احادیث گهربار در فضایل ائمه اطهار صلوت الله علیهم

مشخصات کتاب

احادیث گهربار در فضایل ائمه اطهار صلوت الله علیهم

قال امیرالمومنین صلوات الله علیه :

نَحنُ أهلَ البَيتِ لا يُقاسُ بِنا أحَدٌ

ما اهل بیتی هستیم که هیچ کسی با ما قابل قیاس نیست.

عیون اخبار الرضا (ع) ج2 ص66 ح298.

مولف: محمد منتظر

ص: 1

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

ص: 2

فهرست

فهرست...3

مقدمه...4

پانصد حدیث در فضائل مشترکه ائمه اطهار صلوات الله علیهم...6

خاتمه...241

ص: 3

مقدمه

بسم الله الرحمن الرحیم

سپاس خداوندی را که به همه امور پنهانی داناست، و نشانه های آشکار بر وجودش دلالت دارد، و به دیده بینا در نیاید. چشمی که او را ندیده انکارش نمی کند، و دل کسی که وجودش را باور کرده به کنه ذاتش نمی رسد. در برتری از همه چیز پیشی گرفته و چیزی از او برتر نیست، به هر چیزی نزدیک است و چیزی نزدیک تر از او نیست. نه برتری مقامش او را از مخلوقات دور نموده، و نه نزدیکی او به موجودات موجب مساوی بودنش با آنها در مکان گشته. عقلها را بر بیان حدود صفتش آگاه نکرده، و آنها را از معرفت لازم در باره وجودش باز نداشته.

او خداوندی است که آثار هستی اقرار قلبی منکرش را گواهی می دهد.

خداوند از آنچه تشبیه کنندگانش به موجودات می گویند و از اوهام منکرانش بسی بالاتر است.

و شهادت می دهم که حضرت محمّد صلی الله علیه و آله بنده و رسول برگزیده، و امین پسندیده خداوند متعال است، خداوند متعال او را با دلایل الزام کننده، و پیروزی آشکار، و راه روشن فرستاد، آن حضرت هم رسالت حق را آشکارا به مردم رساند، و انسانها را به راه راست واداشت و راه را به آنان نمایاند، و نشانه های هدایت و مشعل روشن دین را به پا کرد، و رشته های اسلام را محکم، و دستگیره های ایمان را استوار نمود.

و شهادت می دهم که آل محمد صلوات الله علیهم امامان مسلمانان و حجّت هاى خداوند بر جهانيان و سرور مؤمنان و رهبر پارسیان و مولاى اهل ايمان هستند. خداوند متعال ایشان را امان اهل زمين قرار داده چنانکه ستارگان امان اهل آسمان هستند، و ایشان كسانى هستند كه خداوند به واسطه شان آسمان را نگاه داشته تا بر زمين نيفتد مگر به اذن او و به خاطر ایشان زمين را نگاه داشته كه اهلش را نلرزاند. خداوند متعال به سبب ایشان باران را فرو فرستد و رحمت را منتشر كند و بركات زمين را خارج سازد و اگر ایشان بر روى زمين نبود، زمین اهلش را فرو مى برد. ایشان خزانه دار علم خدا، مترجم وحی خدا، و حجت های رسای خدا بر همه عالمیان هستند. و بدانید که ایشان حیات دانش، و مرگ جهل هستند. بردباری ایشان از دانش شان، و آشکارشان از نهان شان، و سکوت شان از حکمت گفتارشان شما را خبر می دهد. با حق مخالفت نمی ورزند و در آن اختلاف نمی نمایند. ستون های اسلام، و پناهگاه مردم هستند. و بدانید ایشان پرچم بر افراشته شده هدایت برای خلایق هستند، هر کس به ایشان تمسک جوید به حق ملحق می شود، و هر کس از ایشان عقب ماند غرق خواهد شد.

بار خدایا، ای گستراننده زمین های گسترده، و نگاه دارنده آسمان های بر افراشته، شریفترین درودهایت، و افزونترین برکاتت را بر محمّد و آل محمد صلوات الله علیهم قرار ده.

ص: 4

اما بعد خوانندگان عزیز: بنده در ادامه کتبی که در فضائل حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه نوشته بودم و یکی از دوستان بنده و از محبین اهل بیت طاهرین صلوات الله علیهم نیز کتابی در فضائل چهارده نور مقدس صلوات الله علیهم تألیف کرده بودند خواستم کتابی تألیف نمایم که در آن فضائل مشترکه اهل بیت طاهرین صلوات الله علیهم گردآوری شود و خداوند متعال را شاکرم که به این حقیر سراپا تقصیر «محمد منتظر» توفیق عنایت فرمود و اهل بیت معصومین صلوات الله علیهم نیز به این محب حقیر شان کمک و یاری نمودند تا بنده به این هدف خویش رسیدم الحمدلله و کتابی به نام «احادیث گهربار در فضائل ائمه اطهار» تألیف نمودم که در آن پانصد حدیث آورده شده که دربرگیرنده فضائل مشترکه اهل بیت طاهرین صلوات الله علیهم می باشد. و بدانید که احادیث از این باب بیشتر از آن است که در یک یا چند جلد کتاب محدود شوند اما بنده بخاطر مختصر بودن و کمی فرصت به همین مقدار بسنده کردم.

همچنین خدمت شما خوبان عرض شود که بنده اکثر متون روایات این کتاب شریف را با متون روایات آورده شده در کتاب بحارالانوار مرحوم محدث کبیر علامه مجلسی رضوان الله علیه از منابع متذکره تطبیق داده و متون روایات آورده شده آن بزرگوار را اخذ کرده ام.

در این کتاب شریف اسانید روایات از باب تیمن و تبرک آورده شده است گرچه روایات ما متواترند الحمد الله.

والسلام علیکم و رحمة الله

ص: 5

پانصد حدیث در فضائل مشترکه ائمه اطهار صلوات الله علیهم

حدیث 1

1- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عَنْ جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنِ اللَّیْثِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَنْبَرِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ عَنْ خَالِهِ أَبِی الصَّلْتِ الْهَرَوِیِّ قَالَ: کُنْتُ مَعَ الرِّضَا صلوات الله علیه لَمَّا دَخَلَ نَیْسَابُورَ وَ هُوَ رَاکِبٌ بَغْلَةً شَهْبَاءَ وَ قَدْ خَرَجَ عُلَمَاءُ نَیْسَابُورَ فِی اسْتِقْبَالِهِ فَلَمَّا صَارَ إِلَی الْمُرَبَّعَةِ تَعَلَّقُوا بِلِجَامِ بَغْلَتِهِ وَ قَالُوا یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ حَدِّثْنَا بِحَقِّ آبَائِکَ الطَّاهِرِینَ حَدِیثاً عَنْ آبَائِکَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ فَأَخْرَجَ رَأْسَهُ مِنَ الْهَوْدَجِ وَ عَلَیْهِ مِطْرَفُ خَزٍّ فَقَالَ حَدَّثَنِی أَبِی مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ- عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ الْحُسَیْنِ سَیِّدِ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیهم عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قَالَ أَخْبَرَنِی جَبْرَئِیلُ الرُّوحُ الْأَمِینُ عَنِ اللَّهِ تَقَدَّسَتْ أَسْمَاؤُهُ وَ جَلَّ وَجْهُهُ قَالَ إِنِّی أَنَا اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا وَحْدِی عِبَادِی فَاعْبُدُونِی وَ لْیَعْلَمْ مَنْ لَقِیَنِی مِنْکُمْ بِشَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُخْلِصاً بِهَا أَنَّهُ قَدْ دَخَلَ حِصْنِی وَ مَنْ دَخَلَ حِصْنِی أَمِنَ مِنْ عَذَابِی قَالُوا یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ مَا إِخْلَاصُ الشَّهَادَةِ لِلَّهِ قَالَ طَاعَةُ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ وَلَایَةُ أَهْلِ بَیْتِهِ صلوات الله علیهم.(1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از ابو الصلت هروی روایت کرده که گفت: وقتی حضرت امام رضا صلوات الله علیه وارد نیشابور شد، من در خدمتش بودم. آن حضرت سوار بر قاطری خاکستری رنگ بود و دانشمندان نیشابور به استقبال آمده بودند. همین که به خانه رسید، آنها لجام قاطر را گرفتند و عرض کردند: یا ابن رسول اللَّه! تو را به حق آباء طاهرینت قسم می دهیم حدیثی برای ما از اجداد خود نقل کن. حضرت که ردای خزی بر تن داشت، سر از محمل بیرون کرد و فرمود: پدرم حضرت موسی بن جعفر از پدر خود جعفر بن محمّد، از پدرش حضرت محمّد بن علی، از پدرش حضرت علی بن الحسین، از پدرش حضرت حسین بن علی سرور جوانان بهشت از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم، از رسول الله صلی اللَّه علیه و آله نقل کرد که فرمود: جبرئیل امین از خداوند عزیز نقل کرد که فرمود: من خدای یکتایم که جز من خدایی نیست. بندگانم! مرا بپرستید و توجه داشته باشید که هر کس با شهادت لا اله الا اللَّه مرا ملاقات کند، با اخلاص داخل حصن و دژ محکم من شده و هر کس داخل حصار من شود، از عذابم ایمن است. عرض کردند: یا بن رسول اللَّه! اخلاص در مورد شهادت به لا اله الا اللَّه چیست؟ فرمود: اطاعت الله و رسولش و ولایت اهل بیت رسولش صلی اللَّه علیه و آله.

حدیث 2

2- الشیخ الحسن بن سلیمان الحلي، بإسناده عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ صلوات الله علیهم قَالَ: لَمَّا عُرِجَ بِالنَّبِیِّ صلی الله علیه و آله إِلَی السَّمَاءِ قَالَ الْعَزِیزُ عَزَّ وَ جَلَّ آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَیْهِ مِنْ رَبِّهِ قَالَ قُلْتُ وَ الْمُؤْمِنُونَ قَالَ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ مَنْ خَلَّفْتَ لِأُمَّتِکَ وَ هُوَ أَعْلَمُ قُلْتُ خَیْرَهَا لِأَهْلِهَا قَالَ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ إِنِّی اطَّلَعْتُ إِلَی الْأَرْضِ اطِّلَاعَةً فَاخْتَرْتُکَ مِنْهَا ثُمَّ شَقَقْتُ لَکَ اسْماً مِنْ أَسْمَائِی فَلَا أُذْکَرُ فِی مَوْضِعٍ إِلَّا ذُکِرْتَ مَعِی وَ أَنَا الْمَحْمُودُ أَنْتَ مُحَمَّدٌ ثُمَّ اطَّلَعْتُ إِلَیْهَا اطِّلَاعَةً أُخْرَی فَاخْتَرْتُ مِنْهَا عَلِیّاً فَجَعَلْتُهُ وَصِیَّکَ فَأَنْتَ سَیِّدُ الْأَنْبِیَاءِ وَ عَلِیٌّ سَیِّدُ الْأَوْصِیَاءِ إِنِّی خَلَقْتُکَ وَ خَلَقْتُ عَلِیّاً وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ مِنْ

ص: 6


1- . الأمالی (للطوسی) ص 588 ح 1220. بحارالانوار ج 3 ص 14 ح 39.

شَبْحِ نُورٍ ثُمَّ عَرَضْتُ وَلَایَتَهُمْ عَلَی الْمَلَائِکَةِ وَ سَائِرَ خَلْقِی وَ هُمْ أَرْوَاحٌ فَمَنْ قَبِلَهَا کَانَ عِنْدِی مِنَ الْمُقَرَّبِینَ وَ مَنْ جَحَدَهَا کَانَ عِنْدِی مِنَ الْکَافِرِینَ یَا مُحَمَّدُ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی لَوْ أَنَّ عَبْداً عَبَدَنِی حَتَّی یَنْقَطِعَ أَوْ یَصِیرَ کَالشَّنِّ الْبَالِی ثُمَّ أَتَانِی جَاحِداً لِوَلَایَتِهِمْ لَمْ أُدْخِلْهُ جَنَّتِی وَ لَا أَظْلَلْتُهُ تَحْتَ عَرْشِی. (1)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان حلی، با سند خویش از منصور از حضرت امام موسی کاظم از پدر بزرگوارش، از جد بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: وقتی مرا به آسمان به معراج بردند، خداوند فرمود: «رسول «الله» بدانچه از جانب پروردگارش بر او نازل شده است ایمان آورده است» و من گفتم: «و مؤمنان». (سوره بقره آیه 285)

فرمود: راست گفتی. ای محمّد! چه کسی را برای امت به جانشینی خود قرار داده ای؟ با این که او خود بهتر می دانست گفتم: بهترین آنها برای مردم را. فرمود: راست گفتی. یا محمّد! من توجه به زمین نمودم و تو را از میان آنها انتخاب کردم. بعد برایت یک اسم از اسم های خود جدا نمودم. از من در جایی یاد نمی کنند، مگر اینکه تو را نیز با من یاد می کنند. من محمودم و تو محمّد. بعد برای مرتبه دیگر متوجّه زمین شدم؛ علی را انتخاب کردم و او را وصیّ تو قرار دادم. تو سرور انبیایی و علی سرور اوصیاء است.

من، تو و علی و فاطمه و حسن و حسین را از شبح نوری آفریدم. سپس در حالی که روح بودید، ولایت شما را بر ملائکه و سایر خلق عرضه داشتم. هر کس که پذیرفت در نزد من از مقربین شد و هر کس که منکر شد، از کافرین گردید.

ای محمّد! به عزت و جلالم سوگند که اگر بنده ای مرا بپرستد و عبادت کند، آن قدر که نفسش قطع شود یا از حرکت باز ماند یا همچون مشکی خشک گردد، با این حال از عبادت پیش من آید اما منکر ولایت ایشان باشد، نه او را داخل بهشتم می کنم و نه در سایه عرشم قرار می دهم.

حدیث 3

3- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أحمد بن محمّد عن علی بن الحکم عن سیف بن عمیرة عن أبی بکر الحضرمي عَنْ حُذَیْفَةَ بْنِ أَسِیدٍ الغفاري قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَا تَکَامَلَتِ النُّبُوَّةُ لِنَبِیٍّ فِی الْأَظِلَّةِ حَتَّی عُرِضَتْ عَلَیْهِ وَلَایَتِی وَ وَلَایَةُ أَهْلِ بَیْتِی وَ مَثُلُوا لَهُ فَأَقَرُّوا بِطَاعَتِهِمْ وَ وَلَایَتِهِمْ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند خویش از حذیفه بن أسید عفاری روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: نبوت هیچ پیامبری در عالم اشباح کامل نشد، مگر اینکه ولایت من و ولایت اهل بیتم و تمثال آنها به آن پیامبر عرضه شد، پس اقرار کردند به طاعت و ولایت آنها.

حدیث 4

4- الشیخ محمد بن مسعود العیاشي، بإسناده عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَرَضَ عَلَی آدَمَ فِی الْمِیثَاقِ ذُرِّیَّتَهُ فَمَرَّ بِهِ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله وَ هُوَ مُتَّکِئٌ عَلَی عَلِیٍّ صلوات الله علیه وَ فَاطِمَةُ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهَا تَتْلُوهُمَا وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ صلوات الله علیهما یَتْلُوَانِ

ص: 7


1- . [1] کتاب المحتضر ص 147 - 148.بحارالانوار ج 26 ص 307- 308 ح 71.
2- [2]. بصائر الدرجات ج 1 ص 51 ح 300.بحارالانوار ج 26 ص 281 ح 27.

