گوهرهای معنوی

مشخصات کتاب

گوهرهای معنوی

تألیف: ...محمد جواد مهری

ناشر: ...انتشارات آیین دانش

چاپخانه:..دانش

نوبت­چاپ: ...اول/ بهار 1387

شمارگان:..5000 نسخه

شابک:.. 471-999-9648-978

قیمت:.. 5000 تومان

خیراندیش دیجیتالی : انجمن مددکاری امام زمان (عج) اصفهان

ص: 1

اشاره

گوهرهای معنوی

بازآفريني زندگي سالم بر اساس نسخه دين

ص: 2

گوهرهاي معنوي

بازآفريني زندگي سالم بر اساس نسخه دين

محمد جواد مهری

ص: 3

گوهرهاي معنوي

بازآفريني زندگي سالم بر اساس نسخه دين

مرکز پخش: قم، خیابان خاکفرج، داخل کوی 75

تلفن: 1- 6706370 / 7- 6616126 (0251)

ص: 4

فهرست مطالب

سرآغاز سخن... 33

مدخل: چهار مطلب سودمند و ضروری

مطلب اول: معنی دعا از دیدگاه لغت، قرآن و روایات... 39

دعا در لغت و اقسام آن... 39

دعا از دیدگاه قرآن... 40

دعا از دیدگاه روایات... 41

مطلب دوم: آداب، شرائط و مقدّمات دعا کردن... 44

یقین داشتن به اجابت دعا... 44

پیش دستی در دعا... 44

روی آوردن و توجه به دعا... 44

پافشاری کردن در دعا...44

اعتماد و شناخت خدا... 45

نام بردن حاجت در دعا... 45

پنهان کردن دعا...45

حمد و ثنای الهی و صلوات بر پیامبر و اهلش... 45

گریه و زاری کردن... 46

رَغْبَتْ، رَهْبَتْ، تضرّع، تَبَتُّل و اِبْتِهال... 47

اجتماع برای دعا کردن...47

ص: 5

برای یکدیگر دعا کردن... 47

توسل به اهلبیت... 48

کسب و کار پاکیزه و حلال... 48

ناامید شدن از همه کس (اخلاص در دعا)...48

با طهارت و رو به قبله بودن...49

دست های خود را به سمت آسمان بلند کردن... 49

مطلب سوم: اوقات و زمان دعا کردن... 50

چند روایت... 50

مطلب چهارم: پرسش و پاسخ... 52

چرا بعضی از دعاها اثر استجابتش ظاهر نمیشود؟... 52

بخش اول: دعاهای قرآنی

دعاهای قرآنی... 57

دعا کننده: مومنان... 57

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 57

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 58

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 58

دعا کننده: غیر مومنان... 58

دعا کننده: مومنان... 59

دعا کننده: سپاه طالوت... 59

ص: 6

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 59

دعا کننده: مومنان... 60

دعا کننده: ملازمان پیامبران... 60

دعا کننده: عباد الله... 60

دعا کننده: مومنان... 61

دعا کننده: مومنان...61

دعا کننده: مومنان... 61

دعا کننده: همسر عمران... 62

دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)... 62

دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)... 62

دعا کننده: حواریون حضرت عیسی (علیه السلام)...63

دعا کننده: راسخانِ در علم... 63

دعا کننده: ستم دیدگان... 63

دعا کننده: حضرت عیسی مسیح (علیه السلام)... 64

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)...64

دعا کننده: ساحران فرعون... 64

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)... 64

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)... 65

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)...65

دعا کننده: آدم و حوا... 66

ص: 7

دعا کننده: آدم و حوا... 66

دعا کننده: اصحاب اعراف... 66

دعا کننده: قوم حضرت شعیب (علیه السلام)... 67

دعا کننده: انسان های ضعیف الایمان... 67

دعا کننده: ساحران فرعون... 68

دعا کننده: ساحران فرعون... 68

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)... 68

دعا کننده: حضرت یوسف (علیه السلام)... 68

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)...69

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)...69

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 69

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 70

دعا کننده: ستمگران... 70

دعا کننده: انسان مومن... 70

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)... 70

دعا کننده: اصحاب کهف...71

دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)... 71

دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)... 71

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)... 71

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)... 72

ص: 8

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)... 72

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)... 72

دعا کننده: حضرت ایوب (علیه السلام)... 72

دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)...73

دعا کننده: خطاکاران... 73

دعا کننده: عباد الله... 73

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)...73

دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)... 74

دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)... 74

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)... 74

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)... 74

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)... 74

دعا کننده: خطاکاران... 75

دعا کننده: عباد الرحمن... 75

دعا کننده: عباد الرحمن... 75

دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)... 75

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 76

دعا کننده: حضرت سلیمان (علیه السلام)... 76

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)... 76

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)... 77

ص: 9

دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)...77

دعا کننده: حضرت لوط (علیه السلام)... 77

دعا کننده: انسان های نا سپاس و ستمگر... 77

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 78

دعا کننده: تکذیب کنندگان پیامبران... 78

دعا کننده: حضرت سلیمان (علیه السلام)... 78

دعا کننده: طاغوت ها... 78

دعا کننده: ملائکه حامل عرش خدا... 79

دعا کننده: ملائکه حامل عرش خدا... 79

دعا کننده: ملائکه حامل عرش خدا... 79

دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)...80

دعا کننده: انسان مومن...80

دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)... 80

دعا کننده: تابعین...81

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 81

دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)... 82

دعا کننده: مومنان... 82

دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)... 82

دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)... 83

ص: 10

بخش دوم: فضیلت تلاوت آیات و سُوَر قرآن

اُنس با قرآن... 87

فضیلت قرآن... 87

جایگاه خوانندگان و حافظان قرآن... 88

حدیثی عجیب پیرامون قرآن... 90

خانه هائی که در آنها قرآن خوانده میشود... 91

خواندن قرآن از روی آن... 92

یادگیری قرآن و فراموش کردن آن... 92

سوره حمد (فاتحة الکتاب)... 93

سوره بقره ...94

سوره آل عمران... 94

سوره نساء... 94

سوره مائده ...94

سوره انعام... 94

سوره اعراف... 95

سوره انفال و سوره توبه... 95

سوره یونس... 95

سوره هود... 95

سوره یوسف... 96

سوره رعد... 96

سوره ابراهیم و سوره حجر... 96

ص: 11

سوره نحل... 97

سوره اسراء (بنی اسرائیل)... 97

سوره کهف... 97

سوره مریم... 98

سوره طه... 99

سوره انبیاء... 99

سوره حج... 100

سوره مؤمنون... 100

سوره نور... 101

سوره فرقان... 101

سوره شعراء... 101

سوره نمل... 102

سوره قصص... 102

سوره عنکبوت... 102

سوره روم... 103

سوره لقمان... 103

سوره سجده... 104

سوره احزاب... 104

سوره سباء... 104

سوره فاطر... 105

سوره یس... 105

ص: 12

سوره صافات... 105

سوره ص... 106

سوره زمر... 106

سورۀ مؤمن... 106

سوره فصّلت (حم سجده)... 107

سوره شوری... 108

سوره زخرف... 108

سوره دخان... 108

سوره جاثیه...109

سوره احقاف... 109

سوره محمّد... 109

سوره فتح.. 110

سوره حجرات... 110

سوره ق... 110

سوره ذاریات... 111

سوره طور... 111

سوره نجم... 111

سوره قمر... 112

سوره الرّحمن... 112

سوره واقعه... 113

سوره حدید... 113

ص: 13

سوره مجادله... 114

سوره حشر... 114

سوره ممتحنه... 115

سوره صف... 115

سوره منافقین... 115

سوره تغابن... 116

سوره طلاق... 116

سوره تحریم... 116

سوره مُلک... 117

سوره قلم... 117

سوره حاقه... 118

سوره معارج... 118

سوره نوح... 118

سوره جنّ... 119

سوره مزمِّل... 119

سوره مدثّر...120

سوره قیامت... 120

سوره انسان... 121

سوره مرسلات... 121

سوره نبأ... 121

سوره نازعات... 122

ص: 14

سوره عبس... 122

سوره تکویر... 122

سوره انفطار...123

سوره مطففین... 123

سوره انشقاق... 124

سوره بروج... 124

سوره طارق... 124

سوره اَعلی... 125

سوره غاشیّه... 125

سوره فجر... 125

سوره بلد... 126

سوره شمس... 126

سوره اللیل... 126

سوره الضحی... 127

سوره الم نشرح... 127

سوره تین... 127

سوره علق (اقرأ) ...127

سوره قدر... 128

سوره بیّنَه... 128

سوره زلزال... 129

سوره والعادیات... 129

ص: 15

سوره قارعه... 129

سوره تکاثر... 130

سوره والعصر... 130

سوره هُمَزَه... 130

سوره فیل... 131

سوره قریش... 131

سوره ماعون... 131

سوره کوثر... 131

سوره کافرون... 132

سوره نصر... 132

سوره تبّت... 133

سوره اخلاص... 133

سوره فلق و ناس... 135

بخش سوم: برنامه های روزانه و هفتگی مسلمانان

بحثی پیرامون روز، ماه و سال... 139

مبارک و نحس بوده ایّام... 140

فصل اول: برنامه های روزانه

خواندن نمازهای واجب... 147

خواندن نمازهای مستحب... 148

تکبیر بعد از نماز... 148

ص: 16

تسبیحات حضرت زهرا... 148

خواندن تعقبیات بعد از هر نماز... 149

خواندن آیه الکرسی و آیة شَهِدَ الله و آیة ملک بعد از همه نمازها...149

عرض سلام و تحیّت به پیغمبر اکرم بعد از هر نماز... 151

بجا آورده سجدة شکر... 152

نخوابیدن بین الطّلوعین (بین طلوع فجر و طلوع آفتاب)... 153

ذکرهای صبح و شام... 153

خواندن زیارت امام زمان در هر صبح... 154

خواندن زیارت عاشورا در هر روز... 155

همیشه با وضو بودن و با وضو خوابیدن... 155

الف - آثار دائم الوضو بودن... 155

ب - دعاهای هنگام وضو گرفتن... 156

هر روز قرآن خواندن... 158

هر صبح صدقه دادن... 158

اهتمام ورزیدن به امور مسلمین و رفع گرفتاری آنان... 159

حسابرسی اعمال و کارهای روزانه... 159

تخلّی و شستن دست و صورت پیش از خوابیدن... 159

خواندن سوره اخلاص و تکاثر هنگام خواب... 160

دعای هنگام خوابیدن... 160

دعا جهت بیدار شدن از خواب... 160

توصیّه های پیامبر هنگام خواب... 161

ص: 17

مسواک کردن... 162

اعتدال در خوردن و خوابیدن... 162

سحرخیزی و تهجّد... 162

فصل دوم: برنامه روزهای هفته

اعمال روز یکشنبه... 166

اعمال روز دوشنبه... 168

اعمال روز سهشنبه... 171

اعمال روز چهارشنبه... 173

اعمال روز پنجشنبه... 175

جمعه و فضیلت آن... 177

الف - اعمال شبهای جمعه... 178

ب - اعمال روزهای جمعه... 179

اعمال روز شنبه... 184

بخش چهارم: فضیلت ذکر و یاد خداوند متعال

ذکر در آیات قرآن... 191

ذکر در روایات معصومین... 191

فضیلت استغفار... 193

زمان و مکان ذکر... 194

ذکر لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ... 196

ذکر بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم... 197

ص: 18

فضیلت آیه الکرسی... 197

اذکار مختلفه جهت برآورده شدن حاجات... 200

ذکر لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ... 201

توصیّه آیت الله کشمیری جهت عافیّت... 201

توصیّه آیت الله بهجت جهت علاج ریا و غرور... 201

آثار عجیب ذکر یونسیّه... 202

بخش پنجم: زیارات و اهمیّت آن در کتاب و سنّت

زیارات و فضیلت آن... 207

بحثی پیرامون زیارت از حضرت آیت الله العظمی بهجت... 208

الف- زیارت عمومی... 213

ب- زیارت از راه دور... 213

ت- فوائد زیارت اهل قبور... 216

آثار زیارت عاشورا ...217

توصیّه آیت الله کشمیری پیرامون زیارت عاشورا ... 218

توصیّه مرحوم حاج اسماعیل دولابی.. 218

ختم چهل بار زیارت عاشورا در مسجد جمکران. 218

کیفیّت زیارت عاشورا 219

زیارت آل یاسین... 223

زیارت جامعه کبیره... 226

زیارت وارث... 234

زیارت امین الله... 237

ص: 19

زیارت ناحیه مقدّسه... 239

زیارت امام زمان در روز جمعه... 250

دعای فرج حضرت مهدی... 251

دعای امام زمان... 252

بخش ششم: دعاها، ختومات و تعویذات

دعا و نیایش... 257

دعای جبرئیل و ثواب بسیار آن... 258

دعای عجیب نادعلی.. 269

آثار و فوائد عجیب ذکر شریف نادعلی... 270

دعای اویس در چهل شب جمعه. 272

فضیلت دعای سیفی کبیر (حرز یمانی)... 273

روایت دعای سیفی کبیر (حرز یمانی) ...274

کیفیت حرز یمانی... 275

اعتصام اول... 275

اعتصام دوم... 276

اعتصام سوم... 276

حرز یمانی... 277

فوائد دعای عجیب قاموس القدره.... 286

کیفیّت دعای قاموس القدره... 287

اعتصام قاموس القدره از آیت الله مرعشی نجفی... 287

ص: 20

دعای قاموس القدره... 287

دعای اختتام قاموس القدره... 288

دعای سحر ماه رمضان و توصیّه مرحوم دولابی... 289

ختم دعای شریف احتجاب... 291

فضیلت دعای مشلول... 293

فضیلت دعای یستشیر... 299

دعا جهت ملاقات امام زمان... 304

دعای کمیل... 305

دعای ندبه... 312

دعای سمات... 320

دعای عهد. 324

سیّد مهدی بحرالعلوم و ختم یا الله... 327

دعای هنگام اضطرار... 327

ختم «یا علی» ... 327

ختم توسل به حضرت سیّدالشهداء... 328

ختم حضرت زینب... 328

ختم باب الحوائج قمر بنی هاشم... 329

خواندن دعای اِلْحاح برای حوائج دنیا و آخرت.. 329

دعا جهت سلامت ماندن ایمان... 330

دعا برای سلامتی و رفع گرفتاری... 330

جهت جلوگیری از دزدی... 332

ص: 21

جهت محافظت در شب... 332

جهت محافظت از سوختن و غرق شدن... 333

جهت محافظت از درندگان... 333

جهت رفع شرّ شیر و سگ... 334

جهت دفع ضرر جانوران زمین... 334

دعا برای ایمن بودن از شرّ مار و عقرب... 335

جهت حفظ اموال و ناموس... 336

جهت رام کردن حیوان چموش... 336

جهت ادای قرض... 336

دعا جهت رزق و روزی... 337

دعا جهت درد پا ...338

دعا جهت دفع بواسیر... 338

دعا جهت بیماری سیاتیک... 338

دعا جهت بیماری ثأْلول (زگیل)... 339

دعای توسل به قرآن و ائمه برای حاجات... 339

دعای تسکین درد سر و گوش... 340

دعای رفع درد دندان... 341

دعای رفع درد شکم... 342

دعای آسان شدن زایمان... 342

دعای رفع تب... 343

دعای رفع درد زانو و پا...343

ص: 22

دعا برای درمان درد ران ها... 344

دعا برای درمان درد ساق... 344

دعای قولنج... 344

دعای درد کمر و درد ناف... 345

حرزاهل بیت... 345

حرز حضرت فاطمه... 346

حرز امام زین العابدین... 346

حرز امام کاظم... 347

درب خانه اهل بیت زدن... 347

از این دعا دست بر مدار... 348

مأمور حفاظت خانه... 348

تعویذ زنان و بچه ها از چشم زخم... 348

دعای جهت شفای درد چشم... 349

دعای چشم زخم... 349

جهت امان از درد چشم... 349

جهت برطرف کردن لکه های صورت... 350

توفیق زیارت خانه خدا... 350

جهت شرف دنیا و آخرت... 350

محافظت از آفت دنیا... 351

تعویذ از کک ها... 351

دعای رفع بوی بد دهان... 351

ص: 23

خواندن سوره حشر جهت برآوردن شدن حوائج... 352

خواندن سوره تکاثر جهت مال عظیم... 352

خواندن چهل بار سوره توحید... 352

خواندن سوره حمد جهت حاجات... 353

دعای جلوگیری از احتلام... 354

دعای بی خوابی... 354

دعای هنگام بیرون رفتن از منزل... 354

دعا برای دَین و وام... 355

استجابت دعای سه تن... 355

اهمیّت دعای پدر... 356

دعای درد پیچش معده... 356

جهت بند آمدن خون دماغ... 356

جهت فرزند دار شدن... 356

دعا جهت رفع وحشت از تنهایی... 357

جهت خلاصی از کارهای دشوار... 357

نام فاطمه جهت درب های بسته... 358

دردمندان بخوانند... 358

دعا هنگام سوار شدن بر وسیله... 358

بخش هفتم: نمازهای پرفضیلت جهت برآورده شدن حاجات

نماز پیامبر... 361

نماز امیرالمؤمنین... 362

ص: 24

نماز حضرت زهرا... 364

نماز امام حسن مجتبی... 364

نماز امام حسین... 365

نماز امام سجاد... 368

نماز امام محمّد باقر... 368

نماز امام صادق... 369

نماز امام موسی کاظم... 369

نماز امام رضا ...370

نماز امام جواد... 370

نماز امام هادی... 371

نماز امام حسن عسکری... 371

نماز امام زمان... 372

نماز عبدالرحیم قصیر به توصیّه آیت الله کشمیری... 373

فضیلت نماز جعفر طیار... 374

طریق خواندن نماز جعفر طیار... 375

نماز برآمدن حاجت... 376

نماز روز عید غدیر... 377

نماز برای زیاد شدن روزی... 380

نماز استغاثه به حضرت زهرا... 380

نماز استغاثه به چهارده معصوم... 381

نماز امام زمان در شب جمعه... 381

ص: 25

نماز اعرابی... 383

نماز شب اول قبر... 384

نماز برای اموات... 384

نماز فرزند برای پدر و مادر... 385

نماز شخص گرسنه... 386

نماز قضای دین... 386

نماز در مهمّات... 387

نماز رفع عسرت و سختی... 387

نماز به جهت تیزی ذهن و قوّت حافظه... 387

نماز غُفیله... 388

بخش هشتم: فضیلت و ثواب صلوات بر محمّد و خاندانش

فضیلت و آثار صلوات بر محمّد و آل محمّد... 393

ختم چهارده هزار صلوات به توصیّه آیت الله نجابت شیرازی... 399

توصیّه آیت الله بهجت جهت درمان عصبانیّت... 399

صلوات بر پیغمبر... 399

صلوات بر امیرالمؤمنین... 400

صلوات بر حضرت فاطمه... 401

صلوات بر حسن و حسین... 401

صلوات بر علی بن الحسین... 402

صلوات بر محمّد بن علی... 403

صلوات بر جعفر بن محمّد... 403

ص: 26

صلوات بر موسی بن جعفر... 403

صلوات بر علی بن موسی... 404

صلوات بر محمّد بن علی... 404

صلوات بر علی بن محمّد... 405

صلوات بر حسن بن علی... 405

صلوات بر امام زمان... 405

بخش نهم: دستورالعمل ها، مکتوبات اخلاقی و عرفانی از آیات حق

حالات و دستورالعمل های آیت الله کشمیری... 409

حالات و دستورالعمل های آیت الله انصاری همدانی... 412

حالات و دستورالعمل های آیت الله مرعشی نجفی... 416

حالات و دستورالعمل های شیخ رجبعلی خیاط.... 419

حالات و دستورالعمل های علّامه طباطبایی... 421

حالات و دستورالعمل های حاج محمّداسماعیل دولابی... 424

حالات و دستورالعمل های امام خمینی... 428

دستور آیت الله قاضی پیرامون طیّ الارض... 431

سیّد عبدالکریم کفّاش و آثار گریه بر امان حسین... 432

دستور ملاحسینقلی همدانی... 432

حالات و دستورالعمل های آیت الله بهجت... 433

حالات و دستورالعمل های علّامه حسن زاده آملی... 435

بخش دهم: دستورالعمل های اسلام پیرامون خوردن

ص: 27

اشاره: ...443

آداب خوردن... 444

دعای هنگام غذا خوردن... 446

شستن دست ها قبل از غذا... 446

نام خدا بردن قبل از غذا خوردن... 447

خاصیّت وضو پیش از غذا و مسواک پس از غذا... 448

اعتدال در خوردن... 449

خوردن غذا در شب... 451

آشامیدن آب... 452

بخش یازدهم: خواص خوراکی ها

خاصیّت نمک... 457

خاصیّت گوشت... 457

خاصیّت شیر... 459

خاصیّت سرکه... 459

خاصیّت تخم مرغ... 460

خاصیّت عسل... 461

خاصیّت نان برنجی... 461

شستن میوه قبل از خوردن... 462

میوه های بهشتی... 462

خاصیّت «به»... 462

خاصیّت انگور... 463

ص: 28

خاصیّت کشمش... 463

خاصیّت خرما 464

خاصیّت انار. 465

خاصیّت سیب... 466

خاصیّت گلابی.. 467

خاصیّت خربزه 467

خاصیّت کدو. 468

خاصیّت نخود. 468

خاصیّت آلو. 468

خاصیّت عدس... 468

خاصیّت ترنج (بالنگ) 469

خاصیّت زعفران و زنجبیل.. 469

خاصیّت سبزی ها 469

خاصیّت کاهو. 470

خاصیّت تره 470

خاصیّت شلغم... 470

خاصیّت تُرُب... 471

خاصیّت کاسنی... 471

خاصیّت هویج... 472

خاصیّت کرفس... 472

خاصیّت پیاز... 472

ص: 29

خاصیّت آویشن... 473

خاصیّت چغندر... 473

خاصیّت روغن حیوانی... 473

خاصیّت روغن زیتون... 473

خاصیّت انجیر... 474

خاصیّت گردو... 474

خاصیّت ماش... 475

خاصیّت لوبیا... 475

خاصیّت باقلا... 475

خاصیّت ختمی... 475

خاصیّت روغن بنفشه... 475

خاصیّت قاووت... 476

خاصیّت حلیم... 476

خاصیّت اسپند... 477

بخش دوازدهم: اصول دهگانه بهداشت و دانستنی های مفید و ضروری

اصول دهگانه بهداشت جسم و تن... 481

بهداشت غذا... 481

بهداشت هوا...482

بهداشت آب... 484

بهداشت خواب... 485

ص: 30

بهداشت غریزه... 486

بهداشت مسکن... 488

نور آفتاب... 489

بهداشت عمومی بدن... 490

بهداشت ورزش... 491

بهداشت روان... 492

دانستنی های مفید و ضروری... 493

یک - نحوه خرید کردن... 493

دو - تنوّع غذایی... 494

سه - استفاده صحیح از مواد غذایی... 495

چهار - نحوه نگهداری مواد غذایی... 496

پنج - تجربیات و راهنمایی ها... 497

بخش سیزدهم: نکته ها و دستورالعمل های ائمه معصومین

سعادت و خوشبختی از دیدگاه معصومین... 507

عوامل شادی آفرین... 507

راههای دوستیابی.. 509

خصوصیات دوستان بد و گریز از آنان... 511

چیزهایی که موجب طول عمر میشود... 512

چیزهایی که موجب فراموشی میگردد... 514

چیزهایی که موجب تقویت حافظه میشود... 515

ص: 31

چیزهایی که موجب ازدیاد عقل میگردد... 515

چیزهایی که موجب ازدیاد رزق و روزی میگردد... 516

چیزهایی که موجب فقر میگردد... 519

مصادر تحقیق و پژوهش.... 521

ص: 32

سرآغاز سخن

بسم الله الرّحمن الرّحیم

انسان در طول حیات خود با مدل ها و الگوهای مختلفی برای تعیین نوع زندگی مواجه می شود که از مکاتب یا مذاهب یا نظریه های خاص نشأت می گیرند و دائماً او را وسوسه می کنند که به طرف آنها گرایش پیدا کند، اما قدر مسلم آن است که از میان تمام مدل ها و الگوهای زندگی، تنها مدل اسلام است که می تواند بطور واقعی انسان را به هدایت و رشد مادی و معنوی برساند و بقیه به جز گمراهی، چیز دیگری نمی باشد.

دین مقدّس اسلام الگوی بسیار زیبایی برای زندگی یک انسان ترسیم کرده است که او را به سعادت دنیا و آخرت خواهد رساند، مدل و الگوی زندگی اسلام با دارا بودن سابقۀ تاریخی به قدمت بیش از 1400 سال، مسلماً قابلیّت هدایت انسان را دارد، چرا که اگر تمام قوانین و دستورات اسلام را بررسی نماییم، با این حقیقت روبرو خواهیم شد که دستورات اسلام، منحصر به یک رشته از احتیاجات و خواسته های بشری نیست، بلکه اسلام جنبه های روانی و جسمی، هر دو را در نظر داشته و برنامه های مفصّل و دقیقی برای هر دو قسمت معیّن نموده است، این موضوع با مطالعه همه جانبه قرآن مجید و روایات پیامبرصلی الله علیه و آله و ائمه اطهارعلیهم السلام کاملاً روشن و واضح می شود و به خوبی معلوم می گردد که دین اسلام جامعِ همه جهات است.

در قسمت اهمیّت سلامت جسم و دستورات بهداشتی و خواص میوه ها و سبزیها و غذاها و کیفیّت تغذیه، می توان فصل بزرگی را در اسلام پیدا کرد.

از آنجا که تا جسم، توانا و سالم نباشد، روح و عقل و فکر نمی تواند به درستی ترقّی و

ص: 33

پیشرفت نماید و از طرفی هم ترقّی هر انسانی به وسیله عقل و فکر او می باشد، باید دانست که سلامت بدن سهم به سزایی در عظمت انسان از نظر جنبه های علمی و صنعتی دارد. و به اندازه ای که به سلامت جسم اهمیّت می دهیم، بیش از آن، باید به سلامت روح و روان اهمیّت دهیم، جسم و جان به هم پیوسته است و در یکدیگر مؤثرند، آن که درد روحی دارد، بالطبع این درد در جسمش اثر خواهد گذاشت.

بعضی از دانشمندان بروز بسیاری از امراض را علت روحی می دانند و این مسأله به تجربه ثابت شده است، غم و غصّه و بار بدبینی و نارضایتی از زندگی، خیالات واهی، زیان خیز و موجب بیماری است. مخصوصاً اگر سن غصّه دار از چهل سال بیشتر باشد، همانطور که آیات و روایات می گویند در زندگی صابر و ثابت قدم و با حوصله با حلم باشید و در هیچ برنامه ای بردباری را از دست ندهید، نگذارید اندوه و غم و تند خوئی بر شما حاکم شود.

در مجالس لهو و لعب و شهوت انگیز وارد نشوید، از معاشرت با مردمی که شما را به گناه آلوده می کنند بپرهیزید.

از خدا غافل نمانید، قرآن و روایات و سرگذشت انبیاء و امامان و چهره های پاک تاریخ را زیاد مطالعه کنید، اتصال روح را با حضرت دوست حفظ کنید، غفلت از حق موجب پریشانی و اضطراب روح و دل است و این اضطراب مایه بسیاری از امراض است.

لذا یکی از چیزهایی که در زندگی روزانه همۀ مسلمانان مورد تأکید واقع شده، نیایش و دعا و ارتباط با خداست تا آنجایی که می فرماید: «اگر دعای شما نباشد، مورد توجه خدا نیستید»(1)

ص: 34


1- سوره فرقان، آیه 77

توجه به خدا و اهتمام به ادعیه، یکی از مهمترین اسباب موفقیّت است. دعا مشعل امید، اسلحة مؤمن، تلقین و توسعه هدف، کلید رستگاری، مغز عبادت، چراغ روشنگر و پیوند بی نهایت و بالاترین عبادت است. تا آنجا که از امام باقرعلیه السلام سؤال شد «خواندن و تلاوت زیاد قرآن بهتر است یا دعا؟»

امام عل یه السلام فرمود: دعا ! آیا نشنیدی قول خدای متعال را که فرمود: اگر دعای شما نباشد مورد توجه خدا نیستید.(1)

پس همانطور که جسم ما احتیاج به آب و غذا و هوا دارد، روح و روان ما نیز به دعا و نیایش نیاز دارد. با توجه به آنکه دین عزیز اسلام هر دو جنبه روان و جسم را در نظر داشته و تأثیر هریک را بر دیگری مسلّم دانسته و علوم پزشکی و روانی امروزه نیز این مسأله را تأیید می کنند که روان آرام، بدون بدن سالم امکان ندارد و بدن سالم بدون فکر و اندیشه و اخلاق نیکو میسّر نخواهد شد.

لذا ما با استفاده از کتاب الهی و منبع وحی و سنّت و روایات معصومینعلیهم السلام هر دو قسمت، - بُعد جسم و روح – را مورد بررسی قرار داده و به محضر همه دوستداران مکتب تشیّع تقدیم می داریم. امید است مورد استفاده تمامی خانواده های عزیز قرار بگیرد و با خواندن و استفاده کردن، برخوردار از روحی سرشار از معنویّت و تنی سالم و شاداب در زندگی پرهیاهوی عصر ماشینی باشند.

اتمام این نوشتار مصادف با شب شهادت ثامن الحجج حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام بوده، در حالی که شب از نیمه گذشته است اطلاع یافتم یکی از سربازان انقلاب و پیروان

ص: 35


1- میزان الحکمه ج 3 ص 25

راستین مکتب ولایت ، پاسدار عزیزمراد دوستوندی دار فانی را وداع نموده و به لقای دوست شتافت، گرچه این خبر تلخ در هنگام نوشتن بر قلبم سنگینی می کند، ولی با ذکر «اِنّا لِلّه و اِنّا اِلَیْهِ راجِعُونَ» خودم را تسکین دادم، ثواب این اثر ناقابل را به آستان مقدّس شاه خراسان و آن عزیز و دوست از دست رفته اهداء نموده، دست به دعا برداشته:

پروردگارا! عزیز مراد عزیز را که امشب مهمان امام رضا علیه السلام شده، مورد رحمت و غفران خودت قرار بده.

آخرین لحظات عمر ما را ختم به خیر و با دیدار علی و اولاد پاک آن سرور، مرگ و مردن را برایمان آسان بگردان.

و سرانجام از تو می خواهیم در عالم برزخ و محشر از عنایات و شفاعت بندگان معصومت ما را محروم مفرما. بِکَرَمِکَ وَ رَحْمَتِک یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.

قم مقدّس عشّ آل محمّد علیه السلام

محمد جواد مهری / اول اردیبهشت ماه 1383

ص: 36

مدخل: چهار مطلب سودمند و ضروری

اشاره

ص: 37

ص: 38

مطلب اول: معنی دعا از دیدگاه لغت، قرآن و روایات

دعا در لغت و اقسام آن

یعنی صدا زدن و به یاری طلبیدن و در اصطلاح اهل شرع، گفتگو کردن با حق تعالی به نحو طلب حاجت و درخواست حلّ مشکلات از درگاه او و یا به نحو مناجات و یاد صفات جلال و جمال ذات اقدس اوست.

بطوری که از آیات قرآن کریم و در روایات وارده استفاده میشود، دعا از بهترین عبادت ها و دارای دو جنبة اصالت و مقدّمیّت است، بدین معنی که ذاتاً مانند نماز و روزه برای اجر و پاداش نیک، و سبباً وسیلة گشایش گره های بستة زندگی و حلّ مشکلات امور به الهام خداوند و یاری او می باشد.

دعا و درخواست حاجت از خدا بر دو قسم است:

1- ادعیّه مطلقه یعنی دعا کننده، مطالب و نیازهای خود را به زبان خود و به هر صورت و بیانی که می تواند در پیش گاه خدا اظهار کند، این قسم را دعاهای غیر وارده می نامند.

2- انشاءات و الفاظ مخصوصی که از معصومی رسیده باشد، این قسم را دعاهای وارده یا ادعیة مأثوره نامند، که بعضی از آنها باید در وقت مخصوص و محلّ معلومی خوانده شود و بعضی دیگر را زمان و مکان خاصی برایشان تعیین نشده است.

ثواب و فضیلت این گونه دعاها برای کسی که آشنا به معنای آنها باشد، بیش از قسم اوّل است، زیرا معصومین علیهم السلام به امراض روحی فرد و جامعه آشناتر و در نحوة درخواست حاجت و چگونگی بیان و طرح آن و کیفیّت راز و نیاز با حق تعالی آگاهتر و بیناتر بوده اند.

ص: 39

به همین جهت سزاوار است دعاکننده طرز بیان و چگونگی درخواست مطالب خود را از زبان معصوم علیه السلام فرا گیرد، تا امید برآمدن حاجتش بیشتر و اجر و پاداشش فزونتر باشد.(1)

دعا از دیدگاه قرآن

در موارد زیادی از قرآن مجید به رجحان و مطلوبیت دعا توجّه داده شده و توصیّه های اکید دربارة آن وارد گشته است، از جمله:

1- پروردگار شما می گوید، مرا بخوانید و درخواست کنید تا پاسخ دهم (2)

2- خدای را با خلوص نیّت بخوانید، اگرچه این موضوع ناخوشایند کافران باشد.(3)

3- خدای خود را با گریه و زاری و در خلوت بخوانید، چه آنکه خدا تجاوزکنندگان را دوست ندارد.(4)

4- برای خدا نام های نیک و القاب حاکی از عظّمت و جلال است، پس او را بوسیله آنها بخوانید و دعا کنید.(5)

5- هنگامی که بندگانم راجع به من از تو بپرسند( بگو) البته که من به آنها نزدیکم، کسی که مرا بخواند اجابت می کنم.(6)

6-(ای رسول من) بگو اگر به سوی خدا متوجه نشوید و دعا نکنید، پروردگارم به شما

ص: 40


1- مصباح المنیر، ص16 - 24
2- سوره غافر، آیه 60
3- همان، آیه 14
4- سوره اعراف، آیه 55
5- همان، آیه 180
6- سوره بقره، آیه 186

1- اعتنا نخواهد کرد.(1)

7- آیا جز او کسی هست که دعای بیچاره و درمانده را اجابت کند و عذاب را برطرف سازد.(2)

دعا از دیدگاه روایات

1- رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود: آیا شما را راهنمایی ننمایم بر اسلحه و ساز و برگی که شما را از دشمنانتان نجات بخشد و روزی شما را زیاد گرداند؟ گفتند چرا یا رسول الله! فرمود: در شب و روز خدا را بخوانید و دعا کنید، چون یگانه سلاح مؤمن دعا است.(3)

2- امام موسی کاظم (علیه السلام) فرمود: بر شما باد به دعا کردن ! زیرا دعای خالصانه، بلا را بر می گرداند، بلائی که مقدّر شده و تا سر حدّ امضای خداوند رسیده باشد، همانا چون خدا خوانده شود و از او کمک خواسته شود، بلا را به شدّت بر می گرداند.(4)

3- امام کاظم (علیه السلام) فرمود: بهترین دعا صلوات بر محمّد و آل محمّد علیهم السلام است، سپس دعا برای برادران دینی و بعد از آن دعا برای خود و نزدیکترین حالات بنده به خدا، حال سجده است.(5)

4-امام کاظم علیه السلام فرمود: دعا از قرائت قرآن برتر است، زیرا خداوند عزّوجل می گوید:«بگو اگر دعای شما نباشد، خداوند به شما اعتنا نخواهد کرد»(6) و خداوند متعال از

ص: 41


1- سوره فرقان، آیه 77
2- سوره نمل، آیه 62
3- صحیفه الکاظمیه، ص21
4- همان مدرک
5- همان مدرک، ص23
6- سوره فرقان، آیه 77

آنجا که به شنیدن دعای مؤمن شائق است، در استجابت آن تأخیر می کند و می گوید «این صدا، صدایی است که دوست دارم بشنوم» و در استجابت دعای منافق تعجیل می نماید و می فرماید: «این صدایی است که از شنیدن آن اکراه دارم»(1)

5- سدیرگوید، به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: کدام عبادت بهتر است؟ فرمود: چیزی نزد خدای عزّوجل بهتر از این نیست که از او درخواست شود و از آنچه نزد اوست خواسته شود و کسی نزد خدای متعال مبغوض تر نیست، از آن کس که از عبادت او تکبر ورزد و سرپیچی کند و از آنچه نزد اوست درخواست نکند.(2)

6- امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمودند: محبوب ترین کارها در روی زمین برای خدای دعا است و بهترین عبادت پرهیزکاری و پارسائی است.(3)

7- رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود: دعا سلاح مؤمن و ستون دین و نور آسمان ها و زمین است.(4)

8- امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: دعا سپر مؤمن است، و هرگاه بسیار دری را کوبیدی، به روی تو باز شود.(5)

9- امام صادق (علیه السلام) فرمود: دعا از نیزة تیر، نافذتر است.(6)

10- امام سجاد (علیه السلام) فرمود: دعا بلائی را که نازل شده و آنچه نازل نشده دفع کند.(7)

ص: 42


1- همان مدرک، ص23
2- اصول کافی، ج 4، ص210
3- همان مدرک، ص213
4- همان مدرک
5- همان مدرک، ص214
6- همان مدرک، ص216
7- همان مدرک، ص217

2- امام صادق (علیه السلام) فرمود: بر تو باد ! به دعا، زیرا آن درمان هر دردی است.(1)

3- امام صادق (علیه السلام) فرمود: همانا بنده ای دعا کند، پس خدای عزّوجلّ به دو فرشته (که موکّل بر انسان هستند یا دو فرشتة دیگر) فرماید: من دعای او را به اجابت رساندم، ولی حاجتش را نگهدارید، زیرا که من دوست دارم، صدای او را بشنوم و همانا بنده ای هم هست که دعا کند پس خدای تبارک و تعالی فرماید: زود حاجتش را بدهید که صدایش را خوش ندارم.(2)

ص: 43


1- همان مدرک، ص 244
2- همان مدرک.

مطلب دوم: آداب، شرائط و مقدّمات دعا کردن

1. یقین داشتن به اجابت دعا

امام صادق علیه السلام فرمود: هرگاه دعا کردی، گمان کن که حاجتت بر در خانه است.(1)

2. پیش دستی در دعا

از امام صادق علیه السلام نقل شده که جدّم می فرمود: در دعا پیش دستی کنید (و پیش از آنکه گرفتار شوید دعا کنید) زیرا چون بنده ای بسیار دعا کند و بلائی به او رسد و دنبالش دعا کند، گفته شود صدائی آشناست و چون بسیار دعا نکند (پر دعا نباشد) و بلائی به او رسد و دنبالش دعا کند، بدو گفته شود: تا به امروز کجا بودی؟(2)

3. روی آوردن و توجه به دعا

امام صادق علیه السلام می فرمود: خدای عزّوجل اجابت نکند، دعائی که از روی دل غافل باشد،پس هر گاه دعا کردی، به دل توجه کن و یقین داشته باش که اجابت شود.(3)

همچنین آن حضرت فرمود: هرگاه دعا کردی به دل توجه کن، و گمان کن که حاجتت بر در خانه است.(4)

4. پافشاری کردن در دعا

امام باقر علیه السلام فرمود: به خدا سوگند! هیچ بنده ای در دعا پافشاری و اصرار به درگاه خدای

ص: 44


1- اصول کافی، ج 4، ص221
2- همان مدرک، ص220
3- همان مدرک، ص221
4- همان مدرک.

عزّوجل نکند، جز اینکه حاجتش را برآورد.(1)

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: هر کس با استمرار درِ خانه ای را بزند و اصرار بورزد به رویش باز خواهد شد.(2)

5.اعتماد و شناخت خدا

امام کاظم علیه السلام می فرماید به امام صادق علیه السلام گفتند: چرا دعا می کنیم، اما دعایمان مستجاب نمی شود؟ امام در جواب فرمود: به این جهت است که کسی را می خوانید که او را نمی شناسید.(3)

6.نام بردن حاجت در دعا

امام صادق علیه السلام فرمود: خدای تبارک و تعالی می داند که بنده اش چه می خواهد، هرگاه به درگاهش دعا کند، لیکن دوست دارد که حاجت ها به درگاهش شرح داده شود، پس هرگاهدعا کردی، حاجتت را نام ببر.(4)

7. پنهان کردن دعا

امام رضا علیه السلام فرمود: یک دعای بنده در پنهانی، برابر با هفتاد دعای آشکار است.(5)

8. حمد و ثنای الهی و صلوات بر پیامبر و اهلش

امام کاظم علیه السلام فرمود: کسی که دعا کند، قبل از آنکه حمد و ثنای خدا گوید و بر پیامبر

ص: 45


1- همان مدرک، ص224
2- میزان الحکمه، ج 2، ص 149
3- مستدرک الوسائل، ج 5، ص 191
4- اصول کافی، ج 4، ص 225
5- همان مدرک.

و اهل بیتش سلام و درود فرستد، مانند کسی است که تیراندازی کرده با کمانی که تیر ندارد.(1)

امام صادق علیه السلام فرمود: هرگاه خواهی دعا کنی، پس خدای عزّوجل را تمجید کن و سپاسگزار و او را تسبیح و تهلیل بگو و او را ثنای گوی و ستایش کن و بر محمّد صلی الله علیه و آله و آل او صلوات فرست، سپس درخواست کن تا به تو داده شود.(2)

سماعه می گوید: امام موسی کاظم علیه السلام به من فرمود: ای سماعه! هرگاه از خدا حاجتی خواستی، پس بگو: «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ فَإِنَّ لَهُمَا عِنْدَکَ شَأْناً مِنَ الشَّأْنِ وَ قَدْراً مِنَ الْقَدْر،ِ فَبِحَقِّ ذَلِکَ الشَّأْنِ وَ بِحَقِّ ذَلِکَ الْقَدْرِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَفْعَلَ بِی کَذَا وَ کَذَا».(و به جای کذا و کذا حاجت را بگوئید). (3)

9.گریه و زاری کردن

امام صادق علیه السلام به ابي بصیر فرمود: اگر از وقوع چیزی ترس داشتی یا حاجتی خواستی، بنام خدا (دعا را) آغاز کن و او را تمجید کن و ستایش کن، چنانچه شایستۀ آن است و بر پیغمبر صلی الله علیه و آله صلوات بفرست و حاجت خود را بخواه و خود را به گریه وادار کن، چه به اندازه پَر مگسی باشد، همانا پدرم همیشه می فرمود: نزدیکترین حالی که بنده به پروردگار دارد آن زمانی است که در سجد باشد وگریان.(4)

ص: 46


1- تحف العقول، ص403
2- اصول کافی، ج 4، ص 238
3- صحیفه الکاظمیه، ص41
4- همان مدرک، ص 236

10.رَغْبَتْ، رَهْبَتْ، تضرّع، تَبَتُّل و اِبْتِهال

امام صادق علیه السلام فرمود: رغبت آن است که کف دو دست خود را به سوی آسمان بداری و رهبت آن است که پشت دستهایت را به سوی آسمان بداری... و تبتل، دعا کردن یک انگشت است که بدان اشاره کنی، و تضرّع، این است که با دو انگشت اشاره کنی و آن دو را حرکت دهی و ابتهال، بالا بردن هر دو دست است و اینکه آنها را بکشی و این موقع اشک ریختن است و سپس دعا کن.(1)

11.اجتماع برای دعا کردن

امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ چهل نفر مردی برای دعا نزد هم اجتماع نکنند و خدای عزّوجل را در کاری نخوانند (و دعا نکنند) جز اینکه خداوند دعای آنها را مستجاب کند، اگر چهل نفر نبودند و چهار نفر بودند نزد هم جمع شوند و ده بار خدای عزّوجل را بخوانند، خداوند دعایشان را اجابت کند و اگر چهار نفر هم نباشند و یک نفر باشد که چهل مرتبه خدا را بخواند، پس خدای عزیز جبار برای او اجابت کند.(2)

امام صادق علیه السلام فرمود: هرگاه پیش آمدی پدرم را غمناک می کرد، زنان و کودکان را جمع می کرد، سپس دعا می کرد و آنها آمین می گفتند.(3)

12- برای یکدیگر دعا کردن

امام صادق علیه السلام فرمود: هرگاه یکی از شما دعا کند، پس عمومیّت دهد (و همه را دعا

ص: 47


1- همان مدرک، ص 229
2- همان مدرک، ص 241
3- همان مدرک، ص242

کند) زیرا که آن به اجابت نزدیکتر است.(1)

13- توسل به اهلبیت

داور رَقِیّ گوید: من شنیدم که امام صادق علیه السلام بیشتر چیزی که در هنگام دعا بر آن اصرار داشت این بود که خدا را به حق پنج تن می خواند، یعنی رسول خدا و امیرالمؤمنین و فاطمه و حسن و حسین علیه السلام.(2)

و یا در زیارت جامعه کبیره می خوانیم: «هر کسی به در خانۀ شما اهلبیت پیامبر آمد و با شما ارتباط برقرار کرد نجات یافت و هر کس از شما برید هلاک شد».

14- کسب و کار پاکیزه و حلال

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس می خواهد دعایش مستجاب شود، باید لقمه و کارش حلال باشد.(3)

15- ناامید شدن از همه کس (اخلاص در دعا)

امام صادق علیه السلام فرمود: اگر کسی از شما بخواهد دارای حالتی شود که همۀ خواسته هایش را خداوند برآورد، باید از همۀ مردم ناامید باشد و هیچ امیدی جز خداوند نداشته باشد، پس اگر خداوند چنین حالتی را در قلب او بیابد، چیزی از خدا نخواهد مگر اینکه برآورد.(4)

و همچنین امیرالمؤمنین به فرزندش امام حسن علیه السلام فرمود: «اَخْلِصْ فِی الْمَسألَةِ لِرَبِّکَ فأِنَّ بِیَدهِ الْعَطاءَوالحِرْمانَ: در درخواست و دعا به درگاه پروردگارت اخلاص داشته باش، زیرا که

ص: 48


1- همان مدرک، ص243
2- همان مدرک، ص372
3- بحارالانوار، ج 9 ، ص372
4- وسائل الشیعه

بخشش و محروم ساختن (هر دو به دست اوست)».(1)

یعنی در سؤال و خواستن حوائج، توجه قلبی ات تنها به خداوند باشد، زیرا همه خیرات از ناحیۀ او می رسد و محرومیّت نیز از او می رسد، هم عطا و هم حرمان به دست اوست، لذا نباید به غیر او توجه داشت، بلکه تنها باید از او درخواست نمود، چنانکه در سوره بقره آیه 186 میفرماید.(2)

16- با طهارت و رو به قبله بودن

17- دست های خود را به سمت آسمان بلند کردن

شیخ صدوق رحمه الله از طاووس یمانی نقل می­کند که فرمودند: از حجر اسماعیل گذشتم، شخصی را دیدم که رکوع و سجده بجا می آورد، چون به دقت و خوبی نگاه کردم، دیدم علی بن الحسین علیه السلام است، با خود گفتم: مردی صالح از اهل بیت نبوّت است، والله ! که دعای او را غنیمت می شمرم، آنگاه مراقبت کردم تا از نماز فارغ شد. امام باطن (کف) دست های خود را به سوی آسمان کرد و شروع به گفتن این جملات نمود: «ای آقای من، ای آقای من، ای آقای من، این دست های من است که به سوی تو برداشته ام ، در حالی که مملوّ از گناهان است و چشمان من که با امیدواری متوجه به سوی تو می باشد»(3).

همچنین ابن فهد حلی رحمه الله می گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله در وقت دعا دست های خود را بلند می کرد و دعا می نمودند، آنچنان که مستمند و تهیدست، درخواست طعام از مردم می نماید.(4)

ص: 49


1- بحارالانوار، ج 77، ص 202
2- در محضر علاّمه طباطبائی، ص 211
3- امالی صدوق، مجلس 39
4- عدّه الداعی، ص 182

مطلب سوم: اوقات و زمان دعا کردن

چند روایت

1- امام صادق علیه السلام فرمود: دعا در چهار جا به اجابت رسد: در نماز وتر،(1) و بعد از سپیده دم، و بعد از ظهر، و بعد از مغرب.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: دعا را در چهار هنگام بخوانید، هنگام وزیدن بادها، و هنگام برطرف شدن سایه ها (یعنی هنگام ظهر)، و (نزد) فرو شدن باران، و (هنگام) ریخته شدن اولین قطره خون مؤمن (در جهاد یا غیر آن)، زیرا در این چیزها درهای آسمان باز شود.(3)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: دعا را در چهار جا غنیمت شمارید، نزد قرائت قرآن، نزد گفتن اذان، نزد آمدن باران و نزد برخوردن کردن دو صف (از مؤمنین و کفار) برای قتال.(4)

4- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین وقتی که در آن خدای عزّوجل را بخوانید (و دعا به درگاهش کنید) سحرها است و این آیه را که درباره گفتار حضرت یعقوب علیه السلام است تلاوت فرمود: «گفت به زودی آمرزش خواهم برای شما، از پروردگار خود»(5)، فرمود: دعا کردن برای آنها را به سحر تأخیر انداخت (و موکول به وقت سحر کرد).(6)

5- امام صادق علیه السلام فرمود: پدرم هرگاه حاجتی از خدا می خواست، آنرا هنگام ظهر طلب می کرد و چون اراده آن را می کرد، چیزی می آورد و صدقه می داد و مقدار کمی عطر می زد

ص: 50


1- آخرین رکعت نماز شب است
2- اصول کافی، ج 4، ص226
3- همان مدرک.
4- همان مدرک
5- سوره یوسف، آیه 98
6- اصول کافی، ج 4، ص227

و به مسجد می رفت و برای حاجت خود دعا می­کرد، بدانچه خدا می خواست.(1)

6- امام باقر علیه السلام فرمود: خدای عزّوجل از میان بندگان مؤمنش، آن بنده ای را دوست دارد که بسیار دعا کند، پس بر شما باد به دعا، هنگام سحر تا زدن آفتاب، زیرا آن هنگامی است که درهای آسمان، در آن هنگام بازگردد و روزی ها در آن تقسیم شود و حاجت های بزرگ برآورده شود.(2)

7- امام صادق علیه السلام فرمود: همانا در شب، ساعتی است که درک نکند آنرا بندۀ مسلمان، که در آن نماز گزارد و خدای عزّوجل را در آن ساعت بخواند (و به درگاهش دعا کند) جز اینکه اجابت شود (و دعایش مستجاب گردد) و این ساعت در هر شب هست، (راوی می گوید) عرض کردم خدایت خیر دهد بفرمایید آن چه ساعتی از شب است؟ فرمود:هنگامی که نیمی از شب بگذرد، شش یک از اول نیمۀ شب.(3)

8- امام صادق علیه السلام فرمود: همانا مؤمن دعا کند و اجابت دعایش تا روز جمعه به تأخیر افتد.(4)

8- حضرت زهرا (سلام الله علیها) به خادمۀ خود فضّه فرمودند: برو مراقب باش! هرگاه آفتاب به وسط آسمان رسید، مرا مطلع کن، چون آن ساعتی است که دعا در آن به اجابت می رسد.(5)

ص: 51


1- همان مدرک
2- همان مدرک، ص 228
3- همان مدرک
4- همان مدرک، ص 245
5- هزار و یک ختم، ص10

مطلب چهارم: پرسش و پاسخ

چرا بعضی از دعاها اثر استجابتش ظاهر نمی شود؟

با آنکه خداوند وعده فرموده، دعای بندگان خود را مستجاب گرداند،(1) چرا بعضی از دعاها اثر استجابتش ظاهر نمی شود؟

وعدۀ خداوند تخلف ناپذیر نیست و هر کس هرچه از او بخواهد مرحمت می فرماید، همانطور که وعده داده است، ولی به شرطی که صلاح سائل در آن باشد، زیرا که اجابت دعوات از روی لطف و مرحمت است و دادن چیزی که صلاح بنده نباشد، خلاف مرحمت و رأفت به اوست و مسلّم است که انسان در تشخیص صلاح خود، بسیار عاجز است، چون احاطه علمی به جمیع مصالح و مفاسد ندارد «عَسی اَنْ تَکْرَهُوا شَیْئاً و یَجْعَلَ اللهُ فِیهِ خَیْراً کثیراً؛ چه بسا چیزی خوشایند شما نباشد و خداوند خیر فراوانی در آن قرار می دهد»(2) .پس چیزی که طلب می نماید، اگر صلاح باشد، یقیناً به او مرحمت می فرماید، یا اینکه برای آخرتش ذخیره می نماید.

اگر گفته شود که اموری که صلاح بندگان باشد، البته خداوند مرحمت می فرماید چه دعا کند و چه نکند و اگر صلاح نباشد نمی دهد، چه دعا بکند و چه نکند؟

می گوییم اموری که صلاح در دادن آنهاست بر دو قسم است: بعضی حتمی است و بعضی موقوف به طلب و مسئلت است و چون تشخیص آنها به دست بنده نیست، پس باید نسبت به جمیع امور دعا کند، زیرا چیزی که از خدا خواسته شده، اگر معلّق به دعا باشد عنایت می شود و اگر حتمی الوقوع بوده، پس به ثواب دعا که افضل قربات است نائل گردیده و مورد مزید

ص: 52


1- سوره­ غافر، آیه 60؛ بقره، آیه 185
2- سوره نساء، آیه 19

عنایات الهیّه می گردد و نیز باید دانست که گاه می شود، دعا مستجاب می گردد، ولی مصلحت در تأخیر اعطاء آن است، تا اینکه در اثر احتیاج بیشتر خدا را بخواند، تا بیشتر مستحق اکرام و انعام الهی واقع گردد، چنانکه در کافی از حضرت امام باقر علیه السلام نقل شده: هرگاه خداوند صدای بنده ای را دوست بدارد، اجابت دعای او را به تأخیر می اندازد، تا بیشتر او را بخواند.

و اینکه چرا اغلب دعاها اجابت نمی شود، منشأ آن، غفلت از حقیقت شرایط دعاست و غفلت از این که دعای جامع همۀ شرایط، بسیار کم است. و اگر یافت شود تخلّف اجابت از آن محال است، مثلاً از جمله شرایط مهم دعا که اغلب مورد توجه و التفات نیست، اخلاص در دعا است، یعنی باید شخص دعاکننده غیر از خداوند تعالی، مؤثری نبیند و برای رسیدن به حاجت خود، هیچ سببی را مؤثر نبیند و توجه قلبی به غیر خدا نداشته باشد،در آیه شریفه می فرماید: «اُدْعُونی» یعنی بخوانید مرا فقط، نه غیر مرا.

و نیز می فرماید: اُجیبُ دَعْوَةَ الدّاع اِذا دَعانِ؛ اجابت می نمایم دعای دعاکننده را زمانی که تنها مرا بخواند.(1). و این حالت، همان انقطاع الی الله و اضطرار الی الله است که وعدۀ اجابت به آن داده شده در آیه شریفۀ «اَمّنْ یُجیبُ الْمُضَطرَّ اِذا دَعاهُ»(2). و اضطرار بر دو قسم است:

1- تکوینی 2- تکلیفی

اضطرار تکوینی: وقتی است که هیچ اسباب ظاهری نباشد و شخص قهراً توجه به مبدأ تعالی پیدا نماید، مثل شخص غریق در دریا.

ص: 53


1- سوره بقره، آیه 186
2- سوره نمل، آیه 62

و اضطرار تکلیفی: وقتی است که شخص نسبت به توحید افعالی به مقام یقین رسیده، دانسته است که غیر از خدا مؤثری نیست و جمیع اسباب مسخّر اراده و مشیّت او هستند به طوری که این یقین غالب بر وهم و خیالش شده باشد، پس در حالی خود را اضطرار به سوی خداوند میداند که در قلب او توجه به چیزی نخواهد بود و بدیهی است که این مقامی بس شامخ و عزیز الوجود و مورد آرزوی بزرگان است، همانطور که در مناجات شعبانیه حضرت امیر علیه السلام است «اِلهی هَبْ لی کَمالَ الْاِنْقِطاعِ اِلَیْک؛ ای خدا ! مرا انقطاع کامل به سوی خود عطا فرما»،(1) و لذا حضرت امام صادق علیه السلام در جواب کسی که سؤال کرد چرا دعای ما مستجاب نمی شود فرمود «لِانَّکُمْ تَدْعُونَ مَنْ لا تَعْرِفُونَهُ؛ برای اینکه شما می خوانید کسی را که او را نشناخته اید»(2)

ص: 54


1- مفاتیح الجنان.
2- 82 پرسش، ص132 به بعد.

بخش اول: دعاهای قرآنی

اشاره

ص: 55

ص: 56

دعاهای قرآنی

1- دعا کننده: مومنان

اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ - صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ.(1)

ما را به راه راست هدایت کن.. راه کسانی که آنان را مشمول نعمت خود ساختی ؛ نه کسانی که بر آنان غضب کرده ای ؛ و نه گمراهان .

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.(2)

پروردگارا! در میان آنها پیامبری از خودشان برانگیز، تا آیات تو را بر آنان بخواند، و آنها را کتاب و حکمت بیاموزد، و پاکیزه کند؛ زیرا تو توانا و حکیمی (و بر این کار، قادری).

2- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِيلًا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ.(3)

و (به یاد آورید) هنگامی را که ابراهیم عرض کرد: «پروردگارا! این سرزمین را شهر امنی قرار ده! و اهل آن را -آنها که به خدا و روز بازپسین، ایمان آورده اند- از ثمرات (گوناگون)، روزی ده!» گفت: «(ما دعای تو را اجابت کردیم؛ و مؤمنان را از انواع برکات، بهره مندساختیم؛) اما به آنها که کافر شدند، بهره کمی خواهیم داد؛ سپس آنها را به عذاب آتش می کشانیم؛ و چه بد سرانجامی دارند».

ص: 57


1- سوره حمد(1) آیه 7 و 8
2- سوره بقره(2) آیه 129
3- سوره بقره(2) آیه 126

3- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ.(1)

و (نیز به یاد آورید) هنگامی را که ابراهیم و اسماعیل، پایه های خانه (کعبه) را بالا می بردند، (و می گفتند:) پروردگارا! از ما بپذیر، که تو شنوا و دانایی!

4- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ.(2)

پروردگارا! ما را تسلیم فرمان خود قرار ده! و از دودمان ما، امتی که تسلیم فرمانت باشند، به وجود آور! و طرز عبادتمان را به ما نشان ده و توبه ما را بپذیر، که تو توبه پذیر و مهربانی!

5- دعا کننده: غیر مومنان

فَإِذَا قَضَيْتُمْ مَنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آبَاءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا وَمَا لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ.(3)

و هنگامی که مناسکِ (حج) ِ خود را انجام دادید، خدا را یاد کنید، همانند یادآوری از پدرانتان (آن گونه که رسم آن زمان بود) بلکه از آن هم بیشتر! (در این مراسم، مردم دو گروهند:) بعضی از مردم می گویند: «خداوندا! به ما در دنیا عطا کن!» ولی در آخرت، بهره ای ندارند.

ص: 58


1- سوره بقره(2) آیه 127
2- سوره بقره(2) آیه 128
3- سوره بقره(2) آیه 200

6- دعا کننده: مومنان

وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.(1)

و بعضی می گویند: «پروردگارا! به ما در دنیا نیکی عطا کن! و در آخرت نیز نیکی مرحمت فرما! و ما را از عذابِ آتش نگاه دار!»

7- دعا کننده: سپاه طالوت

وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.(2)

و هنگامی که در برابر جالوت و سپاهیان او قرارگرفتند گفتند: «پروردگارا! پیمانه شکیبایی و استقامت را بر ما بریز! و قدمهای ما را ثابت بدار! و ما را بر جمعیّت کافران، پیروز بگردان!

8- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِنْ قَالَ بَلَى وَلَكِنْ لِيَطْمَئِنَّ قَلْبِ قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْيًا وَاعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ.(3)

و (به خاطر بیاور) هنگامی را که ابراهیم گفت: «خدایا! به من نشان بده چگونه مردگان را زنده می کنی؟» فرمود: «مگر ایمان نیاورده ای؟!» عرض کرد: «آری، ولی می خواهم قلبم آرامش یابد.» فرمود: «در این صورت، چهار نوع از مرغان را انتخاب کن! و آنها را (پس از ذبح کردن) قطعه قطعه کن (و در هم بیامیز)! سپس بر هر کوهی، قسمتی از آن را قرار بده،

ص: 59


1- سوره بقره(2) آیه 201
2- سوره بقره(2) آیه 250
3- سوره بقره(2) آیه 260

بعد آنها را بخوان، به سرعت به سوی تو می آیند! و بدان خداوند قادر و حکیم است؛ (هم از ذرات بدن مردگان آگاه است، و هم توانایی بر جمع آنها دارد)».

9- دعا کننده: مومنان

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.(1)

پروردگارا! اگر ما فراموش یا خطا کردیم، ما را مؤاخذه مکن! پروردگارا! تکلیف سنگینی بر ما قرار مده، آن چنان که (به خاطر گناه و طغیان،) بر کسانی که پیش از ما بودند، قرار دادی! پروردگارا! آنچه طاقت تحمل آن را نداریم، بر ما مقرّر مدار! و آثار گناه را از ما بشوی! ما را ببخش و در رحمت خود قرار ده! تو مولا و سرپرست مایی، پس ما را بر جمعیّت کافران، پیروز گردان!

10- دعا کننده: ملازمان پیامبران

وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَإِسْرَافَنَا فِي أَمْرِنَا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.(2)

سخنشان تنها این بود که: «پروردگارا! گناهان ما را ببخش! و از تندروی های ما در کارها، چشم پوشی کن! قدم های ما را استوار بدار! و ما را بر جمعیّت کافران، پیروز گردان!

11- دعا کننده: عباد الله

الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِنَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.(3)

ص: 60


1- سوره بقره(2) آیه 286
2- سوره آل عمران(3) آیه 147
3- سوره آل عمران(3) آیه 16

همان کسانی که می گویند: «پروردگارا! ما ایمان آورده ایم؛ پس گناهان ما را بیامرز، و ما را از عذابِ آتش، نگاهدار!»

12- دعا کننده: مومنان

الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذَا بَاطِلًا سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.(1)

همانها که خدا را در حال ایستاده و نشسته، و آنگاه که بر پهلو خوابیده اند، یاد می کنند؛ و در اسرار آفرینش آسمانها و زمین می اندیشند؛ (و می گویند:) بار الها! اینها را بیهوده نیافریده ای! منزهی تو! ما را از عذاب آتش، نگاه دار!

13- دعا کننده: مومنان

رَّبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلإِيمَانِ أَنْ آمِنُواْ بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَكَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَتَوَفَّنَا مَعَ الأبْرَارِ.(2)

پروردگارا! ما صدای منادی (تو) را شنیدیم که به ایمان دعوت می کرد که: «به پروردگار خود، ایمان بیاورید!» و ما ایمان آوردیم؛ پروردگارا! گناهان ما را ببخش! و بدیهای ما را بپوشان! و ما را با نیکان (و در مسیر آنها) بمیران!

14- دعا کننده: مومنان

رَبَّنَا وَآتِنَا مَا وَعَدتَّنَا عَلَى رُسُلِكَ وَلاَ تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنَّكَ لاَ تُخْلِفُ الْمِيعَادَ.(3)

پروردگارا! آنچه را به وسیله پیامبرانت به ما وعده فرمودی، به ما عطا کن! و ما را در روز رستاخیز، رسوا مگردان! زیرا تو هیچ گاه از وعده خود، تخلف نمی کنی.

ص: 61


1- سوره آل عمران(3) آیه 191
2- سوره آل عمران(3) آیه 193
3- سوره آل عمران(3) آیه 194

15- دعا کننده: همسر عمران

إِذْ قَالَتِ امْرَأَتُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ.(1)

(به یاد آورید) هنگامی را که همسرِ «عمران» گفت: «خداوندا! آنچه را در رحم دارم، برای تو نذر کردم، که «محرَّر» (و آزاد، برای خدمت خانه تو) باشد. از من بپذیر، که تو شنوا و دانایی!

16- دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)

هُنَالِكَ دَعَا زَكَرِيَّا رَبَّهُ قَالَ رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعَاءِ.(2)

در آنجا بود که زکریا، (با مشاهده آن همه شایستگی در مریم،) پروردگار خویش را خواند و عرض کرد: «خداوندا! از طرف خود، فرزند پاکیزه ای (نیز) به من عطا فرما، که تو دعا را می شنوی!»

17- دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً قَالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزًا وَاذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيرًا وَسَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ.(3)

(زکریا) عرض کرد: «پروردگارا! نشانه ای برای من قرار ده!» گفت: «نشانه تو آن است که سه روز، جز به اشاره و رمز، با مردم سخن نخواهی گفت. (و زبان تو، بدون هیچ علّت ظاهری، برای گفتگو با مردم از کار می افتد.) پروردگار خود را (به شکرانه این نعمت بزرگ،) بسیار یاد کن! و به هنگام صبح و شام، او را تسبیح بگو!

ص: 62


1- سوره آل عمران(3) آیه 35
2- سوره آل عمران(3) آیه 38
3- سوره آل عمران(3) آیه 41

18- دعا کننده: حواریون حضرت عیسی (علیه السلام)

رَبَّنَا آمَنَّا بِمَا أَنزَلَتْ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ.(1)

پروردگارا! به آنچه نازل کرده ای، ایمان آوردیم و از فرستاده (تو) پیروی نمودیم؛ ما را در زمره گواهان بنویس!»

19- دعا کننده: راسخانِ در علم

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ.(2)

(راسخانِ در علم، می گویند:) «پروردگارا! دلهایمان را، بعد از آنکه ما را هدایت کردی، (از راه حق) منحرف مگردان! و از سوی خود، رحمتی بر ما ببخش، زیرا تو بخشنده ای!

20- دعا کننده: ستم دیدگان

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا.(3)

چرا در راه خدا، و (در راه) مردان و زنان و کودکانی که (به دست ستمگران) تضعیف شده اند، پیکار نمی کنید؟! همان افراد (ستمدیده ای) که می گویند: «پروردگارا! ما را از این شهر (مکه)، که اهلش ستمگرند، بیرون ببر! و از طرف خود، برای ما سرپرستی قرار ده! و از جانب خود، یار و یاوری برای ما تعیین فرما!

ص: 63


1- سوره آل عمران(3) آیه 53
2- سوره آل عمران(3) آیه 8
3- سوره نساء(4) آیه 75

21- دعا کننده: حضرت عیسی مسیح (علیه السلام)

قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ.(1)

عیسی بن مریم عرض کرد: «خداوندا! پروردگارا! از آسمان مائده ای بر ما بفرست! تا برای اول و آخر ما، عیدی باشد، و نشانه ای از تو؛ و به ما روزی ده! تو بهترین روزی دهندگانی!»

22- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ إِنِّي لَا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَأَخِي فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ.(2)

(موسی) گفت: «پروردگارا! من تنها اختیار خودم و برادرم را دارم، میان ما و این جمعیّت گنهکار، جدایی بیفکن!»

23- دعا کننده: ساحران فرعون

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّا إِلَّا أَنْ آمَنَّا بِآيَاتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاءَتْنَا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ(3)

انتقام تو از ما، تنها بخاطر این است که ما به آیات پروردگار خویش -هنگامی که به سراغ ما آمد- ایمان آوردیم. بار الها! صبر و استقامت بر ما فرو ریز! (و آخرین درجه شکیبائی را به ما مرحمت فرما!) و ما را مسلمان بمیران!»

24- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِأَخِي وَأَدْخِلْنَا فِي رَحْمَتِكَ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ(4).

ص: 64


1- سوره مائده(5) آیه 114
2- سوره مائده(5) آیه 25
3- سوره اعراف(7) آیه
4- سوره اعراف(7) آیه 151

(موسی) گفت: «پروردگارا! من و برادرم را بیامرز، و ما را در رحمت خود داخل فرما، و تو مهربانترین مهربانانی!»

25- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

وَاخْتَارَ مُوسَى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا لِمِيقَاتِنَا فَلَمَّا أَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ أَهْلَكْتَهُمْ مِنْ قَبْلُ وَإِيَّايَ أَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاءُ مِنَّا إِنْ هِيَ إِلَّا فِتْنَتُكَ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاءُ وَتَهْدِي مَنْ تَشَاءُ أَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الْغَافِرِينَ.(1)

موسی از قوم خود، هفتاد تن از مردان را برای میعادگاه ما برگزید؛ و هنگامی که زمین لرزه آنها را فرا گرفت (و هلاک شدند)، گفت: «پروردگارا! اگر می خواستی، می توانستی آنها و مرا پیش از این نیز هلاک کنی! آیا ما را به آنچه سفیهانمان انجام داده اند، (مجازات و) هلاک می کنی؟! این، جز آزمایش تو، چیز دیگر نیست؛ که هر کس را بخواهی (و مستحق بدانی)، به وسیله آن گمراه می سازی؛ و هر کس را بخواهی (و شایسته ببینی)، هدایت می کنی! تو ولیّ مایی، و ما را بیامرز، بر ما رحم کن، و تو بهترین آمرزندگانی!

26- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

وَاكْتُبْ لَنَا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ إِنَّا هُدْنَا إِلَيْكَ قَالَ عَذَابِي أُصِيبُ بِهِ مَنْ أَشَاءُ وَرَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍ فَسَأَكْتُبُهَا لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالَّذِينَ هُمْ بِآيَاتِنَا يُؤْمِنُونَ.(2)

و برای ما، در این دنیا و سرای دیگر، نیکی مقرّر فرما؛ چه اینکه ما به سوی تو بازگشت کرده ایم! «(خداوند در برابر این تقاضا، به موسی) گفت:» مجازاتم را به هر کس بخواهم می رسانم؛ و رحمتم همه چیز را فراگرفته؛ و آن را برای آنها که تقوا پیشه کنند، و زکات را بپردازند، و آنها که به آیات ما ایمان می آورند، مقرّر خواهم داشت!

ص: 65


1- سوره اعراف(7) آیه 155
2- سوره اعراف(7) آیه 156

27- دعا کننده: آدم و حوا

هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحًا لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ.(1)

او خدایی است که (همه) شما را از یک فرد آفرید؛ و همسرش را نیز از جنس او قرار داد، تا در کنار او بیاساید. سپس هنگامی که با او آمیزش کرد، حملی سبک برداشت، که با وجود آن، به کارهای خود ادامه می داد؛ و چون سنگین شد، هر دو از خداوند و پروردگار خود خواستند «اگر فرزند صالحی به ما دهی، از شاکران خواهیم بود!»

28- دعا کننده: آدم و حوا

رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ.(2)

گفتند: «پروردگارا! ما به خویشتن ستم کردیم! و اگر ما را نبخشی و بر ما رحم نکنی، از زیانکاران خواهیم بود!»

29- دعا کننده: اصحاب اعراف

وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَارُهُمْ تِلْقَاءَ أَصْحَابِ النَّارِقَالُوا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِين.(3)

و هنگامی که چشمشان به دوزخیان می افتد می گویند: «پروردگارا! ما را با گروه ستمگران قرار مده!»

ص: 66


1- سوره اعراف(7) آیه 189
2- سوره اعراف(7) آیه 23
3- سوره اعراف(7) آیه 47

30- دعا کننده: قوم حضرت شعیب (علیه السلام)

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللَّهِ كَذِبًا إِنْ عُدْنَا فِي مِلَّتِكُمْ بَعْدَ إِذْ نَجَّانَا اللَّهُ مِنْهَا وَمَا يَكُونُ لَنَا أَنْ نَعُودَ فِيهَا إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ رَبُّنَا وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَأَنْتَ خَيْرُ الْفَاتِحِينَ.(1)

اگر ما به آیین شما بازگردیم، بعد از آنکه خدا ما را از آن نجات بخشیده، به خدا دروغ بسته ایم؛ و شایسته نیست که ما به آن بازگردیم مگر اینکه خدایی که پروردگار ماست بخواهد؛ علم پروردگار ما، به همه چیز احاطه دارد. تنها بر خدا توکل کرده ایم. پروردگارا! میان ما و قوم ما بحق داوری کن، که تو بهترین داورانی!»

31- دعا کننده: انسان های ضعیف الایمان

هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَفَرِحُوا بِهَا جَاءَتْهَا رِيحٌ عَاصِفٌ وَجَاءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنْجَيْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ.(2)

او کسی است که شما را در خشکی و دریا سیر می دهد؛ زمانی که در کشتی قرارمی گیرید، و بادهای موافق آنان را (به سوی مقصد) حرکت می دهد و خوشحال می شوند، ناگهان طوفان شدیدی می وزد؛ و امواج از هر سو به سراغ آنها می آید؛ و گمان می کنند هلاک خواهند شد؛ در آن هنگام، خدا را از روی اخلاص می خوانند که: «اگر ما را از این گرفتاری نجات دهی، حتماً از سپاسگزاران خواهیم بود!»

ص: 67


1- سوره اعراف(7) آیه 89
2- سوره یونس(10) آیه 22

32- دعا کننده: ساحران فرعون

فَقَالُوا عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ.(1)

گفتند: تنها بر خدا توکل داریم؛ پروردگارا! ما را مورد شکنجه گروه ستمگر قرار مده!

33- دعا کننده: ساحران فرعون

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.(2)

و ما را با رحمتت از (دست) قوم کافر رهایی بخش!

34- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

وَقَالَ مُوسَى رَبَّنَا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَأَهُ زِينَةً وَأَمْوَالًا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا رَبَّنَا لِيُضِلُّوا عَنْ سَبِيلِكَ رَبَّنَا اطْمِسْ عَلَى أَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوا حَتَّى يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ.(3)

موسی گفت: «پروردگارا! تو فرعون و اطرافیانش را زینت و اموالی (سرشار) در زندگی دنیا داده ای، پروردگارا! در نتیجه (بندگانت را) از راه تو گمراه می سازند! پروردگارا! اموالشان را نابود کن! و (بجرم گناهانشان،) دلهایشان را سخت و سنگین ساز، به گونه ای که ایمان نیاورند تا عذاب دردناک را ببینند!»

35- دعا کننده: حضرت یوسف (علیه السلام)

رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ تَوَفَّنِي مُسْلِمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ.(4)

ص: 68


1- سوره یونس(10) آیه 85
2- سوره یونس(10) آیه 86
3- سوره یونس(10) آیه 88
4- سوره یوسف(12) آیه 101

پروردگارا! بخشی (عظیم) از حکومت به من بخشیدی، و مرا از علم تعبیر خوابها آگاه ساختی! ای آفریننده آسمانها و زمین! تو ولیّ و سرپرست من در دنیا و آخرت هستی، مرا مسلمان بمیران؛ و به صالحان ملحق فرما!»

36- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِنًا وَاجْنُبْنِي وَبَنِيَّ أَنْ نَعْبُدَ الْأَصْنَامَ.(1)

(به یاد آورید) زمانی را که ابراهیم گفت: «پروردگارا! این شهر [مکّه] را شهر امنی قرار ده! و من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاه دار!

37- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّم رَبَّنَا لِيُقِيمُوا الصَّلَاة فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ.(2)

پروردگارا! من بعضی از فرزندانم را در سرزمین بی آب و علفی، در کنار خانه ای که حرم توست، ساکن ساختم تا نماز را برپا دارند؛ تو دلهای گروهی از مردم را متوجّه آنها ساز؛ و از ثمرات به آنها روزی ده؛ شاید آنان شکر تو را بجای آورند!

38- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاَةِ وَمِن ذُرِّيَّتِي رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاء.(3)

پروردگارا: مرا برپا کننده نماز قرار ده، و از فرزندانم (نیز چنین فرما)، پروردگارا: دعای مرا بپذیر!

ص: 69


1- سوره ابراهیم(14) آیه 35
2- سوره ابراهیم(14) آیه 37
3- سوره ابراهيم(14) آیه 40

39- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَقُومُ الْحِسَابُ.(1)

پروردگارا! من و پدر و مادرم و همه مؤمنان را، در آن روز که حساب برپا می شود، بیامرز!

40- دعا کننده: ستمگران

وَأَنْذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيهِمُ الْعَذَابُ فَيَقُولُ الَّذِينَ ظَلَمُوا رَبَّنَا أَخِّرْنَا إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ نُجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَ أَوَلَمْ تَكُونُوا أَقْسَمْتُمْ مِنْ قَبْلُ مَا لَكُمْ مِنْ زَوَالٍ.(2)

و مردم را از روزی که عذاب الهی به سراغشان می آید، بترسان! آن روز که ظالمان می گویند: «پروردگارا! مدّت کوتاهی ما را مهلت ده، تا دعوت تو را بپذیریم و از پیامبران پیروی کنیم!» (امّا پاسخ می شنوند که:) مگر قبلاً سوگند یاد نکرده بودید که زوال و فنایی برای شما نیست؟!

41- دعا کننده: انسان مومن

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا.(3)

و بالهای تواضع خویش را از محبّت و لطف، در برابر آنان فرود آر! و بگو: «پروردگارا! همان گونه که آنها مرا در کوچکی تربیت کردند، مشمول رحمتشان قرار ده!»

42- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا.(4)

و بگو: «پروردگارا! مرا (در هر کار،) با صداقت وارد کن، و با صداقت خارج ساز! و از سوی خود، حجتی یاری کننده برایم قرار ده!»

ص: 70


1- سوره ابراهیم(14) آیه 41
2- سوره ابراهیم(14) آیه 44
3- سوره اسراء(17) آیه 24
4- سوره اسراء(17) آیه 80

43- دعا کننده: اصحاب کهف

إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوا رَبَّنَا آتِنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا.(1)

زمانی را به خاطر بیاور که آن جوانان به غار پناه بردند، و گفتند: «پروردگارا! ما را از سوی خودت رحمتی عطا کن، و راه نجاتی برای ما فراهم ساز!»

44- دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً قَالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلَاثَ لَيَالٍ سَوِيًّا.(2)

عرض کرد: «پروردگارا! نشانه ای برای من قرار ده!» فرمود: «نشانه تو این است که سه شبانه روز قدرت تکلّم (با مردم) نخواهی داشت؛ در حالی که زبانت سالم است!»

45- دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)

وَإِنِّي خِفْتُ الْمَوَالِيَ مِنْ وَرَائِي وَكَانَتِ امْرَأَتِي عَاقِرًا فَهَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا يَرِثُنِي وَيَرِثُ مِنْ آلِ يَعْقُوبَ وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا.(3)

و من از بستگانم بعد از خودم بیمناکم (که حق پاسداری از آیین تو را نگاه ندارند)! و (از طرفی) همسرم نازا و عقیم است؛ تو از نزد خود جانشینی به من ببخش... که وارث من و دودمان یعقوب باشد؛ و او را مورد رضایتت قرار ده!

46- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

فَتَعَالَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يُقْضَى إِلَيْكَ وَحْيُهُ وَقُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْما.(4)

ص: 71


1- سوره كهف(18) آیه 10
2- سوره مریم(19) آیه 10
3- سوره مريم(19) آیه 5 و6
4- سوره طه(20) آیه 114

پس بلندمرتبه است خداوندی که سلطان حقّ است! پس نسبت به (تلاوت) قرآن عجله مکن، پیش از آنکه وحی آن بر تو تمام شود؛ و بگو: پروردگارا! علم مرا افزون کن!

47- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي.(1)

(موسی) گفت: «پروردگارا! سینه ام را گشاده کن؛ و کارم را برایم آسان گردان! و گره از زبانم بگشای؛ تا سخنان مرا بفهمند!

48- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

وَاجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي هَارُونَ أَخِي اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي.(2)

و وزیری از خاندانم برای من قرار ده.. برادرم هارون را! با او پشتم را محکم کن ؛ و او را در کارم شریک ساز.

49- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

قَالَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّ وَرَبُّنَا الرَّحْمَنُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ.(3)

(و پیامبر) گفت: «پروردگارا! بحق داوری فرما (و این طغیانگران را کیفر ده)! و پروردگار ما (خداوند) رحمان است که در برابر نسبتهای ناروای شما، از او استمداد می طلبم!»

50- دعا کننده: حضرت ایوب (علیه السلام)

وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ.(4)

ص: 72


1- سوره طه(20) آیه 25-28
2- سوره طه(20) آیه 29-32
3- سوره انبیاء(21) آیه 112
4- سوره انبياء(21) آیه 83

و ایّوب را (به یاد آور) هنگامی که پروردگارش را خواند (و عرضه داشت): «بدحالی و مشکلات به من روی آورده؛ و تو مهربانترین مهربانانی!»

51- دعا کننده: حضرت زکریا (علیه السلام)

وَزَكَرِيَّا إِذْ نَادَى رَبَّهُ رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ.(1)

و زکریا را (به یاد آور) در آن هنگام که پروردگارش را خواند (و عرض کرد): «پروردگار من! مرا تنها مگذار (و فرزند برومندی به من عطا کن)؛ و تو بهترین وارثانی!»

52- دعا کننده: خطاکاران

رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْهَا فَإِنْ عُدْنَا فَإِنَّا ظَالِمُونَ.(2)

پروردگارا! ما را از این (دوزخ) بیرون آر، اگر بار دیگر تکرار کردیم قطعاً ستمگریم (و مستحق عذاب)!

53- دعا کننده: عباد الله

إِنَّهُ كَانَ فَرِيقٌ مِنْ عِبَادِي يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ.(3)

(فراموش کرده اید) گروهی از بندگانم می گفتند: پروردگارا! ما ایمان آوردیم؛ ما را ببخش و بر ما رحم کن؛ و تو بهترین رحم کنندگانی!

54- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ.(4)

و بگو: «پروردگارا! مرا ببخش و رحمت کن؛ و تو بهترین رحم کنندگانی!

ص: 73


1- سوره انبياء(21) آیه 89
2- سوره مومنون(23) آیه 107
3- سوره مومنون(23) آیه 109
4- سوره مومنون(23) آیه 118

55- دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ.(1)

(نوح) گفت: «پروردگارا! مرا در برابر تکذیبهای آنان یاری کن!»

56- دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)

وَقُلْ رَبِّ أَنْزِلْنِي مُنْزَلًا مُبَارَکا وَأَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِينَ.(2)

و بگو: «پروردگارا! ما را در منزلگاهی پربرکت فرود آر، و تو بهترین فرودآورندگانی!»

57- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِي فِي الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ.(3)

پروردگار من! مرا (در این عذابها) با گروه ستمگران قرار مده!

58- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

وَقُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ.(4)

و بگو: «پروردگارا! از وسوسه های شیاطین به تو پناه می برم!

59- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَنْ يَحْضُرُونِ.(5)

و از اینکه آنان نزد من حاضر شوند (نیز) -ای پروردگار من- به تو پناه می برم!

ص: 74


1- سوره مومنون(23) آیه 26
2- سوره مومنون(23) آیه 29
3- سوره مومنون(23) آیه 94
4- سوره مومنون(23) آیه 97
5- سوره مومنون(23) آیه 98

60- دعا کننده: خطاکاران

حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ.(1)

(آنها همچنان به راه غلط خود ادامه می دهند) تا زمانی که مرگ یکی از آنان فرارسد، می گوید: پروردگار من! مرا بازگردانید.

61- دعا کننده: عباد الرحمن

وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا.(2)

و کسانی که می گویند: «پروردگارا! عذاب جهنم را از ما برطرف گردان، که عذابش سخت و پر دوام است!

62- دعا کننده: عباد الرحمن

وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا.(3)

و کسانی که می گویند: «پروردگارا! از همسران و فرزندانمان مایه روشنی چشم ما قرارده، و ما را برای پرهیزگاران پیشوا گردان!»

63- دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)

فَافْتَحْ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَنَجِّنِي وَمَنْ مَعِيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ.(4)

اکنون میان من و آنها جدایی بیفکن؛ و مرا و مؤمنانی را که با من هستند رهایی بخش!

ص: 75


1- سوره مومنون(23) آیه 99
2- سوره فرقان(25) آیه 65
3- سوره فرقان(25) آیه 74
4- سوره شعراء(26) آیه 118

64- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ وَاجْعَل لِّي لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ وَاجْعَلْنِي مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيمِ وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ وَلَا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ يَوْمَ لَا يَنفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ.(1)

پروردگارا! به من علم و دانش ببخش، و مرا به صالحان ملحق کن! و برای من در میان امّت های آینده، زبان صدق (و ذکر خیری) قرار ده! و مرا وارثان بهشت پرنعمت گردان! و پدرم [عمویم] را بیامرز، که او از گمراهان بود! و در آن روز که مردم برانگیخته می شوند، مرا شرمنده و رسوا مکن! در آن روز که مال و فرزندان سودی نمی بخشد، مگر کسی که با قلب سلیم به پیشگاه خدا آید!

65- دعا کننده: حضرت سلیمان (علیه السلام)

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكًا مِنْ قَوْلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِكَ فِي عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ.(2)

سلیمان از سخن او تبسّمی کرد و خندید و گفت: «پروردگارا! شکر نعمتهایی را که بر من و پدر و مادرم ارزانی داشته ای به من الهام کن، و توفیق ده تا عمل صالحی که موجب رضای توست انجام دهم، و مرا برحمت خود در زمره بندگان صالحت وارد کن!»

66- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَهُ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.(3)

ص: 76


1- سوره شعراء(26) آیه 83 -89
2- سوره نمل(27) آیه 19
3- سوره قصص(28) آیه 16

(سپس) عرض کرد: «پروردگارا! من به خویشتن ستم کردم؛ مرا ببخش!» خداوند او را بخشید، که او غفور و رحیم است!

67- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ قَالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ.(1)

موسی از شهر خارج شد در حالی که ترسان بود و هر لحظه در انتظار حادثه ای؛ عرض کرد: «پروردگارا! مرا از این قوم ظالم رهایی بخش!»

68- دعا کننده: حضرت موسی (علیه السلام)

فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ.(2)

موسی برای (گوسفندان) آن دو آب کشید؛ سپس رو به سایه آورد و عرض کرد: «پروردگارا! هر خیر و نیکی بر من فرستی، به آن نیازمندم!»

69- دعا کننده: حضرت لوط (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِي عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِينَ.(3)

عرض کرد: «پروردگارا! مرا در برابر این قوم تبهکار یاری فرما!»

70- دعا کننده: انسان های نا سپاس و ستمگر

فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ وَمَزَّقْنَاهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ.(4)

ص: 77


1- سوره قصص(28) آیه 21
2- سوره قصص(28) آیه 24
3- سوره عنكبوت(29) آیه 30
4- سوره سبا(34) آیه 19

ولی (این ناسپاس مردم) گفتند: «پروردگارا! میان سفرهای ما دوری بیفکن» (تا بینوایان نتوانند دوش به دوش اغنیا سفر کنند! و به این طریق) آنها به خویشتن ستم کردند! و ما آنان را داستانهایی (برای عبرت دیگران) قرار دادیم و جمعیّتشان را متلاشی ساختیم؛ در این ماجرا، نشانه های عبرتی برای هر صابر شکرگزار است.

71- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ.(1)

پروردگارا! به من از صالحان [فرزندان صالح] ببخش!

72- دعا کننده: تکذیب کنندگان پیامبران

وَقَالُوا رَبَّنَا عَجِّلْ لَنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ.(2)

آنها (از روی خیره سری) گفتند: «پروردگارا! بهره ما را از عذاب هر چه زودتر قبل از روز حساب به ما ده!»

73- دعا کننده: حضرت سلیمان (علیه السلام)

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكًا لَا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ.(3)

گفت: پروردگارا! مرا ببخش و حکومتی به من عطا کن که بعد از من سزاوار هیچ کس نباشد، که تو بسیار بخشنده ای!

74- دعا کننده: طاغوت ها

قَالُوا رَبَّنَا مَنْ قَدَّمَ لَنَا هَذَا فَزِدْهُ عَذَابًا ضِعْفًا فِي النَّارِ.(4)

ص: 78


1- سوره صافات(37) آیه 100
2- سوره ص(38) آیه 16
3- سوره ص(38) آیه 35
4- سوره ص(38) آیه 61

(سپس) می گویند: «پروردگارا! هر کس این عذاب را برای ما فراهم ساخته، عذابی مضاعف در آتش بر او بیفزا!»

75- دعا کننده: ملائکه حامل عرش خدا

الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ.(1)

فرشتگانی که حاملان عرشند و آنها که گرداگرد آن (طواف می کنند) تسبیح و حمد پروردگارشان را می گویند و به او ایمان دارند و برای مؤمنان استغفار می کنند (و می گویند:) پروردگارا! رحمت و علم تو همه چیز را فراگرفته است؛ پس کسانی را که توبه کرده و راه تو را پیروی می کنند بیامرز، و آنان را از عذاب دوزخ نگاه دار!

76- دعا کننده: ملائکه حامل عرش خدا

رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدتَّهُم وَمَن صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.(2)

پروردگارا! آنها را در باغهای جاویدان بهشت که به آنها وعده فرموده ای وارد کن، همچنین از پدران و همسران و فرزندانشان هر کدام که صالح بودند، که تو توانا و حکیمی!

77- دعا کننده: ملائکه حامل عرش خدا

وَقِهِمُ السَّيِّئَاتِ وَمَنْ تَقِ السَّيِّئَاتِ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهُ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ.(3)

و آنان را از بدیها نگاه دار، و هر کس را که در آن روز از بدیها نگاه داری، مشمول رحمتت ساخته ای؛ و این است همان رستگاری عظیم!

ص: 79


1- سوره غافر(40) آیه 7
2- سوره غافر(40) آیه 8
3- سوره غافر(40) آیه 9

78- دعا کننده: پیامبر اکرم (صلی الله علیه واله وسلم)

رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ.(1)

(می گویند:) پروردگارا! عذاب را از ما برطرف کن که ایمان می آوریم.

79- دعا کننده: انسان مومن

وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ.(2)

ما به انسان توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند، مادرش او را با ناراحتی حمل می کند و با ناراحتی بر زمین می گذارد؛ و دوران حمل و از شیر بازگرفتنش سی ماه است؛ تا زمانی که به کمال قدرت و رشد برسد و به چهل سالگی بالغ گردد می گوید: «پروردگارا! مرا توفیق ده تا شکر نعمتی را که به من و پدر و مادرم دادی بجا آورم و کار شایسته ای انجام دهم که از آن خشنود باشی، و فرزندان مرا صالح گردان؛ من به سوی تو بازمی گردم و توبه می کنم، و من از مسلمانانم!»

80- دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)

فَدَعَا رَبَّهُ أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانْتَصِرْ(3)

او به درگاه پروردگار عرضه داشت: «من مغلوب (این قوم طغیانگر) شده ام، انتقام مرا از آنها بگیر!»

ص: 80


1- سوره دخان(44) آیه 12
2- سوره احقاف(46) آیه 15
3- سوره قمر(54) آیه 10

81- دعا کننده: تابعین

وَالَّذِينَ جَاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ.(1)

(همچنین) کسانی که بعد از آنها [= بعد از مهاجران و انصار] آمدند و می گویند: «پروردگارا! ما و برادرانمان را که در ایمان بر ما پیشی گرفتند بیامرز، و در دلهایمان حسد و کینه ای نسبت به مؤمنان قرار مده! پروردگارا، تو مهربان و رحیمی!»

82- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ.(2)

برای شما سرمشق خوبی در زندگی ابراهیم و کسانی که با او بودند وجود داشت، در آن هنگامی که به قوم (مشرک) خود گفتند: «ما از شما و آنچه غیر از خدا می پرستید بیزاریم؛ ما نسبت به شما کافریم؛ و میان ما و شما عداوت و دشمنی همیشگی آشکار شده است؛ تا آن زمان که به خدای یگانه ایمان بیاورید! -جز آن سخن ابراهیم که به پدرش [عمویش آزر] گفت (و وعده داد) که برای تو آمرزش طلب می کنم، و در عین حال در برابر خداوند برای تو مالک چیزی نیستم (و اختیاری ندارم)!- پروردگارا! ما بر تو توکّل کردیم و به سوی تو بازگشتیم، و همه فرجامها بسوی تو است!

ص: 81


1- سوره حشر(59) آیه 10
2- سوره ممتحنه(60) آیه 4

83- دعا کننده: حضرت ابراهیم (علیه السلام)

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.(1)

پروردگارا! ما را مایه گمراهی کافران قرار مده، و ما را ببخش، ای پروردگار ما که تو عزیز و حکیمی!

84- دعا کننده: مومنان

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يَوْمَ لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ نُورُهُمْ يَسْعَى بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.(2)

ای کسانی که ایمان آورده اید بسوی خدا توبه کنید، توبه ای خالص؛ امید است (با این کار) پروردگارتان گناهانتان را ببخشد و شما را در باغهایی از بهشت که نهرها از زیر درختانش جاری است وارد کند، در آن روزی که خداوند پیامبر و کسانی را که با او ایمان آوردند خوار نمی کند؛ این در حالی است که نورشان پیشاپیش آنان و از سوی راستشان در حرکت است، و می گویند: «پروردگارا! نور ما را کامل کن و ما را ببخش که تو بر هر چیز توانائی!

85- دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)

وَقَالَ نُوحٌ رَبِّ لَا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا.(3)

نوح گفت: «پروردگارا! هیچ یک از کافران را بر روی زمین باقی مگذار!

ص: 82


1- سوره ممتحنه(60) آیه 5
2- سوره تحریم(66) آیه 8
3- سوره نوح(71) آیه 26

86- دعا کننده: حضرت نوح (علیه السلام)

رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارًا.(1)

«پروردگارا! مرا، و پدر و مادرم و تمام کسانی را که با ایمان وارد خانه من شدند، و جمیع مردان و زنان باایمان را بیامرز؛ و ظالمان را جز هلاکت میفزا!»

ص: 83


1- سوره نوح(71) آیه 28

ص: 84

بخش دوم: فضیلت تلاوت آیات و سُوَر قرآن

اشاره

ص: 85

ص: 86

اُنس با قرآن

قرائت قرآن دل را نورانی، حافظه را زیاد، زنگ را از دل پاک و انسان را از فحشاء و منکر باز می­دارد، خود قرآن و احادیث، مسلمان­ها را امر می­کنند به تلاوت و ارتباط برقرار کردن با قرآن، «از قرآن مقداری که برای شما میّسر است تلاوت کنید، او می­داند بزودی گروهی از شما بیمار خواهند شد و گروهی دیگر برای به دست آوردن فضل الهی (کسب و روزی) به سفر ميروند و گروهی دیگر در راه خدا جهاد می­کنند، پس آن مقدار از قرآن که برای شما ممکن است تلاوت کنید».(1)

بنابراین در هر حال با قرآن سروکار داشته باشید، اگر مریض و روی تخت بیمارستان هستید، یا مسافرید و در سفر، یا رزمنده­اید و در سنگر، یا کشاورز و یا بازاری و یا محصّل و دانشجو، باید قرآن بخوانید.

در حدیث آمده: «هر کس دوست دارد خدا با او حرف بزند، قرآن تلاوت کند».(2)

و در حدیث دیگری از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می خوانیم که به شخصی فرمود: «از خواندن قرآن غفلت نکنی که قرآن، دل را زنده و از فحشاء و منکر باز می دارد».(3)

فضیلت قرآن

1- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: من نخستین کسی هستم که روز قیامت بر خدای عزیز جبار وارد شوم با کتابش و اهل بیتم، سپس امّتم (وارد شوند)، پس از ایشان بپرسم چه کردید با

ص: 87


1- سوره مزمّل، آیه 21
2- میزان الحکمه، ج 8 ، ص81
3- همان مدرک

کتاب خدا و اهل بیت من.(1)

2- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: قرآن راهنمای گمراهی است و بینائی از هر کوری است و سبب گذشت از لغزشهاست و روشنی در هر تاریکی است، در پیشامدها (و بدعتها) پرتوی است و نگاهدارنده از هر هلاکتی است و رهجوئی در هر گمراهی است و بیان­کننده هر فتنه و اشتباهی است و انسان را از دنیای (پست)، (به سعادتهای) آخرت رساند و در آن است کمال دین شما، و هیچ کس از قرآن روگردان نشود، جز به سوی دوزخ.(2)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: آنگاه که خداوند خلق اولین و آخرین را در قیامت جمع کند، به ناگاه شخصی را که خوش صورت تر از او هرگز ندیده اند،دیدار کنند که به سوی آنان آید، پس چون مؤمنان نظرشان بر او که همان قرآن است بیفتد، گویند که: این از ما است، و این بهترین کسی است که ما او را دیده ایم، و چون بدانها رسد از آنان بگذرد و به شهیدان رسد آنها او را بنگرند، تا از ایشان بگذرد و چون از همۀ آنها بگذرد، گویند: این قرآن است، پس از آنها هم بگذرد تا به پیغمبران مرسل برسد، آنها نیز گویند: این قرآن است پس از آنها نیز بگذرد تا به سمت راست عرش رسد و آنجا بایستد، پس خدای جبّار فرماید: به عزّت و جلال خودم و به بلندی مقامم سوگند! که البته امروز اکرام کنم (و گرامی دارم) آنکه تو را اکرام کرده است، و البته خوار کنم هر کس که تو را خوار کرده است.(3)

جایگاه خوانندگان و حافظان قرآن

1- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: همانا اهل قرآن در بلندترین درجات آدمیان هستند، به جز

ص: 88


1- اصول کافی، ج 4 ، ص400
2- همان مدرک، ص401
3- همان مدرک، ص403

پیغمبران و مرسلین، پس حقوق اهل قرآن را اندک و کم مشمارید، زیرا برای ایشان از طرف خداي عزیز جبّار مقام بلندی است.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: حافظ قرآن که بدان عمل کند، در آخرت رفیق با فرشتگان پیغام برنده و نیک رفتار خداوند است.(2)

3- زُهَری گوید به حضرت علی بن الحسین علیه السلام عرض کردم: کدام عمل بهتر است؟ فرمود: عمل آن کس که فرود آید و کوچ کند، عرض کردم: او کیست (و یعنی چه)؟ فرمود: قرآن را باز کند (و خواندنش را آغاز کند) و به انجام رساند و هر زمان که از اولش درآید به آخرش کوچ کند...(3)

4- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که قرآن بخواند او بی­نیاز شود و نیازی پس از او نیست وگرنه (اگر قرآن بی نیازش نکند) هیچ چیز او را بی نیاز نکند.(4)

5- امام صادق علیه السلام فرمود: قرآن عهد خداوند و فرمان اوست بر خلقش، پس سزاوار است، برای شخص مسلمان که در این عهد و فرمان خدا، نظر افکند و روزی پنجاه آیه از آن بخواند.(5)

6- رسول خدا علیه السلام فرمود: هر کس در یک شب، ده آیه از قرآن بخواند، از غافلین نوشته نشود، هر کس پنجاه آیه بخواند در زمرۀ ذاکرین نوشته شود و هر کس صد آیه بخواند، در

ص: 89


1- اصول کافی، ج4 ، ص404
2- همان مدرک، ص405
3- همان مدرک، ص407
4- همان مدرک.
5- همان مدرک، ص412

زمرۀ قانتین نوشته شود و هر کس دویست آیه بخواند، از جملۀ خاشعین نوشته شود و هرکه سیصد آیه بخواند، از فائزین نوشته شود و هر که پانصد آیه بخواند، از جمله مجتهدین نوشته شود و هر که هزار آیه بخواند، برای او (ثواب انفاق) یک قنطار(1) از طلا نوشته می شود که کوچک ترین آنها به اندازه کوه اُحُد و بزرگ ترین آنها به اندازۀ آنچه میان زمین و آسمان است.(2)

حدیثی عجیب پیرامون قرآن

محمّد بن بشیر از حضرت علی بن الحسین علیه السلام نقل کرده که آن حضرت فرمود: هر کس یک حرف از قرآن را گوش کند فقط، گرچه نخواند خداوند برای او یک حسنه بنویسد و یک گناه از او محو کند و یک درجه برایش بالا برد و هر کس با نگاه و بدون صوت و تلفظ آنرا بخواند، برایش به هر حرفی حسنه ای بنویسد و گناهی از او محو کند و درجۀ او برایش بالا برد، و هر کس یک حرف ظاهر از آن را بیاموزد، خداوند برایش ده حسنه بنویسد و ده گناه از او محو کند و ده درجه برایش بالا برد فرمود: نمی گویم به آیه، بلکه به هر حرفی چون باء، تاء یا مانند اینها، و هر کس یک حرف ظاهر آنرا در نماز در حال نشسته بخواند، خداوند برای او پنجاه حسنه بنویسد و پنجاه گناه از او محو کند و پنجاه درجه برای او بالا برد، و هر کس یک حرف از آن در ایستاده، در نمازش بخواند، خداوند در برابر یک حرف، صد حسنه برایش بنویسد و صد گناه از او محو کند و صد درجه برایش بالا برد و هر کس آنرا ختم کند، یک دعای اجابت شده ای (نزد خداوند) دارد، چه تأخیر افتد و چه همان زمانبه او بدهند، گوید: عرض کردم قربانت گردم، همۀ قرآن را ختم کند؟ فرمود: همۀ آنرا ختم

ص: 90


1- قنطار، پانزده هزار مثقال طلاست، که هر مثقالی بیست و چهار قیراط است.
2- اصول کافی، ج4 ، ص415

کند(1).

خانه هائی که در آنها قرآن خوانده می شود

1- امام صادق علیه السلام فرمود: در هر خانه ای که قرآن خوانده شود و ذکر خدای عزّوجل شود، برکت آن خانه زیاد گردد و فرشتگان در آن خانه آیند و شیاطین از آن دوری کنند و برای اهل آسمان بدرخشند، چنانچه ستارۀ فروزان برای اهل زمین می درخشد و (امّا) خانه ای که در آن قرآن خوانده نشود و خدا در آن ذکر نشود، برکتش کم می شود و فرشتگان از آن دوری کنند و شیاطین در آن خانه در آیند.(2)

2- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:خانه های خودرا به تلاوت قرآن روشن کنید وآنها را گورستان نکنید، چنانچه یهود و نصاری کردند، در کلیساها و عبادتگاه های خود نماز کنند، ولی خانه های خویش را معطل گذارده اند (و در آنجا عبادتی انجام ندهند) زیرا که هرگاه در خانه، بسیار تلاوت قرآن شد، خیر و برکتش زیاد شود و اهل آن به وسعت رسند و آن خانه برای اهل آسمان درخشندگی دارد، چنانچه ستارگان آسمان برای اهل زمین می درخشند.(3)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: هر آینه من خوش دارم که در خانه قرآنی باشد، که خدای عزّوجل بدان سبب، شیطان ها را (از آن خانه) دور کند.(4)

4- امام صادق علیه السلام فرمود: سه چیز است که به درگاه خدای عزّوجل شکایت کند، مسجدویرانی که اهلش در آن نماز نخوانند، و دانشمند و عالمی که میان نادان ها و جُهّال باشد و

ص: 91


1- اصول کافی، ج4 ، ص416
2- اصول کافی، ج4 ، ص258
3- همان مدرک، ص413
4- همان مدرک، ص417.

قرآنی که گَرد بدان نشسته و کسی آن را نخواند.(1)

خواندن قرآن از روی آن

1- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که قرآن را از روی آن بخواند، از دیدگاه خود بهره مند شود و سبب سبک شدن عذاب پدر و مادرش گردد، اگرچه آن دو کافر باشند.(2)

2- اسحاق بن عمار گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: قربانت گردم، من قرآن را حفظ کردم، آنرا از حفظ بخوانم بهتر است یا از روی قرآن؟ فرمود: بلکه آنرا بخوان و نگاه به قرآن کن که بهتر است، آیا ندانسته ای که نگاه کردن در قرآن عبادت است؟(3)

یادگیری قرآن و فراموش کردن آن

1- امام صادق علیه السلام فرمود: برای مؤمن شایسته است که نمیرد تا قرآن را یاد گیرد، یا در کارِ یاد گرفتنش باشد.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سوره ای از قرآن را فراموش کند، آن سوره در بهشت به صورتی زیبا و مقامی بلند در برابرش نمودار گردد و چون او را ببیند، گوید: تو کیستی! وه که چه زیبایی، کاش تو از آنِ من بودی؟ گوید: آیا مرا نشناسی؟ من فلان سوره ام و اگر تو مرا فراموش نکرده بودی، به این درجه تو را می رساندم.(5)

ص: 92


1- همان مدرک
2- همان مدرک، ص417
3- همان مدرک، ص418
4- اصول کافی، ج4 ، ص409
5- همان مدرک، ص410

سوره حمد (فاتحة الکتاب)

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر مسلمانی سوره حمد را بخواند، پاداش او به اندازۀ کسی است که دو سوم قرآن را خوانده است و گویی به هر فردی از مردان و زنان مؤمن هدیه ای فرستاده است.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: اگر سوره حمد هفتاد بار بر مرده ای خوانده شود و روح به تن او بازگردد، شگفت نیست.(2)

3- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که سوره حمد او را بهبودی نبخشد، هیچ چیز بهبودیش نمی دهد.(3)

4- امام صادق علیه السلام فرمود: چون خدای عزّوجل به این آیات (که در آخر حدیث می آیند) دستور داد که به زمین فرود آیند، آنها به عرش در آویختند و گفتند: پروردگارا ! به کجا ما را فرو می فرستی، بسوی خطاکاران و گناهکاران؟ پس خدای عزّوجل به آنها فرمود: فرود شوید که به عزّت و جلال خودم سوگند ! هیچ کسی از آل محمّد صلی الله علیه و آله و شیعیان آنها شما را در هر روز دنبال نماز واجبش نخواند، جز اینکه به نظر مخصوصی در هر روز هفتاد بار به او نظر کنم و در هر نظر، هفتاد حاجت او را برآورم و او را با آنچه گناه دارد، بپذیرم و آن آیات عبارت است از: سوره حمد، آیه شهدالله (آل عمران/18)، آیه الکرسی( بقره/ 255-257 و آیه ملک (آل عمران/26)(4)

ص: 93


1- تفسیر نمونه، ج1، ص4
2- اصول کافی، ج4 ، ص429
3- همان مدرک، ص434
4- همان مدرک، ص425

سوره بقره

از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پرسیدند: کدام یک از سوره های قرآن از همه برتر است؟ فرمود: سوره بقره، عرض کردند: کدام آیه از آیات سورۀ بقره افضل است؟ فرمود: آیه الکرسی.(1)

سوره آل عمران

امام صادق علیه السلام فرمود: هر که سوره بقره و آل عمران را بخواند، این دو سوره در قیامت بر سر او سایه افکنند، مانند دو ابر یا دو عبا.(2)

سوره نساء

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سوره نساء را بخواند، گویا به اندازۀ هر مسلمانی که طبق مفاد این سوره ارث می برد، در راه خدا انفاق کرده است و همچنین پاداش کسی که برده ای را آزاد کرده، به او می دهند.(3)

سوره مائده

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: هر کس سوره مائده را هر روز پنج شنبه بخواند، ایمانش به ظلم و گناه پوشیده نگردد و هرگز گرفتار شرک نمی شود.(4)

سوره انعام

امام صادق علیه السلام فرمود: همانا سورۀ انعام یکجا نازل گردید و هفتاد هزار فرشته آن را بدرقه کردند تا به محمّد صلی الله علیه و آله نازل شد، پس آن را بزرگ شمارید و گرامی دارید، زیرا در هفتاد

ص: 94


1- مجمع البیان، ج1، ص32
2- ثواب الاعمال، ص221
3- تفسیر نمونه، ج3، ص243
4- عین الحیات، ص466

جای آن، نام خدای عزّوجل می باشد و اگر مردم می دانستند چه ثواب ها و فضیلت هائی در خواندن آن سوره است، آن را وا نمی گذاردند و ترک نمی کردند.(1)

سوره اعراف

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ اعراف را در هر ماه بخواند، در روز قیامت از کسانی خواهد بود که نه ترسی بر آنها است و نه غمی دارند (من الذین لا خوف علیهم و لا هم یحزنون) و اگر در هر جمعه بخواند، در روز قیامت از کسانی می باشد که بدون حساب به بهشت می رود.(2)

سوره انفال و سوره توبه

امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ انفال و توبه را در هر ماه بخواند، هرگز روح نفاق در وجود او وارد نخواهد شد و از پیروان حقیقی امیرمؤمنان علی علیه السلام خواهد بود و در روز رستاخیز از مائده های بهشتی با آنها بهره می گیرد، تا مردم از حساب خویش فارغ شوند.(3)

سوره یونس

امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ یونس را در هر دو یا سه ماه بخواند، بیم آن نمی رود که از جاهلان و بی خبران باشد و روز قیامت از مقرّبان خواهد بود.(4)

سوره هود

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که این سوره را بخواند، پاداش و ثوابی به تعداد کسانی که به

ص: 95


1- اصول کافی، ج4 ، ص428
2- تفسیر نورالثقلین، ج2، ص2
3- تفسیر نمونه، ج7 ، ص78
4- تفسیر نورالثقلین ، ج2 ، ص290

هود و سایر پیامبران ایمان آوردند و کسانی که آنها را انکار نمودند خواهد داشت و روز قیامت در مقام شهداء قرار می گیرد و حساب آسانی خواهد داشت.(1)

سوره یوسف

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ یوسف را هم روز و هم شب بخواند، خداوند او را روز رستاخیز برمی انگیزد در حالی که زیبائیش همچون زیبائی یوسف است و هیچ گونه ناراحتی روز قیامت به او نمی رسد و از بندگان صالح خدا خواهد بود.(2)

سوره رعد

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ رعد را بسیار قرائت کند، هرگز خدا او را دچار صاعقه نفرماید و بدون حساب خدایش وارد بهشت گرداند و شفاعتش را در حق همه افراد شناخته شده از خاندان و برادرانش قبول فرماید.(3)

سوره ابراهیم و سوره حجر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ ابراهیم و حجر را بخواند، خداوند به تعداد هر یک از آنها که بت می پرستیدند و آنها که بت نمی پرستیدند، ده حسنه به او می بخشد.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که سورۀ ابراهیم و حجّ را در دو رکعت نماز در هر جمعه بخواند، هرگز به او فقر و دیوانگی و بلیّه عظیمی نرسد.(5)

ص: 96


1- تفسیر برهان، ج2 ، ص206
2- تفسیر نمونه، ج9 ، ص296
3- اعلام الدین، ص 371
4- تفسیر نمونه، ج10 ، ص259.
5- بحارالانوار، ج92 ، ص280

سوره نحل

امام صادق علیه السلام فرمود: هر که سورۀ نحل را در هر ماه بخواند، در دنیا به قرض مبتلا نشود و هفتاد نوع بلا از او دور گردد که سهل تر آنها دیوانگی، خوره و پیسی باشد و مسکن او در جَنَّت عَدْن باشد که در میان بهشت ها واقع است.(1)

سوره اسراء (بنی اسرائیل)

1- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ بنی اسرائیل را در هر شب جمعه بخواند، از دنیا نخواهد رفت تا اینکه «قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف» را درک کند و از یارانش خواهد بود.(2)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: هر کس همه سوره های مسبّحات(3) (یعنی سوره هائی که اول آن سبّح یا یسبّح است) را پیش از آنکه بخوابد، آنها را بخواند، آنکس نمیرد تا حضرت قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف را درک کند و اگر بمیرد در جوار نبی اکرم محمّد صلی الله علیه و آله خواهد بود.(4)

سوره کهف

1- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که در هر شب جمعه، سوره کهف را بخواند، شهید از دنیا می رود و با شهداء مبعوث می شود و در روز قیامت در صف شهداء قرار می گیرد.(5)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سوره کهف را روز جمعه بخواند، خداوند تا جمعه دیگر او را می آمرزد (و طبق روایتی او را از گناه حفظ می کند)... و به او نوری می بخشد که به

ص: 97


1- همان مدرک، ص281.
2- تفسیر نمونه، ج12 ، ص4
3- مسبّحات هفت سوره است (سوره های اسراء، حدید، حشر، صف، جمعه، تغابن، اعلی)
4- اصول کافی، ج4 ، ص426
5- تفسیر نمونه، ج12 ، ص336

آسمان می تابد و از فتنه دجّال محفوظ خواهد ماند.(1)

3- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس ده آیه از اول سورۀ کهف را حفظ کند، دجّال به او زیانی نمی رساند و کسی که آیات آخر سوره را حفظ کند، نور و روشنایی برای او در قیامت خواهد بود.(2)

4- امام صادق علیه السلام فرمود: «هیچ کس نیست که آیۀ آخر سورۀ کهف یعنی آیه «قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلهُکُمْ إِلٰهٌ وَاحِدٌ فَمَنْ کَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحاً وَ لاَ يُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَداً»،(3) را هنگام خوابیدنش بخواند، جز اینکه در هر ساعتی که بخواهد از خواب بیدار شود.(4)

سوره مریم

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را بخواند، به تعداد کسانی که زکریا را تصدیق یا تکذیب کردند و همچنین یحیی و مریم و عیسی و موسی و هارون و ابراهیم و اسحاق و یعقوب و اسماعیل، آری به تعداد هر یک از آنها، خداوند ده حسنه به او می دهد، همچنین به تعداد کسانی که (به دروغ و تهمت) برای خدا فرزندی قایل شدند و نیز به تعداد کسانی که فرزند قایل نشدند.(5)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس مداومت به خواندن این سوره کند، از دنیا نخواهد

ص: 98


1- همان مدرک.
2- همان مدرک.
3- سوره کهف/110
4- اصول کافی، ج2 ، ص315
5- تفسیر نمونه، ج13 ، ص4

رفت،مگر اینکه خدا به برکت این سوره او را از نظر جان و مال و فرزند بی نیاز می کند.(1)

سوره طه

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آن را بخواند، در روز رستاخیز ثواب مهاجرین و انصار نصیبش خواهد شد.(2)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند سوره طه و یس را قبل از آفرینش آدم به دو هزار سال برای فرشتگان بازگو کرده، هنگامی که فرشتگان این بخش از قرآن را شنیدند گفتند: خوشا به حال امّتی که این سوره ها بر آنها نازل می گردد، خوشا به دلهایی که این آیات را در خود پذیرا می شود و خوشا به زبانهایی که این آیات بر آن جاری می گردد.(3)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: تلاوت سورۀ طه را ترک نکنید، چرا که خداوند آن را دوست می دارد و دوست می دارد کسانی را که آن را تلاوت کنند، هر کس تلاوت آنرا ادامه دهد، خداوند در روز قیامت نامۀ اعمالش را به دست راستش می سپارد و بدون حساب به بهشت می رود و در آخرت آنقدر پاداش به او می دهد، که راضی شود.(4)

سوره انبیاء

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سوره انبیاء را بخواند، خداوند حساب او را آسان می کند (و در محاسبۀ اعمالش، روز قیامت سخت گیری نخواهد کرد) و هر پیامبری که نام او در

ص: 99


1- همان مدرک
2- تفسیرمجمع البیان، ج7 ، ص1
3- همان مدرک.
4- تفسیر نور الثقلین، ج3 ، ص367.

قرآن ذکر شده، با او مصافحه کرده و سلام می فرستد.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ انبیاء را از روی عشق و علاقه بخواند، با همۀ پیامبران در باغهای پر نعمت بهشت، رفیق و همنشین می گردد و در زندگی دنیا نیز در چشم مردم پر اُبهت خواهد بود.(2)

سوره حج

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ حج را بخواند، پاداش حج و عمره را خدا به او می دهد، به تعداد تمام کسانی که در گذشته و آینده حج عمره بجا آورده یا خواهند آورد.(3).

سوره مؤمنون

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ مؤمنون را تلاوت کند، فرشتگان در روز قیامت او را به روح و ایمان بشارت می دهند و هنگامی که فرشتۀ مرگ برای قبض روح او می آید، چنان بشارتی به او می دهد، که چشمش روشن می شود.(4)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله هنگام نزول آغاز این سوره فرمود: ده آیه بر من نازل شده که هر کس آنها را بر پا دارد، وارد بهشت خواهد شد.(5)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ مؤمنون را بخواند و در هر جمعه آن را ادامه دهد، خداوند پایان زندگی او را با سعادت قرار می دهد و جایگاه او فرودس اعلی (بهشت

ص: 100


1- تفسیر نمونه، ج13 ، ص348.
2- همان مدرک.
3- تفسیر نمونه، ج14 ، ص4
4- تفسیر مجمع البیان، ج7 ، ص98
5- روح المعانی، ج18 ، ص2

برین)است، همراه پیامبران و رسولان.(1)

سوره نور

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ نور را بخواند، خداوند به عدد هر زن و مرد با ایمان در گذشته و آینده ده حسنه، به عنوان پاداش به او خواهد داد.(2)

سوره فرقان

1- پیامبر صلی الله عهلیه و آله فرمود: کسی که سورۀ فرقان را بخواند (و به محتوای آن بیندیشد و در اعتقاد و عمل از آن الهام گیرد) روز قیامت مبعوث می شود، در حالی که در صف مؤمنان به رستاخیز است، کسانی که یقین داشتند قیامت فرا می رسد و خداوند مردگان را به زندگی جدید باز می گرداند.(3)

2- امام موسی بن جعفر علیه السلام فرمود: تلاوت سوره تبارک (فرقان) را ترک مکن، چرا که هر کس آن را در هر شب بخواند، خداوند او را هرگز عذاب نمی کند و او را مورد حساب قرار نمی دهد و جایگاهش بهشت برین است.(4)

سوره شعراء

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسیکه سورۀ شعراء را بخواند، به عدد هرکسی که نوح را تصدیق و یا تکذیب کرده است، ده حسنه برای او خواهد بود و همچنین هود، شعیب، صالح و ابراهیم

ص: 101


1- تفسیر مجمع البیان، ج7 ، ص98
2- تفسیر نمونه، ج14 ، ص353
3- تفسیر نمونه، ج15 ، ص5
4- همان مدرک

و به عدد تمام کسانی تکذیب عیسی و تصدیق محمّد صلی الله علیه و آله کرده اند.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس طواسین ثلاث (سوره شعراء، نمل و قصص که همه با طس شروع شده اند) را در شب جمعه بخواند، از اولیاءالله خواهد بود و در جوار او و سایه لطف و حمایتش قرار می گیرد.(2)

سوره نمل

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هرکس سوره طس سلیمان (سوره نمل) را بخواند،خداوند به تعداد کسانی که سلیمان را تصدیق و یا تکذیب کردند و همچنین هود و شعیب و صالح و ابراهیم را، ده حسنه به او می دهد و به هنگام رستاخیز که از قبرش بیرون می آید، ندای لااله الالله سر می دهد.(3)

سوره قصص

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ قصص را بخواند، به تعداد هر یک از کسانی که موسی را تصدیق یا تکذیب کردند، ده حسنه به او داده خواهد شد و فرشته ای در آسمانها و زمین نیست، مگر اینکه روز قیامت گواهی بر صدق او می دهد.(4)

سوره عنکبوت

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ عنکبوت را بخواند، به تعداد تمام مؤمنان و منافقان،

ص: 102


1- همان مدرک، ص180
2- تفسیر نورالثقلین، ج4 ، ص74
3- تفسیر نمونه، ج15 ، ص393
4- تفسیر نمونه، ج16 ، ص6

ده حسنه برای او نوشته می شود.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ عنکبوت و روم را در ماه رمضان شب بیست و سوم تلاوت کند، به خدا سوگند! اهل بهشت است و من هیچ کس را از این مسأله استثناء نمی کنم و نمی ترسم که خداوند در این سوگند قاطع من، گناهی بر من بنویسد و مسلماً این دو سوره در پیشگاه خدا بسیار ارج دارد.(2)

سوره روم

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هرکس سورۀ روم رابخواند،پاداشی معادل ده حسنه به تعداد هر فرشته ای که در میان آسمان و زمین تسبیح خدا می گوید خواهد داشت و آنچه را در روز و شب از دست داد، جبران خواهد کرد.(3)

سوره لقمان

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سوره لقمان را بخواند، لقمان رفیق و دوست اوست و به عدد کسانی که کار نیک یا بد انجام داده اند، ده حسنه به او داده می شود.(4)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ لقمان را در شب بخواند، خدا سی فرشته را مأمور حفظ او تا به صبح در برابر شیطان و لشکر شیطان می کند، و اگر در روز بخواند، این سی فرشته او را تا غروب، از ابلیس و لشکرش محافظت می نمایند.(5)

ص: 103


1- تفسیر نمونه، ج16 ، ص200
2- همان مدرک
3- همان مدرک، ص357
4- تفسیر مجمع البیان، ج8 ، ص312
5- تفسیر نور الثقلین، ج4 ، ص193

سوره سجده

*سوره سجده (1)

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ «الم تنزیل» و «تبارک» را بخواند، مانند آن است که شب قدر را احیاء گرفته است.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ سجده را در هر شب جمعه بخواند، خداوند تمام اعمال او را به دست راست او می دهد و گذشته او را می بخشد و از دوستان محمّد و اهلبیتش علیهم السلام خواهد بود.(3)

سوره احزاب

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ احزاب را تلاوت کند و به خانوادۀ خود تعلیم دهد، از عذاب قبر در امان خواهد بود.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ احزاب را بسیار تلاوت کند، در قیامت در جوار پیامبر و خاندان او خواهد بود.(5)

سوره سباء

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سوره سباء را بخواند، در قیامت تمام انبیاء و رسولان رفیق و همنشین او خواهند بود و همگی با او مصافحه می کنند.(6)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که دو سوره ای که با حمد آغاز می شود (سباء و فاطر)

ص: 104


1- این سوره را بنام «الم سجده» و «الم تنزیل» نیز می خوانند.
2- تفسیر مجمع البیان، ج8 ، ص324
3- همان مدرک، ص325
4- تفسیر مجمع البیان، ج8 ، ص334
5- همان مدرک
6- همان مدرک، ص375

در یک شب بخواند، تمام آن شب را در حفظ و حراست الهی خواهد بود و اگر آن دو را در روز بخواند، هیچ مکروهی به او نمی رسد و آن قدر از خیر دنیا و آخرت به او داده می شود، که هرگز به قلبش خطور نکرده و فکر و آرزویش به آن نرسیده است.(1)

سوره فاطر

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سوره فاطر را بخواند، در روز قیامت، سه در از درهای بهشت، او را به سوی خود دعوت می کند، که از هر کدام می خواهی وارد شو.(2)

سوره یس

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر چیز قلبی دارد و قلب قرآن یس است.(3)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: سورۀ یس در تورات به عنوان «عمومیّت آفرین» نامیده شده، سؤال شد از چه رو به آن، عمومیّت آفرین گفته می شود؟ فرمود: به خاطر اینکه کسی که همدم و همنشین این سوره باشد، او را مشمول تمام خیر دنیا و آخرت می کند (4)

سوره صافات

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ صافات را بخواند، به عدد هر جنّ و شیطانی ده حسنه به او داده می شود و شیاطین متمرّد از او فاصله می گیرند و از شرک پاک می شود و دو فرشته ای که مأمور حفظ او هستند، در قیامت دربارۀ او شهادت می دهند که به رسولان خداوند ایمان

ص: 105


1- همان مدرک.
2- تفسیر نمونه، ج18، ص162
3- همان مدرک، ص310
4- همان مدرک

داشته است.(1)

سوره ص

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ ص را بخواند، به اندازۀ هر کوهی که خدا مسخّر داوود فرموده بود، حسنه به او می دهد و از آلوده شدن و اصرار بر گناه صغیره و کبیره حفظ می کند.(2)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ ص را در شب جمعه بخواند، از خیر دنیا و آخرت آنقدر به او بخشیده می شود، که به هیچ کس داده نشده، جز پیامبران مرسل و فرشتگان مقرّب، و خدا او و تمام کسانی را که ازخانواده اش مورد علاقه او هستند، وارد بهشت می کند، حتی خدمتگزاری که به او خدمت می کرده.(3)

سوره زمر

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ زمر را قرائت کند، خداوند امیدش را «از رحمت خود» قطع نخواهد کرد و پاداش کسانی را که از خدا می ترسند به او عطا می کند.(4)

سورۀ مؤمن

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: سوره های (هفتگانه) حامیم، تاج قرآن هستند.(5)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: سوره های حامیم هفت سوره اند و درهای جهنّم نیز هفت در است،

ص: 106


1- همان مدرک، ج19 ، ص4
2- تفسیر مجمع البیان، ج8 ، ص463
3- همان مدرک.
4- تفسیر نمونه، ج19، ص361
5- تفسیر نمونه، ج20 ، ص5

هریک از حامیم ها می آید و در مقابل یکی از این درها می ایستد و می گوید، خداوندا ! کسی را که به من ایمان آورده و مرا خوانده، از این در وارد مکن(1)

3- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ حم مؤمن را بخواند، همۀ ارواح انبیاء و صدیقان و مؤمنان بر او درود می فرستند و برای او استغفار می فرستند.(2)

4- امام صادق علیه السلام فرمود: سوره های حامیم گل های قرآن است، خدا را سپاس گویید و با حفظ و تلاوت این سوره ها او را شکر گذارید، هر بنده ای که از خواب برخیزد و سوره های حامیم بخواند، از دهانش (در قیامت) بوی عطر دل انگیزی بهتر از مشک و عنبر خارج می شود و خداوند خواننده این سوره­ها را رحمت می کند و نیز همسایگان و دوستان و آشنایان و تمام یاران نزدیک و دور او را مشمول رحمت خویش قرار می دهد و در قیامت عرش و کرسی و فرشتگان مقرّب خدا برای او استغفار می کنند.(3)

سوره فصّلت (حم سجده)

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس که حم سجده را بخواند، خداوند به تعداد هر حرفی از آن، ده حسنه به او عطا می کند.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که حم سجده را تلاوت کند، این سوره در قیامت نوری در برابر او می شود تا آنجا که چشمش کار می کند، و مایۀ سرور و خوشحالی او خواهد بود

ص: 107


1- همان مدرک، ص6
2- همان مدرک.
3- همان مدرک
4- تفسیر مجمع البیان، ج9، ص2

و در این دنیا، نیز مقامی شایسته پیدا می کند که مایۀ غبطۀ دیگران می شود.(1)

سوره شوری

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ شوری را تلاوت کند، از کسانی است که فرشتگان بر او رحمت می فرستند و برای او استغفار و طلب آمرزش می کنند.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ شوری را بخواند، روز قیامت با صورتی سفید و درخشنده همچون آفتاب محشور می شود، تا به پیشگاه خدا می آید می فرماید، بنده من! قرائت سورۀ حم عسق (شوری) را تداوم دادی، در حالی که پاداش آن را نمی دانستی، اما اگر می دانستی چه پاداشی دارد، هیچ گاه از قرائت آن خسته نمی شدی، ولی من امروز پاداش تو را به تو خواهم داد، سپس دستور می دهد او را وارد بهشت کنند و غرق در نعمت های ویژۀ بهشتی...(3)

سوره زخرف

امام باقر علیه السلام فرمود: هر که مداومت نماید بر قرائت سورۀ حم زخرف، خدا او را در قبر از جانوران زمین و از فشار قبر ایمن گرداند، چون او را به مقام حساب بیاورند، آن سوره بیاید و به امر الهی او را داخل بهشت گرداند.(4)

سوره دخان

امام باقر علیه السلام فرمود: هر که سورۀ دخان را در نمازهای واجب و سنّت بخواند، حق تعالی

ص: 108


1- همان مدرک.
2- تفسیر نمونه، ج20 ، ص344
3- تفسیر نور الثقلین، ج4 ، ص556
4- عین الحیات، ص474

اورا در زمرۀ ایمنان مبعوث گرداند و او را در سایه عرش خود جا دهد و حساب او را آسان کند و نامۀ او را به دست راستش دهد.(1)

سوره جاثیه

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سوره جاثیه را بخواند، خدا عیبش را پوشیده و ترس و بیم او را در روز حساب آرامش دهد.(2)

سوره احقاف

امام صادق علیه السلام فرمود: هر که در هر شب یا هر جمعه، سورۀ احقاف را بخواند، در دنیا خوفی به او نرسد و از فزع روز قیامت ایمن گردد.(3)

سوره محمّد

امام صادق علیه السلام فرمود: هر که سورۀ محمّد صلی الله علیه و آله را بخواند، گناه نکند و در دین خود هرگز شک بهم نرساند و به فقر هرگز مبتلا نشود و هرگز از پادشاهی خوفی به او نرسد و همیشه از شک و کفر محفوظ باشد تا بمیرد، و چون بمیرد حق تعالی هزار ملک به قبر او فرستد که نماز کنند و ثواب نماز ایشان از او باشد و چون از قبر بیرون آید، آن هزار ملک او را مشایعت نمایند تا او را به محل ایمنان از خوف های قیامت ببرند و در امان خدا و رسول باشد.(4)

ص: 109


1- همان مدرک
2- تفسیر مجمع البیان، ج9، ص70
3- عین الحیات، ص474
4- همان مدرک.

سوره فتح

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را قرائت کند، مانند کسی است که به هنگام فتحمکه در خدمت پیامبر صلی الله علیه و آله و در لشکر او بوده است(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: اموال و همسران و آنچه را در ملک شما است با قرائت «انا فتحنا لک...» از تلف حفظ کنید، کسی که پیوسته آن را تلاوت کند، روز قیامت منادی ندا می دهد، آنچنان که همۀ خلایق می شنوند، تو از بندگان مخلص منی، او را به بندگان صالحم ملحق سازید و در باغ های پر نعمت بهشت او را وارد کنید و از نوشیدنی مخصوص بهشتیان سیرابش نمایید.(2)

سوره حجرات

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ حجرات را بخواند به عدد تمام کسانی که خدا را اطاعت یا عصیان کرده اند، ده حسنه به او داده می شود.(3)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ حجرات را در هر شب یا هر روز بخواند، از زائران محمّد صلی الله علیه و آله خواهد بود.(4)

سوره ق

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ ق را بخواند، خداوند مشکلات و سکرات مرگ را

ص: 110


1- تفسیر مجمع البیان، ج9 ، ص109
2- تفسیر نورالثقلین، ج5 ، ص46
3- تفسیر نمونه، ج22 ، ص130
4- همان مدرک

بر او آسان می گرداند.(1)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که پیوسته در نمازهای فریضه و نافله، سورۀ ق را بخواند،خداوند روزی او را گسترده می کند و نامۀ اعمالش را بدست راستش می دهد و حساب او را در قیامت آسان می سازد.(2)

سوره ذاریات

امام صادق لیه السلام فرمود: هر کس سورۀ ذاریات را در روز یا شب بخواند، خداوند وضع زندگی و معیشت او را اصلاح می کند، روزی وسیعی به او می دهد و قبر او را با چراغی روشن می سازد که تا روز قیامت می درخشد.(3)

سوره طور

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ طور را بخواند، بر خداست که او را از عذابش ایمن سازد و او را در بهشتش متنعّم دارد.(4)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ طور را تلاوت کند، خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او جمع می کند.(5)

سوره نجم

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ النجم را بخواند، خداوند به عدد هر یک از کسانی

ص: 111


1- همان مدرک، ص223
2- همان مدرک.
3- تفسیر نورالثقلین، ج5 ، ص120
4- تفسیر مجمع البیان، ج9 ، ص162
5- همان مدرک

که به پیامبر صلی الله علیه و آله ایمان آوردند و کسانی که او را انکار کردند، ده حسنه به او عطا می کند.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که پیوسته سورۀ النجم را در هر روز یا در هر شب تلاوتکند، در میان مردم فردی شایسته شناخته می شود، خداوند او را می آمرزد و محبوبیّت در میان مردم به دست می آورد.(2)

سوره قمر

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ اقتربت (قمر) را یک روز در میان بخواند، روز قیامت در حالی برانگیخته می شود که صورتش همچون ماه در شب بدر است و هر کس آنرا هر شب بخواند افضل است و در قیامت نور و روشنایی صورتش بر سایر خلایق برتری دارد.(3)

سوره الرّحمن

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ الرّحمن را بخواند، خداوند به ناتوانی او (در ادای شکر نعمت ها) رحم می کند و حق شکر نعمت هایی را که به او ارزانی داشته، خودش ادا می کند.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: تلاوت سورۀ الرّحمن و قیام به آن را هرگز رها نکنید، چرا که این سوره در قلوب منافقان هرگز اسقرار نمی یابد و خداوند آن را در قیامت، در صورت انسانی قرار می دهد که زیباترین چهره و خوشبوترین رایحه را دارد، سپس در جائی قرار می گیرد که از همگان به خداوند متعال نزدیکتر است! خداوند از این سوره می پرسد: چه

ص: 112


1- همان مدرک، ص170
2- تفسیر نمونه، ج22 ، ص475
3- تفسیر نمونه، ج23 ، ص6
4- همان مدرک، ص93

کسی در زندگی دنیا به محتوای تو قیام داشت و تلاوت تو را ادامه می داد؟

در پاسخ می گوید: خداوندا ! فلان و فلان، در این حال صورت های آنها سپید می شود، خدا به آنها می فرماید: اکنون هر که را می خواهید شفاعت کنید، آنها تا آنجا که آرزو دارندشفاعت می کنند و برای هیچ کس شفاعت نمی کنند مگر اینکه به آنها گفته می شود، وارد بهشت شوید و هر کجا می خواهید ساکن گردید.(1)

سوره واقعه

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ واقعه را بخواند نوشته می شود که این فرد از غافلان نیست.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هرکس سورۀ واقعه را در هر شب جمعه بخواند، خداوند او را دوست دارد و نزد همۀ مردم محبوب می کند و هرگز در دنیا ناراحتی نمی بیند و فقر و فاقه و آفتی از آفات دنیا دامنگیرش نمی شود و از دوستان امیرمؤمنان علی علیه السلام خواهد بود.(3)

سوره حدید

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ حدید را بخواند، در زمرۀ کسانی که به خدا و پیامبرش ایمان آورده اند، نوشته خواهد شد.(4)

ص: 113


1- همان مدرک
2- تفسیر مجمع البیان، ج9 ، ص212
3- تفسیر نورالثقلین، ج5 ، ص203
4- تفسیر نمونه، ج23 ، ص292

2- امام باقر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که مسبّحات(1) را بخواند، از دنیا نمی رود، تا حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را درک کند و اگر قبلاً از دنیا برود، در جهان دیگر، در همسایگی رسول خدا صلی الله علیه و آله خواهدبود.(2)

سوره مجادله

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ مجادله را تلاوت کند (و در آن بیندیشد و بکار بندد) در قیامت در زمرۀ حزب الله خواهد بود.(3)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ حدید و مجادله را در نمازهای فریضه بخواند و آنرا ادامه دهد، خداوند هرگز او را در تمام طول زندگی عذاب نمی کند و در خود و خانواده اش هرگز بدی نمی بیند و نیز گرفتار فقر و بدحالی نمی شود.(4)

سوره حشر

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ حشر را بخواند، تمام بهشت و دوزخ و عرش و کرسی و حجاب و آسمان ها و زمین های هفتگانه و حشرات و بادها و پرندگان و درختان و جنبندگان و خورشید و ماه و فرشتگان، همگی بر او رحمت می فرستند و برای او استغفار می کنند و اگر

ص: 114


1- مسبّحات سوره هائی است که با «سبّح الله یا یسبّح الله» آغاز می شود و آن پنج سوره است: سورۀ حدید، حشر، صف، جمعه و تغابن.پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمود: در آنها آیه ای است که از هزار آیه برتر است و آن حضرت قبل از خواب مسبّحات را تلاوت می فرمود.
2- همان مدرک، ص293
3- همان مدرک، ص404
4- همان مدرک

در آن روز یا در آن شب بمیرد، شهید مرده است.(1)

سوره ممتحنه

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ ممتحنه را قرائت کند، تمام مؤمنین و مؤمنات، شفیعان او در روز قیامت خواهند بود.(2)

2- امام زین العابدین علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ ممتحنه را در نمازهای واجب و نافله بخواند، خداوند قلبش را برای ایمان، خالص وآماده می کند، نور بصیرت به او می بخشد و هرگز فقر دامان او را نمی گیرد و خود و فرزندانش به جنون گرفتار نمی شوند.(3)

سوره صف

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سوره عیسی (صف) را بخواند، حضرت مسیح بر او درود می فرستد و تا در دنیا زنده است، برای او استغفار می کند و در قیامت رفیق او است.(4)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ صف را بخواند و در نمازهای واجب و مستحب به آن ادامه دهد، خداوند او را در صف فرشتگان و پیامبران مرسل قرار می دهد.(5)

سوره منافقین

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ منافقین را بخواند از هر گونه نفاق پاک می شود.(6)

ص: 115


1- تفسیر مجمع البیان، ج9، ص255
2- همان مدرک، ص267
3- تفسیر نور الثقلین، ج5 ، ص299
4- همان مدرک، ص309
5- همان مدرک
6- تفسیر نمونه، ج24 ، ص144

2- امام صادق علیه السلام فرمود: بر هر مؤمنی از شیعیان ما لازم است که در شب جمعه، سورۀ جمعه و سبّح اسم ربّک اعلی بخواند و در نماز ظهر جمعه، سوره جمعه و منافقین را، سپس افزود؛ هنگامی که چنین کند، گویی عمل رسول خدا صلی الله علیه و آله را انجام داده و جزا و پاداشش بر خدا بهشت است.(1)سوره تغابن

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ تغابن را بخواند، مرگ ناگهانی از او دفع می شود.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ تغابن را در نماز فریضه ای بخواند، شفیع او روز قیامت خواهد شد و شاهد عادلی است در نزد کسی که شفاعت او را اجازه می دهد، سپس از او جدا نمی شود، تا داخل بهشت گردد.(3)

سوره طلاق

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ طلاق را بخواند، بر سنت پیامبر صلی الله علیه و آله از دنیا می رود.(4)

سوره تحریم

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را (تحریم) بخواند، خداوند توفیق توبۀ خالص به او می دهد.(5)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورۀ طلاق و تحریم را در نماز فریضه بخواند،

ص: 116


1- تفسیر نوالثقلین، ج5 ، ص331
2- تفسیر مجمع البیان، ج10 ، ص296
3- همان مدرک.
4- همان مدرک، ص302
5- همان مدرک، ص311

خداوند او را در قیامت از ترس و اندوه پناه می دهد و از آتش دوزخ رهایی می بخشد و او را به خاطر تلاوت این سوره و مداومت بر آن، وارد بهشت می کند، زیرا این دو سوره از آن پیغمبر صلی الله علیه و آله است.(1)

سوره مُلک

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ تبارک (ملک) را بخواند، چنان است که گویی شب قدر را احیا داشته است.(2)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: سورۀ ملک، سورۀ مانعه است، یعنی از عذاب قبر ممانعت می کند و در تورات به همین نام ثبت است، کسی که آنرا در شبی بخواند، بسیار خوانده و خوب خوانده و از غافلان محسوب نمی شود.(3)

سوره قلم

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ (ن والقلم) را تلاوت کند، خداوند ثواب کسانی را که دارای حسن اخلاقند، به آنها می دهد.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورۀ (ن والقلم) را در نماز واجب یا نافله بخواند، خداوند او را برای همیشه از فقر در امان می دارد و هنگامی که بمیرد، او را از فشار قبر پناه می دهد.(5)

ص: 117


1- تفسیر نور الثقلین، ج5 ، ص367
2- تفسیر مجمع البیان، ج10، ص320
3- همان مدرک
4- تفسیر نور الثقلین، ج5، ص387
5- تفسیر مجمع البیان، ج10، ص320

سوره حاقه

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ حاقه را بخواند، خداوند حساب او را در قیامت آسان می کند.(1)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: سورۀ حاقه را بسیار تلاوت کنید، چرا که قرائت آنها در فرایض و نوافل، نشانۀ ایمان به خدا و رسول اوست و کسی که آن را بخواند، دینش محفوظ می ماند، تا به لقاءالله بپیوندد.(2)

سوره معارج

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سوره سأَلَ سائِلُ (معارج) را بخواند، خداوند ثواب کسانی را به او می دهد که امانات و عهد و پیمان خود را حفظ می کنند و کسانی که مواظب و مراقب نمازهای خویشند.(3)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که پیوسته سوره سَأَلَ سائلُ را بخواند، خداوند در قیامت او را از گناهانش بازپرسی نمی کند و او را در بهشتش با محمّد صلی الله علیه و آله سکونت می دهد.(4)

سوره نوح

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورۀ نوح را بخواند، از مؤمنانی خواهد بود، که شعاع دعوت نوح پیامبر او را فرا می گیرد.(5)

ص: 118


1- همان مدرک، ص342
2- همان مدرک.
3- همان مدرک، ص350
4- همان مدرک، ص351
5- همان مدرک، ص359

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که ایمان به خدا و روز رستاخیز دارد و کتاب او را می خواند، تلاوت سورۀ نوح را رها ننماید، هر کس آن را برای خدا و توأم با شکیبایی در نماز فریضه یا نافله تلاوت کند، خداوند او را در منازل نیکان جای می دهد و سه باغ از باغهای بهشت همراه باغ خودش برای احترام او مرحمت می کند.(1)

سوره جنّ

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورۀ جنّ را بخواند به تعداد هر جنّ و شیطانی که تصدیق به محمّد یا تکذیب او کرده است، ثواب آزاد کردن برده ای داده می شود.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس بسیار سورۀ جنّ را بخواند، هرگز در زندگی دنیا چشم زخم جنّ و جادو و سحر و مکر آنها به او نمی رسد و با محمّد صلی الله علیه و آله همراه خواهد بود و می گوید: پروردگارا ! من کسی را به جای او نمی خواهم و هرگز از او به دیگری متمایل نمی شوم.(3)

سوره مزمِّل

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورة مزمّل را بخواند، سختی ها در دنیا و آخرت از او برداشته می شود.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورة مزَّمّل را در نماز عشاء دوم (منظور همان نماز عشاء است، زیرا گاه به مغرب، عشاء اول گفته می شود) یا در آخر شب بخواند، شب و روز و

ص: 119


1- همان مدرک.
2- همان مدرک، ص365
3- تفسیر نمونه، ج25 ، ص98
4- همان مدرک، ص163

همچنین خود این سوره، گواه او در روز قیامت خواهد بود و خداوند او را حیات پاکیزه و مرگ پاکیزه ای خواهد داد.(1)

سوره مدثّر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورة مدثّر را بخواند، به تعداد هر یک از کسانی که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آلهرا در مکّه تصدیق یا تکذیب کردند به او ده حسنه داده می شود.(2)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که سوره مدثّر را در نماز فریضه بخواند، بر خداوند حق است که او را همراه پیامبر صلی الله علیه و آله و در جوار و درجه او قرار دهد و در زندگی دنیا بدبختی و رنج دامنش را هرگز نگیرد.(3)

سوره قیامت

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة قیامت را بخواند، من و جبرئیل برای او در روز قیامت گواهی می دهیم که او ایمان به آن روز داشته و در آن روز صورتش از صورت سایر مردم درخشنده تر است.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که تداوم بر سوره لا اُقْسِمُ (قیامت) کند و به آن عمل نماید، خداوند این سوره را در قیامت، همراه او از قبرش با بهترین چهره برمی انگیزد و پیوسته به او بشارت می دهد و در صورتش می خندد، تا از صراط و میزان بگذرد.(5)

ص: 120


1- همان مدرک، ص164
2- تفسیر مجمع البیان، ج10، ص383
3- همان مدرک
4- همان مدرک، ص393
5- همان مدرک.

سوره انسان

*سوره انسان(1)

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة هَلْ اَتی (انسان) را بخواند، پاداش او بر خداوند بهشت و لباس های بهشتی است.(2)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: یکی از پاداش های کسی که سورة هل اَتی را در هر صبح پنج شنبه بخواند، این است که در قیامت با پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله خواهد بود.(3)

سوره مرسلات

1- پیامبر صلی الله علیه و آلهفرمود: کسی که سورة مرسلات را بخواند، نوشته می شود که از مشرکان نیست.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که این سوره را بخواند، خداوند او را با پیامبر صلی الله علیه و آله آشنا (همجوار) می سازد.(5)

سوره نبأ

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة عَمَّ یَتَساءَلُونَ را بخواند، خداوند از نوشیدنی خنک و گوارای بهشتی در قیامت سیرابش می کند.(6)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که آن را بخواند و حفظ کند، حساب او در روز قیامت (چنان

ص: 121


1- برای این سوره، نامهای متعددی است که مشهورترین آنها انسان، دهر و سوره هل اتی است.
2- همان مدرک، ص402
3- همان مدرک.
4- همان مدرک، ص414
5- همان مدرک
6- همان مدرک، ص420

سریع انجام می گیرد) به مقدار خواندن یک نماز خواهد بود.(1)

سوره نازعات

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة نازعات را بخواند، توقف و حساب او در روز قیامت تنها به اندازة خواندن یک نماز روزانه است و بعد از آن وارد بهشت می شود.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که این سوره را بخواند، سیراب از دنیا می رود، و خداوند او را سیراب محشور می کند و سیراب وارد بهشت می سازد.(3)

سوره عبس

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة عبس را بخواند، روز قیامت در حالی وارد محشر می شود که صورتش خندان و بشاش است(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هرکس سورة عَبَسَ وَ تَوَلّی و اِذَا الشَّمْسُ کُوِّرَتْ را بخواند، در زیر سایه لطف پروردگاردر جنّت جاودان و درسایة لطف وکرامت الهی و در باغ های بهشت خواهد بود و این برای خداوند چیز مهمی نیست، اگر اراده کند.(5)

سوره تکویر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سوره اِذَا الشَّمْسُ کُوِّرَتْ را بخواند، خداوند او را از

ص: 122


1- تفسیر نمونه، ج26 ، ص4.
2- تفسیر مجمع البیان، ج10، ص428
3- همان مدرک
4- همان مدرک، ص435
5- تفسیر نور الثقلین، ج5 ، ص512

رسوائی در آن هنگام که نامه های عمل گشوده می شود، حفظ می کند.(1)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که دوست دارد روز قیامت به من نظر کند، سورة اِذَا الشَّمْسُکُوِّرَتْ را بخواند(2)

سوره انفطار

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس این دو سوره (انفطار و انشقاق) را تلاوت کند و آن دو را در نماز فریضه و نافله برابر چشم خود قرار دهد، هیچ حجابی او را از خدا محجوب نمی دارد و چیزی میان او و خداوند حائل نمی شود، پیوسته (با چشم دل) به خدا می نگرد و خدا (با لطفش) به او نگاه می کند، تا از حساب مردم فارغ شود.(3)

سوره مطففین

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورة مطففین را بخواند، خدا او از شراب طهور زلال و خالص که دست احدی به آن نرسیده است، در آن روز سیراب می کند.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس در نمازهای فریضة خود سورة مطففین را بخواند، خداوند امنیّت از عذاب دوزخ را در قیامت به او عطا می کند، نه آتش دوزخ او را می بیند و نه او آتش دوزخ را.(5)

ص: 123


1- تفسیر مجمع البیان، ج10، ص441
2- همان مدرک
3- همان مدرک، ص447
4- همان مدرک، ص451
5- تفسیر نور الثقلین، ج5، ص527

سوره انشقاق

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة انشقاق را بخواند، خداوند او را از اینکه در قیامت نامه اعمالش به پشت سرش داده شود، در امان می دارد.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس این دو سوره (انفطار و انشقاق) را بخواند و در نماز فریضه و نافله برابر چشمش قرار دهد، خداوند او را به خواسته هایش می رساند و چیزی میان او و خدا حائل نمی شود و پیوسته او به (لطف) خدا نظر می کند و خداوند به او، تا از حساب مردم فارغ شود.(2)

سوره بروج

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را بخواند، خداوند به تعداد تمام کسانی که در نماز جمعه اجتماع می کنند و تمام کسانی که روز عرفه (در عرفات) جمع می شوند ده حسنه به او می دهد و تلاوت آن، انسان را از ترس ها و شدائد رهایی می بخشد.(3)

سوره طارق

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آن را تلاوت کند، خداوند به تعداد هر ستاره ای که در آسمان ها وجود دارد، ده حسنه به او می بخشد.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هرکس در نماز فریضه، سورة وَالسَّماءِوَالطّارِق را تلاوت کند، در قیامت نزد خداوند مقام و منزلت عظیمی خواهد داشت و از دوستان پیامبران و یاران آنها

ص: 124


1- تفسیر نمونه، ج26 ، ص294
2- همان مدرک.
3- همان مدرک، ص325
4- همان مدرک، ص356

در بهشت خواهد بود.(1)

سوره اَعلی

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس سورة اعلی را بخواند، خداوند به عدد هر حرفی که بر ابراهیم و موسی و محمّد علیهم السلام نازل کرده، ده حسنه به او عطا می فرماید.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورة اعلی را در فرائض یا نوافل خود بخواند، روز قیامت به او گفته می شود؛ از هر یک از درهای بهشت میخواهی وارد شو، اِنْ شاالله.(3)

سوره غاشیّه

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آن را تلاوت کند، خداوند حساب او را در قیامت آسان می کند.صلی الله علیه و آله تفسیر (4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که مداومت بر قرائت این سوره در نمازهای فریضه یا نافله کند، خداوند او را تحت پوشش رحمت خود در دنیا و آخرت قرار می دهد، و در قیامت او را از عذاب آتش در امان می بخشد.(5)

سوره فجر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که آن را در شب های دهگانه (ده شب اول ذی الحجّه) بخواند، خداوند گناهان او را می بخشد و کسی که در سایر ایام بخواند، نور و روشنائی

ص: 125


1- همان مدرک، ص357
2- تفسیر نور الثقلین، ج5 ، ص533
3- همان مدرک
4- مجمع البیان، ج10 ، ص477
5- همان مدرک.

خواهد بود، برای روز قیامتش.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: سورة فجر را در هر نماز واجب و مستحب بخوانید که سورة حسین بن علی علیه السلام است، هر کس آنرا بخواند، با حسین بن علی علیه السلام در قیامت، در درجة او ازبهشت خواهد بود.(2)

سوره بلد

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة بلد را بخواند، خداوند او را از خشم خویش در قیامت در امان می دارد.(3)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که در نماز واجب، سوره لا اُقْسِمُ بِهذَ الْبَلَدْ (سوره بلد) را بخواند، در دنیا از صالحان شناخته خواهد شد و در آخرت از کسانی شناخته می شود که در درگاه خداوند مقام و منزلتی دارد و از دوستان پیامبران و شهدا و صالحین خواهد بود.(4)

سوره شمس

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آنرا بخواند، گوئی به تعداد تمام اشیائی که خورشید و ماه بر آنها می تابد، در راه خدا صدقه داده است.(5)

سوره اللیل

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را تلاوت کند، خداوند آن قدر به او می بخشد

ص: 126


1- همان مدرک، ص481
2- همان مدرک، ص481
3- همان مدرک، ص490
4- تفسیر نور الثقلین، ج5 ، ص578
5- تفسیر مجمع البیان، ج10 ، ص496

که راضی شود و او را از سختی ها نجات می دهد و مسیر زندگی را برای او آسان می سازد.(1)

سوره الضحی

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آن را تلاوت کند، از کسانی خواهد بود که خدا از آنها راضی می شود و شایسته است که محمّد صلی الله علیه و آله برای او شفاعت کند و به عدد هر یتیم و مسکین سؤال کننده ده حسنه برای او خواهد بود.(2)

سوره الم نشرح

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را بخواند، پاداش کسی را دارد که محمّد صلی الله علیه و آله را غمگین دیده و اندوه را از قلب او زدوده است.(3)

سوره تین

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را بخواند، خداوند دو نعمت را مادامی که در دنیاست به او می بخشد(سلامت و یقین) و هنگامی که از دنیا برود به تعداد تمام کسانی که این سوره را خوانده اند، ثواب یک روز، روزه به عنوان پاداش به او می بخشد.(4)

سوره علق (اقرأ)

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس در روز یا شب، سوره اِقْرأ بِاسْمِ رَبِّکَ را بخواند و در همان شب یا روز بمیرد، شهید از دنیا رفته است و خداوند او را شهید مبعوث می کند و در صف شهیدان جای می دهد و در قیامت همچون کسی است که با شمشیر در راه خدا همراه

ص: 127


1- همان مدرک، ص 499
2- همان مدرک، ص503
3- همان مدرک، ص507
4- همان مدرک، ص510

پیامبر خدا جهاد کرده است.(1)

سوره قدر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آنرا تلاوت کند، مانند کسی است که ماه رمضان را روزهگرفته و شب قدر را احیاء داشته است.(2)

2- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که سوره انا انزلناه (قدر) را بلند و آشکار بخواند، مانند کسی است که در راه خدا شمشیر کشیده و جهاد می کند و کسی که به طور پنهان بخواند مانند کسی است که در راه خدا به خون آغشته است.(3)

سوره بیّنَه

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: اگر مردم می دانستند چه برکاتی این سوره دارد، خانواده و اموال را رها کرده، به فرا گرفتن آن می پرداختند.

مردی از قبیله خزاعه عرض کرد: ای رسول خدا ! تلاوت آن چه اجر و پاداشی دارد؟ فرمود: هیچ منافقی آن را قرائت نمی کند و نه کسانی که شک و تردید در دلشان است. به خدا سوگند! فرشتگان مقرّب از آن روز که آسمان ها و زمین آفریده شده است آن را می خوانند و لحظه ای در تلاوت آن سستی نمی کنند، هر کس آن را در شب بخواند خداوند، فرشتگانی را مأمور می کند که دین و دنیای او را حفظ کند و آمرزش و رحمت برای او بطلبند و اگر در روز بخواند به اندازة آنچه روز آن را روشن می کند و شب آن را تاریک

ص: 128


1- تفسیر نمونه، ج27 ، ص150
2- همان مدرک، ص178
3- همان مدرک، ص179

می سازد ثواب به او می دهند.(1)

سوره زلزال

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آن را تلاوت کند، گوئی سورة بقره را قرائت کرده و پاداشاو به اندازة کسی است که یک چهارم قرآن را تلاوت کرده باشد.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هرگز از تلاوت سورة زلزال خسته نشوید، چرا که هر کس آن را در نمازهای نافله بخواند، هرگز به زلزله گرفتار نمی شود و با آن نمی میرد و به صاعقه و آفتی از آفات دنیا تا هنگام مرگ گرفتار نخواهد شد.(3)

سوره والعادیات

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آن را تلاوت کند، به عدد هر یک از حاجیانی که (شب عید قربان) در مُزْدَلفه توقف می کنند و در آنجا حضور دارند، ده حسنه به او داده می شود.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورة والعادیات را بخواند و بر آن مداومت کند، خداوند روز قیامت او را با امیرمؤمنان علیه السلام مبعوث می کند و در جمع او و میان دوستان او خواهد بود.(5)

سوره قارعه

امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که سورة قارعه را بخواند، خداوند متعال او را از فتنة دجّال و

ص: 129


1- همان مدرک، ص197
2- تفسیر مجمع البیان، ج10 ، ص524
3- تفسیر نور الثقلین، ج5 ، ص347
4- تفسیر نمونه، ج27 ، ص237
5- همان مدرک.

ایمان آوردن به او حفظ می کند و او را در قیامت از چرک جهنم دور می دارد، اِنْ شاءالله.(1)

سوره تکاثر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که آن را بخواند، خداوند در برابر نعمت هائی که در دنیا به اوداده، او را مورد حساب قرار نمی دهد و پاداشی به او می دهد که گوئی هزار آیة قرآن را تلاوت کرده.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: خواندن این سوره، در نمازهای فریضه و نافله ثواب شهادت شهیدان دارد.(3)

سوره والعصر

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورة والعصر را در نمازهای نافله بخواند، خداوند او را به قیامت بر می انگیزد، در حالی که صورتش نورانی، چهره اش خندان و چشمش (به نعمتهای الهی) روشن است، تا داخل بهشت شود.(4)

سوره هُمَزَه

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس این سوره را تلاوت کند، به عدد هر یک از کسانی که محمّد صلی الله علیه و آله و یارانش را استهزاء کردند، ده حسنه به او داده می شود.(5)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس آن را در نماز فریضه ای بخواند، فقر از او دور می شود،

ص: 130


1- همان مدرک، ص258
2- همان مدرک، ص272
3- همان مدرک، ص273
4- همان مدرک، ص290
5- همان مدرک، ص306

روزی به او رو می آورد و مرگ های زشت و بد از او دفع می گردد(1)

سوره فیل

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سورة فیل را در نماز واجب بخواند، در قیامت هر کوه وزمین هموار و کلوخی برای او شهادت می دهد که او از نمازگزاران است و منادی ندا می دهد، دربارة بندة من راست گفتید، شهادت شما را به سود یا زیان او می پذیرم، بنده ام را بدون حساب داخل بهشت کنید، او کسی است که من وی را دوست دارم و عملش را نیز دوست دارم.(2)

سوره قریش

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که آن را بخواند، به تعداد هر یک از کسانی که در گرد خانه کعبه طواف کرده یا در آنجا معتکف شده، ده حسنه به او می دهد.(3)

سوره ماعون

امام باقر علیه السلام فرمود: هر کس این سوره را در نمازهای فریضه و نافله اش بخواند، خداوند نماز و روزه او را قبول می کند و او را در برابر کارهائی که در زندگی دنیا از او سر زده است، مورد محاسبه قرار نمی دهد.(4)

سوره کوثر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس آن را تلاوت کند، خداوند او را از نهرهای بهشتی سیراب

ص: 131


1- همان مدرک.
2- تفسیر مجمع البیان، ج10، ص326
3- همان مدرک، ص543
4- همان مدرک، ص546

خواهد کرد و به عدد هر قربانی که بندگان خدا در روز عید (قربان) قربانی می کنند و همچنین قربانی هائی که اهل کتاب دارند، به عدد هر یک از آنان اجری به او می دهد.(1)سوره کافرون

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که سورة قُلْ یا اَیُّهَا الْکافرونَ را بخواند، گوئی ربع قرآن را خوانده و شیاطین طغیانگر از او دور می شوند و از شرک پاک می گردد و از فزع (روز قیامت) در امان خواهد بود.(2)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس هنگامی که به بستر خواب رود، سورة قل یا ایها الکافرون و قل هو الله احد را بخواند، خداوند عزّوجل بیزاری (و دوری) از آتش را برایش بنویسد.(3)

سوره نصر

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که آن را تلاوت کند، همانند این است که همراه پیغمبر صلی الله علیه و آله در فتح مکّه بوده.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که سورة اذا جاء نصرالله و الفتح را در نماز نافله یا فریضه بخواند، خداوند او را بر تمام دشمنانش پیروز می کند و در قیامت در حالی وارد محشر می شود که نامه ای با اوست که سخن می گوید، خداوند آن را از درون قبرش همراه او بیرون

ص: 132


1- همان مدرک، ص548
2- همان مدرک، ص551
3- اصول کافی، ج4 ، ص
4- تفسیر نمونه، ج27 ، ص395

فرستاده و آن امان نامه ای است از آتش جهنم (1)

سوره تبّت

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که آن را تلاوت کند، من امیدوارم خداوند او و ابولهب را در خانةواحدی جمع نکند (یعنی او اهل بهشت خواهد بود، در حالی که ابولهب اهل دوزخ است)(2)

سوره اخلاص

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که ایمان به خدا و روز قیامت دارد، خواندن سورة قل هو الله احد را بعد از هر نماز ترک نکند، چرا که هر کس آن را بخواند، خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او جمع می کند و خودش و پدر و مادر و فرزندانش را می آمرزد.(3)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس هنگامی که به بستر خواب رود، صد بار سورة قل هو الله احد را بخواند، خداوند گناهان پنجاه سال او را بیامرزد.(4)

امام باقر علیه السلام فرمود: هر کس قل هو الله احد را یکبار بخواند، بر او مبارک باشد (و برکت به او داده شود) و هر کس دو بار بخواند، خودش و خاندانش برکت یابند و هر کس سه بار بخواند، خودش و خاندانش و همسایگانش برکت یابند و هر کس دوازده بار بخواند، خداوند برایش دوازده قصر در بهشت بنا کند و نگهبانان بهشت گویند؛ برویم قصرهای فلان برادرمان را تماشا کنیم، و هر کس صد بار بخواند، گناهان بیست و پنج سال او بجز خون ها و مال ها

ص: 133


1- همان مدرک.
2- همان مدرک، ص412
3- همان مدرک، ص
4- اصول کافی، ج4 ، ص

(که بنا حق ریخته و یا خورده است) آمرزیده شود، هرکس چهار صد بار بخواند، مزد چهار صد شهید دارد، که همة آنها اسبش را در راه خدا پی کرده و خونش ریخته شده است و هرکس در یک روز هزار بار آن را بخواند نمیرد، تا جایگاه خویش را در بهشت ببیند یا به او نشان داده شود(1)4- امام صادق علیه السلام فرمود: قل هو الله احد یک سوم قرآن است و قل یا ایها الکافرون یک چهارم آن است.(2)

5- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که ایمان به خدا و روز جزا دارد، خواندن قل هو الله احد را دنبال هر نماز واجب از دست ندهد، زیرا هر کس آنرا بخواند، خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او فراهم کند و او را و پدر و مادرش را و هر که از آن دو متولد شده بیامرزد.(3)

6- امام صادق علیه السلام فرمود: ای مفضل! از همة مردم، خویشتن را بوسیلة بسم الله الرحمن الرحیم و به سورة قل هو الله احد نگهداری و محافظت کن، آن را از سمت راستت و از سمت چپت و از پیش رویت و از پشت سرت و از بالای سرت و از زیر پایت بخوان (یعنی به شش جهت بخوان) و با دست چپ بشمار، و از خواندن آن جدا مشو (و ادامه بده) تا از نزدش بیرون آئی.(4)

ص: 134


1- همان مدرک، ص425
2- همان مدرک، ص427
3- همان مدرک، ص428
4- همان مدرک، ص431

سوره فلق و ناس

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: آیاتی بر من نازل شده که همانند آنها نازل نشده است و آن دو سورة فلق و ناس است.(1)

2- پیامبر صلی الله علیه و آله به یکی از یارانش فرمود: می خواهی دو سوره به تو تعلیم کنم که برترینسوره های قرآن است؟ عرض کرد: آری، ای رسول خدا ! حضرت معوذتان (سورة فلق و ناس) را به او تعلیم کرد، سپس آن دو را در نمازصبح قرائت نمود و به او فرمود: هرگاه بر می خیزی و می خوابی، آنها را بخوان(2)

3- امام باقر علیه السلام فرمود: کسی که در نماز وتر سورة فلق و ناس و قل هو الله احد را بخواند، به او گفته می شود، ای بندة خدا بشارت باد بر تو! خدا نماز وتر تو را قبول کرد.(3)

4- امام رضا علیه السلام فرمود: هیچکس نیست که از دوران کودکی به عهده گیرد که در شب سورة فلق و ناس را هر کدام سه بار بخواند و سورة قل هو الله احد را صد بار، و اگر نتواند پنجاه بار بخواند، جز اینکه خدای عزّوجل از او بگرداند هر نوع دیوانگی و جن زدگی و پیش آمدهائی که کودکان دچارش می شوند و نیز مرض تشنگی و فاسد شدن معده و جوشش خون را تا زمانی که بدان مداومت کند تا به پیری رسد، و اگر خود را به خواندن آن پایبند کند،دیگری بر آن وادارش کند (یعنی اگر خودش سواد ندارد یا خواندن نتواند، بر او بخوانند) تا روزی که خدای عزّوجل جانش را بگیرد و محفوظ ماند.(4)

ص: 135


1- تفسیر مجمع البیان، ج10، ص567
2- همان مدرک
3- همان مدرک
4- اصول کافی، ج4 ، ص429

ص: 136

بخش سوم: برنامه های روزانه و هفتگی مسلمانان

اشاره

ص: 137

ص: 138

بحثی پیرامون روز، ماه و سال

در قرآن مجید واژه یوم و یوماً 365 بار تکرار شده است، یعنی درست به اندازه روزهای سال و همچنین واژه یوم به صورت مثنّی و جمع «یومین، ایّام و ایّاماً» سی بار تکرار شده است و نیز واژه شهر «ماه» دوازده بار تکرار شده است یعنی درست به اندازه ماه های سال.

