسخ، كا: جواد درویش بن محمد خوید قادری، تا: پنج شنبه 4 ذيقعده 1133ق، افنادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی مجدول، 182گ، 21-23 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 170]
« اخلاق العضدية » الأخلاق
الأخلاق العضدية (ترجمه) / اخلاق/ فارسی
al-axlāq-ul 'adudiya (t.)
وابسته به الأخلاق = الحكمة العملية = اخلاق العضدية = لب اللباب؛ عضدالدین ایجی، عبد الرحمن بن احمد (700-756)
مختصری است در علم اخلاق مشتمل بر چهار «مقاله» که اصل آن به زبان عربی بوده و به فارسی ترجمه شده است، مترجم اول عبارت عربی را آورده و بعد ترجمه فارسی آن را ذکر کرده است، ولی از مصنف و مترجم نامی برده نشده است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 4/ 4801
آغاز: بسمله، الحمد لله على توالي نواله و الصلوة و السلم على محمد و آله فهذا مختصر في علم الاخلاق رتبته على اربع مقالات؛ انجام: بنور شريعته الأنفس و الأفاق، تمت ترجمة الرسالة في الأخلاق.
نام کتاب به فرینه آغاز نسخه تصحیح شد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: زرد فرنگی آهار مهره، جلد: مقوایی، 15ص (48- 63)، 27سطر (8/9×23
)، اندازه: 19/7× 33/7 سم [ف: 7- 750]
اخلاق علائی = اخلاق المعالی / اخلاق / ترکی
axlāq-e 'alā'ī = axlāq-ol-ma'ālī
ابن الحنانی، علی بن امر الله، - 970 قمری
( - 1563) ebn-e hannānī, 'alī ebn-e amr-ol-lah
ص: 514
وابسته به اخلاق ناصری؛ نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد (672-597)
اهدا به: سلطان سلیم خان ثانی ولیعهد سلطان سلیمان خان
تاريخ تأليف: 971ق، محل تالیف: شام
مؤلف آن را در شام برای فرمانروای آنجا که پاشا نام داشت و به نام او نگاشته و میان اخلاق جلالی و فاخری و محسنی با افزودگی هایی جمع کرده است. و در تاریخ پایان آن می گوید: «لاجرم ختمنه تاريخ انك *** اولدی اخلاق علائی احسن» در یک «مقدمه» و سه «کتاب».
آغاز: بسمله، علم تدبير المنزل برعلم در که انو كله اهل منزل اراسنده.
چاپ: در بولاق در سال 1248
[قرطای 1507 و 1517 و 3044 بلوشه فهرست نامها فلوگل 1679 و 1680
-رسی 162 واتیکان]
1. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 1988
آغاز: و استنباط آلات و حرف غریبه ایلولر و بعض افراد ک؛ انجام: نهار جمعه خامس عشرين صغر سنه ثلث و سعبین و تسعمائه و الله تعالی نعم المستعان و عليه التكلان انه مفضل منعم حنان منان
در فهرست ناشناس: خط: نستعلیق، کا: نظمی خلخالی، تا: 1009ق؛ افتادگی: آغاز: کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج قهوه ای، مقوایی، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 4- 483]
2. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 8120/2
آغاز: برابر، انجام: سبب او لب دفع وقوعه چیقه. تم (مأخوذ من عین اخلاق علائی)
تنها مبحث قوای نفس، بی کا، بی تا، کاغذ: فرنگی سفید، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی،13گ (172پ-185پ)، 13 سطر[ف: 3- 87]
3. تهران: ملی، شماره نسخه : 1478
آغاز: برابر، انجام: محمد صاحب التاج و البراق و على اله و اصحابه ذو الاحسان (كذا في النسخه) و الاخلاق.
در فهرست با عنوان «اخلاق المعالی» و بدون نام مؤلف آمده است. جلد دوم، از تدبير منزل تا آخر حکمت عملی؛ خط: نستعلیق، کا: مصطفی بن محمد بن حاجی فقیه، بی تا، جا: آنقره (=انکارا)، کاغد: دولت آبادی، جلد: تیماج، مشکی، ترنج و نیم ترنج، مقوایی،149گ، 19 سطر (7/5×15/5 )، اندازه: 14×21سم [ف:3- 532]
اخلاق علائی / تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / ترکی
axlāq-e 'alā'ī
حالات و سرگذشت زندگانی و معجزات حضرت رسول اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) را در چند «فايحه» گرد آورده است. این کتاب جز کتاب «اخلاف علانی»، است، زیرا کتاب حاضر در تاریخ حیات پیغمبر و آن کتاب در اخلاق می باشد.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1086
آغاز: بوفايحه جوهر یکتا نات فايض البرکات حضرت خواجه کائنات احراز ابتدو کی فضل باهر و شرف ظاهره؛ انجام: و ساتکر ارسل شمشیر اقدام و حصن صعب معاذ استخلاصين تصب العين اهتمام اتلدیلر
خط: نستعلیق، کا: احمد رشيد بن محمد افندی المفنی شارح الاشباہ و النظائر مشهور به سنبل زاده، تا: اواخر شوال 1131ق؛ مجدول به شنگرف؛ جلد: مقوایی عطف تیماج قرمز، 226گ، 27 سطر، اندازه: 17×28 سم [ف: 3 -264]
اخلاق العلماء / اخلاق / عربی
axlāq-ul 'ulamā
آجری، محمد بن حسین، - 360 قمری
(-972)ājorrī, mohammad ebn-e hoseyn
آغاز: ولا حول ولا قوة الا بالله أخبرنا الشيخ الثقة الامام ... قال الحمد لله الذي بنعمته تتم الصالحات.
چاپ: دمشق، تحقیق فاروق حمادة، مكتبة العرفان، 1972م، 93ص؛ قاهرة، المطبعة العصرية، 1931م، 93ص، بیروت، دار الكتب العلمية، 1401ق، 93ص.
1. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 1361/1 عکسی
آغاز: برابر
نسخه اصل: کتابخانه سلیمانیه در استانبول، ش 277؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، 21ص، 1-21، 15 سطر [عکسی ف: 4- 127]
اخلاق عملی / اخلاق / فارسی
axlaq-e 'am ali
از مؤلفی سنی، دارای عنوان های «باب» و «قسم» و «شرط» و «رکن» و ««ای عزیز»، باب هفتم در بیان وجوب امر معروف و نهی منکر.
همدان؛ جواهری، حبیب: شماره نسخه:17
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی:آغاز، کاغذ: اصفهانی [رشت و همدان - ف: 1676]
اخلاق قاسمی / اخلاق / فارسی
axlāq-e qāsemī
علوی، محمد طاهر، - 1136 قمری
(- 1724)'alavī, mohammad tāher
آغاز: بسمله، الحمدلله حمداً يجلب النعما ... حمدی از میان جان و دل نه از زبان آب و گل
ص: 515
انجام: فضيلت يقين فرموده. من اقل ما أوتيتم اليقين ... الليل، : الحمد لله رب العالمين .. ابد الابدين و دهر الدهرين.
[فهرستواره منزوی 302/6 ]
تهران: ملک: شماره نسخه: 6191
آغاز و انجام: برابر
خط نسخ، بی کا، تا: جمادی الاول 994ق؛ با یادداشت های مورخ 995 و صفر 1021 و صفر 1239 مهر: بنده شاه ولایت طاهر الحسینی کاغذ: کاغذ خنائی حنائی، جلد: میشن قهوه ای مغزی 113 ، 14 سطر، اندازه: 11/3×19/6
سم [ف: 2- 19]
« اخلاق قطبشاهی » اخلاق حسنی
اخلاق الكتاب / متفرقه / عربی
axlāq-ul kuttab
جاحظ، عمرو بن بحر، 150 - 255 قمری
(768 - 870)jāhez, amr ebn-e bahr
1. تهران، دانشگاه: شماره نسخه: 16/ 517-ف
نسخه اصل: داماد ابراهیم پاشا ش 949. کتاب ذم اخلاق الكتاب؛ بی کا، بی تا، 6گ، 170پ - 176پ [فیلم ها- ف:1- 495]
اخلاق محتشمی / اخلاق / فارسی
axlāq-e mohtašamī
نصير الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
(1201 - 1274) nasīr-od-din-e tūsí, mohammad ebn-e mohammad
ناصر الدين بن ابی منصور محتشم قهستان که خواجه سالیان دراز در نزد او بوده کتابی در مکارم اخلاق مشتمل بر آیات قرآنی و اخبار نبوی و آثار علوی و بعضی از ائمه دین و کلماتی از داعیان اسماعیلی و سخنان حکماء و دانشمندان جمع آوری کرده و به جهت تراکم اشتغال فرصت نیافته آن را تکمیل و ترجمه نماید، لذا از خواجه طوسی خواسته است که آن را به اتمام رساند. محتشم خود چند برگی به خط خود با عنوان «فهرست » نگاشته بود. وی از خواجه خواست که «شمه ای از آنچه استماع می کنی از املاء ما و در کتب اهل دعوت می بینی شمه ای را با آن اضافت کرده تا چون تمام شود و نظر ما بر آن بگذرد اگر مصلحت بینیم فرمائیم که از سواد با بیاض بر گیرند». خواجه هم پذیرفت و آنچه از محتشم می شنید در آن می نوشت «و اگر فنی بود که اسم آن در فهرست مثبت بوده و کمتر در باره آن سخن رفته بود از «کتب اهل دعوت» کلمه ای چند بر گرفته بر آن می افزود و پس از پایان یافتن ابواب چهل گانه کتاب، آن را به محتشم نشان داد تا اگر بخواهد آن را بپسندد. خواجه در این کتاب نخست آیات قرانی را آورده و سپس اخبار نبوی و آنگاه اخبار علوی و سپس سخنان دیگر امامان شیعه را به ویژه از صحیفه سجادیه. سپس سخنان فيلسوفان و داعیان اسماعیلی در این کتاب آمده است. طوسی پس از هر بندی ترجمه ساده و بسیار روانی از آنها کرده و این ترجمه او با ترجمه های او در اخلاق ناصری و ترجمه الادب الوجيز از عبارات عربی یکسان نیست بلکه با ترجمه های موجود در رساله تولی و تبرا وروضة التسليم مانندگی دارد. اخلاق ناصری در 633 ساخته شده است ولی اخلاق محتشمی را نمی دانیم که کی به نگارش در آمده و شاید از سادگی آن بتوان گمان برد که پیش از اخلاق ناصری و گویا برای تبلیغ و دعوت نوشته شده و پیداست جنبه عملی و
مذهبی آن بیشتر است تا اخلاق ناصری که فلسفی صرف می باشد.
این کتاب همانند اخلاق ناصری جنبه فلسفی و اخلاقی دارد ولی جنبه عملی آن می چربد و برای وعظ و دعوت و پند و اندرز و اصلاح اعمال و اقوال ساخته شده و به سبک شیعی باطنی (اسماعیلیان) می باشد. از رهگذر دیگر این کتاب متنی است که بسیاری از نکات نادر تاریخ فلسفه و ملل و نحل اسلامی در آن آمده و عبارات بسیاری از کتبی که اکنون در دست نیست مانند کتاب ««الزلفة» ابوحیان توحیدی و کتب فلسفی داعیان باطنی در آن دیده می شود. فارسی آن بسیار روان و برابر با عبارات عربی و برای کسانی که به فن ترجمه می پردازند بسیار سودمند می باشد. گذشته از اینکه چند سجل و عهدی از خلفاء و داعیان فاطمی در آن دیده می شود که در جاهای دیگر گویا یافت نمی نشود.
آغاز: ... میفرمودند که در هر بابی از ابواب مکارم اخلاق از آیات قرآن و اخبار پیغمبر و اشارات و سجلات موالی از نصوص کلام و احادیث رسول عليه السلام و نکات رجال و دعوات موالينا لذكرهم السلام و نكت رجال و دعاة ایشان و سخن بزرگان کلمه ای چند ثبت می باید نمود تا فائده مطالعه و تذكار و قرائت و تکرار آن عموم رفیقان طالب را حاضر و غایب شامل باشد ... و چون روزی چند برین بگذشت بر لفظ بزرگوار بکمترین بندگان و مخلص ترین مستفیدان محمد الطوسی که در اوقات فرصت تقاضای
انجام: سایه بزرگوار این پادشاه کامکار بر سر کافه بندگان ابدا گسترده داراد و آثار تصرف صروف از اکناف این مملکت محروس بفر دولت همایون او سترده بحق الحق و رسول الثقلين و عترته الطاهرين.
چاپ: تهران، 1339ش، سربی، وزیری؛ به تصحیح محمد تقی دانش پژوه، 32+ 588 ، با ادب الوجیز و رساله تولا و تبرا و مقاله في فضائل امیر المومنین جزو انتشارات دانشگاه تهران
[احوال و آثار خواجه، مدرس رضوی، چاپ جلد بلا ص 558 تا 560؛ مقدمه اخلاق محتشمی از دانش پژوه؛ مشار فارسی 196/1 ]
ص: 516
تهران؛ مهدوی، شماره نسخه: 201
خط: نستعلیق، کا: میرزا بیک بن حسن حسینی گنابادی فیض آبادی محولاتی، تا: 20 ربیع الثانی 1009ق، جا: فیض آباد محولات، افتادگی: آغاز ، کاغذ: سپاهانی [نشریه: 2- 62]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :1083-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا، 163گ، 21 سطر [فيلم ها- ف: 1-7]
« اخلاق محسنی » اخلاق عالم آرا
اخلاق محسنی = جواهر الاسرار / اخلاق / فارسی
axlāq-e mohsení = javāher-ol asrar
کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری
( - 1505)kāšefi, hoseyn ebn-e 'alī
اهداء به سلطان حسین میرزا بایقرا (873-911ق)، و به نام پسرش محسن میرزا
تاريخ تأليف: 907ق
کتابی در اخلاق شهر باران و با انشائی ادیبانه به نثری شیوا و اشعاری نیکو و بنا به گفته مؤلف خالی از تکلف منشيان و تصلف مترسالان، در سه موضوع تهذيب اخلاق، کشورداری : تدبیر منزل در چهل «باب» نگاشته شده و به سال 907 موافق نام کتاب «اخلاق محسنی» پایان یافته است. عناوین ابواب چنین
است: 1. عبادات؛ 2. اخلاص 3 دعا؛ 4. شکر، 5، صبر؛ 6 رضا؛ 7 توكل؛ 8حيا، 9 عفت 10، ادب، 11 علو همت، 12، عزم؛ 13، جد و جهد، 14، استقامت: 15، عدالت، 16، عفو؛ 17، حلم؛ 18. خلق و رفق؛ 19. شفقت و مرحمت، 20، خیرات و مبرات 21. احسان و سخاوت، 22. تواضع و احترام. 23. امانت و دیانت 24. وفای به عهد، 25، صدق، 26، آنجاح حاجات، 27. تأنی و تأمل؛ 28، مشورت و تدبیر؛ 29. جزم و دوراندیشی؛ 30 شجاعت، 31 غیرت؛ 32 سیاست 33. تیقظ و خبرت، 34 فراست، 35 کتمان اسرار با 36 اغتنام فرصت 37 رعایت حقوق، 38، صحبت اخبار؛ 39، دفع اشرار؛ 40 تربیت خدم و حشم و سایر ملازمان و خدمتکاران، این کتاب به اردو، ترکی ، انگلیسی ترجمه شده است.
آغاز: بسمله. حضرت پادشاه على الاطلاق عزت كلمته جلت عظمته منشور سلطان المرسلین و متمم اخلاق المحسنين محمد النبي ... و آله اجمعين انجام: و هم از نام کتاب که مضاف باسم سامی و نام نامی آنحضر تست تاریخ اتمامش معلوم و مفهوم میگردد و بالله التوفيق بیت: با خامه گفتم ای که زسر ساختی قدم *** وز مقدم تو چشم سخن یافت روشنی / اخلاق محسنی بتمامی نوشته شد *** تاریخ هم نویس ز اخلاق محسنی
چاپ: مكرر چاپ شده است در تهران، لندن وهند. چاپ سنگی، از 1823 تا 1929م. و 1271 تا 1360ق، مشار فارسی، ج1، ص197، فهرستوار کتابهای فارسی، ج6، ص303، لکھنو، سنگی، 1300 ق./1883م، وزیری، 160 ص، بمبئی، سنگی، 1308، رقعی،318+ 2صص؛ بمبئی، سنگی، 1313، وزیری کوچک، 280ص؛ ایران، سنگی، 1326، رقعی، 310ص؛ لکھنو، سنگی، 1941/1360 م، وزیری، 260+4صص
شرح و حواشی:
1- انيس العارفین؛ دفتری، محمد بن ادریس (-982)
2- انيس العارفین؛ عزمی، محمد بن احمد (990)
3- اخلاق احمدی: عثمان زاده، احمد نائب بن عثمان 1-1136)
4- اخلاق محسنی (ترجمه)؛ افندی، تایب
1. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه:3364
آغاز: باب اول و آن پرسش حق سبحانه و تعالى بادای فرایض واجبات و ترک مکروهات و محرمات و انقیاد اوامر و نواهی و اتباع سنت حضرت رسالت پناهی، انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغار (برگ اول)؛ مهر: «ز محمد امید شفاعت دارد، شفيع، (مربع)؛ جلد: تیماج زرشکی با ترنج بزرگ و نقوش روی جلد مجدول زر و اسلیمی، 161گ، 14 سطر، اندازه: 13×20سم [ف مخ: 1 -86]
2. یزد؛ جامع کبیر؛ شماره نسخه: 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 900ق؛ قطع ربعی [ نشريه: 4- 374]
3. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 332- فيروز
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ تاریخ 947 ذیل محدوش است، دارای یک سر لوح جداول و مذهب؛ کاغذ: سمرقندی شکری، جلد. تیماج مشکی حاشیه و عطف دارای ترنج و نیم ترنج و لچکی و روغنی، 380ص، 11 سطر، قطع: خشی، اندازه:18×25سم [ف: 21- 60]
4. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه: 171
آغاز: برابر، انجام: الهی تا جهانرا آب و رنگست *** فلک را سیر و گینی را درنگست/ مدامش بخت و دولت بار گردان ***ز نخل عمر برخوردار گردان به دست بنده محتاج تر از محتاج تر الى رحمة الله ملك الصمد فاضل محمد في شهور رجب المرجب 1067 .
خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 10؛ مجدول به زر و آبی، در پیشانی صفحه اول یک سرلوح گنبدی مذهب منقش سیک کار هرات طرح است؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوای روکش چرم تریاکی رنگ سه گل ترنج ضربی در وسط، 335ص، 15سطر، قطع : وزیری متوسط، اندازه: 18/2 × 21سم [ف: 7- 14]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 3031-ف
نسخه اصل: سلطنتی ش 173؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛
[فيلم ها- ف: 2- 32]
6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4121- 21/41
آغاز: برابر، انجام: گر به جایی رسید عجب نبود- چون ادب
ص: 517
هست ... نبود چون این رساله به حد اطناب رسید
خط: تحریری، بی کا، تا: قرن 10، افتادگی: انجام، جلد: تیماج قهوه ای عطف
گالینگور قهوه ای حاشیه تیماج مشکی، 150گ، 17 سطر، اندازه: 15 × 24سم [ف: 1- 172]
7. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه:2502- 13/182
آغاز: گفت درد وجيز اول تو چه ادای نماز دویم توكل بر کرم پادشاه بنای کار بر این دو چیز نهاد ... باب هشتم در حيا و آن سیرتی لطیف است و حضرت رسالت (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) حیا را شاخی از درخت ایمان گفتن: انجام: و اگر چیزی در یابد هیچ جا باز نگوید اگر بنادر سهوی کند و با رگوید بدان اعتراف نکند و اگر چه آن خبر به سلطان رسیده باشد و اگر میان او و پادشاه حالی افتد که فتح آن به یکی عاید تواند
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: مقوا عطف پارچه سبز، 117گ، 16-21 سطر، اندازه:12×18سم [ف: 1- 173]
8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5280
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 934ق؛ افتادگی: آغاز؛ جدول زر و لاجورد؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 139گ، 17 سطر (8/5×15/5 )، اندازه: 12/5×20 سم [ف: 15- 4192]
9. تبریز ؛ملی؛ شماره نسخه : 3665
آغاز و انجام: برابر
خط : نستعلیق، بی کا، تا: 936ق، مجدول مذهب دارای سرلوح زیبا و نفیس؛ مهر: «هو المحسن»؛ تملك: محمد کریم: کاغذ: سمرقندی، جلد: چرمی تریاکی ضربی مذهب، 170گ، 15سطر، اندازه: 13×20 [ف: 1- 40]
10. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 3502
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوب، کا: محمد قاسم بن لقمان جامی، تا: 20 جمادی الثانی 946ق؛ مجدول به لاجورد و تحریر و طلا؛ واقف نائینی، 170 گ ، 15 سطر، اندازه: 13×16سم [ف: 6- 381]
11. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه :3459
آغاز: و صائم النهار باشند و حکما گفته اند که خوی نیک رائی ... که جز به ابتهاج آن منهاج به سر منزل شرف و سروری
خط: نسخ، بی کا، تا: 946ق، جا: آگره؛ افتادگی: آغاز، در برگ چهارم وقفنامه کتاب از «شرف نساء بیگم، به سال 1233 آمده، در برخی اوراق یادداشت های متفرقه ای در حاشیه آمده است؛ جلد: پارچه ای لبه دار، عطف تیماج مشکی، 160گ، 17 سطر، اندازه: 14×22 سم (محدث ارموی مخ: 1- 87]
12. تهران: مجلس: شماره نسخه : 555
خط: نستعلیق، کا: عزالدين محمل هروی، تا: محرم 951ق؛ افتادگی: آغاز، جدول زرو مشکی و لاجورد، تملک و مهر: عبد العزير صدر العلماء در 9 جمادی 1340 در تهران، کاغذ: سفید،، جلد. تیماج سبز تیره ضربی مقوایی زرکوب عطف تیماج سرخ ،156گ، 15 سطر (9×15)، اندازه: 16×24سم [سنا -ف: 1 -351]
13. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3137
آغاز: معجز بیان آنحضرت بوده تخلقوا بأخلاق الله ناطق شده تا امین عالی همت دانند که تحقیق بدین؛ انجام: بر اسرار حکمت آدمی و منطوی بر حقایق اطوار اهل ... اخلاق محسنی بتمامی نوشته شد تاریخ هم نویس ز اخلاق محسى تمت الكتاب بعون الملک الوهاب في يوم الاثنين رابع شهر ذي الحجه الحرام سنه 954 الهجريه.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 954ق، افتادگی: آغاز، مجدول به طلا در انتها یادداشتی به قلم سپهر کاشانی وجود دارد، در متن نظم و نثر توأم است؛ کاغذ: اصفهانی زرد رنگ، جلد: تیماج مقوایی آبی تند، 15 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 12×20سم [ف: 10 -708]
14. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه 1374- 84/ 8
آغاز: که در این عالم کسی ندیده و نچشیده. آب مگو شیره آب نبات *** در مزه همشیره آب حیات. مأمون رکاب دار را فرمود تا قدحی از آن آب بزودی آورد آبی دید متغير اللون، انجام: برابر
از اواسط باب سیزدهم «آب مگو شیره آب نبات *** در مزه همشیره آب حیات، تا آخر کتاب خط: نستعلیق، بی کا، تا: صفر 964ق، جداول زرین و لاجوردی؛ جلد: مقوایی آبی عطف و گوشه تیماج، 129گ ، 15 سطر، اندازه: 23/5x16
سم [ف: 1- 172]
15. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 3597
آغاز: که در این عالم کسی ندیده و نچشیده. آب مگو شیره آب نبات *** در مزه همشیره آب حیات، مأمون رکاب دار را فرمود تا قدحی از آن آب بزودی آورد آبی دید متغير اللون، انجام: برابر
خط: نسخ، كا: سالار بن نور عالم، تا: 967ق؛ دارای یک سرلوح مذهب نقاشی شده با طلا و لاجورد و قلم سیاه صفحات مجدول با آب طلائی، کاغذ: نباتی رنگ سمرقندی، جلد: تیماج مشکی ترنج دار صربی، 324ص، 17 سطر، قطع:
رقعی، اندازه: 12×18/5 سم [ف: 10- 1564]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10615
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمود بن اسحاق شهابی هروی، تا: 969ق برگ اول و دوم مجدول مذهب ارغوانی با گل و بوته هنری و بسیار نفیس، مجدول زر؛ مهر: «لا اله الا الله الملک الحق المبين عباده محمد ابراهیم 1222 (مربع)، کتابخانه جعفر سلطان القرائی، «سلام علی ابراهیم 1234 (بیضی)، جلد. تیماج زرشکی با ترنج با سر و مجدول زر، 148گ، 12سطر، اندازه: 14×23 سم [ف: 33/1 - 132]
17. تهران: دانشگاه شماره نسخه: 2016/17 - ف
نسخه اصل: چند نسخه از کتابخانه های یوگسلاوی، بی کا، تا: 15 جمادى الأول 981ق؛ افتادگی: انجام [فیلم ها -ف:1- 636]
18. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 782
ص: 518
خط: نستعلیق، کا: شیخ محمد کاتب، تا: اواخر ربیع الثانی 981 ق؛ جدول زر و لاجورد و شنگرف و زنگار، با سرلوح و زرپاشی در دو صفحه نخستین، قطع: وزيري [نشریه: 7- 100]
19. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 4380/7
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: لطف الله بن نصرالله رانکوئی خالدی، تا: جمعه 21 ربیع الاول 982ق، جا: سالو كله؛ توسط كاتب تصحیح شده در برگ آخر چندین تاریخ وفات به سال 1001 در اثر طاعون آمده است؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخته ضربی عطف و دور تیماج مشکی، 72گ (51پ -123ر)، اندازه: 12/5 × 18/5 سم (محدث ارموی مخ: 1- 87]
20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9083
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: شاہ محمد بن محمد على ترشیری، تا: 9 محرم 985ق؛ مجدول به زر و مشکی و لاجورد، تملک سید محمد كامل كاتب محکمه: جلد. تیماج ضربی، 152گ، 15سطر، اندازه:15×22سم [ف: 23- 236]
21. مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 3501
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: على حاجی عبدل، تا: جمادی الثانی 985ق صفحه اول دارای سرلوح مرصع، میان سطور دو صفحه اول طلا اندازی شده ، مجدول به لاجورد و شنگرف و تحریر و طلا؛ واقف نائینی، 186 گ، 14 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 6- 382]
22. تهران: ملی، شماره نسخه: 18481
بی کا، تا: 994ق. انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 13×20سم [رایانه ]
23. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:5214- 26/94
آغاز: باب اول در عبادت و حشم و آداب ایشان و آن پرسش حق سبحانه و تعالی باشد بادای فرایض و واجبات و ترک قبایح و محرمات انجام: من او را دوست می دارم سلطان را از آن ادب خوش آمد سخن او را پسندید و درجه او را بلند گردانید قطعه.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد. تیماج مشکی، 97گ، 17 سطر، اندازه: 15×24سم [ف: 1- 174]
24. قم، گلپایگانی، شماره نسخه :4255- 21/175
آغاز: بیت در طلب می کوشم اربابم زهی بخت بلند *** ور نیابم عذر من افتد بزرگانرا پسند حکایت در امثال حكماء هند مذکور است که موری کمر جهد بریسته بود، انجام: حکما فرموده اند که ما في الضمير آدمی از دو بیرون نیست ... و اگر نوایب محنت است هم محفی با یاد داشت تا دوستان را
از نیمه باب سیزدهم تا باب سی و پنجم: خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام: مجدول مذهب؛ جلد. تیماج وعطف پارچه مشکی، 86گ، 13 سطر، اندازه:11×17 سم [ف: 1- 173]
25. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8151
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، چهار برگ از ابتدا و دوازده برگ (140 تا 145، 148 و 152 تا 156) از انتها نونویس عصر قاجار است که به دقت و مانند برگ های قدیمی کتاب، جدول بندی و به نسخه الصاق شده است، کتابت شده با مسطر، مجدول زرین سه خطی با تحریر لاجورد، رکابه دار، پشت برگ بدرقه کتاب با مداد و به خط شکسنه جدید نوشته اند: «خدمت جناب شیخ عطاره، همچنین با مداد، روی برگ 91 نوشته شده: «الهی چنان کن سرانجام کار *** نو خوشنود باشی و ما رستگار - حسین شرف الدين»، یادداشت مهم دیگر در حاشیه برگ 93پ به خط شکسته یا مرکب مشکی است: «مستعجل صرف عليان پنجهزار کشته داشت رحمه الله محرم الحرام سنه 1251»، روی برگ بدرقه پایان نسخه نیز چند بیت غزلی از سعدی (گفته بودم تو [كذا] بیایی غم دل با تو بگویم *** چه بگویم که غم از دل برود چون تو بیایی) به خط شکسته دیده می شود، کاغذ: نخودی نسخه از جنس ضخیم دو لایه، جلد: مقوایی با روکش تیماج زیتونی سیر دارای جدول گرهی و ترنج و سرترنج های منقش به گل و بوته، 156گ، 16 سطر، اندازه:13/7×22/6 سم [ف: 27/1 -
278]
26. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4218/12
آغاز: برابر، انجام: هر چند جفا شد شکایت نکنم *** گویم گناه از طرف ماست هنوز، بعد از آن اجتهاد کند و تلطف بماید تا سببی
خط: نستعلیق، کا: محمد نظام بن علیخان ساوه، تا: قرن 11 افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی، 283ص (394-677)، اندازه: 18/5×29/5[ف: 19- 238]
27. تهران: حقوق شماره نسخه: 148 -ج
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ در جدول زر و شنگرف و لاجورد، با سرلوح به همان سه رنگ، یادداشت 19 محرم 1211 و روز 26 ربيع الثانی 1208 در تهران؛ نملك: فرهاد میرزا در 19 جمادی الأول 1281: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 157گ، 17سطر (7/5×16)، اندازه: 23/5x13سم [ف: 11]
28. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8264- 56/114
آغاز: سنجبده شود اخلاق حسنه باشد بعد از آن اعمال حسنه و در حالت آماده است که بدرستی که مؤمن بواسطه خلق نیکو در می یابد
از اول تا «حکایت»، تا باب سی و نهم در دفع اشرار («در اخبار آمده که در شهر حلب رنود و اوباش بسیار بوده ...)؛ خط : نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز (یک برگ) و انجام ؛117گ، 16 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 1- 174]
29. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه :5782
از نیمه باب چهارم تا نیمه باب چهلم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی سفید، جلد: تیماج قهوه ای مقوا، 74گ، 11 سطر (6×12)، اندازه: 10×15سم [ف: 3- 88]
ص: 519
30. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 274
آغاز: برابر، انجام: که این جوان زیبای صورتی و دلکش هیاتی دارد، گفت بلی [...] و مليح و بسیار لطیف و ظریف است گفت تو او را دوست
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: انجام؛ مصحح: جلد: تیماج زرشکی کناره و عطف سیاه، 87گ، 19 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف مخ: 1 -86]
31. قم: گلپايگانی؛ شماره نسخه : 7362- 152/ 37
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 19؛ مجدول مذهب صفحه اول سرلوح مزدوج مذهب مرصع، جلد. تیماج قهوه ای، 210 گ، 13 سطر، اندازه: 11×18سم [ف: 1- 172]
32. شیراز؛ مدرسه منصوریه؛ شماره نسخه: بدون شماره
خط نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 یا 11ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ اندازه: 16×24سم [نسخه پژوهی: 1- 50]
33. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5082
از اندکی پیش از باب ششم در رضا تا باب چهلم در تربیت خدم و حشم و آداب ایشان در دو قسم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن او 11، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ترنجی مقوایی با لولا، 186 گ، 15 سطر (6/5×11/5) ،قطع: خشتی، اندازه: 14×18/5 سم [ف: 15- 4107]
34. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5009
خط: نستعلیق، کا: میر علی هروی، بی تا؛ محمد وثوق پسر معتمد السلطنه در 30/10/3 دو صفحه آخر را نوشته و نسخه را کامل ساخته است، جدول زرین، نسخه از آن جلال بن محمد بن جلال شاهی رضوی بوده و در شب پنج شنبه 5 رجب 1015 به مهدی بیک بخشیده است (ص ع)، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا عطف تیماج سرخ، 198ص، 12 سطر (6×12)، قطع: ربعی، اندازه: 20x11/5 سم [ف: 15- 4084]
35. تهران: ادبیات؛ شماره نسخه :276
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 3 -10]
36. تهران: ملی، شماره نسخه : 554
آغاز: برابر؛ انجام: تاریخ اتمامش مفهوم و معلوم گردد.
خط: نستعلیق خوش، كا: بير على خادمی، تا: محتملاً قرن 11 سرلوحه مذهب زر و شنجرف، جدول دور سطور زر و قرمز و سیاه و آبی؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد پارچه قرمز گل و بوته دار فرنگی مقوایی، 163 گ ، 14 سطر (10×14/5
)، اندازه: 16/5×23 سم [ف: 2- 44]
37. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :6055
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: دوشنبه 28 شعبان 1003ق، این نسخه در
حاشیه 87 اخلاق ناصری نوشته شده؛ واقف: نائینی؛ 48 ص (307 - 354 حاشيه ) [ف: 6- 382]
38. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 419
خط: تعلیق زیبا، كا: علیقلی پسر احمد تبریزی، تا 1008ق؛ مجدول زرین و شنگرف و لاجورد دارای سرلوح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه شده، 111گ، 19سطر (11×19)، اندازه: 18/5× 28/5سم [ف: 3- 658]
39. اصفهان: صارم الدوله ( کتابخانه فرهنگ اصفهان)؛ شماره نسخه: 1087
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: اصح کرمانی، تا: 1017ق، جا: هرات؛ دارای یک سرلوحه مذهب و چهار قطعه نقاشی مینیاتوری ظریف می باشد و تمام صفحات کتاب با خط کشی های دقیقی زیست شده؛ کاغذ: اصفهانی ضخیم، جلد: مقوایی با روکش چرم مشکی، 475ص، 12سطر (7×16)، اندازه: 25x15سم [ف: 174]
40. اصفهان عمومی اصفهان (فرهنگ سابق): شماره نسخه: 11562
کا: اصح کرمانی، تا: 1017ق؛ با تصویر [نشریه: 5- 315]
41. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 3100
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: 1020ق، کاغذ: امیری شکری آهار مهره، جلد میشن سیاه داغ دار، 192ص (201-393)، 23 سطر، قطع: خشتی، اندازه:
11×18/5سم [ف: 10- 652]
42. قم: فیضیه؛ شماره نسخه:806
خط: نستعلیق، کا: حبیب الله بن ملا جان گیلانی، تا: 1024ق؛ 118گ، 17سطر، اندازه:18×24سم [ف: 2- 10]
43. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 861
آغاز: نوشته اند بزرگان که جز نكوئی اهل کرم نخواهند ماند و در حدیث آمده که چون آدمی به منزل آخرت رود و همه عمل از او منقطع گردد والا سه چیز یکی صدقه جاریه، انجام: خواجه جواب داد که آن جواهر حق من است و مراد در آن هیج طمعی نیست آن را مایه کن دیگر به قطع طريق اشتغال منمای که حیف باشد چون تو مردی چنان فعلی شنیع کردی جوان درها را برداشته به واسطه شفقت و مرحمت از اغنیا شد
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 7 شعبان 1033ق؛ افتادگی: آغاز، جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 131 گ، مختلف السطر، اندازه: 20x11 سم [ف مخ: 1- 85]
44. مشهد: ادبیات شماره نسخه: 199 فرخ
خط: نستعلیق، کا: شکرالله ایموری، تا: 20 محرم 1054ق؛ دارای یک سرلوح، میان جدول و کمند دو صفحه اول و همچنین میان سطور این دو صفحه طلااندازی شده، مجدول به طلا و مشکی و لاجورد، کاغذ سپاهانی، جلد: تیماج عنابی ضربی زمینه طلا، 111گ، 18 سطر ( 17/5x7/5 )، اندازه: 12/5×24سم [ف: 7 ]
45. تهران: ملی شماره نسخه: 990/1
آغاز: برابر، انجام: و ابهت او را پیوسته از مطلع فتح و نصرت شارق و طالع دارد. بیت: این دعا را از همه خلق جهان آمین باد.
ص: 520
باتمام رسید.
خط: نسخ خوش، کا: مفتح بن حاجی محمد صادق المصحح، تا: 1062ق؛ کاغذ: فرنگی، 275 ص (1-275)، 17 سطر، اندازه: 7/5×15/5سم [ف: 2- 546] 46. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 190/10
خط: نستعلیق، کا: محمد سعيد بن محمد تقی کاتب خاتون آبادی، تا: 1062ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوای روکش تیماج مشکی لولادار با ترنج ضربی گل برجسته لاکی رنگ، قطع : وزیری، اندازه: 19×28/5سم [ف: 7- 20]
47. تهران: سلطنتی؛ شماره نسخه: 172
آغاز: برابر، انجام: الهی تا جهانرا آب و رنگست*** فلک را سیر و گیتی را در نگست / مدامش بخت و دولت بار گردان ***ز نخل عمر برخوردار گردان
خط: نستعلیق خفی، کا: فاضل محمد، تا: 1067ق، مجدول زرین بند آبی، یک سرلوح مختصر مذهب منقش در تارک صفحه اول طرح است؛ کاغذ: دولت آبادی متن زرافشان، جلد: مقوای روکش چرم ساغری مشکی، 1299ص، 13 سطر، قطع: جانمازی، اندازه: 8× 11/5سم [ف: 7- 12]
48. تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه 2200 - عکسی
آغاز: برابر، انجام: شارق و طالع این دعا از همه خلق جهان آمین باد.
آغاز در دیباجه پیش از نمایه کتاب افتاده ایضاح و عدالت باسم ع با سماع قاصی؛ خط: نستعلیق خوش، کا: غلام حسین کامران کوهپنانی از توابع کرمان (فرزند کربلایی یوسف تدین)، تا: پنج شنبه 17 ربیع الاول 1067ق، مهر: (غلام حسین کامران (بیضی) 234ص، 15 سطر (14/5×30)، اندازه: 21× 30سم [عکسی ف: 1- 15]
49. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1/ 1286
از نیمه دوم باب بیسم تا پایان نسخه؛ خط: نستعلیق، کا: امیر محمد سلیم بن امیر حیدر، تا: 6 ربیع الثانی 1067ق؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج مشکی مقوایی، 68گ (2ر-70ر)، 19 سطر، اندازه: 19×24سم [ف: 3- 88]
50- تهران؛ ملی شماره نسخه: 1312/1
آغاز: کسانی را که قائم الليل و صائم النهار باشد، انجام: بکاری که غم را دهی بستگی *** شنابندگی کن نه آهستگی.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1074ق؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج قرمز مقوایی، 125ص، 14 سطر (7/5×15)، اندازه: 18×28 سم [ف:3- 376]
51. تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا: 1081ق [ نشریه: 7- 531]
52. بیرجند؛ دیانی: شماره نسخه: 2
خط: نسخ معرب، کا: شریف جزیکی قائنی، تا: 1093ق، مصحح، در برگ اول یادداشتی از «محمد حسین بن محمد بیرجندی»، به سال 1244 درباره کتاب، در برگ آخر یک بیت شعر به خط «محمد بن على بن ملاابو القاسم حسین آباد» ، به سال 1338؛ جلد: تیماج دورو، رو قرمز ضربی، پشت سبز ساده، 554 گ، اندازه: 38x24سم [ف: 9]
53. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3204
آغاز: میپزم. هیچ نگفتم تا شب در آمد خوانچه از برای او آراسته کردم از ؛انجام: هر زمان دوده از روزنه وي بر می آید و دیوارها را تیره و دماغها خیره میسازد پیغام فرستادم که این دود چرا میکنی جواب فرستاد که از برای خود چیزی.
تا: باب 36، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ قلم های گوناگون، برگ های نسخه در صحافی جابه جا شده است، صفحه اول آن شعری است که مربوط به نسخه اصلی نیست؛ کاغذ: فرنگی به رنگ زرد تیره، جلد: پلاستیک با گوشه ها و عطف تیماج سبز تیره، 168 ص ، مختلف السطر، قطع: وزیری اندازه: 13×1/5 3سم [ف: 10 -786]
54. تهران: مفتاح، شماره نسخه :596
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12، قطع ربعی [نشریه: 7- 100]
55. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7706/6 -39/86
آغاز: که در قید حیات نباشد ياد کنند ... تاريخ تألیف این رساله که سنه نهصد و هشت است تا وفات او فریب نهصد و چهل سال گذشته هنوز بهار ذکرش بر یا حين آفرین آراسته است؛ انچام: باب چهلم در ترتیب خدم و حشم و آداب ایشان و این باب مشتمل بر دو قسمست ... قسم دوم از این باب در آب جمعی کسی که بدولت تقرب سلطانی سرافراز گشنه اند ... سیم از آداب امرا آنست که جهان نمایند که ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ افتادگی: آغاز و انجام، جلد: مقوا عطف گالینگور قهوه ای، 64 گ، 21 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 1- 174] 56. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4771
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج تریاکی ترنجی مقوایی،126گ، 17 سطر (7×13)، اندازه: 11×19سم [ف: 14- 3816]
57. اصفهان، دانشگاه اصفهان، شماره نسخه: 340
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: سیاهانی [نشریه: 11- 882]
58. قم؛ ارگانی بهبهانی؛ شماره نسخه: 137
آغاز: رفيق گردانید آنکه عزیمت را بملوک داد و مذلت را با اهل ریاضت، انجام: و گردونی ترتیب داد و آینه را بر پیش گردون بست و خود در پس آينه
خط: نستعلیق، بی کا؛ تا: احتمالاً قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام ؛ در آغاز نسخه اشنياهاً کتاب سعدی عنوان شده است؛ جلد: تیماج مشکی بدون مقوا، 129گ، 9 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 97]
59. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2711- 14/161
آغاز: برابر، انجام: سخن نه بر نهج اختصار رفت آن به که طی
ص: 521
کنم دگر این نسخه را که وقت دعاست. خدایا تا فلک را سربلندیست
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی با ترنج و سرترنج ضربی با حاشیه ضربی گرهی، 167گ، 14 سطر، اندازه: 13×20سم [ف: 1- 172]
60. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4451- 22/171
آغاز: باید که در هر کار که میسازد نیست او طلب خشنودی حق سبحانه و تعالی باشد ... باب پنجم در صبرو آن شکیبایی باشد بر مكاره، انجام: باب 37 در رعایت حقوف وادای حقوق بر ذمه ... گر بزرگست و لایق خدمت *** خود حق خود بجای آوردی / وربود سفله کس نخواهد گفت*** که چرا باوی این کرم کردی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای، 85گ ، 13 سطر، اندازه:12×18 سم [ف: 1- 174]
61. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه:1662
آغاز: کلمه تخلقوا بأخلاق الله ناطق شده تا امت عالی همت دانند؛ انجام: یعنی شاهزاده عالی رای عالم آرای. شعر: درخشان کوکبی از درج.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: سيد سعید طباطبایی، تاریخ وقف: 1332، کاغذ: نخودی و حنائی آهار مهره، جلد: مقوای روغنی با نقش ترنج و سرترنج مزین به گل و بوته عطف تیماج مشکی، 182گ، 14 سطر، قطع: ربیعی، اندازه : 12×18 سم [ف: 5- 76]
62. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 527
آغاز: برابر
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 12: مجدول به زر و شنگرف و مشکی و سیر و لاجورد، صفحه اول دارای سرلوح و صفحه اول و دوم و دو صفحه آخر حواشی دارای گل و بوته زرین، عبارت های آخر کتاب در نسخه ناتمام مانده است؛ جلد: دو رو روغنی گل بوته دار،223 گ، 13 سطر، اندازه: 13/5 × 21سم [ف: 2- 154]
63. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9939
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 23 رمضان 1110ق، ص 1و4و 5 دو بار نوشته شده، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی ضربی عطف، 194گ، 13 سطر (5/5×14)، قطع: ربعی، اندازه: 10×21/5سم [ف: 17- 507]
64. اصفهان؛ مدرسه صدر بازار؛ شماره نسخه :565
آغاز: معرفت حسن صفات میسر شود و از مضمون حدي بعثت لأتمم مکارم الاخلاق فهم می شود که بعنت سرور عالم
خط: نستعلیق، کا: محمد رفيع بن عبدالرحمن لاهیجانی، تا: 11 ذیقعده 1111ق، جا: بقعه اشرفیه؛ افتادگی: آغاز؛ مجددول به شنگرف، در برگ آغارین دو تاریخ تولد به سال 1301 و 1302، تملك ابو الحسن بن محمد نصیر اصفهانی ملاباشی همراه با اهدای کتاب از حسن بن ابوالحسن نصیری اصفهانی به سال 1324ش؛ مهر: «يا أبا الحسن»، (بیضی)؛ جلد. تیماج قهوه ای ضربی،
177گ، 15 سطر، اندازه: 25x14/5 سم [ف: 2- 411]
65. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 755
خط: نستعلیق، کا: محمد رفيع بن عبد الرحمن قاری لاهیجانی، تا: 15 صفر 1120ق، جا: بقعه اشرفیه؛ مهر: «یا باقر العلوم»، (مربع)، «صادق بن اسماعيل»، (مربع)؛ جلد: تیماج قهوه ای بدون مقوا، 221گ، 15 سطر، اندازه:
13×21/5سم [ف: 2- 415]
66. تهران: دائرة المعارف: شماره نسخه:6/ 276-عکسی
آغاز و انجام: برابر
اصل نسخه: گنج بخش، ش 5398؛ خط: نستعلیق پخته، بی کا، تا: 25 رجب 1120ق، 126ص( 153-279) [ عکسی ف: 2- 14]
67. مشهد میبدی؛ شماره نسخه:307
خط: نسخ، بی کا، تا: 22 محرم 1121ق؛ جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 111گ، 19سطر، اندازه: 14×19 سم [ف: 2- 39]
68. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 315- 2/135
آغاز: برابر، انجام: اتمامش مفهوم و معلوم می شود. با خامه گفتم اینکه زسر ساختی قدم *** وز مقدم تو چشم سخن یافت روشنی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 27 جمادی الثانی 1135ق، مجدول مذهب و مشکی؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف و پارچه ای مشکی، 302گ، 11 سطر، اندازه: 12×5/ 20سم [ف: 1 -171]
69. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 564
خط: نستعلیق، کا: عبدالحفيظ متخلص به سروش، تا 7 ربيع الثانی 1153ق؛ سرلوح با گل و بوته های زرین و زرد و شنگرف و مشکی، مجدول، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 296گ، 11 سطر (5/5×11)، اندازه:9×17سم [ف: 6]
70. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 15331/6
در چهل باب؛ خط: نستعلیق، کا: حاجی محمد بن محمد قاسم، تا: 1179ق؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج مشکی ضربی سوخت ترنج و سر ترنج دار، 55گ (94پ -121پ حاشیه)، اندازه: 16/4×29/4سم [ف: 43- 28]
71. مشهد: الهيات: شماره نسخه:722
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 16 صفر 1187ق، صفحه اول و آخر کسر نویسی شده؛ مهر: «حسین منی و انا من حسین» (بادامی)؛ کاغذ: سفید فرنگی، جلد. تیماج مشکی لایه ای، 122 گ ، 17 و 18 سطر ( 8/5×16/6 )، اندازہ: 13×22سم [ف: 1 - 8]
72. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2590
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: شنبه 19 ذيحجه، قرن 13: مجدول به شنگرف، در دو برگ اول یادداشت های متفرقه در مباحث اخلاقی و در حاشیه کتاب خلاصه مطالب هر باب نگاشته شده است؛ جلد: مقوایی، عطف تیماج قرمز، 85گ، 15 سطر، اندازه: 16/5×22 سم [محدث ارموی مخ: 1- 86]
73. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3901
ص: 522
خط: نستعلیق، کا: مصطفی قلی افشار، تا: 12 رمضان، قرن 12 با 13، در برگ آخر یادداشتی به سال 1286 آمده است: جلد: تیماج مشکی مجدول بدون مقوا، 163گ، 15 سطر، اندازه: 15× 21سم [محدث ارموی مخ: 1- 87]
74. تهران: عبدالعظيم؛ شماره نسخه: 440
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13 ؛واقف: احمد طاهری؛ جلد: تیماج قهوه ای یک لا، 167گ، 17 سطر، اندازه: 15×20/5سم [ف: 1- 33]
75. تهران: ادبیات؛ شماره نسخه: 166/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 [ف: 3- 10]
76. همدان؛ دانشگاه بوعلی، شماره نسخه: 212
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 96گ ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 112]
77. مشهد: امام هادی: شماره نسخه: 58
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 59گ، 16سطر، اندازه : 14/5×21سم [ف: 45]
78. قم؛ گلپايگانی شماره نسخه: 2308- 198/ 12
آغاز: دو چشم کفایت نیست بلکه گوش بسیار و جشم بیشمار ...
حکایت: در کتاب سراج الملوک آورده اند که نوشیروان از موید موبدان، انجام: ای خواجه حق نان و نمک در میان است و من خبری دارم تو را آگاه می دارم تا تو از خود غافل نشوی ... غلام گفت را تو دوستی دارد
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی آغاز و وسط و انجام؛ جلد: ساغری مشکی،108گ، 13 سطر، اندازه:11×17سم [ف: 1- 173]
79. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3120- 16/130
آغاز: صف شکن خیل مناهی حیاست *** راه زن خيل مناهی حياست. بس معلوم شد که خاص و عام را ازحيا قائده تام است و آن بی تاب آفتاب حيا ثمرات اخلاق؛ انجام: حکایت آورده اند که زاهدی سلطان را وصیت می کرد گفت ای ملک ... و ملازمان به جهت آنکه او را غافل یایند هر چه می خواهند با هر که.
خط: نستعلیق، بی کا: تا: قرن 12 و 13 افتادگی: آغاز و انجام ؛ برگهای رساله جابه جا شده است، جلد: تیماج سرخ و قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج، 123گ، 12-17 سطر، اندازه:11×19سم [ف: 1 -173]
80. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4816
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13: جدول شگرف؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد. تیماج عنابی ضربی، 104 گ ، 16 سطر (9×16) ،اندازه: 15×21سم [ف: 14- 3849]
81. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7819
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام ؛کاغذ: فرنگی، جلد فرنگی ساز ضربی، 108گ، 15 سطر (7×13)، اندازه:14×21سم [ف: 16- 715]
82. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6373
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1204ق؛ از کتابخانه صنيع الدوله در 298؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سبز ضربی مقوایی، 169گ، 18 سطر (7×17)، قطع: وزيري، اندازه: 14×24سم [ف: 16 -253]
83. تبریز؛ ملی، شماره نسخه:3513
انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد محسن بن محمد کاظم اشرفی مازندرانی، تا: 1208ق، پشت برگ اول یک تاریخ خرید به سال 1258ق نوشنه اند؛ مهر: «المتوكل على الله عبد الفتاح الطباطبائی»، «احمد ابراهیم»، «سلام علی ابراهیم»، کاغذ: فرنگی، جلد: چرمی سرخ،179گ، 12سطر، اندازه: 14/5
× 22/5 [ف: 1- 41]
84. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13321
آغاز: برابر، انجام: از همه خلق جهان آمین باد ...
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1218ق [الفبائي ف: 175]
85- قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه:117
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: زین العابدین حسینی بن میرزا عبدالحسین، تا: چهارشنبه 6 شوال 1221ق، مجدول به مشکی و طلا و شنگرف؛ جلد: تیماج قهوه ای سیر روغنی ضربی، 172گ، 14 سطر، اندازه : 12/5 ×21/5سم [ف: 1- 141] 86. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 6078
خط: نستعلیق، كا: محمد شفيع معبر کرمانی، تا: 14 جمادی الثانی 1225ق؛ کاغذ: کاغذ ترمه، جلد: میشن، 152گ، 14 سطر، اندازه: 14/5 × 20/7
سم [ف: 2- 19)
87. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1102
خط: نستعلیق، کا: قدرمع (؟)، تا: پنج شنبه 28 ربيع الأول 1233ق؛ افتادگی: انجام؛ صفحه اول دارای سرلوح، حاشیه صفحه اول و دوم نقاشی شده و سه لوحه نقاشی و جدول صفحه ها همه با آب و رنگ و معمولی است، برگها نامرتب صحافی شده، بعضی صفحه ها با حواشی دارای اشعاری فارسی و یادداشت های متفرقه می باشد؛ جلد: روغنی، 104گ، 12 سطر، اندازه: 20×29/5سم [ف: 4- 343]
88. كاشان: جعفری: شماره نسخه: 78/6
آغاز: برابر؛ انجام: و قوت از دیگر گیاهان باز میستاند او را می برد و دور میسازد و هر چه ازو نفع متصور است نگاه میدارد تربیت مردم فرماید بواسطه جاهلان تا از این فایده بگیرند تمت
خط: نستعلیق، کا: حسین بن علی حاجی رضا گلپایگانی، تا: صفر 1233ق، جلد: تیماج قهوه ای، 63گ، 14 سطر، اندازه: 15×21سم [فهرست جعفری:] 89. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1/ 2750
خط: نستعلیق، کا: احمد بیات نیشابوری، تا: 1235ق؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: ترمه، جلد: میشن سیاه لبه دار، 16 سطر، اندازه: 18×30سم [ف: 6- 104]
ص: 523
90. یزد، کاظمینی؛ شماره نسخه: 275
خط: نستعلیق، کا: محمد رحیم بن میرزا خلیل (در سن هفتاد و سه سالگی)، تا: دوشنبه 28 ربیع الاول 1237ق؛ مصحح، در برگ آخر اشعاری به فارسی و تاریخ تولدی به سال 1283 مشهود است؛ جلد. تیماج قهوه ای سوخته، 16 گ
، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 235]
91. تهران: مجلس: شماره نسخه :5863
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1237ق، مجدول: کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج عنابی با ترنج، 340ص، 13 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 14/5×20سم [ف: 17- 268] 92. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه :5496- 166/ 27
آغاز: خلیفه گفت من او را برای خدا ادب می کردم ... باب سيوم در دعا و غرض از دعا عرض نیازست بدرگاه الهی و در خواستن مرادات از فیض فضل تا منتاهی؛ انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا، جمادی الثانی 1239ق، افتادگی: آغاز؛ مقابله و تصحیح شده؛ جلد مقوا، 207گ، 12 سطر، اندازہ:20×30سم [ف 1- 172]
93. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 9673/2
خط: نسخ، کا: محمد رضا بن میرزا محمد شیرازی، تا: رمضان 1240ق؛ جلد: تیماج قهوه ای، 117گ (185ر-302ر)، 16 سطر، اندازه 20× 30سم [ف: 25- 47]
94. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:126/ 14
آغاز: برابر، انجام: اما به رباضت همه را علاج کرده ام و تبدیل داده حکیم او را طلبید و ... خود معزز گردانید. تمت.
خط: نسخ، کا: اسماعیل بن حاجی عظیم همدانی، تا: 1240ق؛ جلد. تیماج قهوه ای، 168گ، 16-17 سطر، اندازه 16 ×21سم [ف: 1- 172]
95. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 7619/1
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد حسین بن کربلائی حاجی محمد جامعی، تا ئيت ئيل شوال 1241ق کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 82گ، (1-83)، 20 سطر (14×25)، قطع: رحلی ، اندازه: 33x31سم [ف: 16- 656]
96. تبریز تربیت، شماره نسخه: 130
كا: علی بن محمد لطیف مرزآبادی، تا: 1245ق، یک کتاب فارسی ناقص هم منضم به همین کتاب است که معجزات ائمه هدی و کرامات بعضی از اولیا را می نویسد که از فصل نوزدهم تا فصل پنجاه و سوم است و باقی در این نسخه ناقص است، در پشت ورق آخر کتاب یک نفر تاریخ ولادت و وفات کسانی از خانواده خود را نوشته که به حوادث مشهوری هم مؤکد گردانیده از جمله در ولادت پسری که به سال 1241 تولد یافته می نویسد و در این سال بود که آقا سید محمد طباطبائی خلف مرحوم آقا سید علی عساکر ظفر پیکر را به جهاد مهیا نموده و به فعله گنجه و شوشی برد و در وفات ملا علی پدر خود می نویسد در ماه شوال 1262 از وبا مرد که در ایام پادشاهی محمد شاه غاری در تبریز اتفاق افتاد و حاکم تبریز بهمن مبررا بود و هم چنین در ولادت دختری
که به سال 1268 بوده می نویسد در این سال از طرف با بیان به ناصرالدین شاه سوء قصدی شده و شاه محفوظ مانده و بدین مناسبت در تبریز چراغانی کردند [ف: 102]
97. تهران: مجلس؛ شماره نسخه - 18588 ض
بی کا، تا: با تاریخ 1248ق [د.ث ]
98. تهران: ملی: شماره نسخه: 1417
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1251ق، سرلوحه مذهب زر و شنجرف و لاجورد و زرد، در صفحات اول و دوم میان سطور طلا اندازی، در صفحات اول و دوم میان دو جدول گل و بوته زر و لاجورد، مجدول به زر و سیاه و آبی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز با ترنج و نیم ترنج مقوایی، 161گ، 11 سطر ( 12/5x7
)، اندازه: 12/5 ×19/5سم [ف: 4- 473]
99. شیراز؛ امام عصر ؛شماره نسخه:139
خط: نستعلیق، کا: محی الدین، تا: شنبه 23 ذیحجه 1252ق، حسب فرمایش
کاپیتان مونسی صاحب بهادر: 158گ، 13 سطر و سطح مكتوب ( 22/5x13)، اندازه: 19×28سم [ف: 1-4]
100. قم ؛گلپايگانی شماره نسخه : 2434- 13/114
آغاز و انجام: برابر
بی کا، تا: ذیحجه 1253ق، در پایان نسخه نامه ای که از مهدی خان استرآبادی که از زبان رضاقلی به برادر خود نوشته است؛ جلد: تیماج مشکی ضربی مجدول، 144 گ ، 16 سطر، اندازه : 14×19سم [ف: 1- 171]
101. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :2956/2
نیمه دوم کتاب، خط: نستعلیق، کا: سید حسن هزار جریبی سمنانی، تا: 1253ق، کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 26گ (155ر -181پ)، 29 سطر (10×20/5)، اندازه: 15 ×27سم [ف: 10 -1850]
102. یزد؛ وزیری ؛شماره نسخه: 3671
خط: نستعلیق، کا: محيي الدين محمد بن محمد جعفر بن محمد حبیب الله بن محمد جعفر بن محمد صبغة الله، تا: رجب 1259ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد :مقوایی روکش تیماج عنابی زرین، 184 گ، 13 سطر (8×15)، اندازه: 14/5 ×22 سم [ف: 5 -1744]
103. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 7107-107/ 36
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: پنج شنبه 28 شعبان 1260ق؛ تملک: محمد بن عبد الجواد با مهر وی جلد: تیماج مشکی مجدول، 166گ، 14 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1- 172]
104. تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه : 148/4
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوب، بی کا، تا: دوشنبه 29 ذیحجه 1261ق، از برگ 183 تا پایان کتاب نو نویس است؛ مهر: «اسمعیل»
ص: 524
(چهار گوش)، کاغذ: اصفهانی و فرنگی حنایی، جلد: مقوایی روکش تیماج قهوه ای روشن ضربی با جدول ترنج و سرترنج منقش به گل و بوته، 113گ
(88پ-201ر)، 17 سطر (11×16/5)، اندازه: 17×24/5سم [ف: 136]
105. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 28294
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: 1261ق، کاغذ: حنایی، جلد. تیماج سبز ضربی دارای حاشیه زنجیره ای زرین، 12 سطر ( 7/5×14/7 )، قطع: رقعی، اندازه: 11×19/5 سم (رایانه)
106. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 18137
آغاز: برابر، انجام: خطاب به مسلمان کرد که بگویند... او را بدین خدا تمت
خط: نستعلیق، کا: هزار جریبی، محمد علی، تا: 1261ق، کاغذ: الوان، جلد. تیماج (رایانه)
107. شیراز امام عصر، شماره نسخه :95
خط: نستعلیق، کا: حاج حیدر علی، تا: 24 رجب 1263ق؛ مجدول؛ تاريخ وقف: رمضان 1269؛ 178گ، 15 سطر (8×14)، اندازه: 13×20/5سم [ف: 1- 4]
108. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 9541
خط: مختلف، کا: محمد کاظم، تا: 1265ق [الفبائي ف: 175]
109. نجف آباد؛ حججی؛ شماره نسخه :112
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: رمضان 1268ق، در لابه لای نسخه تصاویر متعددي ترسیم شده؛ تملك: هاشم بن حسین حسینی ملکی مدنی با مهر مربعی دارای یادداشت وقف از طرف سید ناصرالدین حجت؛ جلد: تیماج مشکی، 92 گ، 17 سطر، اندازه: 16×22/5سم [ف: 166]
110. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10372
آغاز: آورده اند که سلطان سنجر ماضی انار الله برهانه به راهی؛ انجام: زبونی و زبردستی وزیر مناسب نیست.