فَاطِمَةَ فَقَالَ اللَّهُ یَا آدَمُ إِیَّاکَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَیْهِمْ بِحَسَدٍ أُهْبِطْکَ مِنْ جِوَارِی فَلَمَّا أَسْکَنَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ مُثِّلَ لَهُ النَّبِیُّ وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ فَنَظَرَ إِلَیْهِمْ بِحَسَدٍ ثُمَّ عُرِضَتْ عَلَیْهِ الْوَلَایَةُ فَأَنْکَرَهَا فَرَمَتْهُ الْجَنَّةُ بِأَوْرَاقِهَا فَلَمَّا تَابَ إِلَی اللَّهِ مِنْ حَسَدِهِ وَ أَقَرَّ بِالْوَلَایَةِ وَ دَعَا بِحَقِّ الْخَمْسَةِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ «فَتَلَقَّی آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ الْآیَةَ».(1)

مرحوم شیخ محمد بن مسعود عیاشی، با سند خویش از از عبد الرحمن بن کثیر، از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: خداوند تبارک و تعالی به هنگام پیمان حضرت آدم، فرزندان او را بر وی نمایان ساخت. پس رسول الله صلی الله علیه و آله در حالی که پشت بر حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه زده بود بر او گذشت و حضرت فاطمه صلوات الله علیها در پی ایشان می آمد و حضرت امام حسن و حضرت امام حسین صلوات الله علیهما، در پی حضرت فاطمه صلوات الله علیها در راه بودند. خداوند فرمود: ای آدم! زنهار که بر ایشان به دیده حسد نگری که تو را از جوار خود پایین می فرستم. چون خداوند او را در بهشت جای داد رسول الله و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم، پیش چشم او نمایان شدند و او به ایشان به دیده رشک و حسد نگریست. در آن گاه پذیرش ولایت ایشان بر او عرضه شد و او از آن سرباز زد. پس بهشت او را با برگ هایش به بیرون پرتاب کرد. وقتی از رشک و حسادتی که ورزیده بود به سوی خدا توبه آورد و به ولایت ایشان اقرار کرد و در حقّ آن پنج تن، حضرات محمّد و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم دعا کرد، خداوند او را آمرزید و از آن جاست که خداوند فرمود: «فَتَلَقَّی آدَمُ مِن رَّبِّهِ کَلِمَاتٍ».

حدیث 5

5- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ اَلْفَضْلِ بْنِ اَلْعَبَّاسِ اَلْبَغْدَادِیُّ قَالَ قَرَأْتُ عَلَی أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ بْنِ اَلْحَارِثِ قُلْتُ حَدَّثَکُمْ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ خَلَفٍ اَلْعَطَّارُ قَالَ حَدَّثَنَا حُسَیْنٌ اَلْأَشْقَرُ قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِی اَلْمِقْدَامِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعِیدِ بْنِ جُبَیْرٍ عَنِ اِبْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: سَأَلْتُ اَلنَّبِیَّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَنِ اَلْکَلِمَاتِ اَلَّتِی تَلَقَّی آدَمُ مِنْ رَبِّهِ فَتابَ عَلَیْهِ قَالَ سَأَلَهُ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَیْنِ صلوات الله علیهم إِلاَّ تُبْتَ عَلَیَّ فَتَابَ عَلَیْهِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابن عباس روایت کرده که گفت: از رسول الله صلی الله علیه و آله در باره کلماتی پرسیدم که حضرت آدم علیه السلام از خداوند گرفت و سبب قبول توبه اش شد، فرمود: از خداوند به حق محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم خواست که توبه ام را بپذیر، خداوند هم پذیرفت.

حدیث 6

6- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ اَلْحَسَنِ اَلْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَلرَّحْمَنِ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْحَسَنِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا فُرَاتُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ فُرَاتٍ اَلْکُوفِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی اَلْحَسَنُ بْنُ اَلْحُسَیْنِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنِی عَلِیُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سُلَیْمَانَ اَلْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْحَسَنُ بْنُ جَبْرَئِیلَ اَلْهَمْدَانِیُّ قَالَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِیمُ بْنُ جَبْرَئِیلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ اَلْجُرْجَانِیُّ عَنْ نَعِیمٍ اَلنَّخَعِیِّ عَنِ اَلضَّحَّاکِ عَنِ اِبْنِ عَبَّاسٍ

ص: 8


1- . تفسیر عیاشی ج 1 ص 59 ح 27.بحارالانوار ج 26 ص 326 ح 9.
2- [2]. الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 75 ح 2.

قَالَ: کُنْتُ جَالِساً بَیْنَ یَدَیْ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ذَاتَ یَوْمٍ وَ بَیْنَ یَدَیْهِ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ فَاطِمَةُ وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ صلوات الله علیهم إِذْ هَبَطَ عَلَیْهِ جَبْرَئِیلُ وَ بِیَدِهِ تُفَّاحَةٌ فَحَیَّا بِهَا اَلنَّبِیَّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ حَیَّا بِهَا اَلنَّبِیُّ عَلِیّاً فَتَحَیَّا بِهَا عَلِیٌّ صلوات الله علیه وَ رَدَّهَا إِلَی اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَتَحَیَّا بِهَا اَلنَّبِیُّ وَ حَیَّا بِهَا اَلْحَسَنَ صلوات الله علیه فَقَبَّلَهَا وَ رَدَّهَا إِلَی اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَتَحَیَّا بِهَا اَلنَّبِیُّ وَ حَیَّا بِهَا اَلْحُسَیْنَ صلوات الله علیه فَتَحَیَّا بِهَا اَلْحُسَیْنَ وَ قَبَّلَهَا وَ رَدَّهَا إِلَی اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَتَحَیَّا بِهَا اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ حَیَّا بِهَا فَاطِمَةَ صلوات الله علیها فَقَبَّلَتْهَا وَ رَدَّتْهَا إِلَی اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ تَحَیَّا بِهَا اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ثَانِیَةً وَ حَیَّا بِهَا عَلِیّاً صلوات الله علیه فَتَحَیَّا بِهَا عَلِیٌّ صلوات الله علیه ثَانِیَةً فَلَمَّا هَمَّ أَنْ یَرُدَّهَا إِلَی اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ سَقَطَتِ اَلتُّفَّاحَةُ مِنْ أَطْرَافِ أَنَامِلِهِ فَانْفَلَقَتْ بِنِصْفَیْنِ فَسَطَعَ مِنْهَا نُورٌ حَتَّی بَلَغَ سَمَاءَ اَلدُّنْیَا وَ إِذَا عَلَیْهِ سَطْرَانِ مَکْتُوبَانِ «بِسْمِ اَللهِ اَلرَّحْمنِ اَلرَّحِیمِ» هَذِهِ تَحِیَّةٌ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَی مُحَمَّدٍ اَلْمُصْطَفَی وَ عَلِیٍّ اَلْمُرْتَضَی وَ فَاطِمَةَ اَلزَّهْرَاءِ وَ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَیْنِ سِبْطَیْ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ أَمَانٌ لِمُحِبِّیهِمْ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ مِنَ اَلنَّارِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از امالی صدوق: ابن عباس گوید: روزی در حضور رسول الله صلی الله علیه و آله بودم و علی، فاطمه، حسن و حسین صلوات الله علیهم نیز در محضر ایشان بودند که حضرت جبرئیل در حالی که سیبی در دست داشت، نازل گردید، سپس آن را به رسول الله صلی الله علیه و آله تعارف نمود، و رسول الله صلی الله علیه و آله آن را به علی صلوات الله علیه تعارف نمود، علی صلوات الله علیه آن را گرفته و دوباره به رسول الله صلی الله علیه و آله پس داد، پس رسول الله صلی الله علیه و آله آن را گرفت و به عنوان هدیه پذیرفت. سپس به حضرت امام حسن صلوات الله علیه تعارف کرد، حضرت امام حسن صلوات الله علیه آن را بوسید و به رسول الله صلی الله علیه و آله باز گرداند، پس رسول الله صلی الله علیه و آله آن را به عنوان هدیه پذیرفت، سپس به حضرت امام حسین صلوات الله علیه تعارف نمود، پس حضرت امام حسین صلوات الله علیه آن را بوسید و به رسول الله صلی الله علیه و آله باز گرداند و رسول الله صلی الله علیه و آله آن را به عنوان هدیه پذیرفت و سپس به حضرت فاطمه صلوات الله علیها تعارف فرمود، حضرت فاطمه صلوات الله علیها آن را بوسید و به رسول الله صلی الله علیه و آله باز گرداند. رسول الله صلی الله علیه و آله آن را به عنوان هدیه پذیرفت و به علی صلوات الله علیه تعارف نمود و چون علی صلوات الله علیه خواست آن را به رسول الله صلی الله علیه و آله باز گرداند، سیب از سرِ انگشتان آن حضرت بر زمین افتاده و به دو نیم شکافته شد، سپس نوری از آن ساطع شد و درخشش آن به اوج آسمان دنیا رسید و ناگاه دو سطر نوشته در آن پیدا شد: «بسم الله الرحمن الرحیم، این تحفه ای از طرف خدای عزّوجل به محمّد مصطفی و علیّ مرتضی و فاطمه زهرا و حسن و حسین دو سبط رسول الله صلوات الله علیهم است. و نیز امانی است برای دوستداران آن ها از دوزخ در روز قیامت».

حدیث 7

7- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ صلوات الله علیه یَقُولُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: قَالَ اَللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی اِسْتِکْمَالُ حُجَّتِی عَلَی اَلْأَشْقِیَاءِ مِنْ أُمَّتِکَ مِنْ تَرْکِ وَلاَیَةِ عَلِیٍّ وَ اَلْأَوْصِیَاءِ مِنْ

ص: 9


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 596 ح 3.

بَعْدِکَ فَإِنَّ فِیهِمْ سُنَّتَکَ وَ سُنَّةَ اَلْأَنْبِیَاءِ مِنْ قَبْلِکَ وَ هُمْ خُزَّانِی عَلَی عِلْمِی مِنْ بَعْدِکَ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ لَقَدْ أَنْبَأَنِی جَبْرَئِیلُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ بِأَسْمَائِهِمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِهِمْ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو حمزه روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: خدای تبارک و تعالی فرماید، حجت من بر اشقیاء امت تو کامل و تمام است، آنهایی که ولایت علی صلوات الله علیه و اوصیاء بعد از تو را ترک گفتند، زیرا روش و رفتار تو و پیغمبران پیش از تو در ایشان موجود است و به علاوه ایشان خزانه دار علم من بعد از تو می باشند، سپس رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: همانا حضرت جبرئیل نام ایشان و نام پدران شان را به من خبر داد.

حدیث 8

8- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی اَلْعَطَّارُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی زَاهِرٍ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ مُوسَی عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ: نَحْنُ وُلاَةُ أَمْرِ اَللَّهِ وَ خَزَنَةُ عِلْمِ اَللَّهِ وَ عَیْبَةُ وَحْیِ اَللَّهِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: ما ولی امر (امامت و خلافت) خدا و خزینه علم خدا و صندوق وحی خدا هستیم.

حدیث 9

9- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ أَبِیهِ أَسْبَاطٍ عَنْ سَوْرَةَ بْنِ کُلَیْبٍ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه وَ اَللَّهِ إِنَّا لَخُزَّانُ اَللَّهِ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ لاَ عَلَی ذَهَبٍ وَ لاَ عَلَی فِضَّةٍ إِلاَّ عَلَی عِلْمِهِ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از سوره بن کلیب روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: به خدا که ما خزانه دار خدا هستیم در آسمان و زمینش، نه آن که خزانه دار طلا یا نقره باشیم، بلکه خزانه دار علمش هستیم.

حدیث 10

10- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ مُوسَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ اَلْبَرْقِیِّ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ رَفَعَهُ عَنْ سَدِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اَللَّهِ وَ نَحْنُ تَرَاجِمَةُ وَحْیِ اَللَّهِ وَ نَحْنُ اَلْحُجَّةُ اَلْبَالِغَةُ عَلَی مَنْ دُونَ اَلسَّمَاءِ وَ مَنْ فَوْقَ اَلْأَرْضِ. (4)

ص: 10


1- . الکافی ج 1 ص 193 ح 4.
2- . الکافی ج 1 ص 192 ح 1.
3- . الکافی ج 1 ص 192 ح 2.
4- . الکافی ج 1 ص 192 ح 3.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از سدیر روایت کرده که گفت: به حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه عرض کردم: قربانت، شما چه سمتی دارید؟ فرمود: ما خزانه دار علم خدا هستیم، ما مترجم وحی خدا هستیم: ما حجت رسا هستیم بر هر که در زیر آسمان و روی زمین است.

حدیث 11

11- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَلْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ أَبِی یَعْفُورٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: یَا اِبْنَ أَبِی یَعْفُورٍ إِنَّ اَللَّهَ وَاحِدٌ مُتَوَحِّدٌ بِالْوَحْدَانِیَّةِ مُتَفَرِّدٌ بِأَمْرِهِ فَخَلَقَ خَلْقاً فَقَدَّرَهُمْ لِذَلِکَ اَلْأَمْرِ فَنَحْنُ هُمْ یَا اِبْنَ أَبِی یَعْفُورٍ فَنَحْنُ حُجَجُ اَللَّهِ فِی عِبَادِهِ وَ خُزَّانُهُ عَلَی عِلْمِهِ وَ اَلْقَائِمُونَ بِذَلِکَ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابن ابی یعفور روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه به من فرمود: ای پسر ابی یعفور! همانا خدا یکتاست و در یکتایی یگانه است، در کار خود یکتاست پس مخلوقی را آفرید و ایشان را برای این کار (خلافت و امامت) سنجید و مقدر کرد و ما هستیم آن مخلوق ای پسر ابی یعفور، و ما هستیم حجت خدا در میان بندگانش و خزانه دار علمش و به این کار (امامت و خلافت) قیام کرده ایم.

حدیث 12

12- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُوسَی بْنِ اَلْقَاسِمِ بْنِ مُعَاوِیَةَ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنِ اَلْعَمْرَکِیِّ بْنِ عَلِیٍّ جَمِیعاً عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ مُوسَی صلوات الله علیه قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَنَا فَأَحْسَنَ خَلْقَنَا وَ صَوَّرَنَا فَأَحْسَنَ صُوَرَنَا وَ جَعَلَنَا خُزَّانَهُ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ وَ لَنَا نَطَقَتِ اَلشَّجَرَةُ وَ بِعِبَادَتِنَا عُبِدَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَوْلاَنَا مَا عُبِدَ اَللَّهُ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از علی بن جعفر صلوات الله علیه روایت کرده که گفت: حضرت امام موسی کاظم صلوات الله علیه فرمود: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: خدای عزوجل ما را آفرید و آفرینش ما را نیکو ساخت و ما را صورتگری کرد و نیکو تصویر نمود و ما را در آسمان و زمینش خزانه دار ساخت و برای ما درخت سخن گفت و به وسیله عبادت ما خدای عزوجل عبادت شد و اگر ما نبودیم، خدا پرستیده نمی شد.

حدیث 13

13- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْرُورٍ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ عِکْرِمَةَ عَنِ اِبْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ دَانَ بِدِینِی وَ سَلَکَ مِنْهَاجِی وَ اِتَّبَعَ سُنَّتِی فَلْیَدِنْ بِتَفْضِیلِ اَلْأَئِمَّةِ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی عَلَی جَمِیعِ أُمَّتِی فَإِنَّ مَثَلَهُمْ فِی هَذِهِ اَلْأُمَّةِ مَثَلُ بَابِ حِطَّةٍ فِی بَنِی إِسْرَائِیلَ. (3)

ص: 11


1- . الکافی ج 1 ص 193 ح 5.
2- . الکافی ج 1 ص 193 ح 6.
3- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 74 ح 6.

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابن عباس روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس دین مرا دارد و راه مرا می رود و پیرو قانون من است باید معتقد به تفضیل ائمه از خاندان من باشد بر همه امتم زیرا مثل آنها در این امت مثل باب حطه است در بنی اسرائیل.