خداوند تبارک و تعالی در قرآن می فرماید: «إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْراً فِي کِتَابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ...؛ تعداد ماه ها نزد خداوند در کتاب آفرینش الهی از آن روز که آسمان ها و زمین را آفری---ده، دوازده ماه است که از آن، چ--هار ماه، ماهِ ح--رام است و جنگ در آن م--منوع می باشد»(1)

امام صادق علیه السلام در ذیل آیة شریفه می فرماید: این دوازده ماه عبارتند از« محرم، صفر،ربیع الاول،ربیع الثانی، جمادی الاول، جمادی الثانی، رجب، شعبان، رمضان، شوّال، ذی القعده و ذی الحجّه»(2)

باید توجه داشت از آن روز که نظام شمسی به شکل کنونی صورت گرفت، سال و ماه وجود داشت، سال عبارت از یک دورة کامل گردش زمین به دور خورشید، و ماه عبارت است از یک دورة کامل گردش کرة ماه به دور کرة زمین است که در هر سال 12 بار تکرار می­شود.

شایان ذکر است که سال قمری از اول محرّم شروع و به آخر ذی الحجّه ختم می شود و هر ماه قمری 29 روز و دوازده ساعت و 44 دقیقه است، که یکسال قمری 354 یا 355 روز

ص: 139


1- سوره توبه/36
2- بحارالانوار، ج58 ، ص387

می باشد.

و سال شمسی از اول فروردین شروع و به آخر اسفند ختم می شود و شش ماه اول سال، هر ماه 31 روز، و 5 ماه بعد، هر ماه 30 روز و ماه اسفند در سال های عادی 29 روز و در سال کبیسه 30 روز می باشد، روی این محاسبه هر سال شمسی 11 روز بیشتر از هر سال قمری است و ملاک عبادت و تکالیف شرعیّه از نظر قرآن و روایات، ماه های قمری است.(1)

و مبدأ سال قمری، هجرت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله از مکّه به مدینه می باشد،(2) که برابر با سال 622 م بوده است و سال قمری تا سال 1344 مبنای تاریخ رسمی کشور ایران بوده است.(3)

مبارک و نحس بوده ایّام

*مبارک و نحس بوده ایّام (4)

در میان مردم معمول است که بعضی از روزها را روز سعد و مبارک، و بعضی را روز شوم و نحس می شمردند، هرچند در تعیین آن اختلاف بسیار است، سخن اینجا است که این اعتقاد عمومی تا چه حد در اسلام پذیرفته شده و یا از اسلام گرفته شده است؟

الف- از نظر عقلی: نحسی زمان،(5) قابل اثبات نیست، همانطور که نمی شود آن را نفی کرد؛

ص: 140


1- جامع المسائل، ج1، ص30
2- هجرت، روز اول ماه ربیع الاول سال سیزدهم بعثت آغاز شد.
3- روزها و رویدادها، ص 13
4- اقتباس از تفسیر نمونه، ج23 ، ص41 به بعد و ج21 ص 269؛ تفسیر المیزان، ج19، ص71 به بعد (با کمی تلخیص)
5- نحسی روز یا قسمتی از زمان، بدان است که پیامد حوادثی که در آن واقع شود؛ شر و بد باشد، و کارها یا گونه ای از آن، برای انجام دهنده، میمون و مبارک نباشد و «نحس» در اصل به معنی سرخی شدیدید است که گاه در افق ظاهر می شود و همچون، شعلة آتش بی دودی است که عرب آنرا «نحاس» می گوید، سپس این واژه به هر چیز «شوم» در مقابل «سعد» اطلاق شده است

زیرا ما بر علل و اسباب حوادث، احاطه نداریم.

ب- از نظر شرعی و دیدگاه دین: در قرآن هم نحسی و هم مقابل آن، یعنی مبارک ذکر شده است.

- نحسی در دو جای قرآن آمده و مربوط به قوم عاد است:

1- در آیه 19 سورة قمر،آنجا که می فرماید:«إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ ؛ما تندباد وحشتناک و سردی را در یک روز شوم مستمر بر آنها (قوم عاد) فرستادیم».

2- در آیه 16 سورة فُصِّلت،که درباره همین ماجرای قوم عاد سخن می گوید،آمده است که« فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي أَيَّامٍ نَحِسَاتٍ ؛ ما تندبادی سخت وسرد در روزهای شومی بر آنها مسلط ساختیم».

- و در نقطة مقابل،تعبیر «مبارک» نیز در بعضی از آیات قرآن دیده می شود،چنانچه دربارة شب قدر می فرماید: «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَکَةٍ؛ ما قرآن را در شبی پر برکت نازل کردیم».(1)

به این ترتیب قرآن فقط، اشارة سر بسته ای به این مسأله دارد، ولی در روایات اسلامی به احادیث زیادی در زمینة «نحس و سعد بودن ایّام» برخورد می کنیم.

محدّث بزرگ مرحوم علاّمه مجلسی رحمه الله نیز روایات فراوانی درکتابش، در این زمینه آورده است.(2)

آنچه به طور فشرده و خلاصه در اینجا می توان گفت چند مطلب است:

یک - درروایات متعدّدی سعد و نحس بودن ایام در ارتباط با حوادثی که در آن واقع

ص: 141


1- سوره دخان/3
2- رک: بحارالانوار، ج59، ص1-91

شده است تفسیر شده، فی المثل در روایتی از امیرمؤمنان علی علیه السلام می خوانیم، شخصی از امام علیه السلام درخواست کرد تا دربارة روز چهارشنبه و فال بدی که به آن می زنند و سنگینی آن، بیانی بفرماید، که منظور کدام چهارشنبه است؟

آن حضرت فرمود: منظور چهارشنبه آخر ماه است که در محاق اتفاق افتد و در همین روز قابیل برادرش هابیل را کشت ... و خداوند در این روز چهارشنبه، تندباد را بر قوم عاد فرستاد.(1)

لذا بسیاری از مفسّران به پیروی از بسیاری از روایات، آخرین چهارشنبه هر ماه را روز نحس می دانند. یا این که روز سوم ماه، روز نحسی است، چرا که آدم و حوا علیهم السلام، در آن روز از بهشت رانده شدند، و لباس بهشتی از تن آنها کنده شد(2)

و نیز در بعضی دیگر از روایات می خوانیم که روز اول ماه، روز سعد و مبارکی است، چرا که آدم علیه السلام در آن آفریده شده، همچنین روز بیست و ششم، چرا که خداوند دریا را برای موسی علیه السلام شکافت(3) و یا این که روز هفتم ماه، روز مبارکی است، چرا که نوح علیه السلام سوار بر کشتی شد (و از غرقاب نجات یافت).(4)

یا اینکه در مورد نوروز، از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: «روز مبارکی است چرا که کشتی نوح بر کوه جودی قرار گرفت، و جبرئیل بر پیامبر اسلام نازل شد و روزی است که علی بر دوش پیامبر صلی الله علیه و آله رفت، بت های کعبه را شکست و داستان غدیر خم مصادف با

ص: 142


1- . تفسیر نورالثقلین، ج5 ، ص183
2- همان مدرک، ص58
3- همان مدرک، ص105
4- همان مدرک، ص61

نوروزبود...(1)

اینگونه تعبیرات،در روایات فراوان است که سعد و نحس بودن ایام را با بعضی از حوادث مطلوب، یا نامطلوب پیوند می دهد،مخصوصاً در مورد روز عاشورا که بنی امیّه به گمان پیروزی بر اهل بیت علیهم السلام آن را، روز مسعودی می شمردند، و در روایات شدیداً از تبرّک به آن روز نهی شده و حتی دستور داده اند که آن روز، روز ذخیره آذوقه سال و مانند آن نکنند، بلکه کسب و کار را در آن روز تعطیل کرده و عملاً از برنامة بنی امیّه فاصله بگیرند.

مجموعه این روایات سبب شده که بعضی مسأله سعد و نحس بودن ایّام را چنین تفسیر کنند که مقصود اسلام توجه دادن مسلمین به این حوادث است، تا از نظر عمل، خود را بر حوادث تاریخی سازنده تطبیق دهند و از حوادث مخرّب و روش بنیان گذاران آنها فاصله گیرند.

دو- مسأله توجه به سعد و نحس بودن ایّام، علاوه بر اینکه غالباً انسان را به یک سلسله حوادث تاریخی آموزنده رهنمون می شود، عاملی است برای توسل و توجه به ساحت قدس الهی، و استمداد از ذات پاک پروردگار، و لذا در روایات متعدّدی می خوانیم:

در روزهایی که نام نحس بر آنها گذارده شده، می توانید با دادن صدقه، و یا خواندن دعا و استمداد از لطف خداوند، و قرائت بعضی از آیات قرآن و توکّل بر ذات پاک او، به دنبال کارها بروید و پیروز و موفق باشید.

در اینجا از باب تبرک و تیّمن به چند حدیث اشارتی داریم که عبارتند از:

1- یکی از دوستان امام حسن عسگری علیه السلام روز سه شنبه خدمتش رسید،امام علیه السلام فرمود:

ص: 143


1- بحارالانوار، ج92، ص92.

دیروز تو را ندیدم عرض کرد: دوشنبه بود و من در این روز حرکت را ناخوش داشتم! فرمود: کسی که دوست دارد از شرّ روز دوشنبه در امان بماند، در اولین رکعت نماز صبح، سورة هل اتی بخواند، سپس امام علیه السلام این آیه از سوره اهل اتی را که تناسب با رفع شرّ دارد تلاوت فرمود: «فَوَقاهُمُ اللهُ شَرَّ ذِلکَ الْیَوْمِ...؛ خداوند نیکان را از شرّ روز رستاخیز نگاه می دارد، او به آنها خرّمی و طراوات ظاهر و خوشحالی درون عطا می کند».(1)

2- یکی از یاران امام صادق علیه السلام از آن حضرت پرسید: آیا در هیچ روزی از روزهای مکروه چهارشنبه و غیر آن سفر کردن مناسب است؟ امام علیه السلام در پاسخ فرمود: «سفرت را با صدقه آغاز کن و آیه الکرسی را به هنگامی که می خواهی حرکت کنی تلاوت کن» (و هر کجا می خواهی برو).(2)

3- یکی از یاران امام هادی علیه السلام می گوید: خدمت حضرت رسیدم در حالی که در مسیر راه، انگشتم مجروح شده بود و سواری از کنارم گذشت و به شانة من صدمه زد و وسط جمعیّت گرفتار شدم و لباسم را پاره کردند، گفتم: خدا مرا از شرّ تو، ای روز حفظ کند، عجب روز شومی هستی! امام علیه السلام فرمود: با ما ارتباط داری و چنین می گویی؟! و روز را که گناهی ندارد، گناهکار می شمری؟ آن مرد عرض می کند از شنیدن این سخن به هوش آمدم و به خطای خود پی بردم، عرض کردم! ای مولای من، من استغفار می کنم و از خدا آمرزش می طلبم، امام علیه السلام افزود: روزها چه گناهی دارند که شما آنها را شوم می شمرید، هنگامی که کیفر اعمال شما در این روزها دامانتان را می گیرد؟!

راوی می گوید: عرض کردم: من برای همیشه از خدا استغفار می کنم، و این توبه من است

ص: 144


1- بحارالانوار، ج59 ، ص39
2- همان مدرک، ص28

ای پسر رسول خدا صلی الله علیه و آله.

امام علیه السلام فرمود: این برای تو فایده ای ندارد، خداوند شما را مجازات می کند، به مذمّت کردن چیزی که نکوهش ندارد، آیا تو نمی دانی که خداوند ثواب و عقاب می دهد و جزای اعمال را در این سرا و سرای دیگر خواهد داد، سپس افزود: دیگر این عمل را تکرار مکن و برای روزها در برابر حکم خداوند، کار و تأثیری قرار مده»!(1)

این حدیث پر معنی اشاره به این است که اگر روزها هم تأثیری داشته باشد، به فرمان خداست، هرگز نباید برای آنها تأثیر مستقلی قائل شد و از لطف خداوند خود را بی نیاز دانست، وانگهی نباید حوادثی را که غالباً جنبة کفاره اعمال نادرست انسان دارد به تأثیر ایّام ارتباط داد و خود را تبرئه کرده و شاید این بیان بهترین راه برای جمع میان اخبار مختلف در این باب است.(2)

4- از امام صادق علیه السلام نقل شده که آن حضرت فرمود: در سال دوازده روز نحس است، از شروع به کارها پرهیز شود. آن روزها عبارتند از:

1- روز بیست و دوم محرم الحرام

2- روز دهم صفر المظفر

3- روز چهار ربیع الاول

4- روز بیست و هشتم ربیع الثانی

5- روز بیست و هشتم جمادی الاول

6- روز دوازدهم جمادی الثانی

ص: 145


1- بحارالانوار، ج59 ، ص 2
2- تفسیر نمونه، ج23 ، ص47

7- روز بیست و ششم رجب المرجّب

8- روز دوازدهم شعبان المعظّم

9- روز بیست و چهارم رمضان المبارک

10- روز دوم شوّال

11- روز بیست و هشتم ذی القعده

12- روز هشتم ذی الحجّه(1)

ص: 146


1- ختوم و اذکار، ج2 ، ص245.

فصل اول: برنامه های روزانه

1. خواندن نمازهای واجب

در دین مقدّس اسلام، نماز در رأس همة اعمال و عبادات قرار گرفته است، چنانچه خداوند در اوصاف متقّین که بهترین بندگان اویند می فرماید: «الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقِيمُونَ الصَّلاَةَ...؛ پرهیزکاران کسانی هستند که به غیب ایمان می آورند و نماز را بر پا می دارند».(1)

این عبارت از آن چنان اهمیّتی برخوردار است که نه تنها در دین اسلام، بلکه در ادیان گذشته و در شرایع انبیای پیشین نیز در رأس همة برنامه ها و عبادات بوده است و لذا حضرت ابراهیم علیه السلام از خداوند برای خود و ذریّه شا توفیق اقامه نماز را درخواست می کند و می گوید: «رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاَةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي...»(2) و حضرت لقمان علیه السلام در به پاداشتن نماز به فرزندش توصیّه می کند: «يَا بُنَيَّ أَقِمِ الصَّلاَةَ...»(3)و حضرت عیسی علیه السلام آن را از وظایف اولیّه اش میشمارد و می گوید: «... وَ أَوْصَانِي بِالصَّلاَةِ وَ الزَّکَاةِ مَا دُمْتُ حَيّاً ؛ و تا زمانی که زنده ام، مرا به نماز و زکات توصیّه کرده است.»(4)

خلاصه در اهمیّت نماز، همین بس که معیار قبول و ردّ همة اعمال و عبادات دیگر معرفی شده است.(5)

ص: 147


1- . سوره بقره/3.
2- سوره ابراهیم/40
3- سوره لقمان/17
4- سوره مریم/31.
5- امام باقر (علیه السلام) می فرماید: اولین چیزی که روز قیامت مورد حسابرسی قرار می گیرد نماز است، اگر مورد قبول واقع شود، سایر اعمال هم قبول می شود والاّ فلا. (بحارالانوار، ج83 ، ص25)

2. خواندن نمازهای مستحب

یکی ازعبادت ها دربرنامة اسلام،بجاآوردن نمازهای مستحبی(نوافل) است،که استحبابش اکید و مواظبتش بسیار مطلوب و مندوب است، در حدیث است: که نمازهای نافله، به منزلة هدیّه است و در هر صورت پذیرفته می شود.(1)

3. تکبیر بعد از نماز

بعد از سلام هر نمازی، سه مرتبه «اللّه اَکْبَرْ» بگو و در هر تکبیر دست ها را تا محاذی گوش ها بالا ببر.(2)

4. تسبیحات حضرت زهرا

گفتن تسبیحات حضرت زهرا علیهاالسلام بعد از نماز، و آن 34 مرتبه «اللّه اَکْبَرْ» ، 33 مرتبه «الحمداللّه» و 33 مرتبه «سبحان اللّه» است.

امام صادق علیه السلام فرمود: اگر عبادتی بالاتر از این بود، خداوند آنرا برای حضرت زهرا علیهاالسلام اهداء می کرد.(3)

همچنین فرمودند: تسبیح فاطمه علیهاالسلام بعد از هر نماز، از هزار رکعت نماز نزد من محبوبتر است.(4)کسی که با تسبیح حضرت زهرا علیهاالسلام تسبیح بگوید، آمرزیده می شود و این تسبیح با زبان صد تا است، ولی در ترازوی اعمال هزار تا، این تسبیح شیطان را طرد و خداوند را راضی

ص: 148


1- فضائل و برکات نماز شب در دنیا و آخرت به قلم نگارنده ص25. (برای آگاهی بیشتر پیرامون نمازهای مستحبی به بخش نمازهای پر فضیلت رجوع کنید).
2- مصباح المنیر، ص36
3- همان مدرک، ص37
4- وسائل الشیعه، ج4 ، ص1024

می نماید.(1)

5. خواندن تعقبیات بعد از هر نماز

*5. خواندن تعقبیات بعد از هر نماز(2)

6. خواندن آیه الکرسی و آیة شَهِدَ الله و آیة ملک بعد از همه نمازها.

آیه الکرسی: «اللَّهُ لاَ إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لاَ نَوْمٌ لَهُ مَا فِي السَّمواتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاَّ بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مَا خَلْفَهُمْ وَ لاَ يُحِيطُونَ بِشَيْ ءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاَّ بِمَا شَاءَ وَسِعَ کُرْسِيُّهُ السَّمواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لاَ یَؤُدُهُ حِفْظُهُمَا وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ، لاَ إِکْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لاَ انْفِصَامَ لَهَا وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ، اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ امَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَ الَّذِينَ کَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُوُلئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ؛ الله است که خدایی جز او نیست. زنده و بسیار نگاهدارنده است، او را خواب سبک و سنگین فرا نگیرد، آنچه در آسمانها و زمین است از آن اوست، کیست که در آستان او جز به اذن او شفاعت کند؟ آنچه در پیش روی و در پشت سر آنان است می داند و به چیز از علم او احاطه نیابند، مگر به آنچه از او بخواند، سلطنت و قدرت او آسمانها و زمین و سراسر جهان هستی را فرا گرفته است و نگهبانی آن دو، او را گران نیاید و اوست بلند قدر و بزرگ مرتبه، در دین اکراه نیست، همانا که راه راست از راه کج آشکار گردید. پس آن کس که به طاغوت کافر گردد و به خدا ایمان آورد، همانا که در حقیقت، به دستاویزی در آویخته باشد که آن را انقطاعی نباشد، و خدا شنوا و داناست. خدا دوست آنان است که

ص: 149


1- ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص351
2- متن کامل تعقیبات نمازهای پنج گانه و دعاهای مربوط در بخش نمازهای پر فضیلت آورده شده است، به آنجا رجوع کنید.

ایمان آورند، آنان را از تیرگی ها به نور بیرون آورد؛ و آنان که کفر ورزند، طاغوت دوست آنان است و آنان را از روشنایی به تاریکی فرو برد. آنانند اصحاب آتش و آنان در آتش جاویدند»(1)

آیة شهد الله: «شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لاَ إِلهَ إِلاَّ هُوَ وَ الْمَلاَئِکَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قَائِماً بِالْقِسْطِ لاَ إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَکِيمُ،إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلاَمُ وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْکِتَابَ إِلاَّ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ وَ مَنْ يَکْفُرْ بِايَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ؛ خدا گواهی می دهد که همانا جز او خدایی نیست و فرشتگان و صاحبان علم نیز گواهی می دهند که خدایی جز او نیست که صاحب عزت باشد و راست کردار، همانا که دین نزد خدا تسلیم در مقابل حقیقت (اسلام) است و آنان که به ایشان کتاب داده شد، وقتی اختلاف کردند که دانستند دین نزد خدا تسلیم شدن به حقیقت است، اما از روی حسد به این علم خود پشت پا زدند، پس هر کس به آیات خدا کفر ورزد (از حقیقت روی بر تابد) پس خدا بی درنگ به حساب او رسیدگی می کند»(2)

آیة مُلک: «قُلِ اللَّهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِي الْمُلْکَ مَنْ تَشَاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشَآءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشَآءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِکَ الْخَيْرُ إِنَّکَ عَلَى کُلِّ شَيْ ءٍ قَدِير، تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَ تُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَ تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ؛ بگو بار خدایا ! همة هستی توراست. مُلک را به هر کس که خواهی بخشی و از هر کس که خواهی بازگیری، هر کس را بخواهی عزیز گردانی و هر که را بخواهی خوار کنی،

ص: 150


1- سوره بقره/255-257
2- سوره آل عمران/18، 19

خیر به دست توست، همانا که تو بر همه چیز بسی توانایی. شب را در روز فرو می بری و روز را در شب فرو می بری؛ زنده را از مرده بیرون می آوری و مرده را از زنده، و هر کس را بخواهی بی حساب روزی می رسانی».(1)

7. عرض سلام و تحیّت به پیغمبر اکرم بعد از هر نماز

ابونصر بزنطی از امام رضا علیه السلام سؤال کرد: چگونه باید به رسول اکرم صلی الله علیه و آله صلوات گفت، حضرت فرمود؛ می گویی: «السَّلامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ،السَّلامُ عَلَيْكَ يَا خِيَرَةَ اللَّهِ،السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حَبِيبَ اللَّهِ،السَّلامُ عَلَيْكَ يَا صِفْوَةَ اللَّه،السَّلامُ عَلَيْكَ يَاأَمِينَ اللَّهِ،أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ،وَأَشْهَدُ أَنَّكَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ،وَأَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ نَصَحْتَ لِأُمَّتِكَ،وَ جَاهَدْتَ فِي سَبِيلِ رَبِّكَ،وَعَبَدْتَهُ حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ، فَجَزَاكَ اللَّهُ يَارَسُولَ اللَّهِ أَفْضَلَ مَا جَزَى نَبِيّا عَنْ أُمَّتِهِ،اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ،أَفْضَلَ مَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَآلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ؛ سلام برتو باد! ای فرستادة خدا و رحمت و برکات او بر تو باد، سلام بر تو باد ای محمّد بن عبدالله! سلام بر تو باد ای بهترین برگزیده خدا ! سلام بر تو باد ای دوستدار خدا ! سلام بر تو باد ای برگزیدة حق! سلام

بر تو باد ای امین خدا! گواهی می دهم که تو فرستادة خدایی و گواهی می دهم که همانا تو محمّد بن عبدالله می باشی و گواهی می دهم که تو به امّت خود پند دادی! مشفق و دلسوز بودی و در راه پروردگارت جهاد نمودی و او را چندان عبادت کردی تا (با دیدار خدا) برای تو یقین حاصل گردید. پس ای رسول الله! خدا ترا بهترین پاداشی عنایت فرماید که پیغمبری را از امت آن پیغمبر داده باشد. خدایا! درود تو نثار محمّد و آل محمّد باد؛ مانند برترین درودی که نثار

ص: 151


1- سوره آل عمران/26، 27

ابراهیم و آل ابراهیم فرمودی، همانا که تو حمید و مجیدی»(1)

8. بجا آورده سجدة شکر

مستحب اکید است، سجدة شکر بعد از هر نماز و همچنین در حالی که انسان را نعمتی برسد یا رسیدن آن را یادآور شود و یا خطر و حادثه ای از انسان دفع شود و یا متذکر دفع آن گردد؛ و همچنین مستحب است پس از انجام هر امر خیری، حتی مانند اینکه موفق شود میان دو نفر مسلمان را با هم صلح و آشتی بدهد.

و حداقل سجدة شکر، پیشانی بر زمین نهادن است و بهتر آنکه بگوید «شَکراً لِلّهِ» یکمرتبه یا سه مرتبه یا صد مرتبه و هرچه سجده را مکرّر کند و طول دهد و حوائج خود را به حضرت حق عرضه کند و گریه و زاری نماید، مطلوب تر و به اجابت نزدیک تر خواهد بود(2)

سلیمان بن حفص مِروَزی گوید: نامه ای به امام موسی بن جعفر علیه السلام دربارة سجدة شکر نوشتم، در پاسخ نامه به من نوشت: صد مرتبه «شُکرَاً شُکرَاً» و اگر خواستی «عَفْواً عَفْواً» بگو.(3)

همچنین ابراهیم بن عبدالحمید گوید، شنیدم امام کاظم علیه السلام در سجده اش می گفت: «یا مَنْ عَلا فَلا شَیءَ فَوقَهُ، یا مَنْ دَنا فَلا شَیءَ دُونَهُ، اِغْفِرلِی وَ لِأَصْحابی؛ ای کسی که والا و بزرگی! پس چیزی برتر از تو نیست، ای کسی که نزدیکی و چیزی نزدیکتر از تو نیست! من و دوستانم را بیامرز»(4)1.

ص: 152


1- وسائل الشیعه، ابواب تعقیب، باب24، ح14
2- مصباح المنیر، ص42
3- صحیفه الکاظمیه، ص81
4- توحید صدوق، ص68

9. نخوابیدن بین الطّلوعین (بین طلوع فجر و طلوع آفتاب)

امام سجاد علیه السلام در این زمینه می فرماید: من خوابیدن در این ساعات را دوست ندارم، زیرا خداوند، رزق و روزی بندگان را در این ساعت (بین طلوع فجر و طلوع آفتاب) تقسیم می کند و به دست ما جاری می شود.(1)

10. ذکرهای صبح و شام

الف) مستحب اکید است که هر روز صد مرتبه گفته شود: لاحَوْلَ وَ لا قَوَّةَ اِلاّ بّاللّهِ.

امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که صد مرتبه این ذکر را بگوید، خداوند تعالی از وی انواعی از بلیّه را دفع کند، که آسان ترین آنها غم و غصّه است.(2)

ب) مستحب مؤکّد است که ده مرتبه پیش از طلوع آفتاب و ده مرتبه پیش از غروب آفتاب این دعا خوانده شود؛ لا اِلهَ اِلا اللّهُ وَحْدَهُ لا شَریکَ لَهُ لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ یُحیى وَ یُمیتُ وَ یُمیتُ وَ یُحْیى وَ هُوَ حَىُّ لا یَمُوتُ بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلى کُلِّ شَى ءٍ قَدیرٌ؛ جز خدا، الهی نیست، یکتا و بی شریک است، پادشاهی او راست و حمد او راست، زنده می کند و می میراند و زنده می کند، و او زنده ای است که نمی میرد، خیر به دست اوست و او به هر کار تواناست.»(3)

پ) همچنین خوانده شود هر روز قبل از طلوع و غروب آفتاب «اَللّهُمَّ مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الاَبْصارِ ثَبِّتْ قَلْبى عَلى دینِکَ وَ لاتُزِغْ قَلْبى بَعْدَ اِذْ هَدَیْتَنى وَهَبْ لى مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَهً اِنَّکَ اَنْتَ الْوَهّابُ، وَ اَجِرْنى مِنَ النّارِ بِرَحْمَتِکَ. اَللّهُمَّ امْدُدْ لى فى عُمْرى وَ اَوْسِعْ عَلَىَّ فى رِزْقى وَ

ص: 153


1- وسائل الشیعه، ج4 ، ص1065
2- وسائل الشیعه ابواب ذکر، باب 48، ح7
3- همان مدرک، باب 49، ح4

انْشُرْ عَلَىَّ رَحْمَتَکَ وَ اِنْ کُنْتُ عِنْدَکَ فى اُمِّ الْکِتابِ شَقِیّاً فَاْجَعْلنى سَعیداً فَاِنَّکَ تَمْحُو ما تَشاَّءُ وَ تُثْبِتُ وَ عِنْدَکَ اُمُّ الْکِتابِ؛ بار خدایا، ای برگردانندۀ دل و دیده، دلم را در دینت ثابت نگاهدار و زان پس که هدایتم کردی دلم را منحرف مساز و از پیش خود رحمت بر من ببخش که تو بسیار بخشنده ای و به رحمت خود از آتش پناهم ده، بارالها! عمرم را طولانی کن و روزیم را وسعت ده و رحمت خود را بر من بپراکن، و اگر نزد تو در امّ الکتاب (لوح محفوظ) بدبخت باشم، مرا نیکبخت گردان، پس تو آنچه را که بخواهی می ستری و ثابت می کنی و امّ الکتاب (لوح محفوظ) نزد توست.(1)

ت) و نیز مستحب است در هر صبح و شام خوانده شود «اَلْحَمدُ لِلّهِ الَّذى یَفْعَلُ ما یَشاءُ وَ لا یَفْعَلُ ما یَشاءُ غَیْرُهُ اَلْحَمْدُ لِلّهِ کَما یُحِبُّ اللّهُ اَنْ یُحْمَدَ الْحَمْدُ لِلّهِ کَما هُوَ اَهْلُهُ اَللّهُمَّ اَدْخِلْنى فى کُلِّ خَیْرٍ اَدْخَلْتَ فیهِ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ وَ اَخْرِجْنى مِنْ کُلِّ شَرٍّ اَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وآلِ مُحَمَّدٍ صلی الله علی محمد و آل محمد؛ ستایش خدایی را که هرچه خواهد کند و آنچه دیگری جز او بخواهد انجام ندهد،تابع (ارادۀ دیگری نیست). حمد خدایی را که شایستۀ اوست حمد شود. بارالها، مرا در همۀ خیرها- که محمّد و خاندان محمّد را در آن داخل کردی- داخل فرمای و مرا از هر شرّی که محمّد و خاندان محمّد را از آن خارج کردی خارج فرمای. درود خدا بر محمّد و آل محمّد باد.»(2)

11. خواندن زیارت امام زمان در هر صبح

اَللّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلاىَ صاحِبَ الزَّمانِ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَیْهِ، عَنْ جَمیعِ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ فى مَشارِقِ الاَرْضِ وَمَغارِبِها وَبَرِّها وَبَحْرِها، وَسَهْلِها وَجَبَلِها حَیِّهِمْ وَمَیِّتِهِمْ وَعَنْ والِدَىَّ وَوُلْدى، وَعَنّى مِنَ

ص: 154


1- بلد الامین، ص23
2- وافی، ص235

الصَّلَواتِ وَالتَّحِیّاتِ زِنَهَ عَرْشِ اللَّهِ وَمِدادَ کَلِماتِهِ، وَمُنْتَهى رِضاهُ وَعَدَدَ ما اَحْصاهُ کِتابُهُ وَاَحاطَ بِهِ عِلْمُهُ، اَللّهُمَّ اِنّى اُجَدِّدُ لَهُ فى هذَا الْیَوْمِ وَفى کُلِّ یَوْمٍ، عَهْداً وَعَقْداً وَبَیْعَهً فى رَقَبَتى اَللّهُمَّ کَما شَرَّفْتَنى بِهذَا التَّشْریفِ وَفَضَّلْتَنى بِهذِهِ الْفَضیلَهِ وَخَصَصْتَنى بِهذِهِ النِّعْمَهِ فَصَلِّ عَلى مَوْلاىَ وَسَیِّدى صاحِبِ الزَّمانِ، وَاجْعَلْنى مِنْ اَنْصارِهِ وَاَشْیاعِهِ وَالذّآبّینَ عَنْهُ وَاجْعَلْنى مِنَ الْمُسْتَشْهَدینَ بَیْنَ یَدَیْهِ، طائِعاً غَیْرَ مُکْرَهٍ فِى الصَّفِّ الَّذى نَعَتَّ اَهْلَهُ فى کِتابِکَ فَقُلْتَ صَفّاً کَاَنَّهُمْ بُنْیانٌ مَرْصوُصٌ، عَلى طاعَتِکَ وَطاعَهِ رَسوُلِکَ وَالِهِ عَلَیْهِمُ السَّلامُ، اَللّهُمَّ هذِهِ بَیْعَهٌ لَهُ فى عُنُقى اِلى یَوْمِ الْقِیمَهِ (1)

12. خواندن زیارت عاشورا در هر روز

امام باقر علیه السلام بعد از تعلیم این زیارت به علقمه فرمود: اگر می توانی هر روز، امام حسین علیه السلام را با این جملات، زیارت نما.(2)

13. همیشه با وضو بودن و با وضو خوابیدن

الف - آثار دائم الوضو بودن

1- پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: زیاد با طهارت باش، تا عمرت طولانی گردد و اگر توانستی درتمام شب و روز طهارت باشی، چنین کن؛ زیرا اگر با طهارت بمیری، شهیدی.(3)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: آن که با وضو می خوابد، گویا شب را به بندگی خدا احیا

ص: 155


1- مفاتیح الجنان
2- کامل الزیارات، ص179؛ بحارالانوار، ج101 ، ص290. (برای آگاهی بیشتر از کیفیت و متن زیارت عاشورا به بخش زیارات رجوع کنید)
3- میزان الحکمه، ج10 ، ص518

نموده است.(1)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس وضو بگیرد و به مسجد برود، خداوند او را از گناه پاکیزه می سازد و از زوّار خدا محسوب می شود.(2)

و نیز فرمود: اگر دنبال حاجتی می روید با وضو باشید تا برآورده شود.(3)

4- روزی مردی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پرسید: روز قیامت از بین جمعیّت انبوهی که از زمان حضرت نوح علیه السلام تا عهد شما اجتماع کرده اند، چگونه امّت خود را می شناسی؟ آن حضرت فرمودند: امّت من چهره های تابنده و درخشانی دارند که بر اثر وضو، این زیبایی در سیمای آنان دیده می شود و هیچ کسِ دیگر، چنین ویژگی و نشانی را ندارد.(4)

ب - دعاهای هنگام وضو گرفتن

*ب - دعاهای هنگام وضو گرفتن(5)

1- هنگامی که نگاهت به آب می افتد بگو: «بِسْمِ اللّهِ وَ بِاللّهِ وَالْحَمْدُ للهِ الَّذي جَعَلَ الْماءَ طَهوُراً وَ لَمْ يَجْعَلْهُ نَجِساً؛ به نام خدا و یاری او، و حمد و ستایش مخصوص اوست که آب را پاک قرار داد و آن را نجس قرار نداد».

2- هنگامی که دستهایت را می شویی بگو: «اللّهُمَّ اجْعَلْني مِنَ التَّوَّابِينَ وَاجْعَلْني مِنَ الْمُتَطَهِّرِين؛ خداوندا! مرا از توبه کنندگان و پاکان قرار ده».

ص: 156


1- وسائل الشیعه، ج1 ، ص266
2- بحارالانوار، ج77 ، ص308
3- وسائل الشیعه، همان
4- مسند حنبل، ج5 ، ص199.
5- من لایحضره الفقیه، ج1 ، ص43

3- وقتی که مضمضه می کنی، یعنی آب را در دهان خود می گردانی بگو: «اللّهُمَّ لَقِّني حُجَّتي يَوْمَ ألْقاكَ وَاَطْلِقْ لِساني بِذِكْرِكَ؛ خدایا! در آن روزی که با تو دیدار می کنم دلایلم را بر من تلقین فرما و زبانم را برای یاد کردنت آزاد گردان».

4- و هنگامی که استنشاق می کنی، یعنی آب در بینی می چرخانی، می گویی:«اللّهُمَّ لا تُحَرِّمْ عَلَيَّ رِيحَ الْجَنَّةِ وَاجْعَلْني مِمَّنْ يَشُّمُّ رِيحَها وَرَوْحَها وَطيبَها؛ خدایا بوییدن بوی بهشت را بر من حرام مگردان و مرا از جمله کسانی قرار ده که بوی بهشت و پاکی های آن را احساس می کنند».

5- و هنگامی که صورتت را می شویی بگو: «اللّهُمَّ بَيِّضْ وَجْهيَ يَوْمَ تَسْوَدُّ فِيهِ الْوُجوُهُ وَلا تُسَوِّدْ وَجْهيَ يَوْمَ تَبْيَضُّ فِيهِ الْوُجوُه؛ خدایا در روزی که همه صورتها در آن سیاه است، صورت مرا سفید گردان و در روزی که صورتها سفید می گردد، صورتم را سیاه نکن».

6- و هنگامی که دست راستت را می شویی بگو: «اللّهُمَّ اَعْطِني كِتابي بِيَمِيني وَالْخُلْدَ في الْجِنانِ بِيَساري وَحَاسِبْني حِسَاباً يَسِيراً؛ خدایا نامه اعمالم را به دست راستم بده و زندگی ابدی را از جانب چپ به من عطا کن و حساب کن اعمال را در روز حساب به نرمی».

7- و هنگامی که دست چپ را می شویی بگو: «اللّهُمَّ لا تُعْطِني كِتَابي بِشِمالي وَلا مِنْ وَراءِ ظَهْرِي وَلا تَجْعَلْهَا مَغْلوُلَةً إلي عُنُقي وَاَعوُذُ بِكَ مِنْ مُقَطَّعَاتِ النّيران؛ خدایا نامه اعمالم را به دست چپ نده و نه از پشت سرم و آن را مانند زنجیر برگردنم نیفکن و از پاره های آتش به تو پناه می برم».

8- و هنگامی که مسح سر می کنی بگو: «اللّهُمَّ غَشِّني بِرَحْمَتِكَ وَبَرَكَاتِك وَعَفْوِك؛ خدایا بگستران بر من رحمت، برکات و عفوت را».

ص: 157

9- و هنگامی که مسح پا می کنی بگو: «اللّهُمَّ ثَبِّتْني عَلَي الصِّراطِ يَوْمَ تَزِلُّ فيهِ الأَقْدامُ وَاجْعَلْ سَعْيِي في مَا يُرْضِيكَ عَنِّي يا ذَا الْجَلالِ وَالإِكْرام؛ خدایا در روزی که قدم های مردم بدکار در آن می لرزد، قدم هایم را بر روی پل صراط محکم گردان و سعیم را در آنچه که تو را راضی می شوی قرار بده، ای صاحب جلال و کرامت».

14. هر روز قرآن خواندن

امام صادق (علیه السلام) در این زمینه فرمود: قرآن، عهد و پیمان خداوند و فرمان اوست بر خلقش، پس سزاوار است برای شخص مسلمان که در این عهد و فرمان خدا نظر افکند و روزی پنجاه آیه از آن بخواند.(1)

همچنین امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمودند: خانه ای که در آن قرآن خوانده شود و ذکر خدای عزّوجل (و یاد او) در آن شود برکتش بسیار گردد و فرشتگان در آن بیایند و شیاطین از آن دور شوند و برای اهل آسمان می درخشد، چنانچه ستارگان برای اهل زمین می درخشند و خانه ای که در آن قرآن خوانده نشود، برکتش کم شود، و فرشتگان از آن دور شوند و شیاطین در آن حاضر گردند.(2)

15. هر صبح صدقه دادن

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: صبح زود صدقه دهید، که بلاها از آن عبود نمی کند.(3)

ص: 158


1- اصول کافی، ج4 ، ص412
2- همان مدرک، ص413
3- وسایل الشیعه، ج6 ، ص268.

همچنین امام صادق فرمودند: هر کسی صبح صدقه دهد خداوند، نحسی آن روز را از او برطرف می کند.(1)

16. اهتمام ورزیدن به امور مسلمین و رفع گرفتاری آنان

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: هر کسی صبح برخیزد و به امور مسلمانان اهتمام نورزد، مسلمان نیست.(2)

17. حسابرسی اعمال و کارهای روزانه

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: از ما نیست، آن که در هر روز خود را حسابرسی نکند.(3)

18. تخلّی و شستن دست و صورت پیش از خوابیدن

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: اگر حتی نیاز به دستشویی هم نداری، خودت را به دستشویی عرضه کن.(4)

و همچنین آنحضرت فرمودند: شب نخوابید در حالی که دستتان آلوده به چربی است؛ وگرنه اگر ناراحتی ای به شما رسید، خود را ملامت کنید.(5)

ص: 159


1- همان مدرک، ص226.
2- وسائل الشیعه، ج11 ، ص559
3- محاسبه النفس، ص13
4- بحارالانوار، ج76 ، ص187
5- میزان الحکمه، ج10 ، ص262

19. خواندن سوره اخلاص و تکاثر هنگام خواب.

*19. خواندن سوره اخلاص و تکاثر هنگام خواب.(1)

سوره اخلاص:بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1) اللَّهُ الصَّمَدُ (2) لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ (3) وَ لَمْ يَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ (4)

سوره تکاثر: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ أَلْهَکُمُ التَّکَاثُرُ (1) حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ (2) کَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ (3) ثُمَّ کَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ (4) کَلاَّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ (5) لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ (6) ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ (7) ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ (8)

20. دعای هنگام خوابیدن

امام صادق علیه السلام فرمود: هرکس هنگامی که به بستر خواب می رود، سه بار بگوید: «اَلْحَمْدُلِلَّهِ الَّذى عَلافَقَهَرَ وَالْحَمْدُلِلَّهِ الَّذى بَطَنَ فَخَبَرَ وَالْحَمْدُلِلَّهِ الَّذى مَلَكَ فَقَدَرَ وَالْحَمْدُلِلَّهِ الَّذى يُحْيىِ الْمَوْتى وَيُميتُ الْاَحْياءَ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَىْءٍ قَديرٌ».

از گناهان بیرون آید، مانند روزی که مادر او را زاییده است.(2)

همچنین آن حضرت صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس هنگامی که به بستر خواب می رود، صدبار « قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را بخواند، خداوند گناهان گذشته او را تا پنجاه سال بیامرزد.(3)

21. دعا جهت بیدار شدن از خواب

اشاره

امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ کس نیست که آیه آخرسوره کهف «قُلْ اِنَّما اَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ...» را هنگام خوابیدنش بخواند، جز اینکه در هر ساعتی که بخواهد از خواب بیدار شود.(4)

ص: 160


1- بحارالانوار، ج76 ، ص196
2- اصول کافی، ج4 ، ص310
3- همان مدرک، ص314
4- همان مدرک، ص316

همچنین از امام صادق علیه السلام نقل شده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که بخواهد مقداری از شب را (برای عبادت) برخیزد، به بستر خواب که رود، بگوید (بِسْمِ اللّهِ) اَللَّهُمَّ لا تُؤْمِنّى مَكْرَكَ وَ لا تَنْسِنى ذِكْرَكَ، وَ لا تَجْعَلْنى مِنَ الْغافِلينَ اَقُومُ ساعَهَ كذا و کذا (و به جای کذا و کذا ساعتی که می خواهد برخیزد بگوید) پس خدای عزّوجل فرشته ای بدوگمارد تا او را در همان ساعت از خواب بیدار کند.(1)

توصیّه های پیامبر هنگام خواب

حضرت زهرا علیهاالسلام فرمود: پیامبر صلی الله علیه و آله بر من وارد شد، در حالی که بستر خواب را آماده کرده بودم، فرمود: ای فاطمه! نخواب، جز آنکه چهار کار انجام دهی.

1. قرآن را ختم کرده.

2. پیامبران را شفیع خود قرار داده.

3. مؤمنین را از خود راضی نموده.

4. حج و عمره را انجام دهی.

تا آنجا که فرمود:

هرگاه سورة توحید (قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ) را سه بار بخوانی، گویا قرآن را ختم کردی.

هرگاه بر من و پیامبران قبل از من درود فرستی، ما شفیعان تو در روز قیامت می شویم،«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ اللَّهُمَّ وَ صَلِّ جَمیعِ الْأَنْبِیاءِ وَ الْمُرْسَلِینَ وَ اَوْلِیاءِ الصّالِحین».

هرگاه برای مؤمنان استغفار کنی،آنان ازتو راضی می گردند،«اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِینَ وَ الْمُسْلِمَاتِ».

ص: 161


1- همان مدرک.

و هرگاه بگوئی «سُبْحانَ اللّهِ وَ الْحَمْدُلِلّهِ وَ لاإِلهَ إِلاَّاللّهُ وَ اللّهُ أکْبَرُ» حج و عمره را انجام داده ای.(1)

22. مسواک کردن

پیامبر صلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: اگر برای مردم دشوار نبود در هر نماز، مسواک کردن را واجب می کردم.(2)

و همچنین فرمودند: هر کس خلال و مسواک نماید، از ناراحتی کشیدن دندان در امان خواهد ماند.(3)

23. اعتدال در خوردن و خوابیدن

*23. اعتدال در خوردن و خوابیدن(4)

قرآن مجید در این زمینه چنین بیان می دارد: بخورید و بیاشامید ، ولی زیاده روی نکنید، زیرا خداوند متجاوزین از حدّ را دوست نمی دارد.(5)

همچنین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که کمتر غذا بخورد، بدنش سالم و قلبش با صفا است و افراد پر خور بدنی مریض و قلبی با قساوت دارند.(6)

24. سحرخیزی و تهجّد

در میان ساعات شبانه روز، زیباترین و بهترین موقع برای برقراری ارتباط با پروردگار و

ص: 162


1- صحیفه الزهراء، ص165
2- سفینه البحار، ج1، ص674
3- بحارالانوار، ج62 ، ص291
4- در این زمینه به بخش دستورالعمل های اسلام پیرامون خوردن رجوع کنید.
5- سوره اعراف/31
6- سفینة البحار، ج1 ، ص25

گرفتن فیض، وقت سحر است. وقت سحر، وقت بسیار متبرّکی است، وقت تهجّد و عبادت است، وقت اُنس گرفتن با محبوب در خلوت شب است، وقتی است که ائمه علیهم السلام همواره مردم را به بیداری و تهجّد در آن ترغیب می کردند تا جایی که امام عسگری علیه السلام می فرماید: رسیدن به خداوند عزّوجل سفری است که جز با مرکب شب، پیمودن راه و رسیدن بر مقصد ممکن نیست.(1)

و در مناجاتی خداوند به حضرت موسی علیه السلام فرمود: دروغ می گوید آنکه گمان می کند مرا دوست دارد، ولی چون شب شود، خواب جایگزین راز و نیاز او می گردد.(2)

و امام صادق علیه السلام فرمود: همانا من درخشم هستم از کسیکه قرآن را خوانده (که سفارش به تهجّد می نماید) و شب را بیدار می شود، لیکن بر نمی خیزد و به نماز شب نمی پردازد؛ صبح که شد بر می خیزد نماز صبح می خواند.(3)

آیت الله میرزا جوادآقا ملکی تبریزی رحمه الله میگوید: استادم (ملاحسینقلی همدانی) به من فرمودند، فقط متهجّدین هستند که به مقاماتی نائل می گردند و غیر آنان به هیچ جایی نخواهند رسید.

ص: 163


1- بحارالانوار، ج78 ، ص379. برای آگاهی بیشتر پیرامون نماز شب، سحرخیزی، و تهجّد،کتاب فضائل و برکات نماز شب در دنیا و آخرت به قلم نگارنده را ملاحظه فرمائید.
2- هشت رساله عربی، ص133
3- بحارالانوار، ج83 ، ص127

فصل دوم: برنامه روزهای هفته

اشاره

سیّد بن طاووس رحمه الله می فرماید: ابن بابویه مسنداً از صقرا بن ابی دُلَف روایت کرده که چون متوکّل حضرت امام علی النقی علیه السلام را به سامرّا طلبید، روزی به خدمت آن حضرت رفتم، خبری از احوال آن جناب بگیرم و آن حضرت را نزد رزّاقی حاجب متوکل زندانی کرده بودند، چون نزد او (رزّاقی) رفتم، گفت چه کار داری؟ گفتم به دیدن شما آمده ام، ساعتی با هم نشستیم و صحبتی با هم کردیم، تا آنکه مردم را متفرّق کرد و مجلس خلوت شد باز پرسید که برای چه آمده ای؟ من همان جواب اول را دادم، گفت: گویا آمده ای که خبری از مولای خود بگیری، من ترسیدم، گفتم: مولای من خلیفه است، گفت ساکت شو! که مولای تو بر حق است و من نیز اعتقاد تو را دارم، گفتم «اَلْحَمْدُلِلّه»، سپس گفت: آیا می خواهی نزد او بروی، گفتم: بلی. گفت: قدری بنشین تا صاحب البرید از نزد او بیرون آید، من نشستم تا وقتی که صاحب البرید، بیرون شد، آنوقت پسرکی را مأمور کرد که مرا به نزد آن حضرت ببرد، چون به خدمت آن جناب رسیدم، دیدم بر روی حصیری نشسته است و در برابرش قبری کنده اند پس سلام کردم، حضرت جواب داد، فرمود: بنشین! سپس فرمود که برای چه آمده ای؟ گفتم: آمده ام که از احوال شما خبری گیرم، پس چون نظرم بر قبر افتاد گریستم، حضرت فرمود:که گریه مکن،دراین وقت ازایشان آسیبی به من نمی رسد، گفتم: «اَلْحَمْدُلِلّه» سپس گفتم: ای سیّد من، حدیثی از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت شده که معنی آنرا نمی فهمم، فرمود: چیست آن حدیث؟ عرض کردم «لا تُعادُوا الْاَیّامَ فَتُعادیکُم؛ دشمنی نکنید با روزها که آنها با شما دشمنی خواهندکرد».فرمود: مراد از روزها و ایّام، ما هستیم، مادامی که بپاست آسمان ها و زمین.

شنبه اسم رسول خدا است، یکشنبه امیرالمؤمنین، دوشنبه حسن و حسین، سه شنبه علی بن

ص: 164

الحسین و محمّد بن علی و جعفر بن محمّد، چهارشنبه موسی بن جعفر و علی بن موسی و محمّد بن علی و منم، پنج شنبه فرزندم حسن، جمعه فرزند فرزندم است و به سوی او جمع می شوند اهل حق، این است معنی ایّام، پس دشمنی مکنید با ایشان در دنیا، که دشمنی کنند با شما در آخرت، سپس فرمود: وداع کن و بیرون رو که ایمن نیستم بر تو و می ترسم اذیّتی به تو رسد. (همچنین سیّد بن طاووس رحمه الله این حدیث را به سند دیگر از قطب راوندی نقل کرده است).(1)

مرحوم آیت الله حاج شیخ محمّدتقی بروجردی رحمه الله میگوید: معنی دیگر هم برای این حدیث هست و آن این است نسبت بد به ایّام ندهید که بگویید فلان روز نحس است و فلان روز مبارک نیست و بد است و اگر چنین گویید ایّام و روزگار با شما نحسی خواهد کرد و بدی خود را به شما می رساند، یعنی فال بد و تطیّر به ایّام نزنید و برای این معنی دو دلیل پیدا کردم:

1- در حدیث است که از رسول اکرم صلی الله علیه و آله پرسیدند روز چهارشنبه نحس است؟ فرمود: بلی. زیرا که شما او را نحس کردید، نسبت نحسی به او می دهید، او هم برای شما نحس شده است.

2- خواب آقای آقا محمّدباقر بهبهانی رحمه الله است که امام زین العابدین علیه السلام را در خواب دید که ناخن دست خود را می گرفت، بعد مشغول به گرفتن ناخن پا شدند، آقا عرض می کند فدایت شوم! می گویند ناخن دست و پا را با هم گرفتن خوب نیست، حضرت علیه السلام فرمود: چونمردم می گویند، خوب نیست، من هم نمی گیرم و مقراض را به زمین گذارد.

ص: 165


1- جمال الاسبوع، ص25

پس معلوم می شود که چون مردم فال بد و نفوس بد به چیزی می زدند، آن چیز نحس می شود، پس انسان هر کار که می خواهد بکند، توکّل به خداوند کند و تطیّر و فال بد نزند که آن چیز را نحس کند.(1)

شایان ذکر است که ارباب کتب ادعیّه و مزار برای روزهای هفته، دعاها، اعمال و زیارت هایی نقل کرده اند، بسیار خوب است، مؤمنین این دعاها و زیارات را هر روز بخوانند.

اعمال روز یکشنبه

1- خواندن دعای روز یکشنبه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لا أَرْجُو إِلا فَضْلَهُ وَ لا أَخْشَى إِلا عَدْلَهُ وَ لا أَعْتَمِدُ إِلا قَوْلَهُ وَ لا أُمْسِكُ إِلا بِحَبْلِهِ، بِكَ أَسْتَجِيرُ يَا ذَا الْعَفْوِ وَ الرِّضْوَانِ مِنَ الظُّلْمِ وَ الْعُدْوَانِ، وَ مِنْ غِيَرِ الزَّمَانِ وَ تَوَاتُرِ الْأَحْزَانِ وَ طَوَارِقِ الْحَدَثَانِ، وَ مِنِ انْقِضَاءِ الْمُدَّةِ قَبْلَ التَّأَهُّبِ وَ الْعُدَّةِ وَ إِيَّاكَ أَسْتَرْشِدُ لِمَا فِيهِ الصَّلاحُ وَ الْإِصْلاحُ وَ بِكَ أَسْتَعِينُ فِيمَا يَقْتَرِنُ بِهِ النَّجَاحُ وَ الْإِنْجَاحُ وَ إِيَّاكَ أَرْغَبُ فِي لِبَاسِ الْعَافِيَةِ وَ تَمَامِهَا وَ شُمُولِ السَّلامَةِ وَ دَوَامِهَا وَ أَعُوذُ بِكَ يَا رَبِّ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَ أَحْتَرِزُ بِسُلْطَانِكَ مِنْ جَوْرِ السَّلاطِينِ، فَتَقَبَّلْ مَا كَانَ مِنْ صَلاتِي وَ صَوْمِي، وَ اجْعَلْ غَدِي وَ مَا بَعْدَهُ أَفْضَلَ مِنْسَاعَتِي وَ يَوْمِي وَ أَعِزَّنِي فِي عَشِيرَتِي وَ قَوْمِي وَ احْفَظْنِي فِي يَقَظَتِي وَ نَوْمِي فَأَنْتَ

ص: 166


1- العشرات، ص334

اللَّهُ خَيْرٌ حَافِظاً، وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ فِي يَوْمِي هَذَا وَ مَا بَعْدَهُ مِنَ الْاحَادِ، مِنَ الشِّرْكِ وَ الْإِلْحَادِ وَ أُخْلِصُ لَكَ دُعَائِي تَعَرُّضا لِلْإِجَابَةِ وَ أُقِيمُ عَلَى طَاعَتِكَ رَجَاءً لِلْإِثَابَةِ، فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ خَيْرِ خَلْقِكَ الدَّاعِي إِلَى حَقِّكَ وَ أَعِزَّنِي بِعِزِّكَ الَّذِي لا يُضَامُ، وَ احْفَظْنِي بِعَيْنِكَ الَّتِي لا تَنَامُ وَ اخْتِمْ بِالانْقِطَاعِ إِلَيْكَ أَمْرِي وَ بِالْمَغْفِرَةِ عُمْرِي، إِنَّكَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.

2- خواندن زیارت امیرالمؤمنین علیه السلام

السَّلامُ عَلَى الشَّجَرَةِ النَّبَوِيَّةِ وَ الدَّوْحَةِ الْهَاشِمِيَّةِ الْمُضِيئَةِ، الْمُثْمِرَةِ بِالنُّبُوَّةِ، الْمُونِقَةِ بِالْإِمَامَةِ، وَ عَلَى ضَجِيعَيْكَ ادَمَ وَ نُوحٍ عَلَيْهِمَا السَّلامُ،السَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِكَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى الْمَلائِكَةِ الْمُحْدِقِينَ بِكَ وَ الْحَافِّينَ بِقَبْرِكَ، يَا مَوْلايَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، هَذَا يَوْمُ الْأَحَدِ وَ هُوَ يَوْمُكَ وَ بِاسْمِكَ، وَ أَنَا ضَيْفُكَ فِيهِ وَ جَارُكَ، فَأَضِفْنِي يَا مَوْلايَ وَ أَجِرْنِي، فَإِنَّكَ كَرِيمٌ تُحِبُّ الضِّيَافَةَ وَ مَأْمُورٌ بِالْإِجَارَةِ، فَافْعَلْ مَا رَغِبْتُ إِلَيْكَ فِيهِ، وَ رَجَوْتُهُ مِنْكَ بِمَنْزِلَتِكَ وَ الِ بَيْتِكَ عِنْدَ اللَّهِ، وَمَنْزِلَتِهِ عِنْدَكُمْ وَ بِحَقِّ ابْنِ عَمِّكَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ.

3- خواندن زیارت حضرت زهرا علیهاالسلام

ص: 167

السَّلامُ عَلَيْكِ يَا مُمْتَحَنَةُ، امْتَحَنَكِ الَّذِي خَلَقَكِ فَوَجَدَكِ لِمَا امْتَحَنَكِ صَابِرَةً، أَنَا لَكِ مُصَدِّقٌ صَابِرٌ عَلَى مَا أَتَى بِهِ أَبُوكِ وَ وَصِيُّهُ، صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا، وَ أَنَا أَسْأَلُكِ إِنْ كُنْتُ صَدَّقْتُكِ إِلا أَلْحَقْتِنِي بِتَصْدِيقِي لَهُمَا لِتُسَرَّ نَفْسِي، فَاشْهَدِي أَنِّي ظَاهِرٌ بِوِلايَتِكِ وَ وِلايَةِ آلِ بَيْتِكِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ.

4- نماز روز یکشنبه

سیّد بن طاووس رحمه الله از امام حسن عسکری علیه السلام روایت کرده که آن حضرت فرمودند: هر که روز یکشنبه چهار رکعت نماز بخواند، در هر رکعت حمد و سورة تَبارَکَ الَّذی بِیَدِه الْمُلْکُ، حقّ تعالی جای دهد او را در بهشت، هر کجایی که خواسته باشد.

اعمال روز دوشنبه

1- خواندن دعای روز دوشنبه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يُشْهِدْ أَحَداً حِينَ فَطَرَ السَّمَواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا اتَّخَذَ مُعِينا حِينَ بَرَأَ النَّسَمَاتِ، لَمْ يُشَارَكْ فِي الْإِلَهِيَّةِ وَ لَمْ يُظَاهَرْ فِي الْوَحْدَانِيَّةِ، كَلَّتِ الْأَلْسُنُ عَنْ غَايَةِ صِفَتِهِ، وَ الْعُقُولُ عَنْ كُنْهِ مَعْرِفَتِهِ، وَ تَوَاضَعَتِالْجَبَابِرَةُ لِهَيْبَتِهِ، وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِخَشْيَتِهِ وَ انْقَادَ كُلُّ عَظِيمٍ لِعَظَمَتِهِ، فَلَكَ الْحَمْدُ مُتَوَاتِرا مُتَّسِقا وَ مُتَوَالِيا مُسْتَوْسِقا وَ صَلَوَاتُهُ عَلَى رَسُولِهِ أَبَدا وَ سَلامُهُ دَائِما سَرْمَداً، اللَّهُمَّ اجْعَلْ أَوَّلَ يَوْمِي هَذَا صَلاحاً، وَ أَوْسَطَهُ فَلاحا وَ آخِرَهُ نَجَاحا، وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ يَوْمٍ

ص: 168

أَوَّلُهُ فَزَعٌ، وَ أَوْسَطُهُ جَزَعٌ، وَ اخِرُهُ وَجَعٌ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَغْفِرُكَ لِكُلِّ نَذْرٍ نَذَرْتُهُ، وَ كُلِّ وَعْدٍ وَعَدْتُهُ، وَ كُلِّ عَهْدٍ عَاهَدْتُهُ ،ثُمَّ لَمْ أَفِ بِهِ، وَ أَسْأَلُكَ فِي مَظَالِمِ عِبَادِكَ عِنْدِي، فَأَيُّمَا عَبْدٍ مِنْ عَبِيدِكَ أَوْ أَمَةٍ مِنْ إِمَائِكَ، كَانَتْ لَهُ قِبَلِي مَظْلِمَةٌ، ظَلَمْتُهَا إِيَّاهُ فِي نَفْسِهِ، أَوْ فِي عِرْضِهِ أَوْ فِي مَالِهِ، أَوْ فِي أَهْلِهِ وَ وَلَدِهِ، أَوْ غِيبَةٌ اغْتَبْتُهُ بِهَا، أَوْ تَحَامُلٌ عَلَيْهِ بِمَيْلٍ أَوْ هَوًى أَوْ أَنَفَةٍ أَوْ حَمِيَّةٍ أَوْ رِيَاءٍ أَوْ عَصَبِيَّةٍ، غَائِبا كَانَ أَوْ شَاهِداً، وَ حَيّا كَانَ أَوْ مَيِّتاً، فَقَصُرَتْ يَدِي وَ ضَاقَ وُسْعِي عَنْ رَدِّهَا إِلَيْهِ وَ التَّحَلُّلِ مِنْهُ، فَأَسْأَلُكَ يَا مَنْ يَمْلِكُ الْحَاجَاتِ، وَ هِيَ مُسْتَجِيبَةٌ لِمَشِيَّتِهِ، وَ مُسْرِعَةٌ إِلَى إِرَادَتِهِ، أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَ أَنْ تُرْضِيَهُ عَنِّي بِمَا [بِمَ شِئْتَ وَ تَهَبَ لِي مِنْ عِنْدِكَ رَحْمَةً، إِنَّهُ لا تَنْقُصُكَ الْمَغْفِرَةُ، وَ لا تَضُرُّكَ الْمَوْ

ِبَةُ، يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ، اللَّهُمَّ أَوْلِنِي فِي كُلِّ يَوْمِ إِثْنَيْنِ نِعْمَتَيْنِ مِنْكَ ثِنْتَيْنِ، سَعَادَةً فِي أَوَّلِهِ بِطَاعَتِكَ وَ نِعْمَةً فِي اخِرِهِ بِمَغْفِرَتِكَ، يَا مَنْ هُوَ الْإِلَهُ، وَ لا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ سِوَاهُ.

2- خواندن زیارت امام حسن علیه السلام

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حَبِيبَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا صِفْوَةَ اللَّهِ،السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِينَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا

ص: 169

نُورَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا صِرَاطَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بَيَانَ حُكْمِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا نَاصِرَ دِينِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا السَّيِّدُ الزَّكِيُّ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْبَرُّ الْوَفِيُّ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْقَائِمُ الْأَمِينُ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَالِمُ بِالتَّأْوِيلِ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْهَادِي الْمَهْدِيُّ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الطَّاهِرُ الزَّكِيُّ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا التَّقِيُّ النَّقِيُّ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْحَقُّ الْحَقِيقُ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الشَّهِيدُ الصِّدِّيقُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ.

3- خواندن زیارت امام حسین علیه السلام

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ، أَشْهَدُ أَنَّكَ أَقَمْتَ الصَّلاةَ وَ اتَيْتَ الزَّكَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ عَبَدْتَ اللَّهَ مُخْلِصاً، وَ جَاهَدْتَ فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ، حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ، فَعَلَيْكَ السَّلامُ مِنِّي مَا بَقِيتُ وَ بَقِيَ اللَّيْلُ وَ النَّهَارُ، وَ عَلَى الِ بَيْتِكَالطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ، أَنَا يَا مَوْلايَ مَوْلًى لَكَ وَ لِالِ بَيْتِكَ، سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَكُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَكُمْ، مُؤْمِنٌ بِسِرِّكُمْ وَ جَهْرِكُمْ وَ ظَاهِرِكُمْ وَ بَاطِنِكُمْ، لَعَنَ اللَّهُ أَعْدَاءَكُمْ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْاخِرِينَ وَ أَنَا أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْهُمْ، يَا مَوْلايَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ، يَا مَوْلايَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، هَذَا يَوْمُ الْإِثْنَيْنِ وَ هُوَ يَوْمُكُمَا وَ بِاسْمِكُمَا، وَ أَنَا فِيهِ ضَيْفُكُمَا فَأَضِيفَانِي، وَ

ص: 170

أَحْسِنَا ضِيَافَتِي، فَنِعْمَ مَنِ اسْتُضِيفَ بِهِ أَنْتُمَا وَ أَنَا فِيهِ مِنْ جِوَارِكُمَا فَأَجِيرَانِي، فَإِنَّكُمَا مَأْمُورَانِ بِالضِّيَافَةِ وَ الْإِجَارَةِ فَصَلَّى اللَّهُ عَلَيْكُمَا وَ الِكُمَا الطَّيِّبِينَ.

4- روزه گرفتن

5- زیارت اهل قبور(1)

6- خواندن نماز روز دوشنبه

سیّدبن طاووس رحمه الله ازامام حسن عسکری علیه السلام روایتکرده که فرمود: خواندم از کتابهای پدرانم که هر که روز دوشنبه ده رکعت نماز بجا آورد و بخواند در هر رکعت حمد و توحید ده مرتبه، حق تعالی در روز قیامت برای او نوری قرار دهد، که روشنایی دهد موقف را، تا غبطه برند بر او، جمیع خلق خدا در آن روز.

اعمال روز سه شنبه

1- خواندن دعای روز سه شنبه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ الْحَمْدُ حَقُّهُ، كَمَا يَسْتَحِقُّهُ حَمْدا كَثِيرا وَ أَعُوذُ بِهِ مِنْشَرِّ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلا مَا رَحِمَ رَبِّي، وَ أَعُوذُ بِهِ مِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ الَّذِي يَزِيدُنِي ذَنْبا إِلَى ذَنْبِي وَ أَحْتَرِزُ بِهِ مِنْ كُلِّ جَبَّارٍ فَاجِرٍ، وَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ وَ عَدُوٍّ قَاهِرٍ، اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ جُنْدِكَ، فَإِنَّ جُنْدَكَ هُمُ الْغَالِبُونَ وَ اجْعَلْنِي مِنْ حِزْبِكَ، فَإِنَّ حِزْبَكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَ اجْعَلْنِي مِنْ أَوْلِيَائِكَ، فَإِنَّ أَوْلِيَاءَكَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ

ص: 171


1- مرآه الکمال، ج3، ص317 ؛ عروه الوثقی، ج1، ص443. (به بخش زیارات اهل قبور رجوع کنید)

يَحْزَنُونَ، اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِي فَإِنَّهُ عِصْمَةُ أَمْرِي، وَ أَصْلِحْ لِي اخِرَتِي، فَإِنَّهَا دَارُ مَقَرِّي وَ إِلَيْهَا مِنْ مُجَاوَرَةِ اللِّئَامِ مَفَرِّي وَ اجْعَلِ الْحَيَاةَ زِيَادَةً لِي فِي كُلِّ خَيْرٍ وَ الْوَفَاةَ رَاحَةً لِي مِنْ كُلِّ شَرٍ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ تَمَامِ عِدَّةِ الْمُرْسَلِينَ وَ عَلَى الِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ وَ أَصْحَابِهِ الْمُنْتَجَبِينَ وَ هَبْ لِي فِي الثُّلَثَاءِ ثَلاثاً، لا تَدَعْ لِي ذَنْبا إِلا غَفَرْتَهُ وَ لا غَمّا إِلا أَذْهَبْتَهُ وَ لا عَدُوّا إِلا دَفَعْتَهُ، بِبِسْمِ اللَّهِ خَيْرِ الْأَسْمَاءِ، بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْأَرْضِ وَ السَّمَاءِ، أَسْتَدْفِعُ كُلَّ مَكْرُوهٍ، أَوَّلُهُ سَخَطُهُ وَ أَسْتَجْلِبُ كُلَّ مَحْبُوبٍ، أَوَّلُهُ رِضَاهُ، فَاخْتِمْ لِي مِنْكَ بِالْغُفْرَانِ، يَا وَلِيَّ الْإِحْسَانِ.

2- خواندن زیارت امام زین العابدین، امام باقر و امام صادق علیه السلام

السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا خُزَّانَ عِلْمِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا تَرَاجِمَةَ وَحْيِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَئِمَّةَ الْهُدَى، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَعْلامَ التُّقَى، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَوْلادَرَسُولِ اللَّهِ، أَنَا عَارِفٌ بِحَقِّكُمْ، مُسْتَبْصِرٌ بِشَأْنِكُمْ مُعَادٍ لِأَعْدَائِكُمْ، مُوَالٍ لِأَوْلِيَائِكُمْ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَوَالَى آخِرَهُمْ كَمَا تَوَالَيْتُ أَوَّلَهُمْ وَ أَبْرَأُ مِنْ كُلِّ وَلِيجَةٍ دُونَهُمْ، وَ أَكْفُرُ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ اللاتِ وَ الْعُزَّى، صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ يَا مَوَالِيَّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا سَيِّدَ الْعَابِدِينَ، وَ سُلالَةَ الْوَصِيِّينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بَاقِرَ عِلْمِ النَّبِيِّينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا

ص: 172

صَادِقاً مُصَدَّقاً فِي الْقَوْلِ وَ الْفِعْلِ، يَا مَوَالِيَّ هَذَا يَوْمُكُمْ وَ هُوَ يَوْمُ الثُّلاثَاءِ وَ أَنَا فِيهِ ضَيْفٌ لَكُمْ وَ مُسْتَجِيرٌ بِكُمْ فَأَضِيفُونِي وَ أَجِيرُونِي بِمَنْزِلَةِ اللَّهِ عِنْدَكُمْ وَ الِ بَيْتِكُمْ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ.

3- خواندن نماز روز سه شنبه

از امام حسن عسکری علیه السلام روایت شده که آن حضرت فرمودند: هرکه روز سه شنبه شش رکعت نماز بگذارد و بخواند در هر رکعت بعد از حمد آیة آمَنَ الرَّسُولُ را تا به آخر(1) و سورة اذا زُلْزِلَتِ را یک مرتبه، حق تعالی گناهان او را بیامرزد و از گناهان بیرون آید مانند روزی که از مادر متولد شده است.

اعمال روز چهارشنبه

1- خواندن دعای روز چهارشنبه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ لِبَاسا، وَ النَّوْمَ سُبَاتا وَ جَعَلَ النَّهَارَ نُشُوراً، لَكَ الْحَمْدُ أَنْ بَعَثْتَنِي مِنْ مَرْقَدِي، وَ لَوْ شِئْتَ جَعَلْتَهُ سَرْمَداً، حَمْداً دَائِماً لا يَنْقَطِعُ أَبَداً، وَ لا يُحْصِي لَهُ الْخَلائِقُ عَدَداً، اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْ خَلَقْتَ فَسَوَّيْتَ وَ قَدَّرْتَ وَ قَضَيْتَ وَ أَمَتَّ وَ أَحْيَيْتَ، وَ أَمْرَضْتَ وَ شَفَيْتَ وَ عَافَيْتَ وَ أَبْلَيْتَ وَ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَيْتَ،وَ عَلَى الْمُلْكِ احْتَوَيْتَ أَدْعُوكَ دُعَاءَ مَنْ ضَعُفَتْ وَسِيلَتُهُ وَ انْقَطَعَتْ

ص: 173


1- سوره بقره/285

حِيلَتُهُ وَ اقْتَرَبَ أَجَلُهُ، وَ تَدَانَى فِي الدُّنْيَا أَمَلُهُ وَ اشْتَدَّتْ إِلَى رَحْمَتِكَ فَاقَتُهُ، وَ عَظُمَتْ لِتَفْرِيطِهِ حَسْرَتُهُ، وَ كَثُرَتْ زَلَّتُهُ وَ عَثْرَتُهُ وَ خَلُصَتْ لِوَجْهِكَ تَوْبَتُهُ، فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ، وَ ارْزُقْنِي شَفَاعَةَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، وَ لا تَحْرِمْنِي صُحْبَتَهُ، إِنَّكَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ، اللَّهُمَّ اقْضِ لِي فِي الْأَرْبَعَاءِ أَرْبَعاً، اجْعَلْ قُوَّتِي فِي طَاعَتِكَ وَ نَشَاطِي فِي عِبَادَتِكَ، وَ رَغْبَتِي فِي ثَوَابِكَ وَ زُهْدِي فِيمَا يُوجِبُ لِي أَلِيمَ عِقَابِكَ، إِنَّكَ لَطِيفٌ لِمَا تَشَاءُ.

2- خواندن زیارت امام کاظم، امام رضا، امام جواد، و امام هادی علیهم السلام

السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَوْلِيَاءَ اللَّهِ ،السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا حُجَجَ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا نُورَ اللَّهِ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ، السَّلامُ عَلَيْكُمْ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ عَلَى الِبَيْتِكُمْ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي لَقَدْ عَبَدْتُمُ اللَّهَ مُخْلِصِينَ وَ جَاهَدْتُمْ فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ، حَتَّى أَتَاكُمُ الْيَقِينُ، فَلَعَنَ اللَّهُ أَعْدَاءَكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَجْمَعِينَ وَ أَنَا أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ وَ إِلَيْكُمْ مِنْهُمْ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا إِبْرَاهِيمَ مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ، يَا مَوْلايَ يَا أَبَا الْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى، يَا مَوْلايَ يَا أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ، يَا مَوْلايَ يَا أَبَا الْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ مُحَمَّدٍ، أَنَا مَوْلیً لَكُمْ مُؤْمِنٌ بِسِرِّكُمْ وَ جَهْرِكُمْ مُتَضَيِّفٌ بِكُمْ فِي يَوْمِكُمْ هَذَا وَ هُوَ يَوْمُ الْأَرْبِعَاءِ وَ مُسْتَجِيرٌ بِكُمْ فَأَضِيفُونِي وَ أَجِيرُونِي بِالِ بَيْتِكُمُ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ.

ص: 174

3- خواندن نماز روز چهارشنبه

ازامام حسن عسکری علیه السلام روایت شده که آن حضرت فرمودند: هرکه روز چهارشنبه چهار رکعت نماز بگذارد و بخواند در هر رکعت بعد از حمد یک مرتبه سوره قُلْ هُوَ اللهُ اَحَد و سوره اِنّا اَنْزَلْناهُ، خداوند قبول فرماید توبه او را از هر گناهی و تزویج فرماید به او حوریّه در بهشت.

اعمال روز پنجشنبه

1- خواندن دعای روز پنجشنبه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ اللَّيْلَ مُظْلِما بِقُدْرَتِهِ، وَ جَاءَ بِالنَّهَارِ مُبْصِرا بِرَحْمَتِهِ، وَ كَسَانِي ضِيَائَهُ وَ أَنَا فِي نِعْمَتِهِ، اللَّهُمَّ فَكَمَا أَبْقَيْتَنِي لَهُ فَأَبْقِنِي لِأَمْثَالِهِ، وَ صَلِّ عَلَى النَّبِيِّ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ ،وَ لا تَفْجَعْنِي فِيهِ وَ فِي غَيْرِهِ مِنَ اللَّيَالِي وَ الْأَيَّامِبِارْتِكَابِ الْمَحَارِمِ وَ اكْتِسَابِ الْمَاثِمِ وَ ارْزُقْنِي خَيْرَهُ وَ خَيْرَ مَا فِيهِ وَ خَيْرَ مَا بَعْدَهُ وَ اصْرِفْ عَنِّي شَرَّهُ وَ شَرَّ مَا فِيهِ وَ شَرَّ مَا بَعْدَهُ، اللَّهُمَّ إِنِّي بِذِمَّةِ الْإِسْلامِ أَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ، وَ بِحُرْمَةِ الْقُرْانِ أَعْتَمِدُ عَلَيْكَ، وَ بِمُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، أَسْتَشْفِعُ لَدَيْكَ، فَاعْرِفِ اللَّهُمَّ ذِمَّتِيَ الَّتِي رَجَوْتُ بِهَا قَضَاءَ حَاجَتِي، يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ، اللَّهُمَّ اقْضِ لِي فِي الْخَمِيسِ خَمْسا لا يَتَّسِعُ لَهَا إِلا كَرَمُكَ وَ لا يُطِيقُهَا إِلا نِعَمُكَ، سَلامَةً أَقْوَى بِهَا عَلَى طَاعَتِكَ وَ عِبَادَةً أَسْ

َحِقُّ بِهَا جَزِيلَ مَثُوبَتِكَ وَ سَعَةً فِي الْحَالِ مِنَ الرِّزْقِ الْحَلالِ، وَ أَنْ

ص: 175

تُؤْمِنَنِي فِي مَوَاقِفِ الْخَوْفِ بِأَمْنِكَ، وَ تَجْعَلَنِي مِنْ طَوَارِقِ الْهُمُومِ وَ الْغُمُومِ فِي حِصْنِكَ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْ تَوَسُّلِي بِهِ شَافِعا يَوْمَ الْقِيَامَةِ نَافِعاً، إِنَّكَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ.

2- خواندن زیارت امام حسن عسکری علیه السلام

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَلِيَّ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ وَ خَالِصَتَهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا إِمَامَ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَارِثَ الْمُرْسَلِينَ، وَ حُجَّةَ رَبِّ الْعَالَمِينَ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ وَ عَلَى الِ بَيْتِكَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ، يَا مَوْلايَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ، أَنَا مَوْلًى لَكَ وَ لِالِ بَيْتِكَ وَ هَذَا يَوْمُكَ وَ هُوَ يَوْمُ الْخَمِيسِ وَ أَنَا ضَيْفُكَ فِيهِ وَ مُسْتَجِيرٌ بِكَ فِيهِ، فَأَحْسِنْضِيَافَتِي وَ إِجَارَتِي، بِحَقِّ الِ بَيْتِكَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ.

3- روزه گرفتن(1)

4- زیارت قبور اموات مؤمنین و شهدا(2)

5- صد مرتبه صلوات فرستادن بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله(3)

6- خواندن نماز روز پنج شنبه

امام حسن عسکری علیه السلام فرمود: هر که روز پنجشنبه ده رکعت نماز گذارد و بخوانددر هر

ص: 176


1- محاسبه النفس، ص20
2- مراه الکمال، ج3، ص317 ؛ جمال الاسبوع، ص180
3- جمال الاسبوع، ص179

رکعتی (سوره حمد و قُلْ هُوَ اللهُ اَحَدٌ) را ده مرتبه، ملائکه بر او گویند هر حاجتی که داری بخواه،که برآورده خواهد شد.

جمعه و فضیلت آن

اشاره

شب و روز جمعه، قداست خاصی در فرهنگ اسلامی دارد و تعبیرات زیبایی دربارة آنها در روایات وارد شده است که برخی از آنها عبارتند از:

1- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: روز جمعه بزرگ و سرور روزهاست و نزد خداوند عزّوجل از روز اضحی (عید قربان) و روز فطر (عید فطر) بزرگتر است.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: آفتاب به روزی نتابیده که برتر از روز جمعه باشد و سخن پرندگان در آن روز، هنگامی که با یکدیگر روبرو شوند چنین است، امروز روز سلامتیاست، روز شایسته است.(2)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: برای جمعه بر بندگان حقی است واجب، دوری کن از اینکه ضایع کنی یا کوتاهی کنی در چیزی از عبادات خداوند و تقرّب جوی به خداوند متعال بوسیله عمل صالح و ترک کردن همة محرمات در آن روز، چون خداوند در آن روز حسنات را دو چندان و سیّئات را محو می کند و درجات را در آن بالا می برد و روزش مانند شب آن است.(3)

4- از ائمه اطهار علیهم السلام روایت شده است که: عیدها چهارتاست؛ فطر، قربان، غدیر و روز

ص: 177


1- مجمع الاحادیث، ج3، ص367
2- همان مدرک، ص368
3- همان مدرک، ص361

جمعه.(1)

5- امام صادق علیه السلام فرمود: (گاه می شود که) بنده دعا می کند و خداوند (برآوردن حاجت او را) تا روز جمعه به تأخیر می اندازد.(2)

الف - اعمال شبهای جمعه

1- غسل شب جمعه(3)

2- خواندن دعای کمیل

دعای کمیل از ادعیّۀ معروفه و از بهترین دعاهاست و دعای حضرت خضر علیه السلام است، که امیرالمؤمنین علیه السلام به کمیل بن زیاد نخعی که از خواص آن حضرت بود تعلیم فرمود، در هرشب جمعه و نیمه شعبان و برای محفوظ ماندن از شرّ دشمنان و گشوده شدن درهای روزی و آمرزش گناهان خوانده می شود.(4)

3- صلوات فرستادن بر محمّد صلی الله علیه و آله و اهل بیتش که هر چه بیشتر انجام دهد، بهتر خواهد بود.(5)

امام صادق علیه السلام در این زمینه فرمود: شب جمعه، فرشتگانی از آسمان نازل می شوند که قلم و کاغذ در دست دارند و تا شب شنبه، چیزی جز صلوات نمی نویسند.(6)

ص: 178


1- همان مدرک، ص370
2- همان مدرک، ص369
3- عروه الوثقی، ج1، ص461
4- مصباح کفعمی، ص555 . متن این دعا در بخش دعاها آمده است، به آنجا رجوع کنید.
5- بحارالانوار، ج89، ص289
6- جمال الاسبوع، ص183

4- ده مرتبه خواندن این دعا(1) «يَا دَائِمَ الْفَضْلِ عَلَى الْبَرِيَّةِ، يَا بَاسِطَ الْيَدَيْنِ بِالْعَطِيَّةِ، يَا صَاحِبَ الْمَوَاهِبِ السَّنِيَّةِ، صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِهِ خَيْرِ الْوَرَى سَجِيَّةً، وَ اغْفِرْ لَنَا يَا ذَا الْعُلَى فِي هَذِهِ الْعَشِيَّةِ».