خط: نستعلیق، کا: ملک محمد، تا: 24 شوال 1269ق، به سعی و اهتمام آقا محمد اسماعیل به جهت شاهزاده بهاءالدوله بهمن میرزا نگارش یافته است، مجدول قرمز و آبی؛ جلد: تیماج مشکی سربی با ترنج با سر، مجدول، 110گ، 18سطر، اندازه: 14×22/5سم [ف: 32- 348]
111. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه: 170
آغاز: برابر، انجام: سلطانرا از آن ادب خوش آمد سخن او را پسندید و درجه او را بلند گردانید نظم. هر که او بایه ادب داند *** گر بجائی رسد عجب نبود /
چون ادب هست از حسب کم است *** حسبی بهتر از ادب نبود
خط : نستعلیق جلی، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ این کتاب به سال 1271 ق در عمارت باغ از آقا یوسف خواجه به بیست تومان خریده شده است و سپس به سال های 1282 و 1322ق به ترتیب از عرض کتابحانه مبارکه گذشته است، دارای تذهیب و ترصيع بسیار عالی، حواشی تمامی صفحات و بین السطور آن حل کاری و گل اندازی زرین زوج تحریر مشکی، مجدول زرین بند آبی کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی بوم گلی رنگ مذهب به اسلیمی و شاخه و برگ و خوشه انگور با ترنج زمینه مشکی منقش به گل و برگ الوان، 523 ص، 11 سطر، قطع وزیری متوسط، اندازه : 14/7×23٫7 سم [ف: 7- 17]
112. مشهد: رضوی: شماره نسخه: 10441
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد تقی، تا: 1281ق، کاغذ: الوان، جلد : تيماج [الفبائی ف: 175]
113. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13625
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1281ق: [الفبائي ف: 175]
114. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 13713
آغاز: برابر، انجام: رحمت مرحمت فرمايد ...... سنه 1293.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1293ق، کاغذ:، نبانی، جلد: مقوا [الفبائی
ف: 175]
115. تهران: مجلس: شماره نسخه: 3004
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد جواد، تا: 1298ق، در آغاز نسخه سرلوحی است نقاشی با قلم زرین لاجورد و مشکی و شنگرف سبز، صفحه های اول و دوم دارای حاشیه های گل و بوته کاری است با قلم زر لاجورد و شنگرف، مجدول به لاجورد و مشکی و زر و شنگرف، کاغذ: فرنگی آهار مهره دار، جلد: تیماج سرخ ضربی، 374ص، 11سطر، قطع خشتی، اندازه: 14/5 ×22سم [ف:
10- 455]
116. شیراز؛ بغایری، عبدالرزاق؛ شماره نسخه: بدون شماره
بی کا، تا: 1302ق؛ محشي [میراث اسلامی: 5- 566]
117. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 3473/1
آغاز: گفت یادگار من عدلست و نیکنامی، انجام: موجود: زند هر ناکسی لاف ریاست
بی کا، تا: 1310ق؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول به زر و مشکی ولاجورد کاغد: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ: قرمز عطف تیماج قرمز، 35ص (1-35)، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 5- 1667]
118. تهران: مجلس: شماره نسخه : 3094
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: 1340ق، دارای یک سرلوح مرصع و مذهب در صفحه اول، مجداول به آب طلا و لاجورد و شنگرف کاغذ: فرنگی آهارکرده، جلد. تیماج با ترنج و نیم ترنج و چلیپا سوخته، 315 ص، 14 سطر، قطع: خشتی، اندازه: 13×20سم [ف: 10- 646]
119. قم: حجتیه؛ شماره نسخه:244
ص: 525
خط: نستعلیق، کا: محمد کاظم طاهری قمی، تا: 1347ق [ف: 2]
120. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 569
آغاز: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، ورق اول نونویس، 95گ، 24 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 11/5 × 20/5سم [ف: 2- 334]
121. تهران: ادبیات، شماره نسخه: 74
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، جدول شنگرف و لاجورد و زرین، آغاز و انجام نونو یس [ف: 3- 10]
122. قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 752
خط: نسخ، بی کا، بی تا، مجدول به مشکی و لاجورد و طلائی ؛186گ، 14 سطر (12×17) [ف: 2- 382]
123. تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 147/2
آغاز: الكتاب محامد و معانی تافته، انجام: در معرض غضب ملکه در ورطه هلاکت می افتند
خط: شکسته نستعلیق متوسط، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام ؛ کاغذ: فرنگی سبز، جلد: مقوایی روکش پارچه مشکی، 22 سطر، اندازه: 19×24 سم [ف: 135]
124. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 19054
بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه: 14/5×22/7
سم (رایانه)
125. تهران: ملی، شماره نسخه: 27324
بی کا، بی تا؛ خریداری از بانو سهیلا چاره دار [رایانه ]
126. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 27117
بی کا، بی تا: خریداری از وحید امیرزاده [رایانه ]
127. تهران: ملی، شماره نسخه: 17356
بی کا، بی تا: خریداری از مصطفی حسینی؛ اندازه: 15/1×25سم [رایانه ]
128. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 824
تا « باب سی و دوم در سیاست» ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: نزدیک عصر مؤلف: افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر: «عبده محمد رضا» (بیضی)، جلد: تیماج قهوه ای، 122 گ، 12 سطر، اندازه : 12×17/5سم [ف:3- 31]
129. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8341
آغاز: برابر؛ انجام: تاریخ اتمام کتاب مفهوم میگردد.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، واقف: سردار کل یار محمد خان افشار: 147 گ، 15 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 6- 382]
130. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 7076
آغاز: برابر؛ انجام؛ و کارتو ساخته نشد و مع هذا باز می آیی و هنو .. ..
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ صفحه آخر نسخه شامل اشعاری از علیرضا تجلی شیرازی است، 73گ، 17 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 66- 382]
131. قم: فیضیه؛ شماره نسخه:2042
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام، 68 گ ، 22سطر، اندازه: 14×18 سم [ف: 2- 11]
132. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه:2315
آغاز: شفای کلی ارزانی فرمودن
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز، اهدایی موسس کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی روکش کاغذ رنگین عطف تیماج قرمز، 114گ، 17 سطر (5×12)، اندازه: 11×18سم [ف: 4- 1246]
133. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 1089
خط: نستعلیق، کا: طيفور بن حیدر علی اسفرجانی، تا: رمضان؛ کاغذ: سمرقندی زرد، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 301گ، 12 سطر (6×11)، اندازه: 11×18 سم [ف: 3- 88]
134. قم؛ مسجد، اعظم، شماره نسخه: 3939
آغاز: برابر، انجام: اصعمی می گوید روزی نزد هارون الرشید رفتم او را دیدم بر تخت نشسته و دختری پنج ساله تخمیناً نزد وی قرار گرفته مرا گفت دانی که این دختر کیست گفتم معلوم ندارم گفت دختر پسر من است و برو و بوسته بر فرق وی نه من متحير بماندم
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ مجدول به زرین و لاجورد و سیاه، دو برگ اول نونویس و بدون جدول؛ جلد: تیماج قهوه ای عطف تیماج مشکی، 128 گ، 12 سطر، اندازه:12×19سم [ف مخ: 1- 86]
135. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه:13
خط: نستعلیق به شیوه هندی، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام (برگ آخر)، جلد: مقوا، عطف و گوشه تیماج قهوه ای، 169گ، 14 سطری (17×19)، قطع: پالتویی، اندازه: 14×22سم [ف: 1- 8]
136. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه: 14782/2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول به مشکی و قرمز و زرد، اندازه: 30x19/5
سم [ف: 2- 83]
137. مشهد، ادبیات، شماره نسخه:34 فرح
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام ؛ کاغذ: سپاهانی
جلد: مقوا، عطف و گوشه پارچه ای، 92گ، 11 سطر (10/5 × 14/5)، اندازه: 15/5 ×5/ 20سم [ف: 6]
138. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :862/3
تا قسم 2 باب 40 (شرط 19 وزارت) را دارد و برابر است با سطر 5 ص 324 چاپ تهران و نزدیک به شش صفحه در آن کم است ؛ خط: تعليق، بی کا، بی تا؛ جدول زرین و لاجوردی؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی زرکوب، 191گ (31پ- 222پ، 14سطر (5/5 × 9/5)، اندازه: 9/5 × 15سم [ف: 3- 659]
139. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 10473
آغاز: برابر، انجام: از حکمت دور نباشد چه اکثر وقایع
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی انجام کاغذ: حنایی، جلد: میشن [[الفبائی ف: 175]
140. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه: 173
ص: 526
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خفی، كا: فريد الدين، بی تا: این نسخه از جمله کتب مسروقه و اکتشافی از خانه آرشاک خان مسیحی در سال 1333ق بوده است، مجدول زرین، یک سرلوح مذهب مرصع خوب در تارک صفحه اول طرح است، کاغذ: ترمه متن زرافشان، جلد: مقوای روغنی بوم زرشکی طلائی با ترنج زمینه مشکی منقش به گل و برگ الوان چهار لچکی و حاشیه زمینه مشکی مذهب به اسلیمی و برگ زرین، 512 ص، 11 سطر، قطع: جانمازی، اندازه: 7/8×11/5
سم [ف: 7- 15]
141. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 6724
آغاز: بسمله، حمدله که ذات حمیده صفات محمدی را به طغرای غرای و انك لعلى خلق عظیم مزین گردانید که حسن خلق نوریست از انوار الهی، انجام :چهارم آن که خدا بترسد، همه کس از او بترسد، و هر که را ترس از خدا نباشد آن کس از همه بترسد
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: میانه و انجام؛ کاغذ: فرنگی
نخودی، جلد : تیماج قهوه ای یک لایی، 183گ، 14 سطر ( 7×15/5 )، اندازه: 14 × 20/5 سم [رایانه ]
142. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 8241
آغاز: از اخلاق سینه و اوصاف رضية مرضيه بقسم اخرى و سهم اشمل بهره یافته اند و انجام: شیخ فرمود در آن نوبت چندین هزار مردم خصم تو بودند آن نتیجه داد درین كرت این همه مردم شفیع تواند چنین ثمره می دهد بیت بدی مکن که درین کشت زار.
خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول به قرمز، مصحح، محشی خریدای از محمودی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج عنابی مقوایی مجدول ضربی، 192گ، 15 سطر ( 15/8X7/8 )، اندازه: 13/8×21/2
سم (رایانه)
143. کاشان؛ جعفری: شماره نسخه: 18
آغاز: برابر؛ انجام: اما امسال رسمهای نیک بنه و بدعتها بر انداز و رصای رعیت حاصل کن و وظایف درویشان و ادرارات و اقطاعات بتمام بده و بازای در عهده من که هیچ آفت بتو نرسد
خط: نستعلیق جلی، بی کا، بی تا، افتادگی انجام؛ مجدول شنگرف مرصع لاجوردی؛ جلد: تیماج قهوه ای، 138 گ ، 15 سطر، اندازه: 14×22 سم (ف) 144. مشهد رضوی، شماره نسخه : 4493/25
چند حکایت از اخلاق محسنی: كا: محمد جعفر شیرازی، بی تا: کاغذ: الوان، جلد چرمی ماشی ضربی معرق، 7 ص (696-703) ، اندازه: 14/5 ×23 سم [ف: 7- 592]
اخلاق المحسنين / اخلاق / فارسی
axlāq-ol-mohsenin
کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری
(- 1505)kāšefi, hoseyn ebn-e 'alī
وابسته به اخلاق محسنی = جواهر الاسرار کاشفی، حسین بن علی (-910ق)
رساله ای متوسط در گزیده و تلخیص «اجواهر الاسرار» یا «اخلاقی محسنی» تأليف خود کاشفی است که اصل آن را برای سلطان حسین میرزا بایقرا (911 ق) و به نام پسر او «محسن» به سال 907 ق (موافق کلمه اخلاق محسنی»)و در چهل «باب» در اخلاق و کشورداری و تدبیر منزل تألیف کرده است.
[الذريعة 378/1 ؛ نسخه های منزوی 2/ 1533]
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :7947
خط: نستعلیق، کا: هداية إله زرین قلم، تا: 1111ق؛ بنه ام ابوالمظفر محی الدين محمد عالم گیر غازی، جدول زر و لاجورد، با سرلوح، کاغذ: سپاهانی زرد، جلد: تیماج زرد، 280گ، 11 سطر (5/5×9/5)، قطع: بغلی، اندازه: 9×14/5سم [ف: 16- 747]
2. کاشان؛ مدرسه سلطانی؛ شماره نسخه: 285/1
آغاز: این رساله که باخلاق المحسنين مسمی گشته اقدام نمود و التوفيق من تملك المعبود، قبل از شروع بموقف عرض می رساند که چون آدمیان مدنی بالطبع اند یعنی ایشان را از اجتماع
تا باب چهلم، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز (یک برگ) و انجام؛ 215 گ، 14 سطر، اندازه: 12×19سم [ف]
اخلاق محمدی / اخلاق /فارسی
axlāq-e mohammad
یزدی محرر، محمد علی، ق13 قمری
yazdī moharrer, mohammad ali ( - 19c)
اهدا به: تراب علی خان مختار الملك سالار جنگ
تأليف شده پس از 1286ق/1869م (نگارنده در این سال 40 ساله بوده است). از کتاب های متداول در اخلاق و بر پایه حدیث های پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، در 40 «باب» ساخته است: 1. فضیلت طلب علم و علماء؛ 2. عبادت و تفکر و اخلاص و نیت، 3 تضرع وخوف؛ 4. زهد و تقوا؛ 5 صبر و شکر و تحمل 10 نکاح و حسن و قبح زنان و حقوق زوجین؛ 20. غم خواری مردم و رفع حاجات و احسانات؛ 30 خصلت ذمیمه تکبر و نخوت 40. وصایا.
آغاز: حمد و سپاس بی قیاس جناب ملک خلاق را سزد
چاپ: لکھنو، 1292ق، سنگی، وزیری، 376ص؛ لکهنو ، 1288ق، سنگی، وزیری، 2+376ص؛ مشار فارسی، ج 1، ص198
[فهرستواره منزوی 307/6 ]
یزد؛ سریزدی؛ شماره نسخه: 203
خط: نستعلیق هندي، كاتب = مؤلف (ظاهراً)، تا: قرن 13؛
ص: 527
مصحح، محشی، دارای صورت تقریظ مولانا شاہ عبد اللطيف مشتهر به شاه محیی الدین صاحب قادری و وقفنامه کتاب از حسین ضابط یزدی به سال 1380 و در دو برگ پایانی چندین ماده تاریخ فارسی و اردو به سال 1288 و ماده تاریخ ولادت ظاهراً فرزند مؤلف عبد الصمد یزدی به سال 1277 آمده است؛ جلد: مقوایی، عطف و گوشه ها تیماج قرمز، 168گ، 18سطر، اندازه: 19/5 × 30
سم [ف: 1- 167]
« اخلاق المشجرة » سلوک المالك في تدبير الممالک
« اخلاق مشجری » سلوك المالك في تدبير الممالک
« اخلاق المصطفی» شرح الشمائل النبوية
اخلاق مظفریه / اخلاق / فارسی
axlāq-e mozaffarīye
معتمد الشريعة، نعمة الله
mo'tamed-oš-šarī e, ne'mat-ol-lah
[فهرستواره منزوی 308/6 ]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:9683
آغاز: بسمله از پس نفرین بدیو رجيم سپاس بیقیاس و ستایش؛ انجام: درین و جیره ذکر می شود انشاء الله تعالی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1316ق، کاغذ: حنایی، جلد: مقوا، 12 سطر (9×16)، اندازه:14×21سم [الفبائی ف: 31]
« اخلاق المعالی » اخلاق علائی
اخلاق معتمدی / تراجم / عربی
axlāq-e mo'tamedi
دستغیب شیرازی، ابوالحسن بن احمد، ق 14 قمری
dastqeyb-e Šīrāzī, ab-ol-has an ebn-e ahmad (-20c)
تاريخ تأليف: 5 صفر 1297ق
این رساله در تقدیر از خدمات فرهاد میرزا (1233-1305ق) تألیف شده است. رساله در چند «فصل» کوتاه است در تاریخ زندگانی و اصلاحات و موقوفات و آثار علمی معتمد الدوله فرهاد میرزا قاجار، با اشعاری به عربی از مؤلف که به مناسبت های مختلف سروده است.
آغاز: الحمد لله الذي جل عن الأوهام و عز عن الأفهام قد تحيرت العقول في ذاته و تبلدت الأذهان في صفاته
انجام: لكونه ناصبياً فهو قد نصبه. و اسمه من فضاء الكون قد سلبه *** وجسمه صار معروفاً و مشهورا
[فرهنگ سخنوران ص 209؛ فهرستواره منزوی 308/6 ]
1. تهران: فرهاد معتمد، شماره نسخه: 161
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1296ق؛ جدول شنگرف و زر و مشکی و لاجورد، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ مقوایی، 51گ، 9 سطر (8/5×15 )، اندازه: 11×21/5 سم [نشریه: 2- 148]
2. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 5182
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ زیبا، بی کا، بی تا؛ مجدول به زر و مشکی و لاجورد؛ در صفحه آخر تقریظی است که ابوطالب نام به تاریخ شب پنج شنبه ربیع الاول 1297 نوشته؛ جلد: تیماج سبر،62گ، 12 سطر، اندازه: 13/5 × 21/5 سم [ف: 13- 386]
اخلاق معزی / اخلاق/ فارسی
axlāq-e moʻezzī
عبد المحسن بن محمد حسين، ق8 قمری
abd-ol-mohsen ebn-e mohammad hoseyn ( - 14c)
اهدا به: معزالسلطنه جلال الدین امیرانشاه تیموری (807-812)
رساله ای است در دو «مقصد» و هر مقصد در سه «صحیفه»: مقدمه در شرف علم سيما علم اخلاق؛ مقصد اول در اکتساب اخلاق عملی، در سه «صحيفه »: 1 کیفیت استعمال اخلاق، 2. علاج اخلاق ذمیمه، 3 ضبط اخلاق فاضله؛ مقصد دوم در اكتساب اخلاق عملی که آن را عقل معیشی خوانند و طریق معیشت مطلقا با اصناف خلایق، در سه «صحیفه» : 1. طريقه زندگانی با ملوك و سلاطین و جمعی که مرتبه ایشان از مرتبه شخص ارفع بود، 2. بيان طريقه زندگانی با جمعی که رتبت ایشان موازی و مساوی مرتبه شخص بود، 3. با صنفی که مرتبه ایشان از مرتبه شخص نازل بود و وضع معیشت با ممالیک؛
خاتمه مشتمل بر وصیت و کلماتی حکمت آمیز که از امیر المومنین علی ابن ابی طالب و از اولاد طاهره او (علیهم السّلام) منقول است.
آغاز: بسمله. شکر و سپاس حضرت واجب الوجودی را که از دنیای زیبای خلعت خلقت انسان را در کارخانه ابدع ... ترتیب داده.
انجام: پرحم الله عبدا قال آمينا و قد اتفق الفراغ من تعليق الرسالة المباركة الميمونة ضحوة يوم الجمعة الثامن عشر من ثانی عشر شهور سنة ثمان وسبعين وسبعمائة الهلالي الهجرى على يد مولفها أفقر عبادالله و عبد المحسن بن محمد الحسيني الطبسی مولدا و محتدا غفر له.
تهران، دانشگاه: شماره نسخه 5669 و 6124-ف
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: مؤلف، تا : 1277؛ جدول لاجورد و زر کاغذ: سپاهانی،جلد. تیماج حنایی لابی، 38 گ، 19 سطر (6×13/5 )، قطع: ربعی، اندازه:10×17سم [ف: 16- 62] و [فيلم ها- ف: 2003]
ص: 528
الأخلاق (مقالة في المدخل الى علم )/اخلاق / عربی
al-axlāq (mq. fi-1-madxal ila 'ilm)
نيقولاووس طبيب
niqolāvūs-e tabīb
تهران دانشگاه؛ شماره نسخه :552255-ف
نسخه اصل: جامع القرويين فاس 3043-2508 j/ بی کا، تا: 27 شعبان619ق (فيلم ها- ف:1 -281]
اخلاق ملوک / اخلاق / فارسی
axlāq-e molūk
تهران: ملی؛ شماره نسخه: 17828
بی کا، بی تا، انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ اندازه 9/1×18/2
سم [رایانه ]
اخلاق منصوری - جام جهان نما / فلسفه، اخلاق / فارسی
axlāq-e mansūrī = jām-e jahān namā
دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد، - 948 قمری
( -154)daštakī šīrāzī, mansür ebn-e sadr-od-dīn mohammad
کتاب مفصلی است در فنون حکمت و فلسفه که در واقع رساله اول از وجه ثالث کتاب «جام جهان نما» او است. مؤلف در دیباچه آورده است: «باعث فقیر حقیر غیاث مشهور به منصور بر تحریر این سطور و تسطیر این زبور که رساله اولی از وجه ثالث از جام جهان نماست تقرير معاقد و مقاصد بیان انية و ماهيت انسان و تمهید اصول و قواعد بنیان وجدان سعادت در جهان است به وجهی که از مطایی و فحاوی آن طريق تهذیب اخلاق و سلوک با خلایق و خلاق و کیفیت تحصیل ملكات فاضله نافعه دین نشاه و نشاه اخری عادات ناقصه و شیم مهلکه ضاره به وجهی وجبة سائح شود». این رساله یکی از دو تأليف بالنسبه مفصل و تحقیقی او در این فن است چه در رساله عربی مختصر اخلاق منصوری تفصیل مطالب را به این کتاب و تألیف دیگرش موسوم به «تهذيب الانسان» حواله داده است و در آنجا درباره این رساله گفته است: هر کس بخواهد به طور اتفاق و ایقان به کنه مطلب برسد به «اخلاق منصوری» بنگرد. این رساله از متون استدلالی جامع این فن است که به خامه ادبی نگاشته و در آن به آیات کریمه و اشعار استشهاد نموده است. رساله مرتب است بر دو «مجلی» و هر مجلی در چند «صورت» : مجلی اول مشتمل است بر چهار ««تجليه»: 1. انية نفس مجرد و روح ابهد (كذا)، 2. بيان هيكل انسان، 3. اشاره به آنکه انسان خليفه رحمان است، 4. هدایت طرق نيل سعادت؛ مجلی ثانیه در تهذیب اخلاق و کیفیت سلوک با خلائق و خلاق مشتمل بر سه «تجليه » در بیان اصول اخلاق و فضائل و رذائل و آداب ملوک.
آغاز 1: حمد بیحد ز ازل تا به ابد *** احدی را که جز او نیست احد - منشی که هر حرف که از مبدا انشا بواسطه قلم اعلمی بر سر لوح نمایش و هستی آمده رقم اسمیست از اسماء حسنی او
2: افتتاح کلام به نام خجسته فرجام ملک علام.. فقیر حقیر غیاث مشهور به منصور
انجام: آنرا اخراج کلام بر خلاف مرام و مراد خوانند و در بديع آنرا مصالبه و اعاره نامند.
چاپ: مجله معارف، دوره 13 شماره 2، نشریه مركز نشر دانشگاهی، تصحيح عبدالله نورانی، صص 97-160
[الذریعه 378/1 و 379، 24/5 و 25، نسخه های منزوی 765/2 ؛ فهرستواره
منزوی 309/6 و 2898/4 و 118/6 ]
1. تهران: مجلس: شماره نسخه: 9180
آغاز: برابر انجام: نه از آن جواهر و لآلی است که صاف بیانش در غدیر حقیر امثال این مجال یابند طلبش از بحار درر آثار كبار انسب باشد. بیت: از دام عنکبوت که بهر مگس تنند *** نتوان امید داشت که عنقا شود شکار .
خط: نستعلیق خوب، کا: محمد بهرام، تا: ربيع الثانی 908ق؛ دارای سر لوح، مذهب، مجدول، مصحح، دارای چند یادداشت پزشکی و دستور العمل ساخت دارو و مواد، رکابه دار؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرایی خریداری از جعفر سلطان القرایی کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد. تیماج عنابی ضربی با ترنج منقش به گل و بوته و جدول، 14 سطر (6/2×11/7 )، اندازه:11/2×18/1 سم [ف: 29/2 - 842]
2. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3300/1
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: یونس بن احمد نظامی حسینی (شاگرد مؤلف)، تا: 948ق؛ مصحح، دارای حواشی با نشانه «منه مدظله»؛ تملك: کاتب، «عبدالله بن ملاعلی تهرانی»؛ مهر: «سید حسین بن سید محمد الحسینی» (مربع)، «الراجی عبد العلی بن محمدهاشم»،(بیضی)، «محمد امین بن محمد مهدی الحسینی»، (بیضی)؛ 82گ (3پ- 85ر)، 19 سطر، اندازه: 10×17 سم (محدث ارموی مخ: 1- 87]
3. تهران؛ عبدالعظيم. شماره نسخه: 301
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل محرم 967ق؛ دارای حواشی با عناوین «قوله - قوله»، گویا حاشیه بر جام جهان نماست، در اول وقف نامه شاه عباس
که این کتاب را به ضمیمه 119 جلد دیگر به آستانه حضرت عبد العظيم و مدرسه آستانه وقف نموده است؛ مهر: «افوض امرى الى الله رفیع الدین محمد الحسيني الموسوي» ، (كروي)؛ واقف: شاه عباس صفوی، تاریخ وقف: غره ذیقعده 1037، جلد. تیماج حنایی مجدول، 111گ، 16 سطر، اندازه 20x10/5
سم [ف: 1- 168]
ص: 529
4. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 2464/27
خط: نستعلیق و نسخ، بی کا: تا: قرن 11: اقتادگی: آغار، کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج مشکی ضربی درون تریاکی، 75ص (642-717 حاشیه )، چلیپا 17/5×33سطر، اندازه : 18/5 ×34سم [ف: 9 -1205)
5. شیراز: علامه طباطبائی، شماره نسخه : 498/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ اندازه: 15×24سم [نسخه پژوهی: 3 -100]
6. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه :6053
آغاز: برابر، انجام: از دام عنکبوت که بهر مگس تنید توان امید داشت که عتقا شود شکار.
خط: نستعلیق، کا: مندمی بن نورالدین بن كمال الدين بن خضر شاه معلم دزفولی، تا: دوشنبه 22 رجب 1003ق، یک سرلوح کوچک [ف: 6- 483]
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه :2063-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 1 - 7]
7. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 3924/2
انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: على رضا بن افضل گیلانی، تا: 1008ق، کاغذ: اصفهانی شکری و زرد رنگ، جلد. تیماج قرمز، 41ص (229- 270)، 18 سطر، قطع: نیم خشی، اندازه 11×21/5 سم [ف: 10 -1993]
8. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 10562/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: احمد رشنی پسیخائی، تا: صفر 1012ق؛ یک سرلوح مزین و مرصع و یک کتیبه زرین، مجدول، کاغذ: نخودی، جلد: تیماج ضربی، 25 سطر (11×20/5)، قطع : وزیری بزرگ، اندازه: 30x17سم (رایانه)
مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)؛ شماره نسخه بدون شماره /3
همان نسخه بالا (نشریه: 7- 560]
9. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه :1258/3
آغاز: برابر، انجام: این زواید آن است که در بعضی نسخ تغییر نموده و طرح کرده چه در نسخه که اولاً نوشته.
كا: هاشم بن حسين العميد، تا: جمادی الثانی 1014ق؛ افتادگی: انجام؛ واقف: ابن خاتون کاغذ: الوان آهار مهره، جلد. تیماج مستعمل، مختلف السطر، اندازه: 20x11سم [ف: 1- 551]
10. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 14783/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1030ق، مجدول؛ جلد. تیماج مشکی، 25 سطر (7/5×21)، اندازه: 14×28سم [ف: 2 -84]
11. تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه : 1046/2
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته تعليق، بی کا، تا: 1043ق، جا: تبریز؛ گ (2پ-24ر) [ف: 3- 218] 12. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4218/11
آغاز: برابر؛ انجام: از دام عنکبوت که هر مگس تنید
خط: نستعلیق، کا: محمد نظام بن علیخان ساوه ای، تا: دوشنبه ربیع الاول 1047ق، در هامش نسخه و چلیپا؛ جلد: تیماج مشکی، 108ص (286-394)، اندازه: 18/5 × 29/5سم [ف: 11- 237]
13. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1693/5
خط: نستعلیق، کا: محمد نصیر گیلانی، تا 1057ق؛ 8گ (79پ۔ 87ر)، اندازه: 12×20، سم [نسخه پژوهی: 3- 167]
14. تهران: سلطنتی؛ شماره نسخه: 190/9
خط: نستعلیق، کا: محمد سعيد بن محمد تقی کاتب خاتون آبادی، تا: 1062ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوای روکش تیماج مشکی لولادار وسط سه ترنج ضربی گل برجسته لاکی رنگ، قطع: وزیری، اندازه: 19×28/5سم [ف:7- 20]
15. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 10224/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر کسمائی، تا: محرم 1077ق؛ مصحح، مجدول زرین، در آغاز نسخه یادداشتی است از علاء الحکما به تاریخ محرم 1336ق مبنی بر تعریف از اخلاق ناصری و اخلاق منصوری و این که از میرزا حبیب الله دستفروش ابتیاع شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول گرهی، 80گ (199پ-279ر)، 15سطر، اندازه: 14×26سم [ف: 32- 262]
16. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1384
خط: نستعلیق و شکسته نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه 20 شعبان 1079ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 90 گ ، 14 سطر (6×14)، اندازه: 20x10سم [ف: 8 -70]
17. تهران: مجلس، شماره نسخه: 2090
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ تعلیق، بی کا، تا: 1095ق؛ افتادگی: وسط (صفحه های 20-19
و 155-156 و 179-180 و 209-210 و 229-230 و 236-335 افتاده است، در پایان نسخه پنج صحیفه از کتاب دیگری است به خط دیگر و با قلم ریز تر که شرح بر رساله ای در اخلاق است؛ کاغذ: سمرقندی شکری آهار مهره، جلد: میشن
خرمایی، 250ص، 9سطر، اندازه: 14/5×21 سم [ف:6- 79]
18. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 7725
آغاز: برابر، انجام: بر ارباب نظر مخفی نیست که تفسیری که عشق نفسانی را کرد شامل عشق بهمین است ... اهل صناعت یک فقره جهت
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: انجام ؛ کاغذ: سپاهانی سفید و کبود، جلد: تیماج مشکی ضربی، 40گ (3پ-43پ )، 21 سطر (8×18)، اندازه: 15×21سم [ف: 16- 684]
19. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 4/ 2234
آغاز: برابر، انجام: ابتداء ازوست و انتهاء باوست، بلکه همه اوست جلد اول، خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12؛ کاغذ: ترمه اصفهانی، جلد: تیماج قرمز، مقوایی، 35ص، 24 سطر (19×29)، اندازه:25×38سم [ف:5 -349]
ص: 530
20. تهران: مجلس: شماره نسخه: 18588 ض
بی کا، تا: با تاریخ 1249ق [د. ث]
21. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 2461
آغاز: برابر؛ انجام: دزات اعیان کاینات اللهم خلد ظلال العالی
خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائی- ف: 158]
22. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1489-ف
نسخه اصل موزه بريتانيا ش 299 .Qrء كا: محمد رام، بی تا: سطر
[فیلم ها- ف: 1 - 7]
23. خوانسار، فاضل: شماره نسخه: 245/11
بی کا، بی تا: جلد: تیماج شتری ضربی ترنج و سرترنج دار مجدول، اندازه: 11/5 ×19 سم [ف: 1 -215]
اخلاق منصوری / متفرقه / فارسی
axlāq-e mansūri
هندی دکنی، شهسوار علی شاہ بن رضا
hendī dakanī, šahsavār'alī-šāh ebn-e rezā
تاريخ تأليف: 1336ق
سید شهسوار علی شاہ بن رضا منصور التولیه آستان قدس رضوی حسنی حسینی هندی دکنی حیدر آبادی، درباره اصول و قوانین هند و تجویز پیروی از آنها برای مردم به دلایلی مانند «السلطان ظل الله»، مؤلف دوستار انگلیس و پرستنده شاه انگلستان است.
[فهرستواره منزوی 6/ 308]
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8740
آغاز: الحمد لله رب العالمین، انجام: در دل حاسد فروخت آتش آلام را ...... محمد حس هروی 9 شعبان 1396
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد حسن هروی، تا 9 شعبان 1336ق، جا: مشهد؛ اندازه: 13×21سم [الفبائي ف: 31]
تهران؛ دانشگاه شماره نسخه: 2064-ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها -ف:1 - 7]
« اخلاق منظوم » فقه و اخلاق (منظوم)
«اخلاق منظوم» تحفه احتشامی
«اخلاق منظوم » اخلاق زن و مرد
اخلاق (منظومه ) / اخلاق / فارسی
axlāq (mnz.)
بخاری، محمد حسین، - 1090 قمری
( - 1679)boxārī, mohammad hoseyn
منظومه ای است در حدود پانصد بیت در محاسن و مساوی اخلاقی که بر هر مسلمانی دانستن آن لازم است.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 906/4
آغاز: حمد بیحد حضرت معبود را *** کز عدم آورد هر موجود را /حمل بیحد آن خدای پاک را ***آنکه جان بخشیده مشت خاک را انجام: در امانت عاقبت حاصل شود به کانوبی (؟) عاقبت مشکل شود
خط: نستعلیق بدخط، کا: میر سید محمود مخدوم، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای ضریی عطف تیماج قرمز، 46گ (109پ-155پ)، و سطر، اندازه: 15×26سم (ف :3- 97]
اخلاق (منظوم) / شعر، اخلاق / فارسی
axlāq (mnz.)
مشهد: الهيات، شماره نسخه : 451/4
آغاز: بسمله. حمد بیحد آن خدای پاک را *** آنکه جان بخشید مشت خاک را
عنوان ها نیز به شعر آمده است و شامل 570 بیت می باشد؛ خط: نستعلیق، کا: ملاتاج ولی ابن خواجه نیاز بين اوراز علی، تا: رمضان 1268ق، جا: استر آباد، جلد: مقوا، اندازه: 14×21سم [ف: 1- 436]
الاخلاق المنظوم / شعر، اخلاق / عربی
al-alaq-ul-mn anzilmn
تعداد گناهان کبیره را در بیست بیت به نظم کشیده و ذیل هر کلمه که بیانگر گناه کبیره است آیه مناسب آن ذکر شده است.
قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 8/ 256
آغاز: خُذ صاح عني عدد الكبائر *** و احفظه واجعله من الذخائر / وهو على قول ذوي الرواية *** سبعون فافهم وانعم الدراية، انجام: شهادة الزور وعنها النظ *** والقرب للحایض حتى تطهر/ و کفر نعم الله يا حبيب *** والهمز واللمز والتلقیب
خط: نسخ جلی، بی کا، بی تا: فائده در آخر کتاب موعظه ای از ابوعلی سیناست ؛ جلد: گالینگور سیز، عطف تیماج زرشکی، 1گ، 14 سطر، اندازه: 14×22سم [ف مخ: 1- 87]
اخلاق (منظوم) / شعر، اخلاق / عربی
axlāq (mnz.)
قصیده ای است با قافیه نون که گوینده ملتزم شده حروف اوايل ابیات را به ترتیب الفبا بیاورد. نخستین حرف بیت اول «الف» و نخستین حرف بیت آخر «یاء» است. در ماسوای ده بیت اول نیز ملتزم شده که نخستین حرف تمام کلمات هر بیت مانند حرف اول بیت باشد. مضمون قصيده شماره کارهای نیک و فضایل است. این قصیده دارای 30 بیت است.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 4/ 3366
آغاز: باسم الله تثبيت الثناء *** هو المحمود في اعطاء النوال
بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی شکری، جلد. تیماج قرمز، 2ص ( 16-14 )، قطع: خشتی، اندازه: 16×21سم [ف: 10 -1203]
ص: 531
اخلاق ناصری / اخلاق / فارسی
axlāq-e nāserī
نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 – 672 قمری
(1201 - 1274)nasīr-od-dīn-e tūsí, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به طهارة الأعراق في تحصيل الأخلاق = تهذیب الاخلاق و تطهير الأعراق = طهارة النفس؛ ابن مسکویه، احمد بن محمد (421-320)
اهدا به: ناصر الدین ابوالفتح عبد الرحيم بن ابی منصور
تاريخ تأليف: 633ق؛ محل تأليف: قاین قهستان
این کتاب از مؤلفات ممتاز و استدلالی در حکمت عملی ( تهذیب اخلاق، تدبیر منزل، سیاست مدن) است. خلاصه سبب تاليف که در دیباچه آمده چنین است: در روزگاری که خواجه در قهستان نزد ناصر الدین ابوالفتح عبد الرحيم محتشم قهستان بود، روزی سخن از کتاب «طهارة الأعراق» ابن مسکویه شد. محتشم قهستان از وی می خواهد که آن کتاب را به فارسی ترجمه نماید. اما چون لطف بلاغتی آن کتاب در ترجمه نمی آمد و دیگر آن که آن کتاب تنها در حکمت خلقی است و دو بخش دیگر حکمت عملی را فاقد است، خواجه به ترجمه تحت اللفظی آن نپرداخت و این کتاب را که شامل هر سه بخش حکمت عملی است به نام آن محتشم تأليف کرد. بخش حکمت خلقی این کتاب را ملخص همان کتاب «طهارة» ابن مسکویه قرار داد و در بخش های تدبير منزل و سیاست مدن گفتار و آراء حکماء را نقل کرده است، خواجه در تمام مباحث این کتاب تنها به نقل پرداخته و از خود هیچ اظهار نظری نکرده است.
کتاب شامل یک «مقدمه» سه «مقاله» و «خاتمه» است: مقدمه در مطالبی که لازم است قبل از خوض در این علم دانسته شود مقاله اول در تهذیب اخلاق، مشتمل بر دو «قسم»: قسم اول در مبادی، در هفت «فصل»: 1. معرفت موضوع و مبادی آن، 2 معرفت نفس انسانی که آن را نفس
ناطقه خوانند، 3. تعدید قوت های نفس انسانی و تمیز آن از دیگر قوی، 4. در آن که انسان اشرف موجودات عالم است، 5 نفس انسان را کمال و نقصانی است، 6 كمال نفس در چیست و کسر کسانی که مخالفت با حق کرده، 7 بیان خیر و سعادت که مطلوب رسیدن به کمال است؛ قسم دوم در مقاصد، در ده «فصل»: 1. حد و حقیقت خلق و بیان امكان تغيير اخلاق، 2. در آن که صناعت تهذيب اخلاق شريف ترين صناعات است، 3. اجناس فضایل که مکارم اخلاق عبارت از آن است چند است، 4. انواعی که در تحت اجناس فضایل باشد، 5 حصر اضداد آن اجناس که اصناف رذایل باشد، 6 فرق میان فضایل و آنچه شنيعه فضائل بود، 7. بیان شرف عدالت بر دیگر فضایل، 8 ترتيب اكتساب فضائل و مراتب سعادات، 9 حفظ صحت نفس، 10. معالجه امراض نفس؛ مقاله دوم در تدبیر منازل، مشتمل بر پنج «فصل»: 1. سبب احتیاج به منازل و معرفت اركان آن و تقدیم مقدمات آن، 2 معرفت سیاست و تدبیر اموال و اقوات؛ 3 معرفت سیاست و تدبیر اهل؛ 4. معرفت سیاست و تدبیر اولاد و تأديب ایشان و رعایت حقوق پدران و مادران؛ 5 معرفت سیاست و تدبیر خدم و عبید؛ مقاله سوم در سیاست مدن، در هشت «فصل»: 1. سبب احتیاج به تمدن و شرح ماهیت و فضیلت این علم ؛ 2. فضیلت محبت و اقسام آن، 3. اقسام اجتماعات و شرح احوال مدن، 4. سیاست ملک و آداب ملوک، 5 سیاست خدمت و آداب اتباع ملوک، 6 فضیلت صداقت و معاشرت با اصدقاء، 7 معاشرت با اصناف خلق، 8 وصایای منسوب به افلاطون.
تاریخ ختم تالیف کتاب حدود سال 633ق است. پس از استیلاء هلاکوخان و انقراض سلطنت اسماعیلیان در قهستان در سال 654ق خواجه مقدمه این کتاب را (که شامل ثناء بر شهر باران و عظماء فرقه اسماعیلیه بوده) تبدیل به دیباچه دیگر نمود و در دیباچه دوم سفارش کرده که هر کس نسخه از این کتاب را داشته باشد دیباچه اول را حذف کند و به دیباچه دوم مصدر دارد. باز خواجه در سال 663ق به خواهش «ملك الأمراء في العالم جلال الدولة والدين مفخر جهان عبدالعزیز نیشابوری» گفتاری درباره حق پدران و مادران ضمیمه فصل چهارم از مقاله دوم می نماید. جز مقدمه، خاتمه ای نیز بر این کتاب بود که شامل بر ستایش ناصر الدین بوده و خواجه در هنگام تغییر مقدمه این خاتمه را نیز از ستایش آنها زدود و نسخه های موجود اغلب فاقد مقدمه اولی و این خاتمه است و مدرس رضوی ديباجة اول اخلاق ناصری را با خاتمه محذوفه در چاپ دوم آثار و احوال خواجه آورده است.
سلطان العلما خلیفه سلطان سید امیر علاء الدین حسین آملی ( 1064) به دستور شاه صفی در سال 1051 «اخلاق ناصری» را مانند جلال الدین دوانی در اخلاق جلالی به عبارت روشن تری در آورده و «توضيح الأخلاق» نامیده است، ابوالمعالی شمس الدين محمد بن علی بن احمد بن نعمة الله بن خاتون عاملی
(در گذشته پس از 5 محرم 1068ق) نیز همین کتاب را برای سلطان عبد الله قطب شاه بهادر خان (1020-1083 ق) به عبارتی روشن تر در آورده و بدان نام «توضيح الأخلاق عبد الله شاهی» داده است. دانش پژوه معتقد است که این دانشمند همان کسی است که «زينة المجالس» مجدی (قرن 11ق) را در 1004 با برداشتن چند سطری از دیباچه آن و گذاردن اندکی از آغاز دیباچه ترجمه قطب شاهی خود به جای آن سطرها به نام خود کرده است. البته اشکال این سخن در اینجاست که ترجمه قطب شاهی در 1027 ساخته شده پس شاید بتوان گفت که مجدى آن کتاب را به نام خود کرده است. عبدالرحيم بن عبدالكریم عباسی در 1058 و در نوزدهمین سال سلطنت سلطان اورنگ زیب کتابی به نام «مفتاح الاخلاق» نگاشت و لغات و مندرجات اخلاق ناصری را شرح و تفسیر کرد.
ص: 532
آغاز 1: (آغاز دیباچه نخستین:) حمد بی حد و مدح بی عد لايق حضرت مالک الملکی بود کی بعد از انک شخصی را که در نظر ظاهر هم از جنس انس است مصدر رحمت و مظهر معرفت خود گردانید تا حقیقت توحید کی خلاصه علوم دینی ... محرر این مقالت ومؤلف این رسالت کوید تحریر این کتاب کی موسوم است با خلاق ناصری.
(آغاز دیباچه بعدی 2:) حمد بی حد و مدح بی عد لایق حضرت عزت مالك الملكی باشد که همچنانکه در بدو فطرت اولی و هو الذي يبدأ الخلق که حقایق انواع را از مطالع ابداع بر می آورد هیولای انسان را که سمت عالم خلقی داشت چهل طور در مدارج استکمال از صورت به صورت و حال به حال بگردانید که خمرت طينة آدم بیدی اربعين صباحا، تا چون به نهایت تربیت رسید و اثر حصول شایستگی قبول در وی پدید آمد خلعت صورت انسانی را که طراز عالم امری داشت که و ينزل الروح من امره، به یک دفعه
انجام 1: (انجام خاتمه اول:) اینست وصایای افلاطون که خواستیم کتاب بر آن ختم کنیم و بعد از این سخن قطع کنیم خدای تعالی همگنان را توفيق اكتساب خبرات و اقتناء حسنات کرامت کناد و پر طلب مرضات خود حریص گرداناد انه اللطيف الخبير. هر چند عرض امثال این کلمات در حضرت بزرگوار و مجلس عالی شهنشاء آفاقی شهریار ایرانی ضاعف الله جلاله ... اورا همیشه از افق جلال و عظمت تابنده اولياء منصور و اعداء مقهور و مواهب ذوالجلالی متواتر و متوالی باد بمنه و الحمد لله واهب العقل و الله ولي التوفيق.
خاتمه دوم 2:) اینست وصایای افلاطون که خواستیم کتاب بر آن ختم کنیم و بعد از این سخن قطع کنیم خدای تعالی همگنان را توفيق اکتساب خيرات و اقتناء حسنات کرامت کناد و بر طلب مرضات خود حریص گرداناد انه اللطيف الخبير.
چاپ: با تصحیح مجتبی مینوی و علیرضا حیدری، تهران، انتشارات خوارزمی، 1356ش، در 620 صفحه کلکته، 1269؛ لكنائو، 1286، لاهور، 1865؛ گزیده آن با دیباچه آقای همائی، تهران، 1320ش؛ مشار فارسی، ج 1، صص 199-200 بمبئی، سنگی، 1267ق، وزیری، 227ص، دارالسلطنه تبریز، بی ناشر، 1320ق، رقعی، 419ص، تبریز، سنگی، 1351، خشتی، 351+2 صص
[الذريعة 380/1 و 381 نسخه های منزوی 1534/2 ؛ کشف الظنون 38/1 ؛
فهرستواره منزوی 309/6 - 312؛ احوال و آثار خواجه نصیرالدین طوسی، سید
محمد تقی مدرس رضوی: 449- 459 مكتبة امير المؤمنین 27/1 ؛ دنا 473/1 -478]
شرح و حواشی:
1- نفس = معرفت نفس = منتخب اخلاق ناصری؛ نصيرالدين طوسی، محمد بن محمد (597-672)
2- الاخلاق النصيرية في تعريب الأخلاق الناصرية؛ جرجانی، محمد بن على (-838)
3- لوامع الاشراق في مكارم الأخلاق = اخلاق جلالی؛ دوانی، محمد بن اسعد (830-908)
4- اخلاق علائی = اخلاق المعالی؛ ابن الحنانی، علی بن امرالله ( (970 -)
5- توضيح الاخلاق عبدالله شاهی = توضيح الأخلاق قطب شاهی؛ خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
6- توضيح الاخلاق = شرح اخلاق ناصری = تصفیه اخلاق ناصری، سلطان العلماء، حسین بن محمد (1001-1064)
7- اخلاق ناصری (منتخب)؛ نصیری طوسی، محمد تقی بن عبدالحسين (-11) 8- مفتاح الاخلاق عباسی؛ برهانپوری، عبدالرحمن بن عبد الكريم (-11)
9- اخلاق جلالی (منتخب)، گلپایگانی، محمد تقی (-1292)
10- فرهنگ ترجمه لغات اخلاق ناصری
11- لوامع الاشراق في مكارم الأخلاق (منتخب) = گزیده اخلاق جلالی
12- تزكية الأرواح عن موانع الافلاح
13- سواطع الآفاف في شرح لوامع الأشراف: محمد یوسف علی
1. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه : 502
خط: نسخ، بی کا، تا: جمعه 12 رمضان 656 ق؛ افتادگی: آغاز (هشت برگ)؛ مجدول، مصحح: 160گ، اندازه :9/5×19/5 سم [نسخه پژوهی: 1- 18]
2. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:8224 و 3423-ف
خط: نسخ، بی کا، تا: پایان ربيع الثانی 662ق، دو برگ آغاز متن نونویس قرن 11 یا اندکی پیش از آن؛ تملك: محمد علی در 1067، محمد صادق بن حاجی محمد کاظم؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج زرد لایی، 106گ، 27 سطر (6×14)، قطع: ربعی بیاضی، اندازه:10×17/5 سم [ف: 17- 61] و [فيلم ها- ف: 2- 138]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 86-ف
نسخه اصل: أفيون قره حصار ش 1801؛ خط: نسخ، کا: محمد بن سهيل بن على حافظ طبری، تا: پایان شعبان 662ق، جا: بغداد در مدرسه نظاميه؛ از روی خط طوسی مورخ جمادی الاول 633 در 727ق نسخه به لطف الله بن عبدالرحمن از یوسف شاذ بن خواجه جمال الدين منشی رساله بود؛ 111گ [فیلم ها- ف: 1 -8]
تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 7 بخش 2
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 102]
4. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 356- ف
نسخه اصل: دانشگاه پنجاب لاهور ش 4607، خط: تعلیق، کا: بزرجمهر بن محمد بن حبشی طوسی، تا: پنج شنبه 12 ربیع الاول 666ق، در پایان پرسش و پاسخ میهنی و ابن سینا است و دعاء شيخ رئیس، در 1305 در برهان پور بوده است، نشانه هایی از
ص: 533
دیباچه اول و عبارت هایی از تحریر نخستین را دارد، از خاتمه پیشین هم در آن چند سطری بدین گونه مانده است: «حکمای افاضل ...... متواتر و متوالی بمنه»، 216ص [فيلمها- ف: 2- 187]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:905
خط: نسخ، كا: ابو جعفر علي بن محمد بن احمد مؤذن، تا: 12 صفر 666ق، افتادگی: آغاز (1 صفحه)، مجدول: کاغذ: سفید کهنه، جلد: تیماج مشکی و مقوایی، 200گ، 20سطر (6/5×14 )، اندازه: 20x12 سم [سنا- ف: 2- 89] . 6.تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 114
آغاز: برابر 2: انجام: برابر 2
خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه ربيع الاول 678ق؛ مصحح، مهر: «محمد على و خيرالبسر» (چهار گوش)، «الواسق بالعلى الله» (چهار گوش)، «محمد» (چهار گوش)، «محمد علی»، (بیضی)؛ تملك: «محمد علی بن محمود ..» کاغذ: اصفهانی قدیمی مایل به حنایی، جلد. تیماج قهوه ای روشن، 140گ، 20سطر (10×13/5)، اندازه: 13×19سم [ف: 107]
7. قم: مرعشی: شماره نسخه : 3222
آغاز: الانسان ما لم يعلم و کارخانه اعلملوا صالحا بتجريد، ذات و تھذیب صفات و ترقی در مدارج كمال ... محرر این مقالت و مؤلف این رسالت کویذ این کتاب کی موسوم است بحلاق ناصری در وفتی اتفاق افتادکی؛ انجام: برابر 2
خط: نسخ، كا: ابو العباس عبدالله بن الفتح بن على بن محمد بن الفتح البنداری، تا: 7 ذيقعده 679ق؛ افتادگی: آغاز، در این تاریخ کتابت شک داریم گرچه نسخه قدیم و نفیس است، دارای تملكی بدون نام به تاریخ 1292، کاغذ: شرقی نخودی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 232 گ، 15 سطر، اندازه: 14×21/5سم [ف : 9- 23]
8. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 5178-ف
نسخه اصل موزه بریتانیا 4119 .Or (ذیل ریو ش 147 ص 107) با دیباچه دوم: خط: نسخ، كا: صدیق بن خضر بن عبدالله بن شفای منجم مراغی، تا: یک شنبه 5 جمادی الاول 680ق، جا: شهر دوقات [فیلم ها- ف: 4- 140]
9. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 67-ف
نسخه اصل: حراحچی اوغلوش ش 777؛ خط: نسخ، کا: محمد بن محمود بن محمد زایبی حسینی اصفهانی، تا: 685ق، 193گ، 14 سطر [فیلم ها- ف: 1- 8]
10. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :3455
آغاز برابر، انجام: و التزام خیرات مواظبه کن اینست وصایای افلاطون و الحمد لله رب العالمین
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 كاغذ الوان، جلد: میشن، 16 سطر (9×15)، اندازه: 12×18سم [الفبائی ف: 31]
11. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12413
آغاز:در مقام دوم کی مطلوب اثبات جوهریت نفس است گوئیم هر موجود که هست، جز واجب الوجود تعالی و تقدیس یا جوهر است یا عرض، انجام و در راست و دروغ با اهل مجلس خلاف نکند خاصه با مهتران
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ شرقی، جلد :مشمعی آبی، عطف تیماج قرمز، 106گ، 17 سطر، اندازه: 9×12سم [ف: 31 -378]
12. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12394
آغاز: کتاب مشتمل بر فنی از فنون حکمت است و به موافقت و مخالفت مذهبی و نحلتی تعلق ندارد ... ذکر سببی کی باعث شد بر تالیف کتاب بوقت مقام قهستان در حد هم حاکم آن بقعه ؛ انجام: و چون ضد این یابند دانند کی کناه ایشان را بوذه است و يمكن
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 17 افتادگی: آغاز و انجام مصحح، مجدول، مذهب؛ کاغذ: شرقی، جلد. تیماج آجری ضربی با ترنج و سرترنج و لچک، 249گ، 15 سطر (11×18)، اندازه:17×25سم [ف: 31- 338]
13. تهران: مهدوی شماره نسخه: 509/1
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن [ نشریه: 2- 121]
14. یزد: فرهمند، محمد علی، شماره نسخه: 1
مقدمه دوم را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 و 8 (نوشته پس از خواجه طوسی)، به جای «آنچه» «آنج»، دارد ولی که در آن همان «که» نوشته شده است و دال ها در جای خود طبق قاعده ذال آماده است؛ 162گ، قطع: وزيري [نشريه: 4- 463]
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 2446- ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 1- 8]
15. تهران: مجلس؛ شماره نسخه:10608
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 8 جلد. تیماج قهوه ای، 327گ، 22 سطر، اندازه: 13×21سم [ف: 33/1 - 129]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10071/21
آغاز: به تو محتاج بود ارازلت حاجت او با فردا میفکن؛ انجام: برابر2
بخشی از آن شامل یک برگ و بخش انتهایی کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ 2 ص (155-156)، اندازه:12×16 سم [ف: 32- 97]
17. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1727
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 8؛ مصحح، بخش نونویس قرن 10؛ تملک: حسن بن على بن عبد الله ؛ بر فراز صفحه اول مطاع اكبر بن علی کتاب را به محمد ارکایی بخشیده است؛ کاغذ: شرفي (سمرقندی )، جلد: مقوایی عطف نیماج مشکی، 108گ، 25 سطر، اندازه:16×24سم [ف: 5 -115]
18. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 8037
آغاز: تحمل بار امانت ربانی است كقوله تعالى ثم أنشأناه خلقاً
ص: 534
آخر، بأزای بدو فطرت و عود نشأت ... سبب تالیف این کتاب بوقت مقام قوهستان؛ انجام: برابر 2
خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 8 ؛افتادگی: آغاز؛ دوازده برگ آخر نونويس است؛ جلد: تیماج سبز، 194گ، 24 سطر، اندازه: 9/5×19 سم [ف: 21- 45] 19. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 9515
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 برگ هایی از آغاز و اواسط و پایان نسخه در ماه شعبان 1088 در اصفهان نوشته شده است، مصحح، جلد: دو رو تیماج رو قهوه با عطف مشکی پشت قرمز، 183گ 21 سطر، اندازه: 10/5 ×19 سم [ف: 24- 270]
20. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 12471
آغاز: رسیدن بجوار رب العالمین و یافتن شرف مشاهده جلال او در نعیم مقیم پس هر که بخدیعت طبیعت از چنین مواهب شریف جاودانه اعراض کند و در طلب چنان خساسات ... فصل ششم در کمال نفس از حسن، انجام: از دو جیز بود یکی ملک تغلبی و دیگر تجارت هر جی، اما ملک تغلبی قبیح بود لذاته و تقوس حاسده
از فصل ششم از مقاله نحست آغاز تا بیشترین بخش از فصل چهارم از مقاله سوم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 یا 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، در برگ آغاز امضای آیت الله مرعشی نجفی به تاریخ 1337، مهر: «عبده فتحلى أفوض
أمري إلى الله » (بیضی و مربع )، کاغذ: شرقی، جلد: تیماج قرمز،174گ، 19
سطر (7×16)، اندازه: 11×20سم [ف: 49- 486]
21. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه : 5778
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ سه برگ اول نسخه تونویس، دال ها را به صورت ذ، و که را به صورت ک و چه را ج نوشته کاغد: سمرقندی نخودی، جلد. تیماج مشکی یک لا، 123گ، 19 سطر، اندازه: 16×23سم [ف: 3- 90]
22. تهران: مجلس، شماره نسخه: 3070
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 18 افتادگی: انجام ؛ کاغذ: سمرقندی شکری ضخیم، جلد: تیماج قهوه ای،315ص، 17 سطر، قطع: نیم خشتی، اندازه: 9/5×18/5 سم [ف:10- 615]
23. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4344-ف
نسخه اصل: دانشگاه پرینستن، یهودا ELS 271P با دیباچه نخستین در پایان که نویسنده نسخه آن را سپس يافته و نخواسته است از میان برود؛ بی کا، تا: جمعه 29 محرم 716ق؛ واقف: بالی بن حاجی سیدی، بر فرزندانش، تاریخ و فلف: 924 [ فيلم ها- ف: 3- 48]
24. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 462/17 (آ) - 363/17 (ب)-ف
نسخه اصل: کوپرولوش 1589؛ یی کا، تا: ذیقعده 753ق، 68گ
(243ر -311ر) [فيلم ها -ف: 1- 480]
25. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 5/ 5330
آغاز و انجام: برابر2
خط: نسخ، کا: حسین بن محمد بدر استر آبادی، تا: سه شنبه 9 صفر 777ق؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد: میشن سياه، 187 ص (397-584)، 21 سطر، اندازه: 28/2 × 37/2 سم [ف: 8- 302]
26. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :1424
خط: نستعلیق، کا: عبد المجيد بن نجیب الدین بن حاجی عبد الله الساربان، تا: پنج شنبه 12 صفر 786 ق، جا: بغداد؛ افتادگی: انجام؛ با مقابله و تصحیح شمس الدين حسين الشريف الامامی در رجب 1004، مجدول، با یادداشت مبنی بر این که کاتب از شاگردان میر علی تبریزی بوده زیرا مثنویات خواجه به خط میر علی نوشته 796 در بریتیش میوزیم هست و این تاریخ نزدیک به تاریخ یاد شده است؛ تملک: حبیب الله در 1266؛ مهر: کلب علی، محمد على، حسین؛ کاغذ: سفید، جلد: قهوه ای ضربی و مقوایی با ترنج زرکوب، عطف تیماج تریاکی، 107گ، 23سطر (10×16) ،اندازه: 16× 23 سم [ سنا- ف: 2- 252]
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 4138
نسخه اصل: همان نسخه بالا [ فیلم ها- ف: 3- 20]
27. تهران: مینوی؛ شماره نسخه: 42/2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9، با سرلوح زرین [نشریه: 6- 673]
28. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 220
خط: نسخ معرب، کا: اسکندر بن مسعود، تا: پایان رمضان 876ق؛ مجدول، نه برگ آغاز نو نویس محمد اسماعيل بن محمد باقر خان خراسانی با مهر احمد؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج سرخ ضربی زرکوب مقوایی، 22گ، 15سطر (8×12)، اندازه: 14×19 سم [ف: 7]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2589 - ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 1-8]
29. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 5347
خط: نسخ، بی کا، تا: ربيع الاول 890ق؛ افتادگی: آغاز، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: یک رو مقوایی کهنه، 17 سطر، اندازه: 13×18سم [ف: 16 -259]
30. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :8195
خط: نسخ، کا: محمد بن جلال بن علی حسینی دانا، تا: 15 جمادی الثانی 895ق؛ مجدول ؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج عنابی لایی، 220گ، 15 سطر (6/5×11 )، قطع: بغلی، اندازه: 11/5×17سم [ف: 17- 51]
31. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10375/2
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: حاجی علی، تا: 26 ربیع الاول 894ق؛ جلد: مقوایی عطف و گوشه تیماج مشکی، 107ص (6- 13)، 21 سطر، اندازه: 14/5×22 سم [ف: 32- 350]
22. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 920
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: نطام بن شمس الدین، تا: سه شنبه 3 صفر 894ق؛
ص: 535
جلد: تیماج رو، پشت مقوا، مجدول گرهی، 461گ، 11 سطر، اندازه: 13×18سم [ف مخ: 1- 88]
33. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 389
آغاز و انجام: برابر
خط :نستعلیق، بی کا، تا: چهارشنبه قرن 10، جا: لاهور؛ مصحح؛ تملک:
ابو القاسم 12 رجب 1304؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی، 198گ، 17 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 23/5x15سم [ف مخ :1- 87]
34. خوانسار، فاضل: شماره نسخه:93
خط: نسخ نازیبا، بی کا، تا: قرن 10؛ مصحح، محشی از کتب لغت، علامت بلاغ دارد که از 25 جمادی الاول 979 شروع و در 4 جمادی الثانی همان سال خاتمه یافته است، در برگ آخر دیباچه کتاب به خط بهتری نوشته شده است، در صفحه آخر یادداشتی از «محمد مهدی»، تملک: «ابوالفتح بن محمد»، «حبیب الله بن ابراهیم» ؛ جلد: تیماج قرمز، 157گ، 17 سطر، اندازه: 18/5x15سم
[ف: 1- 69]
35. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 1087
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: سپاهاتی، جلد. تیماج سبز زرکوب، 246گ، 11 سطر، اندازه: 10×15سم [ف: 3- 89]
36. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه:8478
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9 و 10، افتادگی: انجام؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج تریاکی ترنجی مقوایی، 116گ، 23 سطر (6/5× 16)، قطع: ربعی، اندازه: 12×14سم [ف: 17 -145]
37. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5777
انجام: برابر 1: انه اللطيف المجيب و اليه المرجع و اليه انيب و هر چه عرض ... تا پایان خاتمه پیشین این کتاب به همان متن
خط: نستعلیق، کا: محمد صابر بن حافظ برهان، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز (دو برگ)، محشی با حاشیه های لغوی و شرح مانند فراوان: کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج سبز ضربی یک لا، 66گ، 20 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 3- 89]
38. اراک: دهگان؛ شماره نسخه: 161
خط: نستعلیق، بی کا، تا: گویا قرن 10؛ محشی با نشان «12»، بر پشت برگ آخر دعای کبیره، تاریخ ولادت مورخ 17 شعبان 1250 و ذیل آن این بیت موجود است: نوشت بماند سیه بر سفید *** نويسناده را هست فردا امید؛ ش 700، از کتاب های مرحوم ابراهیم دهگان؛ کاغذ: نخودی شکننده، جلد. تیماج قهوه ای با لایه مقوا ترنج دار، 124 گ ، 17 سطر، قطع: وزیری، اندازه:14×21سم [ف: 1 -211]
39. اصفهان؛ عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)؛ شماره نسخه: 3301
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 کاغذ. اصفهانی، جلد: ساغری
قهوه رنگ، 15 سطر، اندازه: 12×19 سم [ف: 1- 4]
40. مشهد؛ ادبیات شماره نسخه: 2/ 181 فرخ
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 8 ربیع الاول 922ق، دارای سه سرلوح، صفحات مجدول، مذهب، کاغذ ترمه، جلد: تیماج عنابی ضربی، 106گ (29-135)، 19 سطر (9/5×18)، قطع: مصری [ف: 172]
41. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه : 15940
آغاز: برابر، انجام و اجعل أوليائه منصوره مسروره و اعدائه مخذوله مقهوره
خط: نسخ، کا: حافظ سلماسی، شیخی خان، تا: 931 ق؛ کاغذ:
نخودی، جلد: تیماج، 15 سطر (8×10)، اندازه: 12×17سم [رایانه ]
42. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 993/1 -ف
نسخه اصل: با دلیان ش 251 فرازر( 1435 و 1457 و 1426)، کا: پیر محمد بن مولانا حمد، تا: 5 محرم 949ق [فيلم ها- ف:1-551]
43. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1492
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 967ق، دارای سرلوح مذهب، کاغذ: کاغذ ترمه سمرقندی، جلد: ساغری ترنج دار طلایی، 150گ، 18 سطر، اندازه 16/9 ×
6/ 30سم [ف: 2- 19]
44. مشهد: شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1468
آغاز: برابر، انجام: خصوصاً على نبينا محمد المصطفى و عترة الطيبين الطاهرين خط: نستعلیق، بی کا، تا: 979ق؛ مصحح، در برگ 1 شجره انساب ساداتی است که محمد ابراهیم حسینی در شب 20 صفر 1337 نوشته است؛ مهر: «گل باغ محمدی احمد» (بیضی)؛ تملك: میر ابراهیم در 1322، جلد. تیماج مشکی، 156 گ، 15 سطر، اندازه :12×17/5 سم [مؤيد: 3- 379]
45. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 15757
انجام: تم الكتاب بعون الملک الوهاب في خامس عشر صفر ختم بالخير و المظفر سنة تسع و ثمانین و تسعمانه.