حدیث 14

14- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ اَلشَّیْبَانِیُّ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ یَحْیَی بْنِ زَکَرِیَّا اَلْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا بَکْرُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ حَبِیبٍ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْفَضْلُ بْنُ صَقْرٍ اَلْعَبْدِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِیَةَ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ مِهْرَانَ اَلْأَعْمَشِ عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ صلوات الله علیهم قَالَ: نَحْنُ أَئِمَّةُ اَلْمُسْلِمِینَ وَ حُجَجُ اَللَّهِ عَلَی اَلْعَالَمِینَ وَ سَادَةُ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ قَادَةُ اَلْغُرِّ اَلْمُحَجَّلِینَ وَ مَوَالِی اَلْمُؤْمِنِینَ وَ نَحْنُ أَمَانٌ لِأَهْلِ اَلْأَرْضِ کَمَا أَنَّ اَلنُّجُومَ أَمَانٌ لِأَهْلِ اَلسَّمَاءِ وَ نَحْنُ اَلَّذِینَ بِنَا یُمْسِکُ اَللَّهُ اَلسَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَی اَلْأَرْضِ إِلابِإِذْنِهِ وَ بِنَا یُمْسِکُ اَلْأَرْضَ أَنْ تَمِیدَ بِأَهْلِهَا وَ بِنَا یُنَزِّلُ اَلْغَیْثَ وَ تُنْشَرُ اَلرَّحْمَةُ وَ تَخْرُجُ بَرَکَاتُ اَلْأَرْضِ وَ لَوْ لاَ مَا فِی اَلْأَرْضِ مِنَّا لَسَاخَتْ بِأَهْلِهَا ثُمَّ قَالَ وَ لَمْ تَخْلُ اَلْأَرْضُ مُنْذُ خَلَقَ اَللَّهُ آدَمَ مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ فِیهَا ظَاهِرٍ مَشْهُورٍ أَوْ غَائِبٍ مَسْتُورٍ وَ لاَ تَخْلُو إِلَی أَنْ تَقُومَ اَلسَّاعَةُ مِنْ حُجَّةٍ لِلَّهِ فِیهَا وَ لَوْ لاَ ذَلِکَ لَمْ یُعْبَدِ اَللَّهُ قَالَ سُلَیْمَانُ فَقُلْتُ لِلصَّادِقِ صلوات الله علیه فَکَیْفَ یَنْتَفِعُ اَلنَّاسُ بِالْحُجَّةِ اَلْغَائِبِ اَلْمَسْتُورِ قَالَ کَمَا یَنْتَفِعُونَ بِالشَّمْسِ إِذَا سَتَرَهَا اَلسَّحَابُ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از سلیمان بن مهران اعمش از حضرت امام جعفر صادق از حضرت امام محمد باقر از حضرت امام زین العابدین صلوات الله علیهم روايت كرده كه فرمود: ما امامان مسلمانان و حجّت هاى خداوند بر جهانيان و سرور مؤمنان و رهبر سپيدرویان و مولاى اهل ايمان هستيم، و ما امان اهل زمين هستيم همچنان كه ستارگان امان اهل آسمان هستند، و ما كسانى هستيم كه خداوند به واسطه ما آسمان را نگاه داشته تا بر زمين نيفتد مگر به اذن او و به خاطر ما زمين را نگاه داشته كه اهلش را نلرزاند، به سبب ما باران را فرو فرستد و رحمت را منتشر كند و بركات زمين را خارج سازد و اگر نبود كه ما بر روى زمين هستیم، اهلش را فرو مى برد، سپس فرمود: از روزى كه خداوند حضرت آدم را آفريد، زمين خالى از حجّت نيست كه ظاهر و مشهور است و يا غائب و نهان و تا روز قيامت از حجّت خدا خالى نخواهد بود، و اگر چنين نبود خداوند پرستيده نمى شد، سليمان راوى حديث گويد: به حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه گفتم: مردم چگونه از حجّت غائب نهان منتفع مى شوند؟ فرمود: همچنان كه از خورشيد پشت ابر منتفع مى شوند.

حدیث 15

15- قال الشیخ سعید بن هبة الله الراوندي: رُوِیَ عَنِ الْأَسْوَدِ بْنِ سَعِیدٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه فَقَالَ ابْتِدَاءً مِنْ غَیْرِ أَنْ أَسْأَلَهُ نَحْنُ حُجَّةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ وَجْهُ اللَّهِ وَ نَحْنُ عَیْنُ اللَّهِ فِی خَلْقِهِ وَ نَحْنُ وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ فِی عِبَادِهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ بَیْنَنَا وَ بَیْنَ کُلِّ أَرْضٍ تُرّاً مِثْلَ تُرِّ الْبَنَّاءِ فَإِذَا أُمِرْنَا فِی الْأَرْضِ بِأَمْرٍ أَخَذْنَا ذَلِکَ التُّرَّ

ص: 12


1- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 207 ح 22.

فَأَقْبَلَتْ إِلَیْنَا الْأَرْضُ بِکُلِّیَّتِهَا وَ أَسْوَاقِهَا وَ کُوَرِهَا حَتَّی نُنْفِذَ فِیهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا أَمَرَ إِنَّ الرِّیحَ کَمَا کَانَتْ مُسَخَّرَةً لِسُلَیْمَانَ فَقَدْ سَخَّرَهَا اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ صلی الله علیه و آله. (1)

مرحوم شیخ سعید بن هبة الله راوندی می گوید: از اسود بن سعید روایت شده است که گفت: خدمت حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه بودم، قبل از اینکه من چیزی بپرسم فرمود: ما حجت الله و وجه الله و عین الله در میان مردمان هستیم و نیز فرمانروا از طرف خداوند در میان بندگانش هستیم. سپس فرمود: بین ما و هر قسمت از زمین اتصالی است مانند نخی که بنّاها هنگام ساختمان می کشند. هر گاه خداوند ما را در مورد سرزمینی مامور نماید، همان نخ را می کشیم و زمین با بازارها و محلاتش رو به ما می آورد تا کاری را که بخواهیم انجام دهیم. همان طوری که باد برای سلیمان مسخر شده بود، خداوند آن را برای محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله نیز مسخر نموده است.

حدیث 16

16- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ اَلْعَبَّاسِ بْنِ مَعْرُوفٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ اَلْبَصْرِیِّ عَنْ أَبِی اَلْمَغْرَاءِ حُمَیْدِ بْنِ اَلْمُثَنَّی اَلْعِجْلِیِّ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ خَیْثَمَةَ اَلْجُعْفِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ: نَحْنُ جَنْبُ اَللَّهِ وَ نَحْنُ صَفْوَتُهُ وَ نَحْنُ حَوْزَتُهُ وَ نَحْنُ مُسْتَوْدَعُ مَوَارِیثِ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ حُجَجُ اَللَّهِ وَ نَحْنُ أَرْکَانُ اَلْإِیمَانِ وَ نَحْنُ دَعَائِمُ اَلْإِسْلاَمِ وَ نَحْنُ مِنْ رَحْمَةِ اَللَّهِ عَلَی خَلْقِهِ وَ نَحْنُ مَنْ بِنَا یُفْتَحُ وَ بِنَا یُخْتَمُ وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ اَلْهُدَی وَ نَحْنُ مَصَابِیحُ اَلدُّجَی وَ نَحْنُ مَنَارُ اَلْهُدَی وَ نَحْنُ اَلسَّابِقُونَ وَ نَحْنُ اَلْآخِرُونَ وَ نَحْنُ اَلْعَلَمُ اَلْمَرْفُوعُ لِلْخَلْقِ مَنْ تَمَسَّکَ بِنَا لَحِقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنَّا غَرِقَ وَ نَحْنُ قَادَةُ اَلْغُرِّ اَلْمُحَجَّلِینَ وَ نَحْنُ خِیَرَةُ اَللَّهِ وَ نَحْنُ اَلطَّرِیقُ اَلْوَاضِحُ وَ اَلصِّرَاطُ اَلْمُسْتَقِیمُ إِلَی اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ مِنْ نِعْمَةِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَی خَلْقِهِ وَ نَحْنُ اَلْمِنْهَاجُ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ اَلنُّبُوَّةِ وَ نَحْنُ مَوْضِعُ اَلرِّسَالَةِ وَ نَحْنُ اَلَّذِینَ إِلَیْنَا تَخْتَلِفُ اَلْمَلاَئِکَةُ وَ نَحْنُ اَلسِّرَاجُ لِمَنِ اِسْتَضَاءَ بِنَا وَ نَحْنُ اَلسَّبِیلُ لِمَنِ اِقْتَدَی بِنَا وَ نَحْنُ اَلْهُدَاةُ إِلَی اَلْجَنَّةِ وَ نَحْنُ عُرَی اَلْإِسْلاَمِ وَ نَحْنُ اَلْجُسُورُ وَ اَلْقَنَاطِرُ مَنْ مَضَی عَلَیْهَا لَمْ یُسْبَقْ وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا مُحِقَ وَ نَحْنُ اَلسَّنَامُ اَلْأَعْظَمُ وَ نَحْنُ اَلَّذِینَ بِنَا یُنْزِلُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلرَّحْمَةَ وَ بِنَا یُسْقَوْنَ اَلْغَیْثَ وَ نَحْنُ اَلَّذِینَ بِنَا یُصْرَفُ عَنْکُمُ اَلْعَذَابُ فَمَنْ عَرَفَنَا وَ أَبْصَرَنَا وَ عَرَفَ حَقَّنَا وَ أَخَذَ بِأَمْرِنَا فَهُوَ مِنَّا وَ إِلَیْنَا. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از خيثمه جعفى روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه شنيدم كه مى فرمود: ما جنب اللَّه و برگزيدگان خدا و حوزه او هستیم، مواريث انبياء به وديعه نزد ماست، ما امین ها و حجّت هاى خدا هستیم، ما اركان ايمان و ستون هاى اسلام هستيم، ما رحمت خداوند بر خلايق هستيم، ما كسانى هستيم كه به ما آغاز شد و به ما ختم خواهد گرديد، ما پيشوايان هدايت و چراغ هاى تاريكى و روشنى بخش هدايت هستيم، ما اوّلين و آخرين هستيم، ما پرچم بر افراشته شده هدايت براى خلايق هستيم. هر کس به ما تمسّك جويد به حقّ ملحق مى شود، و هر کس از ما تأخّر جويد

ص: 13


1- . الخرائج و الجرائح ج 1 ص 287.بحارالانوار ج 46 ص 254 ح 53.
2- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 206 ح 20.

غرق خواهد شد، ما پيشوايان سپيدرویان هستیم، ما برگزيدگان خدا و راه روشن و صراط مستقم به خداى تعالى هستيم، ما نعمت خدا بر خلق هستيم، ما راه خدا و معدن نبوّت و موضع رسالت هستيم، ما كسانى هستيم كه آمد و شد ملائكه به نزد ماست، ما چراغ كسانى هستيم كه به ما استضائه كنند، ما راه حقّ هستيم براى كسانى كه از ما پيروى كنند، ما هاديان به بهشت هستيم، و ما ريسمان و حلقه هاى اسلام هستيم، و ما پل ها و واسطه هاى وصول به حقّ هستيم، كسى كه بر آن بگذرد بر او سبقت نجويند و هر کس از آن تخلّف ورزد نابود شود، ما سنام اعظم هستيم، ما كسانى هستيم كه خداوند به سبب ما رحمت را فرو مى فرستد و با بارانش خلايق را سيراب مى كند، و ما هستیم كسانى كه به واسطه ما عذاب را از شما بر مى گرداند، پس كسى كه ما را شناخت و به ما بصيرت پيدا كرد و حقّ ما را دانست و دستورات ما را گرفت، پس او از ما و به سوى ماست.

حدیث 17

17- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ مَاجِیلَوَیْهِ عَنْ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی اَلْقَاسِمِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ اَلْبَرْقِیِّ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ اَلْبَرْقِیِّ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه قَالَ: جَاءَ نَفَرٌ مِنَ اَلْیَهُودِ إِلَی رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَقَالُوا یَا مُحَمَّدُ أَنْتَ اَلَّذِی تَزْعُمُ أَنَّکَ رَسُولُ اَللَّهِ وَ أَنَّکَ اَلَّذِی یُوحَی إِلَیْکَ کَمَا أُوحِیَ إِلَی مُوسَی بْنِ عِمْرَانَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فَسَکَتَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ نَعَمْ أَنَا سَیِّدُ وُلْدِ آدَمَ وَ لاَ فَخْرَ وَ أَنَا خَاتَمُ اَلنَّبِیِّینَ وَ إِمَامُ اَلْمُتَّقِینَ وَ رَسُولُ رَبِّ اَلْعَالَمِینَ قَالُوا إِلَی مَنْ إِلَی اَلْعَرَبِ أَمْ إِلَی اَلْعَجَمِ أَمْ إِلَیْنَا فَأَنْزَلَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ هَذِهِ اَلْآیَةَ: «قُلْ یَا مُحَمَّدُ یا أَیُّهَا اَلنّٰاسُ إِنِّی رَسُولُ اَللهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعاً» - قَالَ اَلْیَهُودِیُّ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ فَأَخْبِرْنِی عَنِ اَلسَّادِسِ عَنْ خَمْسَةِ أَشْیَاءَ مَکْتُوبَاتٍ فِی اَلتَّوْرَاةِ أَمَرَ اَللَّهُ بَنِی إِسْرَائِیلَ أَنْ یَقْتَدُوا بِمُوسَی فِیهَا مِنْ بَعْدِهِ قَالَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَأَنْشَدْتُکَ بِاللَّهِ إِنْ أَنَا أَخْبَرْتُکَ تُقِرُّ لِی قَالَ اَلْیَهُودِیُّ نَعَمْ یَا مُحَمَّدُ قَالَ فَقَالَ اَلنَّبِیُّ أَوَّلُ مَا فِی اَلتَّوْرَاةِ مَکْتُوبٌ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اَللَّهِ وَ هِیَ بِالْعِبْرَانِیَّةِ طاب ثُمَّ تَلاَ رَسُولُ اَللَّهِ هَذِهِ اَلْآیَةَ: «یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِی اَلتَّوْراةِ وَ اَلْإِنْجِیلِ» - «وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ یَأْتِی مِنْ بَعْدِی اِسْمُهُ أَحْمَدُ» صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ فِی اَلسَّطْرِ اَلثَّانِی اِسْمُ وَصِیِّی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله وَ اَلثَّالِثِ وَ اَلرَّابِعِ سِبْطَیَّ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما وَ فِی اَلْخَامِسِ أُمِّهِمَا فَاطِمَةَ سَیِّدَةِ نِسَاءِ اَلْعَالَمِینَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَیْهَا وَ فِی اَلتَّوْرَاةِ اِسْمُ وَصِیِّی إِلْیَا وَ اِسْمُ سِبْطَیَّ شَبَّرُ وَ شَبِیرٌ وَ هُمَا نُورَا فَاطِمَةَ صلوات الله علیها قَالَ اَلْیَهُودِیُّ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ فَأَخْبِرْنِی عَنْ فَضْلِکُمْ أَهْلَ اَلْبَیْتِ قَالَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ لِی فَضْلٌ عَلَی اَلنَّبِیِّینَ فَمَا مِنْ نَبِیٍّ إِلاَّ دَعَا عَلَی قَوْمِهِ بِدَعْوَةٍ وَ أَنَا أَخَّرْتُ دَعْوَتِی لِأُمَّتِی لِأَشْفَعَ لَهُمْ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ وَ أَمَّا فَضْلُ أَهْلِ بَیْتِی وَ ذُرِّیَّتِی عَلَی غَیْرِهِمْ کَفَضْلِ اَلْمَاءِ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ وَ بِهِ حَیَاةُ کُلِّ شَیْءٍ وَ حُبُّ أَهْلِ بَیْتِی وَ ذُرِّیَّتِی اِسْتِکْمَالُ اَلدِّینِ وَ تَلاَ رَسُولُ اَللَّهِ هَذِهِ اَلْآیَةَ: «اَلْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ اَلْإِسْلامَ دِیناً» إِلَی آخِرِ اَلْآیَةِ قَالَ اَلْیَهُودِیُّ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از از حسن بن عبدالله از پدرش از جد بزرگوارش حضرت امام حسن مجتبی صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: یک نفر یهودی خدمت رسول الله صلی الله علیه و آله رسیده و گفت: ای محمد! تو ادعا میکنی که

ص: 14


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 187 ح 1.