5- خواندن سوره های مبارکۀ «یس، واقعه، جمعه، شعراء، قصص، احقاف و دخان»(2)

6- دعا کردن در حق مرده ها و زنده های مؤمنان و درخواست مغفرت برای آنان و طلب رفع گرفتاری و قضاء حوائج آنها؛ چه آنکه خداوند دعا مؤمن را در حق مؤمن دیگر زودتر بشنود و قبول فرماید و چند برابر آن را به خود دعاکننده مرحمت کند.(3)

ب - اعمال روزهای جمعه

1- خواندن دعای روز جمعه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الْأَوَّلِ قَبْلَ الْإِنْشَاءِ وَ الْإِحْيَاءِ وَ الْاخِرِ بَعْدَ فَنَاءِ الْأَشْيَاءِ، الْعَلِيمِ الَّذِي لا يَنْسَى مَنْ ذَكَرَهُ وَ لا يَنْقُصُ مَنْ شَكَرَهُ وَ لا يَخِيبُ مَنْ دَعَاهُ، وَ لا يَقْطَعُ رَجَاءَ مَنْ رَجَاهُ، اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ وَ كَفَى بِكَ شَهِيداً وَ أُشْهِدُ جَمِيعَ مَلائِكَتِكَ وَ سُكَّانَ سَمَاوَاتِكَ وَ حَمَلَةَ عَرْشِكَ وَ مَنْ بَعَثْتَ مِنْ أَنْبِيَائِكَ وَ رُسُلِكَ وَ أَنْشَأْتَ مِنْ أَصْنَافِ خَلْقِكَ أَنِّي أَشْهَدُ أَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ وَحْدَكَ لا شَرِيكَ لَكَ وَ لا عَدِيلَ وَ لا خُلْفَ لِقَوْلِكَ وَ لا تَبْدِيلَ وَ أَنَّ مُحَمَّدا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ عَبْدُكَ

ص: 179


1- مصباح کفعمی، ص648.
2- بحارالانوار، ج89، ص289
3- بحارالانوار، ج89، ص312

وَ رَسُولُكَ أَدَّى مَا حَمَّلْتَهُ إِلَى الْعِبَادِ وَ جَاهَدَ فِي اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَقَّ الْجِهَادِ وَ أَنَّهُ بَشَّرَ بِمَا هُوَ حَقٌّ مِنَ الثَّوَابِ وَ أَنْذَرَ بِمَا هُوَ صِدْقٌ مِنَ الْعِقَابِ، اللَّهُمَّ ثَبِّتْنِي عَلَى دِينِكَ مَا أَحْيَيْتَنِي وَ لا تُزِغْ قَلْبِي بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنِي وَ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى الِ مُحَمَّدٍ وَ اجْعَلْنِي مِنْ أَتْبَاعِهِ وَ شِيعَتِهِ وَ احْشُرْنِي فِي زُمْرَتِهِ وَ وَفِّقْنِي لِأَدَاءِ فَرْضِ الْجُمُعَاتِ وَ مَا أَوْجَبْتَ عَلَيَّ فِيهَا مِنَ الطَّاعَاتِ وَ قَسَمْتَ لِأَهْلِهَا مِنَ الْعَطَاءِ فِي يَوْمِ الْجَزَاءِ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.

2- خواندن زیارت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف(1)

3- خواندن دعای ندبه(2)

4- خواندن زیارت امام حسین علیه السلام (3)

5- غسل جمعه، که فضیلت بسیار دارد و وقت آن از طلوع صبح تا ظهر جمعه است و بعد از ظهر رجاءً انجام دهد.(4)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: این (روز جمعه) را خداوند برای مسلمانان روز عید قرار داده است، پس اگر کسی روز جمعه را درک کند، غسل (جمعه) به جای آورد و اگر

ص: 180


1- متن زیارت در بخش زیارات آمده است، به آنجا رجوع کنید
2- بحارالانوار، ج2، ص104؛ مصباح الزائر، ص230. متن دعا در بخش دعاها آمده، به آنجا رجوع کنید.
3- وسائل الشیعه، ج10، ص374
4- عروة الوثقی، ج1، ص455؛ بحارالانوار، ج89، ص358

عطر داشته باشد از آن استفاده نماید و بر شما باد مسواک کردن.(1)

6- فرستادن هزار مرتبه صلوات(2)

امام صادق علیه السلام در این زمینه فرمود: هیچ عملی روز جمعه بالاتر از صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله و خاندان عصمت و طهارت ائمه معصومین علیهم السلام نیست.(3)

7- شرکت در نماز جمعه(4)

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: شتاب به سوی نماز جمعه، حج فقیران امّت من است.(5)

همچنین امام باقرعلیه السلام فرمود: فرشتگان مقرّب خداوند هر جمعه فرود می آیند و کاغذهایی از نقره و قلم هایی از طلا همراه دارند و درب مساجد روی تخت هایی از نور می نشینند و هر کس در نماز جمعه شرکت کند، به ترتیب ورود می نویسند، تا آنگاه که امام جمعه بیرون آید و چون امام بیرون آمد، اوراقی که در دست دارند فرو می پیچند.(6)

8- نظافت کردن، اصلاح سر، گرفتن ناخن و شارب، استعمال عطر، پوشیدن جامه های نو و پاکیزه و...(7)

ص: 181


1- مجمع الاحادیث، ج3، ص370
2- جمال الاسبوع، ص138
3- بحارالانوار، ج86، ص268 و ج56، ص27 و ج95، ص303
4- برای آگاهی بیشتر پیرامون نماز جمعه، کتاب فضائل و برکات نماز جمعه و جماعت به قلم نگارنده را ملاحظه فرمائید.
5- بحارالانوار، ج89، ص197
6- جامع الاحادیث، ج6، ص45
7- بحارالانوار، ج89، ص346

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در این زمینه فرمود: هر کس ناخن ها و شارب خود را روز جمعه بگیرد ، مسواک بزند، چون آهنگ نماز جمعه کند بر سرش (به نیّت غسل) آب بریزد، هفتاد هزار فرشته او را مشایعت و همراهی نمایند و تمام آنها برایش استغفار نموده و شفاعتش کنند.(1)

9- هدیه دادن به خانواده

امیرالمؤمنین علیه السلام در این زمینه می فرماید: در هر جمعه برای اهل و عیالتان میوه ای تهیه کنید، تا به فرا رسیدن جمعه خوشحال گردند.(2)

10- صدقه دادن و روزه گرفتن

هشام بن حَکَم از امام صادق علیه السلام دربارۀ مردی که می خواست چیزی از عمل خیر مثل صدقه دادن و روزه گرفتن انجام دهد، فرمود: مستحب است که آن عمل در روز جمعه باشد و عملدر آن دو چندان است.(3)

همچنین امام صادق علیه السلام فرمود: پاداش صدقه در شب و روز جمعه هزار برابر است.(4)

11- یاد گرفتن مسائل دین

امام صادق علیه السلام در این زمینه فرمود: وای بر مسلمانی که در هفته، روزی را برای آشنایی با مسائل اعتقادی و دینی قرار ندهد.(5)

و همچنین فرمودند: وای بر مسلمانی که در هفته، جمعه را برای فرا گرفتن دستورات الهی

ص: 182


1- مستدرک، ج6، ص89
2- مجمع الاحادیث، ج3، ص373
3- همان مدرک.
4- همان مدرک، ص365
5- بحارالانوار، ج1، ص176

خالی نگذارد.(1)

12- خواندن دعای سمات در عصر روز جمعه(2)

عبدالله بن سنان گوید، از امام صادق علیه السلام درباره ساعتی که در روز جمعه دعا در آن مستجاب می شود سؤال کردم! فرمود: در بین فراغت امام جمعه از خطبه تا زمانی که صفوف آراسته گردد و ساعت دیگر از آخر روز (جمعه) تا غروب آفتاب.

و حضرت زهرا علیهاالسلام همیشه در آن ساعات دعا می کرد.(3)

13- خواندن سوره الرّحمن بعد از نماز صبح،وبعد ازهر «فَبِأیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبانِ» بگوید: «لا بِشَیٍ مِنْ آلائِکَ رَبِّ اُکَذِّبُ» که ثواب بسیار دارد.(4)

14- چهارده معصوم علیهم السلام را زیارت کردن

امام صادق علیه السلام در این زمینه فرمود: کسی که بخواهد از شهر خود، قبر رسول الله صلی الله علیه و آله و فاطمه علیهاالسلام و امام را زیارت کند، باید روز جمعه غسل کند، لباس پاکیزه بپوشد و در صحرا یا پشت بام چهار رکعت نماز بخواند (هر دو رکعت به یک سلام مثل نماز صبح) و پس از سلام رو به قبله ایستاده و بگوید:

السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ الْمُرْسَلُ، وَ الْوَصِيُّ الْمُرْتَضَى، وَ السَّيِّدَةُ الْكُبْرَى وَ السَّيِّدَةُ الزَّهْرَاءُ، وَ السِّبْطَانِ الْمُنْتَجَبَانِ، وَ

ص: 183


1- همان مدرک، ج59، ص36
2- جمال الاسبوع، ص523. متن دعای سمات در بخش پنجم آمده به آنجا رجوع کنید
3- مجمع الاحادیث، ج3، ص369. متن این دعا در بخش ششم آمده است به آنجا رجوع کنید.
4- بحارالانوار، ج89، ص358.

الْأَوْلادُ الْأَعْلامُ، وَ الْأُمَنَاءُ الْمُنْتَجَبُونَ، جِئْتُ انْقِطَاعا إِلَيْكُمْ وَ إِلَى ابَائِكُمْ وَ وَلَدِكُمُ الْخَلَفِ عَلَى بَرَكَةِ الْحَقِّ، فَقَلْبِي لَكُمْ مُسَلِّمٌ، وَ نُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بِدِينِهِ، فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لا مَعَ عَدُوِّكُمْ، إِنِّي لَمِنَ الْقَائِلِينَ بِفَضْلِكُمْ مُقِرٌّ بِرَجْعَتِكُمْ، لا أُنْكِرُ لِلَّهِ قُدْرَةً وَ لا أَزْعُمُ إِلا مَا شَاءَ اللَّهُ، سُبْحَانَ اللَّهِ ذِي الْمُلْكِ وَ الْمَلَكُوتِ، يُسَبِّحُ اللَّهَ بِأَسْمَائِهِ جَمِيعُ خَلْقِهِ، وَ السَّلامُ عَلَى أَرْوَاحِكُمْ وَ أَجْسَادِكُمْ، وَ السَّلامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ.(1)

15- خواندن نماز روز جمعه

از امام حسن عسکری علیه السلام روایت شده که آن حضرت فرمودند: هرکه روز جمعه چهاررکعت نمازکند و بخواند در هر رکعتی سورۀ تَبارَکَ الَّذی بِیَدِهِ الْمُلْکُ و حم سجده، حقتعالی او را داخل بهشت کند و شفاعت او را در حقّ اهل بیت او قبول فرماید و نگهدارد او را از فشار قبر و هول های روز قیامت، راوی سؤال کرد از آن حضرت که در چه وقت از روزها این نمازها را باید بجا آورد فرمود: از مابین طلوع آفتاب تا...؟

اعمال روز شنبه

1- خواندن دعای روز شنبه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، بِسْمِ اللَّهِ كَلِمَةِ الْمُعْتَصِمِينَ وَ مَقَالَةِ الْمُتَحَرِّزِينَ وَ أَعُوذُ بِاللَّهِ

ص: 184


1- مصباح المتهجّد، ص200

تَعَالَى مِنْ جَوْرِ الْجَائِرِينَ وَ كَيْدِ الْحَاسِدِينَ وَ بَغْيِ الظَّالِمِينَ وَ أَحْمَدُهُ فَوْقَ حَمْدِ الْحَامِدِينَ، اللَّهُمَّ أَنْتَ الْوَاحِدُ بِلا شَرِيكٍ وَ الْمَلِكُ بِلا تَمْلِيكٍ لا تُضَادُّ فِي حُكْمِكَ وَ لا تُنَازَعُ فِي مُلْكِكَ أَسْأَلُكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ، وَ أَنْ تُوزِعَنِي مِنْ شُكْرِ نُعْمَاكَ مَا تَبْلُغُ بِي غَايَةَ رِضَاكَ، وَ أَنْ تُعِينَنِي عَلَى طَاعَتِكَ وَ لُزُومِ عِبَادَتِكَ وَ اسْتِحْقَاقِ مَثُوبَتِكَ بِلُطْفِ عِنَايَتِكَ وَ تَرْحَمَنِي بِصَدِّي عَنْ مَعَاصِيكَ مَا أَحْيَيْتَنِي، وَ تُوَفِّقَنِي لِمَا يَنْفَعُنِي مَا أَبْقَيْتَنِي وَ أَنْ تَشْرَحَ بِكِتَابِكَ صَدْرِي وَ تَحُطَّ بِتِلاوَتِهِ وِزْرِي وَ تَمْنَحَنِي السَّلامَةَ فِي دِينِي وَ نَفْسِي، وَ لا تُوحِشَ بِي أَهْلَ أُنْسِي، وَ تُتِمَّ إِحْسَانَكَ فِيمَا بَقِيَ مِنْ عُمْرِي كَمَا أَحْسَنْتَ فِيمَا مَضَى مِنْهُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

2- خواندن زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله

أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُهُ وَ أَنَّكَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ رِسَالاتِ رَبِّكَ وَ نَصَحْتَ لِأُمَّتِكَ، وَ جَاهَدْتَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ، وَ أَدَّيْتَ الَّذِي عَلَيْكَ مِنَ الْحَقِّ وَ أَنَّكَ قَدْ رَؤُفْتَ بِالْمُؤْمِنِينَ وَ غَلُظْتَ عَلَى الْكَافِرِينَ وَ عَبَدْتَ اللَّهَ مُخْلِصا حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ، فَبَلَغَ اللَّهُ بِكَ أَشْرَفَ مَحَلِّ الْمُكَرَّمِينَ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي اسْتَنْقَذَنَا بِكَ مِنَ الشِّرْكِ وَ الضَّلالِ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِهِ وَ اجْعَلْ صَلَوَاتِكَ وَ صَلَوَاتِ مَلائِكَتِكَ وَ أَنْبِيَائِكَ وَ

ص: 185

الْمُرْسَلِينَ وَ عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ وَ أَهْلِ السَّمواتِ وَ الْأَرَضِينَ وَ مَنْ سَبَّحَ لَكَ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْاخِرِينَ، عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ نَبِيِّكَ وَ أَمِينِكَ وَ نَجِيبِكَ وَ حَبِيبِكَ وَ صَفِيِّكَ وَ صِفْوَتِكَ وَ خَاصَّتِكَ وَ خَالِصَتِكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ وَ أَعْطِهِ الْفَضْلَ وَ الْفَضِيلَةَ وَ الْوَسِيلَةَ وَ الدَّرَجَةَ الرَّفِيعَةَ وَ ابْعَثْهُ مَقَاما مَحْمُودًا يَغْبِطُهُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْاخِرُونَ، اللَّهُمَّ إِنَّكَ قُلْتَ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابا رَحِيما، إِلَهِي فَقَدْ أَتَيْتُ نَبِيَّكَ مُسْتَغْفِراً تَائِبا مِنْ ذُنُوبِي، فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِهِ وَ اغْفِرْهَا لِي، يَا سَيِّدَنَا أَتَوَجَّهُ بِكَ، وَ بِأَهْلِ بَيْتِكَ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى رَبِّكَ وَ رَبِّي لِيَغْفِرَ لِي، سپس سه مرتبه بگو: إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ

سپس بگو: أُصِبْنَا بِكَ يَا حَبِيبَ قُلُوبِنَا فَمَا أَعْظَمَ الْمُصِيبَةَ بِكَ حَيْثُ انْقَطَعَ عَنَّا الْوَحْيُ وَ حَيْثُ فَقَدْنَاكَ، فَإِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، يَا سَيِّدَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ عَلَى الِ بَيْتِكَ الطَّاهِرِينَ، هَذَا يَوْمُ السَّبْتِ وَ هُوَ يَوْمُكَ وَ أَنَا فِيهِ ضَيْفُكَ وَ جَارُكَ، فَأَضِفْنِي وَ أَجِرْنِي فَإِنَّكَ كَرِيمٌ تُحِبُّ الضِّيَافَةَ وَ مَأْمُورٌ بِالْإِجَارَةِ فَأَضِفْنِي وَ أَحْسِنْ ضِيَافَتِي، وَ أَجِرْنَا وَ أَحْسِنْ إِجَارَتَنَا، بِمَنْزِلَةِ اللَّهِ عِنْدَكَ وَ عِنْدَ الِ بَيْتِكَ وَ بِمَنْزِلَتِهِمْ عِنْدَهُ وَ بِمَا اسْتَوْدَعَكُمْ مِنْ عِلْمِهِ فَإِنَّهُ أَكْرَمُ الْأَكْرَمِينَ.

ص: 186

3- خواندن سوره های اخلاص، ناس و فلق(1)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ، قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ (1) اللَّهُ الصَّمَدُ (2) لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ (3) وَ لَمْ يَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ (4)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ، قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ (1) مَلِکِ النَّاسِ (2) إِلهِ النَّاسِ (3) مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ (4) الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ (5) مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ (6)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ، قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ (1) مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ (2) وَ مِنْ شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ (3) وَ مِنْ شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ (4) وَ مِنْ شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ (5)

4- زیارت قبور اموات مؤمنین و سلام بر آنان و قرائت قرآن و طلب رحمت و مغفرتبرای ایشان در صبح شنبه، مستحب مؤکّد است.(2)

5- نماز روز شنبه

سیّدبن طاووس رحمه الله از امام حسن عسکری علیه السلام روایت کرده که فرمود: خواندم از کتابهای پدرانم صلی الله علیه و آله که هر کس روز شنبه چهار رکعت نماز گذارد و بخواند در هر رکعتی حمد و قُلْ هُوَ اللهُ اَحَدٌ و آیه الکرسی را، بنویسد خداوند عزّوجل او را در درجه پیغمبران و شهداء و صالحین، و نیکو رفیقانند ایشان.

ص: 187


1- جمال الاسبوع، ص48
2- مرآه الکمال، ج3، ص317. روایت شده که حضرت زهرا (سلام الله علیها) ، صبح روزهای شنبه بر سر مزار شهدا می رفت (من لایحضره الفقیه، ج1، ص114)

ص: 188

بخش چهارم: فضیلت ذکر و یاد خداوند متعال

اشاره

ص: 189

ص: 190

ذکر در آیات قرآن

1- خداوندمتعال می فرماید:«ای کسانی که ایمان آورده اید،خدا رایادکنید، بسیار، و صبح و شام او را به پاکی بستایید»(1)

2- خداوندمتعال می فرماید: «مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم»(2)

3- خداوندمتعال می فرماید: «چون نماز را به جای آورید، خدا را ایستاده و نشسته و بر پهلوآرمیده، یاد کنید»(3)

4- خداوند متعال می فرماید: «مردانی هستند که هرگز هیچ تجارت و داد و ستدی، آنان را از یاد خدا به خود مشغول نمی دارد»(4)

5- از امام صادق علیه السلام نقل شده که خداوند تبارک و تعالی می فرماید: «هر کس به جای درخواست از من، به یاد من باشد و ذکر من او را به خود مشغول دارد، من به او بیش از آنچه درخواست اوست، عطا می کنم»(5)

ذکر در روایات معصومین

1- امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ مجلسی نباشد که در آن نیکان و بدکاران گرد هم اجتماع کنند که بی یاد خدای عزّوجل از آن برخیزند،جز اینکه در روز قیامت برای آنها مایۀ حسرت

ص: 191


1- سوره احزاب/42، 41
2- سوره بقره/ 152
3- سوره نساء/103
4- سوره نور/37
5- بحارالانوار، ج93، ص322

و افسوس باشد.(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: خدای عزّوجل به موسی وحی کرد: ای موسی! به زیادی مال شاد مشو، و ذکر مرا در هر حالی وامگذار (از یاد من بیرون مرو)، زیرا زیادی مال گناهان را فراموش سازد و واگذاردن ذکر من، دلها را سخت کند.(2)

3- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: آیا شما را آگاه نکنم به بهترین کارهایتان که در درجات شما، از همه کارها بالاتر و نزد خداوند از همه پاکتر و پاکیزه تر است و برای شما از دینار (طلا) و درهم (نقره) بهتر و از اینکه با دشمن خودتان برخورد کنید (و جهاد کنید) و شما آنها را بکشید و آنها شمار بکشند خوبتر است؟ عرض کردند: چرا، فرمود: آن بسیار ذکر خدا کردن است.(3)

4- امام صادق علیه السلام فرمود: ای فرزند آدم! مرا در میان مردم یاد کن، تا تو را در میان گروهی بهتر (یعنی فرشتگان) یاد کنم.(4)

5- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هرکه ذکر خدای عزّوجل را بسیار کند، خداوند او را دوست دارد و هر که ذکر خدا را بسیار کند، برای او دو برائت است (یعنی منشورآزادی) نوشته شود، یکی برائت از دوزخ و دیگری برائت از نفاق (و دوروئی).(5)

6- امام صادق علیه السلام فرمود: صاعقه ها به کسی که ذکر خدا گوید و ذاکر است، اصابت

ص: 192


1- اصول کافی، ج4، ص254
2- همان مدرک، ص256
3- همان مدرک.
4- همان مدرک، ص257
5- همان مدرک، ص259

نکند،راوی گوید: من عرض کردم ذاکر کیست؟ فرمود: آنکه صد آیه بخواند.(1)

7- محمّد بن مروان گوید به امام صادق علیه السلام عرض کردم: چه عملی به درگاه خدای عزّوجل محبوب ترین همه اعمال است؟ فرمود: این که او را ستایش کنی.(2)

8- امام صادق علیه السلام فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله چنان بود که روزی سیصد و شصت بار خدا را حمد و ستایش می کرد، به شماره رگهای بدن (و اینگونه می فرمود: اَلْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ کَثیرًا عَلی کُلِّ حالٍ؛ یعنی ستایش مخصوص پروردگار جهانیان است بسیار، بر هر حال).(3)

فضیلت استغفار

1- امام صادق علیه السلام فرمود: بهترین دعا، استغفار (و آمرزش خواهی) است.(4)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هرگاه بنده بسیار استغفار کند (و از خداوند آمرزش خواهد)، نامه عملش بالا رود، در حالی که می درخشد.(5)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: شیوه رسول خدا صلی الله علیه و آله این بود که در هر روز هفتاد بار به درگاه خدای عزّوجل استغفار می کرد و هفتاد بار توبه می کرد.

راوی گوید، عرض کردم (یعنی) می فرمود: «اَسْتَغْفِرُاللهَ وَ اَتوُبُ اِلَیْهِ»؟ فرمود: هفتاد بارمی فرمود: «اَسْتَغْفِرُاللهَ، اَسْتَغْفِرُاللهَ و هفتاد بار می فرمود: «اَتوُبُ اِلَی اللهِ، اَتُوبُ اِلَی اللهِ و...»(6)

ص: 193


1- همان مدرک، ص260. علامه مجلسی گوید: یعنی در هر روز و شب صد آیه بخواند یا در هر یک از شب و روز.
2- همان مدرک، ص264
3- همان مدرک.
4- همان مدرک، ص265
5- همان مدرک، ص266
6- همان مدرک.

4- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که غم و اندوهش فراوان است، باید زیاد استغفار و طلب آمرزش کند.(1)

5- آیت الله سیّد عبدالکریم کشمیری رحمه الله به یکی از شاگردانشان که پرسیده بودند، در ایّام تعطیلات تابستانی حوزه چه ذکری را مشغول شوم، فرموده بودند: استغفار، روزی سی هزار مرتبه، بسیار مطلوب است.(2)

زمان و مکان ذکر

در روایات وارد شده که ذکر زیاد خداوند عبادت است و ذکر پیغمبر عبادت است و ذکر علی عبادت است و ذکر ائمه علیهم السلام عبادت است،(3) و اینکه ذکر خداوند، قلب را زنده کند و به خداوند نزدیک کند و برکت را زیاد کند و از هلاکت نجات دهد و ملائکه را نزدیک کند و آن سیّد عمل ها و بهترین آنها و نزدیک ترین آنها به سوی خداست و امت را از شیاطین نجات دهد و ایشان را از شیاطین قلعه ای است و از آتش، حرز است(4) و علم و ایمان و برائت از نفاق است و...

ذکر در همه وقت و همه جا نیکوست؛ ولی در چند جا مستحب مؤکّد است:(5)

1- در منزل: زیرا منزلی که در آن قرآن خوانده شود و ذکر خدا باشد، برکتش زیاد

ص: 194


1- بحارالانوار، ج93، ص274
2- هزار و یک ختم، ص150
3- شیخ مفید در کتاب اختصاص ص 224 به اسناد خود از اصبغ بن نباته و ایشان از قول ابن عباس نقل می کند که نبی بزرگوار اسلام (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند: «ذِکْرُ اللهِ عَزَّوَجَلَّ وَ ذِکْری عِبادَةٌ وَ ذِکْرُ عَلِیٍّ عِبادَةٌ وَ ذِکْرُ الْاَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ عِبادَةٌ»
4- حرز به معنای پناهگاه و جای محکم و استوار
5- العشرات، ص348

شود و ملائکه حاضر شوند و شیاطین از آن منزل دور شوند و...(1)

2- در بازار: زیرا امر شده، به زیاد ذکر گفتن در بازار و در وقت مشغول شدن مردم به کسب، که آن کفاره گناهان و زیادی در حسنات است.

3- نزد غفلت قلب: بطوری که نه خیر یاد آورد و نه شر و نداند که در چه عالم است.

4- نزد وسوسه و حدیث نفس: نقل شده کسی آمد نزد پیغمبر صلی الله علیه و آله عرض کرد که من منافق شده ام! حضرت قسم یاد فرمود که منافق نشده ای، اگر منافق شده بودی، نزد من نمی آمدی، چه شده بر تو؟ گمانم آن است که دشمن حاضر یعنی ابلیس نزد تو آمد و گفت تو را کی خلق کرده، گفتی خداوند. سپس گفت: خداوند را کی خلق کرده؟ آن مرد گفت: بلی و الله چنین است.

سپس حضرت فرمود: شیطان از طرف عمل ها آمد، پس زورش به شما نرسید، از این راه آمد که شما را لغزش دهد، همین که این حال روی داد، پس خدا را یاد آورید و نیز امر شده به گفتن «لا اِلهَ اِلاَّ اللّهِ» در این حال.

5- هنگام رفتن به صحرای خالی: که هر کس در آن حال دست بلند کرده و خداوند را یاد آورد، آن صحرا را خداوند پر فرماید به حسنات.

6- هنگام ترس از رعد و برق: که در آن وقت سبحان الله گوید، اگرچه ذکر کننده نترسد.

7- هنگام حاجت داشتن از خدا: زیرا وارد شده هر کس به ذکر من از سؤال کردن از من مشغول شود، به او دهم بهترین چیزی را که به سؤال کننده ها می دهم.

ص: 195


1- اصول کافی، ج4، ص258

8- در هر صبح و شام و بعد از صبح و عصر: زیرا که امر شده به چریدن در باغ های بهشت و آن تفسیر شده به ذکر در صبح و شام.

ذکر لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ

1- فضیل از یکی ازدو امام باقر و یا امام صادق علیه السلام نقل می کند که شنیدم از آن حضرت که می فرمود:«لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ»و«اَللّهُ اَکْبَرُ» بسیار بگویید، زیرا چیزی نزد خدای عزّوجل محبوب تر از گفتن لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ و اَللّهُ اَکْبَرُ نیست.(1)

2- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین عبادت، گفتن «لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ» است.(2)

3- امام باقر علیه السلام فرمود: هیچ چیز ثوابش بزرگتر از این نیست که انسان گواهی دهد به یگانگی خداوند و لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ بگوید، همانا با خداوند عزّوجل هیچ چیز برابری نکند و احدی با او در کارها شرکت نجوید.(3)

4- امام صادق علیه السلام فرمود: بهای بهشت، گفتن لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ و اَللّهُ اَکْبَر است.(4)

5- امام صادق علیه السلام فرمود: جبرئیل به رسول خدا صلی الله علیه و آله گفت،خوشا به حال هرکس از امتتوکه بگوید: «لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ»(5)

6- امام صادق علیه السلامفرمود: هرکه هرروز ده باربگوید:«اَشْهَد اَنْ لا اِلهَ اِلا اللّهُ وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ اِلهاً واحِداً اَحَداً فَرْداً صَمَداً لَمْ يَتَّخِذْ صاحِبَةً وَ لا وَلَداً»؛خداوند برای او چهل و پنج

ص: 196


1- اصول کافی، ج4، ص268
2- همان مدرک، ص269
3- همان مدرک، ص284
4- همان مدرک.
5- همان مدرک، ص285

هزار حسنه بنویسد و چهل و پنج هزار سیّئه از او محو کند و چهل و پنج هزار درجه برای او بالا برد و در روایت دیگری است: این ذکر (که ده بار گفته است) در آن روز برای او پناهگاهی محکم در برابر سلطان و شیطان باشد و هیچ گناه کبیره ای پیرامون او را فرا نگیرد.(1)

7- توصیّه آیت الله بهجت جهت برطرف شدن وسواس ؛ فرمودند: لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ را زیاد بگویید.(2)

ذکر بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم

1- امام موسی کاظم علیه السلام فرمود: هرکس را گرفتاری رسد که او را غمگین کند یا گرفتاری به او رسد، سرش را به آسمان بلند کند و سه بار بگوید: «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم» خداوند گرفتاری او را بردارد و غم او را انشاءالله ببرد.(3)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که هنگام وضو، نام خدا را ببرد و «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم» بگوید، تمام بدنش پاک می شود، این کفاره گناهان بین دو وضو خواهد بود و کسی که نام خدا را نبرد، فقط آن مقدار از بدنش که آب به آن می رسد، پاک می شود.(4)

فضیلت آیه الکرسی

1- امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: از رسول خدا صلی الله علیه و آله بر بالای منبر شنیدم که فرمود: کسی که در تعقیب نمازهای واجب، آیه الکرسی را قرائت کند، هیچ چیز مانع از ورود او به بهشت نخواهد شد و تنها عابدان و صدیقان بر آن مواظبت می کنند و هر کس هنگام خواب آن را

ص: 197


1- همان مدرک، ص 286
2- فریادگر توحید
3- ختوم و اذکار، ج1، ص84.
4- ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص35

قرائت کند، خودش و همسایگانش و همسایگان آنها همگی در امان خدا هستند.(1)

2- مرحوم آیت الله کشمیری رحمه الله فرمودند: ختم آیه الکرسی تا «هُمْ فیها خالِدُونَ»روزی بیست و یک مرتبه برای حفظ خوب و مفید است.(2)

3- عبداله بن یحیی می گوید، امام صادق علیه السلام به من فرمود: اگر با حیوان درنده ای مواجه شدی چه خواهی کرد؟ عرض کردم نمی دانم، فرمود: آیه الکرسی را بخوان و سپس بگو «عَزَّمْتُ عَلَیْکَ بِعَزیمَةِ اللّهِ وَ عَزیمَةِ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللّهِ وَ عَزیمَةِ سُلَیْمانِ بْنِ داوُودِ وَ عَزیمَةِ عَلِیٍّ اَمیرِالْمُؤْمِنینَ وَ الْاَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِ علیهم السلام»، پس آن حیوان تو را رها خواهد کرد.

عبدالله می گوید: با پسر عمویم عازم کوفه بودیم که ناگهان درنده ای متعرّض ما شد، من بلافاصله به سفارش حضرت، آیه الکرسی و آن عزیمه را خواندم، دیدم که آن حیوان سرش را به زیر انداخت و رفت، پسر عمویم پرسید چه خواندی؟ من کلامی بهتر از این ندیده ام، گفتم این کلام را از حضرت صادق علیه السلام شنیدم، گفت: «اَشْهَدُ اَنَّهُ اِمامٌ مُفْتَرَضٌ الطّاعَةِ؛ گواهی می دهم که او امامی است به حق که اطاعتش واجب است».

پسر عمویم تا آن هنگام معرفتی به امام نداشت، وقتی به خدمت حضرت رسیدم، داستان رابرای آن حضرت نقل کردم، حضرت فرمود: برای من نسبت به هر یک از دوستان گوشی شنوا و چشمی بینا و زبانی گویاست، سپس فرمود: سوگند به خدا ! من خودم آن حیوان را از شما دور کردم، به این نشانه که شما ابتدا در کنار نهری بودید.

و بدان که پسر عموی تو نزد ما ثابت خواهد ماند و نمی میرد، تا اینکه به ما ایمان آورد، وقتی که این خیر را به پسر عمویم دادم از آن مسرور شد و مستبصر شد و به ولایت حضرت

ص: 198


1- تفسیر فخر رازی، ج7، ص2
2- هزار و یک ختم، ص129

ایمان آورد تا از دنیا رفت.(1)

4- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس چهار آیه از اول سوره بقره و آیه الکرسی و دو آیه بعد از آن (یعنی آیه های «لاَ إِکْرَاهَ فِي الدِّينِ...» و آیه «اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا») و سه آیه آخر سوره بقره را بخواند در جان و مالش بدی نبیند و هیچ شیطانی به او نزدیک نشود و قرآن را فراموش نکند.(2)

5- امام رضا علیه السلام فرمود: هر کس آیه الکرسی را در وقت خواب بخواند از درد فلج نترسد، ان شاءالله و هر که پشت سر هر نماز واجب، آنرا بخواند، هیچ حیوانی که نیش زهرآگین دارد او را زیان نرساند.(3)

6- امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: اگر بدانید این آیه چه اندازه اهمیّت دارد، در هیچ حالی آن را ترک نمی کنید، رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمود: آیه الکرسی از گنجی که زیر عرش است به من بخشیده شده و پیش از من به هیچ پیامبری داده نشده است، سپس حضرت علی علیه السلام فرمود: ازآن وقتی که این سخن را از پیغمبر شنیدم، شبی بر من نگذشت که این آیه را نخوانم.(4)

7- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر که بعد از نماز واجب آیه الکرسی بخواند، تا وقت نماز دیگر در امان خدا باشد.(5)

ص: 199


1- کشف الغمه، ج2، ص400
2- اصول کافی، ج4، ص426
3- همان مدرک، ص427
4- تفسیر نمونه، ج2، ص191
5- بحارالانوار، ج86، ص34.

اذکار مختلفه جهت برآورده شدن حاجات

1- امام رضا علیه السلام فرمود: هر که ده بار بگوید: «یا اَللّهُ یا اَللّهُ» به او گفته شود: بله، حاجتت چیست؟(1)

2- امام صادق علیه السلام فرمود: هرگاه مردی دعا کند و پس از دعا بگوید: «ماشآءَاللّهُ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ» خدای عزّوجل فرماید: بنده مؤمن دل به من نهاد و تسلیم امر من گردید، حاجتش را برآورید.(2)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که هفتاد بار بگوید: «ماشآءَاللّهُ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ» هفتاد نوع از نوع های بلا از او دور گردد، که آسانترین آنها خناق (و خفه شدن) است، عرض کردم: فدایت شوم خناق چیست؟ فرمود: به دیوانگی دچار نشود (یا کشته نشود) که خفه گردد.(3)

4- امام باقر علیه السلام فرمود: هر که دنبال نماز واجب، پیش از آنکه پاهای خود را تا کند (و برخیزد، یا پیش از آنکه از حالت و هیئت تشهد زانوهای خود را تغییر دهد) سه بار بگوید:«أَسْتَغْفِرُاللّهَ الَّذی لا اِلهَ الّا هُوَالحیُّ الْقَیُّومُ ذُوالْجَلالِ وَالْاِکْرامِ وَ أَتُوبُ اِلَیْهِ» خدای عزّوجل گناهانش را بیامرزد، گرچه (در زیادی) مانند کف دریا باشد.(4)

5- امام صادق علیه السلام فرمود: هر که هنگامی که نماز صبح را می خواند، صد بار بگوید: «ماشآءَاللّهُ کانَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ الْعَلِیِّ الْعَظیمِ» در آن روز چیزی که او را ناخوش آید،

ص: 200


1- اصول کافی، ج4، ص287
2- همان مدرک، ص289
3- همان مدرک، ص290
4- همان مدرک

نبیند.(1)

ذکر لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ

1- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: کارهای خوب، مردن بد را از بین می برد و صدقه دادن پنهانی آتش خشم پروردگار را خاموش می سازد و پیوند با ارحام و بستگان بر عمر می افزاید و فقر را نابود می سازد و ذکر «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ» گنجی از گنج های بهشت است و این ذکر، شفا و داروی نود و نُه درد است که کوچک ترین آنها غم و اندوه است.(2)

2- امام کاظم علیه السلام فرمود: گفتن «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ»انواع بلاها را دفع می کند.(3)

توصیّه آیت الله کشمیری جهت عافیّت

از مرحوم آیت الله کشمیری رحمه الله سؤال کردند که برای عافیت چه ذکری خوب است؟ فرموند: «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ» روزی صد مرتبه، چنانکه در روایت آمده که هفتاد نوع بلا را از انسان دور می کند، که آسانترین آن غم و اندوه است.(4)

توصیّه آیت الله بهجت جهت علاج ریا و غرور

از آیت الله بهجت سؤال کردند برای دوری از ریا چه باید کرد؟

فرمودند: با عقیده کامل «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ» زیاد بگوید.(5)

و از ایشان سؤال کردند: جهت علاج غرور چه راهی را توصیّه می فرمایید؟

ص: 201


1- همان مدرک، ص303
2- بحارالانوار، ج93، ص274
3- همان مدرک
4- هزار و یک ختم، ص199
5- فریادگر توحید.

فرمودند: «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ»را زیاد گفتن علاج غرور است.(1)

آثار عجیب ذکر یونسیّه

یکی از دوستان آیت الله العظمی اراکی می گوید: یک روز در خدمت آیت الله العظمی اراکی رحمه الله تنها بودیم، ایشان فرمودند: من یک شاگرد سیّد داشتم و به او علاقه شدیدی داشتم. ولی یک دفعه از حضور در درس غیبت کرد. ماهها و سالها گذشت و من هیچ اطلاعی از ایشان نداشتم و فکر می کردم که ممکن است وفات کرده باشد، تا اینکه بعد از شش سال هنگامی که مشغول فاتحه بر سر قبر آیت الله العظمی سیّد محمّدتقی خوانساری رحمه الله بودم، شخصی به من سلام کرد، سر برگرداندم و دیدم همان سیّد شاگردم می باشد، گفتم تو کجا بودی؟ چرا از احوالت مرا بدون اطلاع نگه داشتی؟ گفت: آقا تمام این مدّت دنبال پزشک بوده ام، غدّه ای در سرم پیدا شده، شش سال است که به دنبال پزشکان، از این شهر به آن شهر هستم و امروز آمدم و توسل به حضرت معصومه علیهاالسلام کردم.

آقا فرمود: من به او گفتم به اندازه کافی به وظیفه ات عمل کرده ای و دنبال پزشکان بوده ای، اکنون این دستور را به مدت چهل روز پشت سر هم انجام بده، هر روز ذکر یونسیّه(2)را ... مرتبه با حضور قلب تکرار کن.

آقا ادامه دادند که: بعد از چهل روز آن شاگرد نزد من مراجعت کرد و گفت من هر شب در پشت بام (چون فصل تابستان بود) این ذکر را به همان مقدار تکرار کردم، حدود شب بیستم بود، در نیمه های ذکر بودم که یک دفعه دیدم، پرده ای از جلوی چشمم برداشته شد و خود را بین آسمان و زمین معلّق دیدم، کاروانی دیدم که از زمین به سوی آسمان می آمدند و

ص: 202


1- همان مدرک.
2- لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ سُبْحانَکَ اِنّی کُنْتُ مِنَ الظّالِمینَ. (سوره انبیاء/87) و عدد این ذکر به ابجد 2374 می شود.

گویا درب آسمان باز می شد و هر کدام داخل می شد، از جلوی چشم من ناپدید می گشت تا نوبت رسید به شخصی بسیار نورانی که آخر کاروان ایستاده بود، وقتی خواست وارد آسمان شود، نگاهی به من کرد و فرمود: چه می خواهی؟ گفتم آقا جان! سرم، آن آقا اشاره ای به سرم کرد و فرمود: برخیز تو را هیچ نیست. آن آقا داخل آسمان شد و ناپدید گردید و ناگهان خودم را در پشت بام در حال ذکر دیدم. بقیّه ذکر را گفتم و احساس کردم، ابداً اثری از درد در سرم نیست و بیست شب دیگر را هم ادامه دادم و وقتی پیش پزشکان آزمایش دادم، اظهار کردند که ابداً اثری از این غدّه در سرت نمی باشد.(1)

باید توجه داشت که سلسله عرفای قرن اخیر از جمله آیت الله سیّد علی شوشتری، ملاّ حسینقلی همدانی، سیّد احمد کربلایی، سیّد علی قاضی، شیخ محمّد بهاری و سیّد هاشم حداد رحمه الله همگی اتفاق و تأکید بر این استغفار کامل(ذکر یونسیه)، آن هم در سجده داشتند.

مرحوم آخوند ملاّ حسینقلی همدانی رحمه الله فرموده بودند، هر قدر، در هر وقت بتوانید این ذکر را بگویید.

ص: 203


1- در کوی بی نشانها، ص70.

ص: 204

بخش پنجم: زیارات و اهمیّت آن در کتاب و سنّت

اشاره

ص: 205

ص: 206

زیارات و فضیلت آن

زیارت آنچنان که در کتاب های لغت آمده به معنای دیدار کردن و قصد و آهنگ چیزی نمودن است.

در مفردات راغب اصفهانی آمده است(1): زور (ریشه کلمه زیارت) به بالای سینه می گویند، و فلانی را زیارت کردم یعنی با بالای سینه ام او را ملاقات کردم، یا اینکه قصد نمودم بالای سینه او را، (یعنی او را ببینم، چرا که انسان همیشه سر و بالای سینه مخاطب و زائر را زیارت می کند و به پای طرف کاری ندارد) هنگامی که به سویش توجه نمودم.

زیارت در مکتب تشیّع، جلوه های زیبا و باشکوهی دارد و از محتوای بسیار ارزشمندی برخوردار است و راه ارتباط با ائمّۀ معصومین علیهم السلام می باشد.

زیارت صادره از طرف معصومین علیهم السلام دارای مضامین عالیه، از معارف و اعتقادات می باشد.

همین زیارات است که توحید و یکتاپرستی را به دنیا معرفی می کند و سیره و روش پیشوایان راستین را در گذشته و آینده ترسیم می نماید و مقام بلند امامت و رهبری را به ما تعلیم می دهد و لزوم برائت و بیزاری از ستمگران و غاصبین مقام ولایت را به عنوان رکن دوم اعتقادی به همه گوشزد می کند.

از آنجا که ائمّة ما به اهمیّت زیارت در جامعه اسلامی توجه داشتند، به شاگردانشان درباره توجه به زیارت تأکید می کردند و به شیوه های مختلفی آنها را تشویق می نمودند.

واما احادیث مختلف از پیامبر صلی الله علیه و آله در زمینه زیارت ؛که فرمودند:

ص: 207


1- مفردات راغب، ص217

1- زیارت ائمّه علیهم السلام موجب آمرزش گناهان می شود و ثوابش برابر با ثواب هفتاد حج است.(1)

2- من زائرین ائمّه علیهم السلام را از وحشت قیامت نجات می دهم.(2)

3- زائرین ائمّه علیهم السلام به شفاعت من رسیده، مرا در بهشت زیارت می کنند.(3)

حال بر ماست در برنامه های خود جایی برای زیارت باز کنیم، تا از این طریق همواره مسائل اصلی زندگی را مدنظر داشته باشیم، بدانیم که امام ناظر ماست، امامت و رهبری و ولایت از مسائل اصلی اجتماع ماست. از رهبری باید اطاعت کنیم و در هنگام آلودگی ها و گناهها، از او شفاعت طلبیم، تا به درگاه خدا آبرومند گردیم.

بحثی پیرامون زیارت از حضرت آیت الله العظمی بهجت

اشاره

در مورد زیارت سه نظریه وجود دارد:(4)

نظر اوّل؛ از وهابیون می باشد، آنها زیارت را شرک می دانند.

گروه دوّم؛ اهل سنّت و عده ای از شیعیان هستند که فکر می کنند امام وفات کرده است. هنگامی که به حرم حضرت رضا علیه السلام می روند گویی به زیارت اهل قبور می روند! می پندارند امام فوت کرده است!؟ نه امام را می بینیم، نه فکر می کنیم که امام ما را می بیند! در این مورد حالت بسیاری از ما، مانند پیروان اهل سنّت است.

هنگامی که به دیدن یکی از مسئولین عالی رتبه نظام می رویم، مثلاً رئیس جمهور، چقدر

ص: 208


1- بحارالانوار، ج100، ص121
2- کامل الزیارات، ص56
3- بحارالانوار، ج100، ص121
4- اقتباس از فریادگر توحید، ص213 به بعد.

در حرکات خود دقت می کنیم؟ کلماتی را که می گوییم دقت می کنیم؟ نگاه خود را برنمی گردانیم چرا که، خدمت این مقام هستیم! این مقام ما را می بیند! آیا همین مواظبت و دقت را در محضر حضرت رضا علیه السلام هم داریم؟ گویی به زیارت مرده ای می رویم؟ حضرت رضا علیه السلام وفات کرده است!؟ آیا معنی اَشْهَدُ اَنَّکَ تَشْهَدُ مَقامی وَ تَسْمَعُ کَلامی وَ تَرُدّ سَلامی را می فهمند؟

گروه سوم؛ امام را حیّ، حاضر، ناظر و قادر می دانند. امام عین الله ناظره است. مؤمن خدا را حاضر می داند، واسطه خدا را هم حاضر و ناظر می داند، عینک داشته باشیم و ببینیم، مؤمن می فهمد امام زنده است، ناظر است، قادر و مقتدر است، ائمه علیهم السلام حاضرند! می بینند! جواب می دهند، اینها ممتاز هستند، از ملائکه بالاتر هستند، التفات ما کم است.

حرم می رویم و می آییم فکر می کنیم کسی ما را ندیده است؟

ملائکه از ما غافل نیستند، ما را می بینند! زمانی به کربلا مشرّف شدم، استاد ما از عیال اوّل خود اولاد نداشت، از من خواست به رفیقم بگویم که چه موقع خداوند به او فرزند عطا می فرماید، رفیق ما احضار ارواح می دانست و با تعدادی از طایفه جن ارتباط داشت، دو نفر از اینها خادم امام حسین علیه السلام بودند، او با این دو نفر تماس گرفت و به من گفت تا ماه مبارک رمضان آینده صاحب فرزند می شود، و چنین شد.

یکی از دوستان من به نام آقا میرزا در مورد آینده تحصیل خود سؤال کرد. رفیق من با آن دو نفر از طایفه جن که مأمور در حرم امام حسین علیه السلام بودند تماس گرفت، پاسخ دادند: «همان کسی که وقتی وارد حرم امام حسین علیه السلام می شود و اذن دخول می گیرد، دوبار حضرت را زیارت می کند، یک بار از طرف خودش و یکبار به نیابت زیارت می کند. به او بگویید اگر به نجف برود، مجتهد می شود!».

ص: 209

نه تنها امام علیه السلام او را می دید، بلکه آن افراد از طایفه جنّ هم او را می دیدند و می شناختند و می دانستند که او هر موقع به زیارت می آید، دوبار حضرت امام حسین علیه السلام را زیارت می کند.

زیارت شما قلبی باشد، در موقع ورود، اذن دخول بخواهید، اگر حال داشتید به حرم بروید.

هنگامی که از حضرت رضا علیه السلام اذن دخول می طلبید و می گویید: «اَاَدْخُلُ یا حُجَةَ اللّه»به قلبتان مراجعه کنید و ببینید در آن تحوّلی بوجود آمد و تغییر یافت؟ اگر تغییر حال در شما بود، حضرت به شما اجازه ورود داده است.

اذن دخول حضرت سیّدالشهداء علیه السلام گریه است، اگر اشک آمد امام حسین علیه السلام اذن دخول داده اند، وارد شوید.

اگر حال داشتید به حرم وارد شوید، اگر هیچ تغییر در دل شما بوجود نیامد و دیدید حالتان مساعد نیست، بهتر است به کار مستحبی دیگری بپردازید، سه روز روزه بگیرید و غسل کنید و به حرم بروید و دوباره از حضرت اجازه ورود بخواهید.

زیارت امام رضا از زیارت امام حسین بالاتر است. چرا که به زیارت امام حسین بسیاری از مسلمانان می روند، ولی به زیارت حضرت رضا علیه السلام فقط شیعیان اثنی عشری می آیند.

خیلی ها از حضرت رضا علیه السلام سؤال کردند و جواب شنیدند، در نجف، درکربلا، در مشهد مقدّس، کسی مادرش را به کول می گرفت و به حرم می برد، چیزهای عجیبی را می دید! ملتفت باشید! معتقد باشید.

شفا دادند الی ماشاءالله! یکی از معاودین عراقی غده ای داشت، می بایستی مورد عمل جراحی قرار می گرفت، خطرناک بود، از آقا خواست او را شفا بدهد، شب در خواب دید حضرت معصومه علیه السلام را که فرمودند:«غده خوب می شود، احتیاج به عمل ندارد». به حضرت

ص: 210

رضا علیه السلام متوسل شده بود حضرت معصومه علیه السلام جواب داد، این خواهر و برادر چنین با هم مرتبط هستند.

همه زیارت نامه ها مورد تأیید هستند، زیارت جامعه کبیره را بخوانید، زیارت امین الله مهم است، قلب شما بخواند. با زبان قلب خود بخوانید، لازم نیست حوائج خودمان را در محضر امام حسین علیه السلام بشمریم. حضرت می دانند! مبالغه در دعاها نکنید، زیارت قلبی باشد، امام رضا علیه السلام به کسی فرمودند: «از بعضی گریه ها ناراحت هستم!»

یکی از بزرگان می گفت: من به دو چیز امیدوارم:

اولاً قران را با کسالت نخوانده ام، بعضی قرآن را آنچنان می خوانند که گویی شاهنامه می خوانند. قرآن کریم موجودی است شبیه عترت.

ثانیاً در مجلس عزاداری حضرت سیّدالشهدا علیه السلام گریه کرده ام.

حضرت آیت الله العظمی بروجردی رحمه الله مبتلا به درد چشم شدند، فرمودند در روز عاشورا مقداری از گل پیشانی عزاداران امام حسین علیه السلام را در چشمان خود کردم، دیگر در عمرم مبتلا به درد چشم نشدم و از عینک هم استفاده نکردم!

پس از حادثه بمب گذاری در حرم مطهر حضرت رضا علیه السلام، حضرت به خواب کسی آمدند، سؤال شد: «در آن زمان شما کجا بودید؟»فرمودند: «کربلا بودم! »این جمله دو معنی دارد. معنی اول اینکه حضرت رضا علیه السلام آن روز به کربلا رفته بودند، معنی دوم یعنی این حادثه در کربلا هم تکرار شده است، دشمنان به صحن امام حسین علیه السلام ریختند و ضریح را خراب کردند و در آنجا آتش روشن کردند!

کسی وارد حرم حضرت رضا علیه السلام شد، متوجه شد سیّدی نورانی در جلوی او مشغول خواندن زیارت نامه می باشد، به آن سیّد نزدیک شد و متوجه شد که ایشان اسامی معصومین

ص: 211

علیهم السلام را یک یک با سلام ذکر می کند. هنگامی که به نام مبارک امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف رسیدند سکوت کردند! آن کس متوجه شد که آن سیّد بزرگوار، خود مولایمان امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف می باشد.

یک آقایی نقل کردند که با فلان کس که مرحوم شده زمانی در قم به امامزاده ای در خارج از شهر رفتیم تا آب و هوایی بخوریم. من خسته شدم و پایم درد گرفت به آن دوستم گفتم از حیوان سواری که قرار بود بیاوری خبری نیست، پایمان هم که یارای رفتن ندارد. گرسنه هم هستیم، نان داریم، ولی اگر بخوریم تشنه می شویم و آب هم نیست. در همان جا آن کس به امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف متوسّل شد و از حضرت چنین خواست: «یا صاحب الزمان! یک وسیله ای بفرست تا سوار شویم». همانجا بدون درنگ وسیله ای که ملاکین داشتند، برای آوردن غلّه حاضر شد و ما را سوار کردند و بردند.

در همین حرم حضرت رضا علیه السلام چه کراماتی مشاهده شده است، کسی در رؤیا دید که به حضرت حضرت رضا علیه السلام مشرّف شده است او متوجه شد که گنبد حرم شکافته شده و حضرت عیسی و حضرت مریم علیهم السلام از آنجا وارد حرم شدند، تختی گذاشتند و آن دو بر آن نشستند و حضرت رضا علیه السلام را زیارت کردند، روز بعد، آن کس در بیداری به حرم مشرّف گردید. ناگهان متوجه شد حرم کاملاً خلوت می باشد، حضرت عیسی و حضرت مریم علیه السلام از گنبد وارد حرم شدند و بر تختی نشستند و حضرت رضا علیه السلام را زیارت کردن، زیارت نامه می خواندند. همین زیارت نامه معمولی را می خواندند، پس از خواندن زیارت نامه از همان بالای گنبد برگشتند، دوباره وضع عادی شد و قیل و قال شروع گردید، حال آیا حضرت رضا علیه السلام وفات کرده است؟

حرف آخر اینکه عمل کنیم به هرچه می دانیم، احتیاط کنیم بر آنچه خوب نمی دانیم، با

ص: 212

عصای احتیاط حرکت کنیم.(1).

الف- زیارت عمومی

از امام رضا علیه السلام روایت است که فرمودند: در زیارت هر یک از ائمّة علیهم السلام می توانی اینگونه بگویی: اَلسَّلامُ عَلی اَوْلِیآءِ اللّهِ وَ اَصْفِیآئِهِ، اَلسَّلامُ عَلی اُمَنآءِ اللّهِ وَ عَلی عِبادِاللّهِ الْمُکَرَّمینَ الَّذینَ لا یَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِاَمْرِهِ یَعْمَلوُنَ.

اَلسَّلامُ عَلی مَظاهِرِ اَمْرِ اللهِ وَ نَهْیِهِ، اَلسَّلامُ عَلَی اَلْاَدِلاّءِ عَلَی اللهِ، اَلسَّلامُ عَلَی الْمُسْتَقِرّینَ فی مَرْضاتِ اللّهِ، اَلسَّلامُ عَلی الْمُمَحِصّینَ فی طاعَةِ اللّهِ، اَلسَّلامُ عَلی الَّذینَ مَنْ والاهُمْ فَقَدْ والَ اللّهُ وَ مَنْ عاداهُمْ فَقَدْ عادَاللّهُ وَ مَنْ عَرَفَهُمْ فَقَدْ عَرَفَ اللّهُ وَ مَنْ جَهِلَهُمْ فَقَدْ جَهِلَ اللّهُ اُشْهِدُ اللّهَ اَنَّنی حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَکُمْ وَ سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَکُمْ، مَؤْمِنٌ بِما امَنْتُمْ بِهِ کافِرٌ بِما کَفَرْتُمْ بِهِ، مُحَقِّقٌ بِما حَقَّقْتُمْ بِهِ وَ مُبْطِلٌ ما اَبْطَلْتُمْ، مُؤْمِنٌ بِسِرِّکُمْ وَ عَلانِیَتِکُمُ مُفَوِّضٌ فی ذلِکَ کُلِّهِ اِلَیْکُمْ وَ الْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ، لَعَنَ اللّهُ عَدُوَّکُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْاِنْسِ وَ ضاعِفْ عَلَیْهِمُ الْعَذابَ الْاَلیمِ.(2)

ب- زیارت از راه دور

کسی که نمی تواند از نزدیک به زیارت ائمّه علیهم السلام مشرّف شود و یا این که برایش مشقّت دارد، هر کجا که هست از همان راه دور می تواند بر ائمّه علیهم السلام درود و سلام بفرستد.

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس راهش دور است و توان تشرّف به حرم مطهّر ائمّه علیهم السلام راندارد بر بام منزلش برود، دو رکعت نماز بخواند و به قبور ما اشاره کند و سلام بدهد که

ص: 213


1- متن فوق از سخنان حضرت آیت الله العظمی بهجت (رحمه الله علیه) است، که در مشهد مقدّس در مورد زیارت بیان گردیده است و یکی از ارادتمندان ایشان آنرا نقل به مضمون کرده است
2- . شناخت و زیارت چهارده معصوم، ص61

حتماً سلام او به ما می رسد.(1)

یونس بن ظبیان گفت به امام صادق علیه السلام عرض کردم: فدایت شوم، در بسیاری از اوقات من از حسین علیه السلام یاد می کنم، چه چیزی مناسب است در آن هنگام بگویم؟ حضرت فرمود: سه بار بگو: صَلَّی اللّهُ عَلَیْکَ یا اَبا عَبْدِاللّهِ. و مطمئن باش که سلام و درود شما از راه دور و نزدیک به ما می رسد.(2)

پ- زیارت قبور مؤمنین

1- امام موسی بن جعفر علیه السلام فرمود: کسی که نمی تواند به زیارت ما بیاید، شیعیان صالح ما را زیارت کند، تا ثواب زیارت ما برایش نوشته شود و هر کس نمی تواند بر ما از نزدیک سلام و درود بفرستد (و به زیارت قبورمان آید) بر مؤمنین سلام و درود فرستد، تا ثواب زیارت و سلام دادن بر ما را برایش بنویسند(که دیدار و صله با آنها، ثواب دیدار ما را دارد).(3)

2- امام رضا علیه السلام فرمود: کسی که کنار قبر برادر دینی اش برود و دستش را بر قبر بگذارد و هفت مرتبه سوره قدر را بخواند، خداوند او را در روز قیامت ایمن می دارد.(4)

3- محمّدبن مسلم می گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم آیا به زیارت مردگان برویم؟ فرمود: بلی! عرض کردم آیا آنان از رفتن و حضور ما در نزدشان آگاه می گردند؟ فرمود: آری! به خدا سوگند! مسلماً آنان از (رفتن) شما آگاه می گردند و به واسطه شما شادمان

ص: 214


1- فروع کافی، ج4، ص587
2- همان مدرک، ص575
3- کامل الزیارات، ص319
4- همان مدرک، ص302

می شوند و با شما اُنس می گیرند و آرامش بر ایشان حاصل می شود.(1)

4- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ای اباذر! به تو سفارش می کنم، پس آن را حفظ کن (و به آن عمل نما) امید آنکه خداوند تو را به واسطه آن سود بخشد، همسایه قبرها باش، تا بدین وسیله آخرت را یاد کنی و گاه و بی گاه در روز به زیارت آنان برو، و در شب آنان را زیارت مکن.(2)

5- امام حسین علیه السلام فرمود: هرکس برگورها آیدوبگوید:«اَللّهُمَّ رَبِّ هذِهِ الْاَرْواحِ الْفانِیَةِ وَ الْاَجْسادِ الْبالِیَةِ وَ الْعِظامِ النَّخِرَةِ الَّتی خَرَجْتَ مِنَ الدُّنْیا وَ هِیَ بِکَ مُؤْمِنَةٌ أَدْخِلْ عَلَیْهِمْ رَوْحًا مِنْکَ وَ سَلامًا مِنّی»، خدا به شمار همه خلائق از آدم تا قیام قیامت، حسنات برای او می نویسد.(3)

6- امام رضا علیه السلام فرمود: هر بنده ای قبر مؤمنی را زیارت کند و هفت بار سوره قدر را بر آن بخواند، خداوند او و صاحب قبر را می آمرزد.(4)

7- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هرکس بر قبرستان ها بگذرد و یازده بار سوره قُلْ هُوَ اللّهُ اَحَدٌ را بخواند و اجر آن را به مردگان هدیّه کند، به شماره (تمام) مردگان به او اجر و پاداش عطا می شود.(5)

8- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هدیّه روانه کنید برای مردگان خود، بعضی عرض کردند چیست آن هدیّه؟ فرمود: صدقه و دعا . و سپس فرمود: ارواح مؤمنین هر جمعه به آسمان دنیا مقابل

ص: 215


1- وسائل الشیعه، ج2، ص878
2- مستدرک الوسائل، ج2، ص363
3- موسوعه کلمات الامام الحسین، ص854
4- وسائل الشیعه، ج2، ص881
5- مستدرک الوسائل، ج2، ص483

خانه ها و منزل های خود آیند و فریاد می کنند، هر یک از ایشان به آواز حزین و با گریه، ای اهل من و اولاد من! ای پدر من و مادر من و خویشان من! مهربانی کنید بر ما به آنچه بود در دست ما و عذاب و حساب او بر ماست و نفعش برای غیر ما و هر یک فریاد می کنند خویشان خود را که مهربانی کنید بر ما به درهمی یا به قرص نانی یا به جامه ای که خداوند بپوشاند بر شما از جامه های بهشتی، سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله گریست، چنانچه از زیادی گریه کردن قدرت بر سخن گفتن نداشت.(1)

ت- فوائد زیارت اهل قبور

مرحوم آیت الله حاج شیخ محمّدجواد انصاری همدانی رحمه الله می فرمودند: من درگذشته به زیارت قبر غیرمعصوم و امام نمی رفتم، چون تصوّر می کردم که فقط از قبور ائمه علیهم السلام که به مقام طهارت مطلقه رسیده اند، بسط و گشایش حاصل می شود. ولی از قبور غیر آنها اثری مترتب نیست، تا در سفر اوّلی که به عتبات عالیات با جمعی از شاگردان روحانی خود برای زیارت، مشرّف شدیم، یک روز در ایّام اقامت در کاظمین برای تماشای بنای مدائن و ایوان شکسته کسری که حقاً موجب عبرت بود، از بغداد به طرف مدائن رهسپار شدیم و پس از تماشای مدائن و به جای آوردن دو رکعت نماز در آن ایوان که مستحب است، به سمت قبر سلمان فارسی و حُذَیفه علیهم السلام که در قرب آن ایوان قرار دارد به راه افتادیم و ما در کنار قبر سلمان فارسی  نه به جهت زیارت، بلکه برای رفع خستگی و استراحت با جمیع احباب و دوستان نشسته بودیم که ناگهان سلمان از ما پذیرایی نمود و خود را به صورت واقعیّة خود نشان داد و به حقیقت خود تجلّی نمود. چنان روح او لطیف و صاف و بدون ذره ای از

ص: 216


1- العشرات، ص423

کدورت و چنان واسع و زلال بود که ما را در یک عالم از لطف و محبّت و سعه و صفا فرو برد و چنان در فضای وسیع و لطیف و بدون گره از عالم معنی ما را داخل کرد، که حقاً مانند فضای بهشت پر لطف و صفا و چون ضمیر منیر عارف بالله، مانند آب صافی زلال و مانند هوالطیف بود.

من ازاینکه برای زیارت درکنار قبر او نیامده بودم شرمنده شدم وسپس به زیارت پرداختیم و از آن پس نیز به زیارت قبور غیرائمه طاهرین علیهم السلام ، از علمای بالله و مقرّبان و اولیاءالله خدا می روم و مدد می گیرم و به زیارت قبور مؤمنین در قبرستان می روم و به شاگردان خود توصیّه نموده ام که از این فیض الهی محروم نمانند.(1)

آثار زیارت عاشورا

امام صادق علیه السلام به صفوان فرمودند: زیارت عاشورا را بخوان و از آن مواظبت کن، به درستی که من چند چیز را برای خواننده آن تضمین می کنم؛

1- زیارتش قبول شود.

2- سعی و کوشش او مشکور باشد.

3- حاجات او هرچه باشد، از طرف خداوند بزرگ برآورده شود و ناامید از درگاه خدا بر نگردد ...

بعد فرمود: ای صفوان! هرگاه برای تو به سوی خداوند متعال حاجتی روی داد، پس بوسیله این زیارت، به سوی آن حضرت توجه کن، از هر جا و هر مکانی که بوده باشی و بخوان این دعا را و حاجتت را از پروردگار خود بخواه ،که برآورده می شود و خداوند وعده خود را

ص: 217


1- معادشناسی، علاّمه طهرانی، ج3، ص288

خلاف نخواهد کرد.(1)

توصیّه آیت الله کشمیری پیرامون زیارت عاشورا

از ایشان سؤال کردند، آیا زیارت عاشورا ختمی هم دارد؟ فرمودند: چهل روز برای روا شدن حاجات خوب است. لکن زیارت عاشورا سنگین است و برای بعضی حوائج، چوب (و عوارض) دارد.

توصیّه مرحوم حاج اسماعیل دولابی

زیارت عاشورا مثل زیارت نامه های دیگر نیست. این زیارتنامه مال روح القدس است، بوی وحی از آن می آید و در آن چیزها نهفته است، دریایی است از معارف الهی.(2)

ختم چهل بار زیارت عاشورا در مسجد جمکران

در عصر زعامت مرحوم آیت الله العظمی سیّدمحمّد حجت رحمه الله قحطی و گرانی سختی پدید آمد، بطوری که نان سنگک، به دانه ای یک تومان رسید، در حالی که شهریه طلاب در ماه، فقط ده تومان بود.

مرحوم آیت الله حجت علیه السلام چهل تن از طلاب مهّذب و متدیّن را دستور داد، که به مسجد مقدّس جمکران مشرّف شوند و در پشت بام مسجد به صورت دسته جمعی زیارت عاشورا را با صد سلام و لعن و دعای علقمه بخوانند و به حضرت موسی بن جعفر، حضرت ابوالفضل و حضرت علی اصغر علیهم السلام متوسل شوند و رفع گرانی و نزول باران را از خداوند مسئلت نمایند.

چهل تن طلبة مهذّب و متدیّن طبق دستور مرجعیّت اعلای تشیّع به میعادگاه عاشقانشرفیاب شدند، بعد از ادای نماز تحیّت و نماز حضرت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف و توسل به ذیل عنایت

ص: 218


1- بحارالانوار، ج98، ص300
2- طوبای محبت، ص118

خداوند، به پشت بام مسجد جمکران رفته، ختم زیارت عاشورا را طبق دستور آن مرجع وارسته انجام دادند و حوائج خود را با شفیع قرار دادن سه تن باب الحوائج به درگاه حضرت احدیّت عرضه داشتند و مسجد را به سمت قم ترک کردند.

راه قدیمی مسجد جمکران از طرف روستای جمکران بود، گروه چهل طلاب هنوز به روستای جمکران نرسیده بودند که درهای رحمت گشوده شد و باران رحمت سیل آسا فرو ریخت.(1)

کیفیّت زیارت عاشورا

*کیفیّت زیارت عاشورا(2)

زیارت امام حسین علیه السلام معروف به زیارت عاشورا است، که علقمه بن محمّد حضرمی از امام محمّد باقر علیه السلام با ثواب بی شماری نقل کرده و می توان آن را از نزدیک و دور در روز عاشورا و اوقات دیگر بجا آورد (ضمناً این زیارت به طریق صفوان جمال نیز نقل شده است) پس قصد زیارت آن حضرت کن و بگو:

اَلسَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَ ابْنَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ فَاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا ثَارَ اللَّهِ وَ ابْنَ ثَارِهِ، وَ الْوِتْرَ الْمَوْتُورَ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ وَ عَلَى الْأَرْوَاحِ الَّتِي حَلَّتْ بِفِنَائِكَ، عَلَيْكُمْ مِنِّي جَمِيعاً سَلاَمُ اللَّهِ أَبَداً مَا بَقِيتُ وَ بَقِيَاللَّيْلُ وَ النَّهَارُ، يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزِيَّةُ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتِ الْمُصِيبَةُ بِكَ عَلَيْنَا،

ص: 219


1- در کوی عاشقان، ص107
2- بحارالانوار، ج101، ص293 به بعد.

وَ عَلَى جَمِيعِ أَهْلِ الْإِسْلاَمِ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتْ مُصِيبَتُكَ فِي السَّمَوَاتِ، عَلَى جَمِيعِ أَهْلِ السَّمَوَاتِ، فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً أَسَّسَتْ أَسَاسَ الظُّلْمِ وَ الْجَوْرِ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ، وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً دَفَعَتْكُمْ عَنْ مَقَامِكُمْ وَ أَزَالَتْكُمْ عَنْ مَرَاتِبِكُمُ الَّتِي رَتَّبَكُمُ اللَّهُ فِيهَا، وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكُمْ، وَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُمَهِّدِينَ لَهُمْ بِالتَّمْكِينِ مِنْ قِتَالِكُمْ، بَرِئْتُ إِلَى اللَّهِ وَ إِلَيْكُمْ مِنْهُمْ وَ أَشْيَاعِهِمْ وَ أَتْبَاعِهِمْ وَ أَوْلِيَائِهِمْ، يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، إِنِّي سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَكُمْ، وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَ لَعَنَ اللَّهُ الَ زِيَادٍ وَ الَ مَرْوَانَ، وَ لَعَنَ اللَّهُ بَنِي أُمَيَّةَ قَاطِبَةً، وَ لَعَنَ اللَّهُ ابْنَ مَرْجَانَةَ، وَ لَعَنَ اللَّهُ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ، وَ لَعَنَ اللَّهُ شِمْراً، وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً أَسْرَجَتْ وَ أَلْجَمَتْ وَ تَنَقَّبَتْ لِقِتَالِكَ، بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي، لَقَدْ عَظُمَ مُصَابِي بِكَ فَأَسْأَلُ اللَّهَ

الَّذِي أَكْرَمَ مَقَامَكَ، وَ أَكْرَمَنِي أَنْ يَرْزُقَنِي طَلَبَ ثَارِكَ، مَعَ إِمَامٍ مَنْصُورٍ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي عِنْدَكَ وَجِيهاً بِالْحُسَيْنِ عليه السلام فِي الدُّنْيَا وَ الاخِرَةِ، يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ إِنِّي أَتَقَرَّبُ إِلَى اللَّهِ وَ إِلَى رَسُولِهِ، وَ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ، وَ إِلَى فَاطِمَةَ وَ إِلَى الْحَسَنِ، وَ إِلَيْكَ بِمُوَالاَتِكَ، وَ بِالْبَرَائَةِ مِمَّنْ أَسَّسَ أَسَاسَ ذَلِكَ، وَ بَنَى عَلَيْهِ بُنْيَانَهُ، وَ جَرَى فِي ظُلْمِهِ وَ جَوْرِهِ عَلَيْكُمْ وَ عَلَىأَشْيَاعِكُمْ، بَرِئْتُ إِلَى اللَّهِ وَ إِلَيْكُمْ مِنْهُمْ وَ أَتَقَرَّبُ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ إِلَيْكُمْ بِمُوَالاَتِكُمْ وَ مُوَالاَةِ وَلِيِّكُمْ،

ص: 220

وَ بِالْبَرَائَةِ مِنْ أَعْدَائِكُمْ وَ النَّاصِبِينَ لَكُمُ الْحَرْبَ وَ بِالْبَرَائَةِ مِنْ أَشْيَاعِهِمْ وَ أَتْبَاعِهِمْ إِنِّي سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَكُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَكُمْ، وَ وَلِيٌّ لِمَنْ وَالاَكُمْ وَ عَدُوٌّ لِمَنْ عَادَاكُمْ، فَأَسْئَلُ اللَّهَ الَّذِي أَكْرَمَنِي بِمَعْرِفَتِكُمْ وَ مَعْرِفَةِ أَوْلِيَائِكُمْ، وَ رَزَقَنِي الْبَرَائَةَ مِنْ أَعْدَائِكُمْ، أَنْ يَجْعَلَنِي مَعَكُمْ فِي الدُّنْيَا وَ الْاخِرَةِ، وَ أَنْ يُثَبِّتَ لِي عِنْدَكُمْ قَدَمَ صِدْقٍ فِي الدُّنْيَا وَ الْاخِرَةِ، وَ أَسْئَلُهُ أَنْ يُبَلِّغَنِي الْمَقَامَ الْمَحْمُودَ لَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ، وَ أَنْ يَرْزُقَنِي طَلَبَ ثَارِي، مَعَ إِمَامٍ هُدًى علیه السلام ظاهِرٍ نَاطِقٍ بِالْحَقِّ مِنْكُمْ، وَ أَسْئَلُ اللَّهَ بِحَقِّكُمْ بِالشَّأْنِ الَّذِي لَكُمْ عِنْدَهُ أَنْ يُعْطِيَنِي بِمُصَابِي بِكُمْ أَفْضَلَ مَا يُعْطِي مُصَاباً بِمُصِيبَتِهِ مُصِيبَةً مَا أَعْظَمَهَا وَ أَعْظَمَ رَزِيَّتَهَا فِي الْإِسْلاَمِ وَ فِي جَمِيعِ السَّمَوَاتِ وَ الْأَرْضِ، اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِي مَقَامِي هَذَا مِمَّنْ تَنَالُهُ مِنْكَ صَلَوَاتٌ وَ رَحْمَةٌ وَ مَغْفِرَةٌ، اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَحْيَايَ مَحْيَا مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ مَمَاتِي مَمَاتَ مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا يَوْمٌ تَبَرَّكَتْ بِهِ بَنُو أُمَيَّةَ وَ ابْنُ اكِلَةِ الْأَكْبَادِ اللَّعِينُ ابْنُ اللَّعِينِ عَلَى لِسَانِكَ وَ لِسَانِ نَبِيِّكَ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، فِي كُلِّ مَوْطِنٍ وَ مَوْقِفٍ وَقَفَ فِيهِ نَبِيُّكَ، صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، اللَّهُمَّ الْعَنْ أَبَا سُفْيَانَ وَ مُعَاوِيَةَ وَ يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ، عَلَيْهِمْ مِنْكَ اللَّعْنَةُ أَبَدَ الْابِدِينَ، وَهَذَا يَوْمٌ فَرِحَتْ بِهِ الُ زِيَادٍ وَ الُ مَرْوَانَ بِقَتْلِهِمُ الْحُسَيْنَ، صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ، اللَّهُمَّ فَضَاعِفْ عَلَيْهِمُ اللَّعْنَ

ص: 221

مِنْكَ وَ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ، اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَقَرَّبُ إِلَيْكَ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَ فِي مَوْقِفِي هَذَا، وَ أَيَّامِ حَيَاتِي بِالْبَرَائَةِ مِنْهُمْ وَ اللَّعْنَةِ عَلَيْهِمْ وَ بِالْمُوَالاَةِ لِنَبِيِّكَ وَ الِ نَبِيِّكَ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمُ السَّلاَمُ. پس می گویی صد مرتبه: اللَّهُمَّ الْعَنْ أَوَّلَ ظَالِمٍ ظَلَمَ حَقَّ مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَ اخِرَ تَابِعٍ لَهُ عَلَى ذَلِكَ، اللَّهُمَّ الْعَنِ الْعِصَابَةَ الَّتِي جَاهَدَتِ الْحُسَيْنَ وَ شَايَعَتْ وَ بَايَعَتْ وَ تَابَعَتْ عَلَى قَتْلِهِ، اللَّهُمَّ الْعَنْهُمْ جَمِيعاً. پس می گویی صد مرتبه: السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، وَ عَلَى الْأَرْوَاحِ الَّتِي حَلَّتْ بِفِنَائِكَ، عَلَيْكَ مِنِّي سَلاَمُ اللَّهِ أَبَداً مَا بَقِيتُ وَ بَقِيَ اللَّيْلُ وَ النَّهَارُ، وَ لاَ جَعَلَهُ اللَّهُ اخِرَ الْعَهْدِ مِنِّي لِزِيَارَتِكُمْ، اَلسَّلاَمُ عَلَى الْحُسَيْنِ، وَ عَلَى عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ، وَ عَلَى أَوْلاَدِ الْحُسَيْنِ، وَ عَلَى أَصْحَابِ الْحُسَيْنِ. پس می گویی: اللَّهُمَّ خُصَّ أَنْتَ أَوَّلَ ظَالِمٍ بِاللَّعْنِ مِنِّي وَ ابْدَأْ بِهِ أَوَّلاً ثُمَّ الثَّانِيَ وَ الثَّالِثَ وَ الرَّابِعَ، اللَّهُمَّ الْعَنْ يَزِيدَ خَامِساً وَ الْعَنْ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ زِيَادٍ وَ ابْنَ مَرْجَانَةَ وَ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ شِمْراً وَ الَ أَبِي سُفْيَانَ وَ الَ زِيَادٍ وَ الَ مَرْوَانَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ. سپس به سجده می رویی و می گویی: اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشَّاكِرِينَ لَكَ عَلَى مُصَابِهِمْ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى عَظِيمِ رَزِيَّتِي، اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي شَفَاعَةَ الْحُسَيْنِ يَوْمَ الْوُرُودِ وَ ثَبِّتْ لِي قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَكَمَعَ الْحُسَيْنِ، وَ أَصْحَابِ الْحُسَيْنِ، الَّذِينَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَيْنِ عليه السَّلامُ.

ص: 222

زیارت آل یاسین

*زیارت آل یاسین(1)

زیارت آل یاسین از زیارات بسیار مهم و پر ارجی است که از ناحیه مقدسه حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف صادر شده است.

حِمْیری گوید: خَرَج توقیع مَنَ الناحِیَةَ المُقدَّسَةِ- حرسها الله تعالی- بعد المسائل:

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ لا لِاَمْرِ اللهِ تَعْقِلُونَ، وَ لا مِنْ اَوْلِیائِهِ تَقْبَلُونَ «حِکْمَةٌ بالِغَةٌ، فَما تُغْنِ النُّذُرُ»(2)،«عَنْ قَوُمٍ لا یُؤْمِنُونَ»(3)،اَلسَّلامُ عَلَیْنا وَ عَلی عِباداللّهِ الصّالِحینَ، اِذا اَرَدْتُمُ التَّوَجُّهَ بِنا اِلَی اللهِ وَ اِلَیْنا فَقُولُوا کَما قالَ اللهُ تَعالی: سَلامٌ عَلی آلِ یس...(4)

توقیعی از ناحیه مقدّسه صادر شد، بعد از جواب مسائل، این گونه بود. به نام خداوند بخشنده مهربان، نه امر خداوند را می فهمید و نه از اولیاء او می پذیرید، «حکمتی است رسا، پس بی نیاز نکنند ترسانندگان (انبیاء و اوصیاء) قومی را که ایمان نمی آورند». سلام بر ما و بندگان شایسته خداوند، هنگامی که خواستید به وسیله ما به سوی خداوند متعال و ما روی آورید. پس بگویید همانگونه که خداوند متعال فرمود:

سَلامٌ عَلى آلِ يس، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا داعِيَ اللّهِ وَرَبّانِيَ اياتِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا بابَ اللّهِ وَدَيّانَ دينِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا خَليفَةَ اللّهِ وَناصِرَ حَقِّهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا حُجَّةَ

ص: 223


1- بحارالانوار، ج53، ص171 و ج102 ص81- مرحوم آیت الله کشمیری (رحمه الله علیه) فرمودند: خواندن زیارت آل یاسین به اضافه صد و ده مرتبه «اَلْمُستَغاثُ بِکَ یابْنَ الحَسَن» به شرط آنکه شرایط لازم را هم داشته باشد، برای تشرّف و زیارت حضرت بقیة الله خوب است. (هزار و یک ختم، ص185)
2- سوره قمر/5.
3- سوره یونس/101
4- سوره صافات/130

اللّهِ وَدَليلَ اِرادَتِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا تالِيَ كِتابِ اللّهِ وَتَرْجُمانَهُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ في اناءِ لَيْلِكَ وَاَطْرافِ نَهارِكَ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا بَقِيَّةَ اللّهِ في اَرْضِهِ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا ميثاقَ اللّهِ الَّذي اَخَذَهُ وَوَكَّدَهُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يا وَعْدَ اللّهِ الَّذي ضَمِنَهُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا الْعَلَمُ الْمَنْصُوبُ وَالْعِلْمُ الْمَصْبُوبُ وَالْغَوْثُ وَالرَّحْمَةُ الْواسِعَةُ وَعْداً غَيْرَ مَكْذوُب، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تَقوُمُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تَقْعُدُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تَقْرَأُ وَتُبَيِّنُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تُصَلّي وَتَقْنُتُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تَرْكَعُ وَتَسْجُدُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تُهَلِّلُ وَتُكَبِّرُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تَحْمَدُ وَتَسْتَغْفِرُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ حينَ تُصْبِحُ وَتُمْسي، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ فِي اللَّيْلِ اِذا يَغْشى وَالنَّهارِ اِذا تَجَلّى، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا الْاِمامُ الْمَأمُونِ اَلسَّلامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا الْمُقَدَّمُ الْمَأمُولُ، اَلسَّلامُ عَلَيْكَ بِجَوامِعِ السَّ

ام، اُشْهِدُكَ يا مَوْلاىَ اَنّى اَشْهَدُ اَنْ لا اِلهَ اِلا اللّهُ وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ، وَاَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسوُلُهُ لا حَبيبَ اِلا هُوَ وَاَهْلُهُ، وَاُشْهِدُكَ يا مَوْلايَ اَنَّ عَلِيّاً اَميرَ الْمُؤْمِنينَ حُجَّتُهُ وَالْحَسَنَ حُجَّتُهُ وَالْحُسَيْنَ حُجَّتُهُ وَعَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ حُجَّتُهُ وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّحُجَّتُهُ، وَجَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍّ حُجَّتُهُ، وَموُسَى بْنَ جَعْفَر حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ موُسى حُجَّتُهُ، وَمُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ، وَعَلِيَّ بْنَ مُحَمَّد حُجَّتُهُ وَالْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ حُجَّتُهُ، وَاَشْهَدُ اَنَّكَ حُجَّةُ

ص: 224

اللّهِ، اَنْتُمُ الْاَوَّلُ وَالاْخِرُ وَاَنَّ رَجْعَتَكُمْ حَقٌّ لا رَيْبَ فيها يَوْمَ لا يَنْفَعُ نَفْساً ايمانُها لَمْ تَكُنْ، امَنَتْ مِنْ قَبْلُ اَوْ كَسَبَتْ في ايمانِها خَيْراً وَاَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ وَاَنَّ ناكِراً وَنَكيراً حَقٌّ وَاَشْهَدُ اَنَّ النَّشْرَ حَقٌّ وَالْبَعَثَ حَقٌّ وَاَنَّ الصِّراطَ حَقٌّ وَالْمِرْصادَ حَقٌّ وَالْميزانَ حَقٌّ وَالْحَشْرَ حَقٌّ وَالْحِسابَ حَقٌّ وَالْجَنَّةَ وَالنّارَ حَقٌّ وَالْوَعْدَ وَالْوَعيدَ بِهِما حَّق، يا مَوْلايَ شَقِيَ مَنْ خالَفَكُمْ وَسَعِدَ مَنْ اَطاعَكُمْ، فَاَشْهَدْ عَلى ما اَشْهَدْتُكَ عَلَيْهِ، وَاَنَا وَلِيٌّ لَكَ بَریءٌ مِنْ عَدُوِّكَ فَالْحَقُّ ما رَضيتُمُوهُ وَالْباطِلُ ما اَسْخَطْتُمُوهُ وَالْمَعْرُوفُ ما اَمَرْتُمْ بِهِ وَالْمُنْكَرُ ما نَهَيْتُمْ عَنْهُ، فَنَفْسي مُؤْمِنَةٌ بِاللّهِ وَحْدَهُ لا شَريكَ لَهُ وَبِرَسُولِهِ وَبِاَميرِ الْمُؤْمِنينَ وَبِكُمْ يا مَوْلايَ اَوَّلِكُمْ وَاخِرِكُمْ وَنُصْرَتي مُعَدَّةٌ لَكُمْ وَمَوَدَّتى خالِصَةٌ لَكُمْ، آمينَ آمينَ .