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: 989ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح و کتیبه؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج ماشی مقوایی با ترنج و سر ترنج با گل و بوته و مرغ ضربی مجدول عطف تیماج قهوه ای، 146گ، 17 سطر ( 8/5×16/5 )، اندازه: 16/5 × 26/5سم [رایانه]
46. تهران: مجلس، شماره نسخه: 4040/1
آغاز: هدایت و ارسال اقبال و امان اهل ایمان، انجام: و نور یقین را داده اند اللطيف المجيب. الحمد لله رب العالمین و صلى الله على محمد و آله الطيبين الطاهرين و سلم تسليماً كثيراً
خط: شکسته، كا: عبدالقادر کرمانی، تا: 17 ربیع الاول 990ق، جا: بیت المقدس؛ افتادگی: آغاز، در برگ اول یادداشتی به امضای محمود الحسینی المرعشی 42/10/16 و در (برگ اول) یادداشتی آمده که تصریح دارد که نسخه خط خواجه اختیار است که در زمان شاه سلیمان صفوی منشی الممالک بوده است به تاریخ 1100؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد. تیماج قهوه ای ضربی، 310 گ، 7سطر (8×15)، اندازه: 22/5x13 سم [ف: 11- 43]
47. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2897
ص: 536
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11: مجدول، با سرلوح زرین، در پایان آمده «لمقه العماد في سنة 107»، و گویا ساختگی است، نسخه در تهران به سال 1285 خریده شده است، یادداشت 1146 در پایان دارد و یادداشت 1296 در صفحه عنوان و در آن آمده که نسخه را عماد حسنی نوشته است؛ تملک: رضی الدین محمد بن محمد باقر طبیب، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیما سرخ ضربی مقوایی کنار زرین، 220گ، 14 سطر (8×16)، اندازه: 14×23/5سم [ف: 10- 1746]
48. تهران؛ الهيات؛ شماره نسخه : 256/4
بخشی از اخلاق ناصری، شرح مدل؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالخالق بن محمود دماوندی، تا: قرن 11 کاغذ:. اصفهانی، جلد. تیماج قهوه ای ضربی، 2گ (15پ-16ر)، اندازه: 16/5×24 سم [ف: 192]
49. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 437
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10 و 11؛ مجدول [نشریه: 2- 62]
50. تهران: ملی: شماره نسخه : عکسی بدون شماره
نسخه اصل: از لنینگراد شماره 152 B1 بی کا، تا: قرن 10 یا 11 [نشریه: 3- 100]
51. شیراز؛ امام عصر؛ شماره نسخه :396
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ واقف:
حاج محمد حسن قزوینی، تاریخ وقف: 1238، 118گ، اندازه: 12×18 سم [ف: 1- 5]
52. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه :7986- 76/ 54
آغاز: چاره نبود، به این علت خطبه کتاب بر وجه مذکور ساخته شده و به حکم آنکه مضمون کتاب مشتمل بر فنی از فتون حکمت است
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11: افتادگی: آغاز و انجام، مجدول، مذهب، مرصع؛ 165گ، 15 سطر، انداره: 13× 23سم [ف: 1- 176]
53. مشهد؛ گوهر شاد ؛شماره نسخه: 137
با مقدمه دوم شروع می شود، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 واقف حاج سید سعید کاغذ: کاهی، جلد. تیماج عنابی ضربی لولائی، 149گ، 11-16 سطر (11/5 × 24/5 )، اندازه: 28/5x16/5 سم [ف: 1- 114]
54. تهران: نوربخش: شماره نسخه: 676
تغییراتی که مؤلف پس از 30 سال در کتاب داده در این نسخه دیده می شود، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز؛ مجدول، کاغد: دولت آبادی آهار مهره شکری، جلد: تیماج قرمز یک لا، 137گ ، 15 سطر، قطع رقعی، اندازه 10×18/5 سم [نشریه: 13- 59]
55. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 2464/16
خط: نستعلیق و نسخ، بی کا، تا: قرن 11 کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ضربی درون تریاکی، 300ص (836-1136)، چلیپا (17/5×33 )، انداره: 18/5 ×34سم [ف 9- 1204]
56. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه:22603
از اول تا قدری از فصل هشتم در وصایای افلاطون؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10 و 11، افتادگی: انجام؛ دارای کتیبه، مجلدول، مذهب، در پشت صفحه اول یادداشتی مورخ 1050ق، کاغذ: ترمه، جلد: تیماج سبز، 116گ، 21 سطر (9/5× 16/5 )، اندازه: 13×22سم [ف: 3 -775]
57. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3660
از «فصل اول در معرفت موضوع و مبادی»، از مقاله نخسین اخلاق ناصری تا اندکی از «مقالت دوم در تدبیر منازل»؛ خط: شکسته نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی آغاز و انجام؛ گویا از «على رضا»، نامی که شعری از خود «از جنون عاقلی افسرده شد بزم حیات *** مجلس ما تیره از روی بد اندیشست و بس»، با عنوان «لمحرره على رضا» در ص 129 نوشته نیز شعری دیگر گویا از همو «چو آتشی گشته ام دلگرم هر خار *** که با مردم چو خاکم باد در دست»، با عنوان «لراقمه»، در ص 128، در هامش شعرهایی فارسی است از عرفي و ثنائی و ظهوری و رضى نیشابوری و آصفی و طالب رکنا و سعدی و «لراقمه» و «لمحرره على رصا» (ص 128 و 129) و ملا وحشی و شیخ نظامی و لسانی و ملاذوقي و شفایی و فضولی و بندی به عربی در پایان آن؛ کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی ضربی مقوایی گرد و عطف سبز، 62گ،
18سطر (5×14)، اندازه:9×19 سم [ف:12- 2671]
58. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 109
خط: نستعلیق هندی، کا: عناية الله محسن، تا: 22 رمضان گویا 1000ق؛ کاغذ: هندي [نشريه: 2- 62]
59. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه : 446
خط: نسخ، بی کا، تا: دوشنبه 3 رجب قرن 11؛ مجدول [نشريه: 2- 62]
60. تهران: ادبیات شماره نسخه -234 -ج
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، مذهب، نسخه برابر است با سطر 2 صفحه 125 تا سطر 4 صفحه 344 چاپ 1320 تبریز و از آن قزوینی بوده است، کاغذ: سپاهانی زرپاشی شده رنگارنگ، جلد: پارچه گلدار عطف تیماج مشکی، 112 گ، 15 سطر (7×16)، اندازه: 23x13 سم [ف: 1- 20]
21. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9533
از دیباچه اندکی افتاده ولی نام کتاب در آن هست، در انجام می رسد به سیاست مدنی که باید هشت فصل در آن باشد؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی : آغاز و انجام کاغذ: سپاهانی، جلد. تازه، 136گ، 17 سطر (5×13)، قطع بغلی، اندازه:11×21سم [ف: 17- 392]
62. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 1200
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح، قطع: ربعی
[ نشریه: 7- 100]
63. تهران: حقوق؛ شماره نسخه:54-د
تا: نیمه نخستین فصل هفتم مقاله سوم: خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، با سرلوح؛ جلد: تریاکی مقوایی، 159گ، 17سطر
ص: 537
(5/5 × 11/5)، اندازه: 9/5×17 سم [ف: 12]
64. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 4/ 15058
آغاز: برابر 2: انجام و احتراز از آن بر منوال دیگر قبایح آسان شود بر طالب فضیلت و الله الموفق، تمت المقالة الأولى.
مقاله نخست؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، محشی؛ مهر: «عبد الراجي محمد 124» (1024) (بیضی)، کاغذ: شرقی جلد: مشمع مشکی، عطف: تیماج مشکی، 96گ (169-264)، 17 سطر (6×15)، اندازه: 13×20سم [ف: 38- 144]
65. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه:3504
آغاز و انجام: برابر 2
خط:نستعلیق، کا: مندنی بن نور الدين بن كمال الدين بن خضر شاه دزفولی، تا: دو شنبه غره رجب 1003ق، جا: شوشتر؛ دارای یک سرلوح، مجدول، مذهب؛ واقف: نائینی: 126گ، 18 سطر، اندازه : 19×30سم [ف: 6 -384]
66. تهران: ملی، شماره نسخه: 542
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: يعقوب اسحاق، تا: 01007ق؛ سرلوح مذهب، مجدول، کاغذ: دولت آبادی، شکری، جلد: تیماج ماشی، با ترنج و نیم ترنج کوبیده دوره دار، 210گ، 15 سطر (6×12)، اندازه:13/5×33/5 سم [ف: 2- 35]
67. قم: مؤسسة آية الله بروجردی: شماره نسخه : 274
خط: نستعلیق، بی کا، تا: سلخ جمادی الاول 1009ق؛ تملك: على اکبر بن معصوم آرانی اصفهانی با مهر دائری، غلامحسین بن محمد خان دنبلی به تاریخ ذیحجه 1313؛ جلد. تیماج قهوه ای، 171گ، 18 سطر، اندازه: 13×24/5سم [ف: 1- 158]
68. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 10562
آغاز: برابر، انجام: و الله التوفيق و المعیں ... عليه الف التحية.
خط: نستعلیق، کا: احمد رشتی پسيحانی، تا: شنبه 16 صفر 1012ق؛ مجدول، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج ضربی برون دارای ضرب ترنج و سر ترنج، 25 سطر (11×20/5 )، قطع: وزيري بررگ، اندازه: 30x17سم (الفبائی- ف: 31] مشهد؛ صحت، رضا (دکتر)؛ شماره نسخه: بدون شمارد /1
همان نسخه بالا (نشريه: 7 - 560]
69. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 102/1 االف
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1016ق؛ با مقدمه قدیمی آن که در قهستان نوشته است؛ جلد: چرمی، 20 سطر (6/5×17)، اندازه : 13×26 سم [رشت و همدان- ف: 1234]
70. مشهد، فرهنگ و هنر؛ شماره نسخه:الف -9
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسخ، كا: عبد الخالق بن محمد قاسم الشريف، تا: 1017ق؛ کاغذ: صیقلی سفید، تیره، جلد: مقوای ابری، 402 ص ، 15 سطر (6/5×11 )، اندازه: 12 × 18/5 سم (ف: - 18]
71. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:28514
آغاز و انجام: برابر
خط :نستعلیق جلی، کا: قاضيخان، تا 1022ق؛ از کتب وقف کرده علامه ناصر حسین صاحب به کتابخانه ناصربه لكهنو؛ مهر: کتابخانه: «قائم آل محمد مهدی - لا اله الا الملك الحق المبين عبده ناصر حسین بن علامة السير حامد حسین الموسوي النيشابوری سنه 1305»؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج زرکوب دارای حاشیه گلبرگی زرکوب، 21 سطر (6×14/2)، قطع: وزيری کوچک، اندازه: 12×
23/2 سم (رایانه)
72. مشهد: الهيات: شماره نسخه: 14783/1
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1029ق، مجدول: جلد. تیماج مشکی، 25 سطر (7/5×21)، اندازه: 14×28سم [ف: 2- 84]
73. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3281
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 5 ذیقعده 1030ق، مصحح، در چند برگ آخر چند یادداشت متفرقه و رساله ای مختصر در لغت عربی به فارسی آمده؛ تملك: «محمد زاهد بن صفي الدين عبد الوهابی حسینی طباطبائی» و فرزندش «محمد امین بن محمد زاهد عبد الوهابی» جلد: تیماج قهوه ای ضربی لبه دار، 173گ، 17 سطر، اندازه: 12/5×19 سم [محدث ارموی مخ: 1- 89]
74. تهران: ملی، شماره نسخه: 20136
بی کا، تا: 1032ق؛ خریداری از مهردخت همایی [رایانه ]
75. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 1284
خط: نستعلیق زیبا، كا: محمد حکیم ابن کمال الدین حسین، تا: 16 ذیحجه 1033ق؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهان رنگارنگ، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 258 گ، 14 سطر، اندازه: 14×27سم [ف: 3- 89]
76. مشهد: رضوی شماره نسخه: 24828
آغاز: برابر، انجام: فيصدق عليه انه من احوال الاعيان
خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا 1035ق، افتادگی: انجام مصحح و از محمداطهر، ضمیمه نسخه ش 24826؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا با عطف و گوشه تیماج، 18 سطر (6×15)، قطع: رقعی، اندازه :12×20سم [رایانه]
77. مشهد: رضوی شماره نسخه: 28329
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق جلی، بی کا، تا 1036ق؛ دارای کتیبه و سرلوح مرصع، مجدول؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج زرکوب با حاشیه زنجیره ای زرکوب، 19 سطر (
7/5×17/8)، قطع: وزيري، اندازه : 13/3×24/6 سم [رایانه]
78. مشهد؛ نواب: شماره نسخه: 1/ 630
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد صالح بن ملا نعمت الله گیلانی لاهیجی، تا: 1037ق، جا: بلده دولت آباد، کاغذ: فستقی، جلد: تیماج مشکی، 24 سطر (6/5×17
)، اندازه: 11/5 × 23/5سم [ف: 506]
ص: 538
79. تهران: ملی، شماره نسخه: 307
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، كا: محمد حسن، تا: 1039ق؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد. تیماج قرمز حاشیه زر مقوایی، 89گ، 19 سطر (5/5×14)، اندازه: 12×22/5سم [ف: 1- 499]
180. تهران: حقوق شماره نسخه:14 - د
خط: نسخ، كا: عبد النبي بن محمد کربلائی، تا: 19 رجب 1041ق، جا: بندر حدیده یمن: کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوا، 240گ، 15سطر (7/5×13)، اندازه: 18/5x13 سم [ف: 12]
81. قم؛ فیضیه؛ شماره نسخه : 1754
خط: نسخ، كا: عزالدین بن محمد، تا: 1042ق، 239 گ، 13 سطر، اندازه: 13×19سم [ف: 2- 11]
82. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4218/1
آغاز و انجام: برابر 2
خط :نستعلیق، كا: محمد نظام ابن علیخان ساوه، تا: 20 جمادی الثانی 1046 ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 293ص (1 -293)، 19سطر (9×18)، اندازه: 18/5 × 29/5سم [ف: 11- 232]
83. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه:197
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق خفی، بی کا، تا: 1049ق؛ این نسخه از میرزا محمود وزیر سابق دارالخلافه تهران به تاریخ صفر المظفر سال 1298 خریداری و داخل کتابخانه موزه سرکاری شاه اسماء مجدول مذهب، دارای سرلوح، کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوای روکش چرم ساغری مشکی مجدول و کمند زرین، 484ص، 15 سطر ، اندازه: 10/3×19 سم [ف: 7- 23]
84. تهران؛ سلطنتی؛ شماره نسخه :199
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: میرزا صالح خاتون آبادی اصفهانی، تا: 27 صفر 1049، حسب فرموده بهزاد الماسولی؛ در میان ترنج های تزئینی طلائی یادداشت هایی بخط نستعلیق رقاع تعليق بسیار عالی، دارای یادداشت از محمد حسین شیرازی مخفی در 1305،» و سید محمد بقا در 1305 و ابوالفضل الساوجی در 1301، مجدول، مذهب، با سر لوح و کتیبه مذهب مرصع کاغذ: ترمه، جلد: مقوای روغنی بوم طلایی مذهب با گل و برگ زرین با تحریر مشکی با چهارگل ترنج زمینه آلبالویی منقش به گل، 429 ص ، 14سطر، قطع: وزيري متوسط، اندازه : 13/5 × 23/3سم [ف: 7- 199]
85. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6889/1
خط: نستعلیق، كا: فصیح الدين محمد زینل کوکدی جریادقانی (گلپایگانی)، تا: پنج شنبه 4 جمادی الثانی 1050ق، افتادگی: آغاز: کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوه ای مقوایی، 27 سطر (7×18)، قطع : وزیری، اندازه: 25x13سم [ف: 16- 390]
86. تهران: نوربخش، شماره نسخه :625
از دیباچه نسخه اندکی افتاده؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1050ق؛ مجدول: کاغذ: دولت آبادی آهار مهره شکری، 340گ، 15 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 14/5 × 5/ 24 سم (نشریه: 13- 23]
87. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 2268
آغاز: حامی شوند احیای خیری بود هر چه تمامتر، انجام: أولياء منصور و اعداء مشهور و مواهب ذو الجلال متوالی و متواتر
دارای خاتمه اول این کتاب پیوسته به متن؛ خط: نستعلیق، کا: محمد صالح ولد حاجی برخوردار اردبیلی، تا: سه شنبه 17 ربیع الثانی 1052ق، جا: دارالسلطنه حیدر آباد هند: افنادگی: آغاز؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قرمز با ترنج و نیم قرنج، 143 گ ،15 سطر ( 8×17/5 )، اندازه: 25x14/5
سم [ف: 5- 386]
88. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10441
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد شریف، تا: 9 جمادی الاول 1053ق، به فرموده میر محمد صاير مجدول، مذهب، محشی؛ جلد. تیماج سیاه با ترنج مذهب، 206گ، 15سطر، اندازه:13×23سم [ف: 33/1 - 28]
89. قائن حسینی قهستانی؛ شماره نسخه: 18/1
آغاز: صالحا بتجريد ذات و تهذیب اخلاق صفات و ترقی در مدارج كمال و تجلی بصوالح اعمال سال بسال بل حالا فحال
خط: نستعلیق ريبا، كا: محمد مومن بن نورالدین محمد، تا: ذیقعده 1054ق، جا: برهانپور، افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 137گ (1ر-138ر)، 19 سطر، اندازه: 13/5×27 سم (مدرسه جعفریه زهان- ف: 128]
90. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5780
خط: نستعلیق، کا: محمد رضا، تا: ربيع الأول 1055ق؛ محشی با نشان«ا» . ب» کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 156گ، 17 سطر، اندازه: 13×22سم [ف: 3- 90]
91. تهران: سلطنتی: شماره نسخه :189/5
آغاز: ذكر سببی که باعث شد بر تألیف این کتاب بوقت مقام قهستان در خدمت حاکم آن بقعه مجلس عالی ناصرالدین عبدالرحيم بن ابی منصور تعمدة الله برحمته در اثناء ذکری که میرفت از کتاب الطهاره که استاد فاضل و حكيم كامل ابوعلى احمد بن محمد بن یعقوب بن مسکویه خازن رازی سقى الله ثراه و رضی عنه وارضاه در تهذیب اخلاق ساخنه است و سیاقت آن بر ایراد بلیغ ترین اشارتی در فصیح ترین عبارتی پرداخته؛ انجام :برابر 2
خط: نستعلیق، کوفی تزئینی، کا: طيب، تا: 55-1056؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: ترکی نخودی رنگ، جلد: مقوای روکش چرم لاکی وسط سه ترنج و چهار لچکی ضربی، قطع رحلی، اندازه: 24/5×36سم [ف: 7- 164]
92. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3253
خط: نسخ، كا: عبد القادر بن محمد حاجی، تا: شنبه 8 ذیحجه
ص: 539
1057ق، دارای یادداشت به تاریخ 7 ذیحجه 1009 در اصفهان؛ تملك: محمد غنی حسینی و محمد مهدی؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: سرخ زرکوب مقوایی درون سبز، 178گ، 16 سطر (6/5×13)، اندازه: 20x13سم [ف: 11 -2211]
13. تهران: لغت نامه دهخدا، شماره نسخه: 28
خط: نستعلیق، کا: محمد زمان بن حسين كاتب، تا: جمعه 19 محرم 1058ق، جلد. تیماج قهوه ای با ترنج و سر ترنج مقوایی عطف سبز، قطع ربعی نشریه: 3- 3]
94. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11160
آغاز و انجام: برابر 3؛ حکیم کامل ابو احمد بن محمد بن يعقوب مسکویه ثقی الله ... در تهذیب اخلاق ساخته است.
خط: نستعلیق، کا: محمد سعید ضياء الدين عیسی، تا: 1058ق؛ مجدول، احتمالاً در هند کنابت و تجلید شده است، در انجام نسخه دسخط «محمد سعید ضیاء الدین عیسی»، در ذیحجه 1027؛ کاغذ: شرقی نخودی، جلد: تیماج زرشکی جدول با ترنج، 222، 15 سطر (7×14)، اندازه: 13×20سم [ف: 28 -230]
95. تهران؛ مجلس، شماره نسخه: 8797/1
خط: نستعلیق، کا: رمضان گیلانی (بهبهانی)، تا: یک شنبه از رجب 1060ق؛ تملك: محمد حسن بن محمد حسین حسنی حسینی در 1270 ق در شوشتر با مهر «لا اله الا الله الملك الحق المبين حسن الطباطبائی»، (مربع) و یادداشت دیگری از همو که کتاب را در شوشتر از شیخ محمد تقی دزفولی به دوازده هزار (؟) در همان سال خریده؛ مهر: کتابخانه جعفر سلطان القرائی: جلد: تیماج قهوه ای، 228گ (1پ-230ر)، 15 سطر، اندازه: 11/5 ×21سم [ف: 28 -273] 96. تهران: سلطنتی؛ شماره نسخه: 190/1
خط: نستعلیق تحریری خوش، کا: محمد سعيد بن محمد تقی كاتب خاتون آبادی، تا: 1062ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوای روکش تیماج مشکی لولادار وسط سه ترنج ضربی گل برجسته لاکی رنگ، قطع وزیری، اندازه 19×3/8/5سم [ف: 7- 19]
97. تهران: ملی: شماره نسخه: 2/ 990
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسخ خوش، کا: مفتح بن حاجی محمد صادق المصحح، تا: 1062ق، کاغذ: فرنگی، 325 ص (276-601)، 17 سطر، اندازه:7/5×15/5 سم [ف: 2 -547]
98. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه : 88/1
خط: نستعلیق، بی کا: تا 1064ق، کاغذ: سپاهاتی، جلد ساغری [نشریه: 2 -95]
99. اسكندریه احمد شاهد؛ شماره نسخه:بدون شماره
کا: میرزا علی بن عبد الفتاح نطنری، تا: 1064ق، جا: شیراز [میراث اسلامی 5- 612]
100. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 16491
بی کا، تا: 1069ق، قطع رقعی بزرگ [د.ث ]
101. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10565
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 4 صفر 1069ق، جلد. تیماج نخودی با ترنج، 159گ، 17سطر، اندازه: 15×21سم [ف : 33/1 - 104]
102. قم: معصومیه؛ شماره نسخه: 90
آغاز: برابر 2؛ انجام: و دیگر فصول این کتاب که بیان کیفیت معاشرت با اصناف خلق گفته آید بر تقاصد (چنين) این باب اطلاع تمام حاصل گردد انشاء الله تعالى.
خط: نستعلیق خوش، بی کا:تا 25 رجب 1069ق؛ مهر: «محمد قلی» (بیضی) (احتمالاً کاتب باشد)، «افوض امري الى الله عبده محمد قلی» (مربع )؛ جلد: تیماج قهوه ای بی مقوا، 165گ، ، 17 سطر، اندازه:9/5×18/5 سم [ف 1- 111]
103. تهران؛ مجلس: شماره نسخه: 14707/1
آغاز: برابر
خط: نستعلیق زیبا، كا: ابوالفتح دوانی، تا: جمعه 25 رجب 1072ق؛ جلد: تیماج مشکی معرق سوخت با گل های الوان در تزئینات ترنج و سر ترنج و لچکی، 94گ (1پ-94ر)، 16سطر، اندازه: 11/5 × 20/5سم [ف: 41- 169]
104. تهران؛ سلطنتی، شماره نسخه: 198
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق عالی، کا: محمد علی مشهور، تا: 1072ق، مجدول؛ مذهب، دارای سرلوح، کاغذ. ترمه نباتی رنگ متن زرافشان، جلد: مقوای روکش چرم ساغری مشکی وسط سه ترنج ضربی تیماج گلی رنگ، قطع ربعی، اندازه: 12×5/ 20سم [ف: 7- 26]
105. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 10224/1
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر کسمایی، تا: 1076ق، مصحح، مجدول؛ در آغاز نسخه یادداشتی از علاء الحكما به تاریخ محرم 1336ق مبنی بر تعریف از اخلاق ناصری و اخلاق منصوری و این که از میرزا حبیب الله دستفروش ابتیاع شده است؛ جلد: تیماج قهوه ای، مجدول گرهی، 198گ (1پ-198ر)، 15 سطر، اندازه : 14×26 سم [ف: 22 -262]
106. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1340ط
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: پنج شنبه اواخر شعبان 1076ق، جا: اصفهان؛ مصحح، مجدول؛ جلد: تیماج عنابی دارای ترنج با سر، مجدول گرهی، 489ص ، 15 سطر، اندازه : 13/5 × 22سم [ف: 3/ 24 -71]
107. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه:17506
بی کا، تا: 1077ق [د.ث ]
108. تهران: ملک: شماره نسخه: 2013
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد مؤمن الشريف ولد محمد علی نصر آبادی، تا: صفر 1078ق، دارای یادداشت تملک 1269؛ کاغذ: کاغذ نوعی ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 197گ، 14 سطر،
ص: 540
اندازه: 11/8×18/8 سم [ف: 1- 19]
109. تهران: مجلس: شماره نسخه: 7555
آغاز: برابر، انجام: و آفتاب معادلت او را همیشه از افق جلال و عظمت تابنده اولياء منصور و اعداء مقهور و مواهب ذوالجلال متواتر و متعال.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1085ق؛ محشی؛ تملك محمد صادق و محمود؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخت ترنج با سر با نقش گل، 77گ، 27 سطر، اندازه: 20×38سم [ف: 26- 49]
110. همدان: اعتمادالدوله؛ شماره نسخه: 87
كا: محمد يوسف مازندرانی، تا: ربیع الاول 1086ق، مذهب، با سر لوح زراندود، مجدول [نشریه: 5- 341]
111. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 541
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: عيد المؤمن بن عبدالكریم عباسی برهانپوری، تا: 15 ذیقعده 1086ق؛ مصحح، مقابله شده با نسخه اصل، در پایان نسخه دیباچه کتاب که نخستین بار در قهستان ساخته شده آمده ؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج سرخ، مقوایی، 356ص، 17 سطر، اندازه: 10×18 سم [ف: 2- 193]
112. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 5776
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد هادی بن محمد صالح، تا: چهارشنبه 5صفر 1086ق، جا: دژ ایروان ؛ کاغذ: سپاهای نخودی، جلد: تیماج قهوه ای، 124گ، 15 سطر، اندازه: 15×23سم [ف: 3- 89]
113. تهران: ملی، شماره نسخه: 1096
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، كا: محتملاً محمد سعید، تا: 15 شوال 1088ق، افتادگی: آغاز مجدول، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قرمز با ترنج و نیم ترنج ضربی مقوایی، 198گ ، 15 سطر (6×12)، اندازه:11/5×19 سم [ف: 3- 117]
114. تهران: ملی، شماره نسخه 2959
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسح، بی کا، تا: 1090ق، کاغذ، فرنگی، جلد: چرم تریاکی روشن با ترنج و نیم ترنج، 289 گ ، 20 سطر (7/5×16)، اندازه : 14×24سم [ف: 6- 709] 115. قم: گلپایگانی، شماره نسخه :5725- 65/ 29
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: چاتری مل تکیار تحية صاحب کامبخش نور ابصار امرئک
رای، تا: 22 رجب 1093ق، جا: قصبه هریانه ؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخت با ترنج و سرترنج و لچکی عطف و حاشیه تیماج سرخ 206گ، 17 سطر، اندازه: 16× 24سم [ف: 1 -175]
116. تهران، سپهسالار؛ شماره نسخه: 5781
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، کاغذ: سپاهانی نخودی، جلد: تیماج حنایی یک لا، 160گ، 21 سطر، اندازه: 14×24سم [ف: 3- 90]
117. قم: گلپایگانی: شماره نسخه: 2561- 14/11
آغاز: برابر 2؛ انجام و دفع ضرر اعدا را سه مرتبه بود اول اصلاح .. في انفسهم. اگر میسر باشد والا اصلاح ذات البين و دوم احتراز از مخالطت
بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای سوخت با ترنج با سر، 260، 11 سطر، اندازه: 30x17سم [ف: 1- 175]
118. قم؛ طبسی؛ شماره نسخه : 527
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، دارای علامت بلاغ جلد: تخته با روکش پارچه مشکی عطف تیماج سرخ، 160گ، 19 سطر، اندازه: 17/5 × 31/5سم [ف مخ: 1- 22]
119. یزد؛ وزیری، شماره نسخه: 1280
آغاز: ثم أنشاناه خلقاً آخر؛ انجام: زود خشم مباش که غضب عادت تو گردد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مهر محمد على الشریف؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی با تیماج تریاکی ضربی، 202گ، 14 سطر (5/5 × 13/5 )، اندازه: 10×18/5 سم [ف: 3- 915]
120، تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2159
آغاز: تا بدان بنهایت تربیت برسید و اثر حصول شایستگی انجام: و مرتبه وسط که بر شرایط اعتدال مشتمل بود بشاشت طراوت حسن
خط: نستعلیق، بی کا، تا: محتملاً قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج تریاکی مقوایی، 159گ، 19 سطر (4/5×15 )، اندازه:
8/5×21سم [ف: 5- 218]
121. تهران: مجلس: شماره نسخه: 4594/1
آغاز: برابر، انجام: و مواظبت کن این است وصایای افلاطون. و الحمد لله رب العالمين. تمت الكتاب بعون الملک الوهاب.
خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12، مجدول؛ کاغذ: سپاهانی زرد،
345ص (1-346)، 18 سطر (10×18) [ف: 12- 293]
122. تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 745
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 و 12؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سرخ ضربی مقوایی، 135گ، 15 سطر ( 13/5x7 )، اندازه: 11×18/5 سم [ف: 7]
123، همدان، برنا، قاسم، شماره نسخه :3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 افتادگی: آغاز و انجام [نشریه: 5- 371]
124. تهران؛ ملک: شماره نسخه : 4382/6
فصل 8 از مقاله سوم؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، 2ص [ف : 7- 378]
125. تهران؛ سادات ناصری، حسن، شماره نسخه: 240
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام، قطع: بغلی (نشريه: 6- 696]
126. تبریز؛ دانشکده ادبیات تبریز؛ شماره نسخه: 1
بی کا، تا: قرن 12 [نشریه: 4 - 323]
ص: 541
127. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1/ 126- فيروز
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ کاغذ: آهار مهره صحیم، جلد: تيماجی سبز 313 ص (2-315)، 19 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 14×22 سم [ف: 21- 248] 128. تهران: مدرسه معمارباشی، شماره نسخه :77
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مصحح، جلد. تیماج قهوه ای مجدول، 180 گ، 17سطر [ف: 87]
129. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 14837
خط: نسخ خوب، بی کا، تا: احتمالاً قرن 12؛ مصحح، محشی، مجدول، جلد. تیماج زرشکی ضربی گرهی با ترنج و سر ترنج، 123گ، 21 سطر، اندازه: 25x15/5 سم [ف: 41 -243]
130. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3926
در تقسیم علم ؛ خط: نستعلیق، کا: شرف الدين على غوری، تا: 2 ربیع الاول 1101ق؛ افتادگی: آغاز ؛ کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 152گ، 18سطر (7×18)، اندازه : 25x13 سم [ف: 12- 2915]
131. مشهد: رجائی مغزی (کتابخانه ) شماره نسخه: بدون شماره
آغاز: برابر
بی کا، تا 1104ق [ تراثنا: س 13 ش 1 -128]
132. تهران: الهيات: شماره نسخه: 198
خاتمه پیشین را دارد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر محرم 1114ق، جا: دار السلطنه اصفهان، مالك محمد حسین امیر اصطبل که در بازگشت از سفر فرنگ خریداری کرده است با مهر او و عبدالحسین، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج سبز مقوایی، 156گ، 21 سطر ( 8×17/5)، قطع : وزیری، اندازه :14×22/5سم [ف: 7]
133. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه : 22708
خط: نستعلیق، کا: محيي الدين بن محمد جعفر انصاری، تا: ربيع الاول 1114ق، افتادگی: آغاز؛ مهر: «المتوكل على الله محمد صادق»، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج عنابی، 174 گ، 19 سطر (7×16)، اندازه: 12/5 ×24سم [ف: 3- 849] 134. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 197- طباطبائی
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: کمال الدين محمد اسماعیل رضوی قمی، تا: غره جمادی الاول 1120ق، بر پشت برگ پایان، چند بیت منسوب به خواجه نصیرالدین طوسی دیده می شود، کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج مشکی با ترنج و نیم ترنج، 150گ، 20 سطر، اندازه :12×19سم [ف: 24 -142]
135. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 1 /7663
آغاز: برابر 2: انجام: فصل هفتم در کیفیت با اصناف خلق ... ابو مسلم روی ترش کرد و او را از آن بعنف زجر فرمود گفت اگر بسببی و غرضی و دستها
خط : نستعلیق، بی کا، تا: 1099-1144ق؛ افتادگی انجام؛ جلد: تیماج نیلی، 85گ (6پ-91پ)، اندازه: 14×24/5 سم [ف: 20- 57]
136. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 2266
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: محمد عارف، تا: 1147ق، جا: هندوستان، با سرلوح مذهب، مجدول، کاغذ: اصفهانی، جلد: پاره آبی عطف تیماج قرمز مقوایی، 157گ، 17 سطر (8/5×17)، اندازه: 14×24/5سم [ف: 5- 385]
137. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 16488
آغاز: برابر، انجام: موفي باكتاب خيرات ... تام شد اصفهان
خط: نستعلیق، کا: نصر الله، تا :1166ق، جا: اصفهان، کاغذ: شکری، جلد. تیماج ضربی، ابعاد متن: 7×15، اندازه:13×20 سم [رایانه ]
138. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی شماره نسخه: 62
آغاز: برابر؛ انجام: ششم تكبر هفتم استهزاء هشتم عذر نهم ضيم دهم مطلب نفایسی که از عزت
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: محتملاً قرن 13؛ افتادگی: انجام ؛ مجدول کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی رویه کاغذی الوان عطف تیماج تریاکی روشن، 331ص، 17 سطر ( 15/5x7 )، اندازه: 15/5× 21سم [ف: 101]
139. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 642
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مشمع زرد با عطف و گوشه میشن قهوه ای، 201گ، 19 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 11×18سم [ نشریه: 13- 33]
140. تهران: عبدالعظيم: شماره نسخه: 431
آغاز: حمله ی بی حد و انحصار و مدح بي عد و شمار لايق حضرت پادشاهی بود که همچنان که در اول آفرينش که انواع موجودات، انجام: فصل هفتم در کیفیت معاشرت با اصناف خلق آدمی باید که نسبت حال خود ... و تلفظ به دشنام و لعنت و تعرض دو شمتان بغایت مذموم و بد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی انجام، صفحات مجدول محرر، مصحح، واقف: آیت الله مرعشی نجفی، جلد: تیماج مشکی، طبله دوم افتاده است، 111گ، 21 سطر، اندازه 13/5×20/5سم [ف: 1- 34]
141. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه : 3170
آغاز: ... بیکی از حواس مادر مقام اول که مطلوب اثبات وجود نفس است به هیچ دلیل احتیاج نیست چه ظاهر ترین و واضح ترین چیزها نزدیک عاقل ذات وحقیقت اوست به حدی که خفته در خواب بیدار در؛ انجام: و اگر چه به قلت و کثرت متفاوت باشند و غایت غلبه متنوعه بود بعضی باشند که غلبت برای خون ریختن خواهند و بعضی باشند که برای مال برون خواهند و بعضی باشند که عرض ایشان
از فصل سوم مقاله اول تا اواسط مقاله سیم (سیاست مدن)، خط : نسخ، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ جلد:
ص: 542
تیماج سیاه با عطف کاغذ، 254گ، 12 سطر، اندازه: 12×22سم [ف مخ: 1- 88]
142. قم: گلپایگانی شماره نسخه: 4052- 20/172
آغاز: الطاهرين الطيبين گفت لااحصی ثناء علیک انت كما اثنت على نفسک و فوق ما يقول القائلون هزاران درود و صلوات و تحیات بر روح مقدس او؛ انجام: هر چه عقل بد رسد جمله منتفی شود و اليه يرجع الأمر كله این است آنچه در این مختصر این مقام خواستیم که ایراد کنیم و اینجا سخن منقطع شد و السلام على من اتبع الهدی.
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز؛ جلد: تیماج مشکی، 54گ، 11 سطر، اندازه 11×15سم [ف: 1- 176]
143. دامغان؛ صادقیه، شماره نسخه: 282/9
آغاز: برابر 2؛ انجام: کرده باشد و به تکلیف در آن شروع نموده تا به ممارست متواتر و فرمودگی در آن به کار
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 31گ، اندازه: 10×17 سم [ف: 7]
144. مشهد، گوهرشاد؛ شماره نسخه: 735
از فصل سیم در حصر اجناس فصائل تا معاشرت با ملوک و رؤسا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ افتادگی: آغاز و انجام، جلد: مقوا عطف میشن قهوه ای، 17 سطر ( 14/5x7/5 )، اندازه: 12×21سم [ف: 2- 849]
145. تهران: وزارت امور خارجه؛ شماره نسخه:2- 32
كا: محمد شریف، تا: 1221ق؛ در فهرست مؤلف به اشتباه «ناصر خسرو» معرفی شده است؛ جلد: مقوایی یشمی، اندازه: 25x14سم [ف: 21]
146. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 380
خط نسخ، كا: احمد بن حسین ابهری، تا: پنج شنبه 17 شعبان 1222ق؛ اصل نسخه از قرن یازدهم و برخی اوراق توسط کاتب مذکور بازنویسی شده، مصحح، مجدول، برگ اول دارای کتیبه؛ جلد. تیماج دو رو، رو قهوه ای سوخته ضربی، پشت میز ساده ؛ 246گ، 14 سطر، اندازه: 14×22سم [ف: 2- 85]
147. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 9268
خط: نستعلیق هندي، كا: عبد الله مستغفری، تا: 1330ق، کاغذ: هندی، جلد. تیماج تریاکی ضربی مقوایی، 148 گ، ، 16 سطر (15x10)، قطع: ربعی، اندازه: 13×21سم [ف: 17- 335]
148. قم، گلپایگانی، شماره نسخه: 872- 5/162
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: تاریخ نونويس 1237ق؛ تمامی مجدول مصحح، جلد. تیماج مشکی ضربی با ترنج با سر، مجدول، 226گ، 15 سطر، اندازه: 10×18سم [ف: 1- 175]
149. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 11804
آغاز: بتجريد ذات و تهذیب صفات و ترقی در مدارج كمال و تحلى بصوالح اعمال سال بسال بل حالاً فحال از مرتبه بمرتبه منزل بمنزل میگذراند ... محرر این مقاله و مؤلف این رساله کوید تحریر این کتاب که موسومست باخلاق ناصری؛ انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 23 شعبان 1238ق، افتادگی: آغاز مصحح، مهر: «کتابخانه احمدی قزوین 1313»، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای مجدول یک لا، 163 گ ، 17 سطر (8×14)، اندازه:15×21سم [ف: 30- 22]
150. قم، گلپایگانی شماره نسخه: 6840 - 35/20
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 14 محرم 1240ق، مجدول، مذهب، با سرلوح؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول با ترنج وسر ترنج، 172 گ، 15 سطر، اندازه:17×30سم [ف: 1- 175]
151. تهران: مجلس: شماره نسخه: 18588 ض
بی کا، تا: با تاریخ 1248ق [د. ث]
152. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 1018
آغاز: برابر 2؛ انجام: قوام طبیعت به نفس و نفس به عقل و قوام بدن به ملک و قوام ملك به سیاست
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ افتادگی: انجام؛ مهر: «عبده الراجی محمد حسن 1262»، (بیضی)، جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 168گ، 15 سطر، اندازه: 17×26سم [ف مخ: 1- 88 ]
153. یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 1037
آغاز و انجام: برابر 2
کامل؛ خط نستعلیق، كا: فخر الدين، تا: 1265ق؛ کاغذ: نوعی ترمه، جلد چرمی یک لا بیرون درون زرد، 120گ، 16سطر (9×15)، اندازه: 15×20سم [ف: 3- 829]
154. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 4131/1 -ف
نسخه اصل: از روی چاپ چاپخانه علی بهائی در بمبئی نوشته ؛ کا: میرزا محمد ابراهیم ساغر پسر محمد اسماعیل اصفهانی در گذشته 1302، تا: جمادی الاول 1267ق، 226گ (1-237) [فيلم ها- ف: 3-19]
155 مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :26638
آغاز: هذا کتاب اخلاق ناصری. بسمله و به نستعین بعد از حمد و تعظیم خالق قدیم و صلوات، انجام: اللهم اغفرلنا و للمومنین و المومنات بحق محمد و آله الامجاد
خط: نستعلیق خفی، کا: رجب علی بن حسین، تا: 1267ق؛ واقف: سلطانعلی خصاف مقیم مشهد؛ کاغذ: نخودی، جلد. تیماج مشکی ضربی دارای ترنج و سرترنج، 15 سطر (14/5 ×22)، قطع وزیری کوچک، اندازه: 14/5 ×22 سم (رایانه)
156. تهران؛ ملی، شماره نسخه: 360
آغاز: برابر، انجام: اما چون این نقد بجای خود بد این معنی بذبل خاتمه پیشین را دارد؛ خط: نستعلیق خوش، کا: عزیز الله حسینی، تا: 1271ق، جا: مازندران، حسب امر حاکم مازندران؛ آخر نسخه: اگر در خیال چرخ فتد عکس تیغ او *** از یکدیگر جدا شود اجزای آسمان صورت اتمام پذیرفت امید از کرم مطالعه
ص: 543
کنندگان آنستکه هر سهوی یا نسیانی ملاحظه فرمایند عفو نمایند» کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج سبز با ترنج و نیم ترنج ضربی مقوایی، 121گ، 15 سطر (
7×13/5)، اندازه: 14×21/5سم [ف: 1 -348]
157. تهران: ملی، شماره نسخه: 1232
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، کا: محمد بن اسماعيل حستی، تا: 1273ق؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد. تیماج قرمز یک لا؛ 181گ، 15 سطر (8×15)، اندازه: 13/5 ×20/5 سم [ف: 3- 281]
158. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 452/1
خط: نستعلیق، کا: محمد حسین شیرازی، تا: 25 ذیقعده 1274ق؛ جلد: تیماج لایه ای مشکی، 14 سطر (12× 16/5)، اندازه: 18×22 سم [ف: 1- 404]
159. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: 447
خط: نستعلیق، کا:عباسعلی طالش رمضانی، تا: قرن 14؛ پس از کتاب شرح حال مختصر خواجه و تقریظ مولوی محمد انوار حسین تسلیم افزوده شده؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 159گ، مختلف السطر، اندازه: 15×42سم [ف: 2 -128]
160. تهران: ملی، شماره نسخه: 15822
آغاز و انجام: مطابق نسخه 14113
خط: شکسته نستعلیق خوش، كا: علینقی، تا: 1305 ق؛ با سرلوح و کتیبه ساده، مجدول؛ محشی با نشان «12 »«منه، م»، کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج یشمی یک لا، نام مالک نسخه «ح نيكبخت بهبهانی؟» به زر روی
جلد، 165گ (1پ- 166پ)، 12سطر ( 13/5x7/3 )، اندازه: 13×21/3
سم [رایانه ]
161. تهران: مفتاح؛ شماره نسخه: 883/1
خط: نستعلیق، کا: على نقی بن حاجی میرزا عبدالغنی سمیرمی: تا:
جمادی الاول 1305ق؛ مجدول [نشريه: 7- 261]
162. تهران: ملک: شماره نسخه : 1161
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1307ق؛ دارای سرلوح، مجدول، کاغذ: کاغذ ختائی، جلد : میشن سیاه، 188گ، 17 سطر، اندازه: 14/5× 25/5 سم [ف: 2- 19] 163. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 772
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: پایان نسخه نستعلیق محمد بن آخوند ملا محمد على معروف به مولانا در 1308؛ 180گ، 18سطر ،اندازه: 15×22سم [ف: 2 -11]
164. مشهد: رضوی، شماره نسخه: 3505
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، كا: سالم، بی تا: پیش از این ضمن 10 برگ لغت نامه کتاب است، سطور چلیپا؛ واقف: نائینی ؛ 196گ، 19 سطر، اندازه: 10×19سم [ف: 6- 386]
165. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10338
آغاز: ثم يعيده معنوی انسانی را که مبدا؛ انجام: موجود شایسته مشمر مکر که وسیلت الكتساب
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشن، 17 سطر (15×17)، اندازه:14×23سم [الفبائی ف: 31)
166. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28723
آغاز: معرفت اجسام بسيطه و مرکبه و احکام بسایط علوی و سفلی آنرا سماع و عالم گویند و سیوم معرفت؛ انجام: تا چون از او بتز گیرند خجلت و وهشت با تاسف و حسرت اکتساب
خط: نستعلیق جلی، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ وقف حضرت علی بن موسی الرضا (علیه السّلام) کتابخانه شخصی احمد شاه ؛ کاغذ: نحودی، جلد: گالینگور، 18 سطر ( 8×16/5)، قطع : وزیری کوچک، اندازه: 14/5 ×23/7
سم [رایانه ]
167. مشهد: الهيات؛ شماره نسخه: 22528/2
خط: نستعلیق خوش، كا: على بن محمود دامغانی، بی تا، در میان صفحه هشت با زرین نوشته شده است «صاحيه و مالکه حاجی محمد بن حاجی حیدر »کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج مشکی، 17 سطر (7×16)، اندازه:
11/5 ×22 سم [ف: 3- 726]
168. مشهد؛ الهيات؛ شماره نسخه:14
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام، مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج عنایی، 240گ، 15 سطر (15 × 7/5)، قطع: ربعی، اندازه: 20x12 سم [ف: 1 -9]
169. مشهد؛ مدرسه آية الله خوئی؛ شماره نسخه : 4/ 181
آغاز: برابر
بی کا، بی تا [اوراق عتیق: 1- 252]
170. تهران: مجلس: شماره نسخه : 8856/4
آغاز: باشد و خود همیشه خود و با خود باشد پس دلیل گفتن برخودی خود محال و باطل باشد، انجام: و با دوست معامله چنان که به حاکم محتاج نشوی و یا دشمن معامله چنان کن که در حکومت ظفر.
از اواسط فصل دوم از قسم اول مقاله اول تا آخر اواخر فصل هشتم مقاله سوم کتاب؛ خط: نسخ، كا: محمد حسن بن محمد على سمنانی، بی تا؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشن مجدول گرهی قهوه ای یک لا، 165گ (104ر -268پ)، 20 و 15 سطر (6×14)، اندازه: 11/7×22/2
سم [ف: 29/1 - 155]
171. تهران: مجلس: شماره نسخه: 11/ 9075
آغاز: برابر 2: انجام: با دشمن معامله چنان کن که در حکومت ظفر ترا بود. با هیچ کس سقاه مکن و با همه کس تواضع کن.
کامل؛ خط: نستعلیق، كا: مهر علی، جا: مراغه، بی تا، کاغذ: فرنگی شکری آهار مهره، جلد: میشن مشکی مجدول، ساده، 31گ (291ر-322 پ)، ابعاد متن: چليپا (15×22/5 ) [ف: 29/2 - 706]
172. تهران: مجلس: شماره نسخه : 1232/8
کا: غیاث الدین مسعود حسنی حسینی طباطبائی، بی تا، جا: میانه ؛ کاغذ: رنگین، جلد: تیماج مشکی ضربی یک لایی [سنا- ف:2- 176]
ص: 544
173. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3790
خط: نسخ، بی کا، بی تا، در صفحه آخر نسحه منظومه ای است در بیان جفر جامع با همین عنوان؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد. تیماج یشمی، 223 ص، 27 سطر، قطع: رقعی، اندازه :9/5×17سم (ف: 10 - 1776]
174. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :185 - فيروز
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، دارای سر لوح، مذهب، محشی و در گوشه برگ دوم یادداشتی راجع به اشتباه محشی در ترجمه این بیت «و ارضهم ما كنت في ارضهم»، با امضاء صدر السلطنه وزیر فوائد عامه به سال 1321 کاغذ: شکری ،جلد. تیماج مشکی، 372 ص، 15 سطر، قطع وزیری، اندازه: 14/5
× 25/5سم [ف: 21- 6]
175. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 18940
بی کا، بی تا: انتقالی از کتابخانه پهلوی - مجموعه نوازی؛ 247گ، اندازه:
14/5×20/2سم [ رایانه]
176. تهران: ملی، شماره نسخه: 20052
بی کا، بی تا: خریداری از مهردخت همایی [رایانه ]
177. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 26067
بی کا، بی تا: خریداری از سید مرتضی علی حسینی [رایانه ]
178. تهران: ملی، شماره نسخه: 25467
بی کا، بی تا؛ خریداری از سهیلا چاره دار [رایانه]
179. تهران: دانشگاه: شماره نسخه:3918- ع و 3919-ع
نسخه اصل: موزه آسیابی آکادمی علوم شوروی ش 1152 .B ؛
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 222گ (فیلم ها- ف:1- 8]
180. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 1243
خط: نسخ کهن، بی کا، بی تا، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای رنگ پریده مقوایی، 167گ، 23 سطر (9×17)، اندازه : 13×21سم[ف : 7- 2603] 181. تهران: دانشگاه: شماره نسخه : 894/2
بی کا، بی تا؛ 128 گ (99پ-226ر) [ف: 43 -649]
182. تهران: شهشهانی، حسین؛ شماره نسخه :بدون شماره
کا: حاجی محمد بن نورالدین دشت بیاضی، بی تا (میرات اسلامی: 5- 596]
183. تهران: دانش سرای عالی - کتابخانه میرزا عبد العظيم خان قریب
گرگانی: شماره نسخه: 42
خط: نستعلیق هندی، بی کا، تا: 7 شعبان 32 جلوس؛ قطع وزیری [نشریه: 5- 619]
184. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 495
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مشکی، مقوایی، 412ص، 19سطر، اندازه: 12×21سم [ف: 2 -169]
185. تهران: نوربخش، شماره نسخه: 240
آغاز و انجام: برابر2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول، کاغذ: ایرانی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 400ص، 17سطر، اندازه: 11/5×20 سم [ف: 1- 218]
186. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :1963/3
آغاز: برابر 2: انجام: و چون این نوع که در آن شروع خواهد رفت علم است بدان که نفس انسان را چگونه خلقی اکتساب توان کرد که جملگی افعال که بار اوست او
مقدمه را دارد، خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: انجام؛ خطوط سیاه؛ جلد: مقوا عطف گالینگور، 8گ، 14 سطر، اندازه:15×21سم [ف مخ: 1 - 88] 187. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :392
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج، 197گ، 15 سطر، اندازه: 12×22سم [ف مخ: 1- 87]
188. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 848
آغاز: که بعضی به منزلت نیزه ها با شنال جون شاخ و سر و بعضی به مثابت کاردها و خنجرها چون دندان و مخلب و بعضی به محل تیر و دبوس چون سم و آن چه بدان ماند، انجام: و هر چند عرض امثال این کلمات در حضرت بزرگوار مجلس عالی شهنشاهی آفاقی شهریار ایرانی ضعف الله جلاله و حرس كماله که نقل التمر به هجر خواهد بود چه آن چه در نفوس حكماء افاضل و علماء اوایل به قوت بوده در جوهر ذات پاک و عنصر نفس شریف او بالفعل حاصل است خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام ؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول، 219گ، 13 سطر، اندازه: 10×19 سم [ف مخ: 1 - 8]
189. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه : 1004
آغاز و انجام: برابر 2
خط: نسخ، بی کا، بی تا، دو برگی الحاقی در آخر کتاب تحت عنوان «فصلی که بعد از تألیف کتاب بدان الحاق شد در شهور سنه ثلاث و ستین و ستمأه که بعد از تحریر این کتاب بود به ملت سی سال ..؛» واقف: حاج محمد رمضانی: جلد: تیماج زرشکی با ترنج و سر ترنج ضربی مجدول اسلیمی، 99 گ، مختلف السطر، اندازه:16/5×22/5سم [ف مخ: 1- 88]
190. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه :4166
آغاز: اشخاص ذکور که مبادی صور مواليد باشند از اشخاص اناث که مبادی مواد باشند متمیز شود، انجام: پس واجب بود که هر پدر و مادر که فرزندان را اول درقید ناموس آرند و به اصناف سیاسات و تأديبات اصلاح عادات ایشان جماعتی را که مستحق.
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: گالینگور سبز عطف تیماج زرشکی،
264گ، مختلف السطر، اندازه:13×23 سم [ف مخ: 1- 89]
191. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه:1309
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول، اندازه: 12/5×20 سم [نسخه پژوهی: 2- 110]
192. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 717الف
خط: نستعلیق خوش، بی کا، تا: اول ذیحجه؛ افتادگی: آغاز؛ تاریخ
ص: 545
سال کتاب را تراشیدند و بجای آن تاریخ خرید 1292 را نوشتند، با اصلاحاتی در هامش ؛جلد: مقوایی، 315گ، 15 سطر (6/5×13 )، اندازه: 12×20سم [رشت و همدان- ف: 1086]
خلاق ناصری (منتخب) / اخلاr / فارسی
axlaq-e nāserī (mn.)
نصیری طوسی، محمد تقی بن عبد الحسين، ق 11 قمری
nasīrī tūsi, mohammad taqi ebn-e 'abd-ol-hoseyn ( 17c)
وابسته به اخلاق ناصری؛ نصير الدين طوسی، محمد بن محمد (672-597)
تاريخ تأليف: 22 صفر 1073ق محل تالیف: اصفهان
گزیده «اخلاق ناصری» است. نسخه دارای دیباچه ای است که خواجه آن را به نام ناصر الدین قهستانی نگاشته است. تاریخ نگارش بایستی همان تاریخ کتابت نسخه حاضر 22 صفر 1073ق باشد.
آغاز: في منتخبات الأخلاق الناصرية لجدنا نصير الملة و الدين ذكرناها تبر کابها تيمنا، بسمله. بعد الحمد و الثناء و الصلوة و السلام بوقت مقام قهستان در خدمت حاکم آن بقعه مجلس عالی ناصر الدين عبدالرحيم بن ابی منصور
انجام: و بر طلب مرضات خود حریص گرداناد انه اللطيف المجيب و الحمدلله رب العالمين و صلواته على ارواح الكاملين... الطاهرين تم على يد الفقير محمد تقی بن عبد الحسين النصيری بدار السلطنة اصفهان
[فهرستواره منزوی 312/6 «اخلاق ناصری، گزیده»؛ اعلام 1/ 3900؛طبقات 102/11 ]
تهران: حقوق: شماره نسخه : 111/4 - ب
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری، کا: محمد نقی نصیری، تا: 22 صفر 1073ق، با دیباچه ای به نام ناصر الدين عبد الرحيم حاکم قهستان؛ 41گ (73ر-114پ) [ف: 435]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه : 477/7 - عکسی
اصل نسحه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 15]
« اخلاق نامه » نصیحت نامه
اخلاق نبی / تاریخ پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) / فارسی
azlāq-e nabi
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 152/11 -ف
نسخه اصل: حسین چلبی ش 1184. از کتاب جعفر بن حیان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 756ق (فیلمها ف: 1- 420]
اخلاق نصیری / اخلاق / فارسی
axlāq-e nasīrī
حکمت، علی اصغر، 1271 - 1359 شمسی
(1892 - 1980) hekmat, 'alī asqar
مشهد، رضوی: شماره نسخه: 8985/09
آغاز: بسمله مقدمه دانشمندان و حکماء علم تھذی اخلاق، انجام: باز باید ماهیت آنرا تمیز داده نکوهیده دانست
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا: ابعاد متن: 12×17؛ کاغذ: نخودی، 16 سطر [رایانه ]
اخلاق نظام العلماء / اخلاق/ عربی
axlāq-e nezām-ol-'olama'
نظام العلما تبریزی، محمود بن محمد، -1271 قمری
( -1855 )nezām-ol-'olamā tabrīzī, mahmūdebn-e mohammad
اهدا به: محمد شاه قاجار
تاريخ تأليف: 1257ق، محل تالیف: شاه عبدالعظیم
رساله کوتاهی است در اخلاق و پند و اندرز، مؤلف طبق نقل الذريعه معلم سلطان ناصرالدین شاه قاجار بوده و رساله را در شاه عبدالعظيم نگاشته است (الذريعه 381/1 رقم 1974).
آغاز: الحمدلله الذي هدانا إلى شرائع الاحكام و أولانا مدارک الحلال والحرام و أوجب علينا الصلاة و الصيام.
انجام: و لقد كنا أشد إنكارا منكم فوردنا عيونا صافية فشربنا منها شرية لأنظما بعدها ابدا
چاپ: تهران، 1264ق، سنگی
[مشار فارسی 192/1 ]
1. تهران: ملی، شماره نسخه: 168
آغاز: برابر، انجام: بفعلهم الضالين ابد الابدين حرر ليلة العاشر من المحرم في دار الخلافه طهران صينت عن الحدثان سنه 1257 تم بالخير.