رسول الله هستی و به مانند موسی بن عمران به تو وحی می شود؟ رسول الله صلی الله علیه و آله ساعتی سکوت نمود و بعد فرمود: بلی، من بهترین فرزند آدم هستم، فخری نیست، من خاتم النبیین و پیشوای متقین و پیامبر پروردگار جهانیان هستم. یهودی گفت: به جانب کدام گروه مبعوث شده ای، عرب ها یا عجم ها یا ما؟ خداوند این آیه را نازل نمود: «قُلْ یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُمْ جَمِیعاً» «بگو: «ای مردم! من رسول خدا به سوی همه شما هستم» (سوره اعراف آیه 158) یهودی گفت: راست می گویی یا محمد! مرا از ششمی مطلع کنید. پنج چیز در تورات است که خداوند به بنی اسرائیل دستور داده که بعد از حضرت موسی به او اقتدا کنند. رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: تو را به خدا سوگند، اگر از آنها اطلاع دهم می پذیری و اقرار می کنی؟ گفت: بلی.

فرمود: اولین کلمه ای که در تورات نوشته شده «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ» است که به زبان عبرانی طاب است، سپس این آیه را خواند «یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِی التَّوْراةِ وَ الْإِنْجِیلِ» «در یابند آن را مکتوب نزد خود در تورات و انجیل» (سوره اعراف آیه 157) «وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ یَأْتِی مِنْ بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ» «و بشارت می دهم به رسولی که بعد از من می آید و نام او «احمد» است» (سوره صف آیه 6) و در سطر دوم، نام وصی من حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه است، و در سطر سوم و چهارم دو سبط من حضرت امام حسن و حضرت امام حسین صلوات الله علیهما است، و در سطر پنجم مادر آنها حضرت فاطمه صلوات الله علیها سرور زنان جهانیان است، و در تورات نام وصی من ایلیا، و اسم دو سبطم شبر و شبیر است، و آن دو، نور چشم حضرت فاطمه صلوات الله علیها هستند.

یهودی گفت: راست می گویی یا محمد! اکنون بفرمایید، فضیلت اهل بیت چیست؟ رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: مرا بر پیامبران فضیلتی است. هیچ پیامبری نیست مگر اینکه قوم خود را نفرین نموده ولی من دعا بر امت خود را نگه داشته ام تا روز قیامت شفاعت کنم از آنها. اما برتری ذریه و اهل بیتم بر دیگران، مانند برتری آب است بر تمام اشیاء. همان طور که آب وسیله حیات همه چیز است، حب و دوستی اهل بیت و ذریه من کمال دین است و این آیه را قرائت نمود: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً» «امروز دین تان را برای شما کامل، و نعمتم را بر شما تمام کردم، و اسلام را برای تان به عنوان دین پسندیدم». (سوره مائده آیه 3) تا آخر آیه. یهودی گفت: راست می گویی یا محمد صلی الله علیه و آله!

حدیث 18

18- السید فضل الله بن علي الحسیني الراوندي، بِإِسْنَادِهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: أَنَّ اللَّهَ تَعَالَی أَوْحَی إِلَی مُوسَی علیه السلام أَنِ ابْنِ مَسْجِداً طَاهِراً لَا یَکُونُ فِیهِ إِلَّا مُوسَی وَ هَارُونُ وَ ابْنَا هَارُونَ شَبَّرُ وَ شَبِیرٌ وَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی أَمَرَنِی أَنْ أَبْنِیَ مَسْجِداً لَا یَکُونُ فِیهِ غَیْرِی وَ غَیْرُ أَخِی عَلِیٍّ وَ ابْنَیَّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ. (1)

مرحوم شیخ فضل الله راوندی، با سند خویش از حضرت امام جعفر صادق از پدرانش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: خدای متعال به حضرت موسی علیه السّلام وحی فرمود که مسجدی پاکیزه بنا کند و جز حضرت موسی و حضرت هارون و دو پسر حضرت هارون شبّر و شبیر در آن سکونت نکنند، و همانا خدای متعال مرا فرمان داده که مسجدی بنا کنیم که کسی جز خودم و برادرم علی و دو پسرم حسن و حسین صلوات الله علیهم در آن ساکن نباشد.

ص: 15


1- . بحارالانوار ج 39 ص 33 ح 13.

حدیث 19

19- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی اَلْعَطَّارُ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِی عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلْفَزَارِیِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ أَبِی نُوَیْرَةَ عَنْ أَبِی بَکْرِ بْنِ عَیَّاشٍ عَنْ أَبِی قُدَامَةَ اَلْفَدَّانِیِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ مَنَّ اَللَّهُ عَلَیْهِ بِمَعْرِفَةِ أَهْلِ بَیْتِی وَ وَلاَیَتِهِمْ فَقَدْ جَمَعَ اَللَّهُ لَهُ اَلْخَیْرَ کُلَّهُ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابو قدامه فدانی روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند هر کس را به خاطر معرفت و ولایت اهل بیت من منت نهاد خیرات را برای او گرد خواهد آورد.

حدیث 20

20- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن عَبْدُ اَلْوَاحِدِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُبْدُوسٍ اَلنَّیْسَابُورِیُّ اَلْعَطَّارُ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ عَنْ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ قُتَیْبَةَ عَنْ حَمْدَانَ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ عَبْدِ اَلسَّلاَمِ بْنِ صَالِحٍ اَلْهَرَوِیِّ عَنِ الرِّضَا صلوات الله علیه فِی خَبَرٍ طَوِیلٍ قَالَ: إِنَّ آدَمَ علیه السلام لَمَّا أَکْرَمَهُ اللَّهُ تَعَالَی بِإِسْجَادِ مَلَائِکَتِهِ وَ بِإِدْخَالِ الْجَنَّةِ قَالَ فِی نَفْسِهِ هَلْ خَلَقَ اللَّهُ بَشَراً أَفْضَلَ مِنِّی فَعَلِمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا وَقَعَ فِی نَفْسِهِ فَنَادَاهُ ارْفَعْ رَأْسَکَ یَا آدَمُ فَانْظُرْ إِلَی سَاقِ عَرْشِی فَرَفَعَ آدَمُ علیه السلام رَأْسَهُ فَنَظَرَ إِلَی سَاقِ الْعَرْشِ فَوَجَدَ عَلَیْهِ مَکْتُوباً لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ وَ زَوْجَتُهُ فَاطِمَةُ سَیِّدَةُ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ سَیِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقَالَ آدَمُ علیه السلام یَا رَبِّ مَنْ هَؤُلَاءِ فَقَالَ عَزَّ وَ جَلَّ هَؤُلَاءِ مِنْ ذُرِّیَّتِکَ وَ هُمْ خَیْرٌ مِنْکَ وَ مِنْ جَمِیعِ خَلْقِی وَ لَوْلَاهُمْ مَا خَلَقْتُکَ وَ لَا خَلَقْتُ الْجَنَّةَ وَ النَّارَ وَ لَا السَّمَاءَ وَ الْأَرْضَ فَإِیَّاکَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَیْهِمْ بِعَیْنِ الْحَسَدِ فَأُخْرِجَکَ عَنْ جِوَارِی فَنَظَرَ إِلَیْهِمْ بِعَیْنِ الْحَسَدِ وَ تَمَنَّی مَنْزِلَتَهُمْ فَتَسَلَّطَ عَلَیْهِ الشَّیْطَانُ حَتَّی أَکَلَ مِنَ الشَّجَرَةِ الَّتِی نَهَی عَنْهَا وَ تَسَلَّطَ عَلَی حَوَّاءَ لِنَظَرِهَا إِلَی فَاطِمَةَ صلوات الله علیها بِعَیْنِ الْحَسَدِ حَتَّی أَکَلَتْ مِنَ الشَّجَرَةِ کَمَا أَکَلَ آدَمُ فَأَخْرَجَهُمَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْ جَنَّتِهِ وَ أَهْبَطَهُمَا عَنْ جِوَارِهِ إِلَی الْأَرْضِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عبد السلام بن صالح هروی از حضرت امام رضا صلوات الله علیه در ضمن حدیثی طولانی روایت کرده که فرمود: وقتی خداوند متعال فرشتگانش را برای آدم علیه السلام به سجده درآورد و او را وارد بهشت کرد و این چنین بر او ارج نهاد، آدم علیه السلام با خود گفت آیا خداوند انسانی آفریده که نزدش برتر از من باشد؟ خداوند عزّوجل از آن چه درون آدم علیه السلام گذشت آگاه شد و او را ندا داد: ای آدم! سرت را بالا بیاور و به ساق عرش من بنگر. آدم علیه السلام سرش را بلند کرد و به ساق عرش نگریست و ناگاه دید بر عرش نوشته شده هیچ خدایی جز خدای یگانه نیست و محمد رسول خداست و علی بن ابی طالب امیرمومنان است و همسرش فاطمه سرور زنان دو جهان است و حسن و حسین سروران جوانان اهل بهشت هستند. آدم گفت: پروردگارا اینان کیستند؟ خداوند عزّوجل فرمود: اینان از فرزندان تو هستند و از تو و از تمام آفریدگانم برتر می باشند، اگر آنان نبودند نه تو را می آفریدم و نه بهشت و دوزخ را و نه آسمان و زمین را، مبادا در آنان به دیدهرشک بنگری که تو را از جوار خود بیرون می کنم. اما آدم علیه السلام در آنان به دیده

ص: 16


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 474 ح 9.
2- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 1 ص 306. بحارالانوار ج 16 ص 362 ح 62.

رشک نگریست و منزلت آنان را برای خود تمنّا کرد. این چنین شیطان بر او چیره شد و او از درختی که از آن نهی شده بود خورد، و چون حوا نیز در فاطمه به دیده رشک نگریست شیطان بر او نیز چیره شد و او نیز همچون آدم علیه السلام از آن درخت خورد، این شد که خداوند عزّوجل هر دو را از بهشت خود بیرون راند و آن دو را از جوار خود به سوی زمین فرود آورد.

حدیث 21

21- الشیخ محمد بن علي بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمد بن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله قَالَ: الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ خَیْرُ أَهْلِ الْأَرْضِ بَعْدِی وَ بَعْدَ أَبِیهِمَا وَ أُمُّهُمَا أَفْضَلُ نِسَاءِ أَهْلِ اَلْأَرْضِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابو محمد حسن بن عبدالله تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: حسن و حسین صلوات الله علیهما بعد از من و بعد از پدرشان، بهترینِ اهل زمین هستند و مادرشان بهترین زنان اهل زمین است.

حدیث 22

22- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا اَلْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سَعِیدٍ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورِ بْنِ أَبِی اَلْجَهْمِ وَ أَبُو یَزِیدَ اَلْقُرَشِیُّ قَالاَ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِیٍّ اَلْجُهَنِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِی أَخِی مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهم قَالَ: أَخَذَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ بِیَدِ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما فَقَالَ مَنْ أَحَبَّ هَذَیْنِ وَ أَبَاهُمَا وَ أُمَّهُمَا کَانَ مَعِی فِی دَرَجَتِی یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از علی بن جعفر صلوات الله علیه از برادرش حضرت امام موسی کاظم از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی اللّه علیه و آله دست حضرت امام حسن و حضرت امام حسین صلوات الله علیهما را گرفت و فرمود: هر کس این دو و پدر و مادرشان را دوست بدارد، با من در روز قیامت همراه و هم درجه است.

حدیث 23

23- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: قُلْتُ لِلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما مَنْ آلُ مُحَمَّدٍ قَالَ ذُرِّیَّتُهُ فَقُلْتُ مَنْ أَهْلُ بَیْتِهِ قَالَ اَلْأَئِمَّةُ اَلْأَوْصِیَاءُ فَقُلْتُ مَنْ عِتْرَتُهُ قَالَ أَصْحَابُ اَلْعَبَاءِ فَقُلْتُ مَنْ أُمَّتُهُ قَالَ اَلْمُؤْمِنُونَ اَلَّذِینَ صَدَّقُوا بِمَا جَاءَ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ

ص: 17


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 62 ح 252.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 229 ح 11.

اَلْمُتَمَسِّکُونَ بِالثَّقَلَیْنِ اَلَّذِینَ أُمِرُوا بِالتَّمَسُّکِ بِهِمَا کِتَابِ اَللَّهِ وَ عِتْرَتِهِ أَهْلِ بَیْتِهِ اَلَّذِینَ أَذْهَبَ اَللَّهُ عَنْهُمُ اَلرِّجْسَ وَ طَهَّرَهُمْ تَطْهِیراً وَ هُمَا اَلْخَلِیفَتَانِ عَلَی اَلْأُمَّةِ بَعْدَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: به حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه عرض کردم: آل محمد صلوات الله علیهم چه کسانی اند؟ فرمود: نسل آن حضرت. گفتم: اهل بیتش چه کسانی هستند؟ فرمود: اصحاب عبا. گفتم: امت آن حضرت چه کسانی هستند؟ فرمود: مؤمنانی که آنچه از جانب حق آورده است، باور کرده اند و چنگ زدند به ثقل ها که خداوند فرمان تمسک بدان ها را داده است که همانا کتاب الله و عترت و اهل بیت پیامبرند. خداوند از آنان پلیدی را دور کرده و به نیکی تطهیرشان کرده است. بی گمان قرآن و اهل بیت بعد از رسول الله صلی الله علیه و آله جانشینان آن حضرت در امت هستند.

حدیث 24

24- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ اَلْحِمْیَرِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ عِیسَی بْنِ عُبَیْدٍ اَلْیَقْطِینِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی یُونُسُ بْنُ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما أَنَّهُ قَالَ: إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حُرُمَاتٍ ثَلاَثٍ لَیْسَ مِثْلَهُنَّ شَیْءٌ کِتَابُهُ وَ هُوَ حِکْمَتُهُ وَ نُورُهُ وَ بَیْتُهُ اَلَّذِی جَعَلَهُ قِبْلَةً لِلنَّاسِ لاَ یَقْبَلُ مِنْ أَحَدٍ تَوَجُّهاً إِلَی غَیْرِهِ وَ عِتْرَةُ نَبِیِّکُمْ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عبدالله بن سنان روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: برای خداوند عزوجل سه حرمت است که چیزی مثل آن وجود ندارد: کتابش، که حکمت و نور است، خانه ای که آن را قیامی برای مردم قرار داد و از کسی توجه به غیر آن را نمی پذیرد، و خاندان نبی شما صلی الله علیه و آله.

حدیث 25

25- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی اَلْخَطَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ أَسْبَاطٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما أَنَّهُ قَالَ: یَا أَبَا بَصِیرٍ نَحْنُ شَجَرَةُ اَلْعِلْمِ وَ نَحْنُ أَهْلُ بَیْتِ اَلنَّبِیِّ وَ فِی دَارِنَا مَهْبِطُ جَبْرَئِیلَ وَ نَحْنُ خُزَّانُ عِلْمِ اَللَّهِ وَ نَحْنُ مَعَادِنُ وَحْیِ اَللَّهِ مَنْ تَبِعَنَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنَّا هَلَکَ حَقّاً عَلَی اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: ای ابو بصیر! ما هستیم درخت علم. ما هستیم اهل بیت پیغمبر، و در خانه ما حضرت جبرئیل فرود می آمد، و ما هستیم خزانه دار علم خدا، و ما هستیم معادن وحی خدا. هر کس پیرو ما باشد نجات یافته و هر کس از ما تخلف کند هلاک است، این حق بر خداوند عزوجل است.