ص: 225

زیارت جامعه کبیره

*زیارت جامعه کبیره(1)

چون به درگاه رسیدی بایست و بگو شهادتین را یعنی بگو: اَشهَدُاَنْ لا اِلهَ اِلَّا اللّه وَحدَهُ لا شَریکَ لَهُ، وَ اَشْهَدُاَنَّ مُحَمَّدًا صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ الِهِ عَبدُهُ وَ رَسُولُهُ و با حال غسل باشی و چون داخل حرم شوی و قبر را ببینی بایست و سی مرتبه اَللّهُ اَکْبَرُ بگو، سپس اندکی راه برو به آرام دل و آرام تن و گام ها را نزدیک یکدیگر گذار، سپس بایست و سی مرتبه اَللّهُ اَکْبَرُ بگو، سپس نزدیک قبر مطهر رو و چهل مرتبه اَللّهُ اَکْبَرُ بگو، تا صد تکبیر تمام شود سپس بگو:

السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَهْلَ بَيْتِ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعَ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفَ الْمَلائِكَةِ وَ مَهْبِطَ الْوَحْيِ وَ مَعْدِنَ الرَّحْمَةِ وَ خُزَّانَ الْعِلْمِ وَ مُنْتَهَى الْحِلْمِ وَ أُصُولَ الْكَرَمِ وَ قَادَةَ الْأُمَمِ وَ أَوْلِيَاءَ النِّعَمِ وَ عَنَاصِرَ الْأَبْرَارِ وَ دَعَائِمَ الْأَخْيَارِ وَ سَاسَةَ الْعِبَادِ وَ أَرْكَانَ الْبِلادِ وَ أَبْوَابَ الْإِيمَانِ وَ أُمَنَاءَ الرَّحْمَنِ وَ سُلالَةَ النَّبِيِّينَ، وَ صَفْوَةَ الْمُرْسَلِينَ وَ عِتْرَةَ خِيَرَةِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ، السَّلامُ عَلَى أَئِمَّةِ الْهُدَى وَ مَصَابِيحِ الدُّجَى وَ أَعْلامِ التُّقَى وَ ذَوِي النُّهَى وَ أُولِي الْحِجَى وَ كَهْفِ الْوَرَى وَ وَرَثَةِ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْمَثَلِ الْأَعْلَى وَ الدَّعْوَةِ الْحُسْنَى وَ حُجَجِ اللَّهِ عَلَى أَهْلِ الدُّنْيَا وَ الْاخِرَةِ وَ الْأُولَى وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ، اَلسَّلامُ عَلَى مَحَالِّ مَعْرِفَةِ اللَّهِ وَ مَسَاكِنِ بَرَكَةِ اللَّهِ وَ مَعَادِنِ حِكْمَةِ اللَّهِ وَ حَفَظَةِ سِرِّ اللَّهِ وَحَمَلَةِ كِتَابِ اللَّهِ وَ أَوْصِيَاءِ نَبِيِّ اللَّهِ وَ ذُرِّيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ

ص: 226


1- بحارالانوار، ج102، ص127

وَ بَرَكَاتُهُ، السَّلامُ عَلَى الدُّعَاةِ إِلَى اللَّهِ وَ الْأَدِلاءِ عَلَى مَرْضَاتِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَقِرِّينَ فِي أَمْرِ اللَّهِ وَ التَّامِّينَ فِي مَحَبَّةِ اللَّهِ وَ الْمُخْلِصِينَ فِي تَوْحِيدِ اللَّهِ وَ الْمُظْهِرِينَ لِأَمْرِ اللَّهِ وَ نَهْيِهِ وَ عِبَادِهِ الْمُكْرَمِينَ الَّذِينَ لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ، السَّلامُ عَلَى الْأَئِمَّةِ الدُّعَاةِ وَ الْقَادَةِ الْهُدَاةِ وَ السَّادَةِ الْوُلاةِ وَ الذَّادَةِ الْحُمَاةِ وَ أَهْلِ الذِّكْرِ وَ أُولِي الْأَمْرِ وَ بَقِيَّةِ اللَّهِ وَ خِيَرَتِهِ وَ حِزْبِهِ وَ عَيْبَةِ عِلْمِهِ وَ حُجَّتِهِ وَ صِرَاطِهِ وَ نُورِهِ وَ بُرْهَانِهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ أَشْهَدُ أَنْ لا إِلَهَ إِلا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ كَمَا شَهِدَ اللَّهُ لِنَفْسِهِ وَ شَهِدَتْ لَهُ مَلائِكَتُهُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ مِنْ خَلْقِهِ لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدا عَبْدُهُ الْمُنْتَجَبُ وَ رَسُولُهُ الْمُرْتَضَى أَرْسَلَهُ بِالْهُدَى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ وَ أَشْهَدُ أَنَّكُمُ الْأَئِمَّةُ الرَّاشِدُونَ الْمَهْدِيُّونَ الْمَعْصُومُونَ الْمُكَرَّمُونَ الْمُقَرَّبُونَ الْمُتَّقُونَ الصَّادِقُونَ الْمُصْطَفَوْنَ الْمُطِيعُونَ لِلَّهِ الْقَوَّامُونَ بِأَمْرِهِ الْعَامِلُونَ بِإِرَادَتِهِ الْفَائِزُونَ بِكَرَامَتِهِ اصْطَفَاكُمْ بِعِلْمِهِ وَ ارْتَضَاكُمْ لِغَيْبِهِ وَ اخْتَارَكُمْ لِسِرِّهِ وَ اجْتَبَاكُمْ بِقُدْرَتِهِ وَ أَعَزَّكُمْ بِهُدَاهُ وَ خَصَّكُمْ بِبُرْهَانِهِ وَ انْتَجَبَكُمْ لِنُورِهِ وَ أَيَّدَكُمْ بِرُوحِهِ وَ رَضِيَكُمْ خُلَفَاءَ فِي أَرْضِهِ وَ حُجَجاً عَلَىبَرِيَّتِهِ وَ أَنْصَارا لِدِينِهِ وَ حَفَظَةً لِسِرِّهِ وَ خَزَنَةً لِعِلْمِهِ وَ مُسْتَوْدَعا لِحِكْمَتِهِ وَ تَرَاجِمَةً لِوَحْيِهِ وَ أَرْكَانا لِتَوْحِيدِهِ وَ

ص: 227

شُهَدَاءَ عَلَى خَلْقِهِ وَ أَعْلاما لِعِبَادِهِ وَ مَنَارا فِي بِلادِهِ وَ أَدِلاءَ عَلَى صِرَاطِهِ عَصَمَكُمُ اللَّهُ مِنَ الزَّلَلِ وَ امَنَكُمْ مِنَ الْفِتَنِ وَ طَهَّرَكُمْ مِنَ الدَّنَسِ وَ أَذْهَبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرَكُمْ تَطْهِيرا فَعَظَّمْتُمْ جَلالَهُ وَ أَكْبَرْتُمْ شَأْنَهُ وَ مَجَّدْتُمْ كَرَمَهُ وَ أَدَمْتُمْ ذِكْرَهُ وَ وَكَّدْتُمْ مِيثَاقَهُ وَ أَحْكَمْتُمْ عَقْدَ طَاعَتِهِ وَ نَصَحْتُمْ لَهُ فِي السِّرِّ وَ الْعَلانِيَةِ وَ دَعَوْتُمْ إِلَى سَبِيلِهِ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ بَذَلْتُمْ أَنْفُسَكُمْ فِي مَرْضَاتِهِ وَ صَبَرْتُمْ عَلَى مَا أَصَابَكُمْ فِي جَنْبِهِ وَ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَ اتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَ أَمَرْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ جَاهَدْتُمْ فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ حَتَّى أَعْلَنْتُمْ دَعْوَتَهُ وَ بَيَّنْتُمْ فَرَائِضَهُ وَ أَقَمْتُمْ حُدُودَهُ وَ نَشَرْتُمْ شَرَائِعَ أَحْكَامِهِ وَ سَنَنْتُمْ سُنَّتَهُ وَ صِرْتُمْ فِي ذَلِكَ مِنْهُ إِلَى الرِّضَا وَ سَلَّمْتُمْ لَهُ الْقَضَاءَ وَ صَدَّقْتُمْ مِنْ رُسُلِهِ مَنْ مَضَى فَالرَّاغِبُ عَنْكُمْ مَارِقٌ وَ اللاّزِمُ لَكُمْ لاحِقٌ وَ الْمُقَصِّرُ فِي حَقِّكُمْ زَاهِقٌ وَ الْحَقُّ مَعَكُمْ وَ فِيكُمْ وَ مِنْكُمْ وَ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ أَهْلُهُ وَ مَعْدِنُهُ وَ مِيرَاثُ النُّبُوَّةِ عِنْدَكُمْ وَ إِيَابُ الْخَلْقِ إِلَيْكُمْ وَ حِسَابُهُمْ عَلَيْكُمْ وَ فَصْلُ الْخِطَابِ عِنْدَكُمْ وَ ايَاتُ اللَّهِ لَدَيْكُمْ وَ عَزَائِمُهُ فِيكُمْ وَ نُورُهُ وَ بُرْهَانُهُ عِنْدَكُمْ وَ أَمْرُهُ إِلَيْكُمْ مَنْ وَالاكُمْ فَقَدْ وَالَى اللَّهَ وَمَنْ عَادَاكُمْ فَقَدْ عَادَى اللَّهَ وَ مَنْ أَحَبَّكُمْ فَقَدْ أَحَبَّ اللَّهَ وَ مَنْ أَبْغَضَكُمْ فَقَدْ أَبْغَضَ اللَّهَ وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِكُمْ فَقَدِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ أَنْتُمُ الصِّرَاطُ

ص: 228

الْأَقْوَمُ وَ شُهَدَاءُ دَارِ الْفَنَاءِ وَ شُفَعَاءُ دَارِ الْبَقَاءِ وَ الرَّحْمَةُ الْمَوْصُولَةُ وَ الْآيَةُ الْمَخْزُونَةُ وَ الْأَمَانَةُ الْمَحْفُوظَةُ وَ الْبَابُ الْمُبْتَلَى بِهِ النَّاسُ مَنْ أَتَاكُمْ نَجَا وَ مَنْ لَمْ يَأْتِكُمْ هَلَكَ إِلَى اللَّهِ تَدْعُونَ وَ عَلَيْهِ تَدُلُّونَ وَ بِهِ تُؤْمِنُونَ وَ لَهُ تُسَلِّمُونَ وَ بِأَمْرِهِ تَعْمَلُونَ وَ إِلَى سَبِيلِهِ تُرْشِدُونَ وَ بِقَوْلِهِ تَحْكُمُونَ سَعِدَ مَنْ وَالاكُمْ وَ هَلَكَ مَنْ عَادَاكُمْ وَ خَابَ مَنْ جَحَدَكُمْ وَ ضَلَّ مَنْ فَارَقَكُمْ وَ فَازَ مَنْ تَمَسَّكَ بِكُمْ وَ أَمِنَ مَنْ لَجَأَ إِلَيْكُمْ وَ سَلِمَ مَنْ صَدَّقَكُمْ وَ هُدِيَ مَنِ اعْتَصَمَ بِكُمْ مَنِ اتَّبَعَكُمْ فَالْجَنَّةُ مَأْوَاهُ وَ مَنْ خَالَفَكُمْ فَالنَّارُ مَثْوَاهُ وَ مَنْ جَحَدَكُمْ كَافِرٌ وَ مَنْ حَارَبَكُمْ مُشْرِكٌ وَ مَنْ رَدَّ عَلَيْكُمْ فِي أَسْفَلِ دَرْكٍ مِنَ الْجَحِيمِ أَشْهَدُ أَنَّ هَذَا سَابِقٌ لَكُمْ فِيمَا مَضَى وَ جَارٍ لَكُمْ فِيمَا بَقِيَ وَ أَنَّ أَرْوَاحَكُمْ وَ نُورَكُمْ وَ طِينَتَكُمْ وَاحِدَةٌ طَابَتْ وَ طَهُرَتْ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ خَلَقَكُمُ اللَّهُ أَنْوَارا فَجَعَلَكُمْ بِعَرْشِهِ مُحْدِقِينَ حَتَّى مَنَّ عَلَيْنَا بِكُمْ فَجَعَلَكُمْ فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَ جَعَلَ صَلَوَاتِنَا عَلَيْكُمْ وَ مَا خَصَّنَا بِهِ مِنْ وِلايَتِكُمْ طِيبا لِخَلْقِنَا وَ طَهَارَةً لِأَنْفُسِنَا وَ تَزْكِيَةً لَنَا وَ كَفَّارَةً لِذُنُوبِنَا فَكُنَّا عِنْدَهُ مُسَلِّمِينَ بِفَضْلِكُمْ وَ مَعْرُوفِينَ بِتَصْدِيقِنَا إِيَّاكُمْ فَبَلَغَ اللَّهُ بِكُمْأَشْرَفَ مَحَلِّ الْمُكَرَّمِينَ وَ أَعْلَى مَنَازِلِ الْمُقَرَّبِينَ وَ أَرْفَعَ دَرَجَاتِ الْمُرْسَلِينَ حَيْثُ لا يَلْحَقُهُ لاحِقٌ وَ لا يَفُوقُهُ فَائِقٌ وَ لا يَسْبِقُهُ سَابِقٌ وَ لا يَطْمَعُ فِي إِدْرَاكِهِ

ص: 229

طَامِعٌ حَتَّى لا يَبْقَى مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ لا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ وَ لا صِدِّيقٌ وَ لا شَهِيدٌ وَ لا عَالِمٌ وَ لا جَاهِلٌ وَ لا دَنِيٌّ وَ لا فَاضِلٌ وَ لا مُؤْمِنٌ صَالِحٌ وَ لا فَاجِرٌ طَالِحٌ وَ لا جَبَّارٌ عَنِيدٌ وَ لا شَيْطَانٌ مَرِيدٌ وَ لا خَلْقٌ فِيمَا بَيْنَ ذَلِكَ شَهِيدٌ إِلا عَرَّفَهُمْ جَلالَةَ أَمْرِكُمْ وَ عِظَمَ خَطَرِكُمْ وَ كِبَرَ شَأْنِكُمْ وَ تَمَامَ نُورِكُمْ وَ صِدْقَ مَقَاعِدِكُمْ وَ ثَبَاتَ مَقَامِكُمْ، وَ شَرَفَ مَحَلِّكُمْ وَ مَنْزِلَتِكُمْ عِنْدَهُ وَ كَرَامَتَكُمْ عَلَيْهِ وَ خَاصَّتَكُمْ لَدَيْهِ وَ قُرْبَ مَنْزِلَتِكُمْ مِنْهُ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي وَ أَهْلِي وَ مَالِي وَ أُسْرَتِي أُشْهِدُ اللَّهَ وَ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي مُؤْمِنٌ بِكُمْ وَ بِمَا امَنْتُمْ بِهِ كَافِرٌ بِعَدُوِّكُمْ وَ بِمَا كَفَرْتُمْ بِهِ مُسْتَبْصِرٌ بِشَأْنِكُمْ وَ بِضَلالَةِ مَنْ خَالَفَكُمْ مُوَالٍ لَكُمْ وَ لِأَوْلِيَائِكُمْ مُبْغِضٌ لِأَعْدَائِكُمْ وَ مُعَادٍ لَهُمْ سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَكُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَكُمْ مُحَقِّقٌ لِمَا حَقَّقْتُمْ مُبْطِلٌ لِمَا أَبْطَلْتُمْ مُطِيعٌ لَكُمْ عَارِفٌ بِحَقِّكُمْ مُقِرٌّ بِفَضْلِكُمْ مُحْتَمِلٌ لِعِلْمِكُمْ مُحْتَجِبٌ بِذِمَّتِكُمْ مُعْتَرِفٌ بِكُمْ مُؤْمِنٌ بِإِيَابِكُمْ مُصَدِّقٌ بِرَجْعَتِكُمْ مُنْتَظِرٌ لِأَمْرِكُمْ مُرْتَقِبٌ لِدَوْلَتِكُمْ اخِذٌ بِقَوْلِكُمْ عَامِلٌ بِأَمْرِكُمْ مُسْتَجِيرٌ بِكُمْ زَائِرٌ لَكُمْ لائِذٌ عَائِذٌ بِقُبُورِكُمْ مُسْتَشْفِعٌ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِكُمْ وَ مُتَقَرِّبٌ بِكُمْ إِلَيْهِ وَ مُقَدِّمُكُمْ أَمَامَ طَلِبَتِي وَ حَوَائِجِي وَإِرَادَتِي فِي كُلِّ أَحْوَالِي وَ أُمُورِي مُؤْمِنٌ بِسِرِّكُمْ وَ عَلانِيَتِكُمْ وَ شَاهِدِكُمْ وَ غَائِبِكُمْ وَ أَوَّلِكُمْ وَ اخِرِكُمْ وَ مُفَوِّضٌ فِي ذَلِكَ كُلِّهِ إِلَيْكُمْ وَ مُسَلِّمٌ فِيهِ

ص: 230

مَعَكُمْ، وَ قَلْبِي لَكُمْ مُسَلِّمٌ وَ رَأْيِي لَكُمْ تَبَعٌ وَ نُصْرَتِي لَكُمْ مُعَدَّةٌ حَتَّى يُحْيِيَ اللَّهُ تَعَالَى دِينَهُ بِكُمْ وَ يَرُدَّكُمْ فِي أَيَّامِهِ وَ يُظْهِرَكُمْ لِعَدْلِهِ وَ يُمَكِّنَكُمْ فِي أَرْضِهِ فَمَعَكُمْ مَعَكُمْ لا مَعَ غَيْرِكُمْ امَنْتُ بِكُمْ وَ تَوَلَّيْتُ اخِرَكُمْ بِمَا تَوَلَّيْتُ بِهِ أَوَّلَكُمْ وَ بَرِئْتُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ أَعْدَائِكُمْ وَ مِنَ الْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ الشَّيَاطِينِ وَ حِزْبِهِمُ الظَّالِمِينَ لَكُمْ [وَ] الْجَاحِدِينَ لِحَقِّكُمْ وَ الْمَارِقِينَ مِنْ وِلايَتِكُمْ وَ الْغَاصِبِينَ لِإِرْثِكُمْ وَ الشَّاكِّينَ فِيكُمْ وَ الْمُنْحَرِفِينَ عَنْكُمْ وَ مِنْ كُلِّ وَلِيجَةٍ دُونَكُمْ وَ كُلِّ مُطَاعٍ سِوَاكُمْ وَ مِنَ الْأَئِمَّةِ الَّذِينَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ فَثَبَّتَنِيَ اللَّهُ أَبَدا مَا حَيِيتُ عَلَى مُوَالاتِكُمْ وَ مَحَبَّتِكُمْ وَ دِينِكُمْ وَ وَفَّقَنِي لِطَاعَتِكُمْ وَ رَزَقَنِي شَفَاعَتَكُمْ وَ جَعَلَنِي مِنْ خِيَارِ مَوَالِيكُمْ التَّابِعِينَ لِمَا دَعَوْتُمْ إِلَيْهِ وَ جَعَلَنِي مِمَّنْ يَقْتَصُّ آثَارَكُمْ وَ يَسْلُكُ سَبِيلَكُمْ وَ يَهْتَدِي بِهُدَاكُمْ وَ يُحْشَرُ فِي زُمْرَتِكُمْ وَ يَكِرُّ فِي رَجْعَتِكُمْ وَ يُمَلَّكُ فِي دَوْلَتِكُمْ وَ يُشَرَّفُ فِي عَافِيَتِكُمْ وَ يُمَكَّنُ فِي أَيَّامِكُمْ وَ تَقَرُّ عَيْنُهُ غَدا بِرُؤْيَتِكُمْ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي وَ نَفْسِي وَ أَهْلِي وَ مَالِي مَنْ أَرَادَ اللَّهَ بَدَأَ بِكُمْ وَ مَنْ وَحَّدَهُ قَبِلَ عَنْكُمْ وَ مَنْ قَصَدَهُ تَوَجَّهَ بِكُمْ مَوَالِيَّ لا أُحْصِيثَنَاءَكُمْ وَ لا أَبْلُغُ مِنَ الْمَدْحِ كُنْهَكُمْ وَ مِنَ الْوَصْفِ قَدْرَكُمْ وَ أَنْتُمْ نُورُ الْأَخْيَارِ وَ هُدَاةُ الْأَبْرَارِ وَ حُجَجُ الْجَبَّارِ بِكُمْ فَتَحَ اللَّهُ وَ بِكُمْ يَخْتِمُ وَ بِكُمْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ، وَ بِكُمْ يُمْسِكُ

ص: 231

السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلا بِإِذْنِهِ وَ بِكُمْ يُنَفِّسُ الْهَمَّ وَ يَكْشِفُ الضُّرَّ وَ عِنْدَكُمْ مَا نَزَلَتْ بِهِ رُسُلُهُ وَ هَبَطَتْ بِهِ مَلائِكَتُهُ وَ إِلَى جَدِّكُمْ و اگر زیارت امیرالمؤمنین باشد به جای «وَ اِلی جَدِّکِمْ» بگو (وَ اِلی اَخیکَ) . بُعِثَ الرُّوحُ الْأَمِينُ اتَاكُمُ اللَّهُ مَا لَمْ يُؤْتِ أَحَدا مِنَ الْعَالَمِينَ طَأْطَأَ كُلُّ شَرِيفٍ لِشَرَفِكُمْ وَ بَخَعَ كُلُّ مُتَكَبِّرٍ لِطَاعَتِكُمْ وَ خَضَعَ كُلُّ جَبَّارٍ لِفَضْلِكُمْ وَ ذَلَّ كُلُّ شَيْ ءٍ لَكُمْ وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِكُمْ وَ فَازَ الْفَائِزُونَ بِوِلايَتِكُمْ بِكُمْ يُسْلَكُ إِلَى الرِّضْوَانِ وَ عَلَى مَنْ جَحَدَ وِلايَتَكُمْ غَضَبُ الرَّحْمَنِ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي وَ نَفْسِي وَ أَهْلِي وَ مَالِي ذِكْرُكُمْ فِي الذَّاكِرِينَ وَ أَسْمَاؤُكُمْ فِي الْأَسْمَاءِ وَ أَجْسَادُكُمْ فِي الْأَجْسَادِ وَ أَرْوَاحُكُمْ فِي الْأَرْوَاحِ وَ أَنْفُسُكُمْ فِي النُّفُوسِ وَ اثَارُكُمْ فِي الْاثَارِ وَ قُبُورُكُمْ فِي الْقُبُورِ فَمَا أَحْلَى أَسْمَاءَكُمْ وَ أَكْرَمَ أَنْفُسَكُمْ وَ أَعْظَمَ شَأْنَكُمْ وَ أَجَلَّ خَطَرَكُمْ وَ أَوْفَى عَهْدَكُمْ وَ أَصْدَقَ وَعْدَكُمْ كَلامُكُمْ نُورٌ وَ أَمْرُكُمْ رُشْدٌ وَ وَصِيَّتُكُمُ التَّقْوَى وَ فِعْلُكُمُ الْخَيْرُ وَ عَادَتُكُمُ الْإِحْسَانُ وَ سَجِيَّتُكُمُ الْكَرَمُ وَ شَأْنُكُمُ الْحَقُّ وَ الصِّدْقُ وَ الرِّفْقُ وَ قَوْلُكُمْ حُكْمٌ وَ حَتْمٌ وَ رَأْيُكُمْ عِلْمٌ وَ حِلْمٌ وَ حَزْمٌ إِنْذُكِرَ الْخَيْرُ كُنْتُمْ أَوَّلَهُ وَ أَصْلَهُ وَ فَرْعَهُ وَ مَعْدِنَهُ وَ مَأْوَاهُ وَ مُنْتَهَاهُ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي وَ نَفْسِي كَيْفَ أَصِفُ حُسْنَ ثَنَائِكُمْ وَ أُحْصِي جَمِيلَ بَلائِكُمْ وَ بِكُمْ أَخْرَجَنَا اللَّهُ مِنَ الذُّلِّ وَ فَرَّجَ

ص: 232

عَنَّا غَمَرَاتِ الْكُرُوبِ وَ أَنْقَذَنَا مِنْ شَفَا جُرُفِ الْهَلَكَاتِ وَ مِنَ النَّارِ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي وَ نَفْسِي بِمُوَالاتِكُمْ عَلَّمَنَا اللَّهُ مَعَالِمَ دِينِنَا وَ أَصْلَحَ مَا كَانَ فَسَدَ مِنْ دُنْيَانَا وَ بِمُوَالاتِكُمْ تَمَّتِ الْكَلِمَةُ وَ عَظُمَتِ النِّعْمَةُ، وَ ائْتَلَفَتِ الْفُرْقَةُ وَ بِمُوَالاتِكُمْ تُقْبَلُ الطَّاعَةُ الْمُفْتَرَضَةُ وَ لَكُمُ الْمَوَدَّةُ الْوَاجِبَةُ وَ الدَّرَجَاتُ الرَّفِيعَةُ وَ الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ وَ الْمَكَانُ [وَ الْمَقَامُ الْمَعْلُومُ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ الْجَاهُ الْعَظِيمُ وَ الشَّأْنُ الْكَبِيرُ وَ الشَّفَاعَةُ الْمَقْبُولَةُ رَبَّنَا امَنَّا بِمَا أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ رَبَّنَا لا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَ هَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولا، يَا وَلِيَّ اللَّهِ إِنَّ بَيْنِي وَ بَيْنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ذُنُوبا لا يَأْتِي عَلَيْهَا إِلا رِضَاكُمْ فَبِحَقِّ مَنِ ائْتَمَنَكُمْ عَلَى سِرِّهِ وَ اسْتَرْعَاكُمْ أَمْرَ خَلْقِهِ وَ قَرَنَ طَاعَتَكُمْ بِطَاعَتِهِ لَمَّا اسْتَوْهَبْتُمْ ذُنُوبِي وَ كُنْتُمْ شُفَعَائِي فَإِنِّي لَكُمْ مُطِيعٌ مَنْ أَطَاعَكُمْ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ مَنْ عَصَاكُمْ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَ مَنْ أَحَبَّكُمْ فَقَدْ أَحَبَّ اللَّهَ وَ مَنْ أَبْغَضَكُمْ فَقَدْ أَبْغَضَ اللَّهَ اللَّهُمَّ إِنِّي لَوْ وَجَدْتُ شُفَعَاءَ أَقْرَبَ إِلَيْكَ مِنْ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ الْأَخْيَارِ الْأَئِمَّةِالْأَبْرَارِ لَجَعَلْتُهُمْ شُفَعَائِي فَبِحَقِّهِمُ الَّذِي أَوْجَبْتَ لَهُمْ عَلَيْكَ أَسْأَلُكَ أَنْ تُدْخِلَنِي فِي جُمْلَةِ الْعَارِفِينَ بِهِمْ وَ بِحَقِّهِمْ وَ فِي زُمْرَةِ الْمَرْحُومِينَ بِشَفَاعَتِهِمْ إِنَّكَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ وَ صَلَّى

ص: 233

اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِينَ وَ سَلَّمَ تَسْلِيما] كَثِيرا وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ.

زیارت وارث

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ ادَمَ صَفْوَةِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ نُوحٍ نَبِيِّ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ مُوسَى كَلِيمِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ عِيسَى رُوحِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ مُحَمَّدٍ حَبِيبِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَارِثَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عليه السَّلام [وَلِيِّ اللَّهِ] السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ مُحَمَّدٍ الْمُصْطَفَى السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ عَلِيٍّ الْمُرْتَضَى السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ خَدِيجَةَ الْكُبْرَى السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ثَارَ اللَّهِ وَ ابْنَ ثَارِهِ وَ الْوِتْرَ الْمَوْتُورَ أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاةَ وَ اتَيْتَ الزَّكَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أَطَعْتَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً ظَلَمَتْكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً سَمِعَتْ بِذَلِكَ فَرَضِيَتْ بِهِ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّكَ كُنْتَ نُورا فِي الْأَصْلابِ الشَّامِخَةِ وَ الْأَرْحَامِ الْمُطَهَّرَةِ لَمْ تُنَجِّسْكَ الْجَاهِلِيَّةُ بِأَنْجَاسِهَاوَ لَمْ تُلْبِسْكَ مِنْ مُدْلَهِمَّاتِ ثِيَابِهَا وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ مِنْ دَعَائِمِ الدِّينِ وَ أَرْكَانِ الْمُؤْمِنِينَ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ الْإِمَامُ الْبَرُّ التَّقِيُّ الرَّضِيُّ الزَّكِيُّ الْهَادِي الْمَهْدِيُّ وَ أَشْهَدُ أَنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِكَ كَلِمَةُ التَّقْوَى وَ أَعْلامُ الْهُدَى وَ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَى وَ الْحُجَّةُ عَلَى أَهْلِ الدُّنْيَا وَ أُشْهِدُ

ص: 234

اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ وَ أَنْبِيَاءَهُ وَ رُسُلَهُ أَنِّي بِكُمْ مُؤْمِنٌ وَ بِإِيَابِكُمْ مُوقِنٌ بِشَرَائِعِ دِينِي وَ خَوَاتِيمِ عَمَلِي وَ قَلْبِي لِقَلْبِكُمْ سِلْمٌ وَ أَمْرِي لِأَمْرِكُمْ مُتَّبِعٌ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ عَلَى أَرْوَاحِكُمْ وَ عَلَى أَجْسَادِكُمْ وَ عَلَى أَجْسَامِكُمْ وَ عَلَى شَاهِدِكُمْ وَ عَلَى غَائِبِكُمْ وَ عَلَى ظَاهِرِكُمْ وَ عَلَى بَاطِنِكُمْ سپس بیانداز خود را بر قبر، و آن را ببوس و بگو: بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزِيَّةُ وَ جَلَّتِ الْمُصِيبَةُ بِكَ عَلَيْنَا وَ عَلَى جَمِيعِ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً أَسْرَجَتْ وَ أَلْجَمَتْ وَ تَهَيَّأَتْ لِقِتَالِكَ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَصَدْتُ حَرَمَكَ وَ أَتَيْتُ إِلَى مَشْهَدِكَ أَسْأَلُ اللَّهَ بِالشَّأْنِ الَّذِي لَكَ عِنْدَهُ وَ بِالْمَحَلِّ الَّذِي لَكَ لَدَيْهِ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ يَجْعَلَنِي مَعَكُمْ فِي الدُّنْيَا وَ الْاخِرَةِ. سپس برخيز

و دو ركعت نماز در بالا سر بگذار، بخوان در آن دو رکعت هر سوره که خواهی، پس چون از نماز فارغ شدی بگو: اللَّهُمَّ إِنِّي صَلَّيْتُ وَ رَكَعْتُ وَ سَجَدْتُ لَكَ وَحْدَكَ لا شَرِيكَ لَكَ لِأَنَّ الصَّلاةَ وَ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ لا يَكُونُ إِلا لَكَ لِأَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ أَبْلِغْهُمْ عَنِّي أَفْضَلَ السَّلامِ وَ التَّحِيَّةِ وَ ارْدُدْ عَلَيَّ مِنْهُمُ السَّلامَ اللَّهُمَّ وَ هَاتَانِ الرَّكْعَتَانِ هَدِيَّةٌ مِنِّي إِلَى مَوْلايَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِمَا السَّلامُ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ

ص: 235

وَ عَلَيْهِ وَ تَقَبَّلْ مِنِّي وَ أْجُرْنِي عَلَى ذَلِكَ بِأَفْضَلِ أَمَلِي وَ رَجَائِي فِيكَ وَ فِي وَلِيِّكَ يَا وَلِيَّ الْمُؤْمِنِينَ . سپس برخیز و برو پایین پای قبر آن حضرت و بایست نزد سر علی بن الحسین و بگو: اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ نَبِيِّ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ الْحُسَيْنِ الشَّهِيدِ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الشَّهِيدُ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْمَظْلُومُ وَ ابْنُ الْمَظْلُومِ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً ظَلَمَتْكَ وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً سَمِعَتْ بِذَلِكَ فَرَضِيَتْ بِهِ.پس بیفکن خود را بر قبرش و ببوس آن را و بگو: اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَلِيَّ اللَّهِ وَ ابْنَ وَلِيِّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الْمُصِيبَةُ وَ جَلَّتِ الرَّزِيَّةُ بِكَ عَلَيْنَا وَ عَلَى جَمِيعِ الْمُسْلِمِينَ فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكَ وَ أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ وَ إِلَيْكَ مِنْهُمْ .

پس بیرون بیا از دری که پایین پای علی بن الحسین است و متوجه شو به سوی شهدا و بگو: السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَوْلِيَاءَ اللَّهِ وَ أَحِبَّاءَهُ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَصْفِيَاءَ اللَّهِ وَ أَوِدَّاءَهُ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَنْصَارَ دِينِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَنْصَارَ رَسُولِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَنْصَارَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَنْصَارَ فَاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَنْصَارَ أَبِي مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْوَلِيِّ النَّاصِحِ السَّلامُ عَلَيْكُمْ يَا أَنْصَارَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتُمْ وَ أُمِّي طِبْتُمْ وَ طَابَتِ الْأَرْضُ الَّتِي [أَنْتُمْ] فِيهَا دُفِنْتُمْ وَ فُزْتُمْ فَوْزا عَظِيما فَيَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَكُمْ فَأَفُوزَ مَعَكُمْ .

ص: 236

سپس برگرد به بالای سر حضرت امام حسین علیه السلام و دعای بسیار کن از برای خود و برای اهل و اولاد و پدر و مادر و برادران خود، زیرا که در آن روضه مطهره رد نمی شود دعای دعاکننده و نه سؤال سؤال کننده.

زیارت امین الله

*زیارت امین الله(1)

این زیارت شامل مضامین عالیه و دعایی بلیغ و جامع و از نظر سند هم، مورد تأیید محدّثین است، جابر از امام باقر علیه السلام نقل می کند که امام زین العابدین علیه السلام به زیارت امیرالمؤمنین علیه السلام آمد و نزد قبر آن حضرت ایستاد و گریست و گفت:

اَلسَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِينَ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ حُجَّتَهُ عَلَى عِبَادِهِ (السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ)، أَشْهَدُ أَنَّكَ جَاهَدْتَ فِي اللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ وَ عَمِلْتَ بِكِتَابِهِ، وَ اتَّبَعْتَ سُنَنَ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ، حَتَّى دَعَاكَ اللَّهُ إِلَى جِوَارِهِ، فَقَبَضَكَ إِلَيْهِ بِاخْتِيَارِهِ وَأَلْزَمَ أَعْدَاءَكَ الْحُجَّةَ مَعَ مَا لَكَ مِنَ الْحُجَجِ الْبَالِغَةِ عَلَى جَمِيعِ خَلْقِهِ، اللَّهُمَّ فَاجْعَلْ نَفْسِي مُطْمَئِنَّةً بِقَدَرِكَ رَاضِيَةً بِقَضَائِكَ مُولَعَةً بِذِكْرِكَ وَ دُعَائِكَ، مُحِبَّةً لِصَفْوَةِ أَوْلِيَائِكَ مَحْبُوبَةً فِي أَرْضِكَ وَ سَمَائِكَ صَابِرَةً عَلَى نُزُولِ بَلائِكَ شَاكِرَةً لِفَوَاضِلِ نَعْمَائِكَ ذَاكِرَةً لِسَوَابِغِ الائِكَ مُشْتَاقَةً إِلَى فَرْحَةِ لِقَائِكَ مُتَزَوِّدَةً التَّقْوَى لِيَوْمِ جَزَائِكَ مُسْتَنَّةً بِسُنَنِ

ص: 237


1- وسائل الشیعه، ج10، ص306 ؛ بحارالانوار، ج100 ، ص264 . این زیارت بسیار مجرّب و دارای آثار مطلوبی است و هر یک از ائمه را می توان بوسیله آن زیارت کرد. اگر غیر از حضرت امیر (علیه السلام) از امامان زیارت کردی به جای نام مبارک امیرالمؤمنین (علیه السلام) نام امامی را که مقصود است بگو.

أَوْلِيَائِكَ مُفَارِقَةً لِأَخْلاقِ أَعْدَائِكَ مَشْغُولَةً عَنِ الدُّنْيَا بِحَمْدِكَ وَ ثَنَائِكَ پس پهلوی روی مبارک خود را بر قبر گذاشت و گفت: اللَّهُمَّ إِنَّ قُلُوبَ الْمُخْبِتِينَ إِلَيْكَ وَالِهَةٌ وَ سُبُلَ الرَّاغِبِينَ إِلَيْكَ شَارِعَةٌ وَ أَعْلامَ الْقَاصِدِينَ إِلَيْكَ وَاضِحَةٌ وَ أَفْئِدَةَ الْعَارِفِينَ مِنْكَ فَازِعَةٌ وَ أَصْوَاتَ الدَّاعِينَ إِلَيْكَ صَاعِدَةٌ وَ أَبْوَابَ الْإِجَابَةِ لَهُمْ مُفَتَّحَةٌ وَ دَعْوَةَ مَنْ نَاجَاكَ مُسْتَجَابَةٌ وَ تَوْبَةَ مَنْ أَنَابَ إِلَيْكَ مَقْبُولَةٌ وَ عَبْرَةَ مَنْ بَكَى مِنْ خَوْفِكَ مَرْحُومَةٌ وَ الْإِغَاثَةَ لِمَنِ اسْتَغَاثَ بِكَ مَوْجُودَةٌ [مَبْذُولَةٌ] وَ الْإِعَانَةَ لِمَنِ اسْتَعَانَ بِكَ مَبْذُولَةٌ وَ عِدَاتِكَ لِعِبَادِكَ مُنْجَزَةٌ وَ زَلَلَ مَنِ اسْتَقَالَكَ مُقَالَةٌ وَ أَعْمَالَ الْعَامِلِينَ لَدَيْكَ مَحْفُوظَةٌ وَ أَرْزَاقَكَ إِلَى الْخَلائِقِ مِنْ لَدُنْكَ نَازِلَةٌ وَ عَوَائِدَ الْمَزِيدِ إِلَيْهِمْ وَاصِلَةٌ وَ ذُنُوبَ الْمُسْتَغْفِرِينَ مَغْفُورَةٌ وَ حَوَائِجَ خَلْقِكَ عِنْدَكَ مَقْضِيَّةٌ وَ جَوَائِزَ السَّائِلِينَ عِنْدَكَ مُوَفَّرَةٌ وَ عَوَائِدَ الْمَزِيدِ مُتَوَاتِرَةٌ وَ مَوَائِدَ الْمُسْتَطْعِمِينَ مُعَدَّةٌ وَ مَنَاهِلَ الظِّمَاءِ مُتْرَعَةٌ اَللَّهُمَّ فَاسْتَجِبْ دُعَائِي وَ اقْبَلْ ثَنَائِي وَ اجْمَعْ بَيْنِي وَ بَيْنَ أَوْلِيَائِي بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ إِنَّكَ وَلِيُّ نَعْمَائِي وَ مُنْتَهَى مُنَايَ وَ غَايَةُ رَجَائِي فِي مُنْقَلَبِي وَ مَثْوَايَ و در كتاب كامل الزياره بعد از این زیارت، این فقرات نیز مسطور است: أَنْتَ إِلَهِي وَ سَيِّدِي وَ مَوْلايَ اغْفِرْ لِأَوْلِيَائِنَا وَ كُفَّ عَنَّا أَعْدَاءَنَا وَ اشْغَلْهُمْ عَنْ أَذَانَا وَ أَظْهِرْ كَلِمَةَ الْحَقِّ وَ

ص: 238

اجْعَلْهَا الْعُلْيَا وَ أَدْحِضْ كَلِمَةَ الْبَاطِلِ وَ اجْعَلْهَا السُّفْلَى إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِيرٌ.

سپس امام باقر علیه السلام فرمود: هر که از شیعیان ما این زیارت و دعا را نزد قبر امیرالمؤمنین علیه السلام یا نزد قبر یکی از ائمه علیه السلام بخواند، خدای تعالی این زیارت و دعای او در نامه ای از نور بالا برد و مهر حضرت محمد صلی الله علیه و آله بر آن بزند و چنین محفوظ باشد تا تسلیم نماید به قائم آل محمّد صلی الله علیه و آله، پس استقبال نماید صاحبش را به بشارت و تحیّت و کرامت ان شاء الله.

زیارت ناحیه مقدّسه

*زیارت ناحیه مقدّسه(1)

زیارت ناحیه مقدّسه از زبان حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف است که در زیارت امام حسین علیه السلام می باشد، علّامه مجلسی علیه السلام آن را به نقل از چندین نفر از بزرگوارترین فقهای شیعه مانند سیّد مرتضی و شیخ مفید آورده و در خاتمه زیارت می فرماید: روشن شد که این زیارت دارای سند روایتی، و نقل شده از سوی معصوم علیه السلام است.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ

أَلسَّلامُ عَلى ادَمَ صِفْوَةِ اللهِ مِنْ خَليقَتِهِ، أَلسَّلامُ عَلى شَيْث وَلِىِّ اللهِ وَ خِيَرَتِهِ، أَلسَّلامُ عَلى إِدْريسَ الْقآئِمِ لِلّهِ بِحُجَّتِهِ، أَلسَّلامُ عَلى نُوح الْمُجابِ في دَعْوَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى هُود الْمَمْدُودِ مِنَ اللّهِ بِمَعُونَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى صالِ-حٍ الَّذي تَوَّجَهُ اللهُ بِكَرامَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى إِبْراهيمَ الَّذي حَباهُ اللهُ بِخُلَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى إِسْماعيلَ الَّذي فَداهُ اللهُ بِذِبْح عَظيم مِنْ جَنَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى إِسْحقَ الَّذي جَعَلَ اللهُ النُّبُوَّةَ في ذُرِّيَّتِهِ أَلسَّلامُ

ص: 239


1- بحارالانوار، ج101، ص317 به بعد.

عَلى يَعْقُوبَ الَّذي رَدَّ اللهُ عَلَيْهِ بَصَرَهُ بِرَحْمَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى يُوسُفَ الَّذي نَجّاهُ اللهُ مِنَ الْجُبِّ بِعَظَمَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى مُوسَى الَّذي فَلَقَ اللهُ الْبَحْرَ لَهُ بِقُدْرَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى هارُونَ الَّذي خَصَّهُ اللهُ بِنُبُوَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى شُعَيْب الَّذي نَصَرَهُ اللهُ عَلى اُمَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى داوُدَ الَّذي تابَ اللهُ عَلَيْهِ مِنْ خَطيئَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى سُلَيْمانَ الَّذي ذَلَّتْ لَهُ الْجِنُّ بِعِزَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى أَيُّوبَ الَّذي شَفاهُ اللهُ مِنْ عِلَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى يُونُسَ الَّذي أَنْجَزَ اللهُ لَهُ مَضْمُونَ عِدَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى عُزَيْر الَّذي أَحْياهُ اللهُ بَعْدَ ميتَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى زَكَرِيَّا الصّابِرِ في مِحْنَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى يَحْيَى الَّذي أَزْلَفَهُ اللهُ بِشَهادَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى عيسى -رُوحِ اللّهِ وَ كَلِمَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى مُحَمَّد حَبيبِ اللّهِ وَ صِفْوَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى أَميرِالْمُؤْمِنينَ عَلِىِّ بْنِ أَبي طالِب الْمَخْصُوصِ بِاُخُوَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى فاطِمَةِالزَّهْرآءِ ابْنَتِهِأَلسَّلامُ عَلى أَبي مُ

َمَّد الْحَسَنِ وَصِىِّ أَبيهِ وَ خَليفَتِهِ أَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ الَّذي سَمَحَتْ نَفْسُهُ بِمُهْجَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ أَطاعَ اللهَ في سِرِّهِ وَ عَلانِيَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ جَعَلَ اللهُ الشِّفآءَ في تُرْبَتِهِ أَلسَّلامُ عَلى مَنِ الْاِجابَةُ تَحْتَ قُبَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلى مَنِ الْاِ ئِمَّةُ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ أَلسَّلامُ عَلَى ابْنِ خاتَمِ الْاِ نْبِيآءِ ، أَلسَّلامُ عَلَى ابْنِ سَيِّدِ الْاِوْصِياءِ أَلسَّلامُ عَلَى ابْنِ فاطِمَةَ الزَّهْرآءِ أَلسَّلامُ عَلَى ابْنِ خَديجَةَ الْكُبْرى أَلسَّلامُ عَلَى ابْنِ سِدْرَةِ

ص: 240

الْمُنْتَهى أَلسَّلامُ عَلَى ابْنِ جَنَّةِ الْمَأْوى أَلسَّلامُ عَلَى ابْنِ زَمْزَمَ وَ الصَّفا أَلسَّلامُ عَلَى الْمُرَمَّلِ بِالدِّمآءِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمَهْتُوكِ الْخِبآءِ أَلسَّلامُ عَلى خامِسِ أَصْحابِ الْكِسْآءِ أَلسَّلامُ عَلى غَريبِ الْغُرَبآءِ أَلسَّلامُ عَلى شَهيدِ الشُّهَدآءِ أَلسَّلامُ عَلى قَتيلِ الْاِدْعِيآءِ أَلسَّلامُ عَلى ساكِنِ كَرْبَلآءَ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ بَكَتْهُ مَلائِكَةُ السَّمآءِ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ ذُرِّيَّتُهُ الْاِزْكِيآءُ أَلسَّلامُ عَلى يَعْسُوبِ الدّينِ أَلسَّلامُ عَلى مَنازِلِ الْبَراهينِ أَلسَّلامُ عَلَى الْاِئِمَّةِ السّاداتِ أَلسَّلامُ عَلَى الْجُيُوبِ الْمُضَرَّجاتِ أَلسَّلامُ عَلَى الشِّفاهِ الذّابِلاتِ أَلسَّلامُ عَلَى النُّفُوسِ الْمُصْطَلَماتِ أَلسَّلامُ عَلَى الْاِرْواحِ الْمُخْتَلَساتِ أَلسَّلامُ عَلَى الْاِجْسادِ الْعارِياتِ أَلسَّلامُ عَلَى الْجُسُومِ الشّاحِباتِ أَلسَّلامُ عَلَى الدِّمآءِ السّآئِلاتِ أَلسَّلامُ عَلَى الْاِعْضآءِ الْمُقَطَّعاتِ أَلسَّلامُ عَلَى الرُّؤُوسِ الْمُشالاتِ أَلسَّلامُعَلَى النِّسْوَةِ الْبارِزاتِ أَلسَّلامُ عَلى حُجَّةِ رَبِّ الْعال

مينَ أَلسَّلامُ عَلَيْك َ وَ عَلى ابائِك َ الطّاهِرينَ أَلسَّلامُ عَلَيْك َ وَ عَلى أَبْنائِكَ الْمُسْتَشْهَدينَ أَلسَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلى ذُرِّيَّتِكَ النّاصِرينَ أَلسَّلامُ عَلَيْكَ وَ عَلَى الْمَلآئِكَةِ الْمُضاجِعينَ أَلسَّلامُ عَلَى الْقَتيلِ الْمَظْلُومِ أَلسَّلامُ عَلى أَخيهِ الْمَسْمُومِ أَلسَّلامُ عَلى عَلِىّ الْكَبيرِ أَلسَّلامُ عَلَى الرَّضيعِ الصَّغيرِ أَلسَّلامُ عَلَى الْاِبْدانِ السَّليبَةِ أَلسَّلامُ عَلَى الْعِتْرَةِ الْقَريبَةِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمُجَدَّلينَ فِى

ص: 241

الْفَلَواتِ أَلسَّلامُ عَلَى النّازِحينَ عَنِ الْاِوْطانِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمَدْفُونينَ بِلا أَكْفان أَلسَّلامُ عَلَى الرُّؤُوسِ الْمُفَرَّقَةِ عَنِ الْاِبْدانِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمُحْتَسِبِ الصّابِرِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمَظْلُومِ بِلا ناصِر أَلسَّلامُ عَلى ساكِنِ التُّرْبَةِ الزّاكِيَةِ أَلسَّلامُ عَلى صاحِبِ الْقُبَّةِ السّامِيَةِ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ طَهَّرَهُ الْجَليلُ أَلسَّلامُ عَلى مَنِ افْتَخَرَ بِهِ جَبْرَئيلُ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ ناغاهُ فِي الْمَهْدِ ميكائيلُ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ نُكِثَتْ ذِمَّتُهُ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ هُتِكَتْ حُرْمَتُهُ أَلسَّلامُ عَلى مَنْ اُريقَ بِالظُّلْمِ دَمُهُ أَلسَّلامُ عَلَى الْمُغَسَّلِ بِدَمِ الْجِراحِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمُجَرَّعِ بِكَأْساتِ الرِّماحِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمُضامِ الْمُسْتَباحِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمَنْحُورِ فِى الْوَرى أَلسَّلامُ عَلى مَنْ دَفَنَهُ أَهْلُ الْقُرى أَلسَّلامُ عَلَى الْمَقْطُوعِ الْوَتينِ أَلسَّلامُ عَلَى الْمُحامي بِلا مُعين أَلسَّلامُ عَلَى الشَّيْبِ الْخَضيبِ أَلسَّلامُ عَلَى الْخَدِّ التَّريبِ أَلسَّلامُ عَلَى الْبَدَنِ السَّليبِ أَلس

َلامُ عَلَى الثَّغْرِ الْمَقْرُوعِ بِالْقَضيبِ أَلسَّلامُ عَلَى الرَّأْسِ الْمَرْفُوعِ أَلسَّلامُ عَلَى الْاِجْسامِ الْعارِيَةِ فِى الْفَلَواتِ تَنْهِشُهَا الذِّئابُ الْعادِياتُ وَ تَخْتَلِفُ إِلَيْهَا السِّباعُ الضّارِياتُ أَلسَّلامُ عَلَيْك َ يا مَوْلاىَ وَ عَلَى الْمَلآئِكَةِ الْمُرَفْرِفينَ حوْلَ قُبَّتِكَ الْحافّينَ بِتُرْبَتِكَ ا لطّآئِفينَ بِعَرْصَتِكَ الْوارِدينَ لِزِيارَتِكَ أَلسَّلامُ عَلَيْك َ فَإِنّي قَصَدْتُ إِلَيْكَ وَ رَجَوْتُ الْفَوْزَ لَدَيْكَ أَلسَّلامُ عَلَيْك َ سَلامَ الْعارِفِ بِحُرْمَتِكَ الْمُخْلِصِ

ص: 242

في وِلايَتِكَ الْمُتَقَرِّبِ إِلَى اللهِ بِمَحَبَّتِكَ الْبَرىءِ مِنْ أَعْدآئِكَ سَلامَ مَنْ قَلْبُهُ بِمُصابِك َ مَقْرُوحٌ وَ دَمْعُهُ عِنْدَ ذِكْرِك َ مَسْفُوحٌ سَلامَ الْمَفْجُوعِ الْحَزينِ الْوالِهِ الْمُسْتَكينِ سَلامَ مَنْ لَوْ كانَ مَعَكَ بِالطُّفُوفِ لَوَقاكَ بِنَفْسِهِ حَدَّ السُّيُوفِ وَ بَذَلَ حُشاشَتَهُ دُونَكَ لِلْحُتُوفِ وَ جاهَدَ بَيْنَ يَدَيْكَ وَ نَصَرَك َ عَلى مَنْ بَغى عَلَيْكَ وَ فَداكَ رُوحِهِ وَ جَسَدِهِ وَ مالِهِ وَ وَلَدِهِ وَ رُوحُهُ لِرُوحِك َ فِدآءٌ وَ أَهْلُهُ لاِهْلِكَ وِقآءٌفَلَئِنْ أَخَّرَتْنِى الدُّهُورُ وَ عاقَني عَنْ نَصْرِك َ الْمَقْدُورُ وَ لَمْ أَكُنْ لِمَنْ حارَبَك َ مُحارِباً وَ لِمَنْ نَصَبَ لَكَ الْعَداوَةَ مُناصِباً فَلَاَنْدُبَنَّكَ صَباحاً وَ مَسآءً وَ لَاَبْكِيَنَّ لَكَ بَدَلَ الدُّمُوعِ دَماً حَسْرَةً عَلَيْكَ وَ تَأَسُّفاً عَلى ما دَهاكَ وَ تَلَهُّفاً حَتّى أَمُوتَ بِلَوْعَةِالْمُصابِ وَ غُصَّةِ الاِكْتِيابِ أَشْهَدُ أَ نَّك َ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلوةَ وَ اتَيْتَ الزَّكوةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَعَنِ الْمُنْكَرِ وَ الْعُدْوانِ وَ أَطَعْتَ اللهَ وَ ما

عَصَيْتَهُ وَ تَمَسَّكْتَ بِهِ وَ بِحَبْلِهِ فَأَرْضَيْتَهُ وَ خَشيتَهُ وَ راقَبْتَهُ وَ اسْتَجَبْتَهُ وَ سَنَنْتَ السُّنَنَ وَ أَطْفَأْتَ الْفِتَنَ وَ دَعَوْتَ إِلَى الرَّشادِ ، وَ أَوْضَحْتَ سُبُلَ السَّدادِ ، وَ جاهَدْتَ فِى اللهِ حَقَّ الْجِهادِ ، وَ كُنْتَ للهِ طآئِعاً ، وَ لِجَدِّك َ مُحَمَّد صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ تابِعاً وَ لِقَوْلِ أَبيكَ سامِعاً وَ إِلى وَصِيَّةِ أَخيك َ مُسارِعاً وَ لِعِمادِ الدّينِ رافِعاً وَ لِلطُّغْيانِ قامِعاً وَ لِلطُّغاةِ مُقارِعاً وَ لِلْاُ مَّةِ ناصِحاً وَ في غَمَراتِ الْمَوْتِ سابِحاً وَ لِلْفُسّاقِ مُكافِحاً وَ بِحُجَجِ

ص: 243

اللهِ قآئِماً ، وَ لِلْاِسْلامِ وَ الْمُسْلِمينَ راحِماً وَ لِلْحَقِّ ناصِراً وَ عِنْدَ الْبَلآءِ صابِراً وَ لِلدّينِ كالِئاً وَ عَنْ حَوْزَتِهِ مُرامِياً تَحُوطُ الْهُدى وَ تَنْصُرُهُ وَ تَبْسُطُ الْعَدْلَ وَ تَنْشُرُهُ وَ تَنْصُرُ الدّينَ وَ تُظْهِرُهُ وَ تَكُفُّ الْعابِثَ وَ تَزْجُرُهُ وَ تَأْخُذُ لِلدَّنِىِّ مِنَ الشَّريفِ وَ تُساوي فِى الْحُكْمِ بَيْنَ الْقَوِىِّ وَ الضَّعيفِ كُنْتَ رَبيعَ الْاَيْتامِ وَ عِصْمَةَ الْاَ نامِ وَ عِزَّ الْاِسْلامِ وَ مَعْدِنَ الْاَحْكامِ وَ حَليفَ الْاِنْعامِ سالِكاً طَرآئِقَ جَدِّك َ وَ أَبيكَ مُشْبِهاً فِى الْوَصِيَّةِ لِاَخيكَ وَفِىَّ الذِّمَمِ رَضِىَّ الشِّيَمِ ظاهِرَ الْكَرَمِ مُتَهَجِّداً فِىالظُّلَمِ قَويمَ الطَّرآئِقِ كَريمَ الْخَلائِقِ عَظيمَ السَّوابِقِ شَريفَ النَّسَبِ مُنيفَ الْحَسَبِ رَفيعَ الرُّتَبِ كَثيرَ الْمَناقِبِ مَحْمُودَ الضَّرآئِبِ جَزيلَ الْمَواهِبِ حَليمٌ رَشيدٌ مُنيبٌ جَوادٌ عَليمٌ شَديدٌ إِمامٌ شَهيدٌ أَوّاهٌ مُنيبٌ حَبيبٌ مَهيبٌ كُنْتَ لِلرَّسُولِ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ وَلَداًوَ لِلْقُرْءانِ سَنَداً وَ لِلْاُکَّةِ عَضُداً وَ فِى الطّاعَ

ِ مُجْتَهِداً حافِظاً لِلْعَهْدِ وَالْميثاقِ ناكِباً عَنْ سُبُلِ الْفُسّاقِ باذِلاً لِلْمَجْهُودِ طَويلَ الرُّكُوعِ وَ السُّجُودِ زاهِداً فِى الدُّنْيا زُهْدَ الرّاحِلِ عَنْها ناظِراً إِلَيْها بِعَيْنِ الْمُسْتَوْحِشينَ مِنْها امالُكَ عَنْها مَكْفُوفَةٌ وَ هِمَّتُك َ عَنْ زينَتِها مَصْرُوفَةٌ وَ أَلْحاظُكَ عَنْ بَهْجَتِها مَطْرُوفَةٌ وَ رَغْبَتُكَ فِى الاْخِرَةِ مَعْرُوفَةٌ حَتّى إِذَا الْجَوْرُ مَدَّ باعَهُ وَ أَسْفَرَ الظُّلْمُ قِناعَهُ وَ دَعَی الْغَىُّ أَتْباعَهُ وَ أَنْتَ في حَرَمِ جَدِّكَ قاطِنٌ وَ لِلظّالِمينَ مُبايِنٌ جَليسُ

ص: 244

الْبَيْتِ وَ الْمِحْرابِ مُعْتَزِلٌ عَنِ اللَّذّاتِ وَ الشَّهَواتِ تُنْكِرُ الْمُنْكَرَ بِقَلْبِكَ وَ لِسانِكَ عَلى حَسَبِ طاقَتِكَ وَ إِمْكانِكَ ثُمَّ اقْتَضاكَ الْعِلْمُ لِلْاِنْكارِ وَ لَزِمَكَ أَنْ تُجاهِدَ الْفُجّارَ فَسِرْتَ في أَوْلادِكَ وَ أَهاليكَ وَ شيعَتِكَ وَ مَواليكَ وَ صَدَعْتَ بِالْحَقِّ وَ الْبَيِّنَةِ وَ دَعَوْتَ إِلَى اللهِ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ أَمَرْتَ بِإِقامَةِ الْحُدُودِ وَ الطّاعَةِ لِلْمَعْبُودِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْخَبآئِثِ وَ الطُّغْيانِ وَ واجَهُوكَ بِالظُّلْمِ وَ الْعُدْوانِ فَجاهَدْتَهُمْ بَعْدَ الاْيعازِ لَهُمْ وَ تَأْكيدِ الْحُجَّةِ عَلَيْهِمْ فَنَكَثُوا ذِمامَكَ وَ بَيْعَتَكَ وَ أَسْخَطُوا رَبَّكَ وَ جَدَّ كَ وَ بَدَؤُوكَ بِالْحَرْبِ فَثَبَتَّ لِلطَّعْنِ وَالضَّرْبِ وَ طَحَنْتَ جُنُودَ الْفُجّارِ وَاقْتَحَمْتَ قَسْطَلَ الْغُبارِ مُجالِداً بِذِى الْفَقارِ كَأَنَّكَ عَلِىٌّ الْمُخْتارُ فَلَمّا رَأَوْكَ ثابِتَ الْجاشِ غَيْرَ خآئِف وَ لا خاش نَصَبُوا لَكَ غَوآئِلَ مَكْرِهِمْ وَ قاتَلُوكَ بِكَيْدِهِمْ وَشَرِّهِمْ وَ أَمَرَ اللَّعينُ جُنُودَهُ فَمَنَعُوكَ الْ

آءَ وَ وُرُودَهُ وَ ناجَزُوكَ الْقِتالَ وَ عاجَلُوكَ النِّزالَ وَ رَشَقُوكَ بِالسِّهامِ وَ النِّبالِ وَ بَسَطُوا إِلَيْكَ أَكُفَّ الاِصْطِلامِ، وَ لَمْ يَرْعَوْا لَكَ ذِماماً وَ لاراقَبُوا فيكَ أَثاماً في قَتْلِهِمْ أَوْلِيآءَكَ وَ نَهْبِهِمْ رِحالَكَ وَ أَنْتَ مُقَدَّمٌ فِى الْهَبَواتِ وَ مُحْتَمِلٌ لِلْاَذِيّاتِ قَدْ عَجِبَتْ مِنْ صَبْرِكَ مَلآئِكَةُ السَّمواتِ فَأَحْدَقُوا بِكَ مِنْ كُلّ ِالْجِهاتِ وَ أَثْخَنُوك َ بِالْجِراحِ وَ حالُوا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ الرَّواحِ وَ لَمْ يَبْقَ لَكَ ناصِرٌ وَ أَنْتَ

ص: 245

مُحْتَسِبٌ صابِرٌ تَذُبُّ عَنْ نِسْوَتِكَ وَ أَوْلادِكَ حَتّى نَكَسُوكَ عَنْ جَوادِكَ فَهَوَيْتَ إِلَى الْاَرْضِ جَريحاً تَطَؤُكَ الْخُيُولُ بِحَوافِرِها وَ تَعْلُوكَ الطُّغاةُ بِبَواتِرِها قَدْ رَشَحَ لِلْمَوْتِ جَبينُكَ وَ اخْتَلَفَتْ بِالاِنْقِباضِ وَ الاِنْبِساطِ شِمالُكَ وَ يَمينُكَ تُديرُ طَرْفاً خَفِيّاً إِلى رَحْلِكَ وَ بَيْتِكَ وَ قَدْ شُغِلْتَ بِنَفْسِكَ عَنْ وُلْدِكَ وَ أَهاليكَ وَ أَسْرَعَ فَرَسُك َ شارِداً إِلى خِيامِك َ قاصِداً مُحَمْحِماً باكِياً فَلَمّا رَأَيْنَ النِّسآءُ جَوادَكَ مَخْزِيّاً وَ نَظَرْنَ سَرْجَكَ عَلَيْهِ مَلْوِيّاً بَرَزْنَ مِنَ الْخُدُورِ ناشِراتِ الشُّعُورِ عَلَى الْخُدُودِ لاطِماتِ الْوُجُوهِ سافِرات وَ بِالْعَويلِ داعِيات وَ بَعْدَالْعِزِّ مُذَلَّلات وَ إِلى مَصْرَعِك َ مُبادِرات وَ الشِّمْرُ جالِسٌ عَلى صَدْرِكَ وَ مُولِغٌ سَيْفَهُ عَلى نَحْرِكَ قابِضٌ عَلى شَيْبَتِك َ بِيَدِهِ ذابِحٌ لَك َ بِمُهَنَّدِهِ قَدْ سَكَنَتْ حَوآسُّكَ وَ خَفِيَتْ أَنْفاسُكَ وَ رُفِعَ عَلَى الْقَناةِ رَأْسُكَ وَ سُبِىَ أَهْلُكَ كَالْعَبيدِ وَ صُفِّدُوافِى الْحَديدِ فَوْقَ أَقْتابِ الْمَطِيّاتِ ت

لْفَحُ وُجُوهَهُمْ حَرُّ الْهاجِراتِ يُساقُونَ فِى الْبَراري وَالْفَلَواتِ أَيْديهِمْ مَغلُولَةٌ إِلَى الْاَعْناقِ يُطافُ بِهِمْ فِى الْاَسْواقِ فَالْوَيْلُ لِلْعُصاةِ الْفُسّاقِ لَقَدْ قَتَلُوا بِقَتْلِكَ الْاِسْلامَ وَ عَطَّلُوا الصَّلوةَ وَ الصِّيامَ وَ نَقَضُوا السُّنَنَ وَ الْاَحْكامَ وَ هَدَمُوا قَواعِدَ الاْيمانِ وَ حَرَّفُوا اياتِ الْقُرْءانِ وَ هَمْلَجُوا فِى الْبَغْىِ وَالْعُدْوانِ لَقَدْ أَصْبَحَ رَسُولُ اللّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْه وَ الِهِ مَوْتُوراً وَ عادَ كِتابُ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ مَهْجُوراً وَ غُودِرَ الْحَقُّ

ص: 246

إِذْ قُهِرْتَ مَقْهُوراً وَ فُقِدَ بِفَقْدِكَ التَّكْبيرُ وَالتَّهْليلُ وَالتَّحْريمُ وَالتَّحْليلُ وَالتَّنْزيلُ وَالتَّأْويلُ وَ ظَهَرَ بَعْدَكَ التَّغْييرُ وَالتَّبْديلُ وَ الْاِلْحادُ وَالتَّعْطيل وَ الْاَهْوآءُ وَ الْاَضاليلُ وَ الْفِتَنُ وَ الْاَباطيلُ فَقامَ ناعيكَ عِنْدَ قَبْرِ جَدِّكَ الرَّسُولِ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ فَنَعاكَ إِلَيْهِ بِالدَّمْعِ الْهَطُولِ قآئِلا يا رَسُولَ اللّهِ قُتِلَ سِبْطُكَ وَ فَتاكَ وَ اسْتُبيحَ أَهْلُكَ وَ حِماكَ وَ سُبِيَتْ بَعْدَكَ ذَراريكَ وَ وَقَعَ الْمَحْذُورُ بِعِتْرَتِكَ وَ ذَويكَ فَانْزَعَجَ الرَّسُولُ وَ بَكى قَلْبُهُ الْمَهُولُ وَ عَزّاهُ بِكَ الْمَلآئِكَةُ وَ الْاَنْبِيآءُ وَ فُجِعَتْ بِكَ اُمُّكَ الزَّهْرآءُ وَ اخْتَلَفَتْ جُنُودُ الْمَلآئِكَةِ الْمُقَرَّبينَ تُعَزّي أَباكَ أَميرَالْمُؤْمِنينَ وَ اُقيمَتْ لَكَ الْمَاتِمُ في أَعْلا عِلِّيّينَ وَ لَطَمَتْ عَلَيْكَ الْحُورُ الْعينُ وَ بَكَتِ السَّمآءُ وَ سُكّانُه وَ الْجِنانُ وَ خُزّانُها وَ الْهِضابُ وَ أَقْطارُها وَ الْبِحارُ وَ حيتانُهاوَ الْجِنانُ وَ وِلْدانُها وَ الْبَيْتُ وَ الْمَقامُ وَ الْمَشْعَرُ

الْحَرام ُوَ الْحِلُّ وَ الْاِحْرامُ أَللّهُمَّ فَبِحُرْمَةِ هذَا الْمَكانِ الْمُنيفِ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ الِ مُحَمَّد وَاحْشُرْني في زُمْرَتِهِمْ وَ أَدْخِلْنِى الْجَنَّةَ بِشَفاعَتِهِمْ أَللّهُمَّ إِنّي أَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ يا أَسْرَعَ الْحاسِبينَ وَ ياأَكْرَمَ الْاَكْرَمينَ وَ ياأَحْكَمَ الْحاكِمينَ بِمُحَمَّد خاتَمِ النَّبِيّينَ رَسُولِكَ إِلَى الْعالَمينَ أَجْمَعينَ وَ بِأَخيهِ وَابْنِ عَمِّهِ الْاَنْزَعِ الْبَطينِ الْعالِمِ الْمَكينِ عَلِىّ أَميرِالْمُؤْمِنينَ وَ بِفاطِمَةَ سَيِّدَةِ نِسآءِ الْعالَمينَ وَ بِالْحَسَنِ الزَّكِىِّ عِصْمَةِ الْمُتَّقينَ وَ بِأَبي عَبْدِاللهِ الْحُسَيْنِ

ص: 247

أَكْرَمِ الْمُسْتَشْهَدينَ وَ بِأَوْلادِهِ الْمَقْتُولينَ وَ بِعِتْرَتِهِ الْمَظْلُومينَ وَ بِعَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ زَيْنِ الْعابِدينَ وَ بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِىّ قِبْلَةِ الْاَوّابينَ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّد أَصْدَقِ الصّادِقينَ وَ مُوسَى بْنِ جَعْفَر مُظْهِرِ الْبَراهينِ وَ عَلِىِّ بْنِ مُوسى ناصِرِالدّينِ وَ مُحَمَّدِبْنِ عَلِىّ قُدْوَةِ الْمُهْتَدينَ وَ عَلِىِّ بْنِ مُحَمَّد أَزْهَدِ الزّاهِدينَ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِىّ وارِثِ الْمُسْتَخْلَفينَ وَالْحُجَّةِ عَلَى الْخَلْقِ أَجْمَعينَ أَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدوَالِ مُحَمَّدالصّادِقينَ الْاَبَرّينَ الِ طه وَ يس وَ أَنْ تَجْعَلَني فِى الْقِيامَةِ مِنَ الاْمِنينَ الْمُطْمَئِنّينَ الْفآئِزينَ الْفَرِحينَ الْمُسْتَبْشِرينَ أَللّهُمَّ اكْتُبْني فِى الْمُسْلِمينَ وَ أَلْحِقْني بِالصّالِحينَ وَاجْعَلْ لي لِسانَ صِدْق فِى الاْخِرينَ وَانْصُرْني عَلَى الْباغينَ وَاكْفِني كَيْدَ الْحاسِدينَ وَاصْرِفْ عَنّي مَكْرَ الْماكِرينَ وَاقْبِضْ عَنّي أَيْدِىَ الظّالِمينَ وَاجْمَعْ بَيْني وَ بَيْنَ السّادَةِ الْمَيامينِ في أَعْلا عِلِّيّينَ مَعَ الَّذين َأَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيّينَ وَالصِّدّيقينَ وَالشُّهَدآءِ وَالصّالِحينَ بِرَحْمَتِكَ يا أَرْحَمَ الرّاحِمينَ أَللّهُمَّ إِنّي اُقْسِمُ عَلَيْكَ بِنَبِيِّكَ الْمَعْصُومِ وَ بِحُكْمِكَ الْمَحْتُومِ وَنَهْيِكَ الْمَكْتُومِ وَ بِهذَا الْقَبْرِ الْمَلْمُومِالْمُوَسَّدِ في كَنَفِهِالْاِمامُ الْمَعْصُومُ الْمَقْتُولُ الْمَظْلُومُ أَنْ تَكْشِفَ ما بي مِنَ الْغُمُومِ وَ تَصْرِفَ عَنّي شَرَّ الْقَدَرِ الْمَحْتُومِ وَ تُجيرَني مِنَ النّارِ ذاتِ السَّمُومِ أَللّهُمَّ جَلِّلْني بِنِعْمَتِكَ وَ رَضِّني بِقَسْمِكَ وَ تَغَمَّدْني بِجُودِكَ وَ كَرَمِكَ وَ باعِدْني مِنْ مَكْرِكَ وَ

ص: 248

نِقْمَتِكَ أَللّهُمَّ اعْصِمْني مِنَ الزَّلَلِ وَ سدِّدْني فِى الْقَوْلِ وَالْعَمَلِ وَافْسَح لي في مُدَّةِ الْاَجَلِ وَ أَعْفِني مِنَ الْاَوْجاعِ وَالْعِلَلِ وَ بَلِّغْني بِمَوالِىَّ وَ بِفَضْلِكَ أَفْضَلَ الْاَمَلِ أَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّد وَ الِ مُحَمَّد وَاقْبَلْ تَوْبَتي وَارْحَمْ عَبْرَتي وَ أَقِلْني عَثْرَتي وَ نَفِّسْ كُرْبَتي وَاغْفِرْلي خَطيئَتي وَ أَصْلِحْ لي في ذُرِّيَّتي أَللّهُمَّ لاتَدَعْ لي في هذَاالْمَشْهَدِ الْمُعَظَّمِ وَالْمَحَلِّ الْمُكَرَّمِ ذَنْباً إِلاّ غَفَرْتَهُ وَ لاعَيْباً إِلاّ سَتَرْتَهُ وَ لاغَمّاً إِلاّ كَشَفْتَهُ وَ لارِزْقاً إِلاّ بَسَطْتَهُ وَ لاجاهاً إلاّ عَمَرْتَهُ وَ لافَساداً إِلاّ أَصْلَحْتَهُ وَ لاأَمَلا إِلاّ بَلَّغْتَهُ وَ لادُعآءً إِلاّ أَجَبْتَهُ وَ لامَضيقاً إِلاّ فَرَّجْتَهُ وَ لاشَمْلا إِلاّ جَمَعْتَهُ وَ لاأَمْراً إِلاّ أَتْمَمْتَهُ وَ لامالا إِلاّ كَثَّرْتَهُ وَ لاخُلْقاً إِلاّ حَسَّنْتَهُ وَ لاإِنْفاقاً إِلاّ أَخْلَفْتَهُ وَ لاحالا إِلاّ عَمَرْتَهُ وَ لاحَسُوداً إِلاّ قَمَعْتَهُ وَ لاعَدُوّاً إِلاّ أَرْدَيْتَهُ وَ لاشَرّاً إِلاّ كَفَيْتَهُ وَ لامَرَضاً

إِلاّ شَفَيْتَهُ وَ لابَعيداً إِلاّ أَدْنَيْتَهُ وَ لاشَعَثاًإِلاّ لَمَمْتَهُ وَ لا سُؤالاً إِلاّ أَعْطَيْتَهُ أَللّهُمَّ إِنّي أَسْئَلُكَ خَيْرَ الْعاجِلَةِ وَ ثَوابَ الاْجِلَةِ أَللّهُمَّ أَغْنِني بِحَلالِكَ عَنِ الْحَرامِ وَ بِفَضْلِكَ عَنْ جَميعِ الْاَنامِ أَللّهُمَّ إِنّي أَسْئَلُكَ عِلْماً نافِعاً وَ قَلْباً خاشِعاً وَ يَقيناً شافِياً وَ عَمَلاً زاكِياً وَ صَبْراً جَميلاً وَ أَجْراً جَزيلاً أَللّهُمَّ ارْزُقْني شُكْرَ نِعْمَتِكَ عَلَىَّ وَ زِدْ في إِحْسانِكَ وَ كَرَمِكَ إِلَىَّ وَاجْعَلْ قَوْلي فِى النّاسِ مَسْمُوعاً وَ عَمَلي عِنْدَكَ مَرْفُوعاً وَ أَثَري فِى الْخَيْراتِ مَتْبُوعاً وَ عَدُوّي مَقْمُوعاً أَللّهُمَّ صَلِّ عَلى

ص: 249

مُحَمَّد وَ الِ مُحَمَّدالْاَخْيارِ في اناءِ اللَّيْلِ وَ أَطْرافِ النَّهارِوَاكْفِني شَرَّ الْاَشْرارِ وَ طَهِّرْني مِنَ الذُّنُوبِ وَ الْاَوْزارِ وَ أَجِرْني مِنَ النّارِ وَ أَحِلَّني دارَالْقَرارِ وَ اغْفِرْلي وَ لِجَميعِ إِخْواني فيكَ وَ أَخَواتِىَ الْمُؤْمِنينَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِرَحْمَتِكَ يا أَرْحَمَ الرّاحِمينَ.

پس از تمام شدن زيارت ناحیه مقدسه، دو ركعت نماز بجاى بیاورید، به این ترتیب که در رکعت اول، بعد از حمد سوره انبیاء و در رکعت دوم بعد از حمد سوره حشر را بخوانید.(1)

زیارت امام زمان در روز جمعه

*زیارت امام زمان در روز جمعه(2)

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَيْنَ اللَّهِ فِي خَلْقِهِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا نُورَ اللَّهِ الَّذِي يَهْتَدِي بِهِ الْمُهْتَدُونَ وَ يُفَرَّجُ بِهِ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْمُهَذَّبُ الْخَائِفُ السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْوَلِيُّ النَّاصِحُ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا سَفِينَةَ النَّجَاةِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَيْنَ الْحَيَاةِ السَّلامُ عَلَيْكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ وَ عَلَى الِ بَيْتِكَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ عَجَّلَ اللَّهُ لَكَ مَا وَعَدَكَ مِنَ النَّصْرِ وَ ظُهُورِ الْأَمْرِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلايَ أَنَا مَوْلاكَ عَارِفٌ بِأُولاكَ وَ أُخْرَاكَ أَتَقَرَّبُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى بِكَ وَ بِالِ بَيْتِكَ وَ أَنْتَظِرُ ظُهُورَكَ وَ ظُهُورَ الْحَقِّ عَلَى يَدَيْكَ وَ أَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِ

ص: 250


1- در قنوت نماز زیارت ناحیه، دعای مخصوصی وارد شده است که ما آن دعا را در کوی عاشقان ص 42 آورده ایم، علاقمندان به آن کتاب رجوع کنند.
2- مصباح المنیر، ص74

مُحَمَّدٍ وَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ لَكَ وَ التَّابِعِينَ وَ النَّاصِرِينَ لَكَ عَلَى أَعْدَائِكَ وَ الْمُسْتَشْهَدِينَ بَيْنَ يَدَيْكَ فِي جُمْلَةِ أَوْلِيَائِكَ يَا مَوْلايَ يَا صَاحِبَ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ عَلَى الِ بَيْتِكَ هَذَا يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَ هُوَ يَوْمُكَ الْمُتَوَقَّعُ فِيهِ ظُهُورُكَ وَ الْفَرَجُ فِيهِ لِلْمُؤْمِنِينَ عَلَى يَدَيْكَ وَ قَتْلُ الْكَافِرِينَ بِسَيْفِكَ وَ أَنَا يَا مَوْلايَ فِيهِ ضَيْفُكَ وَ جَارُكَ وَ أَنْتَ يَا مَوْلايَ كَرِيمٌ مِنْ أَوْلادِ الْكِرَامِ وَ مَأْمُورٌ بِالضِّيَافَةِ وَ الْإِجَارَةِ فَأَضِفْنِي وَ أَجِرْنِي صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ عَلَى أَهْلِ بَيْتِكَ الطَّاهِرِينَ .

دعای فرج حضرت مهدی

این دعا را حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف به شخصی که محبوس بود تعلیم فرمود و سببِ نجاتش شد و آن این است.(1)إِلَهِي عَظُمَ الْبَلاءُ وَ بَرِحَ الْخَفَاءُ وَ انْكَشَفَ الْغِطَاءُ وَ انْقَطَعَ الرَّجَاءُ وَ ضَاقَتِ الْأَرْضُ وَ مُنِعَتِ السَّمَاءُ وَ أَنْتَ الْمُسْتَعَانُ وَ إِلَيْكَ الْمُشْتَكَى وَ عَلَيْكَ الْمُعَوَّلُ فِي الشِّدَّةِ وَ الرَّخَاءِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ أُولِي الْأَمْرِ الَّذِينَ فَرَضْتَ عَلَيْنَا طَاعَتَهُمْ وَ عَرَّفْتَنَا بِذَلِكَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنَّا بِحَقِّهِمْ فَرَجا عَاجِلا قَرِيبا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ يَا مُحَمَّدُ يَا عَلِيُّ يَا عَلِيُّ يَا مُحَمَّدُ اكْفِيَانِي فَإِنَّكُمَا كَافِيَانِ وَ انْصُرَانِي فَإِنَّكُمَا

ص: 251


1- بحارالانوار، ج53، ص275 و ج102، ص119

نَاصِرَانِ يَا مَوْلانَا يَا صَاحِبَ الزَّمَانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ أَدْرِكْنِي أَدْرِكْنِي أَدْرِكْنِي السَّاعَةَ السَّاعَةَ السَّاعَةَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ الطَّاهِرِينَ.

دعای امام زمان

*دعای امام زمان(1)

اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا تَوْفِيقَ الطَّاعَةِ وَ بُعْدَ الْمَعْصِيَةِ وَ صِدْقَ النِّيَّةِ وَ عِرْفَانَ الْحُرْمَةِ وَ أَكْرِمْنَا بِالهُدَى وَ الاسْتِقَامَةِ وَ سَدِّدْ أَلْسِنَتَنَا بِالصَّوَابِ وَ الْحِكْمَةِ وَ امْلَأْ قُلُوبَنَا بِالْعِلْمِ وَ الْمَعْرِفَةِ وَ طَهِّرْ بُطُونَنَا مِنَ الْحَرَامِ وَ الشُّبْهَةِ وَ اكْفُفْ أَيْدِيَنَا عَنِ الظُّلْمِ وَ السِّرْقَةِ وَ اغْضُضْ أَبْصَارَنَا عَنِ الْفُجُورِ وَ الْخِيَانَةِ وَ اسْدُدْ أَسْمَاعَنَا عَنِ اللَّغْوِ وَ الْغِيبَةِ وَ تَفَضَّلْ عَلَى عُلَمَائِنَا بِالزُّهْدِ وَالنَّصِيحَةِ وَ عَلَى الْمُتَعَلِّمِينَ بِالْجُهْدِ وَ الرَّغْبَةِ وَ عَلَى الْمُسْتَمِعِينَ بِالاتِّبَاعِ وَ الْمَوْعِظَةِ وَ عَلَى مَرْضَى الْمُسْلِمِينَ بِالشِّفَاءِ وَ الرَّاحَةِ وَ عَلَى مَوْتَاهُمْ بِالرَّأْفَةِ وَ الرَّحْمَةِ، وَ عَلَى مَشَايِخِنَا بِالْوَقَارِ وَ السَّكِينَةِ وَ عَلَى الشَّبَابِ بِالْإِنَابَةِ وَ التَّوْبَةِ وَ عَلَى النِّسَاءِ بِالْحَيَاءِ وَ الْعِفَّةِ وَ عَلَى الْأَغْنِيَاءِ بِالتَّوَاضُعِ وَ السَّعَةِ وَ عَلَى الْفُقَرَاءِ بِالصَّبْرِ وَ الْقَنَاعَةِ وَ عَلَى الْغُزَاةِ

بِالنَّصْرِ وَ الْغَلَبَةِ وَ عَلَى الْأُسَرَاءِ بِالْخَلاصِ وَ الرَّاحَةِ وَ عَلَى الْأُمَرَاءِ بِالْعَدْلِ وَ الشَّفَقَةِ وَ عَلَى الرَّعِيَّةِ

ص: 252


1- مصباح کفعمی، ص280

بِالْإِنْصَافِ وَ حُسْنِ السِّيرَةِ وَ بَارِكْ لِلْحُجَّاجِ وَ الزُّوَّارِ فِي الزَّادِ وَ النَّفَقَةِ وَ اقْضِ مَا أَوْجَبْتَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْحَجِّ وَ الْعُمْرَةِ بِفَضْلِكَ وَ رَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

ص: 253

ص: 254

بخش ششم: دعاها، ختومات و تعویذات

اشاره

ص: 255

ص: 256

دعا و نیایش

یکی از چیزهایی که در زندگی روزانه، همه مسلمانان، باید با آن سر وکار داشته باشند دعا و ذکر خداست.