كا: مؤلف، تا: 1257ق، جا؛ تهران، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی یک لا، 55گ ، 9 سطر (5/5×9/5)، اندازه: 15x11سم [ف: 10- 262]
2. تهران: ملک: شماره نسخه: 1/ 2667
آغاز: برابر؛ انجام: أن يوفقنا لطاعاته و التسليم لخلفائه و اوليائه ولی مجیب و صلى الله على محمد و آله الطاهرین و سلم
خط: نسخ، كا: على نورى، تا: چهارشنبه ذیقعده 1257ق، از کتابخانه میرزای احتشام الدوله با مهرش و با تاریخ 1270؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: ساغری سیاه ضربی مقوایی، 35گ
ص: 546
(2پ -37پ)، اندازه: 11×19سم [ف: 6- 88]
3. قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه: 1/ 8514- 184/ 57
آغاز: برابر
خط: نسخ، کا: محمد بن ابی طالب تستری، تا: 1258ق، چاپ سنگی، با تقریظی از کاتب که مطلبی را از سید على زنوزی نقل می کند؛ 51گ (1-51)، 12 سطر، اندازه: 10×17سم [ف: 1- 176]
4. مشهد، شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 823/1
آغاز: برابر، انجام: انه ولی مجیب صلی الله على محمد و آله الطيبين الطاهرين وسلم تسليما
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: چرم سبز، 16گ (1پ-17پ)، 19 سطر، اندازه: 10/5 ×17 سم [مؤبد: 2- 263]
5. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 357/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ جلد: تیماج قهوه ای، 15گ (7پ۔ 22پ)، اندازه: 12×19سم [ف: 1- 466]
6. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 4138
آغاز: برابر انجام: فما زلت مسجود الملوك محمد الى أن سرت شمس و سال خلیج.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، نسخه بسیار مغلوط؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 27گ، مختلف السطر، اندازه: 11×18سم [ف: 11- 157]
اخلاق نوری / عرفان و تصوف / فارسی
axlāq-e nūrī
تاريخ تأليف: ذیحجه 1026ق
در آداب و اخلاق عارفان و صوفیان و نقل گفته های حضرت پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و بزرگان صوفیه و حکایات عرفانی ایشان، با انشائی ادیبانه و بعضی از اشعار. نام کتاب و تخلص مؤلف «بیر» و تاريخ تأليف در ده بیت آخر کتاب آمده است.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5992
آغاز: اجابت فرمود و دست وی از آن مبرا گشت بعد از چند گاهی سائلی بدر خانه خواجه؛ انجام: جو این اخلاق نوری شد مرتب *** بترتیب مقالات ضروری /دبیر فکر در تاریخ سالش *** رقم کرده بگو اخلاق نورى
خط: نستعلیق، بی کا، تا: جمعه 29 ربیع الثانی 1029ق؛ افتادگی: آغاز، در پایان یادداشتی از محمد حسن بن محمد علی به تاریخ هفتم ربیع الاول 1271؛ مهر: «عبده الراجی محمد حسن»، (بیضی)، میرزا محمد بن محمد حسن به تاریخ 1303، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 638گ ، مختلف السطر، اندازه: 12/5×26 سم [ف : 15- 365]
اخلاق و آداب / اخلاق / فارسی
axlāq va ādāb
یزد؛ وزیری: شماره نسخه : 631
آغاز: طاهرین ذریت طيبين و اتباع ایشان از مومنین.
فصل چهارم در فضائل معروف و احسان فصل 5 در فضائل صدقه فصل 6 در مذمت سئوال الخ؛ انجام: و چول خواهد بر اهل مقابر سلام کند بگوید ... رحم الله المتقدمين والمتاخرین.
خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 11، افتادگی: آغاز، اهدایی سید علیرضا وثوق، کاغذ: حنایی سمرقندی، جلد: مقوایی با کاغذ ابری عطف تیماج عنابی، 168گ، 21 سطر (7×17)، اندازه: 25x13سم [ف: 4 -533]
اخلاق و آداب / اخلاق / فارسی
axlāq va ādāb
همدان: جواهری، حبیب: شماره نسخه: 32
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی آغاز و انجام؛ قطع: رحلی (رشت و همدان- ف: 1676]
اخلاق و آداب / اخلاق / فارسی
axlāq va ādāb
رساله کوتاهی است در بیست «باب» در اخلاق و آداب معاشرت. مؤلف در باب بیستم اشعاری از عطار نیشابوری و در باب نوزدهم از شیخ احمد خوانساری اشعاری آورده است. عنوان برخی باب های آن چنین است: 1. بیان دوستی دنیا و ترک آن 2. خوف، 3 صفت دوزخ؛ 4. صفت بهشت و اهل آن، 19 قصه ابوحمزه رضي الله. 20. نظم از گفتار شیخ عطار.
قم، گلپایگانی شماره نسخه: 2889/1 - 15/129
آغاز: بسمله باب اول در بیان دوستی دنیا و ترک آن باب دویم در خوف و فرع قيامت و اهل آن باب سیم در صفت دوزخ ... باب اول در بیان دوسنی دنیا و ترک آن قال الله تعالی اعلموا انما الحيوة الدنيا لعب؛ انجام: تو ای مقصود جان و جاودانی ***خداوندا به مقصودم رسانی/ تویی في الجمله مستغنی زعالم *** سخن کوتاه شد والله اعلم.
خط: شکسته نستعلیق، کا: على، تا: چهارشنبه 1 ربیع الثانی 1260ق، جلد: تیماج مشکی، 12-13 سطر، اندازه: 16×21سم [ف: 1- 177]
اخلاق و آداب / اخلاق / فارسی
axlāq va ādāb
این کتاب حاوی مباحثی در اخلاق و ذکر فضائل و رذائل و سپس آداب ریاست در هفتاد و هفت «فصل» و بعد مطالبی در مباحث جوی و نجومی و جغرافیایی پس از آن بحث در عشق و
ص: 547
محبت که در همه این مباحث ابتداء مورد تعریف شده و سپس داستان های زیادی راجع به این مورد آمده است.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 2787
آغاز: بسمله در کشف الأسرار مسطور است که نزدیکان تو چهار طایفه اند؛ انجام: این کتاب از 23 صفر المظفر شروع شد و تمام شدن به تاریخ دوشنبه چهارم ربيع الثانی 1287 بوده است.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1287ق ؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج یک لا تریاکی، 131، 16 سطر (12/5 ×17/5)، اندازه: 15/5×20سم [ف: 6- 408]
اخلاق و آداب / اخلاق / فارسی
axlāq va ādāb
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 17375
به استناد احادیث نبوی و علوی و انتخاب احادیث مناسب از مولوی؛ بی کا، بی تا [د.ث]
الاخلاق و الآداب /عرفان و تصوف / عربی
al-axlāq wa-1-ādāb
چند «باب» در دستورات اخلاقی عرفانی است با استفاده از آیات کریمه و احادیث اهل بیت (علیهم السّلام) در بیشتر باب ها به آیه ای شروع شده و احادیث مناسب آورده می شود و گفته های اهل حقیقت نقل می گردد.
قم: مؤسسه آية الله بروجردی: شماره نسخه: 622/1
آغاز: اشق عليه من لبس الصوف الخشن و ملازمة السجادة مدة طويلة، انجام: و ترزفنا في العلم و العمل الصدق و الاخلاص و ابتغاء وجهك الكريم برحمتك يا ارحم الراحمين.
خط: نسخ، كا: احمد على بارهمولی، تا: محرم 1072ق؛ افتادگی: آغاز، جلد: مقوایی عطف پارچه، 92گ (1ر-93ر)، 18 سطر، اندازه: 22/5x13
سم [ف: 2- 387]
اخلاق و تربیت نفس / اخلاق / فارسی
axlāq va tarbīyat-e nafs
نهاوندی، محمد حسین بن خدارحم
nahāvan dī, mohammad hoseyn ebn-e xodārahm
اصل رساله از میرزا حسن بن علی بن میرزا محمد علی بوده که برای محمد زمان نقیب ساخته است.
همدان؛ مدرسه غرب: شماره نسخه:3/ 1777
خط: شکسته نستعلیق، کا: محمد شفیع، تا: ربيع الاول 1272ق؛ قطع: ربعی [رشت و همدان- ف: 1496]
اخلاق و تصوف / عرفان و تصوف، حدیث، اخلاق / فارسی
axlāq va tasavvof
در مقاله دوم این کتاب احادیث اخلاقی را در چند وجه خلاصه کرده: 1 عدالت و محسنات آن و شناعت ظلم؛ 2. فروتنی و تواضع و بیزاری از کبر و نخوت، 3 مذمت دنیا و خطرات آن؛ 4 ترک دنیا و ثرمه آن؛ 5 قضای حوایج مؤمنان و مکارم اخلاق، مقاله سوم آن در ذكر بعضی از کلام معجز بیان سرور کائنات و ائمه هدی و مقاله چهارم در ذکر کلمات بعضی از عرفا و حکماست. در این دو مقاله نیز توصیه اخلاق می شود.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6/ 1615
آغاز: مقاله دوم: احادیثی که در بیان اخلاق است و در آن چند وجه است؛ انجام: بد گویی و بد خویی و عیبجویی و سحت رویی.
کا: احمد مهندس، بی تا، کاغذ: فرنگی، جلد. تیما تریاکی، ترنج و نیم ترنج، 33 ص(314-347، 24 سطر (7×13/5)، اندازه: 0/5× 17 سم [ف: 10 -161]
اخلاق و تصوف / عرفان و تصوف/ فارسی
axlāq va tasavvof
در اخلاق و تصوف گرفته از کیمیای سعادت با شعر حافظ.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 2/ 5861
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ. ترمه، جلد: تیماج فهوه مقوایی، 44گ (17-61)، 17 سطر (6×13)، قطع بغلی، اندازه: 11×17سم [ف: 16- 111]
اخلاق و حکایات / اخلاق / فارسی
axlāq va hekāyāt
کاشفی، حسین بن علی، - 910 قمری
(-1505)kāšefi, hoseyn ebn-e 'alī
[فهرستواره منزوی 6/303- 305 ]
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 9004/12
آغاز: در صحبت اختیار کردن، صحبت نیکان و مجالست دانایان کیمیای سعادت ابدی و رهنمای دولت سرمدی است.. باب در انجاح حاجات. هر که خواهد که حاجتهای او نزد خدای تعالی روا شود بدانچه تواند باید که حاجت خلق برآورد، انجام: و دو سه کس را نیز یک عمل نفرمایند که چون شرکت پدید آید عمل ساخته و پرداخته نگردد.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای ضربی با ترنج و سرترنج مجدول گرهی، 4گ (143پ -147پ)، سطور چلیپا و معمولی [ف: 29/2 - 600]
ص: 548
الاخلاق و الحكم / اخلاق / عربی
al-axlāq wa-lhikam
تاريخ تأليف: 771ق
کتابی است درباره مسائل اخلاقی که ابتداء تحت فصلی یک مسأله اخلاقی را طرح می نماید و سپس در ذیل آن مسأله اقوال بزرگان عالم از فلاسفه يونان و دانشمندان عرب را می آورد و به آخر هم مطالبی در امثال عرب دارد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1560
آغاز: في الكتب لم یعدم الفائده لان، انجام: الذي اولها لا تجر عن و...
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج قهوه ای سیر، عطف تیماج تریاکی روشن با ترنج و نیم ترنج مقوایی، 208 گ، 12 سطر (5×10)، اندازه: 9×13سم [ق: 10- 82]
الاخلاق و الحکمة / اخلاق / عربی
al-axlāq w-al hikma
مطالبی است در اخلاق و حکمت (برخی از آنها به صورت پرسش و پاسخ) از افلاطون حکیم یونانی، ارسطاطالیس، اسکندر، فلاطیس، هرمس، بقراط، سقراط و دیگران.
قم؛ مرعشی، شماره نسخه : 18/ 15113
آغاز: سئل الافلاطون کم ينبغي أن يكسب الانسان من المال فقال المقدار الذي لا يحتاج معه الى الملق و المداراة، انجام: و هي يفضي به في المعاد الى الام لا ينفد و اوجاع لایتناهی.
این رساله، در آغاز نسخه موجود، اشتباهاً «رسالة لأفلاطون الالهی في الحكمة» نامیده شده؛ خط: نسخ، کا: سید اسدالله صفوی ماسالی مصطفوی، تا: قرن 14؛ مصحح، کاغذ: فرنگی، 3گ (57- 59)، 22 سطر، اندازه: 8×14 سم [ف: 38- 4305]
« اخلاق و حکمت عملی » تذكرة المتأدبين
اخلاق و سلوک / عرفان و تصوف / فارسی
axlāq va solūk
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 11453/1
آغاز: و اگر عنکبوت بیند صفت وهن باشد و اگر لاک پشت بیند صفت اهتمام باشد در امری؛ انجام: و جمیع عارفانرا مظهر کشف عیاں گرداناد بحرمة كمل أوليائه من الاقطاب و الأفراد
خط: مختلف، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز، کاغذ: حنائی و شکری، جلد: تیماج عنابی، اندازه: 9×15سم [ف: 11- 334]
اخلاق و سیاست / اخلاق / عربی
axlāq va sīyāsat
چون اول و آخر آن رساله افتاده نام آن و مولفش معلوم نگشت.
از روی ابواب کتاب معلوم می شود که در اخلاق و سیاست است و ضمنا بعضی داستان ها و سرگذشت ها را هم ذکر کرده است. دارای عنوان «باب» که برای نمونه چند باب آن را نقل می کنیم: 1. الايمان وطاعة؛ 2 مدح العدل و الانصاف و ذم الظلم و الأحجاف، 4 اتفاق، 12. السياست؛ 13. الوزارة؛ 19 التقوى، 20. النوادر وهي حكم من حكم امير المؤمنین
شیراز؛ ملی، شماره نسخه: 716
آغاز: مومنین قبل كان رجل من الحكماء الاوايل له عقل و ادب ... سلطان اقلیمه و قربه و بسطه، انجام: فقال حاجز القار و محنة الابتداء فو الله لو كنت معه لجلست في مدارج انفاسه اقضا ما ابرم و مبرما ما نقض و الاخرة.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با کاغذ ابری، 184 گ، 14 سطر (6/5×11/5/5 )، اندازه :12×18/5 سم [ملی: 2 -310]
اخلاق و سیاست / اخلاق/ فارسی
axlāq va sīyāsat
دارای «فصل» هایی به ترتیب زیر: 2. امام هدایت و امام ضلالت؛ 3. فرق معنی اهل سنت و رافضه؛ 4. امام جمعه و جماعت؛ 5 افتاده؛ 6 چهار قسم امام؛ 1. امام عدلی؛ 2. ثواب نماز؛ 4. امام جور، 9. علما و فقها؛ 11. ناگزیری حاکم؛ 12. عدالت، 13. امر به معروف و نهی از منکر؛ فصل 14. کسانی که می توانند امر
نهی کنند؛ خاتمه، جمعه و عیدین.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 5837
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12: اقتادگی: آغاز و انجام؛ واقف: حاج آقا احمد کرمانشاهی: کاغذ: سپاهانی،جلد: تیماج مشکی مقوایی ضربی، 224گ، 17 سطر، اندازه: 10 × 18/5 سم [ف:3- 90]
اخلاق و عرفان / مناجات- عربی
axlāq va 'erfān
همدانی، یوسف
hamadānī, yusof
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه : 1797/4
آغاز: بسمله. انظر على اي حالتك تدخل قبرك فان الفير ليس مغير؛ انجام: و لا يحصل الكشف الا بعد زوال الهوی ای آن الهوى شریك العمی و صلى الله على محمد و آله و أصحابه اجمعين.
در اخلاق و مناجات؛ بی کا، تا: دوشنبه 5 ربیع الثانی 670ق، 3گ
ص: 549
(42ر -45پ) [ف: 5- 12]
اخلاق و عرفان / اخلاق / فارسی
axlāq va erfān
چند حدیث عنوان می شود و ترجمه و شرح و مطالبی عرفانی در دنبال هر یک می آید با شعرهای فارسی.
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 5028/2
آغاز: روي عن النبي .. قال انه حاليا عن الله .. لمن آمن بی کیف یتوكل على غيري ... مهتر عالم می فرماید که در شب اسری بی واسطه از حضرت کبریا ندا آمد که ای محمد عجب دارم از آنکه بمن ایمان آورد؛ انجام؛ کاری که نداشته باشد، نفرما و از ... (دو سطر بریده شده)
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 15 سطر، اندازه : 17/3x11/6 سم [ف: 9- 170]
اخلاق و عرفان / گوناگون / فارسی
axlāq va erfān
تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه :32/5
پراکنده هایی در اخلاق و عرفان؛ بی کا، بی تا [نشريه: 7- 5]
اخلاق و عرفان/ عرفان و تصوف / فارسی
axlāq va 'erfān
شامل دو قسمت قسمت اول متنی است کهنه شامل شش «مجلس»: 1، قسمتی از این مجلس افتاده؛ 2. (عنوان این مجلس نوشته نشده) 3. فضیلت درویشان و آنچه ایشان راست از اجر ثواب به نزد خدای تعالی؛ 4. رغبت کردن در کار آخرت و آفرینش آدم (علیه السّلام)؛ 5. رغبت کردن در کار آخرت و یاد کردن آفرینش آدم (علیه السّلام) ؛ 6 رغبت کردن به ترک دنیا. قسمت دهم، دو سوم نسخه را شامل است و ظاهراً این قسمت از قرن دهم باشد. در آن از جمله اشعاری از سعدی دیده می شود. از سه ورق به باب ششم آن شروع می شود تا چند صفحه از باب بیستم را دارد و هر باب شامل حکایاتی است: باب 6 اندر حکایات تایبان و قبول توبه ایشان، 7 کرامات اولیای خدای تعالی: 8 دعاهایی که کرده اند و اجابت شده است ... (قسمت دوم شاید هم مکمل قسمت اول باشد، جز این که در این قسمت، کاتب که ظاهراً شیعه بوده نامی از بزرگان اهل سنت در داستان ها نمی برد بلکه از قهرمانان شیعی مذهب استفاده کرده است. قسمت دوم نسخه نامرتب است. باب 4 در گریستن و ترسیدن از عذاب و باب 5 در زبان نگاه داشتن مسلمانان را نیازردن بعد از باب 13 آمده است.
کاشان: عاطفی، حسن؛ شماره نسخه :بدون شماره
آغاز و خود را از مردگان شناس، هیج کار دنیا را شامگاه حواله بیامداد مکن؛ انجام: بنده چنان باید که اوست بدرگاه گریزنده و خداوند چنین که منم برده بار و نوازنده.
خط: نستعلیق خوش، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ ایرانی (کهنه) به اندازه:11/5×17سم [نشریه: 7- 722]
اخلاق و عرفان (پراکنده هایی در ) گوناگون / عربی
axlāq va erfān (parākan de-ha-1 dar)
پراکنده هایی از «انیس العقلاء» و کتاب الصبر و الشكر من «احياء العلوم»، و آثار غزالی و «فتوحات مکیه» و ابن سینا.
تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی شماره نسخه :32/5
بی کا، بی تا [نشريه: 7- 5]
اخلاق و فلسفه طبیعی / اخلاق / فارسی
axlāq va falsafe-ye tabi'i
تهران؛ مجلس: شماره نسخه:16542
بی کا، تا: قرن 14 [د. ث]
اخلاق و کلام شیعی / اخلاق / فارسی
axlaq va kalām-e šī'ī
اصفهان: دانشگاه؛ شماره نسخه: 338
با عنوان های مرقات اول از مراسم بندگی، مرقات چهارم در تذهیب و تبدیل، اخلاق، مرقات پنجم در ادعیه و معاجين حکمای الهی؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی آهار مهره شده [نشريه: 11- 882]
اخلاق و لطایف و ظرایف / اخلاق / فارسی
axlāq va latāyef va zarāy ef
اویس بیك
oveys beyk
دارای نه «فصل»: 1. ادب و مروت پادشاهان و امیران نامدار و در یافتن دروغ گویان و پیدا کردن دزدان؛ 2. حکایات فرج بعد از شدت؛ 3. حکایت های متفرقه؛ 4. ذکر فراست قاضیان و احکام برگزیده منجمان و بعضی از لطایف؛ 5 حکایات عجیب از علم غریبه ترکان صحرانشین و احشامیان شانه بین اگرچه احکام ایشان نزد اهل دانش دور از کار است، 6 حکایات زنان عاقله؛ 7 احوال درویشان و سخنان با رتبه دیوانگان با فراست و طفلان دانشمند؛ 8 سخنان ساده لوحان و کارهای دزدان، 9، ذكر سخنان گران و کوران و لطایف آنها.
آغاز: فصل اول در بیان ادب و مروت پادشاهان
انجام: عرب از آن حال رعبی و ترسی در دلش آمده خلیفه
ص: 550
گفت مترس و او را نوازش بسیار کرد و انعامات کرد
[فهرستواره منزوی6/ 283]
تهران؛ ملک: شماره نسخه : 2/ 6281
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، جلد: میشن زرد تازه، 107گ (43ر-150ر) [ف: 9- 307]
اخلاق و معجزات ائمه (علیهم السّلام) (فوائدی در) / اخلاق -فارسی
axlāq va mo'jezāt-e a'emme (favā'e di dar)
فوایدی است برگرفته از آیات و روایات با استفاده از اشعار از جمله: تنبيه در معاد، امر به معروف و نهی از منکر، نکته در توبه، نکته نقل از عين المعانی، باب در فضیلت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ائمه (علیهم السّلام)
شامل فصول، فصل نهم در فضیلت امام هشتم و معجزات آن حضرت).
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1199/4
آغاز: بسمله. تنبيه است در معاد بدانکه اتفاق کرده اند علماء اهل اسلام بر آنکه اعتقاد کردن بر معاد بدنی در یوم قیامت یعنی واجب است که جناب حضرت ذوالجلال، انجام: نسخه روایت است از حکیمه خاتون رضي الله عنها که گفت روزى بمجلس شریف و محفل حضرت ابی محمد حسن العسکری (علیه السّلام) در آدم .. نرجس با من در خواندن موافقت می نمود و چون نرجس بر زمین نشست.
نسخه: اصل آکادامی علوم شرقی در باکو آذربایجان، شماره 737- Q:؛
خط: نستعلیق، بی کا، بی تا، 74ص (156-228)، 25سطر [عکسی ف: 3- 470]
اخلاق و معرفت / اخلاق / فارسی
azlāq va ma'refat
انصاری، حسن، ق 14 قمری
ansārī, hasan (-20c)
اصفهان جابری انصاری: شماره نسخه :55
بی کا، بی تا [نشريه: 6- 598]
اخلاق همایونی / اخلاق / فارسی
axlāq-e homāyānī
حسینی هروی، حسین بن غیاث الدین، - 928 قمری
( - 1522)hoseynī heravī, hoseyn ebn-e qīyās-od-dīn
اهدا به ظهير الدين محمد بابر پادشاه (832-937ق)
تاريخ تأليف: 912ق
در 3 «قانون» و هر یک در چند سربند کوچکتر «بحث، قاعده جدول» نگاشته است: 1. تهذيب اخلاق؛ 2. کیفیت اداره کارهای مالی (تدبير منزل)؛ 3. چگونگی رفتار پادشاهان با زیر دستان خود (سیاست مدن). در آن از «طهارة الأعراق» مسکویه و «اخلاق ناصری»، خواجه بهره برده است. این کتاب با تحریری دیگر به نام «دستور الوزراء» از او شناخته شده که در 926ق به نام میرزا شاه حسین و سلطان سلیم خان یکم عثمانی ساخته است.
آغاز: طغرای سعادت خسروان عالی شان دار الملك...
[با دلیان 59/3 ش 2726؛ نسخه های منزوی 1539؛ فهرستواره منزوی 313/6 ]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2956-ف
نسخه اصل۔ بادلیان 39 ind inst Pers بی کا، بی تا [فيلم ها -ف: 2- 15]
اخلاقیه / اخلاق / فارسی
axlāqiye
منشی باشی، میرزا آقا بن محمد مهدی، ق13 قمری
monšī-bāšī, mīrzā āqā ebn-e mohammad mah dī ( - 19c)
تاريخ تأليف: 1291ق
در 4 «فصل»، در اخلاق که در آن به برخی از رویدادهای زمان خود نیز پرداخته است.
آغاز: بسمله. الحمدلله الملك المنان ... اما بعد بر رای حقیقت نمای صاحبان پسر و تمکین .. پوشیده نیست.
انجام: الى يوم الدين
[فهرستواره منزوی 462/6 ]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 3564 و 4822- ف و 4733- عکس
آغاز و انجام: برابر
خط: شکسته نستعلیق، كا: مؤلف، تا: 1291ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد:
گالینگور سبز مقوایی عطف و گوشه تیماج تریاکی، 190گ، 15 سطر (7×13)، اندازه: 13×19سم [ف: 12- 2582] و [فيلم ها: ف: 3 - 110 وف: 3- 232]
اخلاقيه / اخلاق / فارسی
axlāqiye
ادیب شیرازی، رضاقلی - 1330 قمری
( - 1912)adīb šīrāzī, rezā-qolī
اهدا به شاهزاده نوید الدوله
تاريخ تأليف: 1322ق
رساله مختصری شامل برخی از مواعظ و گفتار برخی از عرفا و علما که رضا قلی ملقب به «اديب الشعراء» جمع کرده و بخط زیبای خود نوشته و به شاهزاده نويد الدوله اهداء کرده و ضمن
ص: 551
یک رباعی او را مدح و ثناء گفته است و در آخر رساله از پریشانی خود شکوه نموده است.
آغاز: (پس از خطبه ): اما بعد آورده اند که در زمان قدیم یکی از سلاطین عجم وزیری فرزانه داشت.
انجام: و مواليد ساری و جاری است.
[فهرستواره منزوی 462/6 ]
1. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 7192
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1322ق؛ مجدول؛ واقف: فهیمی، تاریخ وقف: اردیبهشت 1328، 8 گ ، 5 سطر، اندازه : : 10×16 سم [ف: 6 -420]
2. شیراز: علامه طباطبائی، شماره نسخه : 1616
آغاز: برابر
در فهرست با عنوان «پند و اندرز» و بدون مؤلف. در نصیحت و اخلاق؛ خط :نستعلیق زیبا، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام مجدول، 8گ، اندازه: 10/5×17 سم [ نسخه پژوهی: 2- 130]
اخلص النصائح في تخطيط الصفايح / هندسه / عربی
axlaş-un-n aṣāyih fi tazţiţ-iş-Şafāyih
قریشی، عمر بن عبدالرحمن، ق9 قمری
qorayšī, 'omar ebn-e 'abd-or-rahmān (-15c)
تاريخ تأليف: جمعه 19 صفر 851ق
مؤلف در دیباچه می گوید به خواهش یکی از برادرانم از مردم اندلس که نزد من رساله «المصلحة المطلوب في العمل بربع الجيوب» را در ماه شوال 850ق می خواند، این کتاب را در 3 «باب» در 10 «فصل» نگاشتم، الباب الأول في بيان الأعمال التي يتوقف عليها اعمال الرخایم، در 3 «فصل»: 1. في تبيين ما يحتاج اليه من الضرب و القسمه بطريق الحساب ...، 3. في معرفت السمت من الارتفاع و عکسه؛ الباب الثاني في اعمال الرخایم، در 3 «فصل»: 1. في ذكر انواعها ومعرفة انحراف منحرفها ...؛ 3. في كيفية تخطيط هذا الرخایم ووضعها في محلها، الباب الثالث في اعمال رخام فصل الداير و هي التي يكون المطل فيها خيطا، در 4 «فصل»: 1. في معرفة عرض السطح و طوله و سمت خط نصف نهاره و ذکر انواع الرخایم. نام کتاب به سه گونه دیده شده است: در ص. ع. به نام «اخلاص النصايح في تخطيط البطايح» و در انجامه «اصح النصايح في تخطيط الصفايحه» و در «ایضاح المكنون 50/1 » به گونه سوم یعنی «اخلاص النصائح في تخطيط الصفايح» آمده است.
آغاز: بسمله. صلى الله على سيدنا محمد و على آله و صحبه.
يقول العبد الفقير إلى رحمة مولاه الغنى ... عمر بن عبد الرحمان بن ابی القاسم بن محمد بن زکریا القرشی (چنين] التوذوی الأصل التونسي المولد و المنشاء ... حمدله. صلاة ... اما بعد، فان بعض اخواننا من أهل الأندلس حفظه الله تعالى لما قرا على رسالتی محصله، المطلوب في العمل بريع الجيوب في شهور سنة خمسين و ثمانمائه.
انجام: و لذلك سميته اخلص النصايح في تخطيط الصفايح، مع اعترافي بان الانسان محل الخطا و النسيان، و اذا وقع الاعتراف فهو هادم الاقتراف ... و الحمدلله رب العالمين، قال مولفه عفا (چنين) الله عنا وعنه و كان الفراغ من هذه النسخة عشية يوم الجمعة التاسع عشر صفر عام 851 الهجرة على يد مولفه عمر بن عبدالرحمان بن ابی القاسم ... و من خطة نقلت و المعول في الله علی مقابله باصله ... فرغ من كتابه تا (چنين) في يوم الأربعا المبارک ثانی عشر شهر رمضان المعظم قدره وحرمته 852.
[بغدادی، ایضاح، 443٫2 «محصلة المطلوب...»، همانجا، 50/1 «اخلاص
النصايح...]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه: 1960-عکسی
آغاز و انجام: برابر
نسخه کامل و ارزشمند؛ خط: نسخ کهن، بی کا، تا: 12 رمضان 852ق، صفحه پایانی یادداشتی با سرینا، «فایده» در هندسه ؛ تملک: محمد کریم بن ابراهيم (قاجار) و نشان مهر بیضی او «یا من هو بمن جاء [ئه] کریم؛ وقف نامه بر گوره شیخیان کرمان نوشته 1288 با نشان مهر گرد؛ 62ص، 17 سطر (14×18)، اندازه: 30x21سم [عکسی ف:1- 15]
اخلص خالصة الحقائق = تلخيص الخالصة = مختصر خالصة الحقائق لما فيه من اساليب الدقائق / فلسفه / عربی
axla5 -11 xalisat-il haaa'iq = talis-ull xalisa = muxtasar - u xālisat-il haqā'iq li-mā-fi-hi min asalīb-id daqā'iq
رایض بدخشانی، علی بن محمود
rāyez-e badaxšānī, ali ebn-e mahmūd
کتابی است در اعتقادات اهل سنت در پنجاه «فصل» که بدخشانی آن را از کتاب «خالصة الحقائق لما فيه من أساليب الدقائق»، تأليف ابوالقاسم (ابوالمحامد) عماد الدين محمود بن احمد بن ابوالحسین بخاری فارابی مشهور به «لؤلؤي» (- 607 یا 609ق) به سال 597ق بر سبیل ایجاز و اختصار تلخيص نموده است. مؤلف در این اثر ابتدا مخلوقات را بر ده قسم، که نه قسم آن جن و شیاطین و یک قسم آن انسان است، تقسیم بندی نموده و سپس انسانها را به 125 صنف که 100 صنف آن یأجوج و مأجوج و 25 صنف آن سایر انسان ها تقسیم می کند که 24 دسته از این افراد اهل دوزخ و آن یک باقیمانده نیز یکی از فرق مسلمین است. این مورد اخیر نیز 73 فرقه است که 72 فرقه آن به بنا به فرمایش حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) اهل هواء و بدعتند و جایگاهشان نیز به زعم و گمان مؤلف در دوزخ است و تنها فرقه
ص: 552
باقیمانده نیز دارای 73 صنف است، که 72 صنف آن در ضلالت اند و تنها یک صنف که پیرو اهل سنت و جماعت می باشند، اهل نجات و بهشت هستند و باقی فرق در دوزخند .
چاپ: قازان، 66 ص ، 1851م.
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 753/1 - ف
نسخه اصل: پاریس 124 .S.E (بلوشه 150)، خط: نسخ، کا: شیخ قاسم بن حاجی بک بن يوسف قصاب، تا: 1086ق (فیلم ها- ف: 1 - 534]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 440/10 کر
آغاز: بسملة، قيل الخلق على عشرة أجزاء، تسعة منها الشياطين و الجن و واحد منها الإنس ثم جعل الإنس مائة و خمسة وعشرين صنفاً فالمائة منها يأجوج و مأجوج و خمس و عشرون سائر الخلق و أربعة و عشرون من ذلك كفار و مصيرهم إلى النار و بفی صنف واحد من المسلمين من مائة و خمسة وعشرين صنفاً ثم إن المسلمین افترقوا على ثلث و سبعين فرقة فإثنان و سبعون كلهم أهل الهواء و البدعة و مصيرهم إلى النار و واحد في الجنة ... على سبيل السنة و الجماعة، انجام: قال عليه السلام عليكم بالعدس فإنه مبارک مقدس و إنه يرق القلب و یکثر المدعة و فيه بركة سبعين نبياً آخر عیسی بن مریم علیه السلام، تمت الكتاب
خط: نستعلیق تحریری، کا: حاج مصطفی بن حاج [افلانی]، تا: 1170ق؛ مصحح، محشی، در هامش و میان سطور به زبان ترکی عثمانی دارد، نیز در هامش برگ 99ر یک قطعه درباره روضه شریف نبی اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) که هنگام منصوب شدن و انقولی به منصب قضاوت مدینه منوره گویا انشاد شده است «واتفولی کعبه قاضیسی اولدقده حضرتك روضه شریفته داخل اولدقده ديمشدر مناسبئله بو اراده باز لمشدر بودر آیینی عرب بر قومك أول سیدی *** قبری اوزره آز اولور که بنده آزاد اولمیه/ سنکه فحر المرسلین سيد الكونين سن *** حاشا یوز سورن قبر که آزاد اولميه. در انجامه دو برگ الحاقی (112ر-113پ) حاوی یک خطبه به طریق اهل سنت با آغاز «الحمد لله الذي خالق كل شيء و هو على كل شيء وکیل ... خصوصاً منهم على الإمام خليفة رسول الله على التحقيق ... ابی بکر و عمر و عثمان و على ... على أبي هريرة .. قال رسول الله ... آخر ما تكلم ابراهيم حين ألقي في النار حسبي الله و نعم الوكيل»، و نیز یک خطبه ناتمام دیگر با آغاز «الحمد لله الذي أنزل الفرقان على عباده ... عن أبي هريرة .. قال رسول الله ... صيام شهر رمضان معلق بين السماء و الأرض ... إلا بزكوة الفطر» آمده همچنین چند یادداشت، مانند محاسبات برای مقادیر دارویی یک نسخه طبی، آغاز ناتمام یک سند (گویا شکایت نامه) به ترکی «عرض بنی دیك بر آدم طرفندن ... دکانمه بر اقلر يغنه شاهدیم وار در ... مدعی عموم مصطفى افندي حکمی قره قوش اوله رقه قرا ویردی و فیر 7 بیت به ترکی با لهجه عثمانی گویا با مضمونی طنزانه با خط رقعه غليظ نوشته شده که با این مطلع شروع می گردد. اگرمابه دن دلاك ایله چه غر ... جغرى *** او ... ایدی اشبو روایت ... چغری، کاغذ: فرنگی نخودی نازک آهار مهره، 32گ (80پ -111پ)، 21سطر، اندازه:10×16سم [ف: 40/2 -160]
تبریز؛ ثقة الاسلام؛ شماره نسخه: 23/1
بی کا، بی تا: [نشريه: 4- 326]
اخوان الرياء في معرفة الاحباء و الأعداء / اخلاق / فارسی
exvān-or-rīyā' fi ma'refat-el-ah ebbā va-l-a'da
صدر الاسلام، علی اکبر بن محمد، 1270؟ - 1325 قمری
(1854 - 1907)sadr-ol-eslām, 'alī akbar ebn-e mohammad
تهران؛ مجلس: شماره نسخه :18557
نسخه بسیار نادر؛ بی کا، تا: 1311ق [د.ث ]
اخوان الصفا / فلسفه / عربی
ixwāni-uş-Şafa
چاپ: بمبئی، مطبوعات نخبة الخبار، 1305 و 1306ق، لندن، 1883 و 1886 م کلکته، 1812 و 1846م.
1. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 5283/17
فصلی در فیض و فايض؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1گ (46پ) [ف:16 -185]
2. تهران: مجلس: شماره نسخه : 1809/4
آغاز: واعلم بان الكون والفساد هما ضدان لا يجتمعان في شي واحد في زمان واحد لان الكون هو حصول الصورة في الهيولی والفساد؛ انجام: الشخصية هي التي يظهر من اشخاص الحيوانات و ما يحوي على یدى البشر من الضايع التي تقدم ذكرها
گزیده هایی از آن؛ خط: نسخ و ثلث، بی کا، بی تا، جلد. تیماج قرمز روشن بدون مقوا، 39 ص (149-188)، 15 سطر، قطع: رقعی، اندازه: 11/5 ×17/5سم [ف: 9- 409]
« اخوان الصفاء في تلخيص الهيات الشفاء» عون اخوان الصفا على فهم کتاب الشفاء
اخوان الصفا (ترجمه) / فلسفه / عربی و فارسی
ixwān-uş şafa (t.)
مجریطی، مسلمة بن احمد، 338 - 398 قمری
(950 - 1008)majrītī, moslem at ebn-e ahmad
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ض 10679
آغاز: بسمله سپاس و ستایش آن خدایی را که واجب الوجود
ص: 553
است و هر چه جز اوست ممکن الوجود است، انجام: در شریعت ترک لذت به تقلید کننده و در حکمت به تحقیق
خط: نسخ خفی، بی کا، تا: 1300ق، اخوان الصفا از محمد بن نصر مقدسى و ابوالحسن زنجانی و زید بن رفاعه و ابو احمد نهر جوری می باشد؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج ضربی، 17 سطر (8/5×15) قطع وزیری، اندازه: 18× 22/5
سم [الفبائی ف: 32]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 5500
آغاز: بسمله سپاس و ستایش آن خدای را انجام اینست ايساغوجي و الله اعلم بالصواب
خط: نسخ، بی کا، بی تا: شامل دو رساله است، کاغذ: نخودی سرخی، جلد. تیماج : 17سطر ( 8×16)، اندازه: 5 1 ×24سم [الفبائی ف: 32]
اخوان الصفوية / فلسفه / عربی
ixwān-uş-Şafawiyya
گزیده رسائل اخوان الصفاء است که همان الرسالة الجامعة ذات الفوائد النافعة تاج رسائل اخوان الصفاء وخلان الوفاء باشد.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 5498/2 -ف
نسخه اصل: کتابخانه توبینگن MaI86؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 28 ذیقعده 621ق [فيلم ها- ف: 3 -162]
اخوانیات و مکاتبات منظوم / شعر / فارسی
exvānīyāt va mokātebat-e manzūm
باقرزاده، علی
bāqerzāde, 'alī
یزد؛ وزیری: شماره نسخه:4019
کاتب = مؤلف، بی تا [ نشریه: 13- 355]
اخوانیات و منشآت / ادبیات/ فارسی
exvānīyāt va monšaāt
ملکان تبریزی، محمد بن مسعود، ق8 قمری
malekān-e tabrīzī, mohammad ebn-e mas'ud ( - 14c)
تهران؛ مجلس، شماره نسخه: 14590/106
آغاز: الإخوانيات مع الأخوة، حق عز و علا مطلع الأسرارست که خط: نسخ، بی کا، تا: چهارشنبه 22 ربيع الأول 723ق، جلد. تیماج کرم قهوه ای زمخت با شمسه ای طلاکوب شده بر روی جلد و اشكال تزئینی، 2 ص (416-418)، 21 سطر، اندازه: 19×32سم [ف: 41- 91]
اخوانيه / تاریخ جنگ / فارسی
exvānīye
قاری عبدالرحمن، ق13 قمری
qārī, 'abd-or-rahmān ( - 19c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16276
آغاز: بسمله سبحان من وعاءنا بانیان الحج و العمره، انجام: نسخه همه را دیدار پاک روزی گردانی آمین یا رب العالمین
خط: نستعلیق، کا: عبدالباقی قزوینی، تا: قرن 13 کاغذ: حنایی، جلد مقوا، 13 سطر (8×16)، اندازه: 12×21سم [رایانه ]
الأخوة والأخوات / انساب /عربی
al-ixwa wa-l-'axaw āt
دار قطنی، علی بن عمر، 306 - 385 قمری
(919 - 996)dāreqotnī, 'alī ebn-e 'omar
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 1359/6 عکسی
آغاز: بسمله ... أخبرنا الشيخ الفقيه الامام العالم الشريف ابو محمد عبد الله بن عبد الجبار .. ذكر الاخوة ممن صحب النبي صلى الله عليه و روى عنه أو رأه ولم يرو عنه أو ولد في عهده
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، شماره 3854، جزء اول از کتاب؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ مصحح، مقابله شده، دارای چند سماع و بلاغ مقابله؛ 8ص (55-63)، 22 سطر [عکسی ف: 4- 122]
اخیار و ابرار و نظارا عرفان و تصوف / فارسی
axyār va abrār va nozzār
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، 730؟ - 834 قمری
(1330 - 1431)ne'mat-ol-lāh-e vali, ne'mat-ol-lāh ebn-e 'abd-ol-lāh
تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3067/74
آغاز: اعلم ايدنا و ایاك باعلايق؛ انجام: و صحبه اجمعين و سلم تسليما كثيرا. خط: شکسته نستعلیق خوش، بی کا، تا: 1265ق؛ مجدول، مذهب؛ کاغذ: فرنگی نازک شکری آهار مهره، جلد: تیماجی مشکی، 2ص (289-291)، 25 سطر، قطع: وزیری، اندازه:14/5×23/5 سم [ف: 10 -606]
اداء المفروض من شرح ارجوزة العروض / عروض و قافيه / عربی
adā? -ul-mafrūd min š.-i urjūzat-il-"arīd
نجفی اصفهانی، محمد رضا بن محمد حسین، 1288 - 1362 قمری
(1871 - 1943)esfahānī, mohammad rezā ebn-e mohammad hoseyn
ص: 554
شرح ارجوزه ای است در علم عروض از شیخ میرزا مصطفی بن میرزا حسن تبریزی (-1337) که به درخواست شارح آن را نظم نموده بود و از مؤلف ما خواسته است آن را شرح کند. این شرح مزجی به ترکیب و اعراب الفاظ نمی پردازد و به بیان معنی و ذکر مثال و توضیح مقاصد ناظم اهمیت می دهد و از رمز و اشاره می پرهیزد.
آغاز: (آغاز ارجوزة:) الحمد لله ابتداء يوثر *** و كل امر بسواه أبتر/ احمده على ضروب نعمه *** و أستعيذ من ضروب نقمه
(آغاز شرح:) اما بعد حمدلله و الصلاة على محمد و آله فان مسائل العلوم في منشور الكلام كالدر المنثور مظنة للضياع
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه : 554 و عکسی 2357
آغاز: برابر
نیمه اول شرح است و گویا ناتمام مانده؛ خط: نسخ، كا: شيخ على جواهری بروجردی، تا: 6 محرم 1357ق؛ محشی، مقابله شده توسط کاتب با خط مؤلف به تاریخ دوشنبه 18 ربیع الاول 1358؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 52گ، 19 سطر، اندازه: 30x13/5 سم [ف: 2- 184] و [عکسی ف: 6- 459]
2. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2358
آغاز: برابر
خط: نستعلیق زيبا، كا: سید روح الله بن مصطفی خمینی، تا: 21 شعبان 1346ق، مهر کتابخانه سبحانی تبریزی (بیضی)؛ 130ص [عکسی ف: 6- 459]
اداة الفضلاء / عربی
adāt-ul-fudala
قاضی خان دهلوی
qāzī zān dehlaví
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 27592
آغاز: بسمله حمد و ثنا اقصى الحد و الغایات و ماوراء الوصف و العبادات مصور برا که بلابل ... را در قصص دهان فصحای جهان بتوحید ذات و نیز؛ انجام: هر چه دانستیم نوشتم و هر چه دانستیم ... نیز نوشته شد که هرگاه مسوده شد درست بهم رسد مقابله شود .. سنه 1035ق
خط: نستعلیق خفی، کا: محمد حسین بیخودی گنابادی، تا:1035ق؛ ضمیمه نسخه ش 27592، در ضمن ذیل نسخه 9 برگ قرابادین و متفرقات ضمیمه است، کاغذ: نخودی، جلد. تیماج، 17 سطر (11×18/5 )، قطع: وزيري، اندازه:
24/5x17 سم (رایانه)
اداة المتداولة / ادبیات /عربی
adāt-ul mutadāwila
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 4484
خط: نسخ، بی کا، بی تا [الفبائی ف: 32]
ادب / عرفان و تصوف / فارسی
adab
نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبد الله، 730؟ - 834 قمری
(1330 - 1431)ne'mat-ol-lah-e vali: ne'mat-ol-lah ebn-e 'abd-ol-lāh
گفتاری است کوتاه به نظم و نثر در 1 صفحه در ادب به روش صوفیان.
آغاز: حمدله. صلات. قال رسول الله ادبنی رہی فحسن ادبی ... ادب مشتق است از ماده .
[فهرستواره منزوی 7/ 45]
1. تهران: ملک: شماره نسخه : 34/ 4262
خط: نستعلیق، کا: میر غلام محی الدین، بی تا، کاغذ: ترمه، جلد: رویه میشن قهوه ای ضربی [ف: 4- 674]
2. تهران؛ مالک: شماره نسخه : 4184/22
خط: نستعلیق، كا: محمد علی بن میرزا عزیر تفرشی، بی تا؛ کاغذ: ترمه پسته ای، جلد: رویه سیاه میشن، 1گ (159پ-160ر)، 17 سطر، اندازه: 23x12 سم [ف: 4- 670]
الادب / ادبیات/ عربی
al-adab
تهران؛ ملی شماره نسخه : 1224/4
آغاز: من الله و قدر فقال ذو الره و الله ما قدر الله على الذنب ان بأكل حلولة عیايل ضرائك، انجام: روی فهذا البيت ! الثعلبان بكسر النون على التثنية و روی ایضاً.
این رساله حاوی شرح حال بعضی از ادیبان عرب و پاره ای از امثال و اشعار عربی است و در ضمن بیان آثار ادبی توجه به مشکلات و اختلاف سلیقه های صرفی و نحوی نیز دارد، امثال مندرج در آن اغلب امثال سائره است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، جا: محتملاً شیراز و تهران، افتادگی: آغاز و انجام؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج ماشی مقوایی، 396گ، 16 سطر (8×14)، اندازه:17×22سم [ف: 3 -262]
الادب (فصل في) / ادبیات
al-adab (faşi-un fi)
به نثر و نظم.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 6/ 6973
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج قهوه ای
ص: 555
مقوایی عطف گرد مشکی، 18 سطر (10×16)، قطع: ریعی، اندازه: 15×21سم [ف: 16- 417]
ادباء الغرباء / ادبیات/ عربی
udaba'-ul-guraba'
ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین، 284 - 356 قمری
(898 - 968)ab-ol-faraj-e esfahānī, 'alī ebn-e hoseyn
ابو الفرج، این رساله را در ذکر یاد شعراء و ادبائی که روزگار با آنان سر ناسازگاری داشته و به وادی غربت و عزلت گرفتار بوده اند و در چنین اوقاتی از سوز درون نالیده و فغان برآورده اند، تأليف نموده است. حاجی خلیفه و زر کلی : صاحب «ريحانة الادب»، از این کتاب به «آداب الغرباء» نام برده اند، لكن ياقوت در «معجم الأدباء» آن را «ادباء الغرباء» ثبت کرده است.
آغاز: الحمد لله حمداً يرضيه و بوجب المزيد من فضله و ایاه نسأل ایزاع الشكر على ما أولى من نعمه.
انجام: أحسن الله جزاك عنى و تولی مکافتتك و افترقنا بعد أن عرفت منزله وصار لي صديقاً
چاپ: بیروت، دار الكتاب الجديد، محقق: صلاح الدين المنجد، چاپ اولف 118 ص
، 1391ق.
[کشف الظنون 43/1 ؛ معجم الأدباء 99/13 ؛ زرکلی اعلام 5/ 88 ريحانة
الأدب 7/ 236؛ دایرة المعارف بستانی 5/ 34 و 37 «ادب الغرباء»]
1. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 4047/5
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: ابونصر عتيق بن عبد الرحمن بن محمد این عبدالرحمن بن خلیل بن عمر بن سنان الصدیقی، تا: جمادی الاول 657ق، جلد: تیماج قهوه ای، 83گ (95پ-120پ)، اندازه:9/5×19/5 سم [ف: 11- 48]
تهران: دائرة المعارف؛ شماره نسخه 195-عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ق: 2- 15]
2. تهران: ملی، شماره نسخه: 2/ 1330
آغاز و انجام: برابر
در فهرست ناشناس بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قهوه ای روشن مقوایی، 38 ص (261-299)، 29 سطر (10×17/5)، اندازه: 17/5 ×
26سم [ف: 9- 318]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4/ 8633و 4/ 2887- ف
خط: نسخ، بی کا، تا: 14 جمادی الاول 1293ق، کاغذ: آبی، جلد: تیماج سیز ضربی مقوایی، ربعی، 39 گ (25پ -64ر)، 15 سطر (7/5× 14) [ف: 17- 183] و [فيلم ها ف: 1- 739]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :145عکسی
نسخه اصل: همان نسخه بالا [عکسی ف: 1- 138]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه:133 -عکسی
اصل نسخه: همان نسخه بالا [عکسی ف: 2- 15]
ادب الاملاء و الاستملاء / ادبیات/ عربی
adab-ul-imla wa-l-istimla'
سمعانی، عبدالکریم بن محمد، 506 – 562 قمری
(1113- 1167)sam‘ānī, ‘abd-ol-karīm ebn-e mohammad
تاريخ تأليف: 541ق
در آن از «طراز الذهب في ادب الطلب» خود یاد کرده است.
چاپ: لیدن، مؤسسه بریل، مطبعة الناشر، 241ص، 1952م.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2285-ف
نسخه اصل: فیض الله ش 1557؛ خط: نسخه كا: محمد بن ابی القسم حفصی، تا: چهارشنبه 3 ذیحجه 546ق، جا: عمیدیه؛ با یادداشت مورخ 999 در پایان و 1071 در ص ع؛ 154گ [فيلم ها - ف: 1- 281]
تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه 321 بخش 3
همان نسخه بالا [ف: 141]
ادب الجمعة و الجماعة / آداب و سنن -فارسی
adab-ol jom'a va-l jama'a
کاشانی، محمد بن مرتضی، - 1115؛ قمری
(- 1704)kāšānī, mohammad ebn-e morteza
رساله در فضیلت روز و شب جمعه و احکام و آداب نماز و مرتب است بر ده «باب»: 1. فضیلت شب جمعه و روز آن، 2. بیان وجوب نماز جمعه؛ 3. ذکر اقوال فقهاء امامیه در وجوب نماز جمعه ؛ 4. ترغیب به نماز جمعه و ترهیب از ترک آن، 5. احکام متعلقه به نماز جمعه ؛ 6 آداب متعلقه به روز جمعه 7 مختصری از اعمال شب جمعه و روز آن؛ 8 فضیلت نماز جمعه 9. شرایط نماز جماعت و آداب آن، 10، احکام نماز جماعت.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 15728/3
آغاز: شکر مر خداوندی که از راه شفقت و مرحمت بندگان خود را مرخص نموده در عبادات و دعوات در جميع حالات؛ انجام امام جعفر صادق عليه السلام فرمود باکی نیست که نماز جمعه را در روز باران واگذاری و جون مقصود در این رساله اختصار بود با هم انها اکتفا رفت.
خط: نسخ، بی کا، بی تا، کاغذ: آهاری نخودی، جلد: تیماج عنابی، 14 سطر، اندازه: 11/5 ×18 سم [ف: 15- 218]
ادب الخواص / ادبیات / عربی
adab-ul-xawās
ابن مغربی، حسین بن علی، 370 - 418 قمری
ص: 556
(981 - 1028)ebn-e maqrebi, hoseyn ebn-e 'alī
تأليف شده در 25 سالگی مؤلف. جزء اول آن دارای این عنوان است: «المختار من بلاغات قبائل العرب و اخبارها و اسبابها و ایامها»
چاپ: ریاض، محقق: حمد الجاسر، مجلة العرب، السنة الثامنة العددان الخامس والسادس، 1393م.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 151-ف
نسخه اصل: حسین چلبی ش 856؛ خط: نسخ، كا: على بن جعفر بن موسی بن در مون عراق، بی تا؛ 100گ (1-101)، 11 سطر [فیلم ها ف: 1- 419] تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 1/ 313بخش 3
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 140]
ادب الدعاء /دعا / عربی
adab-ud-du'a'
کاشانی، محمد بن مرتضی، - 1115؛ قمری
( - 1704)kāšānī, mohammad ebn-e morteza
تاريخ تأليف: رجب 1082ق
رساله مختصر در بیان فضیلت و كيفيت ذکر و دعا و متعلقات آنها مرتب در دوازده «باب»: 1. فضيلة الذكر و مجالسه ؛ 2. فضيلة التهليل؛ 3 فضيلة ساير الاذکار، 4 كيفية الذكر و اقسامه ومراتبه؛ 5 فضيلة الاستغفار، مع فضيلة الصلوة على محمد و اهل بیته؛ 7 فضيلة الدعاء؛ 8 في ان الدعاء يرد القضاء و تحقیق القول فيه و في ذكر بعض فوائده و سبب منع الأجابة، 9. اسباب الاجابة؛ .10 الداعی
11 كيفية الدعاء؛ 12. الحث على مراقبة الاوقات و عمارتها بالطاعات. آغاز: الحمدلله الذي الهمنا ذكره و اوزعنا شكره و اذن لنا تسبيحه
انجام: و افئدتهم متخلقه من هيبته بمحمد و اهل بیت صلوات الله و سلامه عليهم ما بقيت الصلوة و السلام وما دامت التحية و الاكرام.
1. تهران: مجلس؛ شماره نسخه 18462 ض
کاتب = مؤلف، تا: 1082ق[ د.ث]
2. مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 15728/2
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، ضمیمه: ضمن 2 برگ منظومه ای است عربی به خط نستعلیق در عنوان ملحقات الفيه در نحو، این نسخه تا مبحت مبتدا و خبر را داراست، آغاز: «و کلمه لفظ لمفرد وسع و منه كالضمیر منو یا تبع»؛ کاغذ: آهاری نخودی، جلد. تیماج عنابی، 14 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف: 15 -218]
أدب الدنيا و الدين / آداب و سنن / عربی
'adab-ud dunyā wa-d din
ماوردی، علی بن محمد، 364 - 450 قمری
(975 - 1059)māvar dī, 'alī ebn-e mohammad
مجموعه ای است از سنن و آداب در امور دین و دنیا بر اساس آیات قرآن کریم، سپس احادیث پیامبر و گفتار بزرگان و فرزانگان و شاعران، در پنج «باب» : 1. فضل العقل و ذم الهوى؛ 2 أدب العلم؛ 3. أدب الدين؛ 4. أدب الدنيا؛ 5 أدب النفس. نگارنده، این تنوع گفتاری را بر اساس فرموده حضرت امیر المؤمنين «إن القلوب تمل كما تمل الأبدان، فاهدوا إليها طرائف الحكم» پرداخته و راه میانه ای بین ایجاز مخل و اطناب ممل پیموده است. یادآوری می شود کلمه «ادب» در نام این کتاب به مفهوم امروزی آن که ادبیات گفتاری باشد، نیست، بلکه به مفهوم آداب و سنن مأثوره می باشد.
آغاز : قال أقضي القضاة الإمام ... الحمد لله ذي الطول و الآلاء و صلی الله على محمد خاتم الرسل والأنبياء و على آله و أصحابه الأتقياء، أما بعد فإن شرف المطلوب بشرف نتائجه و عظم خطره
چاپ: قاهره، مكتبة مصطفى الحلبی، 1958م، مصطفى السقا، 328ص، السعودية، دار المنهاج، الطبعة الأولى، 1430ق، 700 صحیفیة
[سیر اعلام النبلاء 64/18 ؛ کشف الظنون 45/1؛ سزگین 1611/2 ]
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:12450
آغاز: برابر، انجام: فلا تبایتهم بالعزلة عنهم فيمقتوك و لا تجاهر هم بالمخالفة فيعادوك فلا عيش للممقوت ولا راحة لمعاد، انشد بعض أهل الأدب
در میراث شهاب (س 7ش 3-4-17) با شماره 12912 معرفی شده است؛ خط: نسخ زیبا و ثلث، بی کا، تا: قرن 6 افتادگی: انجام ؛ مصحح، نسخه کامل مگر 2 برگ 138 و 141 (نیم صفحه آخر کتاب) که از سوی فردی به نام «ضياء الدين، مشهور به « محیط در سال 1362ق تکمیل شده است، این نسخه در کتابخانه شخصی مرحوم فخر الدین نصیری امینی قرار داشته است؛ کاغذ. شرقی، جلد: چرم زرشکی ضربی، 141گ، 23 سطر (11/5 × 18/5)، اندازه: 16×23سم [ف: 31- 446]
2. تهران؛ مجلس، شماره نسخه : 13876
آغاز: برابر، انجام: فان لم يكن له من نفسه واعظا لم تنفعه المواعظ، اعاننا الله واياك على القول و العمل و على النصح والقبول و هو حسبنا و نعم الوكيل
خط: نستعلیق معرب، کا: ایاس بن عبد الله، بی تا: مصحح، تملک : محمد البخاری، تملکی به تاریخ 852؛ جلد: تیماج قهوه ای، 162گ، 21 سطر، اندازه:
23/5x16 سم [ف:37- 448]
أدب السلوک = مراحل السلوک / عرفان و تصوف /عربی
ص: 557
'adab-us-sulūk=marahil-us-sulūk
رساله ای است در آداب سلوک، در 15 «فصل». به نظر می رسد این رساله از همان مؤلف ناشناخته رساله قبلی مجموعه ای که در آن قرار دارد یعنی «التوجه و التجريد للنفس و اطوارها (رسالة) باشد و به توضیح نکته های پیچیده آن رساله پرداخته است، ولی همچنان مرموز و با اشارات بیان شده است
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :3/ 12831
آغاز: سبحان المتجلي باحديته في وجود الدائم بصمديته في شهوده الذي لم يلد شيئاً فيعرف به و لم يظهر شيء في خفائه فيظهر به و لم يكن له مثل فيشهد به الدائم في تجلية بحلم ذاته؛ انجام: ذالك التعبير في جميع أطوار الوجود و كان هو عين ملك الأطوار في تطوره و آخره في ظهورة و ما زال ولم يزل هذا فالانسان انسان الوجود به يبصر الوجود نفسه، تمت.
خط: نسخ، بی کا، تا: شنبه از شوال 860ق، جا: سمرقند محله دشتک؛ در 7پ بخشی از کتابی در حکمی به فارسی سره و شیوا آمده، کاغذ: شرقی، جلد: مشمعی سبز؛ 2گ (6ر-7ر)، 36 سطر (12×22)، اندازه: 25/5x16/5
سم [ف: 32 -578]
ادب صحبة المشايخ = ادب مجالسة المشایخ و حفظ حرماتهم/ عرفان و تصوف، اخلاق / عربی
adab-u Suhbat-il-mašāyix
سلمی، محمد بن حسین، 325 - 412 قمری
(938 - 1022)sulamī, mohammad ebn-e hoseyn
آغاز: قال الشيخ .. ابو عبد الرحمن محمد ... في أدب صحبة المشايخ: الحمد لله رب العالمين أولاً و آخراً ... اعلم - وفقک الله لمتابعة الحق - أن الله تعالى ذكره امر الأصاغر باتباع الأكابر
انجام: لئلا نكون في محل الاغترار، بفضله وسعة رحمته إنه وليه و القادر عليه ... آخره و الحمد لله رب العالمين وصلى الله على سیدنا محمد و على آله و صحبه و سلم تسليما
چاپ: با تصحیح م.ج. کيستر، 1954م؛ به تصحیح کنث هنر کامپ، در مجموعه آثار ابوعبدالرحمن سلمی، جلد 3 (تهران، موسسه حکمت و فلسفه ایران: 1388)
1. تهران: ملک؛ شماره نسخه :3989/3
كا: محمود بن محمد بن عمر بن ابی بکر خطیب، تا: 673ق؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: عطف و گوشه میشن رویه کاغذی ، 6گ (40ر -45ر)، 17 سطر، اندازه:
12/5×18سم [ف: 7- 133]
2. رشت؛ شاد قزوینی، شماره نسخه : 11/3
ہی کا، بی تا [ نشریه: 5- 395]
« ادب الصغيره البرهان
«ادب الغرباء » ادباء الغرباء
أدب القاضي / فقه / عربی
adab-ul-qadi
ماوردی، علی بن محمد، 364 - 450 قمری
(975 - 1059)māvardī, alī ebn-e mohammad
ماوردی، کتاب بزرگی به نام «الحاوي الكبير في الفروع» در فقه، بر اساس مذهب شافعی نوشته و به گفته حاجی خلیفه در ده مجلد و یا بیشتر تألیف شده است. کتاب حاضر، جزئی است از كتاب «الحاوى» مشتمل بر مباحث ادب القاضی و آداب القضا و مسائل مربوط به آن با عناوین «فصل، و مسئلة». بروکلمان از این کتاب مستقلاً نام برده است (ذیل 1/668).