ص: 18


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 240 ح 10.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 291 ح 13.
3- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 307 ح 15.

حدیث 26

26- الشیخ محمد بن عمر الکشي، عن أبي عليّ أحمد بن عليّ بن كلثوم السرخسي قال: حدّثني إسحاق بن محمّد بن أبان البصرى قال: حدّثني محمّد بن الحسن بن شمّون قال: قالَ الإمام العسكريّ صلوات الله علیه: نَحنُ كَهفٌ لِمَنِ التَجَأَ إلَينا ونورٌ لِمَنِ استَضاءَ بِنا وعِصمَةٌ لِمَنِ اعتَصَمَ بِنا مَن أحَبَّنا كانَ مَعَنا فِي السَّنامِ الأَعلى ومَنِ انحَرَفَ عَنّا فَإِلَى النّارِ. (1)

مرحوم شیخ کشی، با سند مذکور از محمد بن حسن شمون روایت کرده که گفت: حضرت امام حسن صلوات الله علیه عسكرى فرمود: ما پناهگاهى هستيم براى كسی كه به ما پناه آورَد و نورى هستيم براى آنكه از ما پرتو طلبد و موجب مصؤنيت كسى هستيم كه از ما پناه جويد. هر کس ما را دوست بدارد در مراتب بالا با ما خواهد بود، و هر کس از راه ما كج گردد، به سوى آتش راه خواهد برد.

حدیث 27

27- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ شُعَیْبٍ اَلْجَوْهَرِیُّ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا عِیسَی بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْعَلَوِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو أَحْمَدُ بْنُ أَبِی حَازِمٍ اَلْغِفَارِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عُبَیْدُ اَللَّهِ بْنُ مُوسَی عَنْ شَرِیکٍ عَنِ اَلرُّکَیْنِ بْنِ اَلرَّبِیعِ عَنِ اَلْقَاسِمِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ زَیْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ اَلثَّقَلَیْنِ کِتَابَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی أَلاَ وَ هُمَا اَلْخَلِیفَتَانِ مِنْ بَعْدِی وَ لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ اَلْحَوْضَ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از زید بن ثابت روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من در میان شما دو چیز گران بها به جا می گذارم؛ کتاب الله و عترتم که اهل بیتم هستند را. بدانید که آن دو خلیفه و جانشین بعد از من خواهند بود و از هم جدا نمی شوند تا اینکه سر حوض بر من وارد شوند.

حدیث 28

28- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحُسَیْنِ وَ غَیْرُهُ عَنْ سَهْلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی وَ مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحُسَیْنِ جَمِیعاً عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ جَابِرٍ وَ عَبْدِ اَلْکَرِیمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اَلْحَمِیدِ بْنِ أَبِی اَلدَّیْلَمِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمْ أَمْرَیْنِ إِنْ أَخَذْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا: کِتَابَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَهْلَ بَیْتِی عِتْرَتِی أَیُّهَا اَلنَّاسُ اِسْمَعُوا وَ قَدْ بَلَّغْتُ إِنَّکُمْ سَتَرِدُونَ عَلَیَّ اَلْحَوْضَ فَأَسْأَلُکُمْ عَمَّا فَعَلْتُمْ فِی اَلثَّقَلَیْنِ وَ اَلثَّقَلاَنِ کِتَابُ اَللَّهِ جَلَّ ذِکْرُهُ وَ أَهْلُ بَیْتِی فَلاَ تَسْبِقُوهُمْ فَتَهْلِکُوا وَ لاَ تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْکُمْ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالحمید بن ابو دیلم روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: همانا من دو امر در میان شما میگذارم، اگر آنها را بپذیرید، هرگز گمراه نشوید: کتاب خدای عزوجل (قرآن). اهل بیت که عترت من هستند.

ص: 19


1- . رجال کشی ج 2 ص 814 ح 1018.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 415 ح 15.
3- . الکافی ج 1 ص 293 ح 3.

ای مردم! گوش کنید که من تبلیغ کردم، شما در قیامت سر حوض بر من وارد می شوید و من از آنچه نسبت به ثقلین انجام داده اید از شما بازخواست میکنم، و ثقلین، کتاب خدا جل ذکره و اهل بیت من هستند، بر ایشان پیشی نگیرید که هلاک شوید، و به ایشان چیزی نیاموزید که آنها از شما داناترند.

توضیح: این حدیث طولانی است بنده، فقط محل مورد نظر را از آن نقل کرده ام.

حدیث 29

29- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عُمَرَ اَلْیَمَانِیِّ عَنِ اِبْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ أَبَانِ بْنِ عَیَّاشٍ عَنْ سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَمِیرَ اَلْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فِی آخِرِ خُطْبَتِهِ یَوْمَ قَبَضَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ إِنِّی قَدْ تَرَکْتُ فِیکُمْ أَمْرَیْنِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِی مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا کِتَابَ اَللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَإِنَّ اَللَّطِیفَ اَلْخَبِیرَ قَدْ عَهِدَ إِلَیَّ أَنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ اَلْحَوْضَ کَهَاتَیْنِ وَ جَمَعَ بَیْنَ مُسَبِّحَتَیْهِ وَ لاَ أَقُولُ کَهَاتَیْنِ وَ جَمَعَ بَیْنَ اَلْمُسَبِّحَةِ وَ اَلْوُسْطَی فَتَسْبِقَ إِحْدَاهُمَا اَلْأُخْرَی فَتَمَسَّکُوا بِهِمَا لاَ تَزِلُّوا وَ لاَ تَضِلُّوا وَ لاَ تَقَدَّمُوهُمْ فَتَضِلُّوا. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از سلیم بن قیس هلالی روایت کرده که گفت: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله در آخرین خطبه اش روزی که خدای عز و جل قبض روحش فرمود (و او را به نزد خودش برد) فرمود: من همانا دو امر در میان شما می گذارم که پس از من هرگز گمراه نشوید تا مادامی که به آن دو چنگ زنید: کتاب خدا، و عترتم که اهل بیت من هستند زیرا خدای لطیف و آگاه به من سفارش کرده که آن دو از هم جدا نشوند تا در کنار حوض بر من وارد شوند، مانند این دو (انگشت که با هم برابرند) و دو (انگشت سبابۀ خود را به هم چسباند و نمی گویم مانند این دو انگشت - و انگشت سبابه و وسطی را بهم چسباند. (یعنی با هم برابرند و این طور نیست) که یکی بر دیگری پیش باشد (و جلو افتد) پس به هر دوی اینها چنگ زنید تا نلغزید و گمراه نشوید، و بر ایشان جلو نیفتید که گمراه شوید.

توضیح: این حدیث طولانی است، بنده فقط محل مورد نظر را از آن نقل کرده ام.

حدیث 30

30- قال الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، أَخْبَرَنَا جَمَاعَةٌ، عَنْ أَبِی اَلْمُفَضَّلِ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ اَلرَّزَّازُ اَلْقُرَشِیُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا جَدِّی لِأُمِّی مُحَمَّدُ بْنُ عِیسَی اَلْقَیْسِیُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ یَزِیدَ اَلطَّائِیُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ اَلْبَرِیدِ، عَنْ أَبِی سَعِیدٍ اَلتَّیْمِیِّ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا ثَابِتٍ مَوْلَی أَبِی ذَرٍّ رَحِمَهُ اَللَّهُ یَقُولُ: سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهَا تَقُولُ: سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فِی مَرَضِهِ اَلَّذِی قُبِضَ فِیهِ یَقُولُ وَ قَدِ اِمْتَلَأَتِ اَلْحُجْرَةُ مِنْ أَصْحَابِهِ: أَیُّهَا اَلنَّاسُ، یُوشِکُ أَنْ أُقْبَضَ قَبْضاً سَرِیعاً فَیَنْطَلِقَ بِی، وَ قَدْ قَدَّمْتُ إِلَیْکُمُ اَلْقَوْلَ مَعْذِرَةً إِلَیْکُمْ، أَلاَ إِنِّی مُخَلِّفٌ فِیکُمْ کِتَابَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی. ثُمَّ أَخَذَ بِیَدِ عَلِیٍّ صلوات الله علیه فَرَفَعَهَا فَقَالَ: هَذَا عَلِیٌّ مَعَ اَلْقُرْآنِ وَ اَلْقُرْآنُ مَعَ عَلِیٍّ، خَلِیفَتَانِ بَصِیرَانِ لاَ یَفْتَرِقَانِ حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ اَلْحَوْضَ، فَأَسْأَلُهُمَا مَا ذَا خُلِّفْتُ فِیهِمَا. (2)

ص: 20


1- . الکافی ج 2 ص 414 ح 1.
2- . الأمالی (للطوسی) ج 1 ص 478 ح 1045.

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از ام سلمه رضوان الله علیها روایت کرده که گفت: از رسول الله صلی الله علیه و آله در آن بیماری که به وفاتش انجامید، شنیدم: - درحالی که اتاق از اصحاب پر بود- فرمود: ای مردم! نزدیک است که شتابان روح من را ستانده و مرا ببرند. من سخنانی را برای اتمام حجّت به شما پیشنهاد کردم بدانید که من در میان شما کتاب خدا و عترت که اهل بیتم هستند را به جا می گذارم. سپس دست علی صلوات الله علیه را گرفت و بالا برده، فرمود: این علی به همراه قرآن و قرآن به همراه علی است. دو جانشین بینا که از هم جدا نمی شوند تا در آن حوض بر من وارد شوند من از آن دو دربارۀ آنچه به جا گذاردم خواهم پرسید.

حدیث 31

31- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا اَلْحُسَیْنُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سَعِیدٍ اَلْعَسْکَرِیُّ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَمْدَانَ اَلْقُشَیْرِیُّ قَالَ أَخْبَرَنَا اَلْمُغِیرَةُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْمُهَلَّبِ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی قَالَ حَدَّثَنِی عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ مَرْزُوقٍ عَنْ عَطِیَّةَ اَلْعَوْفِیِّ عَنْ أَبِی سَعِیدٍ اَلْخُدْرِیِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمْ أَمْرَیْنِ أَحَدُهُمَا أَطْوَلُ مِنَ اَلْآخَرِ کِتَابُ اَللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ اَلسَّمَاءِ إِلَی اَلْأَرْضِ وَ عِتْرَتِی أَلاَ وَ إِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ اَلْحَوْضَ فَقُلْتُ لِأَبِی سَعِیدٍ مَنْ عِتْرَتُهُ قَالَ أَهْلُ بَیْتِهِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابو سعید خدری روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من در میان شما دو امر به جا می گذارم که هر یک از دیگری مفیدتر و سربلندتر است یکی کتاب خدا رشته ای که از آسمان تا زمین کشیده است و دیگری عترت خودم، این هر دو از هم جدا نشوند تا در سر حوض کوثر بر من وارد شوند. راوی گوید: به ابو سعید خدری گفتم: عترت پیغمبر کیست؟ گفت: اهل بیت آن حضرت.

حدیث 32

32- قال الشیخ محمد بن الفتال النیسابوري: وَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ اَلثَّقَلَیْنِ کِتَابَ اَللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی أَلاَ وَ هُمَا اَلْخَلِیفَتَانِ مِنْ بَعْدِی وَ لَنْ یَتَفَرَّقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ اَلْحَوْضَ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن فتال نیشابوری می گوید: و رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمودند: من دو چیز گرانسنگ میان شما باقی می گذارم، کتاب خدا و عترتم که همان اهل بیت من هستند. همانا که این دو پس از من جانشین من هستند و هرگز از یک دیگر جدا نمی شوند تا کنار حوض کوثر پیش من آیند.

حدیث 33

33- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ زِیَادِ بْنِ جَعْفَرٍ اَلْهَمَدَانِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ: سُئِلَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه عَنْ مَعْنَی قَوْلِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ إِنِّی مُخَلِّفٌ فِیکُمُ اَلثَّقَلَیْنِ کِتَابَ

ص: 21


1- . الخصال (للصدوق) ج 1 ص 65.
2- . روضة الواعظین ج 2 ص 273.

اَللَّهِ وَ عِتْرَتِی مَنِ اَلْعِتْرَةُ فَقَالَ أَنَا وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ وَ اَلْأَئِمَّةُ اَلتِّسْعَةُ مِنْ وُلْدِ اَلْحُسَیْنِ تَاسِعُهُمْ مَهْدِیُّهُمْ وَ قَائِمُهُمْ لاَ یُفَارِقُونَ کِتَابَ اَللَّهِ وَ لاَ یُفَارِقُهُمْ حَتَّی یَرِدُوا عَلَی رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ حَوْضَهُ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از غیاث بن ابراهیم از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه از پدران بزرگوارش از حضرت امام حسین صلوات الله علیهم روایت کرده فرمود: از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه سؤال شد از معنی قول رسول الله صلّی الله علیه و آله «دو چيز گرانبها در ميان شما مى گذارم كتاب خدا و عترتم» پرسيدند عترت چه كسانى هستند؟ فرمود: من هستم، حضرت امام حسن و حضرت امام حسين و نه امام از فرزندان حسين صلوات الله علیهم، نهم ايشان حضرت مهدى و قائم ايشان است، جدا نمى شوند از كتاب خدا و جدا نمى شود كتاب خدا از ايشان تا وارد شوند بر رسول الله صلّى اللّه عليه و آله در كنار حوض كوثر.

حدیث 34

34- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ اَلْحَسَنِ اَلْمُؤَدِّبُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَلِیٍّ اَلْأَصْبَهَانِیِّ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلثَّقَفِیِّ قَالَ أَخْبَرَنَا مُخَوَّلُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَلْجَبَّارِ بْنُ اَلْعَبَّاسِ اَلْهَمْدَانِیُّ عَنْ عَمَّارٍ أَبِی مُعَاوِیَةَ اَلدُّهْنِیِّ عَنْ عَمْرَةَ اِبْنَةِ أَفْعَی قَالَتْ سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهَا تَقُولُ: نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآیَةُ فِی بَیْتِی «إِنَّما یُرِیدُ اَللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ اَلرِّجْسَ أَهْلَ اَلْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً» قَالَتْ وَ فِی اَلْبَیْتِ سَبْعَةٌ رَسُولُ اَللَّهِ وَ جَبْرَئِیلُ وَ مِیکَائِیلُ وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَیْهِم قَالَتْ وَ أَنَا عَلَی اَلْبَابِ فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اَللَّهِ أَ لَسْتُ مِنْ أَهْلِ اَلْبَیْتِ قَالَ إِنَّکِ مِنْ أَزْوَاجِ اَلنَّبِیِّ وَ مَا قَالَ إِنَّکِ مِنْ أَهْلِ اَلْبَیْتِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عمره دختر افعی روایت کرده که گفت: از حضرت ام سلمه رضوان الله علیها شنیدم که می گفت: این آیه: «جز این نیست که همواره خدا می خواهد هرگونه پلیدی را از شما اهل بیت برطرف نماید، و شما را چنان که شایسته است پاک و پاکیزه گرداند». (سوره احزاب آیه 33) در منزل من نازل شد. و در خانه هفت کس بودند: رسول الله صلّی اللّه علیه و آله و جبرئیل و میکائیل و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم. ام سلمه گوید: من هم بر در خانه بودم، گفتم: یا رسول الله! آیا من از اهل بیت نیستم؟ فرمود: تو از ازواج پیغمبری و نفرمود تو از اهل بیتی.