دعا به قدری در اسلام اهمیت دارد که قرآن می فرماید: «اگر دعای شما نباشد، مورد توجه خدا نیستید».(1)

دعا یعنی درخواست نیاز و عرض حاجت به درگاه بی نیاز مطلق. دعا یکی از نیازمندی های روح ماست، همانطور که جسم ما احتیاج به آب و غذا و هوا دارد، روح ما احتیاج به دعا و نیایش دارد.

توجه به خدا و اهتمام به ادعیه یکی از مهمترین اسباب موفقیت است.

دعا مشعل امید، اسلحه مؤمن، تلقین و توسعه هدف، کلید رستگاری، مغز عبادت، چراغ روشنگر و پیوند بی نهایت و بالاترین عبادت است.

از امام باقر علیه السلام سؤال شد: خواندن و تلاوت زیاد قرآن بهتر است یا دعا؟

امام علیه السلام فرمود: دعا.

آیا نشنیدی قول خدای متعال را که فرمود اگر دعای شما نباشد، مورد توجه خدا نیستید.(2)

باید همه چیز را از خدا خواست، به حضرت موسی علیه السلام وحی شد، هرچه می خواهی از من بخواه، حتی علف گوسفندان و نمک خمیرت را.(3)

و همچنین امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: «هر کس درب خدا را بکوبد، خداوند درب را باز

ص: 257


1- سوره فرقان/77
2- میزان الحکمه، ج3، ص245
3- بحارالانوار، ج90، ص303

می کند»(1)

دعای جبرئیل و ثواب بسیار آن

*دعای جبرئیل و ثواب بسیار آن(2)

علاّمه مجلسی رحمه الله از کتاب «عده الداعی» نقل می کند که عمر بن شعیب می گوید: جدم از پیامبر بزرگوار اسلام شنید که روزی حضرت جبرئیل علیه السلام بر من نازل شد و در حالی که شادمان و خندان بود بر من سلام کرد. من نیز جواب سلام او را دادم و گفتم: علیک السلام یا جبرئیل. جبرئیل علیه السلام عرض کرد: همانا خداوند عزّوجل هدیه ای برای تو فرستاده است و آن کلماتی از گنج های بهشت است که خدا به تو کرامت فرموده است. گفتم: ای جبرئیل، آن کلمات چیست؟ گفت: آن کلمات این چنین است:

يا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِيلَ وَ سَتَرَ الْقَبِيحَ يَا مَنْ لَمْ يُؤَاخِذْ بِالْجَرِيرَةِ وَ لَمْ يَهْتِكِ السِّتْرَ يَا عَظِيمَ الْعَفْوِ يَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ يَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ يَا بَاسِطَ الْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ يَا صَاحِبَ كُلِّ نَجْوَى وَ يَا مُنْتَهَى كُلِّ شَكْوَى يَا مُقِيلَ الْعَثَرَاتِ يَا كَرِيمَ الصَّفْحِ يَا عَظِيمَ الْمَنِّ يَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقَاقِهَا يَا رَبَّنَا وَ يَا سَيِّدَنَا وَ يَا مَوْلَانَا وَ يَا غَايَةَ رَغْبَتِنَا أَسْأَلُكَ يَا اللَّهُ أَنْ لَا تُشَوِّهَ خَلْقِي بالنَّار.

رسول خدا صلی الله علیه و آله به جبرئیل فرمود: ثواب این کلمات چیست؟ جبرئیل علیه السلام گفت: هیهات، هیهات! که کسی بتواند آن را به شماره آورد. اگر تمام ملائکه هفت آسمان و هفت طبقه زمین بخواهند ثواب آن را توصیف کنند تا روز قیامت قادر نیستند حتی جزئی از یک جزء این کلمات را توصیف نمایند.

هنگامی که بنده ای خدا را بخواند و بگوید: «يا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِيلَ وَ سَتَرَ الْقَبِيحَ؛ ای خدایی

ص: 258


1- میزان الحکمه، ج3، ص253
2- بحارالانوار، ج95، ص198

که زیبایی را آشکار و زشتی را پنهان می سازی»، خدا او را پوشانده و در دنیا بر او رحمت می فرستد و در آخرت او را جمیل و زیبا می گرداند و با هزار پرده در دنیا و آخرت او را می پوشاند.

هنگامی که بگوید: «يَا مَنْ لَمْ يُؤَاخِذْ بِالْجَرِيرَةِ وَ لَمْ يَهْتِكِ السِّتْرَ؛ ای خدایی که به گناه مؤاخذه نمی کنی و پرده گنهکاران را نمی دری»، خدا او را در قیامت محاسبه نمی فرماید و در روزی که همه پرده ها پاره می شود و به کناری می رود از او پرده دری نمی فرماید.

هنگامی که بگوید: «يَا عَظِيمَ الْعَفْوِ؛ ای صاحب عفو بزرگ»، خدا گناهان او را می آمرزد حتی اگر همچون کف دریا زیاد باشد.

هنگامی که بگوید: «يَا حَسَنَ التَّجَاوُزِ؛ ای خدایی که از بدان به نیکویی در می گذری»، خدا نیز از او می گذرد حتی اگر گناهانی چون سرقت و شرب خمر و گناهان هولناک و دیگر کبائر را مرتکب شده باشد.

هنگامی که بگوید: «يَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ؛ ای کسی که مغفرت و آمرزشت، بسیار و گسترده است»، خداوند هفتاد باب از رحمت بر او می گشاید و او را در رحمت خویش فرو می برد تا هنگامی که از دنیا خارج شود.

وقتی که بگوید: «يَا بَاسِطَ الْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ؛ ای خدایی که دستهایت به لطف و رحمت گشوده است»، خداوند دست رحمتش را بر او می گشاید.

هنگامی که بگوید: «يَا صَاحِبَ كُلِّ نَجْوَى وَ يَا مُنْتَهَى كُلِّ شَكْوَى؛ ای آن که از هر راز نهان آگهی، ای پناه و مرجع همه شِکوه ها»، خداوند ثواب همه مصیبت دیده ها و همه مردم، اعم از سالم و مریض و زیان دیده و مسکین و فقیر را تا روز قیامت به آن عطا می فرماید.

هنگامی که بگوید: «يَا كَرِيمَ الصَّفْحِ؛ ای کریمی که از روی مهر از گناه در می گذری»،

ص: 259

خداوند کرامت انبیاء را به او عطا فرماید.

هنگامی که بگوید: «يَا عَظِيمَ الْمَنِّ؛ ای کسی که منتّی بزرگ بر بندگانت داری»، روز قیامت آرزویش را برآورده سازد و آرزوهای خوب همه مردم را نیز برای او برآورد.

هنگامی که بگوید: «يَا مُبْتَدِئاً بِالنِّعَمِ قَبْلَ اسْتِحْقَاقِهَا؛ ای خدایی که بدون سابقه استحقاق نعمتهایت را ارزانی داشتی»، خدا اجر تمام کسانی که نعمتهایش را شکرگزارده اند به او عنایت فرماید.

هنگامی که بگوید: «يَا رَبَّنَا وَ يَا سَيِّدَنَا؛ ای پروردگار و ای سیّد ما»، خداوند به ملائکه اش می فرماید ای فرشتگان من شاهد باشید که من او را آمرزیده و به عدد تمام مخلوقات بهشت و جهنم و هفت آسمان و زمین و خورشید و ماه و ستارگان و قطره های باران و انواع مخلوقات و کوه ها و سنگریزه ها و عرش و کرسی به او اجر و ثواب عطا نمودم.

هنگامی که بگوید: «يَا مَوْلَانَا؛ ای آقای ما»، خداوند قلب او را پر از نور ایمان گرداند.

هنگامی که بگوید: «يَا غَايَةَ رَغْبَتِنَا؛ ای منتهای مطلوب ما»، خدا روز قیامت آنچه را که او و دیگر خلائق به آن رغبت دارند به او عطا فرماید.

هنگامی که بگوید: « أَسْئَلُكَ يَا اللَّهُ أَنْ لَا تُشَوِّهَ خَلْقِي بالنَّار؛ ای خدا، از تو درخواست می کنم که خلقت ما با آتش، زشت و قبیح نگردانی»، خداوند جبّار می فرماید: او را از آتش آزاد گردانیدم. ای ملائکه من شاهد باشید که او و پدر و مادرش و برادرانش و خانواده و فرزندانش و همسایگانش را از آتش آزاد گردانیدم و شفاعت او را در مورد هزار نفر که آتش بر آنها واجب شده است می پذیرم.

ای محمّد، این کلمات را به متقیّن بیاموز و به منافقین یاد مده، چون این دعایی است مستجاب،که هر کس آن را بخواند ان شاءالله به اجابت می رسد و این دعای اهل «بیت

ص: 260

المعمور» است که در هنگام طواف به دور بیت المعمور خدا را به آن می خوانند.

حدیث عنوان بصری

روایت عنوان بصری در بردارنده مطالب جامع و پرباری در بیان حقیقت عبودیّت و ریاضت نفس و بردباری و کیفیّت تحصیل علم و کیفیّت و مقدار غذا و بیان مقام تسلیم و رضا است.

این حدث شریف از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام نقل شده است و مرحوم مجلسی علیه السلام آن را در بحار الانوار آورده است.(1)

این حدیث شریف رهنمود و دستورالعملی جامع و ارزشمند است که از سوی آن امام همام برای تمام رهروان راه حق نقل شده است و همواره این روایت مورد عنایت عارفان و سالکان الی الله بوده تا جایی که عارف نامور مرحوم آیت الله سیّد میرزا علی قاضی رحمه الله به مریدان و شاگردان خود دستور می دادند که آن را بنویسند و بدان عمل کنند و می فرمودند: «باید آن را در جیب خود داشته باشید و هفته ای یکی دو بار آن را مطالعه کنید». و شاگردان خود را ، بدون التزام به مضمون این روایت نمی پذیرفتند.(2)

اینک متن و ترجمه این روایت شریف برای بهره مندی مشتاقان ذکر می شود:

أَقُولُ: وَجَدْتُ بِخَطِّ شَيْخِنَا الْبَهَآئِيِّ قَدَّسَ اللَهُ رُوحَهُ مَا هَذَا لَفْظُهُ: قَالَ الشَّيْخُ شَمْسُ الدِّينِ مُحَمَّدُ بْنُ مَكِّيٍّ: نَقَلْتُ مِنْ خَطِّ الشَّيْخِ أَحْمَدَ الْفَرَاهَانِيِّ رَحِمَهُ اللَهُ، عَنْ عِنْوَانِ

ص: 261


1- بحارالانوار، ج1، ص224
2- روح مجرد، ص176

الْبَصْرِيِّ؛ وَ كَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ أَتَي عَلَيْهِ أَرْبَعٌ وَ تِسْعُونَ سَنَةً. قَالَ: كُنْتُ أَخْتَلِفُ إلَي مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ سِنِينَ. فَلَمَّا قَدِمَ جَعْفَرٌ الصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ الْمَدِينَةَ اخْتَلَفْتُ إلَيْهِ، وَ أَحْبَبْتُ أَنْ ءَاخُذَ عَنْهُ كَمَا أَخَذْتُ عَنْ مَالِكٍ. فَقَالَ لِي يَوْمًا: إنِّي رَجُلٌ مَطْلُوبٌ وَ مَعَ ذَلِكَ لِي أَوْرَادٌ فِي كُلِّ سَاعَةٍ مِنْ ءَانَآءِ اللَيْلِ وَ النَّهَارِ، فَلاَ تَشْغَلْنِي عَنْ وِرْدِي! وَ خُذْ عَنْ مَالِكٍ وَ اخْتَلِفْ إلَيْهِ كَمَا كُنْتَ تَخْتَلِفُ إلَيْهِ فَاغْتَمَمْتُ مِنْ ذَلِكَ، وَ خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهِ، وَ قُلْتُ فِي نَفْسِي: لَوْ تَفَرَّسَ فِيَّ خَيْرًا لَمَا زَجَرَنِي عَنِ الاِخْتِلاَفِ إلَيْهِ وَ الاْخْذِ عَنْهُ. فَدَخَلْتُ مَسْجِدَ الرَّسُولِ صَلَّي اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ، ثُمَّ رَجَعْتُ مِنَ الْغَدِ إلَي الرَّوْضَةِ وَ صَلَّيْتُ فِيهَا رَكْعَتَيْنِ وَ قُلْتُ: أَسْأَلُكَ يَا اللَهُ يَا اللَهُ! أَنْ تَعْطِفَ عَلَيَّ قَلْبَ جَعْفَرٍ، وَ تَرْزُقَنِي مِنْ عِلْمِهِ مَا أَهْتَدِي بِهِ إلَي صِرَاطِكَ الْم

سْتَقِيمِ! وَ رَجَعْتُ إلَي دَارِي مُغْتَمًّا وَ لَمْ أَخْتَلِفْ إلَي مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ لِمَا أُشْرِبَ قَلْبِي مِنْ حُبِّ جَعْفَرٍ. فَمَا خَرَجْتُ مِنْ دَارِي إلاَّ إلَي الصَّلَوةِ الْمَكْتُوبَةِ، حَتَّي عِيلَ صَبْرِي. فَلَمَّا ضَاقَ صَدْرِي تَنَعَّلْتُ وَتَرَدَّيْتُ وَ قَصَدْتُ جَعْفَرًا، وَ كَانَ بَعْدَ مَا صَلَّيْتُ الْعَصْرَ. فَلَمَّا حَضَرْتُ بَابَ دَارِهِ اسْتَأْذَنْتُ عَلَيْهِ، فَخَرَجَ خَادِمٌ لَهُ فَقَالَ: مَاحَاجَتُكَ؟! فَقُلْتُ: السَّلاَمُ عَلَي الشَّرِيفِ. فَقَالَ: هُوَ قَآئِمٌ فِي مُصَلاَّهُ. فَجَلَسْتُ بِحِذَآءِ بَابِهِ. فَمَا لَبِثْتُ إلاَّ

ص: 262

يَسِيرًا إذْ خَرَجَ خَادِمٌ فَقَالَ: ادْخُلْ عَلَي بَرَكَةِ اللَهِ. فَدَخَلْتُ وَ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ. فَرَدَّ السَّلاَمَ وَ قَالَ: اجْلِسْ! غَفَرَ اللَهُ لَكَ! فَجَلَسْتُ، فَأَطْرَقَ مَلِيًّا، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ، وَ قَالَ: أَبُو مَنْ؟! قُلْتُ: أَبُو عَبْدِاللَهِ! قَالَ: ثَبَّتَ اللَهُ كُنْيَتَكَ وَ وَفَّقَكَ يَا أَبَا عَبْدِاللَهِ! مَا مَسْأَلَتُكَ؟! فَقُلْتُ فِي نَفْسِي: لَوْ لَمْ يَكُنْ لِي مِنْ زِيَارَتِهِ وَ التَّسْلِيمِ غَيْرُ هَذَا الدُّعَآءِ لَكَانَ كَثِيرًا. ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ: مَا مَسْأَلَتُكَ؟! فَقُلْتُ: سَأَلْتُ اللَهَ أَنْ يَعْطِفَ قَلْبَكَ عَلَيَّ، وَ يَرْزُقَنِي مِنْ عِلْمِكَ. وَ أَرْجُو أَنَّ اللَهَ تَعَالَي أَجَابَنِي فِي الشَّرِيفِ مَا سَأَلْتُهُ. فَقَالَ: يَا أَبَا عَبْدِاللَهِ! لَيْسَ الْعِلْمُ بِالتَّعَلُّمِ؛ إنَّمَا هُوَ نُورٌ يَقَعُ فِي قَلْبِ مَنْ يُرِيدُ اللَهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَي أَنْ يَهْدِيَهُ. فَإنْ أَرَدْتَ الْعِلْمَ فَاطْلُبْ أَوَّلاً فِي نَفْسِكَ حَقِيقَةَ الْعُبُودِيَّةِ، وَ اطْلُبِ الْعِلْمَ بِاسْتِعْمَالِهِ، وَ اسْتَفْهِمِ اللَهَ يُفْهِمْكَ! قُلْتُ: يَا ش

رِيفُ! فَقَالَ: قُلْ: يَا أَبَا عَبْدِاللَهِ! قُلْتُ: يَا أَبَا عَبْدِاللَهِ! مَا حَقِيقَةُ الْعُبُودِيَّةِ؟! قَالَ: ثَلاَثَةُ أَشْيَآءَ: أَنْ لاَ يَرَي الْعَبْدُ لِنَفْسِهِ فِيمَا خَوَّلَهُ اللَهُ مِلْكًا، لاِنَّ الْعَبِيدَ لاَ يَكُونُ لَهُمْ مِلْكٌ، يَرَوْنَ الْمَالَ مَالَ اللَهِ، يَضَعُونَهُ حَيْثُ أَمَرَهُمُ اللَهُ بِهِ؛ وَ لاَ يُدَبِّرَ الْعَبْدُ لِنَفْسِهِ تَدْبِيرًا؛ وَ جُمْلَةُ اشْتِغَالِهِ فِيمَا أَمَرَهُ تَعَالَي بِهِ وَ نَهَاهُ عَنْهُ. فَإذَا لَمْ يَرَ الْعَبْدُ لِنَفْسِهِ فِيمَا خَوَّلَهُ اللَهُ تَعَالَي مِلْكًا هَانَ عَلَيْهِ الاْءنْفَاقُ فِيمَا أَمَرَهُ اللَهُ تَعَالَي أَنْ يُنْفِقَ فِيهِ؛ وَ إذَافَوَّضَ الْعَبْدُ تَدْبِيرَ نَفْسِهِ عَلَي مُدَبِّرِهِ هَانَ عَلَيْهِ مَصَآئِبُ الدُّنْيَا؛ وَ إذَا اشْتَغَلَ

ص: 263

الْعَبْدُ بِمَا أَمَرَهُ اللَهُ تَعَالَي وَ نَهَاهُ، لاَيَتَفَرَّغُ مِنْهُمَا إلَي الْمِرَآءِ وَ الْمُبَاهَاةِ مَعَ النَّاسِ فَإذَا أَكْرَمَ اللَهُ الْعَبْدَ بِهَذِهِ الثَّلاَثَةِ هَانَ عَلَيْهِ الدُّنْيَا، وَ إبْلِيسُ، وَ الْخَلْقُ. وَ لاَ يَطْلُبُ الدُّنْيَا تَكَاثُرًا وَ تَفَاخُرًا، وَ لاَ يَطْلُبُ مَا عِنْدَ النَّاسِ عِزًّا وَ عُلُوًّا، وَ لاَ يَدَعُ أَيَّامَهُ بَاطِلاً. فَهَذَا أَوَّلُ دَرَجَةِ التُّقَي. قَالَ اللَهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَي تِلْكَ الدَّارُ ا لاْ خِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لاَ يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الاْرْضِ وَ لاَ فَسَادًا وَ الْعَ-'قِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ. قُلْتُ: يَا أَبَا عَبْدِاللَهِ! أَوْصِنِي! قَالَ: أُوصِيكَ بِتِسْعَةِ أَشْيَآءَ، فَإنَّهَا وَصِيَّتِي لِمُرِيدِي الطَّرِيقِ إلَي اللَهِ تَعَالَي، وَ اللَهَ أَسْأَلُ أَنْ يُوَفِّقَكَ لاِسْتِعْمَالِهِ. ثَلاَثَةٌ مِنْهَا فِي رِيَاضَةِ النَّفْسِ، وَ ثَلاَثَةٌ مِنْهَا فِي الْحِلْمِ، وَ ثَلاَثَةٌ مِنْهَا فِي الْعِلْمِ. فَاحْفَظْهَا، وَ إيَّاكَ وَ التَّهَاوُنَ بِهَا! قَالَ عِنْوَانٌ: فَفَرَّغْتُ قَلْبِي لَهُ. فَقَالَ: أَمَّا اللَوَاتِي فِي

لرِّيَاضَةِ: فَإيَّاكَ أَنْ تَأْكُلَ مَا لاَ تَشْتَهِيهِ، فَإنَّهُ يُورِثُ الْحَمَاقَةَ وَ الْبَلَهَ؛ وَ لاَ تَأْكُلْ إلاَّ عِنْدَ الْجُوعِ؛ وَ إذَا أَكَلْتَ فَكُلْ حَلاَلاً وَ سَمِّ اللَهَ وَ اذْكُرْ حَدِيثَ الرَّسُولِ صَلَّي اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ: مَا مَلاَ ءَادَمِيٌّ وِعَآءًا شَرًّا مِنْ بَطْنِهِ؛ فَإنْ كَانَ وَ لاَبُدَّ فَثُلْثٌ لِطَعَامِهِ وَ ثُلْثٌ لِشَرَابِهِ وَ ثُلْثٌ لِنَفَسِهِ. وَ أَمَّا اللَوَاتِي فِي الْحِلْمِ: فَمَنْ قَالَ لَكَ: إنْ قُلْتَ وَاحِدَةً سَمِعْتَ عَشْرًا فَقُلْ: إنْ قُلْتَ عَشْرًا لَمْ تَسْمَعْ وَاحِدَةً! وَ مَنْ شَتَمَكَ فَقُلْ لَهُ: إنْ كُنْتَ صَادِقًا فِيمَا تَقُولُ فَأَسْأَلُ اللَهَ أَنْ يَغْفِرَلِي؛ وَ إنْ كُنْتَ كَاذِبًا فِيمَا تَقُولُ فَاللَهَ أَسْأَلُ أَنْ يَغْفِرَ

ص: 264

لَكَ. وَ مَنْ وَعَدَكَ بِالْخَنَي فَعِدْهُ بِالنَّصِيحَةِ وَ الرَّعَآءِ. وَ أَمَّا اللَوَاتِي فِي الْعِلْمِ: فَاسْأَلِ الْعُلَمَآءَ مَا جَهِلْتَ، وَ إيَّاكَ أَنْ تَسْأَلَهُمْ تَعَنُّتًا وَ تَجْرِبَةً؛ وَ إيَّاكَ أَنْ تَعْمَلَ بِرَأْيِكَ شَيْئًا، وَ خُذْ بِالاِحْتِياطِ فِي جَمِيعِ مَا تَجِدُ إلَيْهِ سَبِيلاً؛ وَ اهْرُبْ مِنَ الْفُتْيَا هَرَبَكَ مِنَ الاْسَدِ، وَ لاَ تَجْعَلْ رَقَبَتَكَ لِلنَّاسِ جِسْرًا! قُمْ عَنِّي يَا أَبَا عَبْدِاللَهِ! فَقَدْ نَصَحْتُ لَكَ؛ وَ لاَ تُفْسِدْ عَلَيَّ وِرْدِي؛ فَإنِّي امْرُؤٌ ضَنِينٌ بِنَفْسِي. وَ السَّلاَمُ عَلَي مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَي.

می گویم: به خط استادمان شیخ بهایی قدس الله روحه حدیثی را یافتم که لفظ آن حدیث چنین است.

شیخ شمس الدین محمّد بن مکی فرمود: از خط شیخ احمد فراهانی؛ از عنوان بصری نقل کردم و عنوان بصری پیرمردی سالخورده بود که نود و چهار سال از عمرش گذشته بود، وی چنین نقل نموده که:

سال ها بود که نزد مالک بن انس می رفتم (مسائل خود را از او می پرسیدم) وقتی که امام جعفر صادق علیه السلام به مدینه آمد، نزد ایشان رفتم و دوست داشتم همانگونه که از مالک بن انس می آموختم، از ایشان نیز علومی بیاموزم.

روزی حضرت به من فرمود: من مردی هستم که مورد مراجعه مردم هستم، علاوه بر این در هر ساعت از اوقات شبانه روز اوراد و اذکاری برای خود دارم، پس مرا از ورد و ذکرم باز مدار و همانگونه پیش از این از مالک فرا گرفتی نزد او رو و از وی بیاموز! از این سخن امام اندوهناک گردیدم و از خدمتش بیرون شدم و با خود گفتم: اگر امام در من خیری می دید (و مرا لایق می دانست) مرا از حضور در محضرش و فراگیری علمش باز نمی داشت پس (با این

ص: 265

افکار) داخل مسجد رسول خدا صلی الله علیه و آله شدم و سلام نموده بازگشتم و فردای آن روز نیز به روضه مقدّسه وارد شدم و در آنجا دو رکعت نماز به جای آوردم و گفتم: خداوندا از تو می خواهم که قلب جعفر بن محمّد را به من مایل گردانی و از دانش او به میزانی که به کمک آن به راه مستقیم تو راه یابم روزی ام گردانی. پس از آن با حالت اندوه به خانه ام بازگشتم و دیگر به نزد مالک بن انس هم نرفتم. زیرا دلم از حب جعفر بن محمّد لبریز گشته بود ، پس جز برای ادای نماز واجب از خانه بیرون نمی آمدم تا اینکه صبرم به سر آمد. پس چون سینه ام تنگ شد کفش به پا کردم و ردا به بر کردم و آهنگ رفتن به خدمت امام صادق علیه السلام را نمودم و این بعد از ادا نمودن نماز عصر بود، پس چون در درگاه خانه امام حاضر شدم اجازه دخول خواستم، خادم حضرت بیرون آمد و گفت: خواسته ات چیست؟ گفتم می خواهم سلامی بر این بزرگوار نمایم. خادم گفت: امام در مصلای خود به نماز ایستاده، من نیز مقابل در خانه به انتظار نشستم پس چیزی نگذشته بود که دوباره خادم بیرون آمد و گفت: داخل شو به برکت خدا، پس داخل شدم و بر امام سلام نمودم و امام جواب سلامم را داد و فرمود: بنشین خدا تو را بیامرزد

من نیز نشستم و حضرت قدری سر به تفکر به زیر افکند سپس سرش را بلند نمود و فرمود: کینه ات چیست؟

عرض کردم: ابوعبدالله، فرمود: ای ابا عبدالله! خداوند کنیه ات را بر قرار بدارد و موفقت گرداند. بگو درخواستت چیست ؟

من با خود گفتم: اگر این زیارت و سلام دادن برای من حاصلی جز این دعای خیر نداشت باز هم برایم خیر زیادی بود. پس سرش را بلند نمود و فرمود: درخواستت چیست؟ عرض کردم: از خدا خواسته ام که قلب تو را به من مایل گرداند و از دانش تو قدری روزی من نماید و امیدوارم که خدای تعالی دعای مرا در این باره اجابت کند. حضرت فرمود: ای اباعبدالله

ص: 266

دانش فقط از راه تحصیل به دست نمی آید، بلکه علم نوری است که خداوند آن را در قلب کسی که هدایتش را بخواهد قرار می دهد. پس اگر خواهان علم هستی اولاً در خود جویای حقیقت بندگی باش و علم را به خاطر به کار بستنش طلب کن و از خداوند بخواه که به تو بفهماند و خداوند نیز خواهد فهماند.

عرض کردم: ای شریف! فرمود: بگو ای عبدالله! عرض کردم: ای ابا عبدالله! حقیقت بندگی چیست؟

فرمود: سه چیز: اول آنکه بنده در آنچه که خداوند به او عطا نموده برای خود مالکیتی نبیند زیرا برای بندگان مالکیتی نیست و مال را مال خدا می بینند.

و آن را در مواردی که خداوند به آن دستور داده مصرف می کنند.

دیگر آن که بنده برای خود تدبیری نکند و تمام کوشش او در چیزی باشد که خدای تعالی به آن امر نموده و از آن نهی فرموده .

پس هر گاه بنده در آنچه که خداوند تعالی به او داده برای خود مالکیتی قائل نباشد، انفاق نمودن در راهی که خدای تعالی به او امر نموده آسان خواهد شد، و هنگامی که بنده تدبیر خویشتن را به مدبرش واگذارد مصیبت های دنیا بر او آسان می گردد، و هرگاه بنده به اوامر و نواهی خدای تعالی مشغول شود فرصت خودنمایی و مباهات نمودن با مردم را نمی یابد.

پس هنگامی که خداوند بنده خود را به این سه چیز گرامی داشت دنیا و ابلیس و مردمان در نظر او خوار و حقیر می گردد و دنیا را برای افزون طلبی و فخرفروشی طلب نمی کند و آنچه را که نزد مردم است برای کسب عزت و برتری جویی نمی خواهد و روزگار خویش را باطل نمی گذارد، پس این اولین درجه پرهیزگاری است خدای تعالی می فرماید: «آن سرای آخرت است که آن را برای کسانی که قصد برتری طلبی و فساد در زمین را ندارند قرار

ص: 267

می دهیم و سرانجام کار به نفع پرهیزکاران است».

عرض کردم: ای اباعبدالله به من سفارشی فرما. فرمود: تو را به نُه چیز سفارش می کنم زیرا آن نُه چیز سفارش من است به تمام کسانی که طالب سیر در طریق الی الله هستند و از خدا می خواهم تو را در به کار بردن این امور توفیق بخشد.

سه چیز از آنها در مورد ریاضت نفس است و سه چیز درباره بردباری و سه چیز دیگر در مورد علم است. این سه را به خاطر بسپار و بر حذر باش از اینکه درباره آنها سستی کنی عُنوان گوید: من قلب خویش را برای آن سخنان آماده نمودم.

پس حضرت فرمود: اما آنچه که در مورد ریاضت است: بپرهیز از اینکه چیزی را که اشتها نداری بخوری زیرا آن موجب حماقت و نادانی می شود و جز در هنگام گرسنگی چیزی مخور و هرگاه می خوری حلال بخور و نام خدا را ببر و حدیث رسول اکرم صلی الله علیه و آله را به یاد آور که فرمود آدمی هیچ ظرفی بدتر از شکم را پر نمی کند. پس اگر خواست به ناچار شکم را پر کند پس یک سوم آن را برای خوراک و یک سوم آن برای نوشیدنی و یک سوم آن برای نَفَس باشد.

اما آنچه در مورد بردباری است پس هرکه به تو گفت «اگر یکی بگویی ده تا می شنوی» به او بگو «اگر ده تا بگویی یکی هم نمی شنوی» و هر که به تو ناسزا بگوید به او بگو «اگر درآنچه که می گویی راست می گویی پس از خدا می خواهم که بر من بخشاید و مرا بیامرزد و اگر در آنچه که می گویی دروغ می گویی از خدا می خواهم که بر تو ببخشاید و تو را بیامرزد» و هر که تو را به ناسزاگویی وعده داد تو او را نصیحت و رعایت وعده ده.

و اما آنچه در مورد علم است پس آنچه را که نمی دانی از دانشمندان بپرس و بر حذر باش از اینکه از ایشان برای آزار رساندن و آزمایش نمودنشان چیزی بپرسی، و بپرهیز از اینکه

ص: 268

به رأی خود عملی کنی و در تمامی آنچه که راهی به آن می یابی احتیاط را پیشه کن و از فتوا دادن بگریز مانند گریختن از شیر و گردن خویش را پل برای مردم قرار مده.

حال ای عبدالله از نزد من برخیز که تو را نصیحت کردم، و ذکر و ورد مرا بر من تباه مکن، زیرا من مردی هستم که بر نفس خویش بخیل هستم و سلام و درود بر کسی که از هدایت پیروی کند.

دعای عجیب نادعلی

مرحوم آیت الله کشمیری علیه السلام درباره توسل به امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: هر مشکلی که برایم در نجف پیش می آمد، می رفتم صحن امیرالمؤمنین علیه السلام و هفت بار «نادِ عَلِیّ» را می خواندم، مشکلم حل می شد به این ترتیب:

نادِ عَلیاً مَظْهَرَالْعَجائِب، تَجِدهُ عَوَناً لَکَ فِی النَوّآئِب، کُلُّ هَمٍّ وَ غَمٍّ سَیَنْجَعلی بِوِلایَتِکَ یا عَلِیُّ یا عَلِیُّ یا عَلِیُّ یا اَبَا الْغَوْثِ اَغِثْنی یا وَلِیَّ اللّهِ اَدْرِکْنی بِلُطْفِکَ الْخَفِیٍّ لا اِلهَ اِلاّ اَنْتَ سُبْحانَکَ اِنّی کُنْتُ مِنَ الظّالِمینَ.

ایشان می فرمود: اگر «یا علی» در این ذکر صد بار گفته شود خوب است، من از نادعلیخیر زیادی دیدم، در نجف هفده ماه نادعلی را بعد از آنکه از ایران به نجف برگشته بودم مداومت کرده بودم، عدد آن صد و ده می باشد و لکن وقتی هزار بار نادعلی را در یک اربعین خواندم آثار عجیبی داشت.

ص: 269

همچنین ایشان برای شفاء مریض بر قند و نبات این ذکر را می خواندند.(1)

آثار و فوائد عجیب ذکر شریف نادعلی

*آثار و فوائد عجیب ذکر شریف نادعلی(2)

1- هرکس در جمعی گرفتار باشد، هفت بار بخواند و برآنها بدمد، ضرری از آنها به او نرسد.

2- اگر کسی از دشمن می ترسد، هر روزی بیست و هفت بار بخواند، دشمنان را پراکنده و مقهور کند.

3- جهت رفع گرفتاری های مهم، هزار بار بخواند.

4- کسی که مورد خشم واقع شده، هفتاد و یک بار برابر خشم کننده و سه بار دیگر آهسته بخواند و آهسته بر خود بدمد.

5- در گوش سفیر سه بار آهسته بخواند، رسالت او مقبول گردد.

6- اول روز جمعه دوازده بار بخواند، مقبول القول گردد.

7- جهت رفع تهمت، صبح و شام چهل بار بخواند، تا رفع گردد.

8- جهت غنی شدن هر صبح دوازده بار.

9- جهت کثرت دولت هر روز سی و یک بار بخواند.

10- جهت ظفر بر اعداء هر روز هفده بار بخواند.

11- جهت بستن زبان بدخواهان هجده بار بخواند.

ص: 270


1- هزار و یک ختم، ص302 . باید توجه داشت که صورت های مختلف از صغیر و کبیر آن، در کتاب ها نقل شده است، اما آنچه صورت حقیقی نادعلی می باشد آن است که در متن ذکر شد و مرحوم استاد فرموده است.
2- همان مدرک، ص166 به بعد

12- جهت کشف مهمات هر روز سی و چهار مرتبه بخواند.

13- جهت چشم زخم، سه روز هر روز بیست بار بخواند.

14- جهت کشف کنوز (گنج ها) و فتح جنگ هر روز چهل بار بخواند.

15- جهت خواب دیدن حضرت رسول صلی الله علیه و آله هر شب هفت بار بخواند.

16- جهت خلاصی از حبس، هفت روز، روزی شانزده بار بخواند.

17- جهت فتح ابواب و اقبال هر روز پنجاه بار بخواند.

18- جهت کشف اسرار و کسب دولت، هر روز شانزده بار بخواند.

19- جهت قتل و دفع خصم هشت روز، هر روز هجده بار بخواند و به طرف او بدمد.

20- جهت کسب علم وقت نماز صبح هفده بار بخواند.

21- جهت رفع حاجت و قبولی نزد ملوک، شش روز هر روز صد بار بخواند.

22- جهت عزت هر روز ده بار بخواند.

23- جهت بغض بین دو ظالم هر روز بیست بار بخواند.

24- جهت در بدری خصم هر روز سی بار بخواند.

25- جهت رفع اختلاف بین جمعی هر روز سی بار بخواند.

26- جهت تقهر اعداء هر روزی صد بار بخواند.

27- جهت قوّت قلب هر روز بیست و پنج بار بخواند.

28- جهت نرمی دل دشمن، شش روز هر روزی صد بار بخواند.

ص: 271

دعای اویس

*دعای اویس(1) در چهل شب جمعه

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: به حق آن خدایی که مرا برانگیخته، هر گرسنه و تشنه ای که آن را بخواند، خداوند او را سیراب و طعام دهد و اگر بر کوهی بخواند، مطیع گردد و اگر بر دیوانه خوانده شود، شفا یابد و اگر بر زن حامله خوانده شود، بر او حمل آسان گردد و اگر چهل شب جمعه بخواند، گناهانش آمرزیده شود و اگر بر ظالم بخواند از شر او ایمن گردد و اگر در وقت خواب بخواند، به عدد هر حرفی از این دعا، هفتاد هزار فرشته که چهره های نورانی آنها از آفتاب بهتر باشد، کنار بستر او استغفار و دعا کنند و اگر در آن شب بمیرد، شهید مرده است و دعا این است:

یَا سَلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ الطَّاهِرُ الْمُطَهَّرُ الْقَاهِرُ الْقَادِرُ الْمُقْتَدِرُ یَا مَنْ یُنَادِی مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ بِأَلْسِنَةٍ شَتَّى وَ لُغَاتٍ مُخْتَلِفَةٍ وَ حَوَائِجَ أُخْرَى یَا مَنْ لَا یَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ أَنْتَ الَّذِی لَا تُغَیِّرُکَ الْأَزْمِنَةُ وَ لَا تُحِیطُ بِکَ الْأَمْکِنَةُ وَ لَا تَأْخُذُکَ نَوْمٌ وَ لَا سِنَةٌ یَسِّرْ لِی مَا أَخَافُ عُسْرَهُ وَ فَرِّجْ لِی مِنْ أَمْرِی مَا أَخَافُ کَرْبَهُ وَ سَهِّلْ لِی مِنْ أَمْرِی مَا أَخَافُ حُزْنَهُ سُبْحَانَکَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ. عَمِلْتُ سُوءً وَ ظَلَمْتُ نَفْسِی فَاغْفِرْ لِی إِنَّهُ لَا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ وَ لَاحَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى نَبِیِّهِ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً.(2)

ص: 272


1- امیرالمؤمنین (علیه السلام) این دعا را به اویس قرنی تعلیم فرمود که در تمام حاجات بخواند.
2- بحارالانوار، ج95، ص391

فضیلت دعای سیفی کبیر (حرز یمانی)

1- آیت الله العظمی نجفی مرعشی رحمه الله به فرزند ارشدش حاج سیّد محمود مرعشی می فرماید: و سفارش می کنم به توسل و مداومت دعاها و ذکرها و اجازه به او می دهم در خواندن دعای سیفی مشهور به «حرز یمانی» زیرا من اجازه در قرائت آن را دارم از پدر علاّمه خودم که خداوند اکرام او را افزون کند و نیز از علاّمه شیخ محمّدحسین بن محمّد خلیل شیرازی و علاّمه حاج شیخ حسنعلی اصفهانی ساکن مشهد الرضا، و آنان از علاّمه جمال السالکین سیّد مرتضی رضوی کشمیری نجفی بطریق خود که منتهی می شود به علاّمه سیّد رضی الدین علی بن طاووس حسنی صاحب کتاب اقبال، نقل می کنند.(1)

2- مرحوم استاد انصاری همدانی رحمه الله بر این حرز مداومت داشتند و نسخه کاملی با اعتصام و اختتام های آن (ادعیه مقدم و مؤخر) در اختیار داشتند و می فرمودند: نسخه بحار کامل نیست، ... به هر حال بسیار به خواندن این حرز که به دعای سیفی کبیر نیز معروف است سفارش و ترغیب می فرمود و در فائده و خاصیّت این دعای شریف دو جریان را نقل می کردند:

یکی اینکه فرمودند، یکی از بزرگان عراق را رژیم عراق مدتها در تعقیب بود، تا اینکه او را دیدند و به دنبال او به آن منزلی که در آن پناه گرفته بود ریخته و به تفتیش منزل پرداختند، ایشان نقل کرد که چون بسیار ترسیده بودم، به راه پله پشت بام رفتم و شروع کردم به خواندنحرز یمانی، در اثنای حرز بودم که با کمال تعجب دیدم که آنها به راه پله آمدند و تا نزدیکی من هم آمدند، اما مرا ندیدند و اصلاً متوجه من نشدند و این از برکت آن دعای عظیم الشّان

ص: 273


1- هدایت سروش، ص31

بود.

قضیّه دوم، مربوط به خود ایشان بود می فرمودند: روزی یکی از اولیاء که با اندک توجهی به اعماق، گذشته ها را می خواند و حتی در برابر برخی موارد از آینده هم خبر می داد به منزل ما آمد و گفت فلانی من هر کار می کردم که چیزی از شما دریابم و ببینم نتوانستم فقط این را توانستم بفهم که در سن هجده سالگی با یکی از رجال الغیب دیدار داشته ای، و جریانش را برایم بازگو نمود.

ایشان می فرمود: من متوجه شدم که این در اثر مداومت بر حرز یمانی یعنی همان دعای سیفی کبیر است.

روایت دعای سیفی کبیر (حرز یمانی)

عبدالله بن عباس وعبدالله بن جعفر علیهم السلام نقل کرده اند: که روزی نزد مولایمان امیرالمؤمنین علی ابن ابیطالب علیه السلام بودیم که سبط اکبر حضرت حسن بن علی علیه السلام وارد شد و عرض کرد یا امیرالمؤمنین! شخصی دم در اجازه شرفیابی می خواهد، او شخصی است که بوی خوشی از او ساطع است گویا معطر به عطر مشک است.

حضرت فرمود: بگو وارد شود. وقتی که داخل شد دیدیم مردی است تنومند، چهار شانه، خوش سیما وخوش سخن،که لباس پادشاهان برتن داشت و به حضرت عرض کرد: «اَلسَّلامُ عُلَیْکَ یا اَمیرَالْمُؤْمِنینَ وَ رَحْمَةُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ؛سلام بر شما! ای امیرالمؤمنین و رحمت و برکات خدا بر شما باد».

من مردی هستم از دورترین سرزمین های یمن، از اشراف عرب، و از کسانی که به شما ارادت دارد «یعنی از هواداران و شیعیان شما هستم».

حکومت و سرزمین عظیم و نعمت های فراوان ورنگارنگی را پشت سر گذاشتم تا به

ص: 274

خدمت شما رسیده ام.

و شبی در خواب بودم که ناگاه هاتفی در خواب مرا صدا زد، ای مرد! برخیز و به سوی بهترین خلق خدا بعد از پیامبرش، امیرالمؤمنین علیه السلام بشتاب و از او بخواه تا دعایی را که حبیب خدا، و انتخاب شده خدا و برگزیده خدا رسول گرامیش صلی الله علیه و آله به او آموخته، به تو بیاموزد، زیرا که در آن اسم اعظم خداست، آنگاه با آن بر علیه دشمنت، خدا را بخوان تا خداوند او را نابود سازد.

پس از خواب بیدار شدم و متوجه مقصد و جایی نشدم، مگر اینکه با چهار صد غلام به سوی شما روانه شدم و خدا و رسول خدا و شما را شاهد می گیرم که آنها اینک آزادند و من به خاطر خدا جلّت عظمته آزادشان کردم، ای امیرمؤمنان! من از راه دوری آمده ام خستگی، جسم و جانم را فرسوده و هزال کرده، بر من منّت گذارید و به حق پدری و خویشاوندی آن دعا را که در خواب به من فرمودند که برای یادگیریش به سوی شما حرکت کنم به من بیاموزید. امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: بله ان شاءالله به تو می آموزم، آنگاه کاغذ و قلمی خواست و آن دعا را برای او کتابت فرمود و دعا این است:(1)

کیفیت حرز یمانی

اعتصام اول

بِسْمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ اِعْتَصَمْتُ بِذِی الْعِزَّةِ وَ الْعَظَمَةِ وَ الْهَیْبَةِ وَ الْقُدرَةِ وَ الْاِلهیَّیةِ وَ الْکِبرِیآءِ وَ الْجمالِ وَ الْجَلالِ وَ الْجَبَرُوتِ وَ تَوَکَّلْتُ عَلَی الحَیِّ الَّذی لا یَنامُ وَ لا یَمُوتُ

ص: 275


1- هزار و یک ختم، ص305 به بعد.

حَسْبِیَ اللّهُ لا اِلهَ اِلاّ هُوَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ هَوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمِّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ مَا اخْتَلَفَ المَلْوانِ وَ تَعاقَبَ العَصْرانِ وَ کَرَّ الجَدیدانِ وَ استَقْبَلَ الْفَرْقَدانِ وَ بَلِّغْ رُوحَهُ وَ اَرْواحَ اَهْلِ بَیْتِهِ مِنِّی السَّلامُ وَ بارِکْ وَ سَلِّمَ عَلَیْهِ کَثیرًا.

اعتصام دوم

بِسْمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ اِعْتَصَمْتُ بِاللّهِ الَّذی لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الرَّحْمنُ الرّحیمُ الْواحِدُ الْاَحَدُ الصَّمَدُ الَّذی لَمْ یَلِدْ وَ لَم یُولَدْ وَ لَم یَکُنْ لَهُ کُفُوًا اَحَدٌ.

اعتصام سوم

اِعْتَصَمْتُ بِمَا اعْتَصَمَتْ بِهِ المَلائِکَةُ الَّذینَ حَوْلَ العَرشَ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یُقَدِّسُونَ لِعِزَّةِ اللّهِ وَ مَلَکُوتِه وَ اعْتَصَمْتُ بِاللّهِ الَّذی لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الَّذِی اعْتَصَمْتَ بِهِ ادَمَ وَ النَّبِیُّونَ وَ الصِّدیقُونَ وَ الشُّهَدآءُ وَ الصّالِحُونَ وَ اعْتَصَمْتُ بِاللّهِ الَّذی لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الَّذی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ وَکیلٍ وَ هُوَ اَرْحَمُ الرّاحِمین َاَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِهَا اعْتَصَمَ بِهِ اَوْلِیآؤُکَ وَ اَهْلِ طاعَتِکَ اَجْمَعینَ مَنْ اَهْلِ السَّمواتِ وَ اَهْلِ الْاَرَضینَ اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ اَنْ تَرْزُقَنی ایماناً وَ اَماناً وَ عافِیَةً فِی الدّینِ وَ الدّینِ وَ الدُّنْیا وَ الْاخِرَةِ وَ اصْرِف عَنِی مِنْ شَرِّ کُلِّ ذی شَرٍّ یا واسِعَ المَغْفِرَةِ وَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ بِاللّهِ العَلِیِّ الْعَظیمِ حَسْبُنَا اللّهُ وَ نِعْمَ الْوَکیلُ نِعْمَ المَوْلی

ص: 276

وَ نِعمَ النَّصیر وَ صَلَّی اللّهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِهِ اَجْمَعینَ.

حرز یمانی

بِسْمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ اَللَّهُمَّ أَنْتَ اَلْمَلِكُ اَلْحَقُّ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ أَنْتَ رَبِّي وَ أَنَا عَبْدُكَ عَمِلْتُ سُوءًا وَ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَ اِعْتَرَفْتُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبِي فَإِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ اَلذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ يَا غَفُورُ يَا رَحِيمُ يَا شَكُورُ يَا حَلِيمُ يَا كَرِيمُ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَحْمَدُكَ وَ أَنْتَ لِلْحَمْدِ أَهْلٌ عَلَى مَا اِخْتَصَصْتَنِي بِهِ مِنْ مَوَاهِبِ اَلرَّغَائِبِ وَ أَوْصَلْتَ إِلَيَّ مِنْ فَضَائِلِ اَلصَّنَائِعِ وَ أَوْلَيْتَنِي بِهِ مِنْ إِحْسَانِكَ إِلَيَّ وَ بَوَّأْتَنِي بِهِ مِنْ مَظِنَّةِ اَلصِّدْقِ وَ أَنَلْتَنِي بِهِ مِنْ مِنَنِكَ اَلْوَاصِلَةِ إِلَيَّ وَ أَحْسَنْتَ إِلَيَّ مِنَ اِنْدِفَاعِ اَلْبَلِيَّةِ عَنِّي وَ اَلتَّوْفِيقِ لِي وَ اَلْإِجَابَةِ لِدُعَائِي حِينَ أُنَادِيكَ دَاعِياً وَ أُنَاجِيكَ رَاغِباً وَ أَدْعُوكَ ضَارِعاً مُتَضَرِّعاً مُصَافِياً وَ حِينَ أَرْجُوكَ رَاجِياً فَأَجِدُكَ فِي اَلْمَوَاطِنِ كُلِّهَا لِي جَاراً حَاضِراً حَفِيّاً بَارّاً وَ فِي اَلْأُمُورِ نَاصِراً وَ نَاظِراً وَلِلْخَطَايَا وَ اَلذُّنُوبِ غَافِراً وَ لِلْعُيُوبِ سَاتِراً لَمْ أَعْدَمْ عَوْنَكَ وَ بِرَّكَ وَ إِحْسَانَكَ وَ خَيْرَكَ لِي طَرْفَةَ عَيْنٍ مُذْ أَنْزَلْتَنِي دَارَ اَلاِخْتِبَارِ وَ اَلْفِكْرِ وَ اَلاِعْتِبَارِ لِتَنْظُرَ فِيمَا أُقَدِّمُ إِلَيْكَ لِدَارِ اَلْقَرَارِ فَأَنَا عَتِيقُكَ يَا إِلَهِي مِنْ جَمِيعِ اَلْمَضَالِّ وَ اَلْمَضَارِّ وَ اَلْمَصَائِبِ وَ اَلْمَعَائِبِ وَ اَللَّوَازِبِ وَ اَللَّوَازِمِ وَ اَلْهُمُومِ اَلَّتِي قَدْ سَاوَرَتْنِي فِيهَا اَلْغُمُومُ بِمَعَارِيضِ أَصْنَافِ اَلْبَلاَءِ وَ ضُرُوبِ جَهْدِ اَلْقَضَاءِ وَ لاَ أَذْكُرُ مِنْكَ إِلاَّ اَلْجَمِيلَ وَ لَمْ أَرَ مِنْكَ إِلاَّ اَلتَّفْضِيلَ خَيْرُكَ لِي

ص: 277

شَامِلٌ وَ صُنْعُكَ بِي كَامِلٌ وَ لُطْفُكَ لِي كَافِلٌ وَ فَضْلُكَ عَلَيَّ مُتَوَاتِرٌ وَ نِعَمُكَ عِنْدِي مُتَّصِلَةٌ وَ أَيَادِيكَ لَدَيَّ مُتَظَاهِرَةٌ لَمْ تَخْفِرْ لِي جِوَارِي وَ صَدَّقْتَ رَجَائِي وَ صَاحَبْتَ أَسْفَارِي وَ أَكْرَمْتَ أَحْضَارِي وَ حَقَّقْتَ آمَالِي وَ شَفَيْتَ أَمْرَاضِي وَ عَافَيْتَ مُنْقَلَبِي وَ مَثْوَايَ وَ لَمْ تُشْمِتْ بِي أَعْدَائِي وَ رَمَيْتَ مَنْ رَمَانِي بِسُوءٍ وَ كَفَيْتَنِي شَرَّ مَنْ عَادَانِي فَحَمْدِي لَكَ وَاصِبٌ وَ ثَنَائِي عَلَيْكَ مُتَوَاتِرٌ دَائِمٌ مِنَ اَلدَّهْرِ إِلَى اَلدَّهْرِ بِأَلْوَانِ اَلتَّسْبِيحِ لَكَ وَ اَلتَّحْمِيدِ وَ اَلتَّمْجِيدِ خَالِصاً لِذِكْرِكَ وَ مَرْضِيّاً لَكَ بِنَاصِعِ اَلتَّوْحِيدِ وَ إِخْلاَصِ اَلتَّفْرِيدِ وَ إِمْحَاضِ اَلتَّمْجِيدِ وَ اَلتَّحْمِيدِ بِطُولِ اَلتَّعَبُّدِ وَ اَلتَّعْدِيدِ لَمْ تُعَنْ فِي قُدْرَتِكَ وَ لَمْ تُشَارَكْ فِي إِلَهِيَّتِكَ وَ لَمْ تُعْلَمْ لَكَ مَائِيَّةٌ وَ مَاهِيَّةٌ فَتَكُونَ لِلْأَشْيَاءِ اَلْمُخْتَلِفَةِ مُجَانِساً وَ لَمْ تُعَايَنْ إِذْ حَبَسْتَ اَلْأَشْيَاءَ عَلَى اَلْعَزَائِمِ اَلْمُخْتَلِفَاتِ وَ لاَ خَرَقَتِ اَلْأَوْهَامُ حُجُبَ اَلْغُيُوبِ إِلَيْكَ فَأَعْتَقِدَ مِنْكَ مَحْدُوداً فِي عَظَمَتِكَ لاَ يَبْلُغُكَ بُعْدُ اَلْهِمَمِ وَ لاَ يَنَالُكَ غَوْصُ اَلْفِطَنِ وَ لاَ يَنْتَهِي إِلَيْكَ بَصَرُ اَلنَّاظِرِينَ فِي مَجْدِ جَبَرُوتِكَ اِرْتَفَعَتْ عَنْ صِفَةِ اَلْمَخْلُوقِينَ صِفَاتُ قُدْرَتِكَ وَ عَلاَ عَنْ ذِكْرِ اَلذَّاكِرِينَ كِبْرِيَاءُ عَظَمَتِكَ فَلاَ يَنْتَقِصُ مَا أَرَدْتَ أَنْ يَزْدَادَ وَ لاَ يَزْدَادُ مَا أَرَدْتَ أَنْ يَنْتَقِصَ وَ لاَ ضِدٌّ شَهِدَكَ حِينَ فَطَرْتَ اَلْخَلْقَ وَ لاَ نِدٌّ حَضَرَكَ حِينَ بَرَأْتَ اَلنُّفُوسَ كَلَّتِ اَلْأَلْسُنُ عَنْ تَفْسِيرِ صِفَتِكَ وَ اِنْحَسَرَتِ اَلْعُقُولُ عَنْ كُنْهِ

ص: 278

مَعْرِفَتِكَ وَ كَيْفَ يُوصَفُ كُنْهُ صِفَتِكَ يَا رَبِّ وَ أَنْتَ اَللَّهُ اَلْمَلِكُ اَلْجَبَّارُ اَلْقُدُّوسُ اَلَّذِي لَمْ تَزَلْ أَزَلِيّاً أَبَدِيّاً سَرْمَدِيّاً دَائِماً فِي اَلْغُيُوبِ وَحْدَكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَيْسَ فِيهَا أَحَدٌ غَيْرُكَ وَ لَمْ يَكُنْ إِلَهٌ سِوَاكَ حَارَتْ فِي بِحَارِ مَلَكُوتِكَ عَمِيقَاتُ مَذَاهِبِ اَلتَّفْكِيرِ وَ تَوَاضَعَتِ اَلْمُلُوكُ لِهَيْبَتِكَ وَ عَنَتِ اَلْوُجُوهُ بِذِلَّةِ اَلاِسْتِكَانَةِ لَكَ لِعِزَّتِكَ وَ اِنْقَادَ كُلُّ شَيْءٍ لِعَظَمَتِكَ وَ اِسْتَسْلَمَ كُلُّ شَيْءٍ لِقُدْرَتِكَ وَ خَضَعَتْ لَكَ اَلرِّقَابُ وَ كَلَّ دُونَ ذَلِكَ تَحْبِيرُ اَللُّغَاتِ وَ ضَلَّ هُنَالِكَ اَلتَّدْبِيرُ فِي تَصَارِيفِ اَلصِّفَاتِ فَمَنْ تَفَكَّرَ فِي ذَلِكَ رَجَعَ طَرْفُهُ إِلَيْهِ حَسِيراً وَ عَقْلُهُ مَبْهُوتاً وَ تَفَكُّرُهُ مُتَحَيِّراً أَسِيراً اَللَّهُمَّ لَكَ اَلْحَمْدُ حَمْداً كَثِيراً دَائِماً مُتَوَالِياً مُتَوَاتِراً مُتَّسِقاً(متسعا) مُسْتَوْثِقاً يَدُومُ وَ يَتَضَاعَفُ وَ لاَ يَبِيدُ غَيْرَ مَفْقُودٍ فِي اَلْمَلَكُوتِ وَ لاَ مَطْمُوسٍ فِي اَلْمَعَالِمِ وَ لاَ مُنْتَقَصٍ فِي اَلْعِرْفَانِ فَلَكَ اَلْحَمْدُعَلَى مَكَارِمِكَ اَلَّتِي لاَ تُحْصَى فِي اَللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ وَ اَلصُّبْحِ إِذا أَسْفَرَ وَ فِي اَلْبَرِّ وَ اَلْبِحَارِ وَ اَلْغُدُوِّ وَ اَلْآصَالِ وَ اَلْعَشِيِّ وَ اَلْإِبْكَارِ وَ اَلظَّهِيرَةِ وَ اَلْأَسْحَارِ وَ فِي كُلِّ جُزْءٍ مِنْ أَجْزَاءِ اَللَّيْلِ وَ اَلنَّهَارِ اَللَّهُمَّ بِتَوْفِيقِكَ قَدْ أَحْضَرْتَنِي اَلنَّجَاةَ وَ جَعَلْتَنِي مِنْكَ فِي وَلاَيَةِ اَلْعِصْمَةِ فَلَمْ أَبْرَحْ مِنْكَ فِي سُبُوغِ نَعْمَائِكَ وَ تَتَابُعِ آلاَئِكَ مَحْرُوساً لَكَ فِي اَلرَدِّ وَ اَلاِمْتِنَاعِ مَحْفُوظاً لَكَ فِي اَلْمَنَعَةِ وَ اَلدِّفَاعِ عَنِّي وَ لَمْ تُكَلِّفْنِي فَوْقَ طَاقَتِي وَ لَمْ تَرْضَ عَنِّي إِلاَّ طَاعَتِي فَإِنَّكَ

ص: 279

أَنْتَ اَللَّهُ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ لَمْ تَغِبْ وَ لاَ تَغِيبُ عَنْكَ غَائِبَةٌ وَ لاَ تَخْفَى عَلَيْكَ خَافِيَةٌ وَ لَنْ تَضِلَّ عَنْكَ فِي ظُلَمِ اَلْخَفِيَّاتِ ضَالَّةٌ إِنَّمَا أَمْرُكَ إِذَا أَرَدْتَ شَيْئاً أَنْ تَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَحْمَدُكَ فَلَكَ اَلْحَمْدُ مِثْلَ مَا حَمِدْتَ بِهِ نَفْسَكَ وَ أَضْعَافَ مَا حَمِدَكَ بِهِ اَلْحَامِدُونَ وَ مَجَّدَكَ بِهِ اَلْمُمَجِّدُونَ وَ كَبَّرَكَ بِهِ اَلْمُكَبِّرُونَ وَ سَبَّحَكَ بِهِ اَلْمُسَبِّحُونَ وَ هَلَّلَكَ بِهِ اَلْمُهَلِّلُونَ وَ عَظَّمَكَ بِهِ اَلْمُعَظِّمُونَ وَ وَحَّدَكَ بِهِ اَلْمُوَحِّدُونَ حَتَّى يَكُونَ لَكَ مِنِّي وَحْدِي فِي كُلِّ طَرْفَةِ عَيْنٍ وَ أَقَلَّ مِنْ ذَلِكَ مِثْلُ حَمْدِ جَمِيعِ اَلْحَامِدِينَ وَ تَوْحِيدِ أَصْنَافِ اَلْمُوَحِّدِينَ وَ اَلْمُخْلِصِينَ وَ تَقْدِيسِ أَجْنَاسِ اَلْعَارِفِينَ وَ ثَنَاءِ جَمِيعِ اَلْمُهَلِّلِينَ وَ اَلْمُصَلِّينَ وَ اَلْمُسَبِّحِينَ وَ مِثْلُ مَا أَنْتَ بِهِ عَالِمٌ وَ عَارِفٌ وَ هُوَ مَحْمُودٌ مَحْبُوبٌ وَ مَحْجُوبٌ مِنْ جَمِيعِ خَلْقِكَ كُلِّهِمْ مِنَ اَلْحَيَوَانَاتِ وَ أَرْغَبُ إِلَيْكَ فِي بَرَكَةِ مَا أَنْطَقْتَنِي بِهِ مِنْ حَمْدِكَ فَمَاأَيْسَرَ مَا كَلَّفْتَنِي بِهِ مِنْ حَقِّكَ وَ أَعْظَمَ مَا وَعَدْتَنِي بِهِ عَلَى شُكْرِكَ اِبْتَدَأْتَنِي بِالنِّعَمِ فَضْلاً وَ طَوْلاً وَ أَمَرْتَنِي بِالشُّكْرِ حَقّاً وَ عَدْلاً وَ وَعَدْتَنِي عَلَيْهِ أَضْعَافاً وَ مَزِيداً وَ أَعْطَيْتَنِي مِنْ رِزْقِكَ وَاسِعاً اِخْتِيَاراً وَ رِضًا وَ سَأَلْتَنِي مِنْهُ شُكْراً يَسِيراً صَغِيراً إِذْ نَجَّيْتَنِي وَ عَافَيْتَنِي مِنْ جَهْدِ اَلْبَلاَءِ وَ لَمْ تُسَلِّمْنِي لِسُوءِ قَضَائِكَ وَ بَلاَئِكَ وَ جَعَلْتَ مَلْبَسِي اَلْعَافِيَةَ وَ أَوْلَيْتَنِي اَلْبَسْطَةَ وَ اَلرَّخَاءَ وَ شَرَعْتَ لِي مِنَ اَلدِّينِ أَيْسَرَ اَلْقَوْلِ وَ اَلْفِعْلِ وَ سَوَّغْتَ لِي أَيْسَرَ

ص: 280

اَلصِّدْقِ (القصد) وَ ضَاعَفْتَ لِي أَشْرَفَ فَضْلِ وَ اَلْمَزِيدِ مَعَ مَا وَعَدْتَنِي بِهِ مِنَ اَلْمَحَجَّةِ اَلشَّرِيفَةِ وَ بَشَّرْتَنِي بِهِ مِنَ اَلدَّرَجَةِ اَلرَّفِيعَةِ وَ اِصْطَفَيْتَنِي بِأَعْظَمِ اَلنَّبِيِّينَ دَعْوَةً وَ أَفْضَلِهِمْ شَفَاعَةً وَ أَوْضَحِهِمْ حُجَّةً وَ أَرْفَعِهِمْ دَرَجَةً وَ أَقْرَبِهِمْ مَنْزِلَةً مُحَمَّدٍ ص وَ عَلَى جَمِيعِ اَلْأَنْبِيَاءِ وَ اَلْمُرْسَلِينَ اَللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اِغْفِرْ لِي مَا لاَ يَسَعُهُ إِلاَّ مَغْفِرَتُكَ وَ لاَ يَمْحَقُهُ إِلاَّ عَفْوُكَ وَ لاَ يُكَفِّرُهُ إِلاَّ تَجَاوُزُكَ وَ فَضْلُكَ وَ هَبْ لِي فِي سَاعَتِي هَذِهِ وَ يَوْمِي هَذَا وَ لَيْلَتِي هَذِهِ وَ شَهْرِي هَذَا وَ سَنَتِي هَذِهِ يَقِيناً صَادِقاً يُهَوِّنُ عَلَيَّ مَصَائِبَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ وَ أَحْزَانَهُمَا وَ يُشَوِّقُنِي إِلَيْكَ وَ يُرَغِّبُنِي فِيمَا عِنْدَكَ و اُكْتُبْ لِي عِنْدَكَ اَلْمَغْفِرَةَ وَ بَلِّغْنِي اَلْكَرَامَةَ مِنْ عِنْدِكَ وَ أَوْزِعْنِي شُكْرَ مَا أَنْعَمْتَ بِهِ عَلَيَّ فَإِنَّكَ أَنْتَ اَللَّهُ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ اَلْوَاحِدُ اَلْأَحَدُ اَلْمُبْدِئُ اَلرَّفِيعُ اَلْبَدِيعُ اَلسَّمِيعُ اَلْعَلِيمُ اَلَّذِي لَيْسَلِأَمْرِكَ مَدْفَعٌ وَ لاَ عَنْ قَضَائِكَ مُمْتَنَعٌ اَللَّهُمَّ وَ أَشْهَدُ أَنَّكَ أَنْتَ اَللَّهُ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ رَبِّي وَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍ فاطِرُ اَلسَّماواتِ وَ اَلْأَرْضِ عالِمُ اَلْغَيْبِ وَ اَلشَّهادَةِ اَلْكَبِيرُ اَلْمُتَعالِ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ اَلثَّبَاتَ فِي اَلْأَمْرِ وَ اَلْعَزِيمَةَ عَلَى اَلرُّشْدِ وَ اَلشُّكْرَ عَلَى نِعَمِكَ وَ أَسْأَلُكَ حُسْنَ عِبَادَتِكَ وَ أَسْأَلُكَ مِنْ كُلِّ خَيْرٍ تَعْلَمُ وَ لاَ أَعْلَمُ وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ كُلِّ شَرٍّ تَعْلَمُ وَ لاَ أَعْلَمُ وَ أَنْتَ عَلاّ?مُ اَلْغُيُوبِ وَ أَسْأَلُكَ أَمْناً مِنْ جَوْرِ كُلِّ جَائِرٍ وَ بَغْيِ كُلِّ بَاغٍ وَ حَسَدِ كُلِّ

ص: 281

حَاسِدٍ وَ ظُلْمِ كُلِّ ظَالِمٍ وَ مَكْرِ كُلِّ مَاكِرٍ وَ كَيْدِ كُلِّ كَائِدٍ وَ غَدْرِ كُلِّ غَادِرٍ وَ سِحْرِ كُلِّ سَاحِرٍ وَ شَمَاتَةِ كُلِّ كَاشِحٍ بِكَ أَصُولُ عَلَى اَلْأَعْدَاءِ وَ إِيَّاكَ أَرْجُو وَلاَيَةَ اَلْأَحِبَّاءِ وَ اَلْأَوْلِيَاءِ وَ اَلْقُرَنَاءِ وَ اَلْأَقْرِبَاءِ فَلَكَ اَلْحَمْدُ عَلَى مَا لاَ أَسْتَطِيعُ إِحْصَاءَهُ وَ لاَ تَعْدِيدَهُ مِنْ عَوَائِدِ فَضْلِكَ وَ عَوَارِفِ رِزْقِكَ وَ أَلْوَانِ مَا أَوْلَيْتَنِي بِهِ مِنْ إِرْفَادِكَ فَإِنَّكَ أَنْتَ اَللَّهُ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ اَلْفَاشِي فِي اَلْخَلْقِ حَمْدُكَ اَلْبَاسِطُ بِالْجُودِ يَدَكَ لاَ تُضَادُّ فِي حُكْمِكَ وَ لاَ تُنَازَعُ فِي سُلْطَانِكَ وَ مُلْكِكَ وَ أَمْرِكَ تَمْلِكُ مِنَ اَلْأَنَامِ مَا تَشَاءُ وَ لاَ يَمْلِكُونَ مِنْكَ إِلاَّ مَا تُرِيدُ اَللَّهُمَّ أَنْتَ اَلْمُنْعِمُ اَلْمُفْضِلُ اَلْقَادِرُ اَلْقَاهِرُ اَلْمُقْتَدِرُ اَلْقُدُّوسُ فِي نُورِ اَلْقُدْسِ تَرَدَّيْتَ بِالْمَجْدِ وَ اَلْبَهَاءِ وَ تَعَظَّمْتَ بِالْعِزِّ وَ اَلعَلاَءِ وَ تَأَزَّرْتَ بِالْعَظَمَةِ وَ اَلْكِبْرِيَاءِ وَ تَغَشَّيْتَ بِالنُّورِ وَ اَلضِّيَاءِ وَ تَجَلَّلْتَ بِالْمَهَابَةِ وَ اَلْبَهَاءِ اَللَّهُمَّ لَكَ اَلْمَنُّ اَلْقَدِيمُ وَاَلسُّلْطَانُ اَلشَّامِخُ وَ اَلْمُلْكُ اَلْبَاذِخُ وَ اَلْجُودُ اَلْوَاسِعُ وَ اَلْقُدْرَةُ اَلْكَامِلَةُ وَ اَلْحِكْمَةُ اَلْبَالِغَةُ وَ اَلْعِزَّةُ اَلشَّامِلَةُ فَلَكَ اَلْحَمْدُ عَلَى مَا جَعَلْتَنِي مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ ص وَ هُوَ أَفْضَلُ بَنِي آدَمَ اَلَّذِينَ كَرَّمْتَهُمْ وَ حَمَلْتَهُمْ فِي اَلْبَرِّ وَ اَلْبَحْرِ وَ رَزَقْتَهُمْ مِنَ اَلطَّيِّبَاتِ وَ فَضَّلْتَهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْتَهُمْ مِنْ أَهْلِهَا تَفْضِيلاً وَ خَلَقْتَنِي سَمِيعاً بَصِيراً صَحِيحاً سَوِيّاً سَالِماً مُعَافًى وَ لَمْ تَشْغَلْنِي بِنُقْصَانٍ فِي بِدَنِي عَنْ طَاعَتِكَ وَ لَمْ تَمْنَعْنِي كَرَامَتَكَ إِيَّايَ وَ حُسْنَ صَنِيعِكَ عِنْدِي وَ

ص: 282

فَضْلَ مَنَائِحِكَ لَدَيَّ وَ نَعْمَائِكَ عَلَيَّ أَنْتَ اَلَّذِي أَوْسَعْتَ عَلَيَّ فِي اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ وَ فَضَّلْتَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْتَ مِنْ خَلْقِكَ تَفْضِيلاً فَجَعَلْتَ لِي سَمْعاً يَسْمَعُ آيَاتِكَ وَ عَقْلاً يَفْهَمُ إِيمَانَكَ وَ بَصَراً يَرَى قُدْرَتَكَ وَ فُؤَاداً يَعْرِفُ عَظَمَتَكَ وَ قَلْباً يَعْتَقِدُ تَوْحِيدَكَ فَإِنِّي لِفَضْلِكَ عَلَيَّ حَامِدٌ وَ لَكَ نَفْسِي شَاكِرَةٌ وَ بِحَقِّكَ شَاهِدَةٌ فَإِنَّكَ حَيٌّ قَبْلَ كُلِّ حَيٍّ وَ حَيٌّ بَعْدَ كُلِّ حَيٍّ وَ حَيٌّ بَعْدَ كُلِّ مَيِّتٍ وَ حَيٌّ لَمْ تَرِثِ اَلْحَيَاةَ مِنْ حَيٍّ وَ لَمْ تَقْطَعْ خَيْرَكَ عَنِّي طَرْفَةَ عَيْنٍ فِي كُلِّ وَقْتٍ وَ لَمْ تَقْطَعْ رَجَائِي وَ لَمْ تُنْزِلْ بِي عُقُوبَاتِ اَلنِّقَمِ وَ لَمْ تَمْنَعْ عَنِّي دَقَائِقَ اَلْعِصَمِ وَ لَمْ تُغَيِّرْ عَلَيَّ وَثَائِقَ اَلنِّعَمِ فَلَوْ لَمْ أَذْكُرْ مِنْ إِحْسَانِكَ إِلاَّ عَفْوَكَ عَنِّي وَ اَلتَّوْفِيقَ لِي وَ اَلاِسْتِجَابَةَ لِدُعَائِي حِينَ رَفَعْتُ صَوْتِي وَ رَفَعْتُ رَأْسِي وَ اِنْطَلَقْتُ لِسَانِي وَ رَغِبْتُ إِلَيْكَ بِأَنْوَاعِ حَوَائِجِي فَقَضَيْتَهَا وَ أَسْأَلُكَ بِتَمْجِيدِكَ وَ تَحْمِيدِكَ وَ تَوْحِيدِكَ وَ تَعْظِيمِكَ وَ تَفْضِيلِكَ وَ تَكْبِيرِكَ وَ تَهْلِيلِكَ وَ إِلاَّ فِي تَقْدِيرِكَ خَلْقِي حِينَ صَوَّرْتَنِي فَأَحْسَنْتَ صُورَتِي وَ إِلاَّ فِي قِسْمَةِ اَلْأَرْزَاقِ حِينَ قَدَّرْتَهَا لِي لَكَانَ فِي ذَلِكَ مَا يَشْغَلُ شُكْرِي عَنْ جَهْدِي فَكَيْفَ إِذَا فَكَّرْتُ فِي اَلنِّعَمِ اَلْعِظَامِ اَلَّتِي أَتَقَلَّبُ فِيهَا أَوْ لاَ أَبْلُغُ شُكْرَ شَيْءٍ مِنْهَا فَلَكَ اَلْحَمْدُ عَدَدَ مَا حَفِظَهُ عِلْمُكَ وَ عَدَدَ مَا وَسِعَتْهُ رَحْمَتُكَ وَ عَدَدَ مَا أَحَاطَتْ بِهِ قُدْرَتُكَ وَ أَضْعَافَ مَا تَسْتَوْجِبُهُ مِنْ جَمِيعِ

ص: 283

خَلْقِكَ اَللَّهُمَّ فَتَمِّمْ إِحْسَانَكَ إِلَيَّ فِيمَا بَقِيَ مِنْ عُمُرِي كَمَا أَحْسَنْتَ إِلَيَّ فِيمَا مَضَى مِنْهُ اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ وَ أَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِتَوْحِيدِكَ وَ تَمْجِيدِكَ وَ تَحْمِيدِكَ وَ تَهْلِيلِكَ وَ كِبْرِيَائِكَ وَ كَمَالِكَ وَ تَعْظِيمِكَ وَ نُورِكَ وَ رَأْفَتِكَ وَ رَحْمَتِكَ وَ عِلْمِكَ وَ حِلْمِكَ وَ عُلُوِّكَ وَ وَقَارِكَ وَ مَنِّكَ وَ بَهَائِكَ وَ جَمَالِكَ وَ جَلاَلِكَ وَ سُلْطَانِكَ وَ عَظَمَتِكَ وَ قُوَّتِكَ وَ قُدْرَتِكَ وَ إِحْسَانِكَ وَ غُفْرَانِكَ وَ اِمْتِنَانِكَ وَ رَحْمَتِكَ(1) وَ نَبِيِّكَ وَ وَلِيِّكَ وَ عِتْرَتِهِ اَلطَّيِّبِينَ اَلطَّاهِرِينَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ لاَ تَحْرِمَنِي رِفْدَكَ وَ فَضْلَكَ وَ جَمَالَكَ وَ جَلاَلَكَ وَ فَوَائِدَ كَرَامَاتِكَ فَإِنَّهُ لاَ يَعْتَرِيكَ لِكَثْرَةِ مَا قَدْ نَشَرْتَ بِهِ مِنَ اَلْعَطَايَا عَوَائِقُ اَلْبُخْلِ وَ لاَ يَنْقُصُ جُودَكَ اَلتَّقْصِيرُ فِي شُكْرِ نِعْمَتِكَ وَ لاَ تَنْفَدُ خَزَائِنَكَ مَوَاهِبُكَ اَلْمُتَّسِعَةُ وَ لاَ تُؤَثِّرُ فِي جُودِكَ اَلْعَظِيمِ مِنَحُكَ اَلْفَائِقَةُ اَلْجَمِيلَةُ اَلْجَلِيلَةُ وَ لاَ تَخَافُ ضَيْمَ إِمْلاَقٍ فَتُكْدِيَ وَ لاَ يَلْحَقُكَ خَوْفُ عَدَمٍ فَيَنْتَقِصَ مِنْ جُودِكَ فَيْضُ فَضْلِكَ اَللَّهُمَّ اُرْزُقْنِي قَلْباً خَاشِعاً خَاضِعاً ضَارِعاً وَ بَدَناً صَابِراً وَ لِسَاناً ذَاكِراً حَامِداً وَ يَقِيناً صَادِقاً وَ رِزْقاً وَاسِعاً وَ عِلْماً نَافِعاً وَ وَلَداً صَالِحاً وَ سِنّاً طَوِيلاً وَ اِمْرَأَةً صَالِحَةً وَ عَمَلاً صَالِحاً وَ عَيْناً بَاكِيَةً وَ تَوْبَةً مَقْبُولَةً وَ أَسْأَلُكَ رِزْقاً حَلاَلاً طَيِّباً وَ لاَ تُؤْمِنِّي مَكْرَكَ وَ لاَ تُنْسِنِي

ص: 284


1- حَیاطَتِکَ وَ وِقایَتِکَ.

ذِكْرَكَ وَ لاَ تَكْشِفْ عَنِّي سِتْرَكَ وَ لاَ تُقَنِّطْنِي مِنْ رَحْمَتِكَ وَ لاَ تُبَعِّدْنِي مِنْ كَنَفِكَ وَ جِوَارِكَ وَ أَعِذْنِي وَ لاَ تُؤْيِسْنِي مِنْ رَحْمَتِكَ وَ رَوْحِكَ وَ كُنْ لِي أَنِيساً مِنْ كُلِّ رَوْعَةٍ وَ وَحْشَةٍ وَ اِعْصِمْنِي مِنْ كُلِّ هَلْكَةٍ وَ نَجِّنِي مِنْ كُلِّ بَلِيَّةٍ وَ آفَةٍ وَ عَاهَةٍ وَ إِهَانَةٍ وَ ذِلَّةٍ وَ عِلَّةٍ وَ قِلَّةٍ وَ مَرَضٍ وَ بَرَصٍ وَ فَقْرٍ وَ فَاقَةٍ وَ وَبَاءٍ وَ بَلاَءٍ وَ زَلْزَلَةٍ وَ غَرَقٍ وَ حَرَقٍ وَ شَرَقٍ وَ سَرَقٍ وَ حَرٍّ وَ بَرْدٍ وَ جُوعٍ وَ عَطَشٍ وَ غَيٍّ وَ ضَلاَلَةٍ وَ غُصَّةٍ وَ مِحْنَةٍ وَ شِدَّةٍ فِي اَلدَّارَيْنِ إِنَّكَ لا تُخْلِفُ اَلْمِيعادَ اَللَّهُمَّ اِرْفَعْنِي وَ لاَ تَضَعْنِي وَ اِدْفَعْ عَنِّي وَ لاَ تَدْفَعْنِي وَ أَعْطِنِي وَ لاَ تَحْرِمْنِي وَ أَكْرِمْنِي وَ لاَ تُهِنِّي وَ زِدْنِي وَ لاَ تَنْقُصْنِي وَ اِرْحَمْنِي وَ لاَ تُعَذِّبْنِي وَ اُنْصُرْنِي وَ لاَ تَخْذُلْنِي وَ اُسْتُرْنِي وَ لاَ تَفْضَحْنِي وَ آثِرْنِيَ وَ لاَ تُؤْثِرْ عَلَيَّ أَحَداً فِي أَمْرِ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ وَ فَرِّجْ هَمِّي وَ اِكْشِفْ غَمِّي وَ أَهْلِكْ عَدُوِّي وَ اِحْفَظْنِي وَ لاَتُضَيِّعْنِي فَاِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِينَ يَا ذَا اَلْجَلاَلِ وَ اَلْإِكْرَامِ اَللَّهُمَّ مَا قَدَّرْتَ لِي مِنْ أَمْرٍ وَ شَرَعْتَ فِيهِ بِتَوْفِيقِكَ وَ تَدْبِيرِكَ فَتَمِّمْهُ لِي بِأَحْسَنِ اَلْوُجُوهِ كُلِّهَا وَ أَصْلَحِهَا وَ أَصْوَبِهَا فَإِنَّكَ عَلَى مَا تَشَاءُ قَدِيرٌ وَ بِالْإِجَابَةِ جَدِيرٌ يَا مَنْ قَامَتِ اَلسَّمَاوَاتُ وَ اَلْأَرَضُونَ بِأَمْرِهِ يَا مَنْ يُمْسِكُ اَلسَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى اَلْأَرْضِ إِلاّ بِإِذْنِهِ يَا مَنْ أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ فَسُبْحانَ اَلَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ

ص: 285

وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ وَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِهِ اَجْمَعینَ الطَّیِّبینَ الطّاهِرینَ وَ سَلَّمَ تَسْلِيماً كَثِيرًا َکثِيرًا كَثِيراً بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.

فوائد دعای عجیب قاموس القدره

اشاره

یکی از برادران ایمانی نقل کرد که مقداری کتاب خطی قدیمی داشتم، سال ها پیش به خدمت مرحوم آیت الله نجفی مرعشی رحمه الله رسیدم و به خدمتشان تقدیم کردم.

ایشان بسیار مسرور شدند و فرمودند: به عوض این، علم می خواهی یا مال؟ عرض کردم «اَلْجَمْعُ مَهْما اَمْکَن اَوْلی مِنَ الطَّرْحِ».

ایشان تبسمی کردند و همین نسخۀ دعای قاموس را به بنده عنایت فرمودند و اجازه دادند. و مبلغی پول هم مرحمت فرمودند که بسیار برای اساس زندگی ام مفید و مؤثر بود و توانستم مقدمات خرید خانه ای را با آن فراهم کنم.

و این دعای عجیب و پر قدرت را تاکنون به هر کس داده ام برای هلاکت دشمن ظالم اگر با شرائطش انجام داده، مؤثر واقع شده است.