آغاز: کتاب ادب القاضي، و الأصل في وجوب القضاء و تنفيذ الحكم بين الخصوم کتاب الله وسنة نبيه.
انجام: و ان بعد عن بلد الامام و عن بلد فيه قاض من قبل الامام فجاز للامام مالم يجز لهذا القاضي، و الله اعلم.
چاپ: بغداد، دیوان الأوقاف، محقق: محيي هلال السرحان، چاپ اول، 2جلد، 740+ 800ص، 1390-1391ق.
[بروکلمان، ذیل 1/ 668؛ کشف الظنون 628/1 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 745 عکسی
آغاز و انجام: برابر
نسحه اصل: طوپ قاپی، استانبول، شماره 772 A(فهرست خطی عربی طوپ قاپی 2/ 640)، خط: نسخ، بی کا، تا: احتمالاً فرن 8 مصحح، دارای نشان قرائت و مقابله؛ 249گ، 17سطر [عکسی ف: 2- 232]
ادب القرآن / حدیث / عربی
adab-ul-qur'an
کاشانی، محمد بن مرتضی، - 1115؟ قمری
(- 1704)kāšānī, mohammad ebn-e morteza
رساله مختصری است شامل كلمات نافعه و لطايف رابعه در اخبار و احادیث مربوط به کلام الله مجید، در دوازده «باب»: 1. الوصية بالتمسك بالقران و في فضله ؛ 2. في أن علم القرآن كله انما هو عند اهل البيت (علیهم السّلام) .... 11. كيفية التلاوة و آدابها، 12. نبذ من الأدعية المتعلقة بقراته.
مشهد رضوی: شماره نسخه: 1/ 15728
آغاز: الحمد لله الذي نزل الفرقان على عبده ليكون للعالمين نذيرا؛ انجام: و كان من دعائه عليه السلام عند ختم القران اللهم انك اعينتني على ختم کتاب الدعاء.
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛كاغذ: آهاری نخودی، جلد: تیماج عنابی، 14 سطر، اندازه:11/5×18 سم [ف: 15- 218]
ادب القضاء / فقه / عربی
ص: 558
adab-ul-qada'
سروجی، احمد بن ابراهيم، 639؟ - 710 قمری
(1242 - 1311)sarūjī, ahmad ebn-e ebrāhīm
از محيي الدين ابو العباس احمد بن صدر الدين ابي اسحاق ابراهيم بن احمد سروجی حرانی حنفی قاضی القضاة قاهره است. در آن از قاضيخان (- 592) و از «الجامع الصغير» یاد شده است.
[الجواهر المضيئة 1: 53]
تهران: دانشگاه شماره نسخه: 1944
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 و 9 واقف: شيخ عمر برای مدرسه ؛ کاغذ: سمرقندی نخودی، جلد: تیماج مشکی، 102گ، 7 سطر (8×12)، اندازه: 14×18 سم (ف: 8- 560]
ادب الكاتب / ادبیات/ عربی
adab-ul-kātib
ابن قتيبه ، عبد الله بن مسلم، 213 - 276 قمری
(829-890)ebn-e qotayba, 'abd-ol-lāh ebn-e moslem
اهدا به: ابوالحسن عبيدالله بن يحيى بن خاقان
این کتاب یکی از کتب مهمه ادب است و ابن خلدون (732- 808) در مقدمه تاریخ خویش ذیل «علم الأدب » درباره آن چنین گفته است: «هنگام استفاده از مدرسین خویش چنین یاد دارم که می گفتند: اصول فن ادب و ارکان آن این چهار دیوان است: «ادب الكاتب » ابن قتيبه (276ق)، «کامل» مبرد (285ق)،
«البيان و التبيين» جاحظ (-255ق) و «نوادر » ابوعلی قالی بغدادی (-356ق) و جز این چهار کتب دیگر فرع و تابع اند. »
ابن قتیبه در خطبه و دیباچه کتاب از روزگار خویش و کساد بازار علم و ادب و نارواجی فضل و دانش شکایت نموده و می گوید: «چون کتاب و فضلاء معاصر از شرایط کتابت عاری و بری اند و اگر برین منوال پیش رویم از ادب جز نامی و از ادبا جز آثاری نخواهیم یافت، ناچار گردیدم برای اشخاصی که تا حدی تحصیل نموده و از دانش بی بهره نیستند کتابی تألیف کنم که آنها را در انجام وظایف خویش آگاه نماید و اغلاطی را که عامه استعمال می کنند بیاورم تا آنان از آن غلط در گفتار و کتابت محفوظ مانند». وی در این خطبه همچنین به آنچه که ادیب و نویسنده باید از فقه و اصول و حدیث و نجوم و غيره بداند، اشاره نموده است و طریقه نگارش را به دست می دهد.
این کتاب دارای مطالب بسیار مفيد لغوی، تحری، صرفی، طبیعی و دینی است و در 127 «باب» می باشد، بعضی از مطالب هم بدون عنوان باب مذکور گردیده و در تمام مطالب به اشعار فصحا و بلغا استشهاد شده است.
مؤلف خود نامی برای این کتاب نگذارده ولی ابن النديم ( -380ق) که قریب به یک قرن پس از ابن قتیبه زندگانی می نموده آن را «ادب الكاتب » معرفی کرده و تمام علماء سیر آن را به همین نام باد کرده اند. ابو محمد عبد الله بن محمد بن سید بطليوسي اندلسی (444-521 ق) شرحی بر این کتاب به نام «الاقتضاب في شرح ادب الكتاب» نگاشته و چنین وانمود کرده که نام این کتاب «ادب الكتاب » است ولی چنان که دانستیم یک قرن پیش از این شارح، این کتاب به «ادب الكاتب » معروف بوده و تغییرش جائز نبوده است. صاحب
«کشف الظنون» (73/1 ) در ذیل «ادب الكاتب » می گوید که بعضی گفته اند «ادب الكاتب » خطبه ای است بدون کتاب در صورتی که مشتمل بر همه چیز است و بر آن شروحی نوشته شده که از آن جمله «الاقتضاب » می باشد و این شرح مشتمل بر سه قسمت است اول شرح خطبه و بیان اقسام منشیان و آنچه ایشان را لازم است، دوم اشتباهاتی که مؤلف کرده و سوم شرح ابیاتی که در این کتاب آورده شده است (الاقتضاب به سال 1901م. در بیروت چاپ شده). «کشف الظنون» (73/1 و 74) پس از این که «ادب الكاتب» ابن قتیبه را ذکر نموده شرح ذیل را بر آن یاد آور شده: 1. الاقتضاب اثر بطليوسی؛ 2. شرح ابی منصور موهوب بن احمد جوالقي ( - 465)؛ 3. شرح سليمان بن محمد زهراوی (-338ق)؛ 4. شرح ابی علی حسن بن محمد بطليوسي (- 576ق)؛ 5. شرح احمد بن داود جذامی (- 598ق) 6. شرح اسحق بن ابراهيم فارابی ( -350ق). وی همچنین می گوید که بعضی فقط خطبه این کتاب را شرح نموده اند و از آنها ابوالقاسم عبد الرحمن بن اسحق الزجاجي (- 339ق) و مبارك بن فاخر نحوی (-500ق) را نام برده است (علت این که بعضی فقط به شرح خطبه آن اکتفا کرده اند این است که به تفصیل دارای مطالب مهمی می باشد که اندکی از آنها را یاد کردیم و به همین سبب بعضی به غلط افتاده و تصور نموده اند که ادب الكاتب خطبه ای است بدون كتاب) و بعضی فقط ابیات این کتاب را شرح نموده و صاحب «کشف الظنون» از آنها احمد بن محمد خازرنجی (-348ق) را ذکر نموده است. در «کشف الظنون» ( 1/74) کتاب های ذیل به نام
«ادب الكاتب » با مؤلفين آنها ثبت شده: «ادب الكاتب» تأليف امام ادیب ابوبکر محمد بن القاسم بن الانباری (- 328ق)؛ «ادب الكاتب» تأليف ابوجعفر احمد بن محمد النحاس نحوی (- 338ق)، «ادب الكاتب » تأليف ابو عبدالله محمد بن یحیی الصولي الكاتب (- 335ق)؛ «ادب الكاتب» تأليف ابن درید محمد بن الحسن اللغوي (- 321ق)؛ «ادب الكاتب» تأليف صلاح الدين خليل بن ایبک الصفدي (- 794ق).
آغاز: بسمله قال أبو محمد عبدالله بن مسلم بن قتيبه رحمه الله تعالی اما بعد حمدالله بجميع محامده و الثناء عليه بما هو اهله و الصلوة على رسوله المصطفی و آله فاني لما رأيت اكثر اهل زماننا الخ.
انجام: و انما تجيء هذه المصادر مخالفة للأفعال لأن الأفعال و ان اختلفت ابنيتها فهي واحدة في المعنى.
چاپ: ادب الكاتب ابن قتیبه در اروپا و اسلامبول و مكرراً در
ص: 559
مصر چاپ شده است، از آن جمله سال 1300 و 1328 ق.
[ابن خلكان 251/2 ؛ فهرست ابن ندیم ص 115؛ معجم المطبوعات ص 211؛
کشف الظنون 47/1]
1. تهران: مینوی؛ شماره نسخه: 285 بخش 3
نسخه اصل: سلیمانیه لاله لی 1905؛ كا: احمد بن موسی بن ابی قواس، تا: 396ق [ف: 136]
2. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 768 ط
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ کهن، بی کا، تا: قرن 6؛ 63 صفحه از آغاز نونویس است متعلق به حدود قرن 12ق، دارای گواهی بلوغ قرائت و تصحيح به خط این خشاب نحوی عبد الله بن احمد از ادبای نامدار فرن 6 در حاشیه ص 260 و 263 که بلوغ قرائت شاگردش ابو الحسن علی بن ... ابی النجم غطاری را تایید کرده است، بر پشت برگ پایان، یادداشت هایی است به خط نسخ کهن با تاریخ های 720 و 760ق، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج عسلی، 267 گ ، 13 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 17×22سم [ف: 24/2 - 20]
3. تبریز؛ نخجوانی، حسین؛ شماره نسخه: 41
كا: ظافر بن اسماعیل بن یحیی مصری، تا: سه شنبه 4 ذيحجه 566ق، در فهرست نام کتاب «المثل السائر في ادب الكاتب»، آمده است که با توجه به مؤلفی که برای آن ذکر کرده است، نباید صحیح باشد چون «المثل السائر» از ابن اثیر، نصرالله بن محمد می باشد. [نشریه: 4- 340]
4. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 4298
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛ کاغذ: حنایی، جلد: میشن، 21 سطر
(11×17)، اندازه: 18 ×26 سم [الفبائی ف: 32]
5. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 4855
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8؛یادداشت مقابله به تاریخ 1082، و در پایان سرگذشت مختصری از این قتيبه هست؛ تملک: رمضان بن موسی العطيفی الحنفی، محمد الشامی به تاریخ 1019، خليل به تاریخ 1221، اسحق طرازی حاکم در شهر دو قات و توابع: مهر «رب نجني بمحد و على؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج ضربی با لولا، 251 گ، 13 سطر (10×13)، اندازه: 15×18 [ف: 13 -
293]
6. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 4499
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12 ؛کاغذ: شكري، جلد: میشن، 17 سطر (8×13)، اندازه: 15×20 سم [الفبائی ف: 32]
7. قم: مرعشی؛ شماره نسخه :12085
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل رجب 1113ق، از روی نسخه به خط مؤلف، مصحح، تملک «محمد تاج الدين بن عبدالمحسن (عبدالحسین)، به سال 1118ق، «اردشیر» با مهر بیضی که در سال 1252ق آن را در دارالخلافه طهران از «میرزا حبیب قاآنی» خریداری نموده ، «موسی» در رجب 1281 با مهر بیضی؛ مهر: آیت الله مرعشی نجفی: کاغذ: فرنگی کلاسیک آهار مهره، جلد : تیماج قهوه ای ضربی مجدول عطف و مغزی قهوه ای روشن، 180 گ، 17 سطر (9×14)، اندازه: 15×21سم [ف: 30 -502]
8. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 8718
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: عبد الله بن منصور اسطنبولی ازهری، تا: شنبه 16 ربيع الأول 1148ق؛ مجدول، دارای سرلوح معمولی، تملک: نجم الدين بن صالح الغزی در مصر؛ جلد: تیماج قهوه ای ضربی، 192گ، 22 سطر، اندازه: 12 × 18 سم [ف: 22 -256]
9. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2793
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1282ق، واقف: سپهسالار، کاغذ: فرنگی، جلد: میشن ضربی، 171 ص ، 17 سطر، قطع: وزيري، اندازه: 15×22/5سم [ف: 2-7 ]
10. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 4431
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: میرزا حسین کاتب خوانساری، تا: صفر 1283ق واقف: نائینی، کاغذ: سفید فرنگی آهار مهره، جلد. تیماج عنابی، 171گ، 17 سطر (7/7×14
)، اندازه: 14×22/5سم [ف: 7- 196]
11. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 868 ط
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1284ق؛ بر پشت برگ پایان یادداشتی مورخ 1284ق؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و نیم ترنج مذهب و جدول، 164گ، 17سطر، اندازه: 14×22 سم [ف: 24/2 - 3]
12. تهران: مدرسه مروی؛شماره نسخه: 273
بی کا، تا: 1285ق؛ قطع: وزيري [ف: 64]
13. تهران: ملک، شماره نسخه : 1/ 456
خط: نسخ، كا: هدایت الله علوی، تا: شوال 1305ق، کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد: میشن سبز سیر، 187گ، 16 سطر، اندازه:14/4×22 سم [ف: 5- 32] 14. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه: 2792
آغاز: برابر
بیشتر از نصف کتاب (از ابتداء کتاب تا آخر باب ماجاء محرکا والعامه تسکنه)؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، مجدول به طلا و سرخی، بر تمام اوراف شیر و خورشید بر آمده ای است؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: فرنگی آبی، جلد: تیماج، 180ص، 11 سطر، قطع: وزیری، اندازه: 22/5x15 سم [ف: 2- 8]
15. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1/ 1240
خط: نسخ، بی کا، بی تا؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن یشمی ضربی، 26 سطر [ف: 5- 250]
ص: 560
16. تهران: مجلس: شماره نسخه: 1591
بی کا، بی تا [ف: 4- 296]
17. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 1591
آغاز: برابر؛ انجام: اشترينة و شريت الشيء اشتريته و بعته تم کتاب المعرفه. اولین کتاب ادب الكاتب، مشتمل بر خطبه بسیار مفصلی. در فهرست با عنوان «کتاب المعرفة» آماده است؛ بی کا، بی تا: 112ص( 11-112) [ف: 4- 296] 18. تهران: ملی، شماره نسخه :27475
بی کا، بی تا: خریداری از سید مرتضی علی حسینی [رایانه ]
19. تهران: دانشگان؛ شماره نسخه: 218
آغاز: برابر
خط: نسخ، بی کا، بی تا، با «نتقيف التعريف» یکجا جلد شده، مجدول به طلا و لاجورد و مرکب سیاه، مصحح، بر پشت برگ 185 نام عضوهای تن آدمی به ترتیب حرف های هجاء عربی نوشته شده ؛ کاغذ: حنائی اصفهانی، جلد: تیماج سرح ضربی، 119گ (65 تا 183)، 19سطر (11×18)، اندازه: 19/5 ×26/5
سم [ف: 2-1 ]
الادب الكبير = کتاب الآداب / اخلاق / عربی
al-adab-ul kabīr = k.-ul ādāb
این مقفع، عبد الله بن دادویه، 106؟ - 145 قمری
(725 - 763)ebn-o moqaffa' abd-oI-lāh-e-bn-e dādvay
وصایایی است اخلاقی دارای ابوابی مختلف در سفارشانی به کسانی که به دنبال علم هستند، مؤلف به عنوان یک واعظ مطالبی از اخلاق لطیفه و امور غامضه در این علم را آورده که مفيد دانشجویان است.
چاپ: تهران، (متن و ترجمه با عهد نامه مالک اشتر در یک جلد)، 16-1315ش، سربی، 132 +2/8ص
[الاعلام 140/4 ؛ ذخائر التراث العربي الاسلامی 249/1 ؛ مشار فارسی 204/1 )
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 1031/1
آغاز: انا وجدنا الناس قبلنا كانوا اعظم اجساماً و اعظم مع اجسامهم احلاماً واشد قوة و اشل بقوتهم اتفاقاً و اطول اعماراً
نسخه اصل: کتابخانه احمد ثالث، ترکیه ش 2417؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9، 82 ص (1-82) [عکسی ف:3- 288]
تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: 1/ 73بخش 2 و 269/1 بخش 3
نسخه اصل همان نسخه اصل بالا [ف: 82 و 133]
2. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 591
بی کا، بی تا [نشريه: 2- 136]
ادب المتأدبين / دستور زبان/ فارسی
adab-ol-mote'addebin
سیرجانی کرمانی، محمد حسن، ق13 قمری
sīrjānī kermānī, mohammad hasan ( - 19c)
مؤلف این رساله را برای آموزش آسان زبان فرانسه نگاشته و سرگذشت خود را (به جای مواد قرائت) قطعه قطعه به فارسی : پس از آن به فرانسه می آورد و واژه های هر قطعه را جدا جدا تفسیر می کند. در قسمت آخر کتاب نیز لغات و اصطلاحاتی را به دو زبان می آورد. مؤلف در آغاز از ناصرالدین شاه و هم چنین از امین السلطان (میرزا علی اصغر خان) که راه را برای آموزش زبان فرانسه در ایران هموار نموده ستایش و تشکر می کند.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه 1380- فيروز
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي خلق الانسان علمه البيان فنطق بحمده اللسان با حسن تبیان ...... و بعد چنین گوید بنده قانی محمد حسن سیرجانی کرمانی که چون بافتضای؛ انجام: مرا باید Le doi
خط : شکسته نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 13، قسمت هایی از نسخه به خط فرانسه زیبایی است و ترجمه آنها به قلم سبز نگاشته شده؛ کاغذ: فرنگی شکری رنگ، جلد: مقوایی مخمل سرمه ای با عطف و حاشیه تیماج قهوه ای، 234ص، 17 سطر، قطع: نیم خشتی، اندازه: 15/5 × 21سم [ف 21- 6]
« ادب مجالسة المشايخ و حفظ حرمانهم » ادب صحبة المشايخ
ادب المفتقر / عرفان و تصوف / فارسی
adab-ol-m oftaqar
جنید بغدادی، - 297 ؟ قمری
( - 910)jonayd-e baqdādī
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه : 1194/15 و 17/ 616 -ف
نسخه اصل: شهید علی پاشا ش 1374؛ خط: نسخ، كا: اسمعیل بن سو دلیر؛بی تا 2گ ( 66پ-68پ )، 21 سطر [فیلم ها ف: 1- 513و و 580]
ادب الملوك في بيان حقايق التصوف / عرفان و تصوف / عربی
adab-ul muluk fi bayan-i haaayiq-it tasawwuf
با این عنوان ها: باب ما بني عليه اساس التصوف، حقایق الصوفية، رسوم الصوفية، اشارات الصوفية، لباس الصوفية، زينة الصوفية دعوى الصوفية، تعبد الصوفية، علوم الصوفية، خصوصية الصوفية خرقة الصوفية، احكام الصوفية، اخلاق الصوفية، سخاء الصوفية، موافقة الصوفية و موالفتهم، محاورات الصوفية، مناظرة الصوفية و مناظراتهم، اختیار الصوفية، سياحة الصوفية، اوطان الصوفية، جلوس الصوفية، اكل الصوفية، اجابة دعوة الصوفية، انبساط
ص: 561
الصوفية، سماع الصوفية، وجد الصوفية.
شیراز؛ خانقاه احمدیه؛ شماره نسخه: 78/1
بی کا، تا: قرن 8ق؛ 79 ص (1-80) [نشريه: 5- 219]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 2919/1 -ف
نسخه اصل: همان نسخه بالا [فيلم ها- ف: 1- 741]
الأدب الوجيز للولد الصغير / اخلاق / عربی
al-adab-ul wajīz li-l-wal ad-iş Sağīr
این مقفع، عبد الله بن دادویه، 106؟ - 145 ؟ قمری
(725 - 763)ebn-o moqaffa', 'abd-ol-lāh ebn-e dadvay
شرح و حواشی:
1- الأدبي الوجيز للولد الصغير (ترجمه) = پند نامه داذبه = ترجمه ادب الصغير؛ نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد (597- 673)
1. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 2/ 1031
آغاز: اما بعد فان لكل مخلوق حاجة و لكل حاجة غاية و لكل غاية سبيلاً و الله وقت للامور اقدارها وهبا الى الغايات سبلها؛
نسخه اصلی: کتابخانه احمد ثالث، ترکیه ش 2417؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ 38ص (83-121) [عکسی ف:3- 288]
2. تهران: مینوی؛ شماره نسخه: 269/3 بخش 3
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: 134]
الأدب الوجيز للولد الصغير (ترجمه) = پندنامه داذبه = ترجمه ادب الصغير/ ، تعلیم و تربیت- فارسی
al-adab-ul wajīz li-1-walad-iş şagir (t.) = pand-nāme-ye dāzbeh = t.-ye adab-uş şagir
نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری
(1201 - 1274)nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad
وابسته به: الادب الوجيز للولد الصغير، ابن مقفع، عبد الله بن دادویه (106-145) اهدا به: به دستور ناصر الدين عبد الرحيم بن ابو منصور محتشم قهستان اسماعیلی
تاريخ تأليف: 633ق
ابن مقفع مترجم كلیله و دمنه از فارسی به عربی، دارای دو اثر دیگر است. یکی به نام «الأدب الصغير» و دیگر به نام «الأدب الكبير»، «ادب الصغير» را که در نصبحت پسر خود نوشته، خواجه طوسی به فرموده ناصر الدين عبدالرحيم محتشم ترجمه کرده است. در پاورقی فهرست مرعشی همچنین آمده شاید این رساله «آداب پادشاهان» بخشی از نامه اسکندر به ارسطو و پاسخ وی
بدو باشد که ابن مقفع به عربی برگردانده است.
آغاز: افتتاح ایراد کلام و استنجاح مراد و مرام بحمد و ذکر خداوندی سودمند آید که ابتدای فطرت اوست و انتهای نشأت باو نه وهم بغایت جلال او رسد و نه فهم نهایت کمال اورا دریابد. احمده ولا يطيق حمده *** لكنني اثنی علی ما اسسا. و پس از حمد و ذکر آفریدگار نثار ثنا
انجام: و اگر این نمودار بشرف ارتضاء پیوندد و روزگار عادت سجاحت و سماحت ورزد و از سر مضايقت و معاونت بر خیزد و توفیق رفیق باشد بعد ازین در ترجمه دیگر رسائل که در صدر این ترجمه ذكر رفته است خوض پیوسته شده انشاء الله تعالی
چاپ: به سعی مرحوم حاج سید عبد الرحیم خلخالی با مقدمه فاضلانه شادروان مرحوم عباس اقبال آشتیانی استاد دانشگاه تهران، به کوشش دانش پژوه، با اخلاق محتشمی طوسی، تهران، 1339ش
[فهرستواره منزوی 314/6 ؛ نسخه های منزوی ص 1697]
1. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 462/83 (آ) - 463/83 ( ب ) -ف
نسخه اصل: کوپرولوش 1589؛ بی کا، تا: با تاریخ 756ق؛ در هامش، 9گ (262ر- -271پ) [فيلم ها- ف 1- 484]
2. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1994/5
آغاز و انجام: برابر؛ خاتمه: در هنگام حل و ارتحال بمرافقت لشكر ظفر اثر صاحبقران ثانی شاه جهان که متوجه سفر همیون اثر دکن بود بیمین اصفف عبادالله الغني المغنی محمد مدعو بباقر جریادقانی سمت تحریر یافت و كان ذلك في 10 شهر جمادی الثاني سنه 1039 من الهجرة على هاجرها الف
الف التحیه و الحمد لله اولا و آخراً
خط: نستعلیق، کا: محمد باقر جریادقانی، تا: 10 جمادی الثانی 1039ق، جا: برهانپور از اعمال دکن؛ کاغذ: اصفهانی، جلد. تیماج قرمز مقوایی، 34 ص
278-312)، 18سطر (8×16)، اندازه: 25x14سم [ف: 4- 497]
3. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 391/22
خط: نستعلیق راسته و چلیپا، بی کا، تا: قرن 11؛ در متن و هامش؛ کاغذ: سفید، جلد. تیماج حنایی ضریی مقوایی 11 گ (157پ - 168پ)، ابعاد متن. 8×13 اندازه:16×29سم [سنا ف: 1- 237]
4. تهران؛ ملک: شماره نسخه : 691/14
خط: نستعلیق، کا: محمد قلی بن محمد علی تبریزی، تا: 1051ق؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن قهوه ای، 25گ (219پ-244پ)، اندازه:12×19/4
سم [ف: 5- 152]
5. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 36/ 2464
خط: نستعلیق و نسخ، بی کا، تا: 18 جمادی الاول 1073ق، کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ضربی درون تریاکی، 61 ص (1-61 حاشیه )، سطور چلیپا (17/5×33)، اندازه:18/5×34 سم [ف: 9- 1207]
6. تهران: ملک، شماره نسخه : 3993/3
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13؛ کاغذ: آهار مهره فرنگی، جلد:
ص: 562
میشن قرمز، 17 سطر، اندازه: 11/7×20/7 سم [ف: 7- 134]
7. تهران: ملی، شماره نسخه: 3/ 1180
آغاز: بسمله، از رساله ابن مقنع که در نصیحت پسر خود نوشته و آنرا رئيس المحققين؛ انجام: آن چه راهی است که آنرا روی خرمی و عافیت نیست گفت ظلم بر مظلومان.
منتخبی از رساله ابن مقفع: خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج قرمز مقوایی،113گ، 11 سطر (8×13/5)، اندازه: 14×20 سم [ف: 3- 214]
8. تهران: مدارک فرهنگی؛ شماره نسخه: 112/1
آغاز: برابر، انجام و فصاحت و ذلافت او را هدر و فن بیان خواهند و کم سخنی و خواموشی او را گنگی و بسته زبانی دانند
بی کا، تا: قرن 13 ؛کاغذ: فرنگی شکری و مایل به حنایی، جلد: تیماج تریاکی مجدول، 23 ص (1-24)، اندازه: 17/5 ×1/5 2سم [ف: 105]
9. تهران: مجلس، شماره نسخه: 242/2 - طباطبائی
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1262ق، کاغذ: فرنگی آهار مهره شکری، جلد: تیماج قهوه ای، 11 گ (102-113)، 11 سطر، قطع : رفعی بزرگ، اندازه:
14×20/8سم [ف: 22- 82]
10. قم؛ مرعشی، شماره نسخه: 8601/4
آغاز: از رساله ابن مقفع ... اما بعد ای پسر بدانکه اول حقی که حقتعالی را واجب است اینست که در حمد و شکر او تعظیم رعایت کنیم، انجام: از سر انصاف و بصیرت کن که اگر خلاف آن ظاهر شود مستحق ملامت نباشی.
خط: نستعلیق بی کا، تا: 1262ق؛ مجدول، جلد: دو رو تیماج رو قرمز پشت سبز، 6گ (67ر-73پ)، اندازه: 14/5×21 سم [ف: 22- 178]
11. تهران: مجلس، شماره نسخه : 2/ 10035
آغاز: بسمله از رساله ابن مقفع که در نصیحت پسر خود نوشته ؛
انجام: چه دلهای مردم منقلب است و عادتها متفاوت
منتخب؛ خط: شکسته نستعلیق، کا: جلال الدین، تنا: 1274ق؛ تملك :
جلال الدین به تاریخ 1276ق با مهر «عبده جلال الدين»( بیضی)؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج با سر، جدول گرهی، 10ص (83-93)، 17 سطر، اندازه: 14×23سم [ف: 32- 49]
12. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :282/2
آغاز: از رساله این مقفع که در نصیحت پسر خود نوشته و آنرا رئيس المحققين نصيرالملة والدين الطوسی بفرموده ناصرالدین عبدالرحیم ترجمه نموده کلمه چند انتخاب نموده از کتاب آداب پادشاهان بقلم آمد. ای پسر بدانکه اول حقی که حقتعالی بر ما واجب است آنستکه در شکر او شرط تعظيم رعایت کنیم؛ انجام: هر که شروع نمائی از سر انصاف و بصیرت کن که اگر خلاف آن ظاهر شود مستحق نباشی که دلهای مردم.
خط: نسخ، بی کا، تا: 1286ق؛ 10گ (76پ-85پ )[ف: 4- 652]
13. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 282-ف
نسخه اصل: اسماعيل صائب ش 184؛ كا: سليمان بن سليمان بن محمد بن محمد جابری قاری، بی تا: 40گ [فيلم ها- ف:1- 8]
14. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 2613/4 -ف
نسخه اصل: نسخه برومند با عنوان قلمیه؛ بی کا، بی تا [فيلم ها- ف:
1- 719]
15. تهران: مجلس، شماره نسخه : 16913/85
آغاز و انجام: برابر
بی کا، بی تا، 9گ (163پ-171ر) [ف: 47 ]
ادب و اخلاق (رساله در) / آداب و سنن / فارسی
adab va axlāq (r. dar)
رساله مختصری است در آداب و مستحبات و فواید ادعیه ماثوره از حضرت رسالت و ائمه (علیهم السّلام)، به اختصار کاتب در مقدمه نوشته: «أسانيد را بیفکندم تا دراز نشود. وی رساله را در 14 «باب» یاد کرده، در متن فصل (به جای باب) به این ترتیب آمده: فصل 1. در آنچه تعلق بحال پوشیدن دارد از آداب و سنن؛ فصل 14، در چیزهای جامع که کتاب بدان ختم کرده اند.
اراک، دهگان؛ شماره نسخه :244/2
خط: عربی فسخ و فارسی نستعلیق کا: محمد باقر بن ملا سلطانعلی گواری، تا: شنبه 29 رجب 1264ق، جا: قراء قره کهریز ايقاری، کاغذ: کرم، جلد: مقوا زیتونی، 42گ (189ر-331پ)، قطع: نیم رقعی، اندازه: 15x11سم [ف: 2- 334]
الأدب و السياسة في علم النظر و الفراسة (ترجمه) / قیافه شناسی/ ترکی
al-adab wa-s sīyāsa fi ‘ilm-in nazar wa-l firāsa (t.)
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 10975/15
مؤلف ناشناخته. بسیار نفیس، تاکنون چاپ نشده است؛ خط: نسخ خوش، بی کا، بی تا؛ قطع رحلی (میراث شهاب: 9ش 2- 41]
ادب و فقه و تقسیم علوم / گوناگون / عربی
adab va feqh va taqsīm-e 'olūm
عقیلی کرد محله ای، مصطفی
aqili-ye kord m al alle 11 mostafa
بندی به عربی در فقه و ادب و تقسیم علوم به پانزده علم و تعريف آنها گویا از استر آبادی.
تهران، دانشگاه؛ شماره نسخه: 1/ 7750
خط: نستعلیق، كا: عير كلحفو پسر سید عیر کفیر استرآبادی، بی تا؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تازه، 22 سطر (7×13)، قطع: بغلی، اندازه: 11×18سم [ف: 16 -689]
ص: 563
ادب و منطق / ادبیات/ فارسی
adab va manteq
کتابی در ادب و منطق به روش عرفانی درست مانند «نحو القلوب» قشیری ولی به فارسی، عنوان های آن «سبق» است که در هر یک مسأله ای از علوم ادبی و منطقی به اقاويل عرفانی آمده است، سپس «قطعه» است که پس از آن شعری است فارسی در همان موضوع و گاهی هم «حکایت» یا «مثنوی» یا «بيت» در همان مطلب، مؤلف گویا نامش «نظام» باشد و استاد نویسنده نسخه حاضر (شمس الدين محمود بن على جنیدی) و در 859 زنده بوده است. می دانیم که نظام الدین شاه محمد خاموش (- 860) از عارفان است و «مرآة الإيمان» (فهرست آستان رضوی 68/1 س 266 حکمت) دارد (خزينة الاصفياء
570/1 - نفحات الانس 359- منزوی 1370). این رساله جز آن است و معلوم
نیست که این کتاب از او است یا نه. فهرست عنوان ها: الدرس الأدني في المعاشق و المطایبات، التعليم الثاني من الكتاب في النحو و الأعراب: الدرس الأعلى في المعارف و المراقبات، الدرس الادني في المعاشق و المطایبات، التعليم الثالث من المنسق في علم المنطق: الدرس الأعلى في المعارف و المراقبات، الدرس الأوسط في المعايش و المصاحبات، الدرس الأدني في المعاشق و المطایبات؛ التعليم الرابع من البيان في علم المعانی و البیان: الدرس الأعلى في المعارف و المراقبات، الدرس الأوسط في المعايش و المصاحبات، الدرس الأدني في المعاشق و المطایبات، خاتمة النصف الأول من المصنف الماول، این کتاب باید دو نیمه باشد و نسخه ما نیمه نخستین است که تعلیم نخستین آن را نمی دانیم در چیست، تعلیم دوم آن در نحو است، تعلیم سوم (که در نسخه دوم آمده است) در منطق، تعلیم چهارم در معانی و بیان. هر تعلیمی باید در سه درس باشد: اعلی، اوسط، ادنی.
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه:3053-ف
آغاز و هجران کنند همچون فعل مضاعف که به نون جماعت نساء پیوند و فک ادغام کرده شود قطعه: هر نکویی کان بجای بی وفایی می کنی *** داندش
چون زحمت باران پیشین اندکی / صرف کم کن در مونث عمر با دو نان از انک*** در مدد مجهول ماضی و امر حاضر شد یکی (یک صفحه و نیمی از «الدرس الأدني في المعاشق والطایبات»)؛ انجام: ای درویش از مطلع این مخترع چون افادت این اشارت منتفع و منتجع بود ... و اغماض مطلوب و منتظر شمارند. حکایت: شنیدم یکی تشنه در گرم كاه *** به مهمان یاری در آمد ز راه / میی کز طرب خانه من «لدن» *** ترا ریخت فکرم به جام سخن/ بر ارباب این بزم کردم نثار *** اگر سهل خوار ست و گر بدگوار / عزيزا من آنچ از عطایای عام *** ستاندم نثار تو کردم تمام /چو خواهی ز طفلان را نیاز *** تبعهای دیوان اعمال باز / چو در جمعه و عيد رسم آن بود *** که آزاد طفل از دبستان بود/ در آدینه حشر جانهای ما *** كن آزاد از آتش بعد ما 859 آمین یا رب العالمین و صل على محمد و آله اجمعین تمت الكتاب من مصنفات استادی و شیخی فتحت أبواب حياته نظاما على يد العبد الداعی شمس الدين محمود بن على الجنیدی اصلح شانه و غفر ذنوبه 859
نسخه اصل: گویا اکنون در مجلس باشد؛ خط: نسخ معرب، کا: شمس الدين محمود بن على جنیدی، تا: 859ق؛ افتادگی: آغاز و میانه ؛ مجدول؛ جلد: تیماج ضربی، 162گ، 14 سطر، قطع ربعی [فیلم ها- ف: 2- 45]
الادبيات / ادبیات/ عربی
al-adabīyāt
بدر العینی، محمود بن احمد، 762 - 855 قمری
(1361 - 1452)badr-ol-'eynī, mahmūd ebn-e ahmad
کاشان، عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره /3
بی کا، بی تا [نشریه: 7- 750]
ادبیات / ادبیات /فارسی
adabīyāt
لاهوری، عبدالحميد - 1065 قمری
( - 1655)lahuri, abd-el-hamid
کتابی از ملا عبدالحميد لاهوری مؤلف پادشاهنامه با دیباچه کتاب شرح ماثر آفاق و انفس در شرح سوانح سلطنت ابوالمظفر شهاب الدین محمد شاه جهان.
تبریز؛ ملی؛ شماره نسخه: 2951
آغاز : سپاس کرسی طرا زیرا زیبد که قهرمانان اقالیم سیعه ایجاد و فرمان روایان ممالک کون و فساد را در ظل ظليل عرش برین خود نشانیده؛ انجام: گیرند خلق بهره ز خورشید دولتش *** گسترده باد سایه او بر سر جهان
خط: نستعلیق، بی کا، تا: 1037ق. بعد از برگ دوم و چهارم افتادگی دارد، کاغذ: هندی، جلد: چرمی پوسیده، 37گ، 16 سطر، اندازه: 12×23سم [ف: 3 -1080]
ادبیات / ادبیات/ فارسی
adabīyāt
دستور، میرزا رفيع، ق 11 قمری
dastūr, mīrzā rafi' (- 17c)
بندی از میرزا رفيع دستور به نثر
تهران: مفتاح، شماره نسخه : 895/30
خط: نستعلیق چلیپا، بی کا، تا: قرن 11 و 12ء مجدول، بیاضی
ص: 564
رحلی (نشريه: 7- 136]
ادبیات / ادبیات /فارسی
adabīyāt
لاهیجانی، علی بن حمد الله، ق 12 قمری
lähījānī, 'alī ebn-e ham d-ol-lah ( - 18c)
تهران: ملک: شماره نسخه: 1396/31
آغاز: الحمدلله ملهم الحق و الصواب ... اما بعد عبد جانی شیخ على بن حمدالله لاهجانی طوطی شیرین زبان ... دست آموز نکته پردازی می کند؛ انجام: در حدیث آمده که اکثر اهل الجنة البلهاء .. خير الأوصياء
خط: شکسته نستعلیق، بی کا، بی تا، کاغذ: پسته ای، جلد: میشن سرح [ف: 5- 265]
ادبیات /ادبیات /عربی
adabīyāt
عجلی، عبيد بن عبدالله
ajjalī, obayd ebn-e 'abd-ol-lāh
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: 4345/10 - ف
نسخه اصل: دانشگاه پرینستن ش 3559. بندی ادیبی از عبید؛ بی کا: بی تا، در ص ع آمده است: « فيها خط الطوسی»، در راهنمای کتاب ( 649/16 -657) شناسانده شده؛ 1ص (218-219) [فيلم ها - ف: 3 -48]
الأدبيات / ادبیات/ عربی
al-adabīyāt
فقير همانند:
1. تهران: مفتاح: شماره نسخه: 1/ 861
به نظم و نثر عربی که در آن مباحث لغوي هم هست، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 18 افتادگی: آغاز و انجام، قطع: وزیری (نشریه: 7- 260]
2. قم: مدرسه رضویه؛ شماره نسخه :26/7
کتابی در ادب عرب همانند مستطرف، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 9؛ 37 گ
(216-179)، قطع: وزیری [چند نسخه -ف: 43]
3. تهران: مفتاح، شماره نسخه : 667/4
بخشی از کتابی ادبی عربی که پاره ای از آن در لغت است؛ خط : نسخ، بی کا، تا: قرن 10، 11ص، قطع: ربعی [نشریه: 7- 252]
4. تهران: مجلس، شماره نسخه: 522/9
پراکنده های ادبی، کا: حسینی تفرشی، علی بن يونس، تا: جمادی الثاني 1036ق، در خانه حکیم اشرف مقابله کرده؛ کاغذ: سفید، جلد. تیماج آلبالویی ضربی یک لا، ابعاد متن: 12×15، اندازه: 17×24سم [سنا- ف: 1- 322]
5. تهران: مجلس: شماره نسخه:8/ 3512
ابیاتی از ابو تمام و دیگران و تحقیق درباره چند واژه غریب عربی از صحاح؛
کا: سید محمد رضوی قمی، تا: قرن 13 کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج یشمی، 2ص (44-45)، قطع: خشی، اندازه: 15×21/5سم [ف: 10- 1466]
6. تهران: ادبیات؛ شماره نسخه: 112/3 -ب
آغاز: الحمد لله على امامه الأمين و اشكره على افضاله العظيم ... اما بعد فقد جلوت على الأسماء من کلامی کل و سیم
در چهار «باب» است: 1- علوم قرآن، 2. علوم حدیث، 3 قصص، 4 مواعظ و اشارات. تا آغاز باب دوم را دارد؛ بی کا، بی تا: (59پ- 66ر) [ف: 1- 288]
7. تهران: مجلس: شماره نسخه: 879/40 - طباطبائی
آغاز: آغاز قطعات ادبي على صفحات الأيام من كل بيت هو بيت مال لا ينقضه الاتفاق و لولا... لقلت البيت الذي امر الله تعالى بحجه الرفاق من الافاق فمتى اتفرغ لطلب منحه و قد شغلتی بمنحه و منی اجاریه با متداحه و انما مدحي له من فوائد مدحه ... و منه و هل تظن السماء أن يد اتصل اليها و النجوم ان خلفا تحكم عليها و منه و حيث قضى الحديث ما قضي وقضي الوقت و ما كان الأسيفاً في عرض العبد مضى: انجام: و منه و يسال الله ناظمها الذي هام في كل واد ان
گرد آوردنده جنگ، قطعات نثری که مورد پسند ذوق خویش یافته آورده و اول هر قطعه ای را با «منه» و یا «منها» نشان می دهد.
در وسط این بخش 4 صفحه و پس از آن نیر پراکنده هایی است (جمعاً 4 صفحه) به نظم و نثر مربوط به بخش پیشین (ص 41-413 و ص 419-422) کا: محمد بن میرزا محمد حسینی، بی تا: افتادگی: انجام؛ بر برگ آخر مجموعه تاریخ وفات برخی از دانشمندان ضبط شده و در آغاز آن تاریخ فراغت رضی استر آبادی از تألیف شرح كافيه است: در سال 586 و در ادامه آن چنین آمده است: مات الجوهري سنة 392، ابونصر فارابی سننة 339، الوزير بن العميد سنة 390، الصاحب بن العباد سنة 385، ابن سینا 428، السيد المرتضی سنة 456، السيد الرضي سنة 456، ابو العلاء المعري سنة 428، امام الحرمین سنة 477، الشيخ ابو حامد الغزالى سنة 505، اخوه ابوالفتوح سمنة 406 (كذا) جارالله الزمخشري سنة 548، محمد الشهرستاني سنة 548، الشيخ المقتول سنة 587؛ الامام الرازي سنة 606، ابن الفارض سنة 636، الشيخ محيي الدين العربی 638، ابن الحاجب سنة 646، ابن البيطار ستة 736، القاضي البيضاوي سنة 693، المحقق الطوسي سنة 672 العلامة الشيرازي سنة 710، الشيخ عبد الرزاق الكاشي سنة 735 الجاربردی سنة 636، المحقق التفتازانی سمنة 792، العلامة الحلى سنة 725، میثم البحراني سنة 671، الشاطى سنة 59، ابن الجوزی سنة 597؛ کاغذ: اصفهانی رنگارنگ، جلد: تیماج عنابی دارای ترنج و نیم ترنج، 5 ص (204-209)، قطع رقعی، اندازه:
ص: 565
12×20/2سم [ف: 24- 179]
8. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 5/ 861
بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز؛ [نشریه: 7- 260]
9. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 26123
بی کا، بی تا؛ خریداری از عباس محسنی (رایانه)
ادبیات / ادبیات / فارسی
adabīyāt
غير همانند:
1. تهران: مفتاح، شماره نسخه: 861/7
به نظم و نثر؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 قطع وزیری[نشریه: 7- 260]
2. تهران بیانی، مهدی (دکتر): شماره نسخه:11/ 2
منشی آن معلوم نیست، مکاتیب متفرقه است، خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 9 [نشریه: 2- 44]
3. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4/ 321- ف
نسخه اصل: قونيه ش 2546. ۔ شیوای فارسی انشا مانند؛ خط: نستعلیق کا: بهاء الدین بن سعید تاج الدین حاجی حسن بن بهاء الدين بن حسن بن عبد الملك (على) حافظ حکایت قمی خطیب، تا : پنج شنبه 848ق، 14گ (71-85)، 15 سطر [ فيلم ها- ف: 1- 453]
4. تهران: ملک: شماره نسخه: 4019/6
متفرقات ادبی؛ خط: شکسته، بی کا، تا: قرن 13؛ 12گ [ف: 7- 147]
5. شیراز؛ علامه طباطبائی، شماره نسخه: 1724/3
آغاز: لالی متلالی حمدی که درة التاج تارك سخن توانا بود نثری است که در سال 1215 و در زمان حکومت فتحعلی شاه قاجار نوشته شده و احتمالاً ديباچه دیوان فتحعلی شاه است؛ خط: نستعلیق شکسته، بی کا، تا: قرن 13: 9گ (67- 76)، اندازه: 9×16/5 سم [نسخه پژوهی: 3- 173]
5. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 27199
آماز: قرآن - جنگ - حیات القلوب - جهان گشا - تتربه الأنبياء - اشارات حاجی محمد - مجموعه - ابواب الجنان، انجام: تا که حرف مضارت بود از اولش برداشتیم حرف آخر را بوقفی ساقط کردیم
خط: نستعلیق تحریری، بی کا، تا: 1294ق، جا: کاشان؛ این بیاض مال میرزا مظفر است؛ کاغد: نخودی، جلد: تیماج، مختلف السطر (9/5×20 )، قطع: بياضی ، اندازه: 11/4 ×5/ 20سم [رایانه ]
7. یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 138
آغاز: در تعریف ایران: خوشا مرز ایران عنبر نسیم *** که خاکش گرامی تر از زر و سیم؛ انجام: قضا را ضحی برگردید و قدری از آنچه در آن بود در روی سفره ریخت
اشعار و حکایات و متفرقات ادبی را از کتب مختلف گردآوری نموده و ظاهراً یکی از کتب ادبیات فارسی قدیم است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 14؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ محشی، دارای نه نقاشی ضعیف که صورت پادشاهان قدیم ایران رسم شده است؛ جلد: تیماج مشکی، 55 گ، 15 سطر، اندازه: 14×20/5سم [ف: 127]
8. کاشان: عاطفی، حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره/ 1
آغاز: الحمد لله رب العالمین و الصلوة و السلام على محمد و آله الطيبين ای نام توام باهه رفع درجات *** داده رقمت نشان دیوان نجات؛
شامل مکاتبات و مراسلات که در زمان شاه طهماسب صفوی وسیله ناصر الحق محمد الحسینی النوربخشی بی کا، بی تا: افتادگی: انجام؛ در حاشیه نامه هایی است که به اشخاص نوشه شده (نشریه: 749]
ادبیات عرفانی / عرفان و تصوف ادبیات / فارسی
adabīyāt-e 'erfānī
تهران؛ مجلس: شماره نسخه : 18363
با استشهاد به اشعار بزرگان عرفان؛ بی کا، بی تا [د.ث ]
ادبیات فارسی / ادبیات/ فارسی
adabīyāt-e fārsī
نوربخش، ناصر
nūrbaxs, nāser
جزوه دوم کتاب ادبیات فارسی است که در سال ششم دبستان ادب قدیم خوانده می شده است.
یزد؛ کاظمینی؛ شماره نسخه: 292
آغاز: انسان همچنانکه به هوا و آب و طعام احتیاج دارد به جامه نیز محتاج و اگر خود را به لباس از گرما و سرمای شدید و تصرف باد و هوای مختلف محفوظ ندارد هلاک میشود.
خط: نستعلیق، بی کا، تا : 1317/2/29 ، به دستور آموزگارش آقای عاطفی؛ جلد: مقوایی عطف پارچه ای، 45گ، مختلف السطر، اندازه: 17×21/5سم [ف: 2- 17]
ادبية (فائدة) / ادبیات/ عربی
adabīya (fā'idat-un)
این فائده ادبی باید از ابن زيدون با از رساله ای از محيي الدين عبد الظاهر باشد.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 6700/3
آغاز: لا يحب الاسنة بیدیك؛ انجام: هل رای غيره منه ما لا يرى و الحمد لله وحده و صلی الله على من لا نبي بعده.
خط: نسخ، بی کا، تا: 24 جمادی الاول 1117ق افتادگی: آغاز 4گ (89پ -86پ)، 13 سطر (6/5×11/5 ) [ف: 5- 354]
ص: 566
ادبی (قطعات) / مرقعات، ادبیات /عربی- فارسی
adabī (qata'āt-e)
چند قطعه ادبی به زبان عربی که پاره ای به صورت نامه و پاره دیگر به صورت کلمات قصار آمده است بدین شرح: نامه ای است از بدیع الزمان همدانی به ابوبکر خوارزمی با جواب خوارزمی به بديع الزمان، نامه ای از بدیع الزمان به ابن مسکویه که در آن از مباحثی که بین او و خوارزمی رفته سخن می رود؛ نامه دیگری از بدیع الزمان به ابو نصر سهل بن مرزبان و به استناد احمد بن فارسی؛ نامه ای به یکی از دوستان بديع الزمان؛ قسمتی از «کتاب الكفاية في الكتابه» ؛ رقعه ای از بدیع الزمان همدانی؛ قطعه ای از دمشقی و مسعرى و برقعی؛ انشائی از رشيد الدين وطواط؛ نامه ای به حسن بن قطان و جار الله علامه و به استادش ابی سعد هروی: چند قطعه شعر و نثر عربی.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 2116/9
خط: نسخ و نستعلیق، كا: نعمت اله مشهور به آصف الحسینی، تا: 1147 و 1110ق، کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج ماشی یک لا، 23ص، 40سطر (11×21/5)، اندازه: 14× 24 سم [ف: 5- 141]
ادبی (قطعه) / ادبیات/ فارسی
adabī (qet'e-ye)
تهران: مجلس: شماره نسخه : 13794/24
از شیخ نجم ؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: فرن 9، 1گ (76ر) [ف: 37 - 339]
ادخال السرور / شعر / فارسی
edxāl-os-sorūr
شهباز افندی، علی
šahbāz afandī, 'alī
مثنوی است در حدود سه هزار بیت در پند و اندرز با داستان های عرفانی به روش مثنوی معنوی.
آغاز : اول دفتر بنام ایزدی است *** هم سنه هم نوم از ذاتش بری است / آن خداوندی که عالم آفريد *** عرش و کرسی هر دو عالم آفريد
[فهرستواره منزوی 127/10 ]
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه:6614
آغاز: برابر، انجام: از بیان راویان معتبر *** رو کن ای خاکی تو بر بند دگر
خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 13، افتادگی: انجام؛ جلد: مقوایی عطف تیماج مشکی، 103گ، مختلف السطر، اندازه: 11×17سم [ف: 17- 185]
آدراء العاقلين و اخزاء المجانين / پاسخ پرسشها / فارسی
edra'-01-'aqelin va exza-ol-majānīn
میرلوحی سبزواری، محمد بن محمد، 1000؟ - 1085 ؟ قمری
(1592 - 1675) mīrlowhī sabzevārī, mohammad ebn-e mohammad
در پاسخ به اعتقاد بعضی که می گویند دیوانگان از اولیاء خدایند و به جهت آنها كرامات قائلند. این کتاب در دو «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل اول در تعریف و مدح عقل، فصل دوم در تعنيف و ذم جنون و دیوانگان؛ خاتمه مآل متجنن.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 389
آغاز: حمد و سپاس بی حد و قیاس خداوندیرا که پیگر ظلمت اثر بشر را بفروغ چراغ نفس ناطقه که در حقیقت انسان عبارت از آنست منور ساخت، انجام: حضرت الله تعالی از شر این طایفه دون دغا که خراب کنندگان دین خدایند جميع مؤمنان را .
خط: نستعلیق و نسخ، کا: مؤلف، بی تا، افتادگی: انجام؛ پس از کتاب قطعه ای از «جلاء العيون»، مجلسی که به خط نسخ نوشته شده؛ جلد: تیماج سرخ بدون مقوا، 22 گ ، 16 سطر، اندازه: 23/5x17/5 سم [ف: 1- 407]
ادراکات نفس / فلسفه / فارسی
edrākāt-e nafs
تاريخ تأليف: غره صفر 1126ق
رساله ای است در چگونگی ادراک حواس و استعمال نفس آنها.
ترتیب خاصی ندارد. مؤلف شیعی است چرا که تصریح می کند به حقانیت معاد جسمانی و از «ثواب الأعمال» نقل حدیث دارد. در این رساله درباره ادراکاتی که نفس به واسطه چشم و زبان انجام می دهد، بحث شده است. قرینه ای دال بر نام مؤلف به دست نیامد الا این که در رایانه کتابخانه حاضر، این رساله از «رفيع يزدی» دانسته شده، ما دلیلی بر این مطلب نیافتیم.
قم؛ گلپایگانی، شماره نسخه: 1071/1 - 6/161
آغاز: بسمله الحمدلله فاطر السموات و الأرض عالم الغيب و الشهادة و الصلاة ... طبع سرکش زبان گشوده گفت ایام بهار رسیده است دوستان در بوستان گویند غنیمت شمر صحيت دوستان، انجام: آن ضرور باشد و کسی را که اینقدر از سخن نافع نیاید زیاده از این نیز نافع نیاید و سلام على من اتبع الهدی وصلى الله على محمد و آله الطاهرین.
خط: نستعلیق، بی کا، تا: نیمه محرم 1149ق، جا: یزد، مصحح؛ تملك :
محمد باقر شریف، 27گ، 18-19 سطر، اندازه: 17/5x10 سم [ف: 1- 178]
ص: 567
ادراک الحقيقة / كلام و اعتقادات / عربی
idrāk-ul-haqiqa
سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، 849 - 911 قمری
(1446 - 1506)soyūtī, 'abd-or-rahmān ebn-e abī-bakr
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 18786
آغاز: بسمله. الحمد لله ... فان هذه مسألة مهمة مهمة على كثير من الناس، انجام: و يشهد قطب اهل طاعته و ... اهل المعصية رفقا بتوفيقه و ارزقنا حلاوة تحقيقة بمنه و کرمه ... و صحبه و سلم
خط: نسخ، کا: غلام محی الدین، تا: قرن 12، مجدول؛ اهدایی رهبری، فروردین 1372، کاغذ: حنایی آهار مهره، جلد مقوا با عطف و گوشه میشن قهوه ای، 5گ، 23 سطر، اندازه: 17×25/5 سم [اهدائی - ف: 2 اخبار2- 697]
ادراک الركعة في الوقت /فقه / عربی
idrāk-ur-rak'at-i fi-l-waqt
بحرانی، احمد بن صالح، ق13 قمری
bahrānī, ahmad ebn-e sāleh ( - 19c)
تاریخ تأليف: 28 محرم 1241ق
رساله ای در این که اگر کسی به جهت عذری نتوانست نماز را در وقت خودش بجای آورد ولی به اندازه یک رکعت می تواند در آخر وقت نماز بگذارد، باید به نماز شروع کند.
آغاز: ولا حول و لا قوة الا بالله ... مسألة من استوعب عذره الوقت بحيث لم يتمكن بعد زوال العذر من ركعة بعد تحصيل شرائط الصلاة.
انجام: و لا دليل یدل بوجه من ضروب الدلالة على صحة هذا الاحتمال.
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 5 /2358
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: يوسف بن مسعود بن سليمان الجشی، تا: 3 ربیع الأول 1241ق؛ مصحح با نسخه مصنف؛ جلد: تیماج قرمز، 6گ (92پ -98پ)، اندازه: 15/5×21 سم [ف: 6- 335]
الادراک لضعف أدلة تحريم التنباک / فقه / عربی
al-idrāk li-da'f-i 'adillat-i tahrīm-it-tanbāk
امیر صنعانی، محمد بن اسماعیل، 1099 - 1182 قمری
(1688 - 1769)amīr-ol san'ānī, mohammad ebn-e esmā'īl
در اباحه کشیدن تتن و رد گفته های ابن حجر هیثمی و قاضی حسان المهلا و شیخ محمد حياة که رساله هایی در حرمت تتن نوشته اند. مؤلف ادله آنان را در هفت دلیل خلاصه کرده و همه را پاسخ می گوید.
آغاز: الحمدلله الذي ما أحل فهو الحلال و ما حرمه فهو الذي يجب تجنبه على كل حال . الصلاة و السلام على من جعل الطيبات هي ما أحل على لسانه. انجام: و الله نسأله الثبات على ما يرضيه في الأقوال و الأفعال
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه : 3/ 2015
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، كا: احمد بن محمد بن علی بن محمد بن عامر، تا: شنبه 26 صفر 1167ق، مصحح، محشی، جلد: مقوایی عطف تیماج قهوه ای، 3گ (13پ - 16ر)، اندازه: 15/5 ×21سم [ف: 13- 210]
«ادراك المدارک » مدارک المدارک
«ادراک و تعقل » ماهية ادراک و تعقل
«ادر المنظم في زيارة الجبل المعظم » مرشد الزوار الى قبور الابرار
ادعاء المريض الطلاق في حال الصحة / فقه / عربی
iddi'a'-ul-marīd at-talāq fiņāl-iş-șihha
خوانساری، علی اکبر بن ابراهيم، - 1271 قمری
( - 1855)zānsārī, 'alī akbar ebn-e ebrāhīm
تاريخ تأليف: 24 شعبان 1247ق
رساله در این است که مریضی اگر ادعا کند زنش را در حال صحت طلاق داده و از وی ارث نمی برد، آیا این ادعا پذیرفته می شود؟ رساله حاضر بحث استدلالی است در این مسأله که به دستور سيد محمد باقر (شاید حجة الاسلام شفتی باشد) نوشته شده است.
قم، گلپایگانی، شماره نسخه :3/ 3542- 18/62
آغاز: الحمد لله رب العالمين ... اما بعد، فهذه رسالة وجيزة في تحقيق ان المريض في مرض الموت لو قال بأن احدى زوجاته ... مطلقة في حال الصحة و خارجة عن العدة فلا ترث منه هل يقبل منه انجام: و يوجه ما يقبل التوجيه على وجه لايرد عليه شيء توجيهاً غير بعيد عن الحق والصواب.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای، 7گ، 22 سطر، اندازه: 15×21سم [ف: 1 - 178]
ادعای مهدویت محمد احمد / تاریخ / فارسی
edde'a-ye mah davīyat-e mohammad ahmad
اصفهان: صارم الدوله (كتابخانه فرهنگ اصفهان): شماره نسخه: 986/1
آغاز: در ماه ژولیه 1881 ابتدای مذاکره احوالات مهدی و متابعان او بود همان اوقات را به رؤف پاشا که حاکم سودان بود اطلاع دادند، انجام تماماً يكمرتبه کشته شده احدی جان بدر نبرده
ص: 568
نعش ایکس پاشا را که پیدا کرده اند بیکدست شمشیر و بدست دیگر طپانچه شش داشته است
خط: شکسته نستعلیق خوب، بی کا، تا: قرن 14، جلد: تیماج یک لا قرمز ریسه دار [ف: 107]
الادعياء و النسب الباطلة / انساب - عربی
al-ad'īyā' wa-n nisab-ul bațila
در این کتاب از کسانی که به دروغ خود را از خاندان هاشمی پنداشته اند یاد شده است. مؤلف از کتاب عمری موسوم به مجدی و کتاب «آل الرسول» ابوالغنايم عبدالله بن حسين دمشقی و «غاية الأنساب و نهاية الأعقاب» محمد بن محمد النسابة و «نسب الطالبيين» شريف على عمري نسابة و «مشجر» سید ابن عدنان، و نیز از شریف الدین محمد بن عبد الحميد النسابة یاد می کند.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: 2700/1
آغاز: الحسين ابن موسی لاتصير له. عبد الصمد بن ناصر بن عبدالرحيم بن علی ... قال بعدم القول ببطلان نسب من انتسب الى الحسين بن موسى الكاظم من قول شيخ الشرف في تهذيب الأنساب، انجام: قال الشيخ الشرف في «تهذيب الأعقاب»: العقب من الحسین ابن علی بن ابی طالب من رجل خط: نسخ، كا: ابوالقاسم شریف، تا: 1285ق، افنادگی: آغاز و انجام؛ تملك: اعتضاد السلطنه در 1285ق؛ واقف: سپهسالار، تاریخ وقف: 1207ق، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 11ص (2- 13)، 21 سطر (9×17)، اندازه: 16×25/5 سم[ف: 3- 92]
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 582/1
نسخه اصل: همان نسحه بالا [عکسی ف: 2- 171]
« ادعيه » تعویذ
«ادعیه » منتخب الدعوات
« ادعيه » مجمع الدعوات
«ادعیه » دعای گنج النجاح
« ادعيه » مجموعة الدعوات
«الادعية » المعالجات بالادعيه و الطلسمات
«ادعیه » جامع الدعوات
ادعية / دعا / عربی
ad iye
علی بن حسین (علیه السّلام)، امام چهارم، 38 - 94 قمری
(659 - 714)alī ebn-e hoseyn, emām-e čahārom
غیر همانند:
1. قم؛ مرعشی: شماره نسخه: 12599/7
آغاز: هذه ندبة لمولانا زین العابدین علی بن حسین رضی الله عنهما قال محمد بن على بن رقان رحمه الله حدثنی ... عن الزهري قال سمعت علی بن الحسين رضي الله عنهما يحاسب نفسه و يناجی ریه و هو يقول يا نفس حتام إلى الحيوة سكونك و إلى الدنيا و عمارتها رکونك، انجام: تخرب ما تبقی و تعمر فانياً *** فلا ذاك موقور ولا ذاك عامر /و هل لك أن وافاك حتفك بغتة *** و لم تكتسب خيرة لدى الله عاذر / ترضى بأن تفتي الحيوة و تنفضي *** و دینك منقوص و مالك وافر
مناجاتی است منسوب به امام سجاد خطاب به نفس در مورد دنیا و بلایایی که منوجه انسان است و ترسیم زمانی که انسان از این دنیا به سرای باقی می شتابد و در بین مناجات، اشعاری نیز دیده می شود، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 کاغذ: شرقی، 3گ (58پ- 61ر) ، 18 سطر، اندازه: 7×15سم [ف: 31- 764]
2. تهران؛ ملک: شماره نسخه: 604/70
و از دیگران؛ خط: نسخ، کا: شمس الدين محمد بن علی بن حسن جباعی، تا: فرن 9، 25ص (281-306) [ف: 5- 110]
3. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2687- 14/137
آغاز: بسمله الهى البستني الخطايا ثوب مذلتي وجللني التباعد منك لباس مسکنتی؛ انجام: يوم يخسر المبطلون و يحشر الى ربهم بالحسني والسرور المتقون.