حدیث 35

35- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ اِبْنِ فَضَّالٍ عَنِ اَلْمُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ اَلْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «رَبِّ اِغْفِرْ لِی وَ لِوٰالِدَیَّ وَ لِمَنْ دَخَلَ بَیْتِیَ مُؤْمِناً» یَعْنِی اَلْوَلاَیَةَ مَنْ دَخَلَ فِی اَلْوَلاَیَةِ دَخَلَ فِی بَیْتِ اَلْأَنْبِیَاءِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ وَ قَوْلُهُ «إِنَّما یُرِیدُ اَللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ اَلرِّجْسَ أَهْلَ اَلْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً» یَعْنِی اَلْأَئِمَّةَ صلوات الله علیهم وَ وَلاَیَتَهُمْ مَنْ دَخَلَ فِیهَا دَخَلَ فِی بَیْتِ اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. (3)

ص: 22


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 1 ص 57 ح 27.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 472 ح 4.
3- . الکافی ج 1 ص 423 ح 54.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از محمد بن علی حلبی روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در باره قول خدای عزوجل: «پروردگارا! مرا و پدر و مادرم را با هر کس به حال ایمان وارد خانه من شود بیامرز» (سوره نوح آیه 28) فرمود: مقصود ولایت است، هر کس وارد ولایت شود، به خانه پیغمبران وارد شده است. و مقصود از قول خدای تعالی: «جز این نیست که همواره خدا می خواهد هرگونه پلیدی را از شما اهل بیت برطرف نماید، و شما را چنان که شایسته است پاک و پاکیزه گرداند». (سوره احزاب آیه سوره 33) ائمه صلوات الله علیهم و ولایت آنها است، هر کس در ولایت آنها وارد شود در خانه رسول الله صلّی الله علیه و آله وارد شده است.

حدیث 36

36- قال الشیخ علي بن محمد الخزاز القمي، حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ اَلْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُوسَی اَلتَّلَّعُکْبَرِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عِیسَی بْنُ مُوسَی اَلْهَاشِمِیُّ بِسَامِرَّاءَ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما قَالَ دخلت على رسول الله صلی الله علیه و آله في بيت ام سلمة، و قد نزلت عليه هذه الآية: «إِنَّمََا يُرِيدُ اَللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ اَلرِّجْسَ أَهْلَ اَلْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» فقال رسول الله صلی الله علیه و آله: يا علي، هذه الآية نزلت فيك، و في سبطي، و الأئمة من ولدك.

فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اَللَّهِ کَمِ اَلْأَئِمَّةُ بَعْدَکَ قَالَ أَنْتَ یَا عَلِیُّ ثُمَّ اِبْنَاکَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ وَ بَعْدَ اَلْحُسَیْنِ عَلِیٌّ اِبْنُهُ وَ بَعْدَ عَلِیٍّ مُحَمَّدٌ اِبْنُهُ وَ بَعْدَ مُحَمَّدٍ جَعْفَرٌ اِبْنُهُ وَ بَعْدَ جَعْفَرٍ مُوسَی اِبْنُهُ وَ بَعْدَ مُوسَی عَلِیٌّ اِبْنُهُ وَ بَعْدَ عَلِیٍّ مُحَمَّدٌ اِبْنُهُ وَ بَعْدَ مُحَمَّدٍ عَلِیٌّ اِبْنُهُ وَ بَعْدَ عَلِیٍّ اَلْحَسَنُ اِبْنُهُ وَ اَلْحُجَّةُ مِنْ وُلْدِ اَلْحَسَنِ صلوات الله علیهم وَ هَکَذَا وَجَدْتُ أَسَامِیَهُمْ عَلَی سَاقِ اَلْعَرْشِ فَسَأَلْتُ اَللَّهَ تَعَالَی عَنْ ذَلِکَ فَقَالَ یَا مُحَمَّدُ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ بَعْدَکَ مُطَهَّرُونَ مَعْصُومُونَ وَ أَعْدَاؤُهُمْ مَلْعُونُونَ. (1)

مرحوم شیخ علی بن محمد بن علی خزاز قمی، با سند مذکور از عیسی بن موسی هاشمی از پدرش از پدرانش از حضرت امام حسین صلوات الله علیه از پدر بزرگوارش حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: نزد رسول الله صلی الله علیه و آله که در خانه اُمّ سلمه بود، رفتم و آیه: «جز این نیست که همواره خدا می خواهد هرگونه پلیدی را از شما اهل بیت برطرف نماید، و شما را چنان که شایسته است [از همه گناهان و معاصی] پاک و پاکیزه گرداند».

(سوره احزاب آیه 33) بر رسول الله صلی الله علیه و آله نازل شده بود. رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: ای علی! این آیه در شأن تو و دو فرزندت (حسن و حسین صلوات الله علیهما) و امامانی که از نسل تو هستند، نازل شده است. علی صلوات الله علیه فرمود: عرض کردم: ای رسول الله! چند امام پس از شما می آیند؟ رسول الله صلی الله علیه و آله پاسخ داد: اول آنها، تو (ای علی) هستی، سپس دو پسرت: حسن و حسین و پس از حسین، پسرش علی و پس از علی، پسرش محمد و پس از محمد، پسرش جعفر و پس از جعفر، پسرش موسی و پس از موسی، پسرش علی و پس از علی، پسرش محمد و پس از محمد، پسرش علی و پس از علی، پسرش حسن و پس از حسن، پسرش حجّت است که همگی از نسل حسین صلوات الله علیهم هستند.

ص: 23


1- . کفایة الاثر ص 155.تفسیر البرهان ج 4 ص 444 ح 8587.

نام های آنان را بر روی ساق عرش دیدم که این گونه نوشته شده بود؛ پس از خداوند پرسیدم که اینان کیستند؟ خداوند پاسخ داد: ای محمد! اینان امامان پس از تو هستند که پاک و معصوم می باشند و دشمنان آنان، ملعون هستند.

حدیث 37

37- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، أَبِی رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ مُوسَی اَلْخَشَّابِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ اَلْوَاسِطِیِّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله مَا عَنَی اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِقَوْلِهِ «إِنَّما یُرِیدُ اَللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ اَلرِّجْسَ أَهْلَ اَلْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً» قَالَ نَزَلَتْ فِی اَلنَّبِیِّ وَ أَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَیْنِ وَ فَاطِمَةَ صلوات الله علیهم فَلَمَّا قَبَضَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ نَبِیَّهُ کَانَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ ثُمَّ اَلْحَسَنُ ثُمَّ اَلْحُسَیْنُ صلوات الله علیهم ثُمَّ وَقَعَ تَأْوِیلُ هَذِهِ اَلْآیَةِ «وَ أُولُوا اَلْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلی بِبَعْضٍ فِی کِتابِ اَللهِ» وَ کَانَ عَلِیُّ بْنُ اَلْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما إِمَاماً ثُمَّ جَرَتْ فِی اَلْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ اَلْأَوْصِیَاءِ صلوات الله علیهم عَلَیْهِ فَطَاعَتُهُمْ طَاعَةُ اَللَّهِ وَ مَعْصِیَتُهُمْ مَعْصِیَةُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عبد الله بن کثیر روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شأن نزول آیه: «جز این نیست که همواره خدا می خواهد هرگونه پلیدی را از شما اهل بیت برطرف نماید، و شما را چنان که شایسته است [از همه گناهان و معاصی] پاک و پاکیزه گرداند». (سوره احزاب آیه 33) را پرسیدم و حضرت پاسخ داد: این آیه، در شأن رسول الله صلی الله علیه و آله، امیرالمؤمنین، حسن، حسین و فاطمه صلوات الله علیهم نازل شده است. چون رسول الله صلی الله علیه و آله درگذشت، حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه امام شد. پس از او حسن و پس از او حسین صلوات الله علیهما امام شدند. سپس تأویل آیه: «و خویشاوندان نسبت به یکدیگر (از دیگران) در کتاب خدا سزاوارترند». (سوره انفال آیه 75) اجرا شد و حضرت علی بن الحسین صلوات الله علیهما امام گردید. سپس این حکم در ائمّه که از نسل حضرت علی بن الحسین صلوات الله علیهما هستند و یکی پس از دیگری جانشین و وصی بودند، جاری شد. پس اطاعت از آنان، به منزله اطاعت از خداوند و نافرمانی از آنان، به منزله نافرمانی از خداوند عزّوجلّ است.

حدیث 38

38- الشیخ محمد بن العباس، عَنْ عَبْدِ الْعَزِیزِ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَکَرِیَّا عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ صلوات الله علیهما قَالَ قَالَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَضَّلَنَا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ کَیْفَ لَا یَکُونُ کَذَلِکَ وَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ فِی کِتَابِهِ «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً» فَقَدْ طَهَّرَنَا اللَّهُ مِنَ الْفَوَاحِشِ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ فَنَحْنُ عَلَی مِنْهَاجِ الْحَقِّ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن عباس، با سند مذکور از جعفر بن محمد بن عماره، از پدرش از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه از پدر بزرگوارش صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه فرمود: خداوند عزّوجلّ، ما اهل بیت را بر دیگران برتری داده است و چگونه این طور نباشد در حالی که خداوند عزّوجلّ در کتاب خود می فرماید: «جز این نیست که همواره خدا می خواهد هرگونه پلیدی را از شما اهل بیت برطرف نماید، و شما را چنان که شایسته است [از همه

ص: 24


1- . علل الشرائع ج 1 ص 205 ح 2.
2- . تأویل الآیات ج 2 ص 458 ح 22.

گناهان و معاصی] پاک و پاکیزه گرداند». (سوره احزاب آیه 33) پس خداوند گناهان ظاهری و باطنی را از ما زدوده است. بنابراین ما در مسیر حق می باشیم.

حدیث 39

39- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ قَیْسٍ الْأَشْعَرِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ عمه الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی لِمُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله حِینَ جَحَدَهُ کَفَرَةُ أَهْلِ الْکِتَابِ وَ حَاجُّوهُ «فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَی الْکاذِبِینَ» فَأَخْرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مِنَ الْأَنْفُسِ مَعَهُ أَبِی وَ مِنَ الْبَنِینَ أَنَا وَ أَخِی وَ مِنَ النِّسَاءِ أُمِّی فَاطِمَةَ مِنَ النَّاسِ جَمِیعاً فَنَحْنُ أَهْلُهُ وَ لَحْمُهُ وَ دَمُهُ وَ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ مِنْهُ وَ هُوَ مِنَّا. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از عبدالرحمن بن کثیر از حضرت امام جعفر صادق از پدر بزرگوارش از جد بزرگوارش حضرت امام زین العابدین از عموی بزرگوارش حضرت امام حسن مجتبی صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: هنگامی که کافران کتاب حضرت محمد صلی الله علیه و آله را انکار کردند و با او به مجادله پرداختند، خداوند متعال به آن حضرت فرمود: «بگو: بیایید ما پسرانمان را و شما پسرانتان را، و ما زنانمان را و شما زنانتان را، و ما نفوسمان را و شما نفوستان را دعوت کنیم؛ سپس یکدیگر را نفرین نماییم، پس لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم». (سوره آل عمران آیه 61) آن گاه رسول الله صلی الله علیه و آله از «نفوس» پدرم را و از «فرزندان» من و برادرم و از «زنان» حضرت فاطمه، مادرم را همراه خود برد. پس از میان تمام مردم، ما خانواده و گوشت و خون و نفس او هستیم. ما از او هستیم و او از ما.

حدیث 40

40- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ اَلْحُسَیْنِ بْنِ شَاذَوَیْهِ اَلْمُؤَدِّبُ وَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْرُورٍ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُمَا قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ اَلْحِمْیَرِیُّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ اَلرَّیَّانِ بْنِ اَلصَّلْتِ عَنِ أَبی اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا صلوات الله علیه في حدیثه صلوات الله علیه مَعَ اَلْمَأْمُونُ وَ اَلْعُلَمَاءُ فِی الفرق بین اَلْعِتْرَةَ وَ اَلْأُمَّةِ و فضل اَلْعِتْرَةَ عَلَی اَلْأُمَّةِ اِصْطَفی اَلْعِتْرَةَ و ذکر الحدیث بطوله و في الحدیث: قَالَتِ اَلْعُلَمَاءُ فَأَخْبِرْنَا هَلْ فَسَّرَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلاِصْطِفَاءَ فِی اَلْکِتَابِ فَقَالَ اَلرِّضَا صلوات الله علیه فَسَّرَ اَلاِصْطِفَاءَ فِی اَلظَّاهِرِ سِوَی اَلْبَاطِنِ فِی اِثْنَیْ عَشَرَ مَوْطِناً وَ مَوْضِعاً و ذکر المواضع من القرآن و قال صلوات الله علیه فیها وَ أَمَّا اَلثَّالِثَةُ فَحِینَ مَیَّزَ اَللَّهُ اَلطَّاهِرِینَ مِنْ خَلْقِهِ فَأَمَرَ نَبِیَّهُ بِالْمُبَاهَلَةِ بِهِمْ فِی آیَةِ اَلاِبْتِهَالِ فَقَالَ عَزَّ وَ جَلَّ یَا مُحَمَّدُ «فَمَنْ حَاجَّکَ فِیهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَکَ مِنَ اَلْعِلْمِ فَقُلْ تَعٰالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِسٰاءَنا وَ نِسٰاءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اَللهِ عَلَی اَلْکٰاذِبِینَ» فَبَرَزَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَلِیّاً وَ اَلْحَسَنَ وَ اَلْحُسَیْنَ وَ فَاطِمَةَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَیْهِم وَ قَرَنَ أَنْفُسَهُمْ بِنَفْسِهِ فَهَلْ تَدْرُونَ مَا مَعْنَی قَوْلِهِ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ قَالَتِ اَلْعُلَمَاءُ عَنَی بِهِ نَفْسَهُ فَقَالَ أَبُو اَلْحَسَنِ صلوات الله علیه لَقَدْ غَلِطْتُمْ إِنَّمَا عَنَی بِهَا عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه وَ مِمَّا یَدُلُّ عَلَی ذَلِکَ قَوْلُ اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ حِینَ قَالَ لَیَنْتَهِیَنَّ بَنُو وَلِیعَةَ أَوْ لَأَبْعَثَنَّ إِلَیْهِمْ رَجُلاً کَنَفْسِی

ص: 25


1- . امالی (للطوسی) ج 2 ص 177.

یَعْنِی عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه وَ عَنَی بِالْأَبْنَاءِ اَلْحَسَنَ وَ اَلْحُسَیْنَ صلوات الله علیهما وَ عَنَی بِالنِّسَاءِ فَاطِمَةَ صلوات الله علیها فَهَذِهِ خُصُوصِیَّةٌ لاَ یَتَقَدَّمُهُمْ فِیهَا أَحَدٌ وَ فَضْلٌ لاَ یَلْحَقُهُمْ فِیهِ بَشَرٌ وَ شَرَفٌ لاَ یَسْبِقُهُمْ إِلَیْهِ خَلْقٌ إِذْ جَعَلَ نَفْسَ عَلِیٍّ صلوات الله علیه کَنَفْسِهِ فَهَذِهِ اَلثَّالِثَةُ وَ أَمَّا اَلرَّابِعَةُ و ذكرها و ما بعدها إلى آخر الحديث. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ریّان بن صلت روایت کرده که گفت: حضرت امام رضا صلوات الله علیه آن گاه که با مأمون و علما سخن می گفت و در باره فرق عترت و امت و برتری عترت بر امت و گزیده بودن عترت و آن حدیث طولانی را به طور کامل نقل کرد که از جمله در این حدیث آمده است، علما از حضرت امام رضا صلوات الله علیه پرسیدند: آیا خداوند متعال در باره «اصطفاء» و برگزیده شدن در قرآن صحبت کرده است؟ حضرت امام رضا صلوات الله علیه پاسخ فرمودند: در دوازده مورد، ظاهر کلمه اصطفاء در قرآن ذکر شده است و این به غیر از باطن آن است و آن آیات را بیان کردند. آن حضرت در جایی از سخنانش فرمود: اما مورد سوم، آن جایی است که خداوند، انسان های پاک و مطهّر خود را مشخص کرده است و به پیامبر خود در آیه ابتهال دستور داده است که به کمک آنها به مباهله بپردازد. خداوند عز و جل فرموده است: «پس هر که با تو درباره او [عیسی] پس از آنکه بر تو [به واسطه وحی، نسبت به احوال وی] علم و آگاهی آمد، مجادله و ستیز کند، بگو: بیایید ما پسرانمان را و شما پسرانتان را، و ما زنانمان را و شما زنانتان را، و ما نفوسمان را و شما نفوستان را دعوت کنیم؛ سپس یکدیگر را نفرین نماییم، پس لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم». (سوره آل عمران آیه 61) پس رسول الله صلّی الله علیه و آله علی و حسن و حسین و فاطمه صلوات الله علیهم را همراه خود آورد و نفس خود را با نفس آنها مقترن ساخت یعنی با آنها مجتمع و یکباره بیرون در آمدند، حضرت امام رضا صلوات الله علیه به علما فرمود آیا معنی«نفوسمان و نفوستان» را میدانید؟ علماء گفتند: مقصود، خودش می باشد. حضرت امام رضا صلوات الله علیه فرمود: اشتباه کردید، بلکه مقصود حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه می باشد و چیزی که این حرف را تأیید می کند، گفته رسول الله صلی الله علیه و آله می باشد؛ آن جا که فرمود: بنی ولیعه یا دست بر می دارند و یا این که مردی مانند خودم را به سوی آنها می فرستم. مقصود ایشان، حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه بود و منظور از فرزندان در آن آیه، حسن و حسین صلوات الله علیهما می باشد و مقصود از زنان، حضرت فاطمه صلوات الله علیه است. این همان ویژگی می باشد که کسی بر آن پیشی نمی گیرد و فضلی است که هیچ انسانی بدان نمی رسد و شرافتی است که هیچ مخلوقی قبلاً به آن نرسیده است. زیرا در این مورد سوم، او جان علی صلوات الله علیه را مانند جان خود دانسته است. موارد چهارم و بعدی را هم ذکر کرد تا آخر حدیث.