و این دعایی است که مرحوم حاجی نوری علیه السلام در صحیفه ثانیه علویه نقل کرده و مرحوم آیت الله کشمیری علیه السلام آن را در بعضی اوقات می خواندند و می فرمودند آثار زیادی دارد.

اما مرحوم سیّد هاشم حداد نظرش این بود که به خاطر مضامین قدرتی و سلطنتی، قبض و تنگی صدر می آورد (و نباید بدون اجازه استاد خوانده شود).

مرحوم نراقی علیه السلام در کتاب خزائن، ختم های مختلفی را برای آن ذکر کرده اند که از جمله نود و نُه مرتبه در نود و نُه روز می باشد که تاکنون به سه نفر داده و به آن عمل نموده اند و به نتیجه هم رسیده اند. در روز چهل سوم جواب گرفته و دشمنانشان نابود شده اند.

ص: 286

سپس فرموده است که من این مطلب را از پدرم که ایشان از خط مرحوم مجلسی اول علیه السلام نقل کرده بودند آورده ام.(1)

کیفیّت دعای قاموس القدره

اعتصام قاموس القدره از آیت الله مرعشی نجفی

اَعُوذُ بِاللّهِ السَّمیعِ الْعَلیم مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیمِ، بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ اَللّهُمَّ طَهِّرْ قَلْبی مِنَ الشَّکِ وَ الرِّیا وَ زَیِّنْ لِسانی بِالشُّکْرِ وَ الثّناءِ یا قَمْطائیلُ یا عَمْطائیلُ یا طَطَمْطائیلُ یا طَمْقائیلُ یا عَطْفیائیلُ یا سَمْلطائیلُ یا مَصْلَلیائیلُ اَفَحَسِبْتُم اَنَّما خَلَقناکُم عَبَثًا وَ اَنَّکُمْ اِلَیْنا لا تَرْجَعُونَ اَللّهُمَّ افْتَحْ اَبْوابَ السَّمآءِ بِاَبْدالِ الرُّوحانِیاتِ الْمُوَکِّلاتِ عَلی قَرآئَةِ الْاَسمآءِ وَ الدَّعَواتِ السّآئِلاتِ مَعَ الْبَرَکاتِ یا قاضِیَ الْحاجاتِ یا مُجیبَ الدَّعَواتِ یا عالِمَ الْخَفَفِیّاتِ یا مُنْزِلَ الْبَرَکاتِ یا رَفیعَ الدَّرَجاتِ یا غافِرَ الْخَطیئاتِ رَبَّنا عَلَیْکَ تَوَکَّلْنا وَ اِلَیکَ الْمَصیرِ.

دعای قاموس القدره

اِلهى قَدْ تَلاطَمَتْ اَمْواجُ قامُوسِ قُدْرَتِكَ فَظَهَرَتْ فِى كلِّ مَقْدُور اثارُ قُدْرة عَجيبَةٍ غَريبَةٍ لا تَبْلُغُ كَنْهُما عُقُول الْعُقَلاءِ وَ اَفْهام(2) الْعُلماءِ و اَوْهامُ الْحُكَماءِ فكُلُّ شَيى ءٍ

ص: 287


1- هزار و یک ختم، ص133
2- فُهُوم (نسخه بدل).

فى قَبْضَةِ قُدْرَتِكَ اَسيرٌ وَ اِنَّ ذلكَ عَلَيْكَ(1) سَهْلٌ يَسيرٌ وَ اَنتَ عَلى كُلِّ شَيى ء قَديرٌ وَ بِالْاِجابَةِ حَقيقٌ(2)جَديرٌ يا شَديدُ يا شَديدُ يا شَديدُ يا ذَاالْبَطْشِ الشَّديد اَسْئَلُكَ مَدَداً مِن قُدْرَتِكَ وَ اَسْئَلُكَ مَدَداً مَنْ قُوَّتِكَ وَ اَسْئَلُكَ مَدَداً مِنْ حِكمَتِكَ و اَسئَلُكَ مَدَداً مِنْ سُلْطانِكَ لِتَسْخيرِ كُلِّ مُتَمَرِّد وَ تَلْيينَ كُلِّ صَعْب وَ اِذْلالِ كُلِّ مَنيعٍ وَ قَهْرِ كُلِّ عَدُوٍّوَ مَحقِ كُلِّ خَصمٍ وَ اِزْهاقِ كُلِّ مُنافِقٍ ذى شِقاقٍ مِنَ الْجِنِّ وَ الْاِنْسِ وَ الْهَوامّ فَلا يَبْقى شَيْى ء مِنَ المُكَوَّناتِ اِلّا وَلَيّنْتَ لى بِيَدَىَّ عَريكَتُهُ وَ كَسَرْتَ بِى شِدَّةِ شَكيمَتِهِ وَ فَرط عُتُوِّهِ وَ تَفَرعُنِهِ بِعِزَّتِكَ يا عَزيزُ يا عَزيزُ يا عَزيز يا مُعِزُّ يا مُعِزُّ يا مُعِزُّ يا مُذَلُّ يا مُذِلُّ يامُذِلُّ يا مُقَدِّمِ يا مُقَدِّمُ يا مُقَدِّمُ يا مُؤَخِّرُ يا مُؤَخِّرُ يا مُؤَخِّرُ(3) بِكَ اَسْتَغيثُ فَاَغِثْنى بِفَضْلِكَ وَ جُودِكَ وَ عَفْوِكَ وَ اِحْسانِكَ يا اَرْحَمُ الرّاحِمين يا عَزيز يا ذَاالْعَرشِ المَجيد اِصْرِفْ عَنّى شَرَّ كُلِّ جَبّار عَنيدٍ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلى خَيْرِ خَلْقِهِ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ اَجْمَعين.

دعای اختتام قاموس القدره

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ اِلهی بِحَقِّ سِرِّ هذِهِ الْاَسْرارِ وَ بِحَقِّ کَرَمِکَ الخَفِیِّ وَ بِحَقِّ اسْمِکَ

ص: 288


1- عَلَی اللهِ (ن خ).
2- در برخی نسخه ها «حَقیقٌ» را ندارد.
3- در نسخه دیگر یا مقدم و یا مؤخر را یکبار تکرار کرده است و از این به بعد را این گونه دارد «وَ صَلَّی اللهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِهِ اَجْمَعینَ یا رَبِّ بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ»

الْاَعْظَمِ اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ اَنْ تَقْضِیَ حاجَتی وَ تُوصِلَنی اِلی مُرادی وَ اَنْ تَدْفَعَ عَنّی شَرَّ خَلْقِکَ بِحَقِّ کُنْ فَیَکُونُ وَ اَنْ تُسَخِّرَ لِیَ الْجِنِّ وَ الْاِنْسِ لِیُعینُونی مِنْ حَوآئِجِ الدُّنْیا و الْاخِرَةِ بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ یا قَمْطائیلُ یا عَمْطائیلُ یا طَطَمْطائیلُ یا طَمْقائیلُ یا عَطْفیائیلُ یا سَمْلطائیلُ یا مَصْلَلیائیلُ اَفَحَسِبْتُمْ اَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثًا وَ اَنَّکُمْ اِلَیْنا لا تَرْجَعُونَ.

دعای سحر ماه رمضان و توصیّه مرحوم دولابی

مرحوم دولابی رحمه الله می فرمود: در این دعا اسم اعظم زیاد است، دعای خوبی است در غیر ماه رمضان نیز می توان خواند. وقتی این دعا را بخوانی، غمی برایت باقی نمی ماند، حتی اگریک مرتبه هم شده بخوانی، خیلی عزیز و بزرگ است.(1)

اَللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ بَهَائِكَ بِأَبْهَاهُ وَ كُلُّ بَهَائِكَ بَهِيٌّ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِبَهَائِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ جَمَالِكَ بِأَجْمَلِهِ وَ كُلُّ جَمَالِكَ جَمِيلٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِجَمَالِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ جَلالِكَ بِأَجَلِّهِ وَ كُلُّ جَلالِكَ جَلِيلٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِجَلالِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ عَظَمَتِكَ بِأَعْظَمِهَا وَ كُلُّ عَظَمَتِكَ عَظِيمَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِعَظَمَتِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ نُورِكَ بِأَنْوَرِهِ وَ كُلُّ نُورِكَ نَيِّرٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ

ص: 289


1- طوبای محبت، ص118

بِنُورِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ رَحْمَتِكَ بِأَوْسَعِهَا وَ كُلُّ رَحْمَتِكَ وَاسِعَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِرَحْمَتِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ كَلِمَاتِكَ بِأَتَمِّهَا وَ كُلُّ كَلِمَاتِكَ تَامَّةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِكَلِمَاتِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ كَمَالِكَ بِأَكْمَلِهِ وَ كُلُّ كَمَالِكَ كَامِلٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِكَمَالِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ أَسْمَائِكَ بِأَكْبَرِهَا وَ كُلُّ أَسْمَائِكَ كَبِيرَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِأَسْمَائِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ عِزَّتِكَ بِأَعَزِّهَا وَ كُلُّ عِزَّتِكَ عَزِيزَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِعِزَّتِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ مَشِيَّتِكَ بِأَمْضَاهَا وَ كُلُّ مَشِيَّتِكَ مَاضِيَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِمَشِيَّتِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ قُدْرَتِكَ بِالْقُدْرَةِ الَّتِي اسْتَطَلْتَ بِهَا عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ وَ كُلُّ قُدْرَتِكَ مُسْتَطِيلَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِقُدْرَتِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ عِلْمِكَ بِأَنْفَذِهِ وَ كُلُّ عِلْمِكَ نَافِذٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِعِلْمِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ قَوْلِكَ بِأَرْضَاهُ وَ كُلُّ قَوْلِكَ رَضِيٌّ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِقَوْلِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ مَسَائِلِكَ بِأَحَبِّهَا إِلَيْكَ وَ كُلُّهَا وَ كُلُّ مَسَائِلِكَ إِلَيْكَ حَبِيبَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِمَسَائِلِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ شَرَفِكَ بِأَشْرَفِهِ وَ كُلُّ شَرَفِكَ شَرِيفٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِشَرَفِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ سُلْطَانِكَ بِأَدْوَمِهِ وَ كُلُّ سُلْطَانِكَ دَائِمٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِسُلْطَانِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ مُلْكِكَ

ص: 290

بِأَفْخَرِهِ وَ كُلُّ مُلْكِكَ فَاخِرٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِمُلْكِكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ عُلُوِّكَ بِأَعْلاهُ وَ كُلُّ عُلُوِّكَ عَالٍ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِعُلُوِّكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ مَنِّكَ بِأَقْدَمِهِ وَ كُلُّ مَنِّكَ قَدِيمٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِمَنِّكَ كُلِّهِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ مِنْ آيَاتِكَ بِأَكْرَمِهَا وَ كُلُّ آيَاتِكَ كَرِيمَةٌ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِآيَاتِكَ كُلِّهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِمَا أَنْتَ فِيهِ مِنَ الشَّأْنِ وَ الْجَبَرُوتِ وَ أَسْأَلُكَ بِكُلِّ شَأْنٍ وَحْدَهُ وَ جَبَرُوتٍ وَحْدَهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِمَا تُجِيبُنِي بِهِ حِينَ أَسْأَلُكَ فَأَجِبْنِي يَا اللَّهُ .

ختم دعای شریف احتجاب

*ختم دعای شریف احتجاب(1)

آیت الله کشمیری رحمه الله می فرمودند: این دعا بسیار ممتاز و دارای خواص بسیاری است و هفت بار خواندنش، بدون فاصله، آثار بسیاری دارد و برای نورانیّت دل خوب است.

همچنین می فرمود: پدرم نیز این دعا را می خواند، نقل شده آقا سیّد هاشم حداد نیز در قنوت و موقع خوابیدن آن را می خواندند.

این دعا را جناب محمّد حنفیه از پدرش امیرالمؤمنین علیه السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل کرده است و قریب دوازده خاصیّت برایش نقل نموده است تا آنجا که جناب سلمان رحمه الله به پیامبر صلی الله علیه و آله عرض می کند آیا این دعا را به مردم تعلیم بدهم؟ فرمود: این دعا را به همه کس تعلیم مکن، بلکه به اهل بیت و همسایه ها و اهل مسجد و همشری هایت تعلیم نما، هرگاه از تو درخواست

ص: 291


1- هزار و یک ختم، ص329

نمایند.(1)

سیّد بن طاووس رحمه ا لله می گوید: زمانی به من الهام شد که برای سلامتی در هنگام بلا این دعا را بخوانم، روز سه شنبه ای خداوند دعایم را مستجاب فرمود و به مقصودم رسیدم و از شرّ حاسدان مرا حفظ نمود.(2)

و متن دعا این است:

«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْئَلُكَ یَا مَنِ احْتَجَبَ بِشُعَاعِ نُورِهِ عَنْ نَوَاظِرِ خَلْقِهِ یَا مَنْ تَسَرْبَلَ بِالْجَلَالِ وَ الْعَظَمَةِ وَ اشْتَهَرَ بِالتَّجَبُّرِ فِی قُدْسِهِ یَا مَنْ تَعَالَى بِالْجَلَالِ وَ الْكِبْرِیَاءِ فِی تَفَرُّدِ مَجْدِهِ یَامَنِ انْقَادَتِ الْأُمُورُ بِأَزِمَّتِهَا طَوْعاً لِأَمْرِهِ یَا مَنْ قَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرَضُونَ مُجِیبَاتٍ لِدَعْوَتِهِ یَا مَنْ زَیَّنَ السَّمَاءَ بِالنُّجُومِ الطَّالِعَةِ وَ جَعَلَهَا هَادِیَةً لِخَلْقِهِ یَا مَنْ أَنَارَ الْقَمَرَ الْمُنِیرَ فِی سَوَادِ اللَّیْلِ الْمُظْلِمِ بِلُطْفِهِ یَا مَنْ أَنَارَ الشَّمْسَ الْمُنِیرَةَ وَ جَعَلَهَا مَعَاشاً لِخَلْقِهِ وَ جَعَلَهَا مُفَرِّقَةً بَیْنَ اللَّیْلِ وَ النَّهَارِ بِعَظَمَتِهِ یَا مَنِ اسْتَوْجَبَ الشُّكْرَ بِنَشْرِ سَحَائِبِ نِعَمِهِ أَسْأَلُكَ بِمَعَاقِدِ الْعِزِّ مِنْ عَرْشِكَ وَ مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ مِنْ كِتَابِكَ وَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ سَمَّیْتَ بِهِ نَفْسَكَ أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِی عِلْمِ الْغَیْبِ عِنْدَكَ وَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ أَنْزَلْتَهُ فِی كِتَابِكَ أَوْ أَثْبَتَّهُ فِی

قُلُوبِ الصَّافِّینَ الْحَافِّینَ حَوْلَ عَرْشِكَ فَتَرَاجَعَتِ الْقُلُوبُ إِلَى الصُّدُورِ عَنِ

ص: 292


1- هزار و یک ختم، ص329
2- مهج الدعوات، ص77

الْبَیَانِ بِإِخْلَاصِ الْوَحْدَانِیَّةِ وَ تَحْقِیقِ الْفَرْدَانِیَّةِ مُقِرَّةً لَكَ بِالْمَعْبُودِیَّةِ وَ إِنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ أَنْتَ اللَّهُ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَ أَسْأَلُكَ بِالْأَسْمَاءِ الَّتِی تَجَلَّیْتَ بِهَا لِلْكَلِیمِ عَلَى الْجَبَلِ الْعَظِیمِ فَلَمَّا بَدَا شُعَاعُ نُورِ الْحُجُبِ مِنْ بَهَاءِ الْعَظَمَةِ خَرَّتِ الْجِبَالُ مُتَدَكْدِكَةً لِعَظَمَتِكَ وَ جَلَالِكَ وَ هَیْبَتِكَ-وَ خَوْفاً مِنْ سَطْوَتِكَ رَاهِبَةً مِنْكَ فَلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ فَلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ فَلَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَ أَسْأَلُكَ بِالاسْمِ الَّذِی فَتَقْتَ بِهِ رَتْقَ عَظِیمِ جُفُونِ عُیُونِ النَّاظِرِینَ الَّذِی بِهِ تَدْبِیرُ حِكْمَتِكَ وَ شَوَاهِدُ حُجَجِ أَنْبِیَائِكَ یَعْرِفُونَكَ بِفِطَنِ الْقُلُوبِ وَ أَنْتَ فِی غَوَامِضِ مُسَرَّاتِ سَرِیرَاتِ الْغُیُوبِ أَسْأَلُكَ بِعِزَّةِ ذَلِكَ الِاسْمِ أَنْ تُصَلِّیَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَالِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تَصْرِفَ عَنِّی وَ عَنْ أَهْلِ حُزَانَتِی وَ جَمِیعِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ جَمِیعَ الْآفَاتِ وَ الْعَاهَاتِ وَ الْأَعْرَاضِ وَ الْأَمْرَاضِ وَ الْخَطَایَا وَ الذُّنُوبِ وَ الشَّكِّ وَ الشِّرْكِ وَ الْكُفْرِ وَ الشِّقَاقِ وَ النِّفَاقِ وَ الضَّلَالَةِ وَ الْجَهْلِ وَ الْمَقْتِ وَ الْغَضَبِ وَ الْعُسْرِ وَ الضِّیقِ وَ فَسَادِ الضَّمِیرِ وَ حُلُولِ النَّقِمَةِ وَ شَمَاتَةِ الْأَعْدَاءِ وَ غَلَبَةِ الرِّجَالِ- إِنَّكَ سَمِیعُ الدُّعاءِ لَطِیفٌ لِمَا تَشَاءُ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.

فضیلت دعای مشلول

*فضیلت دعای مشلول(1)

از جمله دعاهایی که در آن اسم اعظم است و همّ و غم را برطرف می کند و برای شفاء

ص: 293


1- هزار و یک ختم، ص336

مریض مؤثر است، این دعاست که حضرت آیت الله کشمیری رحمه الله بارها برای مریض ها و درمان دردهای سخت سفارش می کردند که آن را بخوانند.

این دعائی است که حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام تعلیم فرموده آن را به جوانی که به واسطه گناه و ستم در حق پدر خویش شل شده بود.

سپس این دعا را خواند و در خواب حضرت رسول صلی الله علیه و آله را دید که دست بر اندام او مالید و فرمود: محافظت کن بر اسم اعظم خدا که کار تو به خیر خواهد بود.

سپس بیدار شد در حالتی که تندرست بود و دعا این است:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ يَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرَامِ يَا حَيُّ يَاقَيُّومُ يَا حَيُّ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ يَا هُوَ يَا مَنْ لا يَعْلَمُ مَا هُوَ وَ لا كَيْفَ هُوَ وَ لا أَيْنَ هُوَ وَ لا حَيْثُ هُوَ إِلا هُوَ يَا ذَا الْمُلْكِ وَ الْمَلَكُوتِ يَا ذَا الْعِزَّةِ وَ الْجَبَرُوتِ يَا مَلِكُ يَا قُدُّوسُ يَا سَلامُ يَا مُؤْمِنُ يَا مُهَيْمِنُ يَا عَزِيزُ يَا جَبَّارُ يَا مُتَكَبِّرُ يَا خَالِقُ يَا بَارِئُ يَا مُصَوِّرُ يَا مُفِيدُ يَا مُدَبِّرُ يَا شَدِيدُ يَا مُبْدِئُ يَا مُعِيدُ يَا مُبِيدُ يَا وَدُودُ يَا مَحْمُودُ يَا مَعْبُودُ يَا بَعِيدُ يَا قَرِيبُ يَا مُجِيبُ يَا رَقِيبُ يَا حَسِيبُ يَا بَدِيعُ يَا رَفِيعُ يَا مَنِيعُ يَا سَمِيعُ يَا عَلِيمُ يَا حَلِيمُ يَا كَرِيمُ يَا حَكِيمُ يَا قَديِمُ يَا عَلِيُّ يَا عَظِيمُ يَا حَنَّانُ يَا مَنَّانُ يَا دَيَّانُ يَا مُسْتَعَانُ يَا جَلِيلُ يَا جَمِيلُ يَا وَكِيلُ يَا كَفِيلُ يَا مُقِيلُ يَا مُنِيلُ يَا نَبِيلُ يَا دَلِيلُ يَا هَادِي يَا بَادِي يَا أَوَّلُ يَا اخِرُ يَا ظَاهِرُ يَا بَاطِنُ يَا قَائِمُ يَا دَ

ئِمُ يَا عَالِمُ يَا حَاكِمُ يَا قَاضِي يَا عَادِلُ يَا فَاصِلُ يَا وَاصِلُ يَا طَاهِرُ يَا مُطَهِّرُ يَا قَادِرُ يَا مُقْتَدِرُ يَا كَبِيرُ يَا

ص: 294

مُتَكَبِّرُ يَا وَاحِدُ يَا أَحَدُ يَا صَمَدُ يَا مَنْ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوا أَحَدٌ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ صَاحِبَةٌ وَ لا كَانَ مَعَهُ وَزِيرٌ، وَ لا اتَّخَذَ مَعَهُ مُشِيرا وَ لا احْتَاجَ إِلَى ظَهِيرٍ وَ لا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ فَتَعَالَيْتَ عَمَّا يَقُولُ الظَّالِمُونَ عُلُوّا كَبِيرا يَا عَلِيُّ يَا شَامِخُ يَا بَاذِخُ يَا فَتَّاحُ يَا نَفَّاحُ يَا مُرْتَاحُ يَا مُفَرِّجُ يَا نَاصِرُ يَا مُنْتَصِرُ يَا مُدْرِكُ يَا مُهْلِكُ يَا مُنْتَقِمُ يَا بَاعِثُ يَا وَارِثُ يَا طَالِبُ يَا غَالِبُ يَا مَنْ لا يَفُوتُهُ هَارِبٌ يَا تَوَّابُ يَا أَوَّابُ يَا وَهَّابُ يَا مُسَبِّبَ الْأَسْبَابِ يَا مُفَتِّحَ الْأَبْوَابِ يَا مَنْ حَيْثُمَا دُعِيَ أَجَابَ يَا طَهُورُ يَا شَكُورُيَا عَفَوُّ يَا غَفُورُ يَا نُورَ النُّورِ يَا مُدَبِّرَ الْأُمُورِ، يَا لَطِيفُ يَا خَبِيرُ يَا مُجِيرُ يَا مُنِيرُ يَا بَصِيرُ يَا ظَهِيرُ يَا كَبِيرُ يَا وِتْرُ يَا فَرْدُ يَا أَبَدُ يَا سَنَدُ يَا صَمَدُ يَا كَافِي يَا شَافِي يَا وَافِي يَا مُعَافِي يَا مُحْسِنُ يَا مُجْمِلُ يَا

مُنْعِمُ يَا مُفْضِلُ يَا مُتَكَرِّمُ يَا مُتَفَرِّدُ يَا مَنْ عَلا فَقَهَرَ يَا مَنْ مَلَكَ فَقَدَرَ يَا مَنْ بَطَنَ فَخَبَرَ يَا مَنْ عُبِدَ فَشَكَرَ يَا مَنْ عُصِيَ فَغَفَرَ يَا مَنْ لا تَحْوِيهِ الْفِكَرُ وَ لا يُدْرِكُهُ بَصَرٌ وَ لا يَخْفَى عَلَيْهِ أَثَرٌ يَا رَازِقَ الْبَشَرِ يَا مُقَدِّرَ كُلِّ قَدَرٍ، يَا عَالِيَ الْمَكَانِ يَا شَدِيدَ الْأَرْكَانِ يَا مُبَدِّلَ الزَّمَانِ يَا قَابِلَ الْقُرْبَانِ يَا ذَا الْمَنِّ وَ الْإِحْسَانِ يَا ذَا الْعِزَّةِ وَ السُّلْطَانِ يَا رَحِيمُ يَا رَحْمَانُ يَا مَنْ هُوَ كَلَّ يَوْمٍ فِي شَأْنٍ يَا مَنْ لا يَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ يَا عَظِيمَ الشَّأْنِ يَا مَنْ هُوَ بِكُلِّ مَكَانٍ يَا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ يَا مُجِيبَ الدَّعَوَاتِ يَا مُنْجِحَ الطَّلِبَاتِ يَا قَاضِيَ الْحَاجَاتِ يَا مُنْزِلَ

ص: 295

الْبَرَكَاتِ يَا رَاحِمَ الْعَبَرَاتِ يَا مُقِيلَ الْعَثَرَاتِ يَا كَاشِفَ الْكُرُبَاتِ يَا وَلِيَّ الْحَسَنَاتِ يَا رَافِعَ الدَّرَجَاتِ، يَا مُؤْتِيَ السُّؤْلاتِ يَا مُحْيِيَ الْأَمْوَاتِ يَا جَامِعَ الشَّتَاتِ يَا مُطَّلِعا عَلَى النِّيَّاتِ يَا رَادَّ مَا قَدْ فَاتَ يَا مَنْ لا تَشْتَبِهُ عَلَيْهِ الْأَصْوَاتُ يَا مَنْ لا تُضْجِرُهُ الْمَسْأَلاتُ وَ لا تَغْشَاهُ الظُّلُمَاتُ يَا نُورَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاوَاتِ يَا سَابِغَ النِّعَمِ يَا دَافِعَ النِّقَمِ يَا بَارِئَ النَّسَمِ يَا جَامِعَ الْأُمَمِ يَا شَافِيَ السَّقَمِ يَا خَالِقَ النُّورِ وَ الظُّلَمِ يَا ذَا الْجُودِ وَ الْكَرَمِ يَا مَنْ لا يَطَأُ عَرْشَهُ قَدَمٌ يَا أَجْوَدَ الْأَجْوَدِينَ يَا أَكْرَمَ الْأَكْرَمِينَ يَا أَسْمَعَ السَّامِعِينَ يَا أَبْصَرَالنَّاظِرِينَ يَا جَارَ الْمُسْتَجِيرِينَ، يَا أَمَانَ الْخَائِفِينَ يَا ظَهْرَ اللاجِينَ يَا وَلِيَّ الْمُؤْمِنِينَ يَا غِيَاثَ الْمُسْتَغِيثِينَ يَا غَايَةَ الطَّالِبِينَ يَا صَاحِبَ كُلِّ غَرِيبٍ يَا مُونِسَ كُلِّ وَحِيدٍ يَا مَلْجَأَ كُلِّ طَرِيدٍ يَا مَأْوَى كُلِّ شَرِيدٍ يَا حَافِظَ كُلِّ ضَالَّةٍ يَا رَاحِمَ الشَّيْخِ الْكَبِيرِ يَا رَازِقَ الطِّفْلِ الصَّغِيرِ يَا جَابِرَ الْعَظْمِ الْكَسِيرِ يَا فَاكَّ كُلِّ أَسِيرٍ يَا مُغْنِيَ الْبَائِسِ الْفَقِيرِ يَا عِصْمَةَ الْخَائِفِ الْمُسْتَجِيرِ يَا مَنْ لَهُ التَّدْبِيرُ وَ التَّقْدِيرُ يَا مَنِ الْعَسِيرُ عَلَيْهِ سَهْلٌ يَسِيرٌ يَا مَنْ لا يَحْتَاجُ إِلَى تَفْسِيرٍ، يَا مَنْ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِيرٌ يَا مَنْ هُوَ بِكُلِّ شَيْ ءٍ خَبِيرٌ يَا مَنْ هُوَ بِكُلِّ شَيْ ءٍ بَصِيرٌ يَا مُرْسِلَ الرِّيَاحِ يَا فَالِقَ الْإِصْبَاحِ يَا بَاعِثَ الْأَرْوَاحِ يَا ذَا الْجُودِ وَ السَّمَاحِ يَا مَنْ بِيَدِهِ كُلُّ مِفْتَاحٍ يَا سَامِعَ كُلِّ صَوْتٍ يَا سَابِقَ كُلِّ فَوْتٍ يَا مُحْيِيَ كُلِّ نَفْسٍ بَعْدَ الْمَوْتِ يَا عُدَّتِي فِي

ص: 296

شِدَّتِي يَا حَافِظِي فِي غُرْبَتِي يَا مُونِسِي فِي وَحْدَتِي يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا كَهْفِي حِينَ تُعْيِينِي الْمَذَاهِبُ وَ تُسَلِّمُنِي الْأَقَارِبُ وَ يَخْذُلُنِي كُلُّ صَاحِبٍ يَا عِمَادَ مَنْ لا عِمَادَ لَهُ، يَا سَنَدَ مَنْ لا سَنَدَ لَهُ يَا ذُخْرَ مَنْ لا ذُخْرَ لَهُ يَا حِرْزَ مَنْ لا حِرْزَ لَهُ يَا كَهْفَ مَنْ لا كَهْفَ لَهُ يَا كَنْزَ مَنْ لا كَنْزَ لَهُ يَا رُكْنَ مَنْ لا رُكْنَ لَهُ يَا غِيَاثَ مَنْ لا غِيَاثَ لَهُ يَا جَارَ مَنْ لا جَارَ لَهُ يَا جَارِيَ اللَّصِيقَ يَا رُكْنِيَ الْوَثِيقَ يَا إِلَهِي بِالتَّحْقِيقِ يَا رَبَّ الْبَيْتِ الْعَتِيقِ يَا شَفِيقُ يَا رَفِيقُ فُكَّنِي مِنْ حَلَقِ الْمَضِيقِ وَ اصْرِفْ عَنِّي كُلَّ هَمٍّ وَ غَمٍّ وَ ضِيقٍ وَ اكْفِنِي شَرَّ مَا لا أُطِيقُ وَأَعِنِّي عَلَى مَا أُطِيقُ يَا رَادَّ يُوسُفَ عَلَى يَعْقُوبَ يَا كَاشِفَ ضُرِّ أَيُّوبَ يَا غَافِرَ ذَنْبِ دَاوُدَ يَا رَافِعَ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَ مُنْجِيَهُ مِنْ أَيْدِي الْيَهُودِ يَا مُجِيبَ نِدَاءِ يُونُسَ فِي الظُّلُمَاتِ يَا مُصْطَفِيَ مُوسَى بِالْكَلِمَاتِ، يَا مَنْ غَفَرَ لِادَمَ خَطِيئَتَهُ وَ رَفَعَ إِدْرِيسَ مَكَانا عَلِيّا بِرَحْمَتِهِ يَا مَنْ نَجَّى نُوحا مِنَ الْغَرَقِ يَا مَنْ أَهْلَكَ عَادا الْأُولَى وَ ثَمُودَ فَمَا أَبْقَى وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَ أَطْغَى وَ الْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَى يَا مَنْ دَمَّرَ عَلَى قَوْمِ لُوطٍ وَ دَمْدَمَ عَلَى قَوْمِ شُعَيْبٍ يَا مَنِ اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلا يَا مَنِ اتَّخَذَ مُوسَى كَلِيما وَ اتَّخَذَ مُحَمَّدا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ حَبِيبا يَا مُؤْتِيَ لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ وَ الْوَاهِبَ لِسُلَيْمَانَ مُلْكا لا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ يَا مَنْ نَصَرَ ذَا الْقَرْنَيْنِ عَلَى الْمُلُوكِ الْجَبَابِرَةِ يَا

ص: 297

مَنْ أَعْطَى الْخِضْرَ الْحَيَاةَ وَ رَدَّ لِيُوشَعَ بْنِ نُونٍ الشَّمْسَ بَعْدَ غُرُوبِهَا، يَا مَنْ رَبَطَ عَلَى قَلْبِ أُمِّ مُوسَى وَ أَحْصَنَ فَرْجَ مَرْيَمَ ابْنَتِ عِمْرَانَ يَا مَنْ حَصَّنَ يَحْيَى بْنَ زَكَرِيَّا مِنَ الذَّنْبِ وَ سَكَّنَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبَ يَا مَنْ بَشَّرَ زَكَرِيَّا بِيَحْيَى يَا مَنْ فَدَى إِسْمَاعِيلَ مِنَ الذَّبْحِ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ يَا مَنْ قَبِلَ قُرْبَانَ هَابِيلَ وَ جَعَلَ اللَّعْنَةَ عَلَى قَابِيلَ يَا هَازِمَ الْأَحْزَابِ لِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَلَى جَمِيعِ الْمُرْسَلِينَ وَ مَلائِكَتِكَ الْمُقَرَّبِينَ وَ أَهْلِ طَاعَتِكَ أَجْمَعِينَ وَ أَسْأَلُكَ بِكُلِّ مَسْأَلَةٍ سَأَلَكَ بِهَا أَحَدٌمِمَّنْ رَضِيتَ عَنْهُ فَحَتَمْتَ لَهُ عَلَى الْإِجَابَةِ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا اللَّهُ يَا رَحْمَانُ يَا رَحْمَانُ يَا رَحْمَانُ يَا رَحِيمُ يَا رَحِيمُ يَا رَحِيمُ، يَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرَامِ يَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرَامِ يَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرَامِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ بِهِ أَسْأَلُكَ بِك

لِّ اسْمٍ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي شَيْ ءٍ مِنْ كُتُبِكَ أَوْ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ وَ بِمَعَاقِدِ الْعِزِّ مِنْ عَرْشِكَ وَ بِمُنْتَهَى الرَّحْمَةِ مِنْ كِتَابِكَ وَ بِمَا لَوْ أَنَّ مَا فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَا نَفِدَتْ كَلِمَاتُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ وَ أَسْأَلُكَ بِأَسْمَائِكَ الْحُسْنَى الَّتِي نَعَتَّهَا فِي كِتَابِكَ فَقُلْتَ: وَ لِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَ قُلْتَ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ وَ قُلْتَ وَ إِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ وَ قُلْتَ يَا عِبَادِيَ

ص: 298

الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ وَ أَنَا أَسْأَلُكَ يَا إِلَهِي وَ أَدْعُوكَ يَا رَبِّ وَ أَرْجُوكَ يَا سَيِّدِي وَ أَطْمَعُ فِي إِجَابَتِي يَا مَوْلايَ كَمَا وَعَدْتَنِي وَ قَدْ دَعَوْتُكَ كَمَا أَمَرْتَنِي فَافْعَلْ بِي مَا أَنْتَ أَهْلُهُ يَا كَرِيمُ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِهِ أَجْمَعِينَ.

فضیلت دعای یستشیر

*فضیلت دعای یستشیر(1)

آیت الله کشمیری علیه السلام به این دعا اهتمام داشتند و سفارش می کردند که صبح و شام خوانده شود.

وی می فرمود: پدرم خودش این دعا را می خواند و به خواندنش سفارش می کرد و می فرمود: پدرم آقا سیّد حسن کشمیری مرا وصیّت کرد این دعا را بخوانم.

این دعا را پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به امیرالمؤمنین علیه السلام تعلیم داده و فرموده: برای هر شدت و آسانی بخوان و به خلفای خود تعلیم بده و تا هنگام ملاقات خدا، از خود دور مکن، که گنجی است از گنج های عرش.

عرض کردم: یا رسول الله! چگونه بخوانم؟ فرمود: در صبح و شام این دعا را بخوان.

اُبَی بن کعب انصاری از پیامبر صلی الله علیه و آله ثواب این دعا را طلب نمود، حضرت فرمود: ای اُبی! ساکت باش که از کثرت ثواب آن نزد خداوند عزوجل برای صاحب دعا، همه عالمان از حیرت مبهوت و زبانشان بند می آید.

ابن کعب گفت: یا رسول الله! پدر و مادرم فدای تو باد! ما را از ثواب این دعا آگاه فرما.

ص: 299


1- مهج الدعوات، ص122؛ هزار و یک ختم، ص331

پیغمبر صلی الله علیه و آله تبسّم کرد و فرمود: همانا انسان بر آنچه منع می شود حریص تر است. سپس فرمود: شما را به برخی از ثواب های این دعا آگاه می کنم.

اول: کسی که این دعا را بخواند، خیر و برکت از فرق سرش تا زمین از آسمان بر او می بارد و او را آرامش و رحمت می پوشاند و برای این دعا انتهایی جز عرش خدا نیست، زمزمه ای حول عرش دارد، همچون زمزمه زنبورعسل و خداوند بر خواننده این دعا به نظر رحمت می نگرد.

دوم: هر کس سه مرتبه این دعا را بخواند، خداوند هر حاجت خیری که داشته باشد، در دنیا و آخرت برآورده گرداند.

سوم: خدای تبارک و تعالی او را از عذاب قبر برهاند.

چهارم: تنگی سینه او را برطرف فرموده و به او شرح صدر عطا فرماید.

پنجم: چون روز قیامت فرا رسد، خوانندة این دعا سوار بر شتری تندرو و سفید مزیّن و آراسته به مروارید، در پیشگاه حق برخیزد و خداوند می فرماید همه کرامت ها را به او بدهید، و گوید ای بنده من! در هر جای بهشت که خواهی مسکن گزین. و آن قدر کرامت و فضیلت به او عطا کند که هیچ چشمی ندیده و نه گوشی شنیده و نه بر قلب بشری خطور کرده است و هیچ زبانی گویای وصف آن نتواند بود.

سلمان عرض کرد: فدایت شوم یا رسول الله از ثواب این دعا بیشتر بفرمایید، حضرت فرمود: به خدایی که مرا به نبوّت مبعوث کرد، اگر این دعا بر مجنون خوانده شود، همان ساعت از آن حالت باز آید و اگر زنی زایمان بر او مشکل شده باشد و این دعا بر او خوانده شود، خدا زایمان او را آسان و فرزند را در طرفه العین متولد گرداند، اگر بر شخصی که عاق والدین شده، بخواند، همانا خداوند آن را اصلاح کند، هر بنده ای که چهل شب جمعه، این

ص: 300

دعا را بخواند، خداوند عزّوجل آنچه از گناهان میان او و خدا و بندگان است را بیامرزد.

هر کس این دعا را بخواند، خداوند همّ و غم ها و دردهای دنیا را از دلش بیرون کند و هر کس در هنگام خواب بخواند و بخوابد، حتی اگر خوب نخوانده باشد، ولی به امید ثواب باشد، خدا به هر حرفی از این دعا، هزار فرشته کروبی که روی های ایشان نورانی تر باشد از آفتاب و ماه شب چهارده بر او بفرستد، سلمان عرض کرد: آیا خدا این همه ثواب به بنده اش عطا خواهد کرد؟

حضرت فرمود: از این ثواب ها مردم را مطلع مکن تا بزرگ تر از آنچه به تو گفتم بگویم،سلمان عرض کرد: یا رسول الله! چرا به کتمان آن ثواب ها امر می فرمایید؟

فرمود: می ترسم مردم اعمال نیکو را ترک کنند و تکیه بر این ثواب ها نمایند، سلمان عرض کرد که آن ثواب بزرگ تر را بفرمایید، حضرت فرمود: هر گنهکاری که مرتکب کبائر شده باشد و قبل از مردن این دعا را بخواند، شب بمیرد یا روز، همچون شهید از دنیا رفته و اگر موفق به توبه نشده باشد، خدا به کرم و عفوش او را بیامرزد و دعا این است:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لا إِلَهَ إِلا هُوَ الْمَلِكُ الْحَقُّ الْمُبِينُ الْمُدَبِّرُ بِلا وَزِيرٍ وَ لا خَلْقٍ مِنْ عِبَادِهِ يَسْتَشِيرُ الْأَوَّلُ غَيْرُ مَوْصُوفٍ وَ الْبَاقِي بَعْدَ فَنَاءِ الْخَلْقِ الْعَظِيمُ الرُّبُوبِيَّةِ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِينَ وَ فَاطِرُهُمَا وَ مُبْتَدِعُهُمَا بِغَيْرِ عَمَدٍ خَلَقَهُمَا وَ فَتَقَهُمَا فَتْقا فَقَامَتِ السَّمَاوَاتُ طَائِعَاتٍ بِأَمْرِهِ وَ اسْتَقَرَّتِ الْأَرَضُونَ بِأَوْتَادِهَا فَوْقَ الْمَاءِ ثُمَّ عَلا رَبُّنَا فِي السَّمَاوَاتِ الْعُلَى الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى لَهُ مَا فِي

ص: 301

السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ مَا بَيْنَهُمَا وَ مَا تَحْتَ الثَّرَى، فَأَنَا أَشْهَدُ بِأَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لا رَافِعَ لِمَا وَضَعْتَ وَ لا وَاضِعَ لِمَا رَفَعْتَ وَ لا مُعِزَّ لِمَنْ أَذْلَلْتَ وَ لا مُذِلَّ لِمَنْ أَعْزَزْتَ وَ لا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَ لا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَ أَنْتَ اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ كُنْتَ إِذْ لَمْ تَكُنْ سَمَاءٌ مَبْنِيَّةٌ وَ لا أَرْضٌ مَدْحِيَّةٌ وَ لا شَمْسٌ مُضِيئَةٌ وَ لا لَيْلٌ مُظْلِمٌ وَ لا نَهَارٌ مُضِي ءٌ وَ لا بَحْرٌ لُجِّيٌّ وَ لا جَبَلٌ رَاسٍ وَ لا نَجْمٌ سَارٍ وَ لا قَمَرٌ مُنِيرٌ وَ لا رِيحٌ تَهُبُّ وَ لا سَحَابٌ يَسْكُبُ وَ لا بَرْقٌ يَلْمَعُ وَ لا رَعْدٌ يُسَبِّحُ وَ لا رُوحٌ تَنَفَّسُ وَ لا طَائِرٌ يَطِيرُ وَ لا نَارٌ تَتَوَقَّدُ وَ لا مَاءٌ يَطَّرِدُ كُنْتَ قَبْلَ كُلِّ شَيْ ءٍوَ كَوَّنْتَ كُلَّ شَيْ ءٍ وَ قَدَرْتَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ وَ ابْتَدَعْتَ كُلَّ شَيْ ءٍ وَ أَغْنَيْتَ وَ أَفْقَرْتَ وَ أَمَتَّ وَ أَحْيَيْتَ وَ أَضْحَكْتَ وَ أَبْكَيْتَ، وَ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَيْتَ فَتَبَارَكْتَ يَا اللَّهُ وَ تَعَالَيْتَ أَنْتَ اللَّهُ الَّذِي لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ الْخَلاقُ الْمُعِينُ أَمْرُكَ غَالِبٌ وَ عِلْمُكَ نَافِذٌ وَ كَيْدُكَ غَرِيبٌ وَ وَعْدُكَ صَادِقٌ وَ قَوْلُكَ حَقٌّ وَ حُكْمُكَ عَدْلٌ وَ كَلامُكَ هُدًى وَ وَحْيُكَ نُورٌ وَ رَحْمَتُكَ وَاسِعَةٌ وَ عَفْوُكَ عَظِيمٌ وَ فَضْلُكَ كَثِيرٌ وَ عَطَاؤُكَ جَزِيلٌ وَ حَبْلُكَ مَتِينٌ وَ إِمْكَانُكَ عَتِيدٌ وَ جَارُكَ عَزِيزٌ وَ بَأْسُكَ شَدِيدٌ وَ مَكْرُكَ مَكِيدٌ أَنْتَ يَا رَبِّ مَوْضِعُ كُلِّ شَكْوَى حَاضِرُ كُلِّ مَلَإٍ وَ شَاهِدُ كُلِّ نَجْوَى مُنْتَهَى كُلِّ حَاجَةٍ مُفَرِّجُ كُلِّ حُزْنٍ غِنَى كُلِّ مِسْكِينٍ حِصْنُ كُلِّ هَارِبٍ أَمَانُ كُلِّ خَائِفٍ حِرْزُ الضُّعَفَاءِ كَنْزُ

ص: 302

الْفُقَرَاءِ مُفَرِّجُ الْغَمَّاءِ مُعِينُ الصَّالِحِينَ ذَلِكَ اللَّهُ رَبُّنَا لا إِلَهَ إِلا هُوَ تَكْفِي مِنْ عِبَادِكَ مَنْ تَوَكَّلَ عَلَيْكَ وَ أَنْتَ جَارُ مَنْ لاذَ بِكَ وَ تَضَرَّعَ إِلَيْكَ عِصْمَةُ مَنِ اعْتَصَمَ بِكَ نَاصِرُ مَنِ انْتَصَرَ بِكَ تَغْفِرُ الذُّنُوبَ لِمَنِ اسْتَغْفَرَكَ جَبَّارُ الْجَبَابِرَةِ عَظِيمُ الْعُظَمَاءِ، كَبِيرُ الْكُبَرَاءِ سَيِّدُ السَّادَاتِ مَوْلَى الْمَوَالِي صَرِيخُ الْمُسْتَصْرِخِينَ مُنَفِّسٌ عَنِ الْمَكْرُوبِينَ مُجِيبُ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّينَ أَسْمَعُ السَّامِعِينَ أَبْصَرُ النَّاظِرِينَ أَحْكَمُ الْحَاكِمِينَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ خَيْرُ الْغَافِرِينَ قَاضِي حَوَائِجِ الْمُؤْمِنِينَ مُغِيثُ الصَّالِحِينَ أَنْتَ اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَرَبُّ الْعَالَمِينَ أَنْتَ الْخَالِقُ وَ أَنَا الْمَخْلُوقُ وَ أَنْتَ الْمَالِكُ وَ أَنَا الْمَمْلُوكُ وَ أَنْتَ الرَّبُّ وَ أَنَا الْعَبْدُ وَ أَنْتَ الرَّازِقُ وَ أَنَا الْمَرْزُوقُ، وَ أَنْتَ الْمُعْطِي وَ أَنَا السَّائِلُ وَ أَنْتَ الْجَوَادُ وَ أَنَا الْبَخِيلُ وَ أَنْتَ الْقَوِيُّ وَ أَنَا الضَّعِيفُ وَ أَنْتَ الْعَزِيزُ وَ أَنَا الذَّلِيلُ وَ أَنْتَ الْغَنِيُّ وَ أَنَا الْفَقِيرُ وَ أَنْتَ السَّيِّدُ وَ أَنَا الْعَبْدُ وَ أَنْتَ الْغَافِرُ وَ أَنَا الْمُسِي ءُ وَ أَنْتَ الْعَالِمُ وَ أَنَا الْجَاهِلُ وَ أَنْتَ الْحَلِيمُ وَ أَنَا الْعَجُولُ وَ أَنْتَ الرَّحْمَنُ وَ أَنَا الْمَرْحُومُ وَ أَنْتَ الْمُعَافِي وَ أَنَا الْمُبْتَلَى وَ أَنْتَ الْمُجِيبُ وَ أَنَا الْمُضْطَرُّ وَ أَنَا أَشْهَدُ بِأَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ الْمُعْطِي عِبَادَكَ بِلا سُؤَالٍ، وَ أَشْهَدُ بِأَنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الْمُتَفَرِّدُ الصَّمَدُ الْفَرْدُ وَ إِلَيْكَ الْمَصِيرُ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ وَ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَ اسْتُرْ عَلَيَّ عُيُوبِي وَ افْتَحْ

ص: 303

لِي مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَ رِزْقا وَاسِعا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ.

دعا جهت ملاقات امام زمان

*دعا جهت ملاقات امام زمان(1)

اللَّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلايَ صَاحِبَ الزَّمَانِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ فِي مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا وَ سَهْلِهَا وَ جَبَلِهَا حَيِّهِمْ وَ مَيِّتِهِمْ وَ عَنْ وَالِدَيَّ وَ وُلْدِي وَ عَنِّي مِنَ الصَّلَوَاتِ وَ التَّحِيَّاتِ زِنَةَ عَرْشِ اللَّهِ وَ مِدَادَ كَلِمَاتِهِ وَ مُنْتَهَى رِضَاهُ وَ عَدَدَ مَا أَحْصَاهُ كِتَابُهُ وَ أَحَاطَ بِهِ عِلْمُهُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُجَدِّدُ لَهُ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَ فِي كُلِّ يَوْمٍ عَهْدًا وَ عَقْدًا وَ بَيْعَةً فِي رَقَبَتِي اللّهُمَّ كَما شَرَّفْتَني بِهذَا التَّشْريفِ وَفَضَّلْتَني بِهذِهِ الْفَضيلَةِوَخَصَصْتَني بِهذِهِ النِّعْمَةِ فَصَلِّ عَلى مَوْلايَ وَسَيِّدي صاحِبِ الزَّمانِ وَاجْعَلْني مِنْ اَنْصارِهِ وَاَشْياعِهِ وَالذّابّينَ عَنْهُ وَاجْعَلْني مِنَ الْمُسْتَشْهَدينَ بَيْنَ يَدَيْهِ طائِعاً غَيْرَ مُكرَه فِي الصَّفِّ الَّذي نَعَتَّ اَهْلَهُ في كِتابِكَ فَقُلْتَ صَفّاً كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ عَلى طاعَتِكَ وطاعَةِ رَسُولِكَ وَالِهِ عَلَيْهِمُ السَّلامُ اللّهُمَّ هذِهِ بَيْعَةٌ لَهُ في عُنُقي اِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ.

ص: 304


1- بحارالانوار، ج86، ص61

دعای کمیل

دعای کمیل از ادعیه معروف و از بهترین دعاهاست و دعای حضرت خضر علیه السلام است که امام علی علیه السلام به کمیل بن زیاد که از خواص اصحاب آن حضرت بود تعلیم فرموده، در هر شب جمعه و شب نیمه شعبان و برای محفوظ ماندن از شر دشمان و گشوده شدن درهای روزی و آمرزش گناهان خوانده می شود.(1) و آن دعا این است:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِرَحْمَتِكَ الَّتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ ءٍ وَ بِقُوَّتِكَ الَّتِي قَهَرْتَ بِهَا كُلَّشَيْ ءٍ وَ خَضَعَ لَهَا كُلُّ شَيْ ءٍ وَ ذَلَّ لَهَا كُلُّ شَيْ ءٍ وَ بِجَبَرُوتِكَ الَّتِي غَلَبْتَ بِهَا كُلَّ شَيْ ءٍ وَ بِعِزَّتِكَ الَّتِي لاَ يَقُومُ لَهَا شَيْ ءٌ وَ بِعَظَمَتِكَ الَّتِي مَلَأَتْ كُلَّ شَيْ ءٍ وَ بِسُلْطَانِكَ الَّذِي عَلاَ كُلَّ شَيْ ءٍ وَ بِوَجْهِكَ الْبَاقِي بَعْدَ فَنَاءِ كُلِّ شَيْ ءٍ وَ بِأَسْمَائِكَ الَّتِي مَلَأَتْ أَرْكَانَ كُلِّ شَيْ ءٍ وَ بِعِلْمِكَ الَّذِي أَحَاطَ بِكُلِّ شَيْ ءٍ وَ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذِي أَضَاءَ لَهُ كُلُّ شَيْ ءٍ يَا نُورُ يَا قُدُّوسُ يَا أَوَّلَ الْأَوَّلِينَ وَ يَا اخِرَ الْاخِرِينَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيَ الذُّنُوبَ الَّتِي تَهْتِكُ الْعِصَمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيَ الذُّنُوبَ الَّتِي تُنْزِلُ النِّقَمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيَ الذُّنُوبَ الَّتِي تُغَيِّرُ النِّعَمَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيَ الذُّنُوبَ الَّتِي تَحْبِسُ الدُّعَاءَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِيَ الذُّنُوبَ الَّتِي تُنْزِلُ الْبَلاَءَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي كُلَّ ذَنْبٍ أَذْنَبْتُهُ وَ كُلَّ خَطِيئَةٍ أَخْطَأْتُهَا اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَقَرَّبُ إِلَيْكَ بِذِكْرِكَ وَ أَسْتَشْفِعُ بِكَ إِلَى نَفْسِكَ وَ أَسْأَلُكَ بِجُودِكَ أَنْ تُدْنِيَنِي مِنْ قُرْبِكَ وَ أَنْ تُوزِعَنِي شُكْرَكَ

ص: 305


1- مصباح کفعمی، ص555 ؛ اقبال الاعمال، ص706

وَ أَنْ تُلْهِمَنِي ذِكْرَكَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ سُؤَالَ خَاضِعٍ مُتَذَلِّلٍ خَاشِعٍ أَنْ تُسَامِحَنِي وَ تَرْحَمَنِي وَ تَجْعَلَنِي بِقِسْمِكَ رَاضِياً قَانِعاً وَ فِي جَمِيعِ الْأَحْوَالِ مُتَوَاضِعاً اللَّهُمَّ وَ أَسْأَلُكَ سُؤَالَ مَنِ اشْتَدَّتْ فَاقَتُهُ وَ أَنْزَلَ بِكَ عِنْدَ الشَّدَائِدِ حَاجَتَهُ وَ عَظُمَ فِيمَا عِنْدَكَ رَغْبَتُهُ اللَّهُمَّ عَظُمَ سُلْطَانُكَ وَ عَلاَ مَكَانُكَ وَ خَفِيَ مَكْرُكَ وَ ظَهَرَ أَمْرُكَ وَ غَلَبَ قَهْرُكَ وَ جَرَتْ قُدْرَتُكَ وَ لاَ يُمْكِنُ الْفِرَارُ مِنْ حُكُومَتِكَ اللَّهُمَّ لاَ أَجِدُ لِذُنُوبِي غَافِراً وَ لاَلِقَبَائِحِي سَاتِراً وَ لاَ لِشَيْ ءٍ مِنْ عَمَلِيَ الْقَبِيحِ بِالْحَسَنِ مُبَدِّلاً غَيْرَكَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ سُبْحَانَكَ وَ بِحَمْدِكَ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَ تَجَرَّأْتُ بِجَهْلِي وَ سَكَنْتُ إِلَى قَدِيمِ ذِكْرِكَ لِي وَ مَنِّكَ عَلَيَ اللَّهُمَّ مَوْلاَيَ كَمْ مِنْ قَبِيحٍ سَتَرْتَهُ وَ كَمْ مِنْ فَادِحٍ مِنَ الْبَلاَءِ أَقَلْتَهُ وَ كَمْ مِنْ عِثَارٍ وَقَيْتَهُ وَ كَمْ مِنْ مَكْرُوهٍ دَفَعْتَهُ وَ كَمْ مِنْ ثَنَاءٍ جَمِيلٍ لَسْتُ أَهْلاً لَهُ نَشَرْتَهُ اللَّهُمَّ عَظُمَ بَلاَئِي وَ أَفْرَطَ بِي سُوءُ حَالِي وَ قَصُرَتْ بِي أَعْمَالِي وَ قَعَدَتْ بِي أَغْلاَلِي وَ حَبَسَنِي عَنْ نَفْعِي بُعْدُ أَمَلِي وَ خَدَعَتْنِي الدُّنْيَا بِغُرُورِهَا وَ نَفْسِي بِجِنَايَتِهَا وَ مِطَالِي يَا سَيِّدِي فَأَسْأَلُكَ بِعِزَّتِكَ أَنْ لاَ يَحْجُبَ عَنْكَ دُعَائِي سُوءُ عَمَلِي وَ فِعَالِي وَ لاَ تَفْضَحْنِي بِخَفِيِّ مَا اطَّلَعْتَ عَلَيْهِ مِنْ سِرِّي وَ لاَ تُعَاجِلْنِي بِالْعُقُوبَةِ عَلَى مَا عَمِلْتُهُ فِي خَلَوَاتِي مِنْ سُوءِ فِعْلِي وَ إِسَاءَتِي وَ دَوَامِ تَفْرِيطِي وَ جَهَالَتِي وَ كَثْرَةِ شَهَوَاتِي وَ غَفْلَتِي وَ كُنِ اللَّهُمَّ

ص: 306

بِعِزَّتِكَ لِي فِي كُلِّ الْأَحْوَالِ رَءُوفاً وَ عَلَيَّ فِي جَمِيعِ الْأُمُورِ عَطُوفاً إِلَهِي وَ رَبِّي مَنْ لِي غَيْرُكَ أَسْأَلُهُ كَشْفَ ضُرِّي وَ النَّظَرَ فِي أَمْرِي إِلَهِي وَ مَوْلاَيَ أَجْرَيْتَ عَلَيَّ حُكْماً اتَّبَعْتُ فِيهِ هَوَى نَفْسِي وَ لَمْ أَحْتَرِسْ فِيهِ مِنْ تَزْيِينِ عَدُوِّي فَغَرَّنِي بِمَا أَهْوَى وَ أَسْعَدَهُ عَلَى ذَلِكَ الْقَضَاءُ فَتَجَاوَزْتُ بِمَا جَرَى عَلَيَّ مِنْ ذَلِكَ بَعْضَ حُدُودِكَ وَ خَالَفْتُ بَعْضَ أَوَامِرِكَ فَلَكَ الْحَمْدُ عَلَيَّ فِي جَمِيعِ ذَلِكَ وَ لاَ حُجَّةَ لِي فِيمَا جَرَى عَلَيَّ فِيهِ قَضَاؤُكَ وَأَلْزَمَنِي حُكْمُكَ وَ بَلاَؤُكَ وَ قَدْ أَتَيْتُكَ يَا إِلَهِي بَعْدَ تَقْصِيرِي وَ إِسْرَافِي عَلَى نَفْسِي مُعْتَذِراً نَادِماً مُنْكَسِراً مُسْتَقِيلاً مُسْتَغْفِراً مُنِيباً مُقِرّاً مُذْعِناً مُعْتَرِفاً لاَ أَجِدُ مَفَرّاً مِمَّا كَانَ مِنِّي وَ لاَ مَفْزَعاً أَتَوَجَّهُ إِلَيْهِ فِي أَمْرِي غَيْرَ قَبُولِكَ عُذْرِي وَ إِدْخَالِكَ إِيَّايَ فِي سَعَةِ رَحْمَتِكَ اللَّهُمَّ فَاقْبَلْ عُذْرِي وَ ارْحَمْ شِدَّةَ ضُرِّي وَ فُكَّنِي مِنْ شَدِّ وَثَاقِي يَا رَبِّ ارْحَمْ ضَعْفَ بَدَنِي وَ رِقَّةَ جِلْدِي وَ دِقَّةَ عَظْمِي يَا مَنْ بَدَأَ خَلْقِي وَ ذِكْرِي وَ تَرْبِيَتِي وَ بِرِّي وَ تَغْذِيَتِي هَبْنِي لاِبْتِدَاءِ كَرَمِكَ وَ سَالِفِ بِرِّكَ بِي يَا إِلَهِي وَ سَيِّدِي وَ رَبِّي أَتُرَاكَ مُعَذِّبِي بِنَارِكَ بَعْدَ تَوْحِيدِكَ وَ بَعْدَ مَا انْطَوَى عَلَيْهِ قَلْبِي مِنْ مَعْرِفَتِكَ وَ لَهِجَ بِهِ لِسَانِي مِنْ ذِكْرِكَ وَ اعْتَقَدَهُ ضَمِيرِي مِنْ حُبِّكَ وَ بَعْدَ صِدْقِ اعْتِرَافِي وَ دُعَائِي خَاضِعاً لِرُبُوبِيَّتِكَ هَيْهَاتَ أَنْتَ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ تُضَيِّعَ مَنْ رَبَّيْتَهُ أَوْ تُبْعِدَ مَنْ أَدْنَيْتَهُ أَوْ تُشَرِّدَ مَنْ

ص: 307

آوَيْتَهُ أَوْ تُسَلِّمَ إِلَى الْبَلاَءِ مَنْ كَفَيْتَهُ وَ رَحِمْتَهُ وَ لَيْتَ شِعْرِي يَا سَيِّدِي وَ إِلَهِي وَ مَوْلاَيَ أَ تُسَلِّطُ النَّارَ عَلَى وُجُوهٍ خَرَّتْ لِعَظَمَتِكَ سَاجِدَةً وَ عَلَى أَلْسُنٍ نَطَقَتْ بِتَوْحِيدِكَ صَادِقَةً وَ بِشُكْرِكَ مَادِحَةً وَ عَلَى قُلُوبٍ اعْتَرَفَتْ بِإِلَهِيَّتِكَ مُحَقِّقَةً وَ عَلَى ضَمَائِرَ حَوَتْ مِنَ الْعِلْمِ بِكَ حَتَّى صَارَتْ خَاشِعَةً وَ عَلَى جَوَارِحَ سَعَتْ إِلَى أَوْطَانِ تَعَبُّدِكَ طَائِعَةً وَ أَشَارَتْ بِاسْتِغْفَارِكَ مُذْعِنَةً مَا هَكَذَا الظَّنُّ بِكَ وَ لاَ أُخْبِرْنَا بِفَضْلِكَعَنْكَ يَا كَرِيمُ يَا رَبِ وَ أَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفِي عَنْ قَلِيلٍ مِنْ بَلاَءِ الدُّنْيَا وَ عُقُوبَاتِهَا وَ مَا يَجْرِي فِيهَا مِنَ الْمَكَارِهِ عَلَى أَهْلِهَا عَلَى أَنَّ ذَلِكَ بَلاَءٌ وَ مَكْرُوهٌ قَلِيلٌ مَكْثُهُ يَسِيرٌ بَقَاؤُهُ قَصِيرٌ مُدَّتُهُ فَكَيْفَ احْتِمَالِي لِبَلاَءِ الْآخِرَةِ وَ جَلِيلِ وُقُوعِ الْمَكَارِهِ فِيهَا وَ هُوَ بَلاَءٌ تَطُولُ مُدَّتُهُ وَ يَدُومُ مَقَامُهُ وَ لاَ يُخَفَّفُ عَنْ أَهْلِهِ لِأَنَّهُ لاَ يَكُونُ إِلاَّ عَنْ غَضَبِكَ وَ انْتِقَامِكَ وَ سَخَطِكَ وَ هَذَا مَا لاَ تَقُومُ لَهُ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ يَا سَيِّدِي فَكَيْفَ لِي وَ أَنَا عَبْدُكَ الضَّعِيفُ الذَّلِيلُ الْحَقِيرُ الْمِسْكِينُ الْمُسْتَكِينُ يَا إِلَهِي وَ رَبِّي وَ سَيِّدِي وَ مَوْلاَيَ لِأَيِّ الْأُمُورِ إِلَيْكَ أَشْكُو وَ لِمَا مِنْهَا أَضِجُّ وَ أَبْكِي لِأَلِيمِ الْعَذَابِ وَ شِدَّتِهِ أَمْ لِطُولِ الْبَلاَءِ وَ مُدَّتِهِ فَلَئِنْ صَيَّرْتَنِي لِلْعُقُوبَاتِ مَعَ أَعْدَائِكَ وَ جَمَعْتَ بَيْنِي وَ بَيْنَ أَهْلِ بَلاَئِكَ وَ فَرَّقْتَ بَيْنِي وَ بَيْنَ أَحِبَّائِكَ وَ أَوْلِيَائِكَ فَهَبْنِي يَا إِلَهِي وَ سَيِّدِي وَ مَوْلاَيَ وَ رَبِّي صَبَرْتُ عَلَى عَذَابِكَ

ص: 308

فَكَيْفَ أَصْبِرُ عَلَى فِرَاقِكَ وَ هَبْنِي صَبَرْتُ عَلَى حَرِّ نَارِكَ فَكَيْفَ أَصْبِرُ عَنِ النَّظَرِ إِلَى كَرَامَتِكَ أَمْ كَيْفَ أَسْكُنُ فِي النَّارِ وَ رَجَائِي عَفْوُكَ فَبِعِزَّتِكَ يَا سَيِّدِي وَ مَوْلاَيَ أُقْسِمُ صَادِقاً لَئِنْ تَرَكْتَنِي نَاطِقاً لَأَضِجَّنَّ إِلَيْكَ بَيْنَ أَهْلِهَا ضَجِيجَ الْآمِلِينَ وَ لَأَصْرُخَنَّ إِلَيْكَ صُرَاخَ الْمُسْتَصْرِخِينَ وَ لَأَبْكِيَنَّ عَلَيْكَ بُكَاءَ الْفَاقِدِينَ وَ لَأُنَادِيَنَّكَ أَيْنَ كُنْتَ يَا وَلِيَّ الْمُؤْمِنِينَ يَا غَايَةَ آمَالِ الْعَارِفِينَ يَا غِيَاثَ الْمُسْتَغِيثِينَ يَاحَبِيبَ قُلُوبِ الصَّادِقِينَ وَ يَا إِلَهَ الْعَالَمِينَ أَ فَتُرَاكَ سُبْحَانَكَ يَا إِلَهِي وَ بِحَمْدِكَ تَسْمَعُ فِيهَا صَوْتَ عَبْدٍ مُسْلِمٍ سُجِنَ فِيهَا بِمُخَالَفَتِهِ وَ ذَاقَ طَعْمَ عَذَابِهَا بِمَعْصِيَتِهِ وَ حُبِسَ بَيْنَ أَطْبَاقِهَا بِجُرْمِهِ وَ جَرِيرَتِهِ وَ هُوَ يَضِجُّ إِلَيْكَ ضَجِيجَ مُؤَمِّلٍ لِرَحْمَتِكَ وَ يُنَادِيكَ بِلِسَانِ أَهْلِ تَوْحِيدِكَ وَ يَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِرُبُوبِيَّتِكَ يَا مَوْلاَيَ فَكَيْفَ يَبْقَى فِي الْعَذَابِ وَ هُوَ يَرْجُو مَا سَلَفَ مِنْ حِلْمِكَ أَمْ كَيْفَ تُؤْلِمُهُ النَّارُ وَ هُوَ يَأْمُلُ فَضْلَكَ وَ رَحْمَتَكَ أَمْ كَيْفَ يُحْرِقُهُ لَهِيبُهَا وَ أَنْتَ تَسْمَعُ صَوْتَهُ وَ تَرَى مَكَانَهُ أَمْ كَيْفَ يَشْتَمِلُ عَلَيْهِ زَفِيرُهَا وَ أَنْتَ تَعْلَمُ ضَعْفَهُ أَمْ كَيْفَ يَتَقَلْقَلُ بَيْنَ أَطْبَاقِهَا وَ أَنْتَ تَعْلَمُ صِدْقَهُ أَمْ كَيْفَ تَزْجُرُهُ زَبَانِيَتُهَا وَ هُوَ يُنَادِيكَ يَا رَبَّهْ أَمْ كَيْفَ يَرْجُو فَضْلَكَ فِي عِتْقِهِ مِنْهَا فَتَتْرُكُهُ فِيهَا هَيْهَاتَ مَا ذَلِكَ الظَّنُّ بِكَ وَ لاَ الْمَعْرُوفُ مِنْ فَضْلِكَ وَ لاَ مُشْبِهٌ لِمَا عَامَلْتَ بِهِ الْمُوَحِّدِينَ مِنْ بِرِّكَ وَ إِحْسَانِكَ فَبِالْيَقِينِ أَقْطَعُ لَوْ لاَ

ص: 309

مَا حَكَمْتَ بِهِ مِنْ تَعْذِيبِ جَاحِدِيكَ وَ قَضَيْتَ بِهِ مِنْ إِخْلاَدِ مُعَانِدِيكَ لَجَعَلْتَ النَّارَ كُلَّهَا بَرْداً وَ سَلاَماً وَ مَا كَانَ لِأَحَدٍ فِيهَا مَقَرّاً وَ لاَ مُقَاماً لَكِنَّكَ تَقَدَّسَتْ أَسْمَاؤُكَ أَقْسَمْتَ أَنْ تَمْلَأَهَا مِنَ الْكَافِرِينَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ وَ أَنْ تُخَلِّدَ فِيهَا الْمُعَانِدِينَ وَ أَنْتَ جَلَّ ثَنَاؤُكَ قُلْتَ مُبْتَدِئاً وَ تَطَوَّلْتَ بِالْإِنْعَامِ مُتَكَرِّماً اَفَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ اِلهى وَ سَيِّدى فَاَسْئَلُكَ بِالْقُدْرَةِ الَّتى قَدَّرْتَها وَ بِالْقَضِيَّةِ الَّتىحَتَمْتَها وَ حَكَمْتَها وَ غَلَبْتَ مَنْ عَلَيْهِ اَجْرَيْتَها اَنْ تَهَبَ لى فى هذِهِ اللَّيْلَةِ وَ فى هذِهِ السّاعَةِ كُلَّ جُرْمٍ اَجْرَمْتُهُ وَ كُلَّ ذَنْبٍ اَذْنَبْتُهُ وَ كُلَّ قَبِيحٍ اَسْرَرْتُهُ وَ كُلَّ جَهْلٍ عَمِلْتُهُ كَتَمْتُهُ اَوْ اَعْلَنْتُهُ اَخْفَيْتُهُ اَوْ اَظْهَرْتُهُ وَ كُلَّ سَيِّئَةٍ اَمَرْتَ بِاِثْباتِهَا الْكِرامَ الْكاتِبينَ الَّذينَ وَكَّلْتَهُمْ بِحِفْظِ ما يَكُونُ مِنّى وَ جَعَلْتَهُمْ شُهُوداً عَلَىَّ مَعَ جَوارِحى وَ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقيبَ عَلَىَّ مِنْ وَراَّئِهِمْ وَالشّاهِدَ لِما خَفِىَ عَنْهُمْ وَ بِرَحْمَتِكَ اَخْفَيْتَهُ وَ بِفَضْلِكَ سَتَرْتَهُ وَ اَنْ تُوَفِّرَ حَظّى مِنْ كُلِّ خَيْرٍ اَنْزَلْتَهُ اَوْ اِحْسانٍ فَضَّلْتَهُ اَوْ بِرٍّ نَشَرْتَهُ اَوْ رِزْقٍ بَسَطْتَهُ اَوْ ذَنْبٍ تَغْفِرُهُ اَوْ خَطَاءٍ تَسْتُرُهُ يا رَبِّ يا رَبِّ يا رَبِّ يا اِلهى وَ سَيِّدى وَ مَوْلاىَ وَ مالِكَ رِقّى يا مَنْ بِيَدِهِ ناصِيَتى يا عَليماً بِضُرّى وَ مَسْكَنَتى يا خَبيراً بِفَقْرى وَ فاقَتى يا رَبِّ يا رَبِّ يا رَبِّ اَسْئَلُكَ بِحَقِّكَ وَ قُدْسِكَ وَ اَعْظَمِ صِفاتِكَ وَ اَسْماَّئِكَ اَنْ تَجْعَلَ اَوْقاتى مِنَ اللَّيْلِ وَالنَّهارِ

ص: 310

بِذِكْرِكَ مَعْمُورَةً وَ بِخِدْمَتِكَ مَوْصُولَةً وَ اَعْمالى عِنْدَكَ مَقْبُولَةً حَتّى تَكُونَ اَعْمالى وَ اَوْرادى كُلُّها وِرْداً واحِداً وَ حالى فى خِدْمَتِكَ سَرْمَداً يا سَيِّدى يا مَنْ عَلَيْهِ مُعَوَّلى يا مَنْ اِلَيْهِ شَكَوْتُ اَحْوالى يا رَبِّ يا رَبِّ يا رَبِّ قَوِّ عَلى خِدْمَتِكَ جَوارِحى وَاشْدُدْ عَلَى الْعَزيمَةِ جَوانِحى وَ هَبْ لِىَ الْجِدَّ فى خَشْيَتِكَ وَالدَّوامَ فِى الاِْتِّصالِ بِخِدْمَتِكَ حَتّى اَسْرَحَ اِلَيْكَ فى مَيادينِ السّابِقينَ وَ اُسْرِعَ اِلَيْكَ فِى الْبارِزينَوَ اَشْتاقَ اِلى قُرْبِكَ فِى الْمُشْتاقينَ وَ اَدْنُوَ مِنْكَ دُنُوَّ الْمُخْلِصينَ وَ اَخافَكَ مَخافَةَ الْمُوقِنينَ وَ اَجْتَمِعَ فى جِوارِكَ مَعَ الْمُؤْمِنينَ اَللّهُمَّ وَ مَنْ اَرادَنى بِسُوَّءٍ فَاَرِدْهُ وَ مَنْ كادَنى فَكِدْهُ وَاجْعَلْنى مِنْ اَحْسَنِ عَبيدِكَ نَصيباً عِنْدَكَ وَ اَقْرَبِهِمْ مَنْزِلَةً مِنْكَ وَ اَخَصِّهِمْ زُلْفَةً لَدَيْكَ فَاِنَّهُ لا يُنالُ ذلِكَ اِلاّ بِفَضْلِكَ وَ جُدْلى بِجُودِكَ وَاعْطِفْ عَلَىَّ بِمَجْدِكَ وَاحْفَظْنى بِرَحْمَتِكَ وَاجْعَلْ لِسانى بِذِكْرِكَ لَهِجاً وَ قَلْبى بِحُبِّكَ مُتَيَّماً وَ مُنَّ عَلَىَّ بِحُسْنِ اِجابَتِكَ وَ اَقِلْنى عَثْرَتى وَاغْفِرْ زَلَّتى فَاِنَّكَ قَضَيْتَ عَلى عِبادِكَ بِعِبادَتِكَ وَ اَمَرْتَهُمْ بِدُعاَّئِكَ وَ ضَمِنْتَ لَهُمُ الاِْجابَةَ فَاِلَيْكَ يا رَبِّ نَصَبْتُ وَجْهى وَ اِلَيْكَ يا رَبِّ مَدَدْتُ يَدى فَبِعِزَّتِكَ اسْتَجِبْ لى دُعاَّئى وَ بَلِّغْنى مُناىَ وَ لا تَقْطَعْ مِنْ فَضْلِكَ رَجاَّئى وَاكْفِنى شَرَّ الْجِنِّ وَالاِْنْسِ مِنْ اَعْدآئى، يا سَريعَ الرِّضا اِغْفِرْ لِمَنْ لا يَمْلِكُ اِلا الدُّعاَّءَ فَاِنَّكَ فَعّالٌ لِما تَشاَّءُ يا مَنِ اسْمُهُ دَوآءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفاَّءٌ وَ

ص: 311

طاعَتُهُ غِنىً اِرْحَمْ مَنْ رَأسُ مالِهِ الرَّجاَّءُ وَ سِلاحُهُ الْبُكاَّءُ يا سابِغَ النِّعَمِ يا دافِعَ النِّقَمِ يا نُورَ الْمُسْتَوْحِشينَ فِى الظُّلَمِ يا عالِماً لا يُعَلَّمُ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَافْعَلْ بى ما اَنْتَ اَهْلُهُ وَ صَلَّى اللّهُ عَلى رَسُولِهِ وَالاْئِمَّةِ الْمَيامينَ مِنْ الِهِ وَ سَلَّمَ تَسْليماً كَثيراً

دعای ندبه

زیارتی است مربوط به امام غائب از نظرها و حاضر در سویداء دل ها حضرت بقیة اللهالاعظم حجت بن الحسن عجل الله تعالی فرجه الشریف ؛ و معروف است به دعای ندبه، که در هر مکانی و هر زمانی خصوصاً در اعیاد چهارگانه (جمعه، فطر، غدیر، قربان) عرض ادب با آن زیارت به ساحت قدس حضرتش مطلوب است.(1) و آن زیارت این است:

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ نَبِيِّهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلِيما اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى مَا جَرَى بِهِ قَضَاؤُكَ فِي أَوْلِيَائِكَ الَّذِينَ اسْتَخْلَصْتَهُمْ لِنَفْسِكَ وَ دِينِكَ إِذِ اخْتَرْتَ لَهُمْ جَزِيلَ مَا عِنْدَكَ مِنَ النَّعِيمِ الْمُقِيمِ الَّذِي لا زَوَالَ لَهُ وَ لا اضْمِحْلالَ بَعْدَ أَنْ شَرَطْتَ عَلَيْهِمُ الزُّهْدَ فِي دَرَجَاتِ هَذِهِ الدُّنْيَا الدَّنِيَّةِ وَ زُخْرُفِهَا وَ زِبْرِجِهَا فَشَرَطُوا لَكَ ذَلِكَ وَ عَلِمْتَ مِنْهُمُ الْوَفَاءَ بِهِ فَقَبِلْتَهُمْ وَ قَرَّبْتَهُمْ وَ قَدَّمْتَ لَهُمُ الذِّكْرَ الْعَلِيَّ وَ الثَّنَاءَ الْجَلِيَا وَ أَهْبَطْتَ عَلَيْهِمْ مَلائِكَتَكَ وَ كَرَّمْتَهُمْ بِوَحْيِكَ وَ رَفَدْتَهُمْ بِعِلْمِكَ وَ جَعَلْتَهُمُ الذَّرِيعَةَ إِلَيْكَ وَ الْوَسِيلَةَ إِلَى رِضْوَانِكَ فَبَعْضٌ أَسْكَنْتَهُ جَنَّتَكَ إِلَى أَنْ أَخْرَجْتَهُ مِنْهَا وَ

ص: 312


1- بحارالانوار، ج102، ص104؛ مصباح الزائر، ص230

بَعْضٌ حَمَلْتَهُ فِي فُلْكِكَ وَ نَجَّيْتَهُ وَ مَنْ امَنَ مَعَهُ مِنَ الْهَلَكَةِ بِرَحْمَتِكَ وَ بَعْضٌ اتَّخَذْتَهُ لِنَفْسِكَ خَلِيلا وَ سَأَلَكَ لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ فَأَجَبْتَهُ وَ جَعَلْتَ ذَلِكَ عَلِيّا وَ بَعْضٌ كَلَّمْتَهُ مِنْ شَجَرَةٍ تَكْلِيما وَ جَعَلْتَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ رِدْءا وَ وَزِيرا وَ بَعْضٌ أَوْلَدْتَهُ مِنْ غَيْرِ أَبٍ وَ آتَيْتَهُ الْبَيِّنَاتِ وَ أَيَّدْتَهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ وَ كُلٌّ لَهُ شَرِيعَةً وَ نَهَجْتَ لَهُ مِنْهَاجا وَ تَخَيَّرْتَ لَهُ أَوْصِيَاءَ مُسْتَحْفِظا بَعْدَ مُسْتَحْفِظٍ مِنْ مُدَّةٍ إِلَى مُدَّةٍ إِقَامَةً لِدِينِكَ وَ حُجَّةً عَلَى عِبَادِكَ وَ لِئَلا يَزُولَ الْحَقُّ عَنْ مَقَرِّهِ وَ يَغْلِبَ الْبَاطِلُ عَلَى أَهْلِهِ وَ لا يَقُولَ أَحَدٌ لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولا مُنْذِرا وَ أَقَمْتَ لَنَا عَلَما هَادِيا فَنَتَّبِعَ آيَاتِكَ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَذِلَّ وَ نَخْزَى إِلَى أَنِ انْتَهَيْتَ بِالْأَمْرِ إِلَى حَبِيبِكَ وَ نَجِيبِكَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، فَكَانَ كَمَا انْتَجَبْتَهُ سَيِّدَ مَنْ خَلَقْتَهُ وَ صَفْوَةَ مَنِ اصْطَفَيْتَهُ وَ أَفْضَلَ مَنِ اجْتَبَيْتَهُ وَ أَكْرَمَ مَنِ اعْتَمَدْتَهُ قَدَّمْتَهُ عَلَى أَنْبِيَائِكَ وَ بَعَثْتَهُ إِلَى الثَّقَلَيْنِ مِنْ عِبَادِكَ وَ أَوْطَأْتَهُ مَشَارِقَكَ وَ مَغَارِبَكَ وَ سَخَّرْتَ لَهُ الْبُرَاقَ وَ عَرَجْتَ بِرُوحِهِ إِلَى سَمَائِكَ وَ أَوْدَعْتَهُ عِلْمَ مَا كَانَ وَ مَا يَكُونُ إِلَى انْقِضَاءِ خَلْقِكَ ثُمَّ نَصَرْتَهُ بِالرُّعْبِ وَ حَفَفْتَهُ بِجَبْرَئِيلَ وَ مِيكَائِيلَ وَ الْمُسَوِّمِينَ مِنْ مَلائِكَتِكَ وَ وَعَدْتَهُ أَنْ تُظْهِرَ دِينَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ وَ ذَلِكَ بَعْدَ أَنْ بَوَّأْتَهُ مُبَوَّأَ صِدْقٍ مِنْ أَهْلِهِ وَ جَعَلْتَ لَهُ وَ لَهُمْ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ، لَلَّذِي بِبَكَّةَ

ص: 313

مُبَارَكا وَ هُدًى لِلْعَالَمِينَ فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنا وَ قُلْتَ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرا ثُمَّ جَعَلْتَ أَجْرَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَوَدَّتَهُمْ فِي كِتَابِكَ فَقُلْتَ قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرا إِلا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَ قُلْتَ مَا سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ وَ قُلْتَ مَا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍإِلا مَنْ شَاءَ أَنْ يَتَّخِذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلا فَكَانُوا هُمُ السَّبِيلَ إِلَيْكَ، وَ الْمَسْلَكَ إِلَى رِضْوَانِكَ فَلَمَّا انْقَضَتْ أَيَّامُهُ أَقَامَ وَلِيَّهُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ صَلَوَاتُكَ عَلَيْهِمَا وَ آلِهِمَا هَادِيا إِذْ كَانَ هُوَ الْمُنْذِرَ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ فَقَالَ وَ الْمَلَأُ أَمَامَهُ مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلاهُ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ وَ قَالَ مَنْ كُنْتُ أَنَا نَبِيَّهُ فَعَلِيٌّ أَمِيرُهُ وَ قَالَ أَنَا وَ عَلِيٌّ مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ وَ سَائِرُ النَّاسِ مِنْ شَجَرٍ شَتَّى وَ أَحَلَّهُ مَحَلَّ هَارُونَ مِنْ مُوسَى فَقَالَ لَهُ أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلا أَنَّهُ لا نَبِيَّ بَعْدِي وَ زَوَّجَهُ ابْنَتَهُ سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ وَ أَحَلَّ لَهُ مِنْ مَسْجِدِهِ مَا حَلَّ لَهُ وَ سَدَّ الْأَبْوَابَ إِلا بَابَهُ ثُمَّ أَوْدَعَهُ عِلْمَهُ وَ حِكْمَتَهُ فَقَالَ أَنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِيٌّ بَابُهَا فَمَنْ أَرَادَ الْمَدِينَةَ وَ الْحِكْمَةَ فَلْيَأْتِهَا مِنْ بَابِهَا ثُمَّ قَالَ أَنْتَ أَخِي وَ وَصِيِّي وَ وَارِثِي لَحْمُكَ مِنْ لَحْمِي وَ دَمُكَ مِنْ دَمِي وَ سِلْمُكَ سِلْمِي وَ حَرْبُكَ حَرْبِي وَ الْإِيمَانُ مُخَالِطٌ لَحْمَكَ وَ