خط: نسخ، بی کا، تا: فرن 13، جلد. تیماج مشکی، 21گ، 17 سطر، اندازه: 14×20سم [ف: 1- 255]
4. تهران: سلطنتی، شماره نسخه:1163
آغاز : بسمله، اللهم لاتخيب رجاء هو منوط یک و لاتصفر كفاهی ممدودة؛ انجام: چون اخلاف ملکوتیه شاهنشاه دین پناه عدالت پرور ... السلطان بن السلطان بن السلطان و الخاقان بن الخاقان بن الخاقان ... بمواظبت ادعیه و اذکار في آناء الليل و اطراف بانهار ... مایل ... و ذوقی کامل است لهذا يتحریر این اوراق پرداخت، امید که در پیشگاه حضور باهر النور اقدس شهریاری درجه قبول یابد كتبه العبد الداعى الدوام الدولة العليه العاليه السلطاني محمد، حسین الأصفهاني المتخلص بسالك فيسنه
شامل ادعیه سید الساجدین است که کاتب جهت حفظ وجود و سلامتی پادشاه وقت (ناصرالدین شاه قاجار) کتابت نموده است؛ خط: نسخ خوش، کا: محمد حسین اصفهانی متخلص به سالک، بی تا؛ مجدول، مذهب، با کتیبه؛ مهر ناصرالدین شاه قاجار، «مشیر السلطنه»، «حسین بن هدایت الله»، «رضا الحسینی»؛ کاغذ: ترمه ضخیم، جلد: مقوای دولانی روکش تیماج عنابی مجدول کمند اندازی طلایی، 14ص، 8 سطر، قطع: ربعی، اندازه: 12×18/3سم [ف: 1- 31]
ادعیه / دعا / عربی
ad'īye
؟ موسی بن جعفر (علیه السّلام)، امام هفتم، 128 – 183 قمری
ص: 569
(747 - 800)mūsā ebn-e ja'far, emām-e haftom
خوانسار؛ فاضل، شماره نسخه: 267/14
ادعيه منتخبه از موسی بن جعفر (علیه السّلام)، خط: مختلف، بی کا، بی تا،
جا: مشهد غروی؛ جلد: تیماج مشکی مجدول عطف تیماج مشکی، اندازه: 9×20سم [ف: 1- 267]
ادعیه / دعا / عربی
ad'īye
ربعی، صاعد بن حسن، - 417 قمری
( - 1027)raba'ī, sa ed ebn-e hasan
مشتمل بر ادعية مختصره مرو به به طریق اهل سنت و جماعت و مشحون به گفتار عرفا است، عناوین بعضی از مندرجات عبارت است از: دعاء السر الذي خص الله تعالى به، لأبي الحسن علی بن سالم رحمه الله تعالى، دعا فاطمه علیها السلام، دعا ابراهیم (علیه السّلام) حين رمي في المنجنیق، دعا الفرج ليوسف الصديق (علیه السّلام)، دعا هبة الله الزاهد البغدادي، حجاب سهل بن عبد الله التستری، الدخول على السلطان مما نقل من عيون الأخبار، و كان الفضيل بن عياض يقول في دعائه، و كان سري السقطی رحمه الله يقول في دعائه، و قال يحيى بن خلد البرمکی رحمه الله.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15454
آغاز: بسمله، مما نقل عن شيوخ الحرم سنه ثلث عشره و اربع مائه عن سعيد بن المسیب رضی الله عنه أنه قال اني لا عرف آیه في کتاب الله تعالی ما قراها رجلي تغنيها بها عن رحمة من سواك دعا لكل مهم، انجام: فجعل يردده حتى خرجت نفسه.
خط: نسخ مشکول، بی کا، تا: اواخر قرن 6؛ نسخه جهت خرانه شیخ اجل عمید ابی سعد محمد بن منصور کتابت شده؛ کاغذ: حنایی خانبالغ، 33 گ،
6 سطر، اندازه:7×9/5 سم [ف: 15- 110]
ادعیه / دعا / عربی
ad'īye
ابن سينا، حسین بن عبد الله، 370؟ - 428 قمری
(981 - 1038)ebn-e sīnā, hoseyn ebn-e 'abd-ol-lāh
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه :224/5 -ف
نسخه اصل: توپقپو سرای احمال 3ش 6063 (رسالة في الدعاء)؛ خط : نسخ بی کا، بی تا، 2گ (44-46)، 15 سطر [فيلم ها- ف: 1- 436]
ادعيه/ دعا / عربی
ad'īye
شیخ طوسی، محمد بن حسن، 385 - 460 قمری
(996 - 1069)šayz-e tūsī, mohammad ebn-e hasan
یزد؛ وزیری: شماره نسخه:2314
آغاز: و اجیرنی من السيئات، انجام: شرح زیارت ابی عبدالله في یوم عاشورا من قرب و بعد.
غیر از مصباح المتهجد است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا: افتادگی: آغاز و انجام ؛ کاغذ: سمرقندی، 175گ، 12 سطر (7×11) [ف: 4- 1246]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
؟ غزالی، محمد بن محمد، 450 - 505 قمری
(1059 - 1112)qazzālī, inohammad ebn-e mohammad
مجموعه تعويذات از جمله دائره جنة الاسماء منسوب به ابوحامد غزالی.
تهران؛ مجلس: شماره نسخه:15249/2
خط: نسخ ممتاز، بی کا، تا: حدود 1256ق؛ 13گ (36پ-49پ) [مختصر ف: 40]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
حموی، محمد بن مؤيد، 586 - 649 ؟ قمری
(1191 - 1252)hamavī, mohammad ebn-e mo'ayyed
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 131/12 -ف
نسخه اصل: ایاصوفيا ش 4819؛ بی کا، بی تا [فيلم ها- ف: 1- 417]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
ابن طاوس، علی بن موسی، 589 - 664 قمری
(1194 - 1266)ebn-e tāvūs, 'alī ebn-e mūsā
در آن از «الابواب الدامغة»، ابی بشیر احمد بن ابراهيم بن احمد الفمی و از «فتح الأبواب بین ذوي الألباب ورب الأرباب» خودش یاد کرده است، در چهار «فصل» است
تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: 177/1
خط: نسخ، بی کا، بی تا [نشریه: 7- 226]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
ابن طاوس، علی بن موسی، 589 - 664 قمری
(1194 - 1266)ebn-e tavus, 'ali ebn-e musa
گرد آوری ابن طاووس، حاوی یک دعا که دارای خواص و اعمال چندی است و آن را در نیم شب هر شب و در شب جمعه می توان
ص: 570
خواند و بسیار مستحب است. پس از این دعا اسماء مشهور به ادريسيه
آمده است.
تهران؛ ملی، شماره نسخه: 2706/10
آغاز: بسمله، اللهم اني قد صدقت بربوییتك و بمحمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) خاتم رسالتك، انجام: و مجیبی عند كل دعوة و معافی عند كل شدة. تمت الاسماء الادريسيه
بی کا، تا: قرن 13، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 1ص ( 195-196 )، 27سطر(7/5×17)، اندازه: 10×21/5سم [ف: 6- 295]
ادعيه / دعا / فارسی و عربی
ad'īye
جابری، محمد بن محمد، - 934 قمری
(-1528)jāberī, mohammad ebn-e mohammad
اصفهان؛ مكتبة الزهراء؛ شماره نسخه : 41
خط: نسخ، بی کا، بی تا، به چند خط متفاوت؛ 141گ،مختلف السطر، اندازه: 12×19سم [ف: 38]
ادعيه / دعا /، عربی، فارسی
ad'īye
دهدار عیانی، محمود بن محمد، ق10 قمری
deh dār-e 'ayānī, mahmud ebn-e mohammad (-16c)
دعای خواجه محمود دهدار که در اربعین روزی یک مرتبه بخوانند
تهران؛ مفتاح، شماره نسخه :1243/5
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، مجدول؛ جلد: تیماج سرخ زرکوب ترنجی با جدول، قطع: وزيري [نشریه: 7- 273]
ادعیه /دعا / عربی و فارسی
ad'īye
اصفهانی، محمد مؤمن بن محمد
esfahānī, mohammad mo'men ebn-e mohammad
کتابی است در دعا در دوازده «مطلب» و یک «خاتمه »
مشهد؛ شیخ علی حیدر، شماره نسخه: 1231
آغاز: و آله الطاهرين، حرز للباقر عليه السلام: بسم الله الرحمان الرحیم یادیان، انجام: و اسانید بیفکندیم تا بتطویل نیانجامد و خواننده را ملال نگردد و الله اعلم بالصواب ! خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: ربيع الثانی 1021ق؛ افتادگی = آغار؛ مصحح، 15 برگ اول ظاهراً مربوط به قسمت های قبل کتاب است، در صفحات علامت وقف دیده می شود؛ مهر: «عبده سید محمد الحسینی»، (بیضی)، جلد: تیماج مشکی، 227گ،15 سطر، اندازه: 22/5x13سم [مؤید: 3- 196]
ادعیه / دعا / فارسی و عربی
ad'īye
گنجعلیخان - 1034 قمری
( - 1625) ganj-all-xan
مشهد؛ روی شماره نسخه:23404
آغاز: بسمله اذا وقعت الواقعه ليس لوقعتها، انجام: من الأحباء .. بقراءة الدعاء خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1074ق [رایانه ]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041؛ قمری
(- 1637) mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 4942/45
آغاز: سبحانک الهلم و بحمل کی یا ودود، انجام: بجودک و منك وفضلك و طولك يا ارحم الراحمين
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، کاغذ: سپاهانی، 2گ (146پ۔ 147ر)، 26 سطر (11×20)، اندازه: 14×24سم [ف: 14- 190]
ادعيه / هیئت، دعا / عربی، فارسی
ad'īye
میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041 ؟ قمری
( -1632) mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad
دعا در وقت دیدن ماه و درباره ماه و کسوف و خسوف و هیئت از میرداماد.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 3254/2 - ف
بی کا، بی تا [فيلم ها- ف: 1092]
ادعيه / دعا / عربی
ad iye
؟ مسیح کاشانی، مسعود بن علی، - 1066 قمری
( - 1656)masih-e kāšānī, mas'ud ebn-e ‘ali
توضیحی درباره دعای توسل دوازده امام خواجه نصیر و پس از آن اصل دعا، دعای طلب فرزند و مال، بهبودی مرض، دعای طمطام، دفع دشمنان، دعای حاجت و جز آنها. عنوان کتاب و
ص: 571
نام مؤلف بر فراز صفحه آغازین آمده است، شاید مراد رکن الدين، مسعود بن حکیم نظام الدین علی کاشانی (1066) باشد.
قم؛ معصومیه؛ شماره نسخه: 319
آغاز: در کسی بود، و از دجله شکار میکرد و کتاب مزبور را به نزد آن شقی بردم، انجام: و اجعلني لانعمك من الشاکرین، و لالائک من الذاكرين، الهی و كم من ظن.
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام؛ گاهی توضيح دعاها به فارسی است؛ جلد: تیماج مشکی، 106گ مختلف السطر، اندازه:
7/5×14/5سم [ف]
ادعيه / دعا / عربی و فارسی
ad'īye
عبد الله افندی، - 1071 قمری
( - 1661) abd-al-lah-e afandi
رساله مفصلی است در دعا شامل چند «فصل» و هر فصل در چند «باب» : فصل 1 تعقیبات نماز مشتمل بر شش «باب»؛ فصل 2. در عمل هفته، اعمال ماه رجب، شعبان و رمضان، دعای عدیله، ادعیه ایام هفته؛ فصل 3 احوال ایام و لیالی متبرکه سال، خاتمه در زیارت ائمه معصومین (علیه السّلام).
آغاز: الحمد لمن جعل الدعا وسيلةً إلى المغفرة و التضرع و الالحاح ذريعة إلى المرحمة و أمر عباده بالدعاء ... باب اول در تعقیب نماز صبح و زیارت ائمه معصومین صلوات الله.
قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه : 4269- 21/189
آغاز: برابر، انجام: اللهم اجعل قبره روضة من رياض الجنة ولا تجعل قبره حفرة من حضرات النيران برحمتک یا ارحم الراحمين
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ جلد: نیماج قهوه ای، 229 گ ، 10 سطر، اندازه: 11×17سم [ف: 6- 3301]
ادعیه /دعا / فارسی و عربی
ad'īye
این بوداق استجلو
ebn-e būdāq-e estajlū
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23398
آغاز: ادخل یا علی بن الحسين. ادخل یا محمد بن علی، انجام: با من ذكره شريف للذاكر
خط: نسخ، بی کا، تا: 1078ق؛ افتادگی: آغاز و انجام [رایانه ]
ادعیه /دعا / فارسی
ad'īye
ابرزی، قطب بن جمال
abrazī, qotb ebn-e jamal
شامل 18 «فصل» مختصر است در دعاهای ضروری که انسان بدان احتیاج دارد، در هر فصل پنج حدیث با دعای صحیح و معتبر را ذکر شده، غیر از دو باب آخر؛ با این عناوین: 1. فضیلت دعا؛ 2. اوقاتی که زمان اجابت دعاست؛ 3. جمعی که دعای ایشان مستجاب است؛ 4. دعایی چند که مشتمل اند بر اسم اعظم؛ 5 دعایی چند که جهت حفظ نفس آمده؛ 6 دعاهایی که جهت دفع بلاها وارد شده ؛ 7 دفع غم و هم؛ 8 کفایت مهمات ؛ 9 قضای حاجات، 10. خلاصی از ورطات، 11. دفع خوف از سلطان و دشمن، 12. خلاص از قرض، 13، دفع فقر، 14. فراخی روزی؛ 15. دعوات بامداد، 16. دعوات خوابگاه و بیداری از خواب؛ 17. دعوات سفر؛ 18، دعوات متفرقه .
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه:3/ 2615
نسحه اصل: کتابخانه مرتضوی - مشهد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1084ق؛ ،10ص (232-242) [عکسی ف: 7- 221]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
بافقی، علی بن محمود، ق 11 قمری
bāfqı, 'alī ebn-e mahmūd (- 17c)
تالیف: 10 ذیحجه 1040ق، محل تالیف: مشهد
در چند «باب» و چند «قسم» و یک «خاتمه» و خاتمه دارای 21 «فایده» است.
تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه : 5708
آغاز: بمقتضای احادیث سابقه دعا دفع بلای نازل ... باب اول و در او سه فصل است. فصل اول در بعضی مسائل و ادعیه، انجام؛ علی بن محمود البافقی تجاوز الله عن سيئاته. و الحمد لله اولا و آخراً و ظاهراً و باطناً
خط: نسخ، بی کا، تا: آدينه 14 ذیقعده 1118ق، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج مشکی مقوایی، 137 گ ، 20سطر (10/5×20 )، اندازه: 17×24سم [ف: 4 -445]
ادعيه / دعا / عربی
adiye
اصفهانی، حسن بن عبد المطلب
esfahānī, hasan ebn-e 'abd-ol-motalleb
بياض ادعيه و بعضی سوره های کوچک قرآن است. در دعاها اغلب ماخذ نقل نشده است. در «الكوكب المنشره» (ص 475) از عبدالمطلب بن حسن بن محمد اصفهانی معاصر علامه مجلسی یا شاگرد او صاحب «هية الوصال في ادعية الهلال» و منتخب آن
ص: 572
موسوم به «هدية الأجلة في ادعية روية الأهله» نام برده شده است. احتمال دارد نویسنده نسخه حاضر پسر فرد مذکور در «کواكب» باشد. در منابع دیگر نام مؤلف به دست نیامد. در گ 13 نسخه مؤلف از خود با عنوان «روای این ذریعه» یاد می کند شاید این نام علاوه بر معنی لغوی اشاره ای نیز به عنوان کتاب داشته باشد. در نسخه از میرداماد و نعمت الله حسینی یاد شده است. دعای کمیل و دعای دیگر ترجمه زیر سطور فارسی دارد. هر بند از دعای جوشن کبیر تحت عنوان «فصل» آمده و خواص اسامی آن تحت عنوان تعويذ جهت ...» ذکر شده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6116
آغاز: بسم الله الرحمن الرحيم قل اعوذ برب الناس ملك الناس اله الناس، انجام: و اكشف عنابهم كل هم و اقصى لنابهم كل حاجة من حوائج الدنيا و الاخرة اللهم صل على محمد و اله محمد و اعذنابهم من شر ما خلفت
موجودی شامل: سوره های الرحمن، واقعه، ملک، نبأ، اخلاص و ناس است و دعاهایی همچون جوشن کبیره کمیل [مترجم] سمات، شرح دعای دوازدهم امام سیفی، اعتصام قاموس، اعتصام نادعلی، دعای قاموس قدرت) و جزء آن است؛ خط: نسخ خوش، بی کا، تا: قرن 12؛ محشی، اوراق نسخه بسیار آشفته و درهم است و بسیار افتادگی دارد؛ مهر: «محمد شفیع بن محمد؟ مورخ 1112ق، (خشتی)، ؟ محمد شفیع» (خشتی)، کاغذ: اصفهانی آهار مهره و فرنگی شکری، جلد: تیماج مشکی یک لا، 83گ، 8 و 10 سطر (
4×9/5)، اندازه: 6×12/5 سم [رایانه ]
ادعیه / دعا / فارسی، عربی
ad'īye
خوانساری، عبدالعال بن محمد مقيم، ق 12 قمری
xānsārī, 'abd-ol-'al ebn-e mohammad moqim (- 18c)
تالیف: 6 جمادی الاول 1121ق
ترجمه ای است از یکی از کتاب های دعا که متأسفانه در منابع یافت نشد و چون برگ اول این نسخه هم افتاده تشخیص آن ممکن نشد، ولی مؤلف می گوید: «باشاره بعض اعزه زاده الله رفعة با قلت بضاعت بترجمه آن حسب المقدور انبساط نمود». مشتمل بر چهل «فصل»: 1 تعقیب هر فریضه از نمازهای پنج گانه؛ ... 40 آداب داعی که دعا کننده را بدان عمل نمودن سزاوار است. سپس دعاها را ترجمه نموده است و متن کتاب را به فارسی توضیح داده است. در پایان کتاب به هفتاد و هشت منبعی که این دعوات از آنها منتخب شده تصریح شده است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه :15353
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 12 (نزدیک عصر مؤلف)؛ دارای حواشی فراوان با عبارت «منه قدس سره»؛ جلد: چرم قهوه ای،110گ، 16 سطر، اندازه: 10/2 × 14/5سم [ف: 43- 41]
ادعيه / دعا / فارسی و عربی
ad'īye
قزوینی، علی اصغر بن محمد يوسف، - 1120 قمری
( - 1709)qazvīnī, 'alī asqar ebn-e mohammad yusof
ترجمه کتابی است در ادعیه و اعمال مختلف مشتمل بر پانزده «باب» که به دلیل افتادگی ابتدای نسخه شناخته نشد و در آن از کتاب «مصباح» کفعمی، «مهج الدعوات»، «مکارم الاخلاق» و «کافی» کلینی نقل می کند و عناوین ابواب آن چنین است: 1. ذكر بعضی از نمازها؛ 2. ذكر بعضی از ادعية ماثوره مذکوره در کتب معتبره مشهوره؛ 3 اعمال توبه کردن؛ 4 اعمالی که از برای
روائی حاجتها بجا باید آورد، 5 اعمال طلب رزق و ادای فرض در دو «فصل»؛ 6 آداب نفرین کردن بر دشمن دین و دنیا 7. ادعیه و اعمالی که باعث ایمنی از حاكم جائر و خلاصی از زندان است در دو «فصل»؛ 8 أدعية و اعمالی که باعث رفع هم و غم است در دو «فصل»؛ 9. ادعیه و اعمال پناه جستن از شیاطین جن و انس و از چشم بد و سحر در سه «فصل» 10. ادعيه و اعمالی که باعث دفع علت ها و مرض هاست در سه «فصل»: 11 ادعيه و اعمالی که باعث دفع نسيان و ازدیاد حافظه؛ 12 آداب استخاره و ادعیه گم شده و گریخته در دو «فصل»؛ 13. ادعيه و اعمال وقت اراده تزویج و وقت تزويج و زفاف و آداپی که زنان رعایت باید کرد، 14 ادعيه و اعمال سفر و اعمال پناه جستن از دزد و قاطع الطريق و شتر و سایر گزندگان در دو «فصل» ؛ 15. ادعيه و اعمالی که مناسب است به عمل آوردن آنها در زراعات و باغات و باعث محافظت حاصل آنهاست از آفات.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 15841
آغاز: و ادعيه گم شده و گریخته باب سیزدهم در ادعیه و اعمال وقت اراده؛ انجام: و ان آب را بزراعت پاشند از غنچه و پاقی کرمها محفوظ ماند ثم ما اردنا ایراده حامدا و مصلیا و الحمد لله رب العالمين
خط: نسخ، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج مشکی یک لا، 109گ، 19 سطر ( 9/5×16/5 )، اندازه: 20/5x13/5 سم (رایانه)
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
محمد علی
mohammad'alī
در این مجموعه دعاهای مأثوره و غير مأثور جمع گردیده که عنوان برخی ها چنین است: مناجات خمس عشره با ترجمه زیرنویس فارسی، دعاهایی به نقل از میرداماد، قصيده مناجات
ص: 573
عينيه، دعای سیفی، دعای قاموی و دعاهایی به نقل از خط میرزا عبدالحسیب و دعاهای دیگر در علوم غریبه و تسخیرات.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه:4587-107/ 23
آغاز: حسبی ایاك تبعدنی ام مع رجانی لرحمتك وصفحك تحرمنی ام مع استجارتی بعفوك تسلمنی: انجام: طریق ختم با من تحل به عقد المكاره طريقش این است که پیش از شروع چهل و یک مرتبه یا الله یک نفس بگوید ... اما بعد از استجابت ختم مزبور را تمام نماید و ناقص نگذارد.
خط: نسخ و نستعلیق، كا: محمد علی، تا: 1130ق؛ از روی خط میرداماد؛ افتادگی: آغاز ؛ جلد: تیماج قهوه ای، 165گ، مختلف السطر، اندازه: 13×21سم (ف 5 -2927]
ادعيه /دعا / عربی و فارسی
ad'īye
نیریزی، احمد، - 1151 قمری
(- 1739)neyrīzī, ahmad
جامع و کاتب نسخه میرزا احمد نیریزی خوشنویس معروف قرن 12ق است
غیر همانند:
1.مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 12425
آغاز: سورة الكهف مائة و عشر آيات، انجام: و صلى الله على محمد و اله اجمعین برحمتك يا ارحم الراحمين.
شامل: سوره کهف، فتح، جمعه، دهر، اعلی، یس و ادعیه منقول از صحیفه سجادیه (علیه السّلام) «از صباح و مساء تا خواتيم الخير و طلب سعادت»، حرز سجادیه (علیه السّلام)، دعای دفع شرور مروی از امام صادق (علیه السّلام)، آیات سته دفع شدت، دعای دفع سحر استنساخ از خط میر محمد باقر داماد، دعای رویت هلال و مهمات و کمیل و قاموس و رفع هم و غم و سلامتی و مغفرت و طول عمر؛ خط: نسخ و نستعلیق، کا: احمد نیریزی، تا: محرم 1122ق، اکثر ادعیه زیرنویس شده به ترجمه فارسی به خط نستعلیق خفی، مجدول ، مذهب، با سرلوح ؛کاغذ: متن و حاشیه آهار مهره حنائی و نخودی، جلد: مقوا روغنی، 73گ، مختلف السطر، اندازه: 13×22سم [ف: 15- 13]
2. تهران: موزه آستان حضرت عبد العظيم؛ شماره نسخه:14
آغاز: الحمد لله و الحمد حقه كما يستحقه حمداً كثيراً و أعوذبه من شر نفسی خط: نسخ معرب زیبا، كا: احمد نیریزی ( مؤلف )، تا: 1130ق؛ افتادگی: انجام؛ مجدول، مذهب، با کتیبه؛ جلد: تیماج روغنی زمینه سبز جدول زرین با نقش گل و بوته الوان و پرنده، 16گ، 7سطر، اندازه: 11×18سم [حوزه و موزه ف: 95]
3. تهران، دانشگاه: شماره نسخه : 72
در آن سوره نصر، واقعه، تبارک، دهر، پنج دعای دفع دشمن و تعقیبات نمازها و غیره را گنجانیده است ؛ خط: نسخ زیبا، کا: احمد نیریزی، تا: شعبان 1119ق؛ مذهب؛ جلد: روغنی اعلاء ، 22گ، انداره:15×22سم [ف: 1- 6]
4. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 3089
آغاز: سبحانك اللهم و حنانیك، انجام و اسئلك الدرجات العلى من الجنة آمین. برای حاجی محمد زمان نوشته است، شامل: تسبیحات، ادعيه ماثوره قدح و مهمات علوی (علیه السّلام)، دفع وبا و طاعون، فتح و نصرت، کفایت مهمات و رفع بلیات، استغفار و عهد؛ خط: نسخ، کا: احمد نیریزی، بی تا، مجدول، اسناد و خواص ادعیه در حواشی به خط نستعلیق مغایر؛ واقف: مرتضی قلیخان نائینی، تاریخ وقف: رجب 1337، کاغذ: آهار مهره حنائی و نخودی، جلد: ساغری مشکی ضربی ترنج و دو سر ترنج و چهار لچکی جدول بندی زرین، 42 گ، 9سطر (5×6)، اندازه:14/7×22/7سم [ف: 15- 18]
5. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 3131
آغاز: بسمله، با اینکه این مختصر ادعيه تعقیبات ضروريه نماز است؛ انجام: بجای اسم فرعون اسم آن شخص که از او میترسد ببرد
کتاب را به دستور محمد طاهرا (بالقابه) از محترمین آن عصر جمع و تألیف نموده، شامل دو «مقصد» اول در تعقیبات هر پنج نماز، مقصد ثانی در تعقیبات صبح و شام، در آداب سجدہ شکر، ادعيه ايام سبعه سجاديه ، نماز حاجت و اذکار به جهت ادای دیون؛ ختم آية الكرسی، شرح دعاء توسل به هر یک از ائمه عظام، دعا رفع ضرر جباران، دعای رفع طاعون و وبا و طول عمر، ادعيه
کفایت حاجات، دعاء بیت المعمور، حرز حسنین (علیه السّلام)، دعاء حزب البحر، دعای دافعه، رفع شدائد، شرح دعای بنای قلعه که سوره توحید است، دوازده امام خواجه نصیرالدین طوسی، دعاء صنمی قریش و عدیله، آداب و ادعیه رویت هلال، زیارات سید الشهداء و سایر ائمه (علیه السّلام)، نمازهای فتح الباب و تسخیر قلوب؛ خط: نسخ و نستعليق، كا: احمد نیریزی، تا: شعبان 1149ق؛ مجدول، مذهب، با سر لوح، صفحه اول دارای سرلوح مزدوج مرصع پر کار ممتاز و حاشیه دو صفحه اول در زمینه لاجوردی گره بندی اسلیمی زرین عمل میرزا عبدالوهاب؛ مهر: واقف «محمد بن عبدالله 1274 (بادامی)، «دفتر وزارت امور خارجه ایران»، (چهارگوش)؛ واقف: صديق الملك (محمد بن عبدالله نوری رئیس دفاتر وزارت خارجه)، تاریخ وقف: 1312 ق؛ کاغذ: آهار مهره نخودی بیاصی شکل، جلد. تیماج خرمایی با روکش ترمه، 159گ، 12 سطر، اندازه: 10/8 ×5/ 20سم [ف: 15- 60]
6. تهران؛ ملی، شماره نسخه :985
آغاز: بسمله، يس و القرآن الحکیم، انك لمن المرسلين على صراط مستقیم انجام: و هو على كل شئی قدیر و من يتوكل على الله فهو حسبه نعم المولی و نعم النصیر. پایان نسخه: کتبه تراب
ص: 574
اقدام المؤمنين احمد النيرزی 1151 .
مجموعه ای از آیات و ادعیه است، خط: نسخ خوش؛ کا: احمد نیریزی، تا: 1151ق، جا: اصفهان (محتملا): مجدول، مذهب، با سرلوح، کاغذ: دولت آبادی، جلد: روغنی بوم سیاه گل و بوته زر و شنجرف و لاجورد و سبز، در حاشیه ادعیه نوشته شده، 190گ، و سطر (8×14)، اندازه: 14/5 × 23/5سم [ف: 2- 540]
ادعیه / دعا / عربی
ad'īye
رضوی قمی، محمد بن محمد باقر، 1100 - 1160 قمری
(1689 - 1747)razavi qomī, mohammad ebn-e mohammad bāqer
خوانسار: فاضل؛ شماره نسخه: 267/1
ادعيه منقوله از ائمه(علیهم السّلام) خط: مختلف، بی کا، بی تا، جا: مشهد غروی جلد: تیماج مشکی مجدول عطف تیماج مشکی، اندازه: 9×20سم [ف: 1- 245]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
تفرشی، محمد کاظم بن ابراهيم، ق 12 قمری
tafreší, mohammad kāzem ebn-e ebrāhīm ( - 18c)
مشتمل بر ادعیه و اذکار مشترک ایام هفته و دارای سه «مقاله» و یک «خاتمه» : 1. دعاهای شب ها و روزها در دو «فصل»: فصل اول در ادعیه که هر شب خوانده می شود، فصل دوم در دعاها که هر روز خوانده می شود؛ 2. بیان احکام و ادعیه لیالی و ایام اسبوع در چهارده «باب» : باب اول در دماهای شب یک شنبه ... باب چهاردهم در پیان دعاهای روز شنبه با 3. احکام و ادعیه سی روز از هر ماه و آنچه منصوص و مخصوص شبانه روز ایام هفته یا ماه است؛ خاتمه کتاب در شرح طريقه حرز یمانی به نقل از عين مرقومه علامه مجلسی.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 3273
آغاز: الحمد لله الذي جعل الدعاء وسيلة لنيل المرام و حثنا بمواظبته على الدوام و الاشتغال انجام: ل حرم i ك v11 تمت الدعوات.
خط: نسخ، كا: هادي بن محمد رفیع حسینی، jا: محرم 1170ق؛ مقاله سوم این نسخه باقص؛ ضمن 3 برگ ذیل نسخه: مناجات منسوب به ائمه اطهار (علیهl السّلام) (به ضبط نسخه) منقول از گوهر مراد و نیز دعاء کیسه به خط مغایر، انجام نسخه: «على حسن مهدی»؛ واقف: محمد باقر بن محمد رضا شاهزاده عبد العظيمی، تاریح وقت: جمعه 2ربیع الثانی 1219؛ كاغذ: آهاری نباتی، جلد: تیماج تریاکی، 310 گ، 20 سطر، اندازه: 12/5×23 سم [ف: 15 -440]
ادعيه/ دعا / عربی
ad'īye
اسدالله بن امین الدوله عبد الله خان
asad-o1-lāh ebn-e amīn-od-dowle 'abd-ol-lāh xān
مؤلف در این کتاب دعاهایی را که در ماه مبارک رمضان خواندن آنها مطلوب است به جهت عموم مؤمنان از کتاب های «اقبال»، سید بن طاووس، «زاد المعاد» علامه مجلسی و «اختیارات» سید بن الباقی و برخی کتب دیگر جمع آوری و سند آنها را حذف نموده است. مؤلف در برخی موارد توضیحاتی از خود می آورد
تهران: مجلس؛ شماره نسخه:12427
آغاز: الحمد لله الذي لاتنفعه طاعة المطيعين و لاتضره معصية العاصین و صلی الله على خير خلقه محمد و آله: انجام: تعلم السر و اخفي فلك الحمد يا رب العالمين و لک الحمد في اعلى عليين. خط: ثلث معرب، بی کا، تا: قرن 12: مجدول مذهب، با سرلوح مزدوج، جلد. تیماج سرخ، 338گ، 14سطر، اندازه: 43x14سم [ف: 35- 382]
ادعية / دعا / عربی
ad'īye
حسینی، محمد مهدی، ق 12 قمری
hoseynī, mohammad mah di ( - 18c)
به دستور میرزا زین العابدين ادعيه مختلفی را با ذکر بیشتر منابع آن، در کتاب حاضر جمع آوری کرده است. برخی از آن عبارتند از: دعای مشلول، فرج، سهم الليل، حمید، معراج، کمیل، سمات، عشرات، احتجاب، شرح دعای علوی مصری، ادعیه و حرزها و طلسم های مختلف به جهت رفع گرفتاری ها و امراض، نمازهای مستحبی مختلف، ادعیه و اعمال ماه ها و روزها نمازهای حوائج، ذکر آیات دارای خواص و فوائد مختلف، طريق ختم برخی از سوره های قرآن، اسماء حسنی و خواص آن و زیارات ائمه (علیهم السّلام).
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه : 3584
آغاز: بسرعه اجابتك متوکلا على ما لم ازل اعرفه من حسن دفاعك عالما انه لن يضطهد؛ انجام: و لا تفعل بنا ما نحن اهله فانك اهل التقوى و أهل المغفره. خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد مهدی حسینی، تا: 1167ق، در برگ 1 یادداشت محمد شفیع به سال 1287ق، در برگ 2 یادداشت یکی از نوادگان میرزا زین العابدین، در برگ 3 یادداشت محمد شفیع به سال 1291، در برگ
186 یادداشت
ص: 575
تقریظ محمد بن محمد ربيع به خواهش میرزا زین العابدین، در برگ پایانی یادداشت محمد شفیع بن میرزا محمد به سال 1287ق، کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: بیاض تیماج سیاه یک لا، 195گ، بین 12و 19سطر (8×17)، اندازه: 12× 21سم [ف:16- 151]
ادعیه /دعا / عربی و فارسی
ad'īye
طالقانی، صائب بن محمد نصیر
tāle qānī, sā'eb ebn-e mohammad nasīt
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 28958
آغاز: بسمله، يس و القرآن الحکیم انك لمن المرسلین علی صراط مستقیم تنزيل العزيز الرحيم، انجام: على ذلك ... مني و رجائی منك وفي ولیک یا ولی المومنین
خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: قرن 12 کاغذ: نخودی، جلد: تیماج ضربی، قطع: بیاضی [رایانه ]
ادعیه / زيارات/ دعا
ad'īye
عبد القادر
abd-ol-qader
یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 1392/1
بی کا، تا: قرن 12: کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: تیماج مشکی نرم، اندازه: 10/5 ×16/5سم [ف: 3 -947]
ادعیه /دعا / فارسی
ad'īye
کربلائی، علی اصغر بن علی رضا، ق 12 قمری
karbalā'ī, ‘ali asar ebn-e 'alī rezā ( - 18c)
تاريخ تأليف: ذیقعده 1104ق
دعاهای شب ها و روزهای هفته را گرد آورده و چند دعای متفرقه در حاشیه بدان افزوده و چون دو برگ آغاز نسخه نونویس است احتمال می رود که مؤلف شخص دیگری غیر از نام برده شده (کربلائی) باشد.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3706- 19/36
آغاز: اعتصام دعاء سمات است. بسمله، اللهم أنت الأول فليس قبلك شيء وأنت الآخر فليس بعدك شیء انجام: رحمت ایزدی بر آن کس باد که به این ادعيه مطالعه ... هم در حیات وهم در ممان که عندالله و عند الرسول اجر خواهد داشت
خط: نسخ، كاتب = مولف، تا 1104ق، جا: دولتخانه میرزا محمد کاظم منجم؛ مصحح، در حاشیه چند دعا افزوده شده؛ مهر: «بنده شاه دین علی اصغر»(بیضی)، جلد. تیماج قرمز، ضربی، ترنج باسر، مجدول گرهی، 77گ، 12 سطر، اندازه:18×25سم [ف: 4- 1830]
ادعيه / دعا / فارسی و عربی
adiye
مولوی، محمد
mowlavī, mohammad
مشهد رضوی: شماره نسخه: 9181
آغاز : الله اكبر الله اكبر الله أكبر، انجام: سوره حمد بخواند ولا یزید بسم الله الرحمن الرحيم
خط: نسخ، كا: حسین مولوی، تا: 1222ق [رایانه ]
ادعیه /دعا / فارسی و عربی
ad'īye
یزدی، عبدالخالق بن عبد الرحيم، - 1268 قمری
(-1852)yazdı, 'abd-ol-zāleq ebn-e 'abd-or-rahīm
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 3265
آغاز: بسمله و به نستعين أشهد أن لا إله الا الله وحده؛ انجام: هر سوره که خواهد بخواند ... و الدعوات و مناجات
خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه ]
ادعيه / دعا/فارسی
ad'īye
مدرسی، علی
modarresi ali
چند دعا و حرز و لوح
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: 8845/2
خط: نسخ، كا: اسماعیل بن حاجی مقیم سمنانی، تا: با تاریخ 1277ق، کاغذ: فرنگی آهار مهره، جلد: میشن قهوه ای مجدول، 2گ (85ر-86ر)، 32 سطر (13/5 × 24/5 )، اندازه : 22/4 × 36/2سم [ف: 29/1 - 112]
ادعيه/ دعا / فارسی
ad'īye
احمد علی، 1255 - 1290 قمری
(1839 - 1873)alim adali
مشتمل بر زیارات ششم علوی (علیه السّلام)، عاشورا و دعاء علقمه ،
جامعه کبیر، سور مبارکه: یس و الرحمن و ادعيه: ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، کمیل، صنمی قریش، سمات و عشرات.
ص: 576
مشهد رضوی؛ شماره نسخه : 3182
آغاز: السلام علیک یا رسول الله، انجام: الا ان انت ان تفعل بی كذا و كذا
خط: نسخ، كا: احمد علی، تا: قرن 13؛ واقف : عبد الرزاق تاجر مشهدی، تاریخ وقف : شوال 1282، کاغذ: حنائی و شکری فرنگی، جلد: میشن عنابی چرکین، 64 گ، 11 سطر، اندازه: 15×21/5سم [ف: 15- 76 ]
ادعيه / دعا/ فارسی، عربی
ad'īye
ابو القاسم بن رضا، ق13 قمری
al-ol-qasem ebn - reza ( - 19c)
دعاهای مأثوره را در دوازده «باب» گرد آوری کرده است: 1. توبه کردن؛ 2. برای روایی حاجت ها، 3. طلب رزق و ادای قرض 4. نفرین کردن دشمن دین و دنیا؛ 5 ایمن شدن از حاکم جابر و خلاصی از زندان؛ 6. برای دفع هم و غم ، خوف، 7. پناه جستن از شیاطین جن و انس؛ 8. برای دفع علت ها و مرض ها، 9. برای دفع نسيان و ازدیاد حافظه، 10. آداب استخاره و ادعیه گم شده و گریخته. 11. ادعيه اعمال وقت اراده تزویج و وقت زفاف و طلب فرزند و ... 12. ادعیه و اعمال وقت سفر ... این کتاب مرتب نیست و در آغاز و انجام آن دعاهای دیگری مانند
دعای صباح، ایام هفته و ... تحریر شده است.
قم؛ گلپایگانی ؛ شماره نسخه:2304- 121/194
آغاز: اللهم صل على النبي الذي خلقت ببرکته السموات والأرضين وفضلته على جميع الأنبياء والمرسلين، انجام: وتبلغنی من طاعتك و عبادتك املی و نقصی لی حوائجي للدنيا و الاخرة برحمتك يا ارحم الراحمين
خط نسخ، کا: سید محمد مهدی رضوی موسوی حسینی، تا: 1266ق، مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج قهوه ای با جدول و ترنج و سر ترنج الوان، 186گ، 11 اسطر، اندازه: 11×17سم [ف: 1- 190]
ادعیه / دعا / فارسی، عربی
ad'iye
اشلیمر، فلمنکی، ق 13 قمری
ešlīmer, felemenki ( - 19c)
شامل اسناد هفت هیکل، ادعیه ایام هفته، شرح صلوات کبیر، نود ونه نام امیر المؤمنين (علیه السّلام)، ادعیه ماههای سال، اوراد فتحيه.
قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: 2998
آغاز: حق تعالی بفرماید تا بنا کنند به نام او در بهشت قبه ای از یکدانه مروارید بر بالای او هفتاد هزار حجره در هر حجره ای هزار تخت برهر تختی حواریی که روشنتر از آفتاب باشد. ؛ انجام: اللهم لك اسلم ربک امتت و عليك توكلت وبك خاصمت و اليك حاكمت يا رب يا رب يا رب اغفر لي ما قدمت واخرت
خط: نسخ، بی کا؛ تا؛ قرن 12، افتادگی: آغاز و انجام؛ جلد: تیماج قهوه ای با ترنج و سرترنج،223گ، 17 سطر، اندازه:9×14سم [ف مخ: 1- 108]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
اصفهانی، محمد علی، ق 13 قمری
esfahānī, mohammad'alī (- 19c)
مشهد؛رضوی: شماره نسخه: 28193
آغاز: بسمله، السلام علیك یا رسول الله السلام علیك یا صفوه الله السلام علیك یا امین الله السلام علیك، انجام: و نریه قريبا برحمتك يا ارحم الراحمین خط: نسخ جلی خوش، بی کا، تا: 1296ق، کاغذ، نخودی، جلد: میشن، جلد: تیماج لبه دار، قطع: جانمازی [رایانه ]
ادعيه/ دعا / فارسی
ad'īye
افشار، رضا قلی بن شاهرخ، ق 13 قمری
afśār, rezā qoli ebn-e šāhrox ( - 19c)
مؤلف می گوید که در سال 1210 از میرزا محمد مهدی فرزند میرزا هدایت الله حسینی تقاضای کتابی در دعا گردیده بود و نامبرده تا سال 1216 به درخواست وی جواب مساعد نداده، لذا خود وی اقدام به تألیف این کتاب دعا نموده است. مؤلف در این رساله دعاهای ماه رمضان و ایام هفته را جمع آوری نموده است.
قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 8461- 57/131
آغاز: مواظبت به طاعات و اشتغال به عبادات است تا اینکه هر کس در خور استعداد و قابلیت که به سبب آنها
خط: نسخ زیبا معرب، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و وسط و انجام؛ مجدول، مذهب، 83گ، 15 سطر، اندازه: 11× 19سم [ف: 1 -233]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
تاجر شیرازی، میرزابابا، ق13 قمری
tājer-e šīrāzī, mīrzābābā ( - 19c)
مشتمل بر ادعیه سیفی یا حرز یمانی ، جوشن صغير، حرز امام صادق (علیه السّلام) با آغاز: «لا اله الا الله ابدا حقا»، دعای صباح جهت رفع هم وغم منقول از امام محمد باقر (علیه السّلام) با آغاز: «اللهم یا صريخ المكروبين»، دعاء سهم الليل، مشلول، حجب، صحیفه یا
ص: 577
صد تسبیح، دعای بعد از روزه ایام البیض، معراج، جامع، رفع شدت و حدت، ادعیه کفایت مهمات و رفع ملمات منقول از «مفاتيح النجات» ، عديله، عهد، کمیل، دعاء شب عرفه، سمات، تحیات نبوی و ولوی منقول از امام حسن عسکری (علیه السّلام) دعاء قاموس قدرت، تهليلات قران به ترتيب سور مبارکه، احراز متفرقه، زیارت وارث، جوشن کبیر، دعاء و سائل وسحر و سدرة المنتهی.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 8976
آغاز: الحمد لله رب العالمین، انجام: وسع كرسيه السموات و الأرض ولا يؤده حفظهما وهو العلى العظيم.
خط: نسخ و نستعلیق، كا: میرزا بابا تاجر شیرازی، تا: قرن 13؛ زیرنویس شده به ترجمه فارسی به خط نستعلیق خفی، ضمن 3 برگ آخر نسخه آداب و کیفیت زیارت ولی عصر (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) به خط مغایر؛ واقف: علی اصغر حکمت، تاریخ وقف: مهر 1341؛ کاغذ: نباتی آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج عنابی، 204گ، 8 و 12 سطر، اندازه: 11×18سم (في: 15- 78]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
حسینی، حسن بن محمد علی، ق 13 قمری
hoseynī, has an ebn-e mohammad alī (-19c)
مشتمل بر: دوازده امام (علیه السّلام) خواجه نصیرالدین طوسی، دعای سمات، مناجات سجادیه (علیه السّلام)، دعای یا من تحل به عقد المكاره، تعقیبات نمازهای یومیه، دعاء تربت ابا عبد الله (علیه السّلام)، آداب عقيقه و ادعیه رویت هلال، طریقه ختم صلوات و تحيات بر پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) محرر 1272ق)، ادعیه و اعمال ماه مبارک رمضان، ادعیه عیدین فطر و نوروز، آداب و ادعیه مبت، زيارات: جامعه کبیره، ایا عبدالله در روز اربعین، حضرت امیر (علیه السّلام) و سایر ائمه، کیفیت و اعمال مسجد کوفه و سهله، آداب نمازهای کسوف و خسوف و سایر حوادث طبیعی، تعویذات، ادعیه، احتجاب، عديله صغيره، ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، صباح، کمیل، مشلول، عدیله کبری، جوشن کبیر (ناقص الاول)، جوشن صغیر (محرر 1269ق) و نماز حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها).
1. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 15549
آغاز: بك إلى الله و قدمناك بين؛ انجام: و خیر دنیا و آخرت خواهی یافت
خط: نسخ، کا: حسن بن محمد علی حسینی، تا: 1372ق، افتادگی آغاز و انجام؛ کاغذ: شكري، جلد مقوا، 12 سطر (5×10)، اندازه : 7×14سم [الفبائی: 620]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 15549
آغاز: بك الی الله و قدمناك بين يدي حاجاتنا، انجام: خواندن بسیار نافع است و خیر دنیا و آخرت خواهی یافت.
خط: نسخ، كاتب =مؤلف، بی تا، کاغذ: فرنگی شکری بیاضی شکل، جلد: مقوا، 201گ، 12 سطر، اندازه:7/5×14 سم (ف: 15- 41]
ادعيه / دعا/عربی
ad'īye
حسینی مازندرانی، عبدالکریم بن ابوالحسن، ق13 قمری
hoseynī māzan darānī, 'abd-ol-karīm ebn-e ab-ol-hasan ( - 19c)
دارای مطالب گوناگون است که بیشتر آنها جنبه دعا و عبادت و نیایش دارد. در ضمن آن رساله های مستقل نیز استنساخ شده است. گردآورنده چنان که از پایان رساله «مصباح الشریعه» و دانسته می شود مردی به نام عبد الكريم بن ابوالحسن خوراسکانی است از علمای آغاز قرن سیزدهم و دارای خطی نیکو می باشد. فهرست مطالب این مجموعه چنین است :1، خطبه غدیری به عربی؛ 2. دعاهای گوناگون، 3-رساله من لا يحضره التقويم، فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی؛ 4. ادعيه؛ 5 مصباح الشریعه و مفتاح الحقيقة، جعفر بن محمد (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، امام ششم؛ 6. الخراجية الرساله... (177-196)، محقق کرکی، علی بن حسین.
تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 903
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1214ق؛ مقابله و تصحیح گردیده؛ کاغذ: ترمه گوناگون، جلد. تیماج مشکی یک لا، 179گ، 12 تا 20 سطر (
6×12/8)، قطع بیاضی، اندازه: 9×17 سم [ف: 1- 196]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
حسینی مازندرانی، عبدالکریم بن ابوالحسن، ق13 قمری
hoseynī māzan darānī, 'abd-ol-karīm ebn-e ab-ol-hasan (- 19c)
جنگی است شامل تعدادی از ادعیه مردی به طریق امامیه مانند اعمال و ادعیه روز و شب عرفه، کمیل، عشرات، سمات، صباح و مساء علوی (علیه السّلام)، مشلول و در پایان فصلی در اسماء الحسنی منقول از «الجواهر في الخبر» و ادعیه دیگر در قضاء حوايج ، کفایت مهمات.
مشهد، رضوی: شماره نسخه: 11338
آغاز: و از حضرت صادق منقولست که هر که در روز عرفه پیش از آنکه متوجه دعا شود، انجام: أن تكشف غم ما أصبحت فيه و
ص: 578
خط: نسخ و نستعلیق، کا: عبدالكريم بن ابوالحسن حسینی مازندرانی ، تا: دهه دوم صفر 1246ق؛ واقف: در صدر و ذیل نسخه فوایدی در ادعیه و تعقیبات به تاریخ رمضان 1365 نگاشنه است، واقف: شیخ محمد صالح علامه حایری، تاریخ وقف: مرداد 1351، کاغذ: فرنگی شکری، جلد. تیماج خرمایی کهنه، 123گ، 11 سطر، اندازه:10/5×17/2 سم (ف: 15- 30]
ادعيه/ دعا / فارسی
ad'iye
خراسانی، غلامرضا بن مهدی، ق13 قمری
xorāsānī, qolām rezā ebn-e mah dī (- 19c)
مشتمل است بر زيارات: ششم علوی (علیه السّلام)، عاشورا، دعای علقمه وارث، اربعین و جامعه کبیره و سور مبارکه: یس، الرحمن، واقعه، ملک و نباء زيارات ائمه اطهار در ماه رجب، ادعيه کمیل، عشرات، سمات، مشلول، دوازده امام خواجه نصیر الدین طوسی، ادعیه ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، زیارات ایام هفته، دعاء مجیر، نماز جعفر طیار، صنمی قریش، عديله، سحر ماه مبارک رمضان، اعمال شب قدر و ادعیه کفایت مهمات و رفع شدائد و در پایان دعاء اهل قبور.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3357
آغاز: بسمله، السلام علیك یا رسول الله ؛انجام: بعدد مردگان او را ثواب میدهد. خط: نسخ، كا: غلامرضا بن مهدی خراسانی، تا: 1271ق، واقف: یوسف خافی، تاریخ وقف: جمادی الثانی 1271، کاغذ: فرنگی حنایی، جلد: تیماج مشکی، 55 گ، 15 سطر، اندازه:20/6×34/2 سم [ف: 15- 40]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
خلخالی، محمد باقر، ق 13 قمری
xalxālī, mohammad bāqer ( - 19c)
مشتمل بر ادعیه: کمبل، سمات با تعقیبات آن و دعای مشلول مروی از حضرت امام حسین (علیه السّلام) .
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه : 3108
آغاز: بسمله، اللهم انی اسئلك برحمتك التي وسعت كل شي؛ انجام: و صلى الله على محمد و آله اجمعين
خط: نسخ جلی، کا: محمد باقر خلخالی، بی تا، مجدول، مذهب؛ واقف: محمد علی رضوی حاج قائم مقام، تاریخ وقف شعبان 1342، کاغذ: الوان فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه ای، 103گ، 5 سطر، اندازه: 13×19/5 سم [ف: 15- 73]
ادعیه / دعا / عربی و فارسی
ad'īye
خوئی، علی اکبر، ق 13 قمری
xl', 'ali akbar ( - 19c)
کتابی است در ادعیه میمونه مبارکه شامل نادعلی کبیر، دعای صباح، دعای رویت هلال، ادعیه ایام هفته، دعای کمیل، جوشن كبير، عديله، دوازده امام خواجه نصیر طوسی، لعنيه خواجه نصیر طوسی، دعای صنمي قريش، جوشن صغیر، تعقیبات نمازهای پنچگانه، دعای سمات، عشرات، دعای روز جمعه، دعای اداء دین.
قم، 'گلپایگانی؛ شماره نسخه: 576 - 4/46
آغاز: بسملة، يا من دلع لسان الصباح ینطق تبلجه و سرح قطع الليل المظلم بغياهب تلجلجه؛ انجام: و یا مسبب الاسباب سبب لنا سبباً بحق لانستطيع له طلبا يحق لا اله الا الله محمد رسول الله على ولى الله
خط: نسخ جلی معرب، کا: على اكبر خوئی، تا: 26 رجب 1252ق؛ مجدول مذهب محرر، ترجمه ادعیه به شنگرف در زیر سطور؛ جلد. تیماج یشمی، 113گ، 7 سطر، اندازه: 25x16سم [ف: 1- 220]
ادعیه /دعا / عربی و فارسی
ad'īye
خوشنویس، جعفر، ق13 قمری
xošnevīs, ja‘far (- 19c)
1. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 13405
آغاز: سورة واقعه و هي سبع وسبعون انجام: محمد، علی، حسن، محمد عليهم السلام.
جهت امیر محمد خان، این نسخه مشتمل است بر سوره مبارکه واقعه و ادعیه: کمیل زیر نویس شده به ترجمه فارسی به قلم شکسته نستعلیق خفی به سرخی، یستشیر یا شرح خواص آن منقول از مهج الدعوات، احراز ائمه اطهار (علیهم السّلام) در دفع كيد اعداء و دعاء رویت هلال؛ خط: نسخ خوش و ثلث، كا: جعفر خوشنویسی، تا 1228ق؛ ضمن دو برگ آخر: ختم و تعويذات به خط شکسته نستعلیق به تاریخ شوال 1267، مجدول، مذهب، با سرلوح؛ واقف: اسدالله علم، تاریخ وقف: آبان 1362؛ کاغذ: آهار مهره شکری، جلد: مقوا روغنی زمینه زرشکی با ترنج و دو سر ترنج زمینه مشکی منفش
گل و برگ زرین ، 36گ، 8 سطر، اندازه:14×20سم [ف: 15- 25]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :10455
آغاز: سورة الواقعه سیع و سبعون آية، انجام: وخير ما بعده یا ارحم الراحمين
ص: 579
شامل سور مبارکه: واقعه، ملك و ادعیه: حجب، سمات، سهم الليل، کید الأعداء، دفع سحر، صباح با آغاز «بسم الله خير الاسماء»، ايضاً صباح با آغاز «اللهم اني اصبحت اشهدك»، دفع اعداء و تعویذ آن، وسعت رزق و رویت هلال، صدر المعالی ملاباشی در ربیع الثانی 1325 نسخه را شرح و تصحیح نموده است؛ خط: نسخ خوش، کا: جعفر خوشنویس، بی تا، ضمن 6 برگ آخر نسخه به خط و کاغذ مغایر مورخ 1344ق: فوایدی در فضاء حوائج شرعيه و نسخ پزشکی و در پایان، دعاء رفع هم و غم منسوب به حضرت یعقوب (علیه السّلام)، کاغذ: آهار مهره حنائی، جلد: ساغری زرشکی با جدول و گوشه های زرین در وسط شكل ترنجی نما زرین، عطف میشن خرمایی، 45 ص (15+30)، 9 سطر، اندازه: 12×19سم [ف: 15- 22]
ادعیه /دعا / فارسی
ad'īye
خوشنویس، حبیب الله بن محمد حسن، ق13 قمری
xošnevīs, habīb-ol-lāh ebn-e mohammad hasan ( - 19c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3189
آغاز: السلام علیك یا ابا عبدالله، انجام: من العيش بها قسمت لى با ارحم الراحمين.
این نسخه مشتمل بر زیارات عاشورا با دعای علقمه، ششم علوی (علیه السّلام)، وارث، ادعیه و اعمال لیالی قدر و ماه مبارک، اعمال عید فطر با دعای عديله، اعمال نیمه رجب، ادعیه ماه صفر، آداب نماز اول ماه و جعفر طیار، ختم سوره مبارکه یس و در پایان استجابت دعوات و حاجات؛ خط: نسخ خوش، کا: حبیب الله بن محمد حسن خوشنویس، تا: ربيع الاول 1286ق، واقف: آقا محمد ابراهیم؛ کاغد: نخودی آهار مهره فرنگی اندکی زرافشان غبار، جلد: مقوا روغنی منقش به گل و برگ ریز دارای سه حاشیه، دو حاشیه زنجیره وسط گل و برگ اسلیمی درون جلد زمینه لاجورد تیره با نفوش خوشه انگوری، 76گ، 12 سطر، اندازه: 9/4×14/2 سم [ف: 15- 42]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
خوشنویس، عليرضا، ق13 قمری
xošnevīs, 'alī-rezā ( - 19c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 17738
آغاز: قبل از دعای صباح بخواند، انجام: و انا الضعيف و انت العزيز و انا
به دستور آقا سید علی نوشته است، این نسخه مشتمل است بر دعای صباح، مناجات سجادیه (علیه السّلام)، ادعیه: عکاشه ، عادیله، يستشير؛
خط: نسخ خوش، کا: علیرضا خوشنویس، تا: ربیع الثانی 1263ق؛ افتادگی: انجام مجدول به زر، وصالی و تجلید عمل جواد رفوگران؛ کاغذ: فرنگی نباتی، جلد: تیماج خرمایی ضربی، 37گ، 6 سطر، اندازه : 9/5×16 سم [ف: 15- 37]
ادعیه / دعا / فارسی
ad'īye
رضا، ق13 قمری
rezā ( - 19c)
کاتب و جامع: رضا از مردمان قرن 14ق. مجموعه شامل مختصری در اصول دین به صورت سؤال و جواب، ارجوزه در مناظره عقل و نفس، بیان ثواب قرائت سور شریفه قران کریم مناجات نامه منظوم و سپس آیات، ادعیه، احراز، طلسمات و تعویذات، دعاء سیفی، هياكل سبعه، اعمال و ادعیه جهت رویت پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در منام و متفرقات منقول از منتهی الاعمال و مصباح کفعمی.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16803
آغاز: س دنیا قدیم است یا حادث، ج دنیا حادث است، انجام: و بجميع المومنین ما انت اهله يا ارحم الراحمین نسخه از روی کتاب مصباح کفعمی نوشته شد. خط: نسخ و نستعلیق تحریری، کا: رضا، بی تا، کاغذ: مشقی، جلد: مقوا، 136گ، 16 سطر، اندازه: 10/2×17 سم [ف: 15- 103]
ادعيه/ دعا / فارسی
ad'īye
سلطانی اصفهانی، زین العابدین، ق 13 قمری
soltānī esfahānī, zayn-01-'ābedīn ( - 19c)
جامع و کاتب: زین العابدین سلطانی اصفهانی خوشنویس نیمه دوم قرن 13ق. وی این نسخه را به دستور میر محمد مهدیا امام جمعه در دو بخش نوشته است: 1. ادعیه و اعمال ماه مبارک رمضان، 2. زیارات و اعمال شب و روز عاشورا و سور مبارکه: انبياء و منافقین و در پایان زیارت جامعه و زیارات دیگر.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 10506
آغاز: اللهم انی اسئلك من بهائك بابهاء، انجام: پس دو رکعت نماز زیارت میکنی و هر دعا که میخواهی میکنی
خط: نسح خوش، کاتب = مؤلف، تا: 1261ق؛ مجدول، مذهب، با سرلوح، تملك: سليمان بن محمد کاظم متخلص به خلف و ملقب به رکن الملك در رمضان 1303 با اثر دست خط و مهر وی؛ کاغذ: فرنگی نباتی و زرد لیمویی، جلد: تیماج مشکی دارای ترنج و دو سر ترنج و چهار ابرو سوخت، 158گ، 7و9 سطر، اندازه: 12/9×20/7 سم [ف: 15- 36]
ص: 580
ادعيه / دعا | عربی
ad'īye
شریف شيرازی، حسن بن محمد حسین، ق 13 قمری
šarīt šīrāzī, hasan ebn-e mohammad hoseyn ( - 19c)
مشتمل است بر: دعای کمیل دعای وارد در شب جمعه: «یا دائم الفضل على البرية »؛ دعای معراج؛ اعتصام خواجه نصیر الدین طوسی؛ دعای صباح: دعای هفتم از «صحیفه سجادیه »؛ دعای عدیله، دعای احتجاب؛ دعای سیزدهم از «صحیفه سجادیه» ؛ دعاء الفراش، دعای تسخير اعداء؛ دعای الطمطام، دعای القاموس، دعاء الحجب، دعای یازدهم از «صحیفه سجادیه» و دعای دفع شرور.