حدیث 41

41- قال الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، حَدَّثَنَا أَبُو اَلْفَتْحِ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی اَلْفَوَارِسِ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو حَامِدٍ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلصَّائِغُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ اَلسَّرَّاجُ قَالَ حَدَّثَنَا قُتَیْبَةُ بْنُ سَعِیدٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ عَنْ بُکَیْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَقُولُ لِعَلِیٍّ صلوات الله علیه ثَلاَثاً فَلَأَنْ تَکُونَ لِی وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ حُمْرِ اَلنِّعَمِ سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَقُولُ لِعَلِیٍّ وَ خَلَّفَهُ فِی بَعْضِ مَغَازِیهِ فَقَالَ یَا رَسُولَ اَللَّهِ تُخَلِّفُنِی مَعَ اَلنِّسَاءِ وَ اَلصِّبْیَانِ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی

ص: 26


1- . الأمالی (للصدوق) ص 423 ح 1.

اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَ مَا تَرْضَی أَنْ تَکُونَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إِلاَّ أَنَّهُ لاَ نَبِیَّ بَعْدِی وَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ یَوْمَ خَیْبَرَ لَأُعْطِیَنَّ اَلرَّایَةَ رَجُلاً یُحِبُّ اَللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ یُحِبُّهُ اَللَّهُ وَ رَسُولُهُ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا قَالَ اُدْعُوا لِی عَلِیّاً فَأَتَی عَلِیٌّ أَرْمَدَ اَلْعَیْنَیْنِ فَبَصَقَ فِی عَیْنَیْهِ وَ دَفَعَ إِلَیْهِ اَلرَّایَةَ فَفُتِحَ عَلَیْهِ، وَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآیَةُ: «نَدْع أَبْنَاءنَا وَأَبْنَاءکُمْ وَنِسَاءنَا وَنِسَاءکُمْ وَأَنفُسَنَا وأَنفُسَکُمْ» دَعَا رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَلِیّاً وَ فَاطِمَةَ وَ حَسَناً وَ حُسَیْناً صلوات الله علیهم وَ قَالَ اَللَّهُمَّ هَؤُلاَءِ أَهْلِی. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از عامر بن سعد از پدرش روایت کرده که گفت: از رسول الله صلّی اللّه علیه و آله شنیدم که به علی صلوات الله علیه سه خصوصیت ذکر کرد که اگر یکی از آنها برای من بود از شتران سرخ مو در نزد من محبوبتر بود. درحالی که رسول الله صلّی اللّه علیه و آله علی صلوات الله علیه را در یکی از جنگ هایش[در مدینه]جانشین خود ساخته بود شنیدم که علی صلوات الله علیه عرضه داشت: یا رسول الله! مرا درمیان زنان و کودکان باقی می گذاری؟ پس رسول الله صلّی اللّه علیه و آله فرمود: آیا خشنود نمی گردی که جایگاه تو نسبت به من همچون جایگاه هارون نسبت به موسی باشد جز آنکه هیچ پیامبری پس از من نیست. و همچنین شنیدم که رسول الله صلّی اللّه علیه و آله در روز جنگ خیبر فرمود: پرچم را فردا به کسی می سپارم که خدا و رسولش را دوست می دارد و خدا و رسولش نیز او را دوست می دارند. پس ما گردن بر می افراشتیم تا رسول الله صلّی اللّه علیه و اله پرچم را به ما بدهد. ولی رسول الله صلّی اللّه علیه و آله فرمود: علی صلوات الله علیه را نزد من فرا بخوانید. پس علی صلوات الله علیه آمد در حالیکه چشمانش را از شدت درد بسته بود. آنگاه رسول الله صلی الله علیه و آله از آب دهان خود بر دو چشمش گذارد و پرچم را به او سپرد و به وسیله او بر دشمن پیروز شد. و دیگربار هنگامی بود که این آیه فرو فرستاده شد: «بیایید ما پسرانمان را و شما پسرانتان را، و ما زنانمان را و شما زنانتان را، و ما نفوسمان را و شما نفوستان را دعوت کنیم» (سوره آل عمران آیه 61) رسول الله صلّی اللّه علیه و اله علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم را فراخواند و فرمود: بار خدایا! اینها اهل بیت من هستند.

حدیث 42

42- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ اِبْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ بُرَیْدٍ اَلْعِجْلِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ ههادٍ» فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اَلْمُنْذِرُ وَ لِکُلِّ زَمَانٍ مِنَّا هَادٍ یَهْدِیهِمْ إِلَی مَا جَاءَ بِهِ نَبِیُّ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ثُمَّ اَلْهُدَاةُ مِنْ بَعْدِهِ عَلِیٌّ ثُمَّ اَلْأَوْصِیَاءُ وَاحِدٌ بَعْدَ وَاحِدٍ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از برید عجلی روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه در باره قول خدای عز و جل «همانا تو بیم دهنده ای و برای هر قومی هدایت کننده ای است». (سوره رعد آیه 7) پرسیدم، فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله بیم دهنده است و در هر زمانی یکی از ما اهل بیت هدایت کننده ای است که مردم را به آنچه رسول الله

ص: 27


1- . الأمالی (للطوسی) ج 1 ص 306 ح 616.
2- . الکافی ج 1 ص 191 ح 2.

صلی الله علیه و آله از طرف خدا آورده هدایت کند، پس رهبران بعد از رسول الله صلی الله علیه و آله اول علی صلوات الله علیه است و بعد از او اوصیای آن حضرت یکی پس از دیگری هستند.

حدیث 43

43- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحِیمِ اَلْقَصِیرِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ» فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اَلْمُنْذِرُ وَ عَلِیٌّ اَلْهَادِی أَمَا وَ اَللَّهِ مَا ذَهَبَتْ مِنَّا وَ مَا زَالَتْ فِینَا إِلَی اَلسَّاعَةِ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالرحیم قصیر روایت کرده که گفت: از حضرت امام باقر صلوات الله علیه در باره قول خدای تبارک و تعالی: «همانا تو بیم دهنده ای و برای هر قومی هدایت کننده ای است» پرسیدم، فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله بیم دهنده است و علی صلوات الله علیه رهبر است، هان به خدا سوگند که مقام هدایت و رهبری از میان ما خانواده نرفته و تا اکنون هم در میان ما هست.

حدیث 44

44- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْوَشَّاءِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ جَلَّ جَلاَلُهُ: «وَعَدَ اَللهُ اَلَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا اَلصالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی اَلْأَرْضِ کَمَا اِسْتَخْلَفَ اَلَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ» قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابن سنان روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره قول خدای تعالی: «خدا از میان شما کسانی را که ایمان آورده و کار شایسته کرده اند وعده فرموده است که در زمین به خلافت گمارد چنان که پیشینیان ایشان را به خلافت گماشت». (سوره نور آیه 55) پرسیدم، فرمود: ایشان ائمه صلوات الله علیهم هستند.

حدیث 45

45- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی مَسْعُودٍ عَنِ اَلْجَعْفَرِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا صلوات الله علیه یَقُولُ: اَلْأَئِمَّةُ خُلَفَاءُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی أَرْضِهِ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جعفری روایت کرده که گفت: از حضرت امام رضا صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: ائمه صلوات الله علیهم خلفاء خدای عزوجل در زمینش هستند.

حدیث 46

46- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُعَلًّی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْقَاسِمِ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه اَلْأَوْصِیَاءُ

ص: 28


1- . الکافی ج 1 ص 192 ح 4.
2- . الکافی ج 1 ص 193 ح 3.
3- . الکافی ج 1 ص 193 ح 1.

هُمْ أَبْوَابُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَلَّتِی یُؤْتَی مِنْهَا وَ لَوْلاَهُمْ مَا عُرِفَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ بِهِمُ اِحْتَجَّ اَللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَی خَلْقِهِ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: اوصیاء (رسول الله صلی الله علیه و آله) درهای توجه به سوی خدای عزوجل هستند و اگر ایشان نبودند، مردم خدای عزوجل را نمی شناختند و خدای تبارک و تعالی به وسیله ایشان بر خلقش احتجاج کند.

حدیث 47

47- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مِرْدَاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ یَحْیَی وَ اَلْحَسَنُ بْنُ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ أَبِی خَالِدٍ اَلْکَابُلِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «فَآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ اَلنُّورِ اَلَّذِی أَنْزَلْنا» فَقَالَ یَا أَبَا خَالِدٍ اَلنُّورُ وَ اَللَّهِ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ إِلَی یَوْمِ اَلْقِیَامَةِ وَ هُمْ وَ اَللَّهِ نُورُ اَللَّهِ اَلَّذِی أَنْزَلَ وَ هُمْ وَ اَللَّهِ نُورُ اَللَّهِ فِی اَلسَّمَاوَاتِ وَ فِی اَلْأَرْضِ وَ اَللَّهِ یَا أَبَا خَالِدٍ لَنُورُ اَلْإِمَامِ فِی قُلُوبِ اَلْمُؤْمِنِینَ أَنْوَرُ مِنَ اَلشَّمْسِ اَلْمُضِیئَةِ بِالنَّهَارِ وَ هُمْ وَ اَللَّهِ یُنَوِّرُونَ قُلُوبَ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ یَحْجُبُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ نُورَهُمْ عَمَّنْ یَشَاءُ فَتُظْلِمُ قُلُوبُهُمْ وَ اَللَّهِ یَا أَبَا خَالِدٍ لاَ یُحِبُّنَا عَبْدٌ وَ یَتَوَلاَّنَا حَتَّی یُطَهِّرَ اَللَّهُ قَلْبَهُ وَ لاَ یُطَهِّرُ اَللَّهُ قَلْبَ عَبْدٍ حَتَّی یُسَلِّمَ لَنَا وَ یَکُونَ سِلْماً لَنَا فَإِذَا کَانَ سِلْماً لَنَا سَلَّمَهُ اَللَّهُ مِنْ شَدِیدِ اَلْحِسَابِ وَ آمَنَهُ مِنْ فَزَعِ یَوْمِ اَلْقِیَامَةِ اَلْأَکْبَرِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو خالد کابلی روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه درباره قول خدای عزوجل: «به خدا و رسولش و نوری که فرستاده ایم ایمان آورید». (سوره تغابن آیه ) پرسیدم، فرمود: ای ابا خالد! به خدا سوگند که مقصود از نور ائمه از آل محمد صلّی الله علیه و آله باشند تا روز قیامت، به خدا که ایشان هستند همان نور خدا که فرو فرستاده، به خدا که ایشان هستند نور خدا در آسمانها و زمین. ای ابا خالد! به خدا نور امام در دل مؤمنین از نور خورشید تابان در روز، روشن تر است، به خدا که ائمه صلوات الله علیهم دل های مؤمنین را منور سازند و خدا از هر کس خواهد نور ایشان را پنهان دارد، پس دل آنها تاریک گردد. ای ابا خالد! به خدا بنده ای ما را دوست ندارد و از ما پیروی نکند تا اینکه خدا قلبش را پاکیزه کرده باشد و خدا قلب بنده ای را پاکیزه نکند تا اینکه با ما خالص شده باشد و آشتی کرده باشد و چون با ما سازش کرد خدا از حساب سخت نگاهش دارد و از هراس بزرگ روز قیامت ایمنش سازد.

حدیث 48

48- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه فِی قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَی: «اَلَّذِینَ یَتَّبِعُونَ اَلرَّسُولَ اَلنَّبِیَّ اَلْأُمِّیَّ اَلَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِی اَلتَّوْراةِ وَ اَلْإِنْجِیلِ یَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهاهُمْ عَنِ اَلْمُنْکَرِ وَ یُحِلُّ لَهُمُ اَلطَّیِّباتِ وَ یُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ اَلْخَبائِثَ» إِلَی قَوْلِهِ «وَ اِتَّبَعُوا اَلنُّورَ

ص: 29


1- . الکافی ج 1 ص 193 ح 2.
2- . الکافی ج 1 ص 194 ح 1.

اَلَّذِی أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِکَ هُمُ اَلْمُفْلِحُونَ» قَالَ اَلنُّورُ فِی هَذَا اَلْمَوْضِعِ عَلِیٌّ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، از علی بن ابراهیم با اسنادش از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه راجع به قول خدای تعالی: «کسانی که پیروی می کنند از رسول و پیغمبری که درس ناخوانده است و اوصافش را در تورات و انجیل نزدشان نوشته می یابند، ایشان را به کار نیک وامیدارد و از کار زشت نهی می کند و پاکیزه ها را برای ایشان حلال و پلیدی ها را برایشان حرام میسازد - تا آنجا که فرماید - و پیروی کنند از نوری که با او نازل شده، تنها ایشان رستگارند». (سوره اعراف آیه 157) روایت کرده که فرمود: مقصود از نور در اینجا علی امیرالمؤمنین و ائمه صلوات الله علیهم می باشند.