ص: 314

دَمَكَ كَمَا خَالَطَ لَحْمِي وَ دَمِي وَ أَنْتَ غَدا عَلَى الْحَوْضِ خَلِيفَتِي وَ أَنْتَ تَقْضِي دَيْنِي وَ تُنْجِزُ عِدَاتِي وَ شِيعَتُكَ عَلَى مَنَابِرَ مِنْ نُورٍ مُبْيَضَّةً وُجُوهُهُمْ حَوْلِي فِي الْجَنَّةِ وَ هُمْ جِيرَانِي وَ لَوْ لا أَنْتَ يَا عَلِيُّ لَمْ يُعْرَفِ الْمُؤْمِنُونَ بَعْدِي وَ كَانَ بَعْدَهُ هُدًى مِنَ الضَّلالِ وَ نُورا مِنَ الْعَمَى وَ حَبْلَ اللَّهِ الْمَتِينَ وَ صِرَاطَهُ الْمُسْتَقِيمَ، لا يُسْبَقُ بِقَرَابَةٍ فِي رَحِمٍ وَ لابِسَابِقَةٍ فِي دِينٍ وَ لا يُلْحَقُ فِي مَنْقَبَةٍ مِنْ مَنَاقِبِهِ يَحْذُو حَذْوَ الرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَ آلِهِمَا وَ يُقَاتِلُ عَلَى التَّأْوِيلِ وَ لا تَأْخُذُهُ فِي اللَّهِ لَوْمَةُ لائِمٍ قَدْ وَتَرَ فِيهِ صَنَادِيدَ الْعَرَبِ وَ قَتَلَ أَبْطَالَهُمْ وَ نَاوَشَ ذُؤْبَانَهُمْ فَأَوْدَعَ قُلُوبَهُمْ أَحْقَادا بَدْرِيَّةً وَ خَيْبَرِيَّةً وَ حُنَيْنِيَّةً وَ غَيْرَهُنَّ فَأَضَبَّتْ عَلَى عَدَاوَتِهِ وَ أَكَبَّتْ عَلَى مُنَابَذَتِهِ حَتَّى قَتَلَ النَّاكِثِينَ وَ الْقَاسِطِينَ وَ الْمَارِقِينَ وَ لَمَّا قَضَى نَحْبَهُ وَ قَتَلَهُ أَشْقَى الْاخِرِينَ يَتْبَعُ أَشْقَى الْأَوَّلِينَ لَمْ يُمْتَثَلْ أَمْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فِي الْهَادِينَ بَعْدَ الْهَادِينَ وَ الْأُمَّةُ مُصِرَّةٌ عَلَى مَقْتِهِ مُجْتَمِعَةٌ عَلَى قَطِيعَةِ رَحِمِهِ وَ إِقْصَاءِ وَلَدِهِ إِلا الْقَلِيلَ مِمَّنْ وَفَى لِرِعَايَةِ الْحَقِّ فِيهِمْ، فَقُتِلَ مَنْ قُتِلَ وَ سُبِيَ مَنْ سُبِيَ وَ أُقْصِيَ مَنْ أُقْصِيَ وَ جَرَى الْقَضَاءُ لَهُمْ بِمَا يُرْجَى لَهُ حُسْنُ الْمَثُوبَةِ إِذْ كَانَتِ الْأَرْضُ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَ الْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ وَ سُبْحَانَ رَبِّنَا إِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُولا وَ لَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ فَعَلَى الْأَطَائِبِ

ص: 315

مِنْ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيٍّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَ آلِهِمَا فَلْيَبْكِ الْبَاكُونَ وَ إِيَّاهُمْ فَلْيَنْدُبِ النَّادِبُونَ وَ لِمِثْلِهِمْ فَلْتُذْرَفِ الدُّمُوعُ وَ لْيَصْرُخِ الصَّارِخُونَ وَ يَضِجُّ الضَّاجُّونَ وَ يَعِجُّ الْعَاجُّونَ أَيْنَ الْحَسَنُ أَيْنَ الْحُسَيْنُ أَيْنَ أَبْنَاءُ الْحُسَيْنِ صَالِحٌ بَعْدَ صَالِحٍ وَ صَادِقٌ بَعْدَ صَادِقٍ أَيْنَ السَّبِيلُ بَعْدَ السَّبِيلِ، أَيْنَ الْخِيَرَةُ بَعْدَ الْخِيَرَةِ أَيْنَ الشُّمُوسُ الطَّالِعَةُ أَيْنَالْأَقْمَارُ الْمُنِيرَةُ أَيْنَ الْأَنْجُمُ الزَّاهِرَةُ أَيْنَ أَعْلامُ الدِّينِ وَ قَوَاعِدُ الْعِلْمِ أَيْنَ بَقِيَّةُ اللَّهِ الَّتِي لا تَخْلُو مِنَ الْعِتْرَةِ الْهَادِيَةِ أَيْنَ الْمُعَدُّ لِقَطْعِ دَابِرِ الظَّلَمَةِ أَيْنَ الْمُنْتَظَرُ لِإِقَامَةِ الْأَمْتِ وَ الْعِوَجِ أَيْنَ الْمُرْتَجَى لِإِزَالَةِ الْجَوْرِ وَ الْعُدْوَانِ أَيْنَ الْمُدَّخَرُ لِتَجْدِيدِ الْفَرَائِضِ وَ السُّنَنِ أَيْنَ الْمُتَخَيَّرُ لِإِعَادَةِ الْمِلَّةِ وَ الشَّرِيعَةِ أَيْنَ الْمُؤَمَّلُ لِإِحْيَاءِ الْكِتَابِ وَ حُدُودِهِ أَيْنَ مُحْيِي مَعَالِمِ الدِّينِ وَ أَهْلِهِ أَيْنَ قَاصِمُ شَوْكَةِ الْمُعْتَدِينَ أَيْنَ هَادِمُ أَبْنِيَةِ الشِّرْكِ وَ النِّفَاقِ أَيْنَ مُبِيدُ أَهْلِ الْفُسُوقِ وَ الْعِصْيَانِ وَ الطُّغْيَانِ أَيْنَ حَاصِدُ فُرُوعِ الْغَيِّ وَ الشِّقَاقِ أَيْنَ طَامِسُ آثَارِ الزَّيْغِ وَ الْأَهْوَاءِ أَيْنَ قَاطِعُ حَبَائِلِ الْكِذْبِ وَ الافْتِرَاءِ أَيْنَ مُبِيدُ الْعُتَاةِ وَ الْمَرَدَةِ أَيْنَ مُسْتَأْصِلُ أَهْلِ الْعِنَادِ وَ التَّضْلِيلِ وَ الْإِلْحَادِ أَيْنَ مُعِزُّ الْأَوْلِيَاءِ وَ مُذِلُّ الْأَعْدَاءِ أَيْنَ جَامِعُ الْكَلِمَةِ عَلَى التَّقْوَى أَيْنَ بَابُ اللَّهِ الَّذِي مِنْهُ يُؤْتَى أَيْنَ وَجْهُ اللَّهِ الَّذِي إِلَيْهِ يَتَوَجَّهُ الْأَوْلِيَاءُ أَيْنَ السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَيْنَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاءِ أَيْنَ صَاحِبُ يَوْمِ الْفَتْحِ وَ

ص: 316

نَاشِرُ رَايَةِ الْهُدَى أَيْنَ مُؤَلِّفُ شَمْلِ الصَّلاحِ وَ الرِّضَا، أَيْنَ الطَّالِبُ بِذُحُولِ الْأَنْبِيَاءِ وَ أَبْنَاءِ الْأَنْبِيَاءِ أَيْنَ الطَّالِبُ بِدَمِ الْمَقْتُولِ بِكَرْبَلاءَ أَيْنَ الْمَنْصُورُ عَلَى مَنِ اعْتَدَى عَلَيْهِ وَ افْتَرَى أَيْنَ الْمُضْطَرُّ الَّذِي يُجَابُ إِذَا دَعَا أَيْنَ صَدْرُ الْخَلائِقِ ذُو الْبِرِّ وَ التَّقْوَى أَيْنَ ابْنُ النَّبِيِّ الْمُصْطَفَى وَ ابْنُ عَلِيٍّ الْمُرْتَضَى وَ ابْنُ خَدِيجَةَ الْغَرَّاءِ وَ ابْنُ فَاطِمَةَ الْكُبْرَى بِأَبِي أَنْتَ وَ أُمِّي وَ نَفْسِي لَكَ الْوِقَاءُ وَ الْحِمَى يَا ابْنَ السَّادَةِ الْمُقَرَّبِينَ يَا ابْنَ النُّجَبَاءِ الْأَكْرَمِينَ يَا ابْنَ الْهُدَاةِ الْمَهْدِيِّينَ [الْمُهْتَدِينَ] يَا ابْنَ الْخِيَرَةِ الْمُهَذَّبِينَ يَا ابْنَ الْغَطَارِفَةِ الْأَنْجَبِينَ يَا ابْنَ الْأَطَائبِ الْمُطَهَّرِينَ يَا ابْنَ الْخَضَارِمَةِ الْمُنْتَجَبِينَ يَا ابْنَ الْقَمَاقِمَةِ الْأَكْرَمِينَ يَا ابْنَ الْبُدُورِ الْمُنِيرَةِ يَا ابْنَ السُّرُجِ الْمُضِيئَةِ يَا ابْنَ الشُّهُبِ الثَّاقِبَةِ يَا ابْنَ الْأَنْجُمِ الزَّاهِرَةِ، يَا ابْنَ السُّبُلِ الْوَاضِحَةِ يَا ابْنَ الْأَعْلامِ اللائِحَةِ يَا ابْنَ الْعُلُومِ الْكَامِلَةِ يَا ابْنَ السُّنَنِ الْمَشْهُورَةِ يَا ابْنَ الْمَعَالِمِ الْمَأْثُورَةِ يَا ابْنَ الْمُعْجِزَاتِ الْمَوْجُودَةِ يَا ابْنَ الدَّلائِلِ الْمَشْهُودَةِ يَا ابْنَ الصِّرَاطِ الْمُسْتَقِيمِ يَا ابْنَ النَّبَإِ الْعَظِيمِ يَا ابْنَ مَنْ هُوَ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَى اللَّهِ عَلِيٌّ حَكِيمٌ يَا ابْنَ الْآيَاتِ وَ الْبَيِّنَاتِ يَا ابْنَ الدَّلائِلِ الظَّاهِرَاتِ يَا ابْنَ الْبَرَاهِينِ الْوَاضِحَاتِ الْبَاهِرَاتِ يَا ابْنَ الْحُجَجِ الْبَالِغَاتِ يَا ابْنَ النِّعَمِ السَّابِغَاتِ يَا ابْنَ طه وَ الْمُحْكَمَاتِ، يَا ابْنَ يس وَ الذَّارِيَاتِ يَا ابْنَ الطُّورِ وَ الْعَادِيَاتِ يَا ابْنَ مَنْ دَنَا فَتَدَلَّى فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى

ص: 317

دُنُوّا وَ اقْتِرَابا مِنَ الْعَلِيِّ الْأَعْلَى لَيْتَ شِعْرِي أَيْنَ اسْتَقَرَّتْ بِكَ النَّوَى بَلْ أَيُّ أَرْضٍ تُقِلُّكَ أَوْ ثَرَى أَ بِرَضْوَى أَوْ غَيْرِهَا أَمْ ذِي طُوًى عَزِيزٌ عَلَيَّ أَنْ أَرَى الْخَلْقَ وَ لا تُرَى وَ لا أَسْمَعَ لَكَ حَسِيسا وَ لا نَجْوَى عَزِيزٌ عَلَيَّ أَنْ تُحِيطَ بِكَ دُونِيَ الْبَلْوَى وَ لا يَنَالَكَ مِنِّي ضَجِيجٌ وَ لا شَكْوَى بِنَفْسِي أَنْتَ مِنْ مُغَيَّبٍ لَمْيَخْلُ مِنَّا بِنَفْسِي أَنْتَ مِنْ نَازِحٍ مَا نَزَحَ عَنَّا بِنَفْسِي أَنْتَ أُمْنِيَّةُ شَائِقٍ يَتَمَنَّى مِنْ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ ذَكَرَا فَحَنَّا بِنَفْسِي أَنْتَ مِنْ عَقِيدِ عِزٍّ لا يُسَامَى، بِنَفْسِي أَنْتَ مِنْ أَثِيلِ مَجْدٍ لا يُجَارَى بِنَفْسِي أَنْتَ مِنْ تِلادِ نِعَمٍ لا تُضَاهَى بِنَفْسِي أَنْتَ مِنْ نَصِيفِ شَرَفٍ لا يُسَاوَى إِلَى مَتَى أَحَارُ فِيكَ يَا مَوْلايَ وَ إِلَى مَتَى وَ أَيَّ خِطَابٍ أَصِفُ فِيكَ وَ أَيَّ نَجْوَى عَزِيزٌ عَلَيَّ أَنْ أُجَابَ دُونَكَ وَ أُنَاغَى عَزِيزٌ عَلَيَّ أَنْ أَبْكِيَكَ وَ يَخْذُلَكَ الْوَرَى عَزِيزٌ عَلَيَّ أَنْ يَجْرِيَ عَلَيْكَ دُونَهُمْ مَا جَرَى هَلْ مِنْ مُعِينٍ فَأُطِيلَ مَعَهُ الْعَوِيلَ وَ الْبُكَاءَ هَلْ مِنْ جَزُوعٍ فَأُسَاعِدَ جَزَعَهُ إِذَا خَلاهَلْ قَذِيَتْ عَيْنٌ فَسَاعَدَتْهَا عَيْنِي عَلَى الْقَذَى، هَلْ إِلَيْكَ يَا ابْنَ أَحْمَدَ سَبِيلٌ فَتُلْقَى هَلْ يَتَّصِلُ يَوْمُنَا مِنْكَ بِعِدَةٍ فَنَحْظَى مَتَى نَرِدُ مَنَاهِلَكَ الرَّوِيَّةَ فَنَرْوَى مَتَى نَنْتَقِعُ مِنْ عَذْبِ مَائِكَ فَقَدْ طَالَ الصَّدَى مَتَى نُغَادِيكَ وَ نُرَاوِحُكَ فَنَقِرَّ عَيْنا مَتَى تَرَانَا وَ نَرَاكَ وَ قَدْ نَشَرْتَ لِوَاءَ النَّصْرِ تُرَى أَ تَرَانَا نَحُفُّ بِكَ وَ أَنْتَ تَؤُمُّ الْمَلَأَ وَ قَدْ مَلَأْتَ الْأَرْضَ عَدْلا وَ

ص: 318

أَذَقْتَ أَعْدَاءَكَ هَوَانا وَ عِقَابا وَ أَبَرْتَ الْعُتَاةَ وَ جَحَدَةَ الْحَقِّ وَ قَطَعْتَ دَابِرَ الْمُتَكَبِّرِينَ وَ اجْتَثَثْتَ أُصُولَ الظَّالِمِينَ، وَ نَحْنُ نَقُولُ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ اللَّهُمَّ أَنْتَ كَشَّافُ الْكُرَبِ وَ الْبَلْوَى وَ إِلَيْكَ أَسْتَعْدِي فَعِنْدَكَ الْعَدْوَى وَ أَنْتَ رَبُّ الْآخِرَةِ وَ الدُّنْيَا فَأَغِثْ يَا غِيَاثَ الْمُسْتَغِيثِينَ عُبَيْدَكَالْمُبْتَلَى وَ أَرِهِ سَيِّدَهُ يَا شَدِيدَ الْقُوَى وَ أَزِلْ عَنْهُ بِهِ الْأَسَى وَ الْجَوَى وَ بَرِّدْ غَلِيلَهُ يَا مَنْ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى وَ مَنْ إِلَيْهِ الرُّجْعَى وَ الْمُنْتَهَى اللَّهُمَّ وَ نَحْنُ عَبِيدُكَ التَّائِقُونَ إِلَى وَلِيِّكَ الْمُذَكِّرِ بِكَ وَ بِنَبِيِّكَ خَلَقْتَهُ لَنَا عِصْمَةً وَ مَلاذا وَ أَقَمْتَهُ لَنَا قِوَاما وَ مَعَاذا وَ جَعَلْتَهُ لِلْمُؤْمِنِينَ مِنَّا إِمَاما فَبَلِّغْهُ مِنَّا تَحِيَّةً وَ سَلاما، وَ زِدْنَا بِذَلِكَ يَا رَبِّ إِكْرَاما وَ اجْعَلْ مُسْتَقَرَّهُ لَنَا مُسْتَقَرّا وَ مُقَاما وَ أَتْمِمْ نِعْمَتَكَ بِتَقْدِيمِكَ إِيَّاهُ أَمَامَنَا حَتَّى تُورِدَنَا جِنَانَكَ وَ مُرَافَقَةَ الشُّهَدَاءِ مِنْ خُلَصَائِكَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ جَدِّهِ وَ رَسُولِكَ السَّيِّدِ الْأَكْبَرِ وَ عَلَى أَبِيهِ السَّيِّدِ الْأَصْغَرِ وَ جَدَّتِهِ الصِّدِّيقَةِ الْكُبْرَى فَاطِمَةَ بِنْتِ مُحَمَّدٍ وَ عَلَى مَنِ اصْطَفَيْتَ مِنْ آبَائِهِ الْبَرَرَةِ وَ عَلَيْهِ أَفْضَلَ وَ أَكْمَلَ وَ أَتَمَّ وَ أَدْوَمَ وَ أَكْثَرَ وَ أَوْفَرَ مَا صَلَّيْتَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ أَصْفِيَائِكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ، وَ صَلِّ عَلَيْهِ صَلاةً لا غَايَةَ لِعَدَدِهَا وَ لا نِهَايَةَ لِمَدَدِهَا وَ لا نَفَادَ لِأَمَدِهَا اللَّهُمَّ وَ أَقِمْ بِهِ الْحَقَّ وَ أَدْحِضْ بِهِ الْبَاطِلَ وَ أَدِلْ بِهِ أَوْلِيَاءَكَ وَ أَذْلِلْ بِهِ

ص: 319

أَعْدَاءَكَ وَ صِلِ اللَّهُمَّ بَيْنَنَا وَ بَيْنَهُ وُصْلَةً تُؤَدِّي إِلَى مُرَافَقَةِ سَلَفِهِ وَ اجْعَلْنَا مِمَّنْ يَأْخُذُ بِحُجْزَتِهِمْ وَ يَمْكُثُ فِي ظِلِّهِمْ وَ أَعِنَّا عَلَى تَأْدِيَةِ حُقُوقِهِ إِلَيْهِ وَ الاجْتِهَادِ فِي طَاعَتِهِ وَ اجْتِنَابِ مَعْصِيَتِهِ وَ امْنُنْ عَلَيْنَا بِرِضَاهُ وَ هَبْ لَنَا رَأْفَتَهُ وَ رَحْمَتَهُ وَ دُعَاءَهُ وَ خَيْرَهُ مَا نَنَالُ بِهِ سَعَةً مِنْ رَحْمَتِكَ وَ فَوْزا عِنْدَكَ وَاجْعَلْ صَلاتَنَا بِهِ مَقْبُولَةً وَ ذُنُوبَنَا بِهِ مَغْفُورَةً، وَ دُعَاءَنَا بِهِ مُسْتَجَابا وَ اجْعَلْ أَرْزَاقَنَا بِهِ مَبْسُوطَةً وَ هُمُومَنَا بِهِ مَكْفِيَّةً وَ حَوَائِجَنَا بِهِ مَقْضِيَّةً وَ أَقْبِلْ إِلَيْنَا بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ وَ اقْبَلْ تَقَرُّبَنَا إِلَيْكَ وَ انْظُرْ إِلَيْنَا نَظْرَةً رَحِيمَةً نَسْتَكْمِلْ بِهَا الْكَرَامَةَ عِنْدَكَ ثُمَّ لا تَصْرِفْهَا عَنَّا بِجُودِكَ وَ اسْقِنَا مِنْ حَوْضِ جَدِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِكَأْسِهِ وَ بِيَدِهِ رَيّا رَوِيّا هَنِيئا سَائِغا لا ظَمَأَ بَعْدَهُ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

دعای سمات

*دعای سمات(1)

این دعا از ادعیّه مشهوره است که از امام صادق و امام باقر علیه السلام روایت شده، و اکثر علماء سلف بر این دعا مواظبت می نموده اند و مستحب است در ساعت آخر روز جمعه خوانده شود:

اَللّهُمَّ اِنّي اَسْئَلُكَ بِاسْمِكَ الْعَظيمِ الاَعْظَمِ الاَعَزِّ الاَجَلِّ الاَكْرَمِ اَلَّذي اِذا دُعيتَ بِهِ عَلى مَغالِقِ أبْوابِ السَماءِ لِلْفَتْحِ بِالرَّحْمَةِ انْفَتَحَتْ وَاِذا دُعيتَ بِهِ عَلى مَضَايقِ أبْوابِ

ص: 320


1- مفاتیح الجنان

الاَرضِ لِلِفَرَجِ انْفَرَجَتْ وَ إِذَا دُعِيتَ بِهِ عَلَى الْعُسْرِ لِلْيُسْرِ تَيَسَّرَتْ وَ إِذَا دُعِيتَ بِهِ عَلَى الْأَمْوَاتِ لِلنُّشُورِ انْتَشَرَتْ وَ إِذَا دُعِيتَ بِهِ عَلَى كَشْفِ الْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ انْكَشَفَتْ وَ بِجَلالِ وَجْهِكَ الْكَرِيمِ، أَكْرَمِ الْوُجُوهِ وَ أَعَزِّ الْوُجُوهِ الَّذِي عَنَتْلَهُ الْوُجُوهُ وَ خَضَعَتْ لَهُ الرِّقَابُ وَ خَشَعَتْ لَهُ الْأَصْوَاتُ وَ وَجِلَتْ لَهُ الْقُلُوبُ مِنْ مَخَافَتِكَ وَ بِقُوَّتِكَ الَّتِي بِهَا تُمْسِكُ السَّمَاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلا بِإِذْنِكَ وَ تُمْسِكُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ بِمَشِيَّتِكَ الَّتِي دَانَ لَهَا الْعَالَمُونَ، وَ بِكَلِمَتِكَ الَّتِي خَلَقْتَ بِهَا السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ بِحِكْمَتِكَ الَّتِي صَنَعْتَ بِهَا الْعَجَائِبَ وَ خَلَقْتَ بِهَا الظُّلْمَةَ وَ جَعَلْتَهَا لَيْلا وَ جَعَلْتَ اللَّيْلَ سَكَنا وَ خَلَقْتَ بِهَا النُّورَ وَ جَعَلْتَهُ نَهَارا وَ جَعَلْتَ النَّهَارَ نُشُورا مُبْصِرا وَ خَلَقْتَ بِهَا الشَّمْسَ وَ جَعَلْتَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَ خَلَقْتَ بِهَا الْقَمَرَ وَ جَعَلْتَ الْقَمَرَ نُورا، وَ خَلَقْتَ بِهَا الْكَوَاكِبَ وَ جَعَلْتَهَا نُجُوما وَ بُرُوجا وَ مَصَابِيحَ وَ زِينَةً وَ رُجُوما وَ جَعَلْتَ لَهَا مَشَارِقَ وَ مَغَارِبَ وَ جَعَلْتَ لَهَا مَطَالِعَ وَ مَجَارِيَ وَ جَعَلْتَ لَهَا فَلَكا وَ مَسَابِحَ وَ قَدَّرْتَهَا فِي السَّمَاءِ مَنَازِلَ فَأَحْسَنْتَ تَقْدِيرَهَا وَ صَوَّرْتَهَا فَأَحْسَنْتَ تَصْوِيرَهَا وَ أَحْصَيْتَهَا بِأَسْمَائِكَ إِحْصَاءً وَ دَبَّرْتَهَا بِحِكْمَتِكَ تَدْبِيرا وَ أَحْسَنْتَ تَدْبِيرَهَا وَ سَخَّرْتَهَا بِسُلْطَانِ اللَّيْلِ وَ سُلْطَانِ النَّهَارِ وَ السَّاعَاتِ وَ عَدَدِ وَ عَرَّفْتَ بِهَا عَدَدَ السِّنِينَ

ص: 321

وَ الْحِسَابِ وَ جَعَلْتَ رُؤْيَتَهَا لِجَمِيعِ النَّاسِ مَرْأًى وَاحِدا، وَ أَسْأَلُكَ اللَّهُمَّ بِمَجْدِكَ الَّذِي كَلَّمْتَ بِهِ عَبْدَكَ وَ رَسُولَكَ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلامُ فِي الْمُقَدَّسِينَ فَوْقَ إِحْسَاسِ الْكَرُوبِينَ فَوْقَ غَمَائِمِ النُّورِ فَوْقَ تَابُوتِ الشَّهَادَةِ فِي عَمُودِ النَّارِ وَ فِي طُورِسَيْنَاءَ وَ فِي جَبَلِ حُورِيثَ فِي الْوَادِ الْمُقَدَّسِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ مِنْ جَانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ مِنَ الشَّجَرَةِ وَ فِي أَرْضِ مِصْرَ بِتِسْعِ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَ يَوْمَ فَرَقْتَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ وَ فِي الْمُنْبَجِسَاتِ الَّتِي صَنَعْتَ بِهَا الْعَجَائِبَ فِي بَحْرِ سُوفٍ، وَ عَقَدْتَ مَاءَ الْبَحْرِ فِي قَلْبِ الْغَمْرِ كَالْحِجَارَةِ وَ جَاوَزْتَ بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ وَ تَمَّتْ كَلِمَتُكَ الْحُسْنَى عَلَيْهِمْ بِمَا صَبَرُوا وَ أَوْرَثْتَهُمْ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا الَّتِي بَارَكْتَ فِيهَا لِلْعَالَمِينَ وَ أَغْرَقْتَ فِرْعَوْنَ وَ جُنُودَهُ وَ مَرَاكِبَهُ فِي الْيَمِّ وَ بِاسْمِكَ الْعَظِيمِ الْأَعْظَمِ الْأَعَزِّ الْأَجَلِّ الْأَكْرَمِ وَ بِمَجْدِكَ الَّذِي تَجَلَّيْتَ بِهِ لِمُوسَى كَلِيمِكَ عَلَيْهِ السَّلامُ فِي طُورِ سَيْنَاءَ وَ لِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلامُ خَلِيلِكَ مِنْ قَبْلُ فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ، وَ لِإِسْحَاقَ صَفِيِّكَ عَلَيْهِ السَّلامُ فِي بِئْرِ شِيَعٍ وَ لِيَعْقُوبَ نَبِيِّكَ عَلَيْهِ السَّلامُ فِي بَيْتِ إِيلٍ وَ أَوْفَيْتَ لِإِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلامُ بِمِيثَاقِكَ وَ لِإِسْحَاقَ بِحَلْفِكَ وَ لِيَعْقُوبَ بِشَهَادَتِكَ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ بِوَعْدِكَ وَ لِلدَّاعِينَ بِأَسْمَائِكَ فَأَجَبْتَ وَ بِمَجْدِكَ الَّذِي ظَهَرَ لِمُوسَى بْنِ عِمْرَانَ عَلَيْهِ السَّلامُ عَلَى قُبَّةِ الرُّمَّانِ وَ بِآيَاتِكَ الَّتِي وَقَعَتْ عَلَى

ص: 322

أَرْضِ مِصْرَ بِمَجْدِ الْعِزَّةِ وَ الْغَلَبَةِ بِآيَاتٍ عَزِيزَةٍ وَ بِسُلْطَانِ الْقُوَّةِ وَ بِعِزَّةِ الْقُدْرَةِ وَ بِشَأْنِ الْكَلِمَةِ التَّامَّةِ، وَ بِكَلِمَاتِكَ الَّتِي تَفَضَّلْتَ بِهَا عَلَى أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ أَهْلِ الدُّنْيَا وَ أَهْلِ الْآخِرَةِ وَ بِرَحْمَتِكَ الَّتِي مَنَنْتَ بِهَا عَلَى جَمِيعِ خَلْقِكَ وَبِاسْتِطَاعَتِكَ الَّتِي أَقَمْتَ بِهَا عَلَى الْعَالَمِينَ وَ بِنُورِكَ الَّذِي قَدْ خَرَّ مِنْ فَزَعِهِ طُورُ سَيْنَاءَ وَ بِعِلْمِكَ وَ جَلالِكَ وَ كِبْرِيَائِكَ وَ عِزَّتِكَ وَ جَبَرُوتِكَ الَّتِي لَمْ تَسْتَقِلَّهَا الْأَرْضُ وَ انْخَفَضَتْ لَهَا السَّمَاوَاتُ وَ انْزَجَرَ لَهَا الْعُمْقُ الْأَكْبَرُ وَ رَكَدَتْ لَهَا الْبِحَارُ وَ الْأَنْهَارُ وَ خَضَعَتْ لَهَا الْجِبَالُ وَ سَكَنَتْ لَهَا الْأَرْضُ بِمَنَاكِبِهَا، وَ اسْتَسْلَمَتْ لَهَا الْخَلائِقُ كُلُّهَا وَ خَفَقَتْ لَهَا الرِّيَاحُ فِي جَرَيَانِهَا وَ خَمَدَتْ لَهَا النِّيرَانُ فِي أَوْطَانِهَا وَ بِسُلْطَانِكَ الَّذِي عُرِفَتْ لَكَ بِهِ الْغَلَبَةُ دَهْرَ الدُّهُورِ وَ حُمِدْتَ بِهِ فِي السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِينَ وَ بِكَلِمَتِكَ كَلِمَةِ الصِّدْقِ الَّتِي سَبَقَتْ لِأَبِينَا آدَمَ عَلَيْهِ السَّلامُ وَ ذُرِّيَّتِهِ بِالرَّحْمَةِ وَ أَسْأَلُكَ بِكَلِمَتِكَ الَّتِي غَلَبَتْ كُلَّ شَيْ ءٍ وَ بِنُورِ وَجْهِكَ الَّذِي تَجَلَّيْتَ بِهِ لِلْجَبَلِ فَجَعَلْتَهُ دَكّا وَ خَرَّ مُوسَى صَعِقا، وَ بِمَجْدِكَ الَّذِي ظَهَرَ عَلَى طُورِ سَيْنَاءَ فَكَلَّمْتَ بِهِ عَبْدَكَ وَ رَسُولَكَ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ وَ بِطَلْعَتِكَ فِي سَاعِيرَ وَ ظُهُورِكَ فِي جَبَلِ فَارَانَ بِرَبَوَاتِ الْمُقَدَّسِينَ وَ جُنُودِ الْمَلائِكَةِ الصَّافِّينَ وَ خُشُوعِ الْمَلائِكَةِ الْمُسَبِّحِينَ وَ بِبَرَكَاتِكَ الَّتِي بَارَكْتَ فِيهَا عَلَى إِبْرَاهِيمَ

ص: 323

خَلِيلِكَ عَلَيْهِ السَّلامُ فِي أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ بَارَكْتَ لِإِسْحَاقَ صَفِيِّكَ فِي أُمَّةِ عِيسَى عَلَيْهِمَا السَّلامُ وَ بَارَكْتَ لِيَعْقُوبَ إِسْرَائِيلِكَ فِي أُمَّةِ مُوسَى عَلَيْهِمَا السَّلامُ، وَ بَارَكْتَ لِحَبِيبِكَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فِي عِتْرَتِهِ وَ ذُرِّيَّتِهِ وَأُمَّتِهِ اللَّهُمَّ وَ كَمَا غِبْنَا عَنْ ذَلِكَ وَ لَمْ نَشْهَدْهُ وَ آمَنَّا بِهِ وَ لَمْ نَرَهُ صِدْقا وَ عَدْلا أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْ تُبَارِكَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَرَحَّمَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَأَفْضَلِ مَا صَلَّيْتَ وَ بَارَكْتَ وَ تَرَحَّمْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَ آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ فَعَّالٌ لِمَا تُرِيدُ وَ أَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِيرٌ پس حاجت خود را ذكر مى كنى و مى گويى اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذَا الدُّعَاءِ وَ بِحَقِّ هَذِهِ الْأَسْمَاءِ الَّتِي لا يَعْلَمُ تَفْسِيرَهَا وَ لا يَعْلَمُ بَاطِنَهَا غَيْرُكَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ وَ افْعَلْ بِي مَا أَنْتَ أَهْلُهُ وَ لا تَفْعَلْ بِي مَا أَنَا أَهْلُهُ وَ اغْفِرْ لِي مِنْ ذُنُوبِي مَا تَقَدَّمَ مِنْهَا وَ مَا تَأَخَّرَ وَ وَسِّعْ عَلَيَّ مِنْ حَلالِ رِزْقِكَ وَ اكْفِنِي مَئُونَةَ إِنْسَانِ سَوْءٍ وَ جَارِ سَوْءٍ وَ قَرِينِ سَوْءٍ وَ سُلْطَانِ سَوْءٍ إِنَّكَ عَلَى مَا تَشَاءُ قَدِيرٌ وَ بِكُلِّ شَيْ ءٍ عَلِيمٌ امِينَ رَبَّ الْعَالَمِينَ.

دعای عهد

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس چهل صباح دعای عهد را بخواند، از یاوران قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف ما باشد و اگر پیش از ظهور آن حضرت بمیرد، خداوند متعال او را از قبر بیروت آورد که در

ص: 324

خدمت آن حضرت باشد و خداوند به هر کلمه هزار حسنه او را کرامت فرماید و هزار گناه از او محو کند.(1) واما متن دعا : اَللَّهُمَّ رَبَّ النُّورِ الْعَظِيمِ وَ رَبَّ الْكُرْسِيِّ الرَّفِيعِ وَ رَبَّ الْبَحْرِالْمَسْجُورِ وَ مُنْزِلَ التَّوْرَاةِ وَ الْإِنْجِيلِ وَ الزَّبُورِ وَ رَبَّ الظِّلِّ وَ الْحَرُورِ وَ مُنْزِلَ الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ وَ رَبَّ الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَ الْأَنْبِيَاءِ وَ الْمُرْسَلِينَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ وَ بِنُورِ وَجْهِكَ الْمُنِيرِ وَ مُلْكِكَ الْقَدِيمِ يَا حَيُّ يَا قَيُّومُ أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذِي أَشْرَقَتْ بِهِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرَضُونَ وَ بِاسْمِكَ الَّذِي يَصْلَحُ بِهِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخِرُونَ يَا حَيّا قَبْلَ كُلِّ حَيٍّ وَ يَا حَيّا بَعْدَ كُلِّ حَيٍّ وَ يَا حَيّا حِينَ لا حَيَّ يَا مُحْيِيَ الْمَوْتَى وَ مُمِيتَ الْأَحْيَاءِ يَا حَيُّ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ اللَّهُمَّ بَلِّغْ مَوْلانَا الْإِمَامَ الْهَادِيَ الْمَهْدِيَّ الْقَائِمَ بِأَمْرِكَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ عَلَى آبَائِهِ الطَّاهِرِينَ عَنْ جَمِيعِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ فِي مَشَارِقِ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبِهَا سَهْلِهَا وَ جَبَلِهَا وَ بَرِّهَا وَ بَحْرِهَا وَ عَنِّي وَ عَنْ وَالِدَيَّ مِنَ الصَّلَوَاتِ زِنَةَ عَرْشِ اللَّهِ وَ مِدَادَ كَلِمَاتِهِ وَ مَا أَحْصَاهُ عِلْمُهُ وَ أَحَاطَ بِهِ كِتَابُهُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُجَدِّدُ لَهُ فِي صَبِيحَةِ يَوْمِي هَذَا وَ مَا عِشْتُ مِنْ أَيَّامِي عَهْدا وَ عَقْدا وَ بَيْعَةً لَهُ فِي عُنُقِي لا أَحُولُ عَنْهَا وَ لا أَزُولُ أَبَدا اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ أَنْصَارِهِ وَ أَعْوَانِهِ وَ الذَّابِّينَ عَنْهُ وَ الْمُسَارِعِينَ إِلَيْهِ فِي قَضَاءِ حَوَائِجِهِ وَ الْمُمْتَثِلِينَ لِأَوَامِرِهِ وَ الْمُحَامِينَ عَنْهُ وَ السَّابِقِينَ إِلَى إِرَادَتِهِ وَ

ص: 325


1- بحارالانوار، ج53، ص95

الْمُسْتَشْهَدِينَ بَيْنَ يَدَيْهِ اللَّهُمَّ إِنْ حَالَ بَيْنِي وَ بَيْنَهُ الْمَوْتُ الَّذِي جَعَلْتَهُ عَلَى عِبَادِكَ حَتْما مَقْضِيّا، فَأَخْرِجْنِي مِنْ قَبْرِي مُؤْتَزِراً كَفَنِي شَاهِراً سَيْفِي مُجَرِّداً قَنَاتِي مُلَبِّياً دَعْوَةَالدَّاعِي فِي الْحَاضِرِ وَ الْبَادِي اللَّهُمَّ أَرِنِي الطَّلْعَةَ الرَّشِيدَةَ وَ الْغُرَّةَ الْحَمِيدَةَ وَ اكْحُلْ نَاظِرِي بِنَظْرَةٍ مِنِّي إِلَيْهِ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُ وَ سَهِّلْ مَخْرَجَهُ وَ أَوْسِعْ مَنْهَجَهُ وَ اسْلُكْ بِي مَحَجَّتَهُ وَ أَنْفِذْ أَمْرَهُ وَ اشْدُدْ أَزْرَهُ وَ اعْمُرِ اللَّهُمَّ بِهِ بِلادَكَ وَ أَحْيِ بِهِ عِبَادَكَ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَ قَوْلُكَ الْحَقُّ ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ فَأَظْهِرِ اللَّهُمَّ لَنَا وَلِيَّكَ وَ ابْنَ بِنْتِ نَبِيِّكَ الْمُسَمَّى بِاسْمِ رَسُولِكَ، حَتَّى لا يَظْفَرَ بِشَيْ ءٍ مِنَ الْبَاطِلِ إِلا مَزَّقَهُ وَ يُحِقَّ الْحَقَّ وَ يُحَقِّقَهُ وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَّ مَفْزَعا لِمَظْلُومِ عِبَادِكَ وَ نَاصِرا لِمَنْ لا يَجِدُ لَهُ نَاصِرا غَيْرَكَ وَ مُجَدِّدا لِمَا عُطِّلَ مِنْ أَحْكَامِ كِتَابِكَ وَ مُشَيِّدا لِمَا وَرَدَ مِنْ أَعْلامِ دِينِكَ وَ سُنَنِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ وَ اجْعَلْهُ اللَّهُمَّ مِمَّنْ حَصَّنْتَهُ مِنْ بَأْسِ الْمُعْتَدِينَ اللَّهُمَّ وَ سُرَّ نَبِيَّكَ مُحَمَّدا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِرُؤْيَتِهِ وَ مَنْ تَبِعَهُ عَلَى دَعْوَتِهِ وَ ارْحَمِ اسْتِكَانَتَنَا بَعْدَهُ اللَّهُمَّ اكْشِفْ هَذِهِ الْغُمَّةَ عَنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ بِحُضُورِهِ وَ عَجِّلْ لَنَا ظُهُورَهُ إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيدا وَ نَرَاهُ قَرِيبا بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.

سپس سه مرتبه دست بر ران راست خود می زنی و در هر مرتبه می گویی:

اَلْعَجَلَ الْعَجَلَ يَا مَوْلايَ يَا صَاحِبَ الزَّمَانِ.

ص: 326

سیّد مهدی بحرالعلوم و ختم یا الله

از علاّمه سیّد مهدی بحرالعلوم نقل شده است: بعد از تهذیب اخلاق، چهل شبانه روزمشغول ختم یا الله بودم (66 بار در هر نوبت) در شب چهلم که شب عرفه بود، در حرم مطهر حضرت ابی عبدالله الحسین علیه السلام نزد قبور مبارک شهداء نشسته بودم، کسی سیبی به من داد، آن را بوییدم شبیه مشک و عنبر بود، نزدیک بود من بیهوش شوم، دانستم و آنچه دانسته ام از آن است.(1)

دعای هنگام اضطرار

ختم آیة شریفه «اَمَّن یُجیبُ الْمُضْطَرَّ اِذا دَعاهُ وَ یَکْشِفُ السُّوء» را به این عدد(یعنی 2732 بار ) در هنگام اضطرار، در شب جمعه بهتر است به جای آورد، بعد از دو رکعت نماز حاجت، به همین عدد با توجه خدا را بخواند، حق تعالی ان شاءالله او را اجابت می فرماید. البته اینگونه ختم ها را با کمک دوستان و مؤمنین نیز می توان انجام داده، به این نحو که عدد مذکور را بین عده ای که در جلسه حضور دارند، تقسیم نموده و همگی با هم آن را بجا آورند تا عدد تکمیل شود.(2)

ختم «یا علی»

ختم «یا علی» جهت حاجت بسیار مجرّب است، ده شب پس از تعقیبات نماز عشاء هر شب دو رکعت نماز حاجت بخواند و صد و سی و دو بار صلوات بفرستد و بعد هزار و صد و چهل بار «یا علی» گوید و سپس چهار ده صلوات بفرستد و صد و ده بار بگوید «یا اَبَا الْحَسَن یا عَلیَّ بْنَ اَبیطالب اَدْرِکْنی» و از مولا امیرالمؤمنین علیه السلام شفاعت خواهد و از خدای تبارک و

ص: 327


1- المخازن.
2- هزار و یک ختم، ص146

تعالی به شفاعت مولا حاجت بخواهد بی شک روا شود.(1)

ختم توسل به حضرت سیّدالشهداء

در روایات معتبر وارد شده است که توسل به حضرت سیّدالشهداء علیه السلام بسیار در انجام مطالب و مهمّات مؤثر است. از جمله توسلات به آن بزرگوار این ختم است که صد و بیست و هشت مرتبه بگوید: « اِلهی بِحَقِّ الحُسَینِ وَ اَخیهِ وَ جَدِّهِ وَ اَبیهِ و اُمِّهِ وَ بَنیهِ وَ شِیعَتِهِ و مَوالِیهَ وَ زائِریهِ وَ سُکّانِهِ وَ مُجاوِریهِ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وآلِ مُحَمَّدٍ وَ اَخرِجنی مِنَ الهَمِّ الَّذی اَنا فیهِ وَ مِنَ الغَمِّ الَّذی اَنا فیهِ بِرَحمَتِکَ یا اَرحَمَ الرّاحِمینَ»

که البته مهم او کفایت می شود و از برکت آن بزرگوار حاجت او برآورده می شود و همّ و غم او برطرف می گردد. (اگر در مسجد با وضو و حضور قلب خوانده شود، بهتر است).(2)

ختم حضرت زینب

به این صورت است: به مدت یک هفته در وقت معیّن دو رکعت نماز حاجت می خواند، بعد از آن صد صلوات می فرستد و آن را هدیه به حضرت زینب علیه السلام می کند و صد و شصت و هشت بار می گوید: «یا مَوْلاتی یا زَیْنَبُ اَغیثینی» یا به فارسی بگوید: ای مولای من! ای حضرت زینب علیه السلام به فریادم برس.

و صد و شصت و هشت تومان کنار بگذارد تا به فقیر غیر سیّد بدهد، اما سیّد می تواند صدقه به سیّد بدهد و مقداری روضه آن مظلومه را خوانده تا قلب بشکند، سپس ذکر حاجت

ص: 328


1- همان مدرک، ص 148
2- همان مدرک ، ص 237.

کند.(1)

ختم باب الحوائج قمربنی هاشم

به این صورت است: همه شب به مدت چهل و یک شب بعد از نماز مغرب دو رکعت نماز حاجت بخواند و بعد از آن بگوید: «یا مَنْ یُجیبُ الْمُضْطَرَّ اِذا دَعاهُ وَیَکْشِفُ السُّوء» سپس سه بار بگوید «یا رَبِّ» و یک بار بگوید:«یَا عَبّاسَ بْنَ عَلِیِّ بْنِ اَبیطالِبٍ» و سه بار بگوید «اَلْاَمان» و سه بار «اَدْرِکْنی» و این جمله را تکرار کند، تا نفس قطع شود، سپس ذکر حاجت کند.

ختم فوق چهل و یک شب است، چهل شب را متوالیاً انجام دهد و شب چهل و یکم را به گِرو نگهدارد، پس از روا شدن حاجت آن را نیز بخواند.(2)

خواندن دعای اِلْحاح برای حوائج دنیا و آخرت

محمّدبن مسلم گوید به امام صادق علیه السلام عرض کردم:دعایی به من بیاموز،فرمود تو کجایی از دعای الحاح؟(و چرا آن را نخوانی)؟ گوید: عرض کردم: دعای الحاح کدام است: فرمود: «اَللّهُمَّ رَبَّ السَّمواتِ السَّبْعِ وَ ما بَيْنَهُنَّ وَ رَبَّ الْعَرْشِ الْعَظيمِ وَ رَبَّ جَبْرَئيلَ وَ ميكائيلَ وَ اِسْرافيلَ وَ رَبَّ الْقُرْآنِ الْعَظيمِ وَ رَبَّ مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِيّينَ اِنّى اَسْئَلُكَ بِالَّذى تَقُومُ بِهِ السَّمآءُ وَ بِهِ تَقُومُ الاْرْضُ وَ بِهِ تُفَرِّقُ بَيْنَ الْجَمْعِ وَ بِهِ تَجْمَعُ بَيْنَ الْمُتَفَرِّقِ وَ بِهِ تَرْزُقُ الاْحْيآءَ وَ بِهِ اَحْصَيْتَ عَدَدَ الرِمّالِ وَ وَزْنَ الْجِبالِ وَكَيْلَ الْبُحُورِ».

سپس بر محمّد و آل محمّد صلی الله علیه و آله صلوات می فرستی، آن گاه حاجت خود را می خواهی و در درخواست خود اصرار بنما.(3)

ص: 329


1- همان مدرک ، ص 172
2- همان مدرک.
3- اصول کافی، ج 4، ص 378

دعا جهت سلامت ماندن ایمان

شیخ طوسی از محمّد بن سلیمان دیلمی روایت کرده به خدمت امام صادق علیه السلام عرض کردم که شیعیان تو می گویند ایمان بر دو قسم است: یکی مستقر و ثابت و دیگر آنکه به امانت سپرده شده است و زایل می گردد، پس به من بیاموز دعایی را که هرگاه بخوانم، ایمان من کامل گردد و زائل نشود. فرمود: بعد از هر نماز واجب این دعا را بخوان:

«رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبّا وَ بِمُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ نَبِيّا وَ بِالْإِسْلامِ دِينا وَ بِالْقُرْآنِ كِتَابا وَ بِالْكَعْبَةِ قِبْلَةً وَ بِعَلِيٍّ وَلِيّا وَ إِمَاما وَ بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ وَ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ وَ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ وَ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى وَ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ وَ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَئِمَّةً اللَّهُمَّ إِنِّي رَضِيتُ بِهِمْ أَئِمَّةً فَارْضَنِي لَهُمْ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِيرٌ»(1)

دعا برای سلامتی و رفع گرفتاری

1- امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: حبیبم رسول خدا صلی الله علیه و آله دعایی به من تعلیم داد که با وجود آن نیازی به دوا و نسخه اطباء و پزشکان ندارم. سؤال شد آن دعا چیست یا امیرالمؤمنین؟

فرمود: سی و هفت آیه تهلیل از بیست و چهار سوره قرآن از بقره تا مزمِّل.

هیچ گرفتاری آن را نخواند، مگر اینکه خداوند در کارش گشایش دهد و قرضش را ادا کند و غائبش را به او برگرداند و حاجتش را برآورد، و خوف و ترس او را به ایمنی و آرامش مبدّل سازد.

و هرکس آن را در صبح هر روز بخواند، قلبش از تفرقه و نفاق در امان باشد و هفتاد نوع بلا

ص: 330


1- مفاتیح الجنان.

که سبک ترین آنها جذام و جنون است از او دفع شود و خداوند او را سیراب زنده بدارد و سیراب بمیراند و سیراب وارد بهشت گرداند.

و هرکس آنرا در مسافرت بخواند از سفرش چیزی جز خیر و خوبی نبیند و هرکس آن را در شب هنگام خوابیدن بخواند، خداوند هفتاد فرشته را موکّل کند تا او را از شر شیطان و قوای او تا صبح حفظ کنند و در روز نیز تا شب محفوظ و روزی خور باشد.

و هرکس آن را بنویسد و با آب باران بنوشد، مصیبت و جراحتی به بدنش نرسد و جن زده نشود و مورد آزار و سحر و کید آنان واقع نگردد و پیوسته در دنیا از هر آفتی مصون باشد و بلاهای دنیا از او دفع گردد و با رزق و روزی وسیع و ایمن از شیاطین و ستمگران معاند زندگی کند و از دنیا نرود، تا این که خداوند بزرگ جایگاهش را در بهشت به او در خواب بنمایاند.

و این است آغاز دعا:

از سوره بقره دو آیه (163 و 255)، از سوره آل عمران پنج آیه (1، 6، 18 و 62)، از سوره نساء آیه (87)، از سوره مائده آیه (73)، از سوره انعام دو آیه (102 و 106)، از سوره اعراف آیه (158)، از سوره توبه دو آیه (31 و 129)، از سوره یونس آیه (90)، از سوره هود آیه (14)، از سوره رعد آیه (30)، از سوره نحل آیه (2)، از سوره طه سه آیه (7، 8، 14، 13 و 98)(1)، از سوره انبیاء دو آیه (25، 87)، از سوره مؤمنون آیه (116)، از سوره نمل آیه (26)، از سوره قصص دو آیه (70، 88)، از سوره فاطر آیه (3)، از سوره صافات آیه (35)، از سوره ص آیه (65)، از سوره مؤمن دو آیه (62، 65)، از سوره دخان آیه (8)، از سوره حشر دو آیه (21

ص: 331


1- در متن روایت سه آیه گفته شده است و حال آنکه آیات مذکور پنج است و ظاهراً همین درست باشد.

،23)، از سوره تغابن آیه (13) و از سوره مزمّل آیه (9)(1)

2- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: یا علی! هرگاه سختی و ناگواری به تو روی آورد بگو: «اَللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَالِ مُحَمَّدٍ اَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَالِ مُحَمَّدٍ وَاَنْ تُنْجِیَنی مِنْ هذَا الْغَمِّ»، پروردگارا به حق محمّد و آل محمّد صلی الله علیه و آله از تو می خواهم که بر محمّد و آل محمّد صلی الله علیه و آله درود فرستی و مرا از این غم و اندوه نجات دهی.(2)

جهت جلوگیری از دزدی

مردی از امیرالمؤمنین علیه السلام پرسید: یا امیرالمؤمنین برای ایمنی از دزدی چیزی بفرما زیرا که پیوسته پشت سر هم شب ها از من دزدی می شود، آن حضرت فرمود: چون به بستر خواب رفتی (این آیه را بخوان):(3)

«قُلِ ادْعُواْ اللّهَ أَوِ ادْعُواْ الرَّحْمَنَ أَيًّا مَّا تَدْعُواْ فَلَهُ الأَسْمَاء الْحُسْنَى وَلاَ تَجْهَرْ بِصَلاَتِكَ وَلاَ تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَلَم يَكُن لَّهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُن لَّهُ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلَّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا»(4)

جهت محافظت در شب

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: هرکس در بیابانی خالی از سکنه، شبی را به سر برد، این آیه را

ص: 332


1- بحارالانوار، ج 92، ص 287 . ضمناً باید توجه داشت که آیات مذکور براساس شماره آیات خط عثمان طه است.
2- همان مدرک، ص 280
3- سوره اسراء/ 110
4- اصول کافی، ج 4، ص 433

بخواند (آیه 54 سوره اعراف) فرشتگان او را محافظت کنند و شیاطین از او دور شوند.(1)

آیه این است: «إِنَّ رَبَّكُمُ اللّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلاَ لَهُ الْخَلْقُ وَالأَمْرُ تَبَارَكَ اللّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ».

جهت محافظت از سوختن و غرق شدن

مردی از امیرالمؤمنین علیه السلام پرسید مرا آگاه کن از آن چه برای محافظت از سوختن و غرق شدن است.آن حضرت فرمود:این آیات را بخوان«اللّهُ الَّذی نَزَّلَ الْکتاب وَ هُوَ یَتَوَلَّی الصّالِحِینَ»(2) و آیه «وَما قَدَرُوا اللهَ حَقَّ قَدْرِهِ ... عَمّا یُشْرِکُونَ»(3) پس هرکه این آیات را بخواند از سوختن و غرق شدن ایمن است.(4)

جهت محافظت از درندگان

1- مردی از امیرالمؤمنین (علیه السلام) پرسید: ای امیرالمؤمنین! سرزمین ما جای درندگان است و درندگان به خانه من درآیند و تا شکار خود را نگیرند از آنجا نگذرند. آن حضرت فرمود: این دو آیه را بخوان:

«لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ فَإِن تَوَلَّوْاْ فَقُلْ حَسْبِيَ اللّهُ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ»(5) پس آن مرد این دو

ص: 333


1- اصول کافی، ج 4، ص 433
2- سوره اعراف/ 196
3- سوره زمر/ 67
4- . اصول کافی، ج 4، ص 431.
5- سوره توبه/ 138، 139

آیه را خواند و درندگان از او دور شدند.(1)

2- امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: هرگاه درنده ای دیدار کردی بگو: «اَعُوذُ بِرَبِّ دانِیالَ وَالْجُبِّ مِنْ شَرِّ کُلَّ اَسَدٍ مُسْتَأْسِدٍ؛ پناه می برم به پروردگار دانیال و چاه از شر هر شیر درنده ای»(2)

3- امام صادق علیه السلام فرمود: هرگاه به درنده ای برخورد کردی، در روی او آیه الکرسی را بخوان و بگو: «عَزَمْتُ عَلَیْكَ بِعَزِیمَةِ اللَّهِ وَ عَزِیمَةِ مُحَمَّدٍ وَ عَزِیمَةِ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ عَلَیْهِ السَّلامُ وَ عَزِیمَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِ السَّلامُ وَ الْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِینَ مِنْ بَعْدِهِ» که آن درنده انشاءالله از تو روی گرداند.(3)

جهت رفع شرّ شیر و سگ

از امام رضا علیه السلام منقول است که چون شیر را ببینی در برابرش سه مرتبه بگو: اَللّهُ اَکْبَرُ و بگو: «اَللّهُ اَعَزُّ وَاَکْبَرُ وَاَجَلُّ مِنْ کُلِّ شَیْءٍ وَاَعُوذُ بِاللّهِ مِمّا اَخافُ وَاَحْذَرُ».

و چون سگ بر روی تو فریاد کند و حمله کند این آیه را بخوان: «یا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اِنِ اسْتَطَعْتُمْ اَنْ تَنْفُذُوا مِنْ اَقْطارِ السَّمواتِ وَالْاَرْضِ فَانْفُذُوا لاتَنْفُذُونَ اِلّا بِسُلْطانٍ».(4)

جهت دفع ضرر جانوران زمین

از امام محمّدباقر علیه السلام منقول است که برای دفع ضرر جانوران زمین این دعا را بخوان: «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ بِسْمِ اللّهِ وَ بِاللّهِ مُحَمَّدُ رَسُولُ اللّهِ اَعُوذُ بِعِزَّةِ اللهِ، اَعُوذُ بِقُدْرَةِ اللّهِ عَلی

ص: 334


1- اصول کافی، ج 4، ص 432.
2- اصول کافی، ج 4، ص 360.
3- همان مدرک، ص 362.
4- حیله المتقین، ص 287 ؛ سوره الرحمن/ 33

مایَشآءُ مِنْ شَرِّ کُلِّ هامَّةٍ تُدُبُّ بِاللِّیْلِ وَالنَّهارِ اِنَّ رَبّی عَلی صِراطٍ مُسْتَقیمٍ»(1)

دعا برای ایمن بودن از شرّ مار و عقرب

1- امام صادق علیه السلامفرمودند: کسی که از مار و عقرب ترسد، در اول شب این دعا را بخواند: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ اَخَذْتُ الْعَقارِبَ وَالْحَيّاتِ كُلَّها بِاِذْنِ اللَّهِ تَبارَكَ وَ تَعالى بِاَفْواهِها وَ اَذْنابِها وَ اَسْماعِها وَ اَبْصارِها وَ قُواها عَنّى وَ عَمَّنْ اَحْبَبْتُ اِلى ضَحْوَةِ النَّهارِ».

در روایت دیگر فرمود که این دعا را بخواند: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ تَوَکَّلْتُ عَلَى اللَّهِ وَ أَنَّهُ مَنْ یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیْ ءٍ قَدْراً اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی فِی کَنَفِکَ وَ فِی جِوَارِکَ وَ اجْعَلْنِی فِی حِفْظِکَ وَاجْعَلْنی فی اَمْنِکَ»(2)

1- امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: اگر کسی از عقرب ترسد این آیات را بخواند:

«سلامُ عَلى نُوحٍ فِى الْعالَمينَ اِنّا كَذلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنينَ اِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنينَ»(3)

2- سعد اسکاف گوید از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که می فرمود: هرکس این کلمات را بگوید من ضمانت کنم که عقرب و گزندگان دیگر او را (در شب) آسیب نرسانند تا بامداد کند (و آن کلمات این است):

«اَعُوذُ بِکَلِماتِ اللّهِ التّامّاتِ الَّتی لایُجاوِزُهُنَّ بَرٌّ وَلافاجِرٌ مِنْ شَرِّ ما ذَرَأَ وَمِنْ شَرِّ ما بَرَأَ وَمِنْ شَرِّ کُلِّ دآبَّةٍ هُوَ اخِذٌ بِناصِیَتِها اِنَّ رَبِّ عَلی صِراطٍ مُسْتَقیمٍ»(4)

ص: 335


1- همان مدرک، ص 287
2- همان مدرک
3- حلیه المتقین، ص 286 ؛ سوره صافات/ 79-81
4- اصول کافی، ج 4، ص 360

جهت حفظ اموال و ناموس

امام صاد علیه السلام فرمود: اموال خود را از تلف و دامان خود را از ننگ بی عفتی حفظ کنید به وسیله تلاوت سوره نور، و زبانتان را در پرتو دستوراتش از انحرافات مصون دارید. که هر کس قرائت این سوره را در هر شبانه روز ادامه دهد، احدی از خانواده او هرگز تا پایان عمر گرفتار عمل منافی عفت نخواهد شد.(1)

جهت رام کردن حیوان چموش

مردی از امیرالمؤمنین علیه السلام سؤال کرد، حیوانی که زیر پای من است چموشی می کند و من از آن ترسناکم. آن حضرت فرمود: در گوش راستش (این آیه را بخوان)(2): «وَلَهُ أَسْلَمَ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ طَوْعًا وَكَرْهًا وَإِلَيْهِ يُرْجَعُونَ» و آن مرد این آیه را خواند آن حیوان برای او رام گردید.(3)

جهت ادای قرض

1- روزی خدمت مرحوم آیت الله نجفی مرعشی علیه السلام رسیدم، فرمود: چرا اینقدر گرفته و محزونی؟ عرض کردم: آقا بسیار مقروضم. از فشار قرض شب ها خوابم نمی برد و حتی برخی اوقات نماز صبح ام نیز قضا می شود، فرمودند: این ذکر را بعد از هر نماز یکبار بگو: «اَللّهُمَّ اَغْنِنی بِحلالِکَ عَنْ حَرامِکَ و بَفَضْلِکَ عَمَّنْ سِواکَ».

عرض کردم برای این قرضی که دارم این کافی است؟ فرمودند: بعد از نماز صبح صد و ده مرتبه بگو.

ص: 336


1- تفسیر نمونه، ج 14
2- سوره آل عمران/ 83.
3- اصول کافی، ج 4، ص 432.

چون به سفارش ایشان عمل کردم مدت چندی نگذشت که تمام قرض هایم ادا شد.

بنده این ذکر را به بسیاری از افراد دادم، آنها نیز به نتیجه رسیدند.(1)

2- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هرکس فقر بر او چیره شده است، برای برطرف کردن آن، زیاد بگوید: «لاحَوْلَ وَلاقُوَّةَ اِلّا بِاللهِ الْعَلِیِّ الْعَظیمِ»(2)

3- قرائت سوره مبارکه قدر را در سه شب، هر شب چهل مرتبه برای وسعت روزی بسیار مجرّب است.(3)

4- هرکس در روز چهارشنبه، بعد از دو رکعت نماز حاجت به نیّت آنکه خدا او را غنی کند، چهل بار سوره مبارکه کوثر را بخواند، غنی خواهد شد.(4)

5- امام صادق علیه السلام فرمود: هرکس سوره واقعه را در هر شب جمعه بخواند، هرگز فقیر نخواهد شد.(5)

دعا جهت رزق و روزی

1- امام باقر علیه السلام فرمود: برای خواستن روزی (از خداوند) در نماز واجب در سجده بگو: «يا خَيْرَالْمَسْئُولينَ وَ يا خَيْرَ الْمُعْطينَ اُرْزُقْنى وَارْزُقْ عِيالى مِنْ فَضْلِكَ فَاِنَّكَ ذُوالْفَضْلِ الْعَظيمِ»(6)

2- امام صادق صلی الله علیه و آله فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله این دعا را (برای زیاد شدن روزی آموخت): «يارازِقَ الْمُقِلّينَ وَ يا راحِمَ الْمَساكينَ وَ يا وَلِىَّ الْمُؤْمِنينَ وَ يا ذَا الْقُوَّةِ الْمَتينَ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ

ص: 337


1- هزار و یک ختم، ص 115
2- بحارالانوار، ج 93، ص 274
3- المخازن، ج 1، ص 68.
4- . همان مدرک، ص 380
5- تفسیر مجمع البیان، ج 9، ص 212
6- اصول کافی، ج 4، ص 332

اَهْلِ بَيْتِهِ وَارْزُقْنى وَ عافِنى وَ اكْفِنى ما اَهَمَّنى»(1)

دعا جهت درد پا

امام زین العابدین علیه السلام فرمود:شخصی از پا درد نزد امام حسین علیه السلام شکایت کرد،آن حضرت فرمود: هرگاه دردش را احساس کردی، دستت را برآن قرار ده و بخوان: «وَ مَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الأرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ الْسَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَي عَمَّا يُشْرِکُونَ»(2)

دعا جهت دفع بواسیر

1- امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: خواندن این دعا برای دفع بواسیر(3) نافع است: «يا جَوادُ يا ماجِدُ يا رَحيمُ يا قَريبُ يا مُجيبُ يا بارِئُ يا راحِمُ صَلِّ عَلَي مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ ارْدُدْ عَلَيَّ نِعْمَتَکَ وَ اکْفِني اَمْرَ وَجَعي».

2- امام رضا علیه السلام فرمود: (برای دفع بواسیر) سوره یس را با عسل بنویس و بشوی و بخور.

دعا جهت بیماری سیاتیک

شخصی به امام صادق علیه السلام شکایت کرد از عرق النساء (سیاتیک)(4)، آن حضرت فرمود: هرگاه اثرش ظاهر شود دست بر آن موضع بگذار و بگو:

«بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ بِسْمِ اللّهِ وَبِاللّهِ اَعُوذُ بِسْمِ اللّهِ الْکَبیرِ وَاَعُوذُ بِسْمِ اللّهِ الْعَظیمِ مِنْ شَرَّ

ص: 338


1- همان مدرک، ص 333
2- سوره زمر/ 67 ؛ صحیفه الحسین، ص 158
3- ورم دردناک رگ های مقعد که گاهی از آن خون می آید، بیشتر بواسطه یبوست مزمن یا نشستن زیاد به خصوص نشستن سرپا تولید می شود.
4- یکی از بیماری های اعصاب که غالباً در کمر بروز می کند و تا زانو و پا می رسد.

کُلِّ عَرَقٍ نُعارٍ وَمِنْ شَربَ حَرِّ النّارِ» آن شخص سه مرتبه این دعا را خوانده، از آن مرض نجات یافت.(1)

دعا جهت بیماری ثأْلول (زگیل)

علی بن نعمان گوید به امام رضا علیه السلام عرض کردم: فدایت شوم، لکه های قرمز (زگیل) بسیاری در بدنم قرار دارد و مرا ناراحت نموده است، از تو می خواهم که مرا چیزی بیاموزی که بهره ام دهد، امام علیه السلام فرمود:

برای هر ثالول هفت جو بگیرد و بر هر جو هفت بار «اِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ» تا «فَکانَتْ هَبآءً مَنْبَثًّا»(2) بخوان، سپس این آیه را بخوان «وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنسِفُهَا رَبِّي نَسْفًا فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا لَا تَرَى فِيهَا عِوَجًا وَلَا أَمْتًا»(3)

سپس جوها را یکی یکی بگیر و هر ثالولی را با آن مسح کن، پس آن را در پارچه جدیدی نهاده و سنگی در آن قرار ده و در چاه فاضلابی بینداز.(4)

دعای توسل به قرآن و ائمه علیهم السلام برای حاجات

امام رضا علیه السلام فرمود: هرگاه امر شدیدی بر تو عارض شد، دو رکعت نماز بگذار. در یکی از آنها سوره حمد و آیه الکرسی و در رکعت دوم سوره حمد و قدر را بخوان، سپس قرآن را بالای سر خود قرار داده و بگو: «اَللهُمَ بِحَقّ مَن اَرسَلتَهُ اِلی خَلقِکَ وَ بِحَقِّ کُلِّ آیَةٍ وَ بِحَقّ کُلَّمَن مَدَحتَهُ فیهِ عَلَیکَ وَ بِحَقِکَ عَلَیهِ وَ لاتَعرِفُ اَحَدا اَعرَفُ بِحَقِکَ مِنک یا سَیِدی یا الله

ص: 339


1- همان مدرک.
2- سوره واقعه / 1-6
3- سوره طه/ 104-107
4- صحیفه الرضا، ص 179

(ده بار) بِحَقِ مُحَمَدِ (ده بار) بِحَقِ عَلیٍ (ده بار) بِحَقِ فاطمه (ده بار)» و نام هر یک از امامان بعد از او را برده و به حق آنان خداوند را ده بار سوگند بده، تا اینکه به امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف خودت برسی، از جایگاهت برنمی خیزی، مگر اینکه حاجتت برآورده شده باشد.(1)

دعای تسکین درد سر و گوش

1- از امام باقر علیه السلام نقل شده است که به جهت تسکین درد سر، سر را مسح کند و هفت مرتبه بگوید: «اَعُوذُ بِاللَّهِ الَّذى سَكَنَ لَهُ ما فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَ ما فِى السَّمواتِ وَالاْرْضِ وَ هُوَ السَّميعُ الْعَليمُ». و این دعا برای درد گوش نیز از امام صادق علیه السلام(هفت مرتبه) نقل شده است.(2)

2- از امام محمّد باقر علیه السلام منقول است که برای دفع درد سر این دعا را بنویسید و بر آن جانب که درد می کند بیاویزد: «اَللّهُمَّ اَنْتَ لَسْتَ بِاِلهٍ اِسْتَحْدَثْناهُ وَلا بِرَبٍّ یَبیدُ ذِکْرُهُ وَلامَعَکَ شُرَکآءُ یَقضُونَ مَعَکَ وَلاکانَ قَبْلَکَ اِلهٌ نَدْعُوهُ وَ نَتَعَوَّذُ بِهِ وَنَتَضَرَّعُ اِلَیْهِ وَ نَدَعُکَ وَلااَعانَکَ عَلی خَلْقِنا مِنْ اَحَدٍ فَنَشُّکُ فیکَ لااِلهَ اِلّا اَنْتَ وَحْدَکَ لاشَریکَ لَکَ عافِ فُلانِ بْنِ فُلانَةِ وَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ اَهْلِ بَیْتِهِ.».(به جای فلان بن فلان، نام بیمار و مادرش را بنویسید).(3)

4- داود رقّی گوید: به امام موسی بن جعفر (علیه السلام) عرض کردم: یا بن رسول الله! درد سری دارم که پیوسته مرا اذیّت می کند و ای بسا که شب ها بر اثر درد آن خوابم نمی برد و مرا از انجام نماز شب باز می دارد.

آن حضرت فرمود: ای داود! هرگاه احساس درد کردی، دست خود را به موضع درد بکش واین دعا را بخوان، به درستی که بعد از آن احساس درد نخواهی کرد:

ص: 340


1- صحیفه الرضا، ص 131
2- مفاتیح الجنان.
3- حلیه المتقین، ص 260

«اَعَوذُ بِاللّهِ وَ اُعیذُ نَفْسی مَنْ جَمیعِ مَا اعْتِرانی بِاسْمِ اللّهِ الْعَظیمَ وَ کَلِماتِهِ التّامّاتِ الَّتی لا یُجاوِزُهُنَّ بِرُّ وَ لا فاجِرٌ اُعیذُ نَفْسی بِاللّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ بِرَسُولِ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ الطّاهِرینَ الْاَخیار اَللّهُمَّ بِحَقِّهِمْ عَلَیْکَ اِلاّ اَجَرْتَنی مِنْ شَکاتی هذِهِ»(1)

4- عمربن حنظله به امام صادق علیه السلام از بیماری صُداع (سردرد) شکایت کرده آن حضرت فرمودند: دست بر بالای سرت بگذار و این دو آیه را بخوان.«قُلْ لَوْ کَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ کَمَا يَقُولُونَ إِذاً لاَبْتَغَوْا إِلَى ذِي الْعَرْشِ سَبِيلاً»(2) ؛ «وَ إِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَ إِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنَافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْکَ صُدُوداً»(3) (4)

دعای رفع درد دندان

1- از امام صادق علیه السلام نقل شده است که بگذار دست برآن و بگو: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ بِسْمِ اللَّهِ الَّذى لايَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ دآءٌ اَعُوذُ بِكَلِماتِ اللَّهِ الَّتى لايَضُرُّ مَعَها شَيْئٌ قُدُّوسٌ قُدُّوسٌ قُدُّوسٌ اَسْئَلُكَ يا رَبِّ بِاسْمِكَ الطّاهِرِ الْمُقَدَّسِ الْمبارَكِ الَّذى مَنْ سَئَلَكَ بِهِ اَعْطَيْتَهُ وَ مَنْ دَعاكَ بِهِ اَجَبْتَهُ اَسْئَلُكَ يا اللَّهُ يا اللَّهُ يا اللَّهُ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ النَّبِىِ وَ اَهْلِ بَيْتِهِ وَ اَنْ تُعافِيَنى مِمّا اَجِدُ فى فَمى وَ فى رَاْسى وَفى سَمْعى وَ فى بَصَرى وَ فى بَطْنى وَ فى ظَهْرى وَ فى يَدى وَ فى رِجْلى وَ فى جَوارِحى كُلِّها» که شفا می یابی ان شاء الله.(5)

2- از امام صادق علیه السلام نقل شده است که بخواند بر آن بعد از گذاشتن دست بر آن، حمد

ص: 341


1- بحارالانوار، ج92، ص45
2- سوره اسراء/42
3- سوره نساء/61
4- بحارالانوار، ج95، ص58
5- مفاتیح الجنان

و توحید و قدر و این آیه مبارکه «وَ تَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَ هِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ کُلَّ شَيْ ءٍ إِنَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ»(1)

3- از امیرالمؤمنین علیه السلام مروی است که دست بکش به موضع سجده خود، پس مسح کن دندانی که درد میکند و بگو: بسْمِ اللّهِ وَ الشّافِی اللّهُ وَ لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ الْعَلِیِّ الْعَظیمِ.(2)

دعای رفع درد شکم

1- از حضرت رسول صلی الله علیه و آله نقل شده است که بیاشامد شربت عسل به آب گرم و تعویذ کند آن را به فاتحه الکتاب (حمد) هفت مرتبه.

2- از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل شده است که بیاشامد آب گرم و بگوید: «یا اَللَّهُ یا اَللَّهُ یا اَللَّهُ یا رَحْمانُ یا رَحیمُ یا رَبَّ الْاَرْبابِ یا اِلهَ الْالِهَهِ یا مَلِکَ الْمُلُوکِ یا سَیِّدَ السّادَهِ اشْفِنى بِشِفآئِکَ مِنْ کُلِّ دآءٍ وَ سُقْمٍ فَاِنّى عَبْدُکَ وَابْنُ عَبْدَیْکَ اَتَقَلَّبُ فى قَبْضَتِکَ»(3)

دعای آسان شدن زایمان

از امام صادق علیه السلام روایت شده که برای آسان شدن ولادت بنویسد در پوستی یا کاغذی: اَللّهُمَّ فارِجَ الْهَمِّ وَ كاشِفَ الْغَمِّ وَ رَحْمنَ الدُّنْيا وَالاْخِرَةِ وَ رَحيمَهُما اِرْحَمْ (فلانة بنت فُلانة)(4) رَحْمَةً تُغْنيها بِها عَنْ رَحْمَةِ جَميعِ خَلْقِكَ تُفَرِّجُ بِها كُرْبَتَها وَ تَكْشِفُ بِها غَمَّها وَ تُيَسِّرُ بِهاوِلادَتَها وَ قُضِىَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لايُظْلَمُونَ وَ قيلَ الْحَمْدُلِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ.(5)

ص: 342


1- سوره نمل/88
2- مفاتیح الجنان.
3- همان مدرک.
4- به جای عبارت نام زن حامله و مادرش را می نویسند.
5- همان مدرک.

دعای رفع تب

بخوان این تعویذ را که رسول خدا صلی الله علیه و آله تعلیم امیرالمؤمنین علیه السلام فرموده: «اِرْحَمِ جِلْدِيَ الرَّقِيقَ وَعَظْمِيَ الدَّقِيقَ وَأَعُوذُ بِکَ مِنْ فَوْرَةِ الْحَرِيقِ يَا أُمَّ مِلْدَمٍ فَإِنْ كُنْتِ آمَنْتِ بِاللهِ وَالْيَوْمِ الآْخِرِ فَلاَ تَأْكُلِي اللَّحْمَ وَلاَ تَشْرَبِي الدَّمَ وَانْتَقِلِي إِلَى مَنْ يَزْعُمُ أَنَّ مَعَ اللهِ إِلَهاً آخَرَ لاَ إِلَهَ إِلّاَ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيکَ لَهُ شَهِدْتُ بِهِ وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ»(1)

دعای رفع درد زانو و پا

1- از طب الائمه نقل شده است که جابر جعفی از امام محمّدباقر علیه السلام روایت کرده که گفت: من نزد امام حسین علیه السلام بودم مردی از شیعیان او از بنی امیه آمد بخدمتش و عرض کرد یابن رسول الله! من نمی توانم بخدمت شما بیایم به جهت درد پایی که دارم.

حضرت فرمود: چرا غافلی از تعویذ امام حسن، گفت: یابن رسول الله صلی الله علیه و آله چیست آن؟ فرمود: «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحاً مُبِيناً تا ... وَ کَانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَکِيماً»(2) سپس بجا آورد آن مرد آنچه فرموده بود آن حضرت، پس از آن احساس نکرد درد پا را.

2- از ابوحمزه روایت شده است که مرا عارض شد دردی در زانویم، پس شکایت کردم آن را به امام محمّدباقر علیه السلام، آن حضرت فرمود: هرگاه نماز گزاردی پس بگو «يا اَجْوَدَ مَنْ اَعْطى يا خَيْرَ مَنْ سُئِلَ وَ يا اَرْحَمَ مَنِ اسْتُرْحِمَ اِرْحَمْ ضَعْفى وَ قِلَّةَ حيلَتى وَ اَعْفِنى مِنْ وَجَعى»گفت خواندم آن را و عافیت یافتم.(3)

ص: 343


1- مفاتیح الجنان.
2- سوره فتح/1-7
3- مفاتیح الجنان.

دعا برای درمان درد ران ها

در حدیث منقول است که شخصی به حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام شکایت کرد از درد ران ها،آن حضرت فرمود: آب گرمی در طشت بریز و در میان آب بنشین و دست بر آن موضع که درد دارد بگذار و این آیه را بخوان «أَوَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ کَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ کَانَتَا رَتْقاً فَفَتَقْنَاهُمَا وَ جَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ کُلَّ شَيْ ءٍ حَيٍّ أَ فَلاَ يُؤْمِنُونَ»(1)

دعا برای درمان درد ساق

در روایت دیگر منقول است که سالم بن محمّد شکایت کرد به امام صادق علیه السلام از درد ساق، گفت که این درد مرا از همه کار عاجز کرده است آن حضرت فرمود: آیه 27 سوره کهف را هفت مرتبه بر آن موضع بخوان: «وَ اتْلُ ما اُوْحِیَ اِلَیْکَ مِنْ کتابِ رَبَّکَ لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ لَنْ تَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلتَحداً»(2)

دعای قولنج

به جهت درد قولنج بنویسد بر لوحی یا کتفی حمد و توحید و دو «قُلْ اَعُوذُ» و در زیر آنها بنویسید: «اَعُوذُ بِوَجْهِ اللَّهِ الْعَظيمِ وَ بِعِزَّتِهِ الَّتى لا تُرامُ وَ بِقُدْرَتِهِ الَّتى لا يَمْتَنِعُ مِنْها شَيْئٌ مِنْ شَرِّ هذَا الْوَجَعِ وَ مِنْ شَرِّ ما فيهِ وَ مِنْ شَرِّ ما اَجِدُ مِنْهُ»، سپس بشوید آن را به آب باران و در وقت خواب بیاشامد که ان شاء الله مبارک و نافع است.(3)

2- به جهت درد شکم و قولنج روایت شده که شخصی خدمت حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله شکایت کرد از درد شکم برادرش. حضرت فرمود: امر کن برادرت را که بیاشامد شربتی از

ص: 344


1- سوره انبیاء/30
2- حلیه المتقین، ص279
3- مفاتیح الجنان.

عسل با آب گرم. آن مرد رفت و فردای آن روز خدمت آن حضرت آمد و عرض کرد: او شربت را آشامید، ولی فایده ای نبرد. فرمود: «صَدَقَ اللّهُ وَ کَذَّبَ بَطْنُ اَخیکَ» برو او را شربت عسل بده و تعویذ کن آن را به سوره حمد هفت مرتبه. پس چون آن مرد رفت، حضرت فرمود به امیرالمؤمنین علیه السلام یا علی! به درستی که برادر این مرد منافق است و از این جهت است که آن شربت او را نفع نمی بخشد.(1)

دعای درد کمر و درد ناف

1- برای درد کمر روایت شده که دست بگذار بر موضعی که درد می کند و سه دفعه بخوان : «وَ مَا کَانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ کِتَاباً مُؤَجَّلاً وَ مَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا وَ مَنْ يُرِدْ ثَوَابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْهَا وَ سَنَجْزِي الشَّاکِرِينَ»(2)

سپس هفت مرتبه سوره قدر بخوان، ان شاء الله عافیت یابد.

2- برای درد ناف روایت شده که دست بگذارد بر موضع درد و بگوید سه مرتبه: «وَ إِنَّهُ لَکِتَابٌ عَزِيز لاَ يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لاَ مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَکِيمٍ حَمِيدٍ»،(3) عافیت یابد ان شاءالله.(4)

حرزاهل بیت

حرز به معنای «پناهگاه و جای محکم و استوار و دعایی که بر کاغذ نویسند و برای دفع چشم زخم یا دفع بلا، همراه خود نگهدارند» آمده، و تعویذ هم معانی شبیه حرز دارد و به

ص: 345


1- مفاتیح الجنان.
2- سوره آل عمران/145
3- سوره فصلت/42
4- مفاتیح الجنان.

معنای پناه دادن نیز آمده و مقصود دعاهایی است که با خواندن یا نوشتن و همراه کردن آنها انسان از دردها و یا جانوران موذی و درندگان و ترس و دیگر چیزها در امان ماند.(1)

حرز حضرت فاطمه

سیّد ابن طاوس علیه السلام در مهج الدعوات فرموده روایت شده است شخصی در شام محبوس بود مدت طویلی، پس در خواب دید حضرت زهرا علیهاالسلام را که به او فرمود بخوان این دعا را و به او تعلیم فرمود، پس چون خواند، از بند خلاص شد و به خانة خود رفت و آن دعا این است: «اللَّهمَّ بِحقِّ الْعَرْشِ وَ مَنْ عَلاهُ وَ بِحقِّ الْوَحْىِ وَ مَنْ اَوْحاهُ وَ بِحَقِّ النَّبِىِّ وَ مَنْ نبَّاهُ وَ بِحَقِّ الْبَیْتِ وَ مَنْ بَناهُ یا سامِعَ كُلِّ صَوْتٍ یا جامِعَ كُلِّ فَوْتٍ یا بارِى ءَ النُّفُوسِ بَعْدَ المَوْتِ صَلِّ عَلى مُحمَّدٍ وَ اَهْلِ بَیْتِهِ وَ اتِنا وَ جمَیعَ الْمُؤمِنینَ وَ الْمؤمِناتِ فِى مَشارِقِ الْاَرْضِ وَ مَغارِبِها فَرَجاً مِنْ عِنْدِكَ عاجِلاً بِشَهادَةِ اَنْ لا اِلهَ اِلاَّ اللَّهُ وَ اَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُكَ وَ رَسُولُكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ الِهِ وَ عَلى ذُریَّتِهِ الطَّیِّبینَ الطَّاهِرینَ وَ سَلَّمَ تَسْلیماً كَثیراً».

حرز امام زین العابدین

<