1. مشهد رضوی؛ شماره نسخه 3347
آغاز: شرح دعای کمیل بن زیاد، انجام: على كل شئ قدير
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: 1290ق، تاریخ وقف: ربيع الأول 1209 (كذا که صحيح أن 1290 می باشد)؛ 36 گ، 8 سطر، اندازه: 23×37سم [ف: 6- 205] 2. مشهد رضوی: شماره نسخه: 3311
آغاز: شرح دعای کمیل بن زیاد، انجام: آمين رب العالمين
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، بی تا، وحدت خط این نسخه با نسخه شماره 3347 آستان قدس مسلم است، وقفنامه این نسخه به خط دیگری است؛ واقف میرزا حسین فخرالكتاب فرزند میرزا محمد حسین شیرازی: 79گ، 8 سطر، اندازه: 22×36سم [ف: 6- 205]
ادعیه / دعا / عربی
ad'īye
فيض قمی، علی اکبر بن محمد، ق 13 قمری
feyz-e qomí. 'alī akbar ebn-e mohammad (-19c)
مجموعه دعایی است که علی اکبر فيض قمی برای خواندن خود تحریر نموده و چون در اواخر عمر خود و با ضعف بصر روبه رو بوده درشت تحرير نموده با خط بسیار زیبا، مطالب آن چنین است: دعای کمیل، دعای عصر وصبح و چند دعای دیگر.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه 2160- 12/50
آغاز: دعای کمیل، انجام: و من شر الجن و الانس و من شر السباع و الهوام و شر ركوب المحارم كلها اجير نفسي من كل سوء
خط: ثلث زیبا و معرب، کا: على اكبر فيض قمی، تا: جمادی الاول 1296ق؛ جلد: گالینگور، 60گ، 6-7 سطر، اندازه: 18×22سم [ف: 7- 4164]
ادعيه/ دعا / فارسی
ad'īye
قائینی، محمد بن محمد علی، ق 13 قمری
qā'īnī, mohammad ebn-e mohammad alī ( -19c)
جامع و کاتب و خوشنویس نسخه محمد بن محمد علی قاینی است. نسخه مشتمل است بر: استعاذه، سور مبارکه: حمد، فلق، ناس، توحید، آیة الکرسی، صف، يس و احراز دفع شر، هفت آیه، دعاء عديله، عهد، حريق امروی از امام صادق (علیه السّلام) و ادعیه دفع شرور و اعداء، فتح و فرج و حفظ.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه : 13404
آغاز: به جهت استعاده از بلاها نجواند؛ انجام: أن تخرجني في عموم ما أنا فيه برحمتك يا ارحم الراحمين
خط: نسخ خوش، کا: محمد بن محمله على قاینی، تا: 1237ق؛ ضمن 3 برگ آخر نسخه به خط مغایر طریقه نماز اول ماه و دعاء سمات: مجدول، مذهب، با سرلوح؛ واقف: اسدالله علم، تاریخ وقف: آبان 1362؛ کاغذ: آهار مهره نباتی و نخودی، جلد: مقوا روغنی با ترنج و دو سر ترنج و چهار ابروی منقش و حاشیه گل و برگ عطف تیماج قهوه ای، 26گ، 9 سطر، اندازه:12×21سم [ف: 15- 28]
ادعيه / دعا / عربی- فارسی
ad'īye
قاجار، چنگیز میرزا، ق13 قمری
qājār, čangiz mīrzā ( - 19c)
تأليف: 1268ق
تعدادی از ادعیه که دعای نخستین آن دعای کمیل می باشد. در مقدمه پاره ای از ادعيه راجع به استحباب خواندن آن دعا مطالبی ذکر شده است.
تهران؛ ملی شماره نسخه: 1421
آغاز: بسمله، اللهم انی اسئلك برحمتك التي وسعت كل شي؛ انجام: والحمد لله رب العالمين وصلى الله على محمد و اله اجمعین.
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1268ق، جا: طهران؛ مجدول، یا سر لوح مذهب، کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 38گ، 11 سطر (7×13)، اندازه: 13×20سم [ف: 3- 479]
ادعيه /دعا / فارسی
ad'īye
قلعه میدانی، عبدالصمد بن محمد رضا، ق13 قمری
qal'e meydānī, 'abd-os-samad ebn-e mohammad rezā - (-19c)
جامع و کاتب: عبد (الصمد) بن ملا محمد رضا قلعه میدانی از محال ترشیز [= کاشمر). نسخه مشتمل بر زیارات: ششم علوی
ص: 581
(علیه السّلام)، عاشورا، اربعین، جامعه کبیره و سور مبارکه: یس، الرحمن، واقعه، تبارک ونباء و ادعیه کمیل، عشرات، سمات و دوازده امام خواجه نصیر الدین طوسی، ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، آداب و اعمال ، تعقیبات فرائض و نوافل به انضمام ادعيه صحیفه سجادیه (علیه السّلام) و در پایان دعای عهد.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3181
آغاز: السلام علیك یا رسول الله، انجام: و اقض ما اوجبت عليهم من الحج و العمره برحمتك يا ارحم الراحمین.
خط: نسخ، کا: عبد(الصمد) بن ملا محمد رضا قلعه میدانی ، تا: رمضان 1262ق، واقف: مهدی خباز، تاریخ وقف: جمادی الثانی 1263؛ كاغد: فرنگی نخودی، جلد: تیماج دار چینی، 5 گ، 10 سطر، اندازه : 17/5×22/5سم [ف: 15- 37]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
کاشانی، محمد هاشم بن محمد حسین، ق13 قمری
kāšānī, mohammad hāšem ebn-e mohammad hoseyn (
- 19c)
شامل: دعای جوشن کبیر، دعای روزانه ماه مبارک رمضان، دعای کمیل، شرح اذکار ایام هفته، مناجات امام سجاد، دوازده امام خواجه نصیر (ناقص)، دعایی که جبرئیل به پیامبر هدیه نمود، شرح دعای نور و اعمال شبهای احیاء.
قم: گلپایگانی؛ شماره نسخه :9046 - 59/266
آغاز: انت الغوث الغوث الغوث خلصنا من النار یارب. به جهت غالب شدن بر دشمن و تحصيل عزت: یا سید السادات با مجيب الدعوات
خط: نسخ، كا: محمد هاشم ابن عالیجناب آخوند ملا محمد حسین کاشانی، تا: پنج شنبه 24 شعبان 1253ق، افتادگی: آغاز و انجام؛ 129گ، قطع: بياض رقعی، اندازه: 7×16سم [ف: 1- 247]
ادعیه / دعا / عربی
ad'iye
کرمانی، ابوالقاسم، ق13 قمری
kermānī, ab-ol-qāsem ( - 19c)
مشتمل بر سور مبارکه واقعه، نباء و نوزده دعای منتخب از «صحیفه سجادیه» (علیه السّلام) (از دعای استقال من ذنوبه تا اذا عرض له مهمه) و سور: یس، الرحمن و زیارت و داع، دعاء كميل و سوره ملک.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 3283
آغاز: سور الواقعه ست و تسعون آیه، انجام: فمن یاتیکم بماء معین
خط: نسخ، كا: ابوالقاسم کرمانی، تا: 27 رجب 1243ق؛ واقف کاتب، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: مقوا با روکش پارچه، 80گ، 11 سطر، اندازه: 13/8×19/8
سم [ف: 15- 28]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
کرمانی، محمد رحيم بن محمد شریف، ق 13 قمری
kermānī, mohammad rahīm ebn-e mohammad šarīf ( -19c)
جامع و کاتب خوشنویس محمد رحيم بن محمد شریف کرمانی است. نسخه مشتمل بر سور شريفه: یس، الرحمن، زيارات: ششم علوی (علیه السّلام)، عاشورا، ادعيه: عشرات، سمات، کمیل، صباح علوی (علیه السّلام)، جوشن کبیر، عديله، ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، صنمی قریش، زیارات ایام هفته، دوازده امام خواجه نصیر الدین طوسی، زيارات: جامعه کبیره، صاحب الامر (علیه السّلام)، مفجعه.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3259
آغاز: الرحمن بالغيب فبشره بمغفرة؛ انجام: صلوة لا حدلها و لامنتهی یا ارحم الراحمين.
خط: نسخ، كا: محمد رحيم بن محمد شریف کرمانی، تا: شعبان 1227ق، افتادگی: آغاز (برگ اول)، واقف: آقا على؛ تاریخ و قف: شعبان 1227؛ کاغذ: فرنگی آهار مهره نخودی، جلد: تیماج خرمایی تیره، 77گ، 15 سطر، اندازه:
20/2×31/6سم [ف: 15- 25]
ادعيه /دعا / فارسی، عربی
ad'īye
کرهرودی، محمد علی بن محمد ابراهيم، 13
karahrūdī, mohammad-'alī ebn-e mohammad-ebrāhīm (-13c)
مجموعه ای است از ادعیه و ختوم و مسائل فقهی و مناجات ها و تفاسیر و احادیث که گردآورنده آن محمد علی کرهرودی است.
1. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 6213
گردآورنده: [احتمالاً] محمد علی بن محمد ابراهیم کرهرودی، تفصيل مطالب: دعای کیف ادعوك؛ ادعیه و خنوم؛ مطالبی به نقل از تفسیر «صافی»؛ دوازده امام خواجه نصیر، ختمی به نقل از حسن بن عبد المطلب اصفهانی دعاهای توسل؛ في اوصاف المتقین به روایت کافی از حدیث همام؛ اشعاری از دیوان امیر المؤمنین علیه السلام؛ ختم دعا؛ اشعاری از زبور داود که حضرت امیر (علیه السّلام)، دعای توسل به حضرت علی (علیه السّلام)؛ دعای
ص: 582
قاموس فصل: نواب من سمع فضلية من فضائل امیرالمومنین (علیه السّلام)
ختم دعاء الآيات و الادلة الدالة على أن النبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و الأئمة (علیه السّلام) يعملون كل ما خلق الله؛ بيان من امر رسول الله (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) بالشفاعة له و طلب الرحمة؛ ختم دعا؛ احادیث؛ دعای فتح و ختم ادعيه؛ ما ورد في اللحيه تحریم حلقها من أخبار الوسائل در فضیلت شارب گرفت به نقل از «حلية المتقین»، احادیث نبوی؛ شأن نزول آیه «و من الناس من يشتري ...؛ درجات مصیبت امام حسین (علیه السّلام)؛ اخباری به نقل از کتب گوناگون مربوط به امام حسین (علیه السّلام)؛ اخبار از کتب گوناگون و ختوم، مطالبی به نقل از کتب اهل تسنن مبتی بر این که علی (علیه السّلام) بعد از رسول اكرم (علیه السّلام) بهترین مردم است و معجزات ایشان، انتخاب آیاتی از قرآن؛ اخبار داله على بطلان خلافة الخلفاء الثلاثه؛ سه یا چهار دلیل توحید در سوره مؤمنون؛ مطالبی به نقل از «زينة المجالس»، از تاريخ ال عباس، مطالب پراکنده و ادعیه و ختوم، في خبر الوزاره من كلام ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه و دیگران در امانت على (علیه السّلام)؛ حدیث کساء ؛ مطالبی از تاریخ ابن ملا از علمای اهل سنت الحاقی به نسخه نوشته محمد علی بن محمد ابراهیم در بغداد در مدرسه مراد، آیات الدالة على بطلان خلافة الحلفاء الثلاثه؛ حرز اليمانی مشهور به سیفی، دعاء علمه جبرئيل للنبي (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )؛ دعای بعد از ختم قرآن برای بعد از هر نماز و دعای سمی فریش، حرر احتجاب حضرت علی (علیه السّلام)؛ خط :نسخ و تحریری، کا: محمد ولی کرهرودی و محمد علی بن محمد ابراهیم، تا: 1370ق، جا: طهران و بغداد؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح، یادداشت هایی مورخ 1285ق و 1276، در برگ 200پ نام کانب «محمد ولی»، و تاریخ 1370ق و شاید 1270ق آماده است، کاغذ: فرنگی، 113ص (71-174)، 27-12 سطر، اندازه: 10/8 ×17سم [رایانه ]
2. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 6238
آغاز: قل لا املك لنفسی نفعا و لاضرا الا ماشاء الله و لو كنت اعلم الغيب؛ انجام: و كل من تنكر لا ينكرها اشرت اليه فهو الحق المبين فخذ ما اتیتك و کن من الشاكرين
مطالب نسخه عبارت است از: انتخاب موضوعی آیات، روایاتی در نماز، زیارت مفجعه، روایاتی به نقل از کافی، خطبه امام علی (علیه السّلام) در عيد فطر، فصلی در قضاء علی (علیه السّلام) از کناب «مصباح الانوار»، روایاتی به نقل از «مجمع البحرین»، «جواهر السنيه» «فردوس»، ابن شیرویه و «مناقب» خوارزمی، مطلبی از مؤلف در خصوص فضائل ائمه و سلطه خلفای جور بر ائمه (علیهم السّلام)؛ خط: نسخ و تحریری، کاتب = مؤلف، تا: قرن 13، افتادگی: آغاز؛ مصحح کاتب بیشتر اوراق محمد علی بن محمد ابراهیم است؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی روکش کاغذی مشکی با طرح ابره صورتی عطف تیماج قهوه ای، 15گ 1-15پ)، 16 سطر ( 7/5×12/5 و 6×13)، اندازه: 10/8×17/3
سم [رایانه ]
ادعيه /دعا / فارسی
ad'īye
مازندرانی، محمد حسین، ق13 قمری
māzandarānī, mohammad hoseyn ( - 19c)
جامع و کاتب خوشنویس محمد حسین مازندرانی است. نسخه مشتمل بر ادعية: احتجاب، سمات، صباح علوی (علیه السّلام)، قاموس و تعقيبات فرائض.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3262
آغاز: احتجبت بنور وجه الله القديم انجام: الذي نحن فيه برحمتك يا ارحم الراحمین.
خط: نسخ جلى، كا: محمد حسین مازندرانی، تا: 1227ق؛ مجدول، مذهب؛ واقف: محمد باقر اصفهانی، تاریخ وقف: 1233 ه ق؛ کاغذ: حنایی و سرنج کم رنگ و فرنگی شکری، جلد: میشن زرشکی، 31گ، 8 سطر، اندازه: 18/6×27/6[ف: 15- 24]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
محلاتی، عبدالصمد بن حسین، ق13 قمری
mahallātī, 'abd-os-samad ebn-e hoseyn ( - 19c)
جامع و كاتب عبد الصمد بن حسين محلاتی است. نسخه مشتمل پر چهارده (دوازده امام) منظوم و منثور مسجع، ادعيه تعقیب فرائض پومیه، استخاره مروی از حضرت صاحب الزمان (عجّل الله تعالی فرجه الشریف)، و وجوه اسم اعظم الهی، باب فضل تسبیح، مقدماتی در استجابت دعاء، زیارات ایام هفته، باب ادعيه قضاء حوائج و دفع فقر، باب ادعيه اداء دین، باب ادعيه و احراز دفع كيد اعداء، باب ادعيه و تعویذات و احراز دفع علل و امراض، اعمال و ادعیه تحویل سال وغيرها.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه :19578
آغاز: دوازده امام صل يا رب على ذي امة خير البشر - الذي في حقه انزلت و انشق القمر انجام: و علی ولی الله حقا حقا.
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: صفر 1289ق؛ اهدایی رهبری، خرداد 1373، کاغذ: فرنگی حنائی بیاضی شکل، جلد: تیماج مشکی، 12 سطر، اندازه: 11×17/5سم [ف: 15- 43]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
محلاتی، عبد الله، ق13 قمری
mahallātī, 'abd-o1-lāh ( - 19c)
مشتمل بر سور مبارکه: یس، النباء، فتح، واقعه، ملک و ادعيه کمیل، عديله، صباح و مساء، مناجات علوی (علیه السّلام)، تعقیبات نماز، جوشن کبیر و صغير، زیارت عاشورا، علقمه، ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، سور مبارکه قران کریم
ص: 583
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16215
آغاز: نسخه: یس و القرآن الحکیم؛ انجام: نسخه ای رحیم ترین رحم کنندگان. خط: نسخ خوش و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: 1255ق، جا:دارالخلافه تهران؛ ضمیمه: به قلم شکسته نستعلیق مغایر مشتمل بر دو مرثیه در مصائب خاندان عصمت و طهارت در کربلا با عناوین «پیش واقعه» و تخلص «رونق» که احتمالاً اثر طبع میرزا محمد تقی رونق علیشاه کرمانی (-1225ق) است، به انضمام دو رباعی دیگر با آغاز «یه بین چگونه خدایا ز جام عشق تو مستم *** بزیر خنجر و بروی خاک تیره نشستم و بعضی از ادعیه زیرنویس شده با ترجمه فارسی بخط شکسته نستعلیق خفی با سرخی میان جدول زرین، انجام «ترجم آر برادر بحال رونق مسکین - که روز حشر چه (كذ) سگ او دود همی زقفانت بعنوان یادگاری تحریر نمود در بلده بجنورد نظر بفرمایش سرکار سرهنگ کریم شادلو في تاريخ 1266 و السلام، مجدول، مذهب، با سرلوح؛ واگذاری بنیاد مستضعفان در شهریور 1367 ؛ کاغذ: آهار مهره نباتی بیاضی شکل، 232گ، 8 سطر، اوراق ترجمه 16 سطر، اندازه: 8/7×17/4 سم [ف: 15- 33]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
محلاتی، محمد علی، ق 13 قمری
mahallātī, mohammad alī ( - 19c)
دارای چند سوره و آیه از قرآن و تعدادی از ادعیه از این قرار سوره فاتحه با حرز امير المؤمنين، دعای استغفار، هشت آیه از قرآن، دعای عظیم الشان، دعای حجب، دعای قاموس، مناجات قاموس، دعای صباح، دعای صنمی قریش، دعای نور، دعای بعد از نور، دعای چهار اسم از قول رسول، دعای دیگر از قول رسول، دعای از قول امام جعفر صادق، مناجات امام زین العابدين، حرز نبی؛ حرز على (علیه السّلام)؛ حرز على (علیه السّلام)، حرز امام حسن؛ حرز امام حسین، حرز امام زین العابدين، حرز امام محمد باقر، حرز امام جعفر صادق؛ حرز امام موسی کاظم، حرز امام رضا (علیه السّلام)، حرز الجواد (علیه السّلام)، حرز الهادی، حرز العسکری (علیه السّلام) ؛ حرز المهدی (علیه السّلام)، 31-دعای عديله.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 903
آغاز: هو الله تعالى، سورة الفاتحة الكتاب وهي مكية، بسمله الحمد لله رب العالمین، انجام: و عند مسئله منکر و نکیر بمحمد و آله الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمین. پایان نسخه: کتبه محمد على في سنه 1274
خط: نسخ، کا: محمد على محلاتی، تا: 1274ق؛ مجدول؛ کاغذ: فرنگی، الوان، جلد. تیماج قرمز، حاشیه ضربی، قرمز، مقوایی، 58 گ، 8 سطر (6/5×12 )، اندازه: 13×21سم [ف: 2- 438]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
محمد امین بن محمد قاسم، ق13 قمری
mohammad amīn ebn-e mohammad qāsem ( -19c)
مشتمل بر ادعيه و اعمال ماه مبارک رمضان (محرر 14 جمادی الثانی 1276)، دعاء گنج العرش، سحر، تعویذات، تهليلات، اعمال لیالی قدر، جوشن صغیر، کمیل، یا من اظهر الجميل (زیر نویس شده به ترجمه فارسی)، تعقیبات نماز، مختصری در اصول دین، دعاء عكاشه، طاعون و غيره.
مشهد رضوی: شماره نسخه: 15549
آغاز: سختی جان کندن او را و سوال نکیر و منکر را و ثابت گرداند ایمان او را انجام: و لايزيد الظالمين الاخسارا برحمتك با ارحم الراحمین.
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد امین بن محمد قاسم، تا دوشنبه 25 رجب 1267ق؛ كاغذ: فرنگی حنایی، 55 گ ، 13 سطر، اندازه: 10×15/5 سم [ف: 15 -39]
ادعیه / دعا / فارسی
ad'īye
مشهدی، محمد صادق، ق 13 قمری
mashadi, mohammad sādeq (- 19c)
مشتمل بر ادعية مختلفی است و نیز از کیفیت خواندن این ادعيه در آن سخن رفته است. آخرین قسمت آن دعای اعتصام سیفی می باشد. علاوه بر ادعيه آیات قرآنی چون سوره «یس» در آن آمده و همچنین ترجمه فارسی پاره ای از ادعيه در آن نیز می باشد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه : 717
آغاز: چون خواهان شروع بخواندن نماید سوره مبارکه حمد و قل هو الله احد و قل اعوذ برب الناس هر یکرا سه مرتبه بخواند؛ انجام و صلى الله على خير خلقه محمد و آله اجمعين و الحمد لله رب العالمین.
خط: نسخ و نستعلیق، كا: محمد صادق مشهدی، تا: ذیحجه 1246ق؛ مجدول، مذهب ؛کاغذ: اصفهانی، جلد: ترمه دورو، پشت جلد: تیماج فرمر، 32گ، 7 سطر کامل (5/5×9/5)، اندازه: 10×15/5سم [ف: 2- 223]
ادعيه / دعا / عربی و فارسی
adiye
موسوی خوانساری، محمد بن محمد صادق، ق13 قمری
mūsavī zānsārī, mohammad ebn-e mohammad sādeq ( - 19c)
ص: 584
مشتمل بر مناجات خمسة عشر سجادیه؛ منتخب ادعیه صحیفه سجادیه (علیه السّلام) : يستشير كميل مشلول، فوائد متفرقه در تعبیر خواب منقول از «جلاء العيون» و اجوبة المسائل» فاضل هندی و کتاب غیبت از «بحارالانوار»؛ ادعيه دفع طاعون منقول از «مسکن الشجون» سید نعمت الله جزائری (1050-1112ق)، ادعیه رفع وساوس و وحشت؛ استغاثات به ائمه اطهار (علیه السّلام) منقول از «بلد الامین» ؛ ادعیه رفع هموم و احزان؛ تعويذات، دعا، شب جمعه با آغاز: «اللهم أنت الأول فلاشی قبلك »: دوازده امام (علیه السّلام) به نقل از «مصباح» شیخ طوسی با آغاز: «اللهم صل علی محمد كما حمل و حیک؛ زیارت جامعه کبیره و صغيره به انضمام شرح خواص آن از «بحار الأنوار» و زیارات دیگر ائمه (علیهم السّلام).
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10627
آغاز: بسمله، الهی البستني الخطايا ثوب مذلني؛ انجام: موجود :و جعفر بن محمد حجته و علی بن محمد
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن محمد صادق موسوی خوانساری، تا: 8 ربیع الثانی 1267ق؛ در سنه 1306 توسط محمد رضا بن محمد در نجف اشرف با نسخه دستخط سید محمد خوانساری مقابله شده است، واقف: محمد زهرائی، تاریخ وقف: تیر ماه 1350، کاغذ: فرنگی شکری و نباتی بیاضی شکل، جلد: تیماج خرمائی، 153گ، مختلف السطر، اندازه 10×15 سم [ف : 15- 39]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
موسوی کشمیری، کاظم، ق 13 قمری
mūsavī kešmīrī, kāzem ( - 19c)
شامل جمله از تعقیبات است.
مشهد: رضوی، شماره نسخه: 8120
آغاز: الحمد لله الذي قال في كتابه المجيد ادعونی انجام: الذي وفقني لاتمامه خط: نسخ، کا: کاظم موسوی کشمیری، تا: 1285ق؛ صادر نسحه ضمن 7 برگ آداب سفر نوشته شده؛ 20 گ، مختلف السطر، اندازه: 20x12سم [ف: 6- 204]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
میرزا عبدالجواد، في 13 قمری
mīrzā 'abd-ol-javād ( - 19c)
این نسخه مشتمل است بر زیارت عاشورا، ادعيه علقمه، کمیل، جوشن کبیر و صغير، دوازده امام (علیه السّلام) خواجه نصیرالدین طوسی، عديله، زیارت وارث، نماز هدیه میت، استسقا و تعویذات مختلف.
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 9351
آغاز: زیارت عاشورا و آداب آنروز، انجام: سبحانه و تعالی عما یشرکون الحمد لله رب العالمين.
خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: دوشنبه 18 شوال 1256ق؛ مجدول، ترجمه برخی از ادعیه به خط نستعلیق تحریری خفی بسرخی، واقف. سید حسین مدرس طباطبایی، تاریخ وقف: دی 1343؛ کاغذ: فرنگی شکری، جلد: اسقاطی، 167گ، 7 سطر، اندازه: 9×19سم [ف: 15- 34]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
نائینی، محمد حسين بن عبدالمحمد، ق13 قمری
nāʻīnī, mohammad hoseyn ebn-e 'abd-ol-mohammad ( - 19c)
جامع و کاتب ان محمد حسین (بن احمد المحمديه ) نائینی خوشنویس نیمه دوم قرن 13ق است. این نسخه مشتمل بر سور مبارکه: یس، صافات، ص، فتح، واقعه، ملک، مزمل وليل و ادعیه کمیل، مشلول، سمات، صباح، حجب، قربانی و تعقیبات فرائض یومیه و نماز غفیله و ادعیه ایام هفته سجادیه (علیه السّلام).
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 12728
آغاز : سوره یس صل الله علیه و اله ثلاث وثمانون، انجام: و تتم احسانك فيما بقي من عمري كما احسنت فيما مضى منه با ارحم الراحميں.
خط: نسخ خوش، کانب = مؤلف، تا: یک شنبه 18 رمضان 1269ق؛ اسامی سور و ادعیه در کتیبه های بازو بندی زریوش منقش به خط ثلث و جمعاً 41 کتیبه دارد، مجدول به زر و سرنج با تحریر مشکی و لاجورد و نیلی و با کمند طلایی و سرنج و تحریر مشکی، ما بين سطور اوراق اول و دوم و 69 و 70 زراندازی شده و دارای تشعیر تذهیب با گل برگ زرین و نقوش اسلیمی، برگ اول و 69 دارای سرلوح مزدوج زرپوش مرصع، فواصل آیات گوی زرین اختر مانند، جلد عمل صادق بن محمد باقر، واقف: سید جلال الدين طهرانی، تاریخ وقف: مرداد 1361، کاغذ: تحودی آهار مهره، جلد. تیماج ماشي ضربی دارای ترنج با دو سر ترنج و چهار ابرو و یک حاشیه ساده خال مانند زریں، 113 گ، ، 9 سطر، اندازه: 14×21سم [ف: 15 -90]
ادعیه /دعا / فارسی
ad'īye
یزدی، علیرضا بن محمد جعفر، ق13 قمری
yaz dī, ‘alī-rezā ebn-e mohammad ja'far ( - 19c)
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 9425
ص: 585
آغاز: اللهم اني اسئلك برحمتك التي وسعت كل شی، انجام: رب لاتذرني فردا و انت خير الوارثين
برای خانلر میرزا قاجار، مشتمل است بر ادعیه کمیل، مشلول، عديله، سمات، ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، تعثات فرائض، صباح علوی (علیه السّلام)، دوازده امام خواجه نصیرالدین طوسی، صنمی قریش، جوشن کبیر، مناجات خمسة عشر، زیارت جامعه کبیره، جداول رویت اهله و ادعیه هر ماه نو، خط: نسخ و ثلث، كاتب = مؤلف، تا: رجب 1253ق؛ مجدول، مذهب، بأسرلوح، با کتابت حدیث شریف نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) «و عنه صلى الله عليه و آله قال لاتزيد في العمر الا البر» به قلم ثلث با سفیداب و حاشیه به شکل قلمدانی زمینه مشکی با کتابت حدیث نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) «قال النبي صلى الله علیه و آله و سلم حصنوا أموالكم بالزکوة و داوا امرضاكم بالصدقة و اطلبوا حوائجكم بالدعاء و به همان سیاق طرف آخر حدیثی از امام صادق (علیه السّلام) «عن ابی عبدالله عليه السلام أنه قال لكل داء دعاء فاذا هم المريض الدعا فقد اذن الله في شفائه و قال افضل الدعاء الصلوة على محمد و اله و عنه صلى الله عليه و اله عليكم بسلاح الأنبياء نگاشته شده است؛ واقف: اسماعيل محمد حسینی، تاریخ وقف : خرداد 1345، کاغذ: آهار مهره نباتی، جلد: مقوا روغنی زمینه قهوه ای با گل و برگ زرین با ترنج و سر ترنج، 189 گ ، 9 سطر، اندازه 11×17/5سم [ف: 15- 32]
ادعیه / دعا | عربی و فارسی
ad'īye
یزدی، محمد حسین بن محمد، ق13 قمری
yazdī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad ( - 19c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 10420
آغاز: بسمله، بنام خداوند بخشاینده مهربان، انجام: و از مقربان درگاه باری تعالی گردد ان شاء الله تعالی
جامع و کاتب خوشنویس نیمه دوم قرن 13 محمد حسین بن محمد یزدی استاد خطوط نسخ، رقاع و شکسته و نستعلیق است. نسخه مشتمل بر تعقیبات فرائض یومیه، ادعيه حفظ و وسعت رزق و لوي (علیه السّلام) ادعیه شب جمعه: یستشیر، سلمان فارسی با آغاز: «اللهم انك حي لاتموت»، اویس قرنی با آغاز «اللهم انت الله و انت الرحمن، سمات، کمیل، حجب، اویس قرنی دیگر با آغاز: «سلام المؤمن المهيمن، اویس قرنی دیگر با ابتداء: «تحصنت بذي الملك والملكوت» و ادعیه متفرقه حفظ بلیات، انجاح المطالب، دفع وبا و طاعون و مکروهات روز جهار شنبه سوری و احراز این روز؛ خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: جمادی الثانی 1274 تا: ربیع الثانی 1275ق، به دستور وزیر یزد میرزا محمد شفیع ؛ مجدول، مذهب، با سرلوح، کاغذ: حنائی آهار مهره، جلد: مقوا روغنی در زمینه مشکی گل و برگ و حاشیه خال های الوان میان دو جدول اکلیلی، نسحه دارای قابلق مقوا با روکش گالینگور عمل حسين سنابادی، 70گ (70+8)، 14 سطر، اندازه: 10/5×16/5سم [ف: 15- 41]
ادعیه / دعا / عربی
ad'īye
خوئی، اسماعيل بن محمد ابراهيم
xū’ī, esmā‘īl ebn-e mohammad ebrāhīm
کرمانشاه؛ جلیلی: شماره نسخه: 258
آغاز : افتتاح دعای سمات. بسمله. سبحانک لا اله الا انت يا حنان؛ انجام: و كل ملكك فاخر.
شامل دعای سمات، اعتصام و اختنام آن، تعقیبات فرائض مروی از حضرت رضا (علیه السّلام) دعای عديله صغری خط: نسخ ممتاز، كاتب = مؤلف، بی تا، مجدول، مذهب، ضمیمه: دعای جوشن کبیر با ترجمه زیرنویس فارسی به خط نسخ محمد یوسف بن حاجی آقا جانی آقا سید را در 1242ق، یک برگ از دعای کمیل، کاغذ: نخودی آهار مهره ضخیم، جلد: ترمه عطف و حاشیه تیماج عنابی، 74گ، 9 سطر، اندازه: 9/5 × 15سم [ف: 20]
ادعيه دعا / عربی
ad'īye
سالیانی، اسکندر بن محمد رفيع خوش نویس
sālīyānī, eskandar ebn-e mohammad rafi'-e xūš-nevīs
قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه :7758- 52/98
آغاز: سوره يس ... تعقیب نماز صبح: رضيت بالله رباً و بمحمد نبياً مجموعه دعاهایی است که مؤلف از مصادر مختلف جهت استفاده خود و یادگاری برگزیده و در رساله حاضر تحریر نموده است، بدین ترتیب: سوره یس، تعقیب نمازها، دعای ایام هفته ، زیارت عاشورا، دعای کمیل، دعای صباح امیرالمؤمنین، دعای عديله، دعای سمات، مناجات امام سجاد (علیه السّلام)، دعای احتجاب و چند دعای دیگر، خط: نسخ، کا: اسکندر بن میرزا محمد رفیع شهير به خوش نویس سالیانی، تا: جمادی الاول 1281ق، جا: دارالسلطنه تبریز ؛ 119گ، 9 سطر، اندازه:14×21سم [ف: 1- 231]
ادعيه / دعا و عربی- فارسی
adiye
تمیمی، محمد ابراهيم
tamīmī, mohammad ebrāhīm
مناجاتی است که از آیات قرآنی استخراج شده و مؤلف جمع آن را به امیر المؤمنین (علیه السّلام) نسبت داده است، سایر ادعيه ساعات و تجربیاتی که انجام شده ذکر گردیده است.
ص: 586
مشهد، شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1079
آغاز: روایت می کند حضرت امیر المؤمنين و اما المتقين على بن ابی طالب عليه السلام؛ انجام: يا غفار برحمتك يا أرحم الراحمين با امیر المؤمنين ادرکنی خط: نسخ کا: سید فرج الله بن محمد علی حسینی زنوزی، تا: 1287ق، جلد: تیماج مشکی، 93گ، 14 سطر، اندازه: 6×21سم [مؤيد: 3 -83]
ادعيه /دعا / فارسی
ad'iye
عراقی، احمد، 1297 شمسی
(1918 -)eraq, ahmad
مشتمل بر ادعية: حزب البحر با اعتصام و اختتام آن، حرز یمانی (دعاء سیفی) با شرائط و آداب و چندین اعتصام و اختتام .
مشهد رضوی، شماره نسخه: 11621
آغاز: الحمد لله رب العالمين الرحمن الرحیم، انجام: و اگر نتواند سیصد و شصت بار بخواند و بدو جهاد کند تا در خواندن باحتياط با شد.
خط: نسخ و نستعلیق، کا: احمد عرافی، تا: قرن 13؛ ضمیمه ضمن 6 برگ ابتداء نسخه «مناجات نامه» با آغاز: «اللهم انی اسئلک باسمک الذي اذا ذكرت به» به خط نستعلیق حسن دفتری به تاریخ سوم ربیع الاول 1273 و در انتهاء پدر واقف (سید مصطفی بن محسن الحسینی) به تاریخ 28 شعبان 1334 نسب سیادت خود را نگاشته است؛ محشی، مصحح، واقف: حسن (بن سید مصطفی بن محسن الحسینی) فريد محسنی (نواده حاج آقا محسن عراقی)، تاریخ وقف: شهریور 1354؛ کاغذ: شکری فرنگی، جلد: تیماج مشکی، 85گ، مختلف السطر، اندازه:9/5×15 سم [ف: 15- 86]
ادعية / دعا / عربی و فارسی
ad'īye
طبسی حائری، علینقی بن محمد کاظم، 1302 قمری
(-1885)tabasī hā'erī, 'alī-n ami ebn-e mohammad kāzem
دو «باب» است در ادعيه: 1. تعقیبات پنج گانه؛ 2. دعا و زیارات ایام هفته، برگرفته از «مفاتیح الجنان»، محدث قمی.
قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: 628
آغاز: بسمله الحمد لله الذي جعل الحمد مفتاحاً لذكره .. و بعد چنین گوید این فقیر ... على نقی حسینی ابن السيد الجليل والمحدث النبيل السيد محمد کاظم الطبسي الأصل الحائری این مجموعه را ذکر نمودم و مرتب گردانیدم، انجام: دعای روز چهارشنبه بسمله الحمد لله الذي جعل الليل لباسياً.. انك لطيف لما شاء
خط: نسخ، كانت = مؤلف، تا: قرن 14؛ در آخر نسخه مطالب متفرقه ای دارد؛ 15گ، 10 سطر، اندازه: 10×16سم [ف مخ: 1- 22]
ادعیه /دعا/ فارسی و عربی
ad'īye
وزیر، نعمت الله بن آقا حبيب الله
vazīr, ne'mat-ol-lah ebn-e aqā habīb-ol-lah
قم؛ دار الحديت؛ شماره نسخه: 361
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: ربیع الاول 1306ق؛ افتادگی: انجام، مجدول؛ جلد: تیماج قهوه ای، مجدول گرهی، بدون مقوا، 184گ، اندازه: 7×13سم [ف: 24]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
عماد الكتاب، محمد حسین، 1247؟ - 1315 شمسی
(1868 - 1936)'emād-ol-ketab, mohammad hoseyn
مشهد؛ رضوی: شماره نسخه: 10267
آغاز: و من دعائه أعنی سید الساجدين عليه السلم في المتاجات؛ انجام :نیست داعیرا دعایی به ز حرز دافعه.
جامع و کاتب: عماد الكتاب خوشنویس نیمه اول سده 14ق که به دستور شاهزاده موثق الدوله وزیر دربار احمد شاه قاجار جمع آوری کرده و نگاشته است. این نسخه مشتمل بر مناجات سید الساجدین (علیه السّلام) و سور مبارکه: فاتحه، توحید، يس، دخان دهر، فتح، زاریات، حشر، مدثر، قارعه، انشراح، فیل، عصر، کافرون، اخلاص، فلق، ناس و دعاء صباح، دوازده امام خواجه نصیرالدین طوسی، مشلول، حدیث کساء، تعقيبات فرائض، زيارات عبد العظيم و عاشورا، ادعیه و تعويذات ایام هفته، دعاء حفظ و احراز چهارده معصوم (علیه السّلام)، مناجات علوی (علیه السّلام)، شرح آیات ده قاف، آیات مبدو به اسم جلاله؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: قرن 14ق، مذهب، دارای سرلوح، کاغد شکری آهاری فرنگی، جلد: مقوا روغنی در زمینه زرد لیمویی ترنج و دو سر ترنج زمینه مشکی گل و برگ زرین، عطف تیماج مشکی، 157گ، 11 سطر، اندازه: 10/2 ×16/5سم [ف:15- 83]
الأدعية / دعا / عربی
al-ad'īya
دنبلی خوئی، ابراهیم بن حسین، 1247 - 1325 قمری
(1832 - 1907)donbalī xū'1, ebrāhīm ebn-e hoseyn
دعاهای مختلفی است که بدون شرح و توضیحی از مصادر مختلف جمع آوری و نقل شده است.
ص: 587
خوی؛ نمازی؛ شماره نسخه: 865/1
خط: نسخ، بی کا، تا: 1312ق، مطبعه مشهد اسد آقا، بدون صفحه شمار، چاپ سنگی تبریز، قطع: جيبي [میراث اسلامی، دفتر دهم 759]
ادعیه /دعا / عربی
ad'īye
خراسانی، محمد حسن بن محمد باقر
xorāsānī, mohammad hasan ebn-e mohammad bāqer
مشتمل بر ادعيه قاموس سبعه : «قاموس، قاموس فضل، لطف، قدرت، عبودیت، قدرت دیگر، وحدانیت» دعاء سهم الليل، احراز: شر اعداء، ابی دجانه و غیره است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه:10057
آغاز: بسمله، الهی اسئلک ان تغمسي في قاموس کرمك، انجام: و صلى الله على سيدنا محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين المعصومین.
خط: نسخ، کا: زین العابدین خراسانی، تا: غره شعبان 1331ق؛ مجدول؛ مهر: جامع به تاریخ 1276ق به خط طغراء؛ واقف: محمد حسن کفشدار، تاریخ وقف
شهریور 1348؛ کاغد: نباتی آهار مهره فرنگی، جلد. تیماج آستردار ماشی و درون عنابی، 35 گ، 7 سطر، اندازه: 12×18سم [ف: 15- 50]
ادعیه /دعا / فارسی
ad'iye
ادیب کاشانی، محمد جعفر بن محمد مهدی - 1363 قمری
( -1944)adīb-e kāšānī, mohammad ja'far ebn-e mohammad in ahdi
مشتمل بر دعاها و طلسماتی که در مهمات و امراض به کار آیند و بدون ترتیب و نظم خاصی با اشاره به نام مصادری که از آنها استفاده نموده است.
کاشان: عاطفی، افشین: شماره نسخه : 59
خط: نستعلیق، كا: مؤلف، تا: 1346 و 1347؛ مصحح: جلد: تیماج مشکی ضربی بدون مقوا، 85گ، مختلف السطر، اندازه: 10/5×17 سم [ف: -54]
ادعيه / حدیث / فارسی و عربی
ad'iye
صاحب الزمانی، علی اکبر
sāheb-az-zamānī, 'alī-e akbar
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 13729
آغاز: بسمله روي عن امیر المومنین، انجام: شیخ حسین صاحب الزمانی قوچان
خط: نسخ، كا: على اكبر صاحب الزمانی، تا: 1363ق [رایانه ]
ادعيه / دعا / عربی/ فارسی
ad'īye
اسدالله بن هادی، ق 14 قمری
asad-ol-lah ebn-e hādi (-20c)
گرد آوری اسدالله بن هادی در 1344 دارای زیارت عاشورا و زیارات دیگر و ادعیه و ختومات.
تهران: الهيات؛ شماره نسخه: 361
خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ربیع الاول 1344ق، در برگ 3ر فهرست کتاب دیده می شود، کاغذ: فرنگی، جلد: گالینگور سبز یا مقوا،47گ ، 14 سطر (8×14)، اندازه: 10/5×17 سم [ف : 105]
ادعیه / دعا /فارسی
ad'īye
اشکوری کاکرودی، عبدالباقی، ق 14 قمری
eškav arī kakrūdī, 'abd-01-bāqī (-20c)
حاوی اوراد فتحیه، ادعیه: آوار، قدح به روایت انس بن مالک از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، بازوبند حضرت علی (علیه السّلام) به ضبط کاتب با آغاز: اللهم يا صانع كل مصنوع )، سوسن (با مطلع: بسمله، يحبهم و يحبونهم كحب الله)، مجير، ادای دین و زیارت عاشورا.
مشهد؛ رضوی شماره نسخه :12608
آغاز: بسمله، استغفرالله العظيم استغفر الله العظيم؛ انجام: و ال زیاد و آل مروان الى يوم القيمه
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 25 ذیقعده 1339ق، جا: قزوین؛ مجدول، واقف: حسین کی استوان، تاریخ وقف: آبان 1348؛ کاغذ: نخود فرنگی، جلد: مقوا با روکش مشمع آبی، 73گ، مختلف السطر، اندازه: 10×16/5سم [ف: 15- 51]
ادعیه / دعا / عربی و فارسی
ad'īye
حسینی خویی، حسن بن حسین، ق14 قمری
hoseyni xu'i, hasan ebn-e hoseyn ( - 20c)
رساله مفصلی است در دعای یومیه و نوافل و تعقیبات نمازها که مؤلف از کتاب های «منهاج العارفین» و «مصباح »کفعمی و «مفتاح الفلاح»، فهرست موضوعات آن چنین است: ادعیه در عقب فرایض يوميه، ادعيه وقت خواب، آداب نماز شب، ادعیه صباح و مساء، ادعيه ساعات، ادعیه ایام هفته و دعای ندبه.
ص: 588
خوی؛ گنجینه (موزه)، شماره نسخه : 7
آغاز: بسمله، حمدله بدانکه این مجموعه ای است مشتمل بر بعضی آداب فرایض یومیه و نوافل و تعقیبات آنها و دعاهای صباح و مساء و ادعیه ساعات و ایام وليالی، انجام: و قدرتها في السماء منازل فاحسن تقديرها و صورتها فاحسنت.
خط: ادعبه فسخ و متن نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن 14؛ افتادگی: انجام، این رساله طبق برگ شمار اصل که در فهرست آن آمده 203 برگ بوده که فقط 126 برگ آن باقی مانده است؛ جلد: تیماج مشکی، 126گ، 19 سطر، اندازه: 10×17سم [گنجینه موزه)- ف)
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
دبیر سیاقی، حسن، ق 14 قمری
dabīr sīyāqi, hasan (20c)
مشهد رضوی؛ شماره نسخه :11955
آغاز: بسمله، الحمد لله الذي جعل الحمد مفتاحا لذكره؛ انجام: یا غفار يا غفار و برحمتك يا ارحم الراحمين
نسخه مشتمل یک رشته ادعيه قضای حاجات است که جامع آن را به عموی خود (واقف نسخه) اهداء نموده است؛ خط: نسخ و ثلث، كا: مؤلف، تا: قرن 14؛ واقف : سيد احمد واعظ تقوی، تاریخ وقف: اسفند 1360، کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: مفوا با روکش مشمع، 29گ، 10 سطر، اندازه: 17×21سم [ف: 15- 100]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
شهرستانی، هاشم بن علی، ق14 قمری
šahrestānī, hāšem ebn-e 'alī (-20c)
مشهد رضوی؛ شماره نسخه:3112
آغاز: دعاء ندبه که مشتمل أنعمت بر عقايد حقه؛ انجام: سعدوافي الدنيا و الاخره ورب الكعبه.
جامع و کاتب: هاشم بن علی موسوی حائری شهرستانی خوشنویس نیمه اول قرن 14ق. مشتمل بر: ادعیه و تحیات شبانه روز جمعه و سور شریفه: یس، الرحمن، واقعه، دخان، جمعه و ملک و دعاء رفع بلیات و در پایان حدیث شریف کساء؛ خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: سه شنبه 3 جمادی الاول 1329ق؛ مجدول، مذهب، با یک سرلوح: واقف: اشرف السلطنه (توسط سید حسین نایب التوليه)، تاریخ وقف: شعبان 1334؛ کاغذ: حنایی آهار مهره فرنگی، جلد: تیماج مشکی با ترنج، 200گ، 7 سطر، اندازه: 9×14سم [ف: 15- 49]
ادعيه/ دعا / فارسی
adiye
صفوی، اسدالله، ق 14 قمری
safavi, asad-ol-ah ( - 20c)
جامع و کاتب: سید اسدالله صفوی، این نسخه مشتمل بر حدیث کساء یمانی، ادعيه: صباح و مساء، دفع شر، قضای حاجات، تعویذ خوف، عکاشه، زیارت وارث، دعاء عقيب فرائض.
مشهد، رضوی؛ شماره نسخه: 16560
آغاز: روى عن فاطمة الزهراء صلوات الله عليها قالت دخل على ابی رسول الله ، انجام: ولا تحزنا انك لا تخلف الميعاد برحمتك یا ارحم الراحمین.
خط: نسخ، كاتب = مؤلف، تا: 1314ق؛ واگذاری بنیاد مستضعفان در شهریور 1367، کاغذ: شکری فرنگی آهاری، 29گ، 9 سطر، اندازه: 9×11سم [ف: 15 -71]
ادعيه / دعا / عربی، فارسی، کردی
ad'īye
عارف بالله، محمد بن عمر، ق 14 قمری
aref-o-be-1-lah, mohammad ebn-e om ar ( - 20c)
جامع و کاتب: فرزند شیخ عمر ضياء الدين عثمانی و از عرفاء قرن 14ق
کردستان این نسخه مشتمل بر احراز، ادعیه قضای حاجات، طلسمات، اوراد و ختوماتی است که کاتب برای عمل شخصی خود نگاشته است و مندرجات آن ضمن دو فصل : «الفصل في مناسب الآيات و الاسماء للحاجات المتنوعات، الفصل في ذكر ساعات الايام سعيدها و نحسها» آمده است. احتمالاً جامع، محمد قاضی مذکور ذیل باشد. ضمائم: 1. سهام الربط في المخمس الخالي الوسط، عارف بالله، محمد بن عمر؛ 2. رساله في بيان وفق مخمس خالي الوسط. و سپس ادعیه و احراز دیگر و بیان ساعات سعد و نحس ایام جهت نگاشتن دعاء و برخی نسخه های طبی و در پایان رباعیات به زبان کردی بامداد مورخ 1945/12/19 م نگاشته شده است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 16039
آغاز: چنگ پای چپ خروس خانگی با خود نگاه دارد، انجام: و ضربان قلب روزی سه بار بعد از غذا صبح نهار شام
خط: نسخ و نستعلیق تحریری، بی کا، بی تا؛ واگذاری بنیاد مستضعفان شهریور 1367، کاغذ: شکری مشقی، 91گ، مختلف السطر، اندازه:
9/8×16/3سم [ف: 15- 102]
ادعیه /دعا / عربی و فارسی
ad'īye
محمد بن محمد جعفر، ق 14 قمری
ص: 589
mohammad ebn-e mohammad ja'far (-20c)
شامل: سوره حمد، دهر، ادعية السر، زیارت مفجعه، زیارت اربعین، زیارت وداع، دعای صباح و مساء، نماز جعفر طیار، زیارت ناحيه، دعای قنوت، زیارت ناحیه مقدسه، دعای توسل، دعای استغاثات، دعای رویت هلال دوازده امام خواجه نصیر و چند دعای دیگر.
قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه : 3412- 17/192
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمين الرحمن الرحيم مالك يوم الدین ایاک نعبد و ایاک نستعین اهدنا الصراط المستقیم انجام: و بعزته التي لاترام و قدرته التي لا يمتنع منها شيء من شر هذا الوجع ومن شر ما فيه آن گاه بشوی صبح پیش از آنکه چیزی بخوری بیاشام شفا می یابی
خط: نسخ، كا: محمد علی بن محمد جعفر، تا: 12 ربیع الثاني 1310ق، جلد: تیماج قرمز، 91 گ ، 12 سطر، قطع: بياض رقعی، اندازه:5×9 سم [ف: 1- 255]
ادعیه / دعا / فارسی و عربی
ad'īye
مسأله گو، حسین، ق 14 قمری
mas'ale-gū, hoseyn (-20c)
یزد؛ وزیری: شماره نسخه: 3289
آغاز: موجود و القرآن علیک یا رن و اسئلك بحق
خط: نسخ و نستعلیق، کا: زین العابدین، تا: رجب 1312ق؛ افتادگی: آغاز، اهدایی موسس: کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی با تیماج زرد، 87گ، مختلف السطر (9×16)، اندازه: 11×17سم [ف: 5- 1603]
ادعيه / دعا / عربی و فارسی
ad'īye
مستوفی شیرازی، محمد رضا بن محمد کاظم، ق 14 قمری
mostawfi-ye šīrāzī, mohammad rezā ebn-e mohammad kazem ( - 20c)
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 28921
آغاز: بسمله، اللهم انی اسئلك برحمتك التي وسعت كل شي و بقوتك التي قهرت بها كل شي؛ انجام: یا حافظا لايغفل سبحانك یا لا اله الا انت الغوث الغوث خلصنا من النار يا رب يا رب يا رب ... سنه 1321
خط: نسخ خفی خوش، كا: محمد بن محمد کاظم حسینی مستوفی شیرازی، تا: 1321ق، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا، قطع: وزیری کوچک [رایانه ]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
نخجوانی خوشنویس، محمد شفیع بن محمد قلی، ق14 قمری
naxjavanī xošnevīs, mohammad šafī‘ ebn-e
mohammad qolī ( - 20c)
جامع و کاتب: محمد شفیع بن محمد قلی نخجوانی خوشنویس آغاز قرن 14ق که برای آقا میر عبدالله احمدی نگاشته است. این نسخه مشتمل بر: حدیث شریف کساء، ادعية صباح و مساء، مهمات نبوی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و مهمات از اباعبدالله (علیه السّلام)، هفت آیه فتح و ظفر، دعاء حفظ و نجات منسوب به حضرت یوسف (علیه السّلام)، سوره مبارکه ملک، دعاء قضای حوائج، سوره واقعه، دعاء وسعت رزق، خواص سور مبارکه و ادعیه دیگر منقول از کتب «المصباح» شیخ طوسی، تفسير «منهج الصادقین» کاشانی.
مشهد: رضوی: شماره نسخه: 11487
آغاز: في المنتخب الكبير عن فاطمة الزهراء سلام الله عليها، انجام: وصلى الله على محمد و آله الطيبين.
خط: نسخ خوش، کاتب = مؤلف، تا: 26 جمادی الثانی 1310ق؛ محشی به فارسی، مجدول، با سرلوح؛ واقف: بانو اقبال خویی، تاریخ وقف : خرداد 1353، کاغذ: حنایی فرنگی، جلد: مقوا با روکش مخمل مندرس عطف و حواشی تیماج خرمایی، 56گ، 9 سطر، اندازه: 11/7×19/1 سم [ف: 15- 47]
ادعیه / دعا / عربی
ad'īye
میرزا عبدالله
mīrzā 'abd-ol-lah
دعاهای مختلفی است که از جوامع روایی گردآوری شده است.
خوی؛ نمازی: شماره نسخه : 795/2
خط: نسخ، کا: میرزا عبدالله، تا: قرن 14، 18گ (40ر -58پ)، اندازه: 20x13/5 سم [میراث اسلامی دفتر نهم - 74]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
واگیران، محمد حسین
vāgīrān, mohammad hoseyn
مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 23399
آغاز: بسمله و اما اخبار الاسماء الحسني و هي مرویته؛ انجام: في تاریخ 4 شهریور 1343 خورشیدی
ص: 590
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 14 [رایانه ]
ادعيه / دعا / فارسی
ad'īye
اصفهانی، محمد حسین بن محمد
esfahānī, mohammad hoseyn ebn-e mohammad
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 10553
آغاز: سورة الفتح و هي مدنية؛ انجام: فالله خير حافظا و هو ارحم الراحميں جامع و کاتب: محمد حسين بن محمد اصفهانی معنون به نام فتحعلی شاه قاجار و مشتمل است بر سوره مبارکه: فنح زیرنویس شده به ترجمه فارسی بخط شکسته نستعلیق، ادعية صباح، مهمات، حفظ، قضاء حوائج و مهمات دیگر: خط: نسخ و نستعلیق، کاتب = مؤلف، بی تا، مجدول، مذهب، با سرلوحه کاغذ متن و حاشیه نخودی و نیلی آهار مهره، جلد: روغنی در زمینه خرمایی گل و بوته و سه حاشیه در زمینه زرین و گل و برگ ریز عطف تیماج قهوه ای، 22ص (1+21)، 7 سطر، انداره: 14× 21سهم [ف: 15 -31]
ادعيه/ دعا / عربی- فارسی
ad'īye
حسینی، محمد بن شرف الدین
hoseyni .mohammad-e-bn-e šaraf-od-din
در دو «بخش»: 1. ادعيه دفع آفات و بلیات، در صد «فصل»؛ 2. ادعيه و آداب و ادعيه صلاة و اعمال و ادعیه روزانه، در آغاز دعای جوشن کبیر به نقل از «مصباح» کفعمی آمده است.
قم: مرکز مطالعات؛ شماره نسخه: 909
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا، جلد: تیماج قهوه ای ضربی ترنج با سر مجدول گرهی، 192گ، 16 سطر، اندازه: 11×17/5 سم [ف: 2- 174]
ادعيه / دعا / فارسی و عربی
ad'iye
صبوری، احمد
sabūrī, ahmad
1. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4294
جلد اول: كاتب = مؤلف، بی تا [ نشریه: 13- 384]
2. يزد: وزیری؛ شماره نسخه 4295
جلد، دوم، کاتب = مؤلف، بی تا [نشریه: 13 - 384]
3. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4296
جلد سوم؛ كاتب = مؤلف، بی تا [نشریه: 13- 384]
4. یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 4297
جلد چهارم؛ كاتب = مؤلف، بی تا [نشریه:13- 384]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
گلپایگانی، حسین شریف
golpāygānī choseyn šarīf
مشتمل بر دعاء جوشن کبیر و حرز جواد (علیه السّلام) است و از ادعیه معروف و مندرج در کتب ادعیه معتبره امامیه و پی نیاز از بسط گفتار است.
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 11803
آغاز : اللهم انی اسئلك باسمك یا الله؛ انجام: و سلم تسليماً كثيرا
خط: نسخ خفی، کا: حسین شریف گلپایگانی، بی تا، هر یک از این دو دعاء در یک رقعه جداگانه از پوست آهوی بسیار نازک با مرکب مشکی نوشته شده است، مجدول، مذهب، با سرلوح، غلاف این دو دعا قوطی مقوایی نوساز، واقف: عزیز الله صیدی، تاریخ و قف: شهریور 1357، 4 سطر (4/5×25/5 )، اندازه : 5/4×80سم [ف: 15- 49]
ادعيه / دعا /عربی
ad'īye
مهدوی خوانساری، منير الدین
mahdavī-ye zānsārī «monīr-od-dīn
جامع و کاتب: سيد منير الدين تجليل معروف به مهدوی خوانساری که بدستور واقف دعاء جوشن کبیر را نوشته است.
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه : 11624
آغاز: اللهم انی اسئلك باسمك با الله، انجام: خلصنا من النار یا رب
خط: نسخ، كا: منير الدین تجلیل معروف به مهدوی خوانساری، بی تا؛ ضمایم. 1. نسخه دعاء چاپی مشتمل بر حرز یمانی (دعاء سیفی علوی) و دعاء احتجاب، اسماء الحسنی و مناجات دیگر به قلم عبد المطلب و به دستور واقف در سال 1376ق به طبع رسیده است، 2. در ابتدا و انتهاء نسخه ادعيه متفرقه با جوهر آبی به خط واقف نوشته شده است، واقف: حسن فريد محسنی، تاریخ وقف: شهریور 1354، کاغذ: فرنگی شکری، جلد: تیماج قهوه ای، 75ص (39×36، 8)، اندازه :9/5×14 سم [ف: 15- 52]
ادعيه / دعا / عربی
ad'īye
نفعی، مصطفی
nafi Imostafa
ص: 591
مشهد رضوی؛ شماره نسخه: 18302
آغاز: بسمله لا اله الا الله محمد رسول الله عدد جناته؛ انجام: الحمدلله رب العالمین ... درویش مصطفى النفعی
خط: نسخ، بی کا، بی تا [رایانه ]
ادعيه / دعا / فارسی و عربی
ad'īye
نوری، عبدالله بن عليرضا
nūrī, 'abd-o1-lāh ebn-e 'alī-rezā
مشتمل بر دعای حرز؛ دعای عهد؛ دوازده امام خواجه نصير دعای صنمي قريش؛ دعای مشلول، دعای حضرت ادریس عشرات كميل؛ عديله وصباح. دعای حرز مبارکه در این کتاب توسط شیخ عبد العال ترجمه و شرح شده و دعای کمیل وصباح نیز ترجمه شده و بعید نیست میرزا عبدالله نوری این دو دعا را ترجمه نموده باشد.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه : 2318
آغاز: در مهج الدعوات روایت کرده است که محمد بن عبدالله اسکندری گفت ... دعای حرز مبارک؛ انجام: اللهم استجب دعانا بالخير والسعادة برحمتك يا ارحم الراحمين
خط: نسخ و نستعلیق، کا: محمد بن عبد الله نوری مشهور به فضل الله، تا: 1295ق، جا: تهران با مجدول، قبل از شروع ادعیه در بیاض مطالبی به فارسی با خط شکسته نستعلیق و حمائلی در 2 برگ آغازین در خواص دعا نوشته شده، ظهر برگ اول اشعاری از امیر المؤمنین به عربی نوشته شده که ابیاتی از آن در ارتباط با فوائد سفر و ابیاتی در ارتباط با زهد و حکمت است همچنین روایتی از کتاب «کافی»، از امام جعفر صادق (علیه السّلام) در مورد وضع حمل و تعیین نوع جنسیت فرزند در ظهر برگ اول نوشته شده؛ مهر: «صديق الملك رئیس امور دول وزارت خارجه»، «صدیق الملك»، «محمد بن عبدالله» مربوط به کاتب نسخه؛ کاغذ: فرنگی، جلد. تیماج زيتونی ضربی سجاف تیماج عنابی، 80گ، مختلف السطر (5/5×12 )، اندازه: 9×17 سم [ف: 12- 30]
ادعية = ساغموس /دعا / ارمنی
do'a' = sāqmūs
به زبان ارمنی کهن در چندین بند که از آنهاست دعای مردگان و دعای شب های ترس آور و دعای خلیفه نرسیس (به گفته آقای دکتر حق نظریان).
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه : 5094
بی کا، بی تا؛ به خط ارمنی، نوشته يوهانس برای بستگان خود در تاریخ 1078 ارمنی برابر با 1629م (= 551+1078) و 1039ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوا، 145گ، 25 سطر (15×21)، اندازه: 21×27سم [ف: 15- 4111]
ادعية / دعا / ترکی
ad'īya
غیر همانند:
1.قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :5/ 10941
بی کا، تا: اواخر قرن 13، جا: ترکیه عثمانی، دارای اشکال زیبا؛ قطع: رقعی (میراث شهاب: س 9ش 2- 41]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 11896
آغاز: بسمله، ليس و القرآن الحکیم؛ انجام: وهو السميع العليم
خط: نسخ، بی کا، تا: 1154ق [الفبائی ف: 250]
3. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 8690
چند سوره قرآن و خواص قرآن و چند دعا در این مجموعه گرد آورده شده است؛ خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا، مجدول، جلد: تیماج مشکی ضربی، 55 گ، 9 سطر، اندازه: 15x10 سم [ف: 22- 237]
ادعية / دعا / ترکی، فارسی
ad'īya
مشهد، گوهر شاد؛ شماره نسخه:7/ 260
شامل شرح دعای فرشته ترکی، شرح دعای سیفی فارسی؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، مهر: حاج سید سعید؛ کاغذ: حنایی و سفید، جلد: تیماج مشکی، 17 سطر (10×17)، اندازه: 25x15/5 سم [ف: 1- 228]
ادعية = کتاب فال قرآن / دعا / ترکی و عربی
do'ā=k-e fāl-e qor'ān
قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 14495/6
آغاز: «فجان فال اچلق دلسك محف كريهة دن برنیت اوزينه درست انجام: و او چاق شرابلرین اچوره إن شاء الله تعالى، تمت
از فال قرآن آغاز شده و در خواص آیات و ادعیه ادامه یافته است، لكن فاقد سبک و سیاق یک کتاب است و به نظر می رسد که گزیده ای از کتاب بزرگی باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ شرقی، 71گ (92-162)، 15 سطر، اندازه: 20x11سم [ف: 36- 487]
ادعية / دعا / ترکی و عربی
ad'īya
غیر همانند:
خوی: گنجینه (موزه)؛ شماره نسخه:22
آغاز: مجر بدر یذکرون باب يذوبیك اغر يبجون الذين يذكرون
ص: 592
الله قياماً وقعوداً وعلى جنوبهم ... باب میل اغريبجون یازهم کندر یانچی، انجام: هي في علمك وانثرها علينا من خزائن رحمتك ... الكرامة مع السلامة والها فيه.
کتاب دعایی است که در آن دعاهای کوتاهی برای روای حاجات و برآوردن نیازها، ذکر شده است. برخی از این دعاها آیات قرآن و برخی روایات نبوی و اغلب غير مأثور است، خط: نسخ بی کا، تا: قرن 11، 200گ، 7 سطر، اندازه:
7×10/5سم [ف مخ]
2. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 3518- 13/198
آغاز: شرح دعاء کنز العرش. بسمله بر کون پیغمبر حضرت صلی الله عليه و سلیم اصحابه لرله او تورردی جبرائیل علیه السلام کلدی ایدر یا محمد تنکری تعالی سکا سالام قلدی: انجام: صلوة منك دائمة على النبي بمنهل و منسجم مار نحت عذبات اليان ريح صبا واحراب العيس حادي العيس بالنغم اللهم صل على سيدنا محمد نبي الرحمة و على آله و صحبه و سلم.
مجموعه دعا است شامل: کنز العرش ، دعای صلوة يا صلواتیه، دعای نور، دعای قدح، دعای سرخ با اوراد ایام السبعة، قصيده المبراة دعای تلاوت کلام مجید؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول مذهب؛ جلد. تیماج قهوه ای با جدول خطی و گرهی و ترنج و سر ترنج ضربی، 76گ، 11 سطر، اندازه: 9×16 سم [ف: 1-1 193]
3. خوی: گنجینه (موزه): شماره نسخه: 21
آغاز: سوره حمد؛ انجام: باب استمه ایچویه اوچ کاغذ یازوه کونره برین قوقوده هيموت كيفوت بيغوته. تهت الحمايل الشريف کتاب کوچکی است در دعاء شامل این مطالب: سوره هایی از قرآن کریم (حمد، يس، تبارك، عم يتساءلون، مصر، توحید، فلق، ناس)، دعای عظیم به نقل از انس، حلية حضرت رسول (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و دعای نوره خط: نسخ، كا: حسين الفوذی الرومی، تا: قرن 12 مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج، قهوه ای سوخت با ترنج مجدول 105گ، 6 سطر، اندازه: 6×8سم [ف مخ: )
4. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه:5076-166/ 25
آغاز: بسمله، الحمدلله الذي خلق السماوات والأرض وجعل الظلمات والنور ثم الذين كفروا بربهم یعدلون: انجام: وعلى آله وصحبه اجمعين سبحان ربك رب العزة عما يصفون وسلام على المرسلين والحمد لله رب العالمین.
مجموعه ای است در دعا، شامل این مطالب سوره هایی از قرآن کریم، خواص آیات السبع، اسماء الحسنى الهی، اسماء حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) ، حلیه حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به نقل از علی (علیه السّلام)، اسماء اصحاب کهف، خط: نسخ، بی کا، تا: 1199ق؛ مجدول زرین، فاصله آیات در سوره ها با دایره مذهب؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول مذهب، 69گ، 11 سطر، اندازه: 9×13 سم [ف: 1- 215]
5. قم: مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی شماره نسخه: 310
دعاها و حرزهای مختلفی است که به صورت پراکنده در این نسخه درج گردیده است؛ خط: نسخ، بی کا، بی تا، مجدول؛ جلد: مقوا عطلت پارچه، 74گ،13 سطر، اندازه: 12×18 سم [ف: 1- 277]
6. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه :6358- 32/58
آغاز: ما تكسبون وما تأتيهم من آية من آيات ربهم الا كانوا عنها معرضين؛ انجام: دینی و ایمانی و احفظهمالي في حياتي وعند وفاتی
سوره مبارکه انعام و چند دعا از جمله دعای رسل الله: الهی من الذي دعاك فلم تجبه ومن الذي سألك فلم تعطه ... و دعای آخر انعام: «اللهم يا سريع الحساب و یا شديد العقاب یا غفور و یا رحیم»، دعای دیگر با آغاز: «الحمد لله الذي لاينسى من ذكر و الحمد لله الذي يجدب من دعاء و دعای مزب البحر»، دعای حسن و حسین (علیه السّلام) با شرح آن شرح مهر سلیمان و ادعیه دیگر، خط: نسخ معرب، بی کا، بی تا، افتادگی: آغاز و انجام: این نسخه عکسی است؛ جلد: گالینگور قهوه ای، 68 گ، اندازه: 21×30سم [ف: 4 -2346]
7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 23492
آغاز: بسمله يس و القرآن الحکیم انك لمن المرسلین، انجام: دعای مقاتل ..... حاجتی
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، بی تا [رایانه ]
ادعية / دعا / عربی
ad'īya
غیر همانند:
مشهد؛ رضوی، شماره نسخه: 12396
آغاز: بسمله سبحانك انت الله رب العالمین، انجام و صلى الله على محمد و آله الطاهرين الأخبار
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 6 [الفبائی ف: 250]
2. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه :12397
آغاز: بسمله، دعاء النبي صلى الله عليه يوم الاحزاب مرجوه اللهم اني اعوذ بنور قدسك و عظمة طهارتك؛ انجام: و حسبي الله و نعم الوكيل [نعم الولى] و نعم النصير.
این نسخه مشتمل است بر: دعای پیامبر مکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) در يوم الأحزاب؛ اسماء الله الحسني با آغاز: «اسماء الله تعالى عز و جل هو الله الذي لا اله الا هو»؛ دعای فرج و راحت با آغاز: «یا من لیس غیره رب فيدعاه»؛ خط: نسخ، بی کا، تا: حدود قرن 7 پشت صفحه اول نسخه به خط نسخ زرین نوشته شده: «فيه ادعيه الصالحة مرجوه عن الأئمة السلف الصالح عليهم السلم»، ضمن یک برگ به خط مغایر دعای مروی از حضرت سجاد (علیه السّلام) ضمیمه است، مذهب، دارای دو کتیبه، کاغذ: حنایی، جلد. تیماج عنابی ضربی، 10گ، اندازه 11× 13/5 سم [ف: 15- 9]
3. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 3349
آغاز: ادعيه الأيام السبعة لمولانا الحسين بن على صلوات الله عليه و على آبائه ... دعاء يوم الأحد، انجام: و صلى الله على رسوله سیدنا محمد و آله و سلم تسليماً و الحمد لله رب العالمين.
مشتمل است بر دعاهای ذیل دعای امام حسین (علیه السّلام) در ایام هفته، دعاء المظلوم على الظالم امام سجاد (علیه السّلام)، دعاء المظلوم على الظالم
ص: 593
از امام باقر (علیه السّلام)، الهیات امام زین العابدین (علیه السّلام)، دعاء كامل المنفذ من المهلكات از امام صادق (علیه السّلام)، اسماء الله الحسنی، دعاء قسم اعظم از امام علی (علیه السّلام)، دعاهای مختلفی از ائمه بدون نام خاصی، دعای فرج امام صادق (علیه السّلام)، ادعیه ایام ماه از امام صادق (علیه السّلام) چهار صد باب در آداب به نقل از امام علی (علیه السّلام)، موشحه امام سجاد (علیه السّلام)، حرزها و نسخه های مختلف دعایی، تعويذهای مختلف به نقل از ائمه (علیه السّلام) و متفرقات دیگر خط: ثلث، بی کا، تا: قرن 6 با 7؛ مصحح، مهر: کتابخانه مجدالدين (مستطیل)، جلد: مقوایی ابر و باد عطف پارچه ای، 55گ، 24 سطر، اندازه: 19/5 × 24/5 سم [محدث ارموی مخ: 1- 91]
4. قم؛ مرعشی شماره نسخه: بدون شماره/1
بی کا، تا: اواخر قرن 7 [میراث شهاب: س5ش 3و4 -150]
5. تهران مجلس؛ شماره نسخه :12446
آغاز: الدعاء في يوم الاحد بسم الله الرحمن الرحيم اللهم انك اذنت لي في مسئلتك، انجام: و حببني الى جميع خلقك و تولنی بالاجابة في دعائك و اغفر لي ولوالدي و لجميع المؤمنین و المؤمنات.
دعاهای ایام هفته در این نسحه به صورت قطعات مرقعات زیبا تحریر شده است؛ خط: ثلث جلی خوشی، کا: احمد سهروردی (شیخ زاده سهروردی)، تا: جمادی الاول 697ق؛ کاتب شاگرد باقوت مستعصمی معروف به یاقوت ثانی است، مجدول، مذهب، مرصع؛ جلد: تیماج مشکی ضربی با شمسه با سر، 60گ، 4 سطر، اندازه: 16×26 سم [ف: 35- 397]
6. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه :2305
دعای جوش کبیر و چند دعای دیگر، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 7 و 8 ؛افتادگی؛ انجام مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوا، 58 گ، 10 سطر (9×11)، اندازه: 13×17/5 سم [ف:9- 939]
7. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9286
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین، انجام و انا لله و انا اليه راجعون
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 8 [ الفبائی ف: 34]
8. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 12793
آغاز: الحمدلله الذي خلق السموات و الارض و جعل الظلمات و النور، ثم الذين كفروا بربهم يعدلون، هو الذي خلقكم من طين ثم قضی اجلا و أجل مسمی، انجام: لا اله الا الله محمد رسول الله، صلى الله عليه و آله، أعوذ بعزة الله و أعوذ بقدرة الله و أعوذ برسول الله صلى الله عليه و آله و سلم تسليماً، تمت
کتاب دعایی است شامل برخی سوره های قرآن و ادعیه می باشد که در کتاب های شیعه آمده است از جمله بخشی از دعای جوشن کبیر و دعاهای ایام هفته را در بر دارد؛ خط: نسخ زیبا، کا: عبدالله صیرفی، تا: ذیحجه 730ق، از روی خط یاقوت مستعصمی؛ مجدول، مذهب، با سرلوح زیبا؛ تملك: عبد المطلب با مهر «لمذنب عبد المطلب»،(مستطیل) به تاریخ 1148ق، ابن علی اصغر به تاریخ 1305 ق که نسخه را به مبلغ سی تومان خریده است؛ مهر :
«افوض امري الى الله عبده اقاخان» (مربع) ، کاغذ: شرقی، جلد: تیماج زرشکی ضربی با لچک، ترنج مرغ و گل و بوته با تذهیب در زمینه لاجوردی بسیار هنری، عطف تیماج مشکی، 139گ، 11 سطر ( 6×12/5)، اندازه:
19/5x10سم [ف:32- 489]
9. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه : 480/4
دعای ابراهیم؛ کا: عبدالله بن محمد بن مجاهد، تا: 790ق؛ 5%ص [ف: 5- 35] 10. تهران: ملک شماره نسخه: 29/ 604
با اشعار منقول از حط شهید اول؛ کا: شمس الدين محمد بن حسن جباعی، تا: قرن 9، 6ص (169-175) [ف: 5- 108]
11. تهران: ملک: شماره نسخه : 4/ 528
ادعيه اهل سنت بی کا، تا: قرن 9، 4 ص [ف: 5- 61]
12. اصفهان: روضاتی، سید محمد علی، شماره نسخه: 1/14
دعاء شب اول ماه رجب و روز آن؛ خط: نسخ جلی، بی کا، تا: قرن 19 کاغذ، چهار بغل، 1گ (67پ-68)، اندازه 13×15سم [نشريه:5- 133]
13. تهران: ملک: شماره نسخه : 604/31
ادعیه یا معافاتی از بعضی فضلاء و اشعاری از مرتضی و امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) و اشعاری در ایام منهیه سال از جمال الدين احمد بن عبد الله بن منفرج بحرانی؛ خط: نسخ، كا: شمس الدين محمد بن حسن جباعی، تا: قرن 9، 6 ص (193-199) [ف: 5- 108]
14. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 1612/31 -ف
نسخه اصل: نسخه شب 216 کتابخانه تقوی که اکنون در کنابخانه مجلس شورای ملی است 64614- 4559. أدعية المكاتبات؛ کا: عبد الحی، تا: 842ق، جا: ماردین در شمال عراق، کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج قهوه ای ضربی (فیلم ها- ف:1- 619]
15. تهران: ملی؛ شماره نسخه : 5 /3044
آغاز: بسمله، اللهم صلى على النبي الأموسی العربی الهاشمي القرشي الملكي، انجام و احشرنا معهم برحمتك يا ارحم الراحمین و صلی الله على محمد و آله اجمعین.
دعایی است در مدح پیامبر و ائمه اثنی عشر (علیه السّلام)؛ خط: نسخ، کا:
جعفر بن حسن استر آبادی، تا: 845ق، جا: قريه لامبلنگی؛ کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: تیماج سدری مقوایی ضربی ترنج دار مجدول، 3 (132پ - 134پ)، 17 سطر ( 8×11/5 ) اندازه: 12/5 × 16/5 سم [ف: 14- 162]
16. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8932/17
شامل دعاهایی از امام زین العابدین و اما صادق و پیامبر اسلام و فاطمه زهرا؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن على بن حسن جباعی، تا: شنبه 18 شوال 852ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن بنفش، 2 ص (57-58)، اندازه: 18/2×28سم [ف: 29/1 - 384]
17. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8932/56
دعای هر روز ماه رمضان؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن على
ص: 594
بن حسن جباعی، تا: شنبه 18 شوال 852ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد میشن بنفش،1ص (117)، اندازه: 18/2×28 سم [ف: 1/ 29- 387]
18. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8932/66
آغاز: بخط الشهيد ما حكاينه من مرار بخط محمد بن محمد بن الحسين بن معيه بالمشهد المقدس الحايري صلى الله على مشرفه هكذا روي عن الصادق جعفر بن محمد عليهما السلم انه قال من شاکه
چندین دعا و دستور تسبیح، که از روی خط شهید نوشته شده است، به نقل از پیامبر و ائمه معصومین؛ خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن على بن حسن جباعی، تا: 12 رمضان 852ق، کاغذ: نخودی آهار مهره، جلد: میشن بنفش، 2 ص(1301-131)، سطور و اندازه ها مختلف ، اندازه: 18/2×28سم [ف: 29/1 -
388]
19. تهران: ملک شماره نسخه : 18 / 1626
بندی از کتابی در دعا؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 854ق [ف:5- 313]
20. مشهد؛ رضوی، شماره نسخه :3276
آغاز: و ينذر الذين قالوا اتخذ الله ولدا؛ انجام: و صلى الله على سیدنا محمد و آله اجمعين.
این نسخه مشتمل است بر سور مبارکه کهف (آیات اول آن ناقص)، طه، يس، دخان، فتح، ق، واقعه، ملک، نباء، تسبیحات، مناجات و اسماء الحسنی؛ خط: نسخ و ثلث و نستعلیق، بی کا، تا: حدود قرن 10؛ مهر: «بهاء الدین علی علوی، (چهار گوش) مورخ 1109ق، واقف: نادر شاه، تاریخ وفق: 1145ه. ق، کاغذ: آهار مهره حنایی زرافشان، جلد: نیماج سبز ضربی زمینه ترنج و دو سر ترنج زریوش با سه جدول زرین،153گ، 5 سطر، اندازه : 15/4×21/9سم [ف: 15- 10]
21. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 1095
آغاز: (آغاز دعاء الصحيفة:) بسمله حال ثنا الشيخ الامام العالم العامل العلامة شيخ الإسلام أبو طالب بن يوسف الفرشی انه روی عن الامام علي بن أبي طالب و الزيبر بن العوام انهما رویا عن النبي صل الله عليه و آله و سلم انه قال كنت أصلي خلف المقام فلما فرغت من صلاتی استغفرت الأمتي فهبط جبريل عليه السلام ... و يسمي دعاء الصحيفة... اللهم أنت الملك الحق الذي لا اله الا الله أنت أنت ربي و أنا عبدك عملت سوأ.
(آغاز دعاء أنس بن مالك ) بسمله بسم الله خير الأسماء بسم الله رب الأرض و السماء بسم الله المعافي بسم الله الشافي بسم الله الكافي، انجام: (انجام دعاء الصحيفة: ) يا من أمره اذا أراد شيئاً أن يقول له كن فيكون فسبحان الذي بيده الملكوت شيء و البه ترجعون
(انجام دعاء أنس بن مالک:) مجلا لك عن كرامك و بفضلك عن من سواك ولاتكلنا إلى أنفسنا طرفة عين ولا إلى أقل من ذلک یا رب العالمین و حسبنا الله و نعم الوكيل.
نسخه اصل : کتابخانه واتیکان، نسحه شماره 1459. شامل دو دعاست 1. دعاء الصحيفة، دعایی طولانی است با مضامین عرفانی بلند که در این نسخه به نقل از شیخ الاسلام ابو طالب بن يوسف قرشی ثبت شده است، 2. دعاء أنس بن مالك، دعایی است در 37 سطر که در ابتدای آن این نام ثبت شده است؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 10، 20ص، 13سطر [عکسی ف: 2- 190]
22. تهران: موزه ملی شماره نسخه: 9223
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 10؛ آستانه شیخ صفی کاغذ: ترمه، جلد: روغنی گل و بوته دار، 404ص، اندازه:8/8×15/5 سم [ف: 185]
23. قم: مرعشی؛ شماره نسخه: 12593/6
آغاز : سبحانک لا إله أنت يا رب كل شيء و وارثه، يا إله الآلهة الرفيع جلاله، یا الله المحمود في كل فعاله يا رحمن كل شيء و راحمه، انجام: و نجاتاً عند الحساب و أماناً من العذاب و جوازاً على الصراط و نصيباً في الجنة و ارزقنا النظر إلى لقاء وجهك الكريم برحمتك يا أرحم الراحمين.
حاوی دعاهای گوناگونی است که بخشی اسماء الله و بخشی دیگر دعاهای معمولی است، اندکی به صورت منظوم آمده است؛ خط: نستعلیق، بی کا، تا: قرن 10؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، 10گ (44ر -53ر)، 17 سطر، اندازه: 6×11/5سم [ف: 31- 737]
24. فردوس؛ مدرسه حبيبيه؛ شماره نسخه: 31/ 20 در حاشیه
آغاز: يا سامع الدعاء و یا رافع السماء و یا دايم البقاء و با واسع العطاء لذي الفاقة القديم، می فرماید ای شنونده دعا و این برافرازنده آسمان و ای همیشه بهاء و ای فراخ عطاء انجام: و ناجاك احیازُ ببایك رکع *** در کوی برو تا یکی ترا خواند/ ز زمره بشر و سایر بنی آدم *** کرندکان درب تا توو را رها کویند. فرست رحمت و غفران بسید عالم
دعای مجرب در قضای حاجات دعایی به عربی در قضای حاجات است که پس از ذکر هر فقره به فارسی ترجمه ی منثور شده و پس از آن در دو بيت به نظم کشیده شده است؛ خط : نستعلیق، کا: معین شیرازی، تا: 909ق، جا: تبریز؛ جلد. تیماج مشکی مجدول گرهی، 7گ (405پ-412پ)، اندازه: 25x18سم [ف]
25. تهران: ملک شماره نسخه: 3630/13
اوراق منتخبیه من عدة كتب فيها ادعية و فوائد عظيمة؛ خط: نسخ، كا: قاسم عبد الله، تا: با تاریخ 917ق [ف: 7 - 7]
26. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :10277/4
خط: نسخ، كا: نجم الدين ولد الحاجی عبد الله الأديب بن الحاجی احمد بن الحاجی نصراسبی (؟)، تا: 920ف: جلد: تیماج قرمز، 2ص (146-148)، 14سطر، اندازه 14 × 20/5سم [ف: 32- 297]
27. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه: 5156-ف
نسخه اصل: مونیخ 427. دعاء روزهای هفته؛ خط: نسخ و ثلث، کا: حاجی محمد تبریزی، تا: 942ق [فيلم ها- ف: 3- 139]
28. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 9679/4
خط: نسخ، کا: ابو نصر شریف بن ابی سعید، تا: ربیع الاول 951ق؛ 9گی (236ر -245ر) [مختصر ف: 648]
ص: 595
29. تهران: ملک، شماره نسخه: 5949
آغاز: الله و لا سواه هو الله الذي لا اله الا هو، انجام: الرشید الصبور وفق بكتابها العبد الحفير شاه محمود النيشابوري... في شهور سنة 958 .
خط: نستعلیق، کا: شاه محمود نیشابوری، تا 958 ق. مجدول، با سر لوح زرین؛ کاغذ: کاغذ متن و حاشیه ترمه زرافشان، جلد: میشن قهوه ای سیر صربی، 5 گ، 5 سطر، اندازه: 13/5×21/4 سم [ف: 1- 221]
30. قم: مرعشی؛ شماره نسخه : 1168/14
آغاز: بسمله. اللهم أنت منان مجيب مؤمن مهیمن ملک منكبر مصور؛ انجام: و قنا عذاب النار وعذاب القبر و سوء المنقلب.
نسخه اصل: کتابخانه چستربیتی، دیلین ایرلند جنوبی، ش 3486؛ خط: نسخ، بی کا، تا: با تاریخ 985؛ 2ص (130-131) [عکسی [ف: 3- 369]
31. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 4157/1
از مهج الدعوات و منهج العيادات ابن طاوس و جاهای دیگر بعربی؛ خط : نستعلیق، کا: میر جلال الدين مازندرانی، تا: جمعه نزدیک به پایان جمادی الاول 993ق، جا: مکه؛ کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج مشکی، 28گ (1-29)، 15 سطر (7×13)، اندازه : 12×18سم (ف: 13- 3128]
32. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 4044-164/ 20
آغاز: الا هو و ان يمسسك بخير فهو على كل شيء قدير وهو القاهر فوق ... وأعرض عن المشركين سورة الأعراف، قل یا ایها الناس انی رسول الله اليكم جميعا؛ انجام: سورة الحجر ولقد تعلم انك يضيق صدرك بما يقولون .. واعبد ربك حتی یاتیک اليقين.
شامل این دعاها ادعیه ایام هفته از امام موسی بن جعفر(علیه السّلام)، دعای سمات، آیات التوکلات برای هر روز هفته؛ خط: نسخ معرب، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز، مجدول، مذهب، جلد: تیماج قهوه ای، 52گ، 10 سطر، اندازه: 10× 15 سم [ف: 1- 210]
33. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه :2/ 3000
آغاز: منقولست از ابن طاووس که این دعا را بعد از زیارت هر یکی از ائمه معصومین صلوات الله علیهم اجمعین می باید خواند.
بسم الله الرحمن الرحيم اللهم اني زرت هذا الأمام مقراً بامامة معتقداً ؛ انجام: یا الهی و سیدی شفاعنة الكبرى فذاك المشفع وصل عليه ما دعاك موحد و ناجاك اخبار ببابك رکع
شامل دعا پس از زیارات ائمه، زیارت جامعه کبیره، ادعيه ايام هفته، ادعيه ايام رمضان ، سوره انعام، مناجات عينیه على (علیه السّلام)؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، 44گ، 14 سطر، اندازه:9×16 سم [ف مخ : 1- 106]
34. قم: مسجد اعظم، شماره نسخه: 2997
آغاز بدانکه شيخ المعظم شیخ زین الدین دفع دشمنان و هلاک ایشان هيج وردی و دعایی بهتر از حرز دافعه نیست و لشکرها به برکت تلاوة این حرز از یکدیگر ریخته اند و کیمیاست این حرز؛ انجام و اغفر لى تلك الذنوب العظام. فانه لا يغفرها غيرک با رحمن خدای تعالی گناه چهل ساله او رابیامرزد انشاء الله تعالى
مجموعه حرزهای ائمه، ادعیه و مناجات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز؛ مجدول؛ 77 گ ، 12 سطر، اندازه : 9×14سم [ف مخ: 1- 107] 35. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 3110
آغاز: لا اله الا وحده لا شريك له، انجام: و با سلا [كذ] دينا و بمحمد صلی
این نسخه مشتمل بر دو دعا در تعقیب نماز صبح به روایت اهل سنت و ناقص است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 11؛ پشت صفحه اول اذکار ایام هفته به روایت مشایخ، کاغذ: نخودی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 23گ، 9 سطر، اندازه:
13×17/7سم [ف : 15- 52]
36. مشهد؛ رضوی شماره نسخه: 12622
آغاز: بسمله اذا زلزلت الارض زلزالها، انجام: برحمتک یا ارحم الراحمين
این نسخه مشتمل است بر سور مبارکه: زلزال، کافرون، اخلاص، فلق، ناس، فتح، آیات اول کهف، آیات اول سوره جن، آیات اول زلزال، 8 آیه اول یس، 10 آبه اول صافات، 2 آیه مومن، بقیه آیات کهف، سجده، هفت حصار (=انتخاب آیات فتح و ظفر و نصرت فقران کریم مختص به ایام هفته)، درود حضوری با آغاز : «الحمد لله على ما مضى»، قصیدہ بردہ شرف الدین بوصیری در مدح خام الأنبياء محمد مصطفی (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با ترجمه زیرنویس به فارسی از ملاعبدالرحمن جامی متوفای 898ق با آغاز: «امن تذکر جيران بذی سلم، أي رياد صحبب یارانت اندر ذي سلم»، فضایل و خواص شصتگانه قرائت قصيده در حواشی نوشته شده است، منظومه فارسی در فضیلت سوره الرحمن با آغاز «چنین گفت ما را اهل استاد - بروح پاک ایشان نور حتی باده، دعای کیمیای سعادت، عکاشه، خواص و فضائل سور و ادعیه در حواشی به فارسی نوشته شد و برگ اول نسخه نونویسی شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، واقف: حسین کی استوان، تاریخ وقف: آبان 1348؛ کاغذ: حنایی، جلد: مقوا با روکش مشمع، 76گ، 9 سطر، اندازه:9/5×15/5
سم [ف: 15- 56]
37. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2090- 11/190
آغاز: وكان من دعائه عليه السلام في دفاع كيد الأعداء ورد بأسهم الهی هدیتنی فلهون ووعظت فقسوت و ابليت الجميل فعصیت ثم عرفت ما اصدرت اذ عرفتيه فاستغفرت، انجام: دعاء يوم الخميس: مرحبا بخلق الله الجديد وبكما من کاتبین و شاهدین اکتبا باسم الله اشهد .. الأحياء منهم والأموات وصلى الله على سيدنا محمد و آله الطاهرين انك حميد مجيد.
شامل دعائه (علیه السّلام) في دفاع كيد الأعداء وله عليه السلام في استكشاف الهموم، دعای سیفی یمانی، دعاء جليل شريف عن
ص: 696
النبي (اللهم انت الله وانت الرحمن وانت الرحیم)، دعای جوشن کبیر، دعای عبرات، دعای امام باقر (اللهم يا صريخ المكروبين)،
دعای جوشن (الهی کم من عدو انتضی علی سیف عدواته)، دعای صباح على (علیه السّلام)، دعای امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) (اللهم رب النور العظیم)، دعای علی (علیه السّلام) بعد از هر نماز، دعای اعتصام، دعا في الأستعاذه من المكاره، دعای الاستیاق الى طلب المغفرة ودعاهایی به نقل از صحیفه سجادیه، دعای ایام هفته ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ جلد: مقوا عطف تیماج مشکی، 92گ، 15 سطر، اندازه: 11×17 سم [ف: 1- 188] 38. بیرجند؛ دیانی؛ شماره نسخه : 174
در نسخه حاضر دعاهای ذیل جمع آوری شده است: دعای امام سجاد (علیه السّلام) در هر صبح و عصر، دعای ایام هفته از امام علی، «فاطمه زهرا، امام سجاد، امام کاظم و امام صادق (علیه السّلام)، دعای سمات با مقدمات و مؤخرات آن، دعای فتح، دعای ابواب، چند مناجات از امام سجاد (علیه السّلام)، دعاء الوسائل، دعای احتجاب، دعای عديله كبيره و صغیره؛ خط: نسخ معرب زیبا، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول: جلد: تیماج قرمز ضربی بدون مقوا، 100گ، 11 سطر، اندازه : 8×12/5سم [ف: 131]
39. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 647 - طباطبائی
آغاز: بسمله الحمد لله رب العالمین الرحيم الرحيم مالك يوم الدين؛ انجام: ولا حبة في ظلمات الأرض ولا رطب ولا يابس الا في كتاب مبين
مجموعه ای است در ادعیه و برخی سور قرآن و سایر متفرقات؛ خط: نسخ آمیخته به نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، چند صفحه از پایان نسخه نونویس است مورخ 1231 قمری؛ محشی، پشت برگ آغاز، دو نسخه پزشکی وجود دارد، کاغذ: اصفهانی، جلد: روغنی با گل و بوته، 200گ، 22 سطر، اندازه:
11/5 × 17/5سم [ف: 24- 400]
40. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :647 ط
خط: نسخ آمیخته به نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11 [مختصر ف: 39]
41. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :10277/2
خط: نسح، كا: نجم الدين بن حاج عبدالله لسبی، تا: قرن 10 و 11 ، 2گ (146پ-148ر) [مختصر -ف: 40]
42. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه : 10029/34
دعای فضای حوایج و چند روایت؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا: تا: قرن 11؛ مصحح، در نسخه آمده : خط: «به ملا محمد زمان لاهیجی رحمه الله که در بنادر سورت فوت شده؛ جلد: تیماج جگری ترنج با سرترنج طلائی، 2ص
(101-102)، اندازه: 12×17سم [ف: 32- 39]
43. قم،گلپایگانی؛ شماره نسخه: 2320- 12/210
آغاز: بدانکه مروی است از حضرت سید کاینات و خلاصه موجودات ورحمت عالميان محمد المصطفى صلى الله علیه و آله که هر مؤمنی که این دعا را بعد از فریضه در صباح و رواح؛ انجام: و من ذرية ابراهیم و اسرائیل و ممن هدينا و اجتبينا اذا تتلی عليهم آيات الرحمن خروا سجدا و بكيا.
مجموعه ای است در دعا شامل چند دعای کوتاه از ائمه (علیهم السّلام) به ترتیب از هر امام یکی، هیاکل سبعه، دعای عدیله، دعای عهد، تعقیبات نماز به نقل از عدة الداعی، دعای فراش، دعاهای ایام هفته، صلواتیه دوازده امام، دعای صباح امام علی (علیه السّلام) و خواص برخی از آیات؛ خط: ثلث معرب، بی کا؛ تا: قرن 11؛ مجدول، مذهب، جلد. تیماج قهوه ای با جدول خطی و گرهی و ترنج و سرترنج ضربی، 75گ، 7 سطر، اندازه: 9×16سم [ف: 1- 190]
44. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 11770/3
آغاز: اللهم إني استخيرك بعلمك فصل على محمد و آله و اقض لي بالخيرة، انجام: و تنطق كل شعرة بقوة النقلين يستغفرون لقار بها إلى يوم القيامة. مجموعه ای از ادعیه به نقل از صحیفه سجادیه و غیر آن است؛ در این مجموعه نام فصل 19 تا فصل 24 آمده و در بخش پایانی چند دستور ادعيه به فارسی نوشته شده است؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، مصحح، محشی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد. تیماج زرد، یک لا، 41گ (115-155)، 18 سطر (7/5×15)، اندازه: 12/5 × 18/5 سم [ف: 29- 567]
45. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 1420/8
آغاز : اللهم اني اسألك باسمك ... و العافية يا خالق العافية
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 5- 265]
46. تهران: ملت؛ شماره نسخه: 2596/17
آغاز: بسمه. باسمك الابتداء با وهاب- واليك الاياب یا تواب انجام: اعف عن سيئاتنا يا رب - و اقض حاجاتنا بيوم حساب
از حامدی به نظم؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 [ف: 6- 66]
47. تهران: فرهاد؛ معتمد؛ شماره نسخه:19
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مجدول، در آغاز به خط فرهاد میرزا نوشته شده: این کتاب دعا را محمد حسین خان باصفهان برد و این حاشیه را بر آن افزود و جلد ساغری کرده 4 محرم الحرام 1278 به شرح آورد خرج متن و حاشیه و جلد پنج تومان و پنجهزاره کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی، 278 گ، 11سطر (5×9)، اندازه: 9/5×16 سم [ نشریه: 3- 177]
48. تهران: ملک؛ شماره نسخه: 2009
از دعای جوشن کنیر آغاز می شود و ادعية السر را با سند روایت آن به فارسی دارد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ کاغذ ترمه، جلد: میشن سیاه لابی، 130گ، مختلف السطور ، اندازه:10/3×17/3
سم [ف: 1- 220]
49. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگی؛ شماره نسخه: 2د
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11: اندازه: 12×19/5 سم [رشت و همدان -
ف: 1119]
50. تهران: ملک؛ شماره نسخه :3229/7
دعا و طلسمات، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، 4گ (56پ -
ص: 597
60ر) [ف: 6- 312]
51. تهران: ملی؛ شماره نسخه: 3649/3
آغاز: بسمله، الهى البستنی الخطايا ثوب مذلتی و جللني التباعد منك لباس مسکتنی، انجام: يا حي يا قيوم يا ذا الجلال و الاكرام برحمتك يا ارحم الراحمین و صلی الله على محمد و آله اجمعین.
ادعيه مختلفی همچون مناجات خمسه عشر و دعای کمیل و چند دعای دیگر، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، کاغذ: فرنگی شکری و اصفهانی نخودی، جلد. تیماج عنابی، عطف تیماج تریاکی، 41گ (112پ-153پ)، بین 7 و 16 سطر، اندازه: 11/5×18 سم [ف:16- 245]
52. تهران؛ الهيات، شماره نسخه : 266
خط: نسخ، بی کا: تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز، کاغذ: اصفهانی 87گ، 14 سطر (7/5×14)، اندازه: 13/5×20 سم [ف: 635]
53. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه: 373/1
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11: مجدول [نشريه: 2- 116]
54. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه: 4203
آغاز: بسمله سبحان الله العظيم و بحمده سبحان من الله ما أقدره سبحانه من قدير ما أعظمه و سبحانه عن عظيم ما أجله، انجام: و تطلع على نیتنا و تحيط بضمائرنا علمك بما نبديه كعلمک بمانخفيه
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ مصحح، نیمه اول کتاب دارای ترجمه فارسی به قرمز زیر سطرها، در آغاز هر دعا در حاشیه خواص آن دعا به نقل از ائمه (علیه السّلام) آمده؛ دارای تملکی به سال 1265؛ مهر: «ابراهيم بن عبد الله الموسوی» (مريع) ؛ جلد. تیماج قهوه ای بدون مقوا، 109گ، 8 سطر، اندازه:
19/5x13/5 سم [محدث ارموی مخ: 3- 1130]
55. قم: دار الحديت شماره نسخه : 289
آغاز: بحق ذال ذی الجلال و الاكرام السلام عليك يا أمواکیل و بحق راء الرب السلام علیك، انجام: و صلى الله على محمد سید المرسلين وخاتم النبيين و رسول رب العالمين و على آله و اصحابه أجمعين الطيبين الطاهرين.
جنگی است متعلق به یکی از عارفان سلسله خواجگان ماوراء النهر شامل دعاهای مختلف مأثور از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و غير مأثور و چند مولودیه و مناجات که فهرست مطالب آن چنین است: دعای دفع وبا و طاعون، مولود نامه حضرت پیامبر (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، در خلق شدن حضرت احمد مجتبی، چند دعای کوتاه، اسناد هفت آیه بررگوار به نقل از خواجه عبد الله دمشقی، دو رباعی و چند بیت از شاه منصور به فارسی، چند دعای کوتاه، اسناد دعای شیخ فرید قدسی قدس سره که نظام الدین فرمودند، دعای استغفار منسوب به عبد الله شطار، مطالبی به نقل از تفسیر مدارسی، مناجات خواجه قطب الدین کاکی به نظم، قصیده «أنا المطلوب فاطلبني تجدنی»، با ترجمه منظوم آن، اوراد نماز بامداد در طریق خواجگان؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز؛ مجدول مذهب، مطالب در متن و حاشیه؛ 55 گ، 15 سطر، اندازه:12×18سم [ف: 21]
56. قم: مرکز احیاء؛ شماره نسخه 3814
آغاز: روى عن العبد الصالح موسی بن جعفر عليه السلام قال ادع بهذا الدعا في شهر رمضان مستقبل دخول السنة، انجام: سبحانك و بحمدك علمت سوءاً و ظلمت نفسي فاغفر لي انه لا يغفر الذنوب الا أنت
مشتمل بر ادعيه متفرقه ای با این عناوین: دعاء ماه رمضان ، دعاء الخضر، تسبیحات ایام ماه رمضان و صلوات آنها، ادعيه افطار ماه رمضان ، و ادعيه ليالى و ایام هر یک از روزهای ماه مبارک رمضان ، و سپس ادعیه ای در دفع امراض و اعداء و برخی طلسمات و عوذات آمده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11 مصحح، محشی، دارای علامت بلاغ، در سه برگ آخر اشعاری به فارسی و عربی و یادداشت های متفرقه : «تملك: «حاجی عبد الغني اصفهانی، جلد: تیماج مشکی، 151 گ ، 11 سطر، اندازه: 25x16 سم [ محدث ارموی مخ: 1 -91]
57. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 217/ 9466
مجموعه ادعیه و احراز؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11؛ 1ص (469 - همان) (مختصر- ف: 726]
58. تهران: دانشگاه؛ شماره نسخه : 7529/2
دعاء العوذة و ايام الاسبوع؛ بی کا، تا: قرن 11؛ برخی به خط محمد بن باقر بن محمد تقی در 1103؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج مشکی ضربی مقوایی، 9 سطر (6×11)، قطع: بغلی، اندازه: 10×17/5 سم [ف:16- 612]
59. یزد: وزیری؛ شماره نسخه: 1427
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: انجام: کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی، 268گ، 12 سطر (5×11/5)، اندازه: 9/5×16/5 سم [ف: 3- 957]
60. تهران: چهل ستون؛ شماره نسخه : 306/3
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: قرن 11، افتادگی: آغاز و انجام [چند نسخه - ف: -379]
61. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه :12467/3
آغاز: الدعاء الشريف ليوم الأحد المبارک ... بسم الله فاتح الوجود و الحمد لله مظهر كل موجود ولا إله إلا الله توحیداً مطلقاً عن غيب و شهود، انجام: و أدخلنا الجنة مع الأبرار، اللهم اجعلنا من الشهاداء الصالحين، اللهم صل على سيدنا محمد و على آله و صحبه و سلم
دعایی است که انس بن مالک در وقتی که از طرف حجاج بن یوسف ثقفی از سوی عبدالله بن ابان ثقفی احضار می شود می خواند و از شر حجاج در امان می ماند؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اوایل قرن 11؛ محشی، مصحح، تاریخ تولدی به سال 1020ق در برگ 38 آمده که احتمالاً از کاتب باشد و نام فرزندانش
که زاده شده اند، کاغذ: فرنگی، 23گ (41-29)، 17 سطر، اندازه: 9×13سم [ف: 31- 475]
62. قم: فیضیه؛ شماره نسخه: 2/ 158
ص: 598
آیاتی از قرآن مجید و ادعیه متفرقه ؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قران 11 ؛ 69گ، 12سطر، اندازه: 18× 19 سم [ف:3- 6]
63. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 801 ط
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین الرحمن الرحیم؛ انجام: لا اله الا الله محمد رسول الله علی ولی الله
خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 11، دارای فهرست مطالب، دارای سرلوح، مذهب، مرصع، مجدول، چند صفحه اضافی پایان نسحه مشتمل بر سلام نامه ای است به قلم دیگر کاغذ: شکری آهار مهره، جلد. تیماج قهوه ای یک لا، 241گ، 10 سطر، قطع: بياضي اندازه:9×17سم [ف: 24/2 - 28]
64. تهران: ملی، شماره نسخه: 2573/2
آغاز: یروی انه لمولانا ابی ابراهیم موسی بن جعفر الصادق ما دعا به مغموم الا فرج الله عنه ... بسمله سبحانك اللهم و بحمدك اثني علیك؛ انجام: تقول هذا بعد صلوة الصبح مرة و بعد صلوة العصر مرة ثم تدعوا بما شئت.
ادعيه نگاشته شده در کتاب عبارتند از: 1. دعاء مستجاب: دعایی است منقول از امام موسی بن جعفر (علیه السّلام) که هر گرفتاری آن را بخواند مشکلاتش بر آورده شده، از عذاب قبر در امان، رزق او گسترده و گناهانش آمرزیده می شود، 2. دعاء عشرات همراه با نقل روایاتی در آثار و فوائد این دعا؛ کا: بهاء الدین علی حسینی، تا: 1008ق، کاغذ: اصفهانی نخودی، جلد: مقوایی با روکش کاغذی عطف تیماج قهوه ای، 7گ (108-115پ)، اندازه :12×19 سم [ف: 12- 502]
65. تهران: ملک: شماره نسخه : 3995/6
آغاز: بسمله. بسم الله فاتح الوجود و الحمد لله مظهر كل موجود و لا اله
خط: نسخ، بی کا، تا: 1013ق، 1گ (26پ - 26ر) [ف:7- 136]
66. يزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: 2146
خط: نسخ، بی کا، تا: 1015ق، مجدول؛ اهدایی خاندان مرحوم فرساد؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوایی با تیماج عنابی، 118گ، 7سطر (6×10)، اندازه: 20x13سم [ف: 4- 1179]
67. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 9191
آغاز: سورة يس ثمانون و ثلث آية؛ انجام: و اسرافی علی نفسی و اتوب اليه. این نسخه مشتمل است بر سور مبارکه یس، فتح، واقعه و ادعیه حزب البحر با اعتصام و اختتام آن، عشرات، جوشن صغير، اعتقاد جهت حصول مهمات : آغاز :«الهي ان ذنوبی و کثرتها»، يستشير، دفع شر اعداء، صباح منقول از امام عسکری (علیه السّلام)، علوی مصری، حجب، حرز كامل مستفاد از آیات کلام الله مجید در صباح و مساء، اسماء الحسنی منقول از پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) با آغار: «سبحان الله العظيم و بحمده»، کفایت مهمات مردی از اباعبدالله (علیه السّلام) با آغاز: «اللهم انی اسئلک باسمك»، احراز صبح و شام مردی از ائمه اطهار (علیه السّلام)، ادعیه متفرقه در دفع بلیات، دعاء جامع، جوشن کبیر، طریق ختم سوره فتح به نقل از شرف الدين على شولستانی نجفی (شش برگ آخر و اوراق ضمائم نونویس) و تهليلات؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قبل از 1027ق؛ ضمیمه ضمن 42 گ اذکار یوميه دعاء قربانی، ادعیه ایام هفته سجادیه (علیه السّلام)، منتخبی از آداب و ادعيه شهور، زیارات، ولی عصر (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) منقول از تحفة الزائر، حضرت علی (علیه السّلام)، دعاء کمیل، زیارت پیامبر اکرم (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) و ادعيه و احراز متفرقه دیگر، آغاز: « منقولست از صاحب الزمان که برای فتح مهمات و هنگام اضطرار»، انجام: «لا اله الا الله من اليوم الى يوم ينفخ في الصور»، تاریخ نونویسی عموماً نيمه دوم قرن 13ق؛ واقف: شیخ محمود واعظ حلبی، تاریخ وقف: آذر 1341؛ کاغذ: نخودی و نباتی، جلد: تیماج خرمایی کهنه، 160گ، 15 سطر، اندازه: 10×17 سم [ف: 15- 11]
68. تهران: سپهسالار؛ شماره نسخه : 984
خط: نسخ خوب و نستعلیق، بی کا، تا: 1028ق؛ واقف: سپهسالار؛ کاغذ: ترمه و خان بالغ، جلد. تیماج، 13ص ،9 سطر، قطع: ربعی، اندازه: 12×18 سم [ف: 1- 25]
69. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 3/ 12605
دعا در کیفیت دعوت، خط: نستعلیق، بی کا، تا: سه شنبه 23 رمضان 1036ق، جا: مزرعه جامی آباد؛ 3گ (80پ-82) [ف : 36- 159]
70. مشهد: شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: 1261
آغاز: حمده و شکری که حامدان و شاگران بارگاه احدیت و عابدين و مقربان؛ انجام: و از فضیحت و رسوائی روز قیامت نگاه دارد و از ناامیدی در این دور انه جواد کریم و على كل شي عليم
کتابی است در اعمال ماه ها که آغاز نسخه پس از برگه اول مقدار زیادی افتاده است و موجود از اعمال روز 24 ذیحجه است، از علامه حلی و ابن طاووس و غیره نقل می کند چون تاریح کنایت 1072 است باید تألیف قبل از آن باشد؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 5 جمادی الاول 1072 یا 1051ق، جلد: تیماج مشکی، 54گ، 15سطر، اندازه : 12/5 × 18/5 سم (مؤید: 3- 218]
71. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه :54
آغاز: بسمله و به ثقتي - الفصل العشرون عن الباقر عليه افضل الصلوة و السلم فقال من أنعم الله عليه نعمة فيؤدی شکرها؛ انجام: فكان صدق مولانا علی و فاطمه على المسكين و الیتيم و الاسير.
قد وقع الفراغ من تسوید هذه الكتاب ... سنه 1073
کتابی است که مقداری از اول آن حذف شده و شامل باب ها و فصل های متعددی است که متضمن دعاها و آیات قرآنی و دعاهای ماه های سال و روزهای ماه ها و غیره می باشد؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1073ق؛ افتادگی: وسط، کاغذ: سفيد، جلد: مقوا با کاغذ: سبز، 181گ، 20 سطر (8×17)، اندازه: 14×24 [ف: 1- 274]
72. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 8904/81
دو دعا برای شفای بیماران؛ خط: نسخ و نستعلیق و تحریری، کا: على بن ابراهیم مازندرانی، تا: با تاریخ 1075ق، کاغذ: نخودی
ص: 599
نازک آهار مهره، جلد: تیماج قهوه ای مجدول عطف و سجاف میشن، 1ص (63ر)، اندازه: 14/9×25/3 سم [ف: 29/1 - 285]
73. تهران: موزه ملی؛ شماره نسخه: 3593
کتاب دعا و قسمت هایی از آیات قرآن؛ خط: نسخ، کا: محمد بن ابراهیم سید احمد، تا: 1077ق، صفحه اول سر لوح سازی مذهب، تاريخ و محل تحصیل:
14/4/14 آستانه شیخ صفی، در ابتدای نسخه آمده است که این کتاب از جمله کتبی است که شاه سلطان حسین صفوی وقف نموده با رقم ابن حسین جمال الدین محمد خوانساری در محرم 1112ق؛ واقف: شاه سلطان حسین صفوی، تاریخ و قف: محرم 1112ق ؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: مقوا ابره تیماج
مشکی ترنج و سرترنج، 158ص، اندازه: 7/5×13/5 سم [ف: 78]
74. قم، دار الحديث؛ شماره نسخه : 76
آغاز: بسمله. لا إله إلا الله الها واحدها و نحن له مسلمون لا إله إلا الله لانعبد إلا إياه مخلصين له الدين ولو كره المشرکون، انجام: اللهم إليك التجأت اللهم إليك النجات اللهم إليك التجأت و صلى الله على سيدنا محمد و آله الطاهرين. مجموعه مهمی در دعا است، با این عنوان ها: اوراد نماز که شیخ الاسلام شیخ على عبدالعال رحمه الله ترتیب داده است، اوراد هفته، دعای صباح، دعای صاحب الزمان عليه السلام، چند دعای کوتاه، دعای جوشن کبیر، در حواشی نسخه نیز مطالبی به نقل از کتاب الفرج بعد الشدة تحریر شده است، خط: نسخ، کا: خواجه کلان بن محمد محسن فندرسکی، تا : جمعه 28 ربیع الاول 1081ق؛ جلد: تیماج قهوه ای مجدول ضربی، 73ص، 15سطر،
اندازه: 9×17سم [ف: 22]
75. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :12497/3
دعاء رفع الهم والغم و دفع الأعداء؛ خط: نسخ معرب زیبا، بی کا: تا: 1084ق؛ جلد: تیماج، قهوه ای، 48 ص (48-96)، 10سطر، اندازه: 8×12سم [ف: 35 -442]
76. رشت؛ جمعیت نشر فرهنگ؛ شماره نسخه: 74م
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: 1085ق، مجدول. 25گ، اندازه: 14/5 ×
21سم [رشت و همدان- ف: 1119]
77. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 2/ 9325
ادعية مأثوره از حضرات معصومین است که از کتاب های شیخ صدوق، شیخ مفید، سید بن طاوس کفعمی و ... نقل شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: 1087ق، جلد: تیماج قهوه ای مجدول با ترنج و سر ترنج و لچکی ها، 100گ (47ر -147پ)، 15 سطر، اندازه: 8/5×15سم [مختصر ف: 40]
78. تهران: مهدوی؛ شماره نسخه : 246
خط: نسخ، کا: اسمعیل ذبیحی، تا: نیمه ربيع الثانی 1089ق (نشریه : 2- 166]
79. همدان: آرامگاه بوعلی، شماره نسخه :1279
آغاز: بسمله أتي أمر الله فلا تستعجلوه سبحانه و تعالى عما یشرکون، انجام: و اسئلک الفوز بالجنة و النجاة من النار اللهم صلى على
95 سوره کوچک قرآن، نخستین «نحل»، و آخرى «ناس» از برگ اول تا 93 پ
با ترجمه پارسی زیر آیه ها و برخی تفسیرات و مجربات در حاشیه و از 94ر دعاهاست بخشی از «مهج الدعوات» و سپس دعاهایی در «تعقیبات نماز»، «غيبة قائم»، «نمازهای مستحب» و تعقیبات آنها، «نماز فاطمه»، «نماز جعفر ابی طالب» و روایتهای درباره نماز از «جعفر صادق»؛ خط: نستعلیق و نسخ خوشی، کا: محمد امین نایینی، تا: شعبان 1091ق؛ افتادگی: انجام؛
با سرلوح، مجدول، کاغذ: اصفهانی، جلد: میشن مشکی ضربی زرکوب، 151گ، 18 سطر (8/5×15)، اندازه: 24/5x15/5 سم [نشریه: 5- 333]
80. خوی: نمازی؛ شماره نسخه: 847/28
دعای ذبح قربانی، دعای عقد اخوت، طریق کشف عدد مضمر؛ خط: نسخ، کا: على اكبر، تا: 1091 تا 1092ق، مجدول، جلد: تیماج قهوه ای، 1گ (147)، اندازه 10 ×17 سم [میراث اسلامی: دفتر نهم - 100]
81. تهران، مجلس؛ شماره نسخه:3/ 9325
المنسوبة إلى النبي و الائمة؛ خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: شعبان
1096ق؛ 52گ (148ر-200پ) [مختصر- ف: 40]
82. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 8880/27
شامل دعاها و روایات و ختوم و حرزها؛ خط: نسخ و نستعلیق و شکسته، کا: محمد مهدی بن محمد صالح رضوی، تا: با تاریخ 01096ق، کاغذ: الوان آهار مهره ناز کن، جلد: میشن تریاکی ضربی با ترنج و سرترنج منقش مجدول ساده و گرهی 14ص (193- 206)، اندازه: 13/9×23/7سم [ف: 29/1 - 219]
83. مشهد: الهيات، شماره نسخه:430
آغاز: بسمله لا اله الا الله واحدا و نحن له مسلمون؛ انجام: تمت الأدعية المأثور، عن أصحاب العصمة سلام الله علیهم اجمعین
ادعیه ای است مأثوره شامل تعقیب نماز صبح و دعای صباح مروی از حضرت صادق و فلاح السائل به سند «مصباح»، شیخ طوسی و «مصباح» کفعمی و این الباقی و مکارم و غیره از روایت معويه بن عمار در تعقیب نمازها؛ خط: نسخ، كا: عبدالله یزدی استاد احمد نیریزی، تا: 1097ق؛ دارای سرلوح کوچک، مجدول، مذهب؛ کاغذ: ترمه، جلد: روغنی ،32گ، 10 سطر (6×12)، اندازه:
10/5 ×17 سم [ف: 1- 250]
84. قم، گلپایگانی؛ شماره نسخه: 899- 189/ 5
آغاز: بسمله الله اکبر اهل الكبرياء والعظمة ومنتهی الجبروت والعزة و ولي الغيث والرحمة و مالک الدنيا والآخرة، انجام: و أحصى كل شيء عدداً إنه من سليمان وإنه بسم الله الرحمن الرحيم أي لاتعلموا على واتونی مسلمین الم کتاب دعایی است مشتمل بر ادعیه ایام هفته، دعای منقول از امام صادق (علیه السّلام)، دعا برای رفع مشکل به نقل از امیر المومنین (علیه السّلام)، تعقیب نماز عصر، دعای جعفر طیار، دعای منقول از مقاتل، دعای
ص: 600
دفع سحر، دعای رفع وبا، دفع چشم زخم، دعای دفع صرع و اوراد شیح على؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: انجام، مجدول با سرلوح، مذهب، جلد. تیماج دورو قهوه ای ضربی با ترنج با سر لچکی ضربی، 27گ، 6 سطر، اندازه: 12×17سم [ف: 1- 240]
85. تهران: مجلس؛ شماره نسخه :3/ 8881
شامل: الاسماء الحسنی به روایت نبی اسلام (صلّی اللَّهِ علیه وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ )، دعاء الشيخ به روایت ابن طاووس در مهج، دعاء يمانی و سیفی، مناجات انجیليه زین العابدین (علیه السّلام)، دعاء جوشن کبیر با خواص هر بند آن در حاشیه، دعاء فرج، ادعية الحوایج، خط: نسخ معرب و نستعلیق، کا: ابو طالب کشمیری نجفی، تا: نیمه اول قرن 12، کاغذ حنایی آهار مهره، جلد:. تیماج قهوه ای مجدول، اندازه: 13/5×24/2سم [ف: 29/1 - 224]
86. تهران: مجلس: شماره نسخه: 8971/44
خط: نسخ و نستعلیق، بی کا، تا: غره ربیع الاول 1237ق، کاغذ: فرنگی نخودی آهار مهره، جلد: میشن مشکی، 3گ (98ر -100ر حاشیه) ، 23 سطر ( 9/5×18/5 )، اندازه:13/5×24/2سم [ف: 29/1 - 506]
87. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3038
آغاز: بسم الله تعالى في كيفية الوضوء فليقال اذا نظر إلى الماء الحمد لله الذي جعل طهوراً ولم يجعله نجساً وليقال عند المضمضه اللهم لفتی حجتی یوم القاك واطلق لسانی؛ انجام: في الحديث نعوذ بالله من فترة وما ولد هو بكسر القاف وسكون التاء ابلیس نهاية و ابن قتره حية خبيثه كذا قالوه أهل اللغة مجموعه ای مفصل از ادعیه و اذکار بلند و کوتاه روی از ائمه هدی که توسط شخصی جمع آوری و بعد از هر فقره توصیحی لغوی بر لغات مشكله نگاشته شده و به صورت «قوله - قوله» تنظیم شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، افتادگی: آغار و انجام، 222گ، 14 سطر، اندازه: 11×16سم [ف مخ: 1 -105]
88. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه :3094
آغاز الحمدالله الأول قبل الانشاء والأحياء والاخر بعد، فناء الأشياء العليم الذي لا ينسى من ذكره، انجام: و تجعلني في طورق الهموم والقموم في حصنك صل على محمد و على آل محمد واجعل توسلی به شافعاً يوم القيامة ناقعاً انك انت ارحم الراحمين
شامل سوره های کوتاه و متوسط، ادعیه و تعقیبات نمازها، زیارات و دعاهای روزها؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام، مجدول، مذهب؛ جلد: تیماج سیاه، 95گ، 12 سطر، اندازه: 5×8سم [ف مخ: 1- 100]
89. قم؛ مسجد اعظم، شماره نسخه: 3087
آغاز: و السين سنا الله تعالى والميم ملك الله تعالى ويمكن مجد الله تعالی و قيل من الشرف الحروف مجموع ما تقدم رسمه من الحروف؛ انجام: وله من الأسماء فاطر فاذا اردت العمل به فضُم تسعة واربعين يوماً و ینادی
مجموعه ختومات و ادعیه و اذکار و خواص و آثار آنها که از منابع اهل سنت روایت شده است؛ خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ 70گ، 11سطر، اندازه: 5×9 سم[ف مخ:1- 100]
90. مشهد: رضوی؛ شماره نسخه: 8342
آغاز: دعائه في يوم الاحد بسم الله الرحمن الرحیم بسم الله الذي لا ارجو الافضله؛ انجام: خیر بسیار باو برسد.
مجموعه ای است شامل 18 دعاء از ادعیه ایام هفته منقوله از صحیفه سجادیه و تعقیبات نماز؛ خط: نسخ خوب، بی کا، تا: قرن 12؛ مجدول، مذهب، دارای یک سرلوح؛ واقف: سردار کل بار محمد خان، تاریخ وقف: 25 خرداد 1332؛ جلد: مقوای روغنی دارای ترنج زمینه مشکی و اطراف زمینه زرد گل بوته و اسلیمی
طلا، 23گ، 8 سطر، اندازه:12×19سم [ف: 6- 206]
91. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: 3180
آغاز: بسمله، السلام علیك یا رسول الله، انجام فعال لما یرید و انت على كل شي قدير
این نسخه مشتمل بر زیارت ششم علوی (علیه السّلام)، ادعیه: جوشن کبیر و کمیل، سور: يس، الرحمن، جمعه، ملك و نباء و در پایان ادعیه و زیارات ایام هفته؛ خط: نسخ، بی کا، تا: اواخر قرن 12؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: مقوا با روکش پارچه، 42گ، مختلف السطر، اندازه: 16/5×25/6 سم [ف: 15- 75]
92. تهران: ملی؛ شماره نسخه:17
آغاز: بسمله، اللهم أنت الأول فليس قبلك شيء و انت الأخر فليس بعدك شیء انجام: برحمتك يا ارحم الراحمین و صلی الله على سيدنا و نبینا محمد و آله الطاهرين.
در این نسخه ادعیه زیر آمده است: دعائی که قبل از دعای سمات باید خواند، دعای سمات، دعای صباح، دعای اداء دیون، بنا بر رای مقدس اردبیلی، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12، با سرلوح، مجدول، مهر: ناصر الدین شاه کاغذ: فرنگی نخودی، جلد. تیماج سبز، 36 گ، 7 سطر (5×10)، اندازه:10×15سم [ف: 7- 19]
93. تهران: مجلس؛ شماره نسخه: 328ط
خط: نسخ ممتاز، بی کا، تا: قرن 12 [مختصر ف: 41]
94. تهران: مجلس؛ شماره نسخه : 5222/1
آغاز: بسمله. اللهم يا ذالعرش العظيم و العطاء الكريم؛ انجام: و احكم بيننا وبينهم یا احکم الحاکمین
چند دعا و ورد: دعای روز آخر صفر جوشن صغير، دعای حاجت به نقل از «منهاج الصلاح»، با چند ورد دیگر، خط: نسخ بدخط، بی کا، تا: قرن 12، در آغاز پراکنده های پزشکی و تفسیر واژه های علم طبیعی به فارسی به نستعلیق بد در شش برگ هست، کتاب دعا با حاشیه هایی است به فارسی کاغذ: سپاهانی، جلد. تیماج قهوه ای، 23گ (7پ- 30پ)، 9 سطر (7×13)، اندازه: 12/5 × 19/5 سم [ف: 16- 54]
95. تهران: مجلس، شماره نسخه : 4666
آغاز: لتهبك الله یا کریم الصفح يا عظيم المن، انجام: لاحول و لاقوة الا بالله توكلت على الحي الذي لا يموت یا احد
دارای نوزده دعا و تعقیبات، خط: نسخ، بی کا، تا: قرن 12؛
ص: 601
افتادگی: آغاز و انجام؛ مجدول کاغذ: سپاهانی، جلد: تی