حدیث 49

49- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحَسَنِ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحَسَنِ بْنِ شَمُّونٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ اَلْأَصَمِّ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْقَاسِمِ عَنْ صَالِحِ بْنِ سَهْلٍ اَلْهَمْدَانِیِّ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَی: «اَللهُ نُورُ اَلسَّماوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکٰاةٍ» فَاطِمَةُ صلوات الله علیها «فِیها مِصْباحٌ» اَلْحَسَنُ: «اَلْمِصْباحُ فِی زُجاجَةٍ» اَلْحُسَیْنُ «اَلزُّجاجَةُ کَأَنَّها کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ» فَاطِمَةُ کَوْکَبٌ دُرِّیٌّ بَیْنَ نِسَاءِ أَهْلِ اَلدُّنْیَا «یُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَکَةٍ» إِبْرَاهِیمُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ: «زَیْتُونَةٍ لا شَرْقِیَّةٍ وَ لا غَرْبِیَّةٍ» لاَ یَهُودِیَّةٍ وَ لاَ نَصْرَانِیَّةٍ: «یَکٰادُ زَیْتُها یُضِیءُ» یَکَادُ اَلْعِلْمُ یَنْفَجِرُ بِهَا: «وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نارٌ نُورٌ عَلی نُورٍ» إِمَامٌ مِنْهَا بَعْدَ إِمَامٍ: «یَهْدِی اَللهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشاءُ» یَهْدِی اَللَّهُ لِلْأَئِمَّةِ مَنْ یَشَاءُ: «وَ یَضْرِبُ اَللهُ اَلْأَمْثالَ لِلنّٰاسِ» قُلْتُ «أَوْ کَظُلُماتٍ» قَالَ اَلْأَوَّلُ وَ صَاحِبُهُ: «یَغْشاهُ مَوْجٌ» اَلثَّالِثُ: «مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ» ظُلُمَاتٌ اَلثَّانِی: «بَعْضُها فَوْقَ بَعْضٍ» مُعَاوِیَةُ لَعَنَهُ اَللَّهُ وَ فِتَنُ بَنِی أُمَیَّةَ: «إِذا أَخْرَجَ یَدَهُ» اَلْمُؤْمِنُ فِی ظُلْمَةِ فِتْنَتِهِمْ: «لَمْ یَکَدْ یَراها وَ مَنْ لَمْ یَجْعَلِ اَللهُ لَهُ نُوراً» إِمَاماً مِنْ وُلْدِ فَاطِمَةَ صلوات الله علیها: «فَما لَهُ مِنْ نُورٍ» إِمَامٍ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ وَ قَالَ فِی قَوْلِهِ: «یَسْعی نُورُهُمْ بَیْنَ أَیْدِیهِمْ وَ بِأَیْمانِهِمْ» أَئِمَّةُ اَلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ تَسْعَی بَیْنَ یَدَیِ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ بِأَیْمَانِهِمْ حَتَّی یُنْزِلُوهُمْ مَنَازِلَ أَهْلِ اَلْجَنَّةِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از صالح بن سهل همدانی روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه راجع به قول خدای تعالی: «خدا نور آسمانها و زمین است، حکایت نور او چون فانوسی است». (سوره نور آیه 35) فرمود: آن فانوس حضرت فاطمه صلوات الله علیها است «که در آن فانوس چراغی است» آن چراغ حسن صلوات الله علیه است «چراغ در آبگینه است» آبگینه حسین صلوات الله علیه است «آبگینه مانند اختر درخشانی است» آن اختر درخشان حضرت فاطمه صلوات الله علیها است در میان زنان جهان «از درخت پر برکتی برافروزد» آن درخت حضرت ابراهیم علیه السّلام است «درخت زیتونی است نه خاوری و نه باختری» نه یهودی و نه نصرانی «که نزدیک است روغنش برافروزد» نزدیک است علم از آن بجوشد «اگر چه آتشی به او نرسد، نوری است روی نوری» از حضرت فاطمه صلوات الله علیها امامی بعد از امامی آید «خدا هر که را

ص: 30


1- . الکافی ج 1 ص 194 ح 2.
2- . الکافی ج 1 ص 195 ح 5.

خواهد به نور خود رهبری کند» هر که را خدا خواهد به امامان رهبری کند «و خدا برای مردم مثلها میزند» همدانی گوید: عرض کردم: (تأویل این کلمات را بفرمائید) «یا مانند تاریکیها» فرمود: اولی(ابوبکر) و رفیقش(عمر) باشند «موجی او را فرا گرفت» سومی(عثمان) است روی آن موجی بود، «اینها ظلماتی است» آن موج دومی است «که برخی زیر برخی متراکم هستند» معاویه لعنه الله و فتنه های بنی امیه است «چون کسی دستش را بیرون کند نزدیک نیست که آن را ببیند» حال مؤمن است در تاریکی فتنه بنی امیه (فجایع بنی امیه بر مؤمنین احاطه کند و آنها را سرگردان نماید) «و کسی که خدا برای او نوری مقرر نفرموده» یعنی امامی از اولاد حضرت فاطمه صلوات الله علیها ندارد «هیچ نوری برای او نباشد» روز قیامت امامی نداشته باشد، و در باره قول خدای تعالی (سوره حدید آیه 12) «نور آنها از پیش رو و طرف راست می شتابد» فرمود: روز قیامت ائمه مؤمنین از پیش رو و طرف راست مؤمنین می شتابند تا ایشان را به منازل اهل بهشت وارد سازند.

حدیث 50

50- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عُبَیْدِ اَللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ وَ مُوسَی بْنِ عُمَرَ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ صلوات الله علیه قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: «یُرِیدُونَ لِیُطْفِؤُا نُورَ اَللهِ بِأَفْوٰاهِهِمْ» قَالَ یُرِیدُونَ لِیُطْفِئُوا وَلاَیَةَ أَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه بِأَفْوَاهِهِمْ قُلْتُ قَوْلُهُ تَعَالَی «وَ اَللهُ مُتِمُّ نُورِهِ» قَالَ یَقُولُ وَ اَللَّهُ مُتِمُّ اَلْإِمَامَةِ وَ اَلْإِمَامَةُ هِیَ اَلنُّورُ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «فَآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ اَلنُّورِ اَلَّذِی أَنْزَلْنا» قَالَ اَلنُّورُ هُوَ اَلْإِمَامُ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از محمد بن فضیل روایت کرده که گفت: از حضرت ابو الحسن صلوات الله علیه درباره قول خدای تعالی: «میخواهند نور خدا را با پف دهان خود خاموش کنند». (سوره صف آیه 8) پرسیدم، فرمود: یعنی میخواهند ولایت حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه را با پف دهان شان خاموش کنند، گفتم سپس خدای تعالی فرماید: «و خدا کامل کننده نور خویش است» فرمود یعنی و خدا کامل کننده امامت است و امامت همان نور است و همان است که خدای عز و جل فرماید: «به خدا و رسولش و نوری که فرو فرستاده ایم ایمان آورید» مقصود از نور همان امام است.

حدیث 51

51- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْوَشَّاءِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی اَلصَّبَّاحِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «أَمْ یَحْسُدُونَ اَلنّٰاسَ عَلی ما آتاهُمُ اَللهُ مِنْ فَضْلِهِ» فَقَالَ یَا أَبَا اَلصَّبَّاحِ نَحْنُ وَ اَللَّهِ اَلنَّاسُ اَلْمَحْسُودُونَ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو الصباح روایت کرده که گفت از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره قول خدای عزوجل «و یا به مردم نسبت به آنچه خدا از کرمش به آنها داده حسد می برند». (سوره نساء آیه 54) پرسیدم، فرمود: ای ابو الصباح! به خدا ما هستیم آن مردم حسد برده شده.

حدیث 52

52- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ بُرَیْدٍ اَلْعِجْلِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: «فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ

ص: 31


1- . الکافی ج 1 ص 195 ح 6.
2- . الکافی ج 1 ص 206 ح 4.

اَلْکِتابَ وَ اَلْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً» قَالَ جَعَلَ مِنْهُمُ اَلرُّسُلَ وَ اَلْأَنْبِیَاءَ وَ اَلْأَئِمَّةَ فَکَیْفَ یُقِرُّونَ فِی آلِ إِبْرَاهِیمَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ وَ یُنْکِرُونَهُ فِی آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ قَالَ قُلْتُ «وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً» قَالَ اَلْمُلْکُ اَلْعَظِیمُ أَنْ جَعَلَ فِیهِمْ أَئِمَّةً مَنْ أَطَاعَهُمْ أَطَاعَ اَللَّهَ وَ مَنْ عَصَاهُمْ عَصَی اَللَّهَ فَهُوَ اَلْمُلْکُ اَلْعَظِیمُ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از برید عجلی روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه در باره قول خدای تبارک و تعالی: «ما به آل ابراهیم کتاب و حکمت و ملک بزرگ دادیم». (سوره نساء آیه 54) فرمود: خدا پیغمبران و رسولان و امامان را از آل ابراهیم علیه السلام قرار داد، پس چگونه این مردم نسبت به آل ابراهیم علیه السلام این مقام را معترفند ولی در باره آل محمد صلّی الله علیه و آله انکار میکنند. عرض کردم «و به ایشان ملک بزرگی دادیم» چیست؟ فرمود: ملک بزرگ این است که امامان را در آن خانواده قرار داد، هر کس اطاعت آنها کند اطاعت خدا کرده و هر کس نافرمانی آنها کند نافرمانی خدا را کرده است، این است ملک بزرگ.

حدیث 53

53- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا غَیْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هَمَّامٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِکٍ اَلْفَزَارِیِّ قَالَ حَدَّثَنِی اَلْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ اَلْحَارِثِ قَالَ حَدَّثَنِی اَلْمُفَضَّلُ بْنُ عُمَرَ عَنْ یُونُسَ بْنِ ظَبْیَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ اَلْجُعْفِیِّ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْأَنْصَارِیَّ یَقُولُ: لَمَّا أَنْزَلَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَی نَبِیِّهِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: «یا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اَللهَ وَ أَطِیعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِی اَلْأَمْرِ مِنْکُمْ» قُلْتُ یَا رَسُولَ اَللَّهِ عَرَفْنَا اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَمَنْ أُولُو اَلْأَمْرِ اَلَّذِینَ قَرَنَ اَللَّهُ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِکَ فَقَالَ صلوات الله علیه و آله هُمْ خُلَفَائِی یَا جَابِرُ وَ أَئِمَّةُ اَلْمُسْلِمِینَ مِنْ بَعْدِی أَوَّلُهُمْ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ ثُمَّ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ اَلْحُسَیْنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ اَلْمَعْرُوفُ فِی اَلتَّوْرَاةِ بِالْبَاقِرِ وَ سَتُدْرِکُهُ یَا جَابِرُ فَإِذَا لَقِیتَهُ فَأَقْرِئْهُ مِنِّی اَلسَّلاَمَ ثُمَّ اَلصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُوسَی ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ثُمَّ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ سَمِیِّی وَ کَنِیِّی حُجَّةُ اَللَّهِ فِی أَرْضِهِ وَ بَقِیَّتُهُ فِی عِبَادِهِ اِبْنُ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ ذَاکَ اَلَّذِی یَفْتَحُ اَللَّهُ تَعَالَی ذِکْرُهُ عَلَی یَدَیْهِ مَشَارِقَ اَلْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا ذَاکَ اَلَّذِی یَغِیبُ عَنْ شِیعَتِهِ وَ أَوْلِیَائِهِ غَیْبَةً لاَ یَثْبُتُ فِیهَا عَلَی اَلْقَوْلِ بِإِمَامَتِهِ إِلاَّ مَنِ اِمْتَحَنَ اَللَّهُ قَلْبَهُ لِلْإِیمَانِ قَالَ جَابِرٌ فَقُلْتُ لَهُ یَا رَسُولَ اَللَّهِ فَهَلْ یَقَعُ لِشِیعَتِهِ اَلاِنْتِفَاعُ بِهِ فِی غَیْبَتِهِ فَقَالَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ إِی وَ اَلَّذِی بَعَثَنِی بِالنُّبُوَّةِ إِنَّهُمْ یَسْتَضِیئُونَ بِنُورِهِ وَ یَنْتَفِعُونَ بِوَلاَیَتِهِ فِی غَیْبَتِهِ کَانْتِفَاعِ اَلنَّاسِ بِالشَّمْسِ وَ إِنْ تَجَلَّلَهَا سَحَابٌ یَا جَابِرُ هَذَا مِنْ مَکْنُونِ سِرِّ اَللَّهِ وَ مَخْزُونِ عِلْمِهِ فَاکْتُمْهُ إِلاَّ عَنْ أَهْلِهِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جابر بن يزيد جعفىّ روایت کرده که گفت: از جابر بن عبد اللَّه انصارى شنيدم كه مى گفت: وقتى كه خداى تعالى بر پيامبرش اين آيه را نازل فرمود: «ای اهل ایمان! از خدا اطاعت کنید و [نیز] از پیامبر و صاحبان امر خودتان اطاعت کنید» (سوره نساء آیه 59) گفتم: يا رسول اللَّه! خدا و رسولش را شناخته ايم، پس صاحبان امری كه خداوند

ص: 32


1- . الکافی ج 1 ص 206 ح 5.
2- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 253 ح 3.

طاعت آنها را مقرون به طاعت خود كرده چه كسانى هستند؟ فرمود: اى جابر! آنها خلفای من و امامان مسلمين پس از من هستند، اوّل ايشان حضرت علی بن ابى طالب است و بعد از او حسن و حسين و علی بن الحسين و محمّد بن علی كه در تورات به باقر معروف است و تو اى جابر او را مى بينى و آنگاه كه او را ديدار كردى سلام مرا به او برسان- و پس از او جعفر بن محمّد صادق و موسى بن جعفر و عليّ بن موسى و محمّد بن عليّ و عليّ ابن محمّد و حسن بن عليّ و پس از او همنام و هم كنيه من حجّة اللَّه در زمينش و بقيّة اللَّه در بين عبادش، فرزند حسن بن عليّ، او كسى است كه خداى تعالى مشرق و مغرب زمين را به دست او بگشايد، او كسى است كه از شيعيان و اوليائش غايب شود، غيبتى كه بر عقيده به امامت او باقى نماند مگر كسى كه خداوند قلبش را به ايمان امتحان كرده است. جابر گويد: گفتم: يا رسول اللَّه! آيا در غيبت او براى شيعيانش انتفاعى هست؟ فرمود: آرى، قسم به خدايى كه مرا به نبوّت مبعوث فرمود به نور او استضائه مى كنند و به ولايت او در دوران غيبتش منتفع مى شوند مانند انتفاع مردم از خورشيدى كه در پس ابر است، اى جابر! اين سرّ مكنون خداوند و علم مخزون اوست، آن را از غير اهلش بپوشان.

حدیث 54

54- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عِیسَی بْنِ اَلسَّرِیِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه حَدِّثْنِی عَمَّا بُنِیَتْ عَلَیْهِ دَعَائِمُ اَلْإِسْلاَمِ إِذَا أَنَا أَخَذْتُ بِهَا زَکَی عَمَلِی وَ لَمْ یَضُرَّنِی جَهْلُ مَا جَهِلْتُ بَعْدَهُ فَقَالَ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ اَلْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ وَ حَقٌّ فِی اَلْأَمْوَالِ مِنَ اَلزَّکَاةِ وَ اَلْوَلاَیَةُ اَلَّتِی أَمَرَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهَا وَلاَیَةُ آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَإِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ قَالَ مَنْ مَاتَ وَ لاَ یَعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «أَطِیعُوا اَللهَ وَ أَطِیعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِی اَلْأَمْرِ مِنْکُمْ» فَکَانَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه ثُمَّ صَارَ مِنْ بَعْدِهِ اَلْحَسَنُ ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ اَلْحُسَیْنُ ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ عَلِیُّ بْنُ اَلْحُسَیْنِ ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ ثُمَّ هَکَذَا یَکُونُ اَلْأَمْرُ إِنَّ اَلْأَرْضَ لاَ تَصْلُحُ إِلاَّ بِإِمَامٍ وَ مَنْ مَاتَ لاَ یَعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً وَ أَحْوَجُ مَا یَکُونُ أَحَدُکُمْ إِلَی مَعْرِفَتِهِ إِذَا بَلَغَتْ نَفْسُهُ هَاهُنَا قَالَ وَ أَهْوَی بِیَدِهِ إِلَی صَدْرِهِ یَقُولُ حِینَئِذٍ لَقَدْ کُنْتُ عَلَی أَمْرٍ حَسَنٍ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عیسی بن سری روایت کرده که گفت: به حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه عرض کردم: پایه هایی که اسلام بر آن نهاده شده به من بفرما که چون به آنها چنگ زنم، کردارم پاک و بی عیب باشد و چیزهای دیگری را که نمیدانم زیانم نرساند، فرمود: گواهی دادن به یگانگی خدا و اینکه حضرت محمد صلی الله علیه و آله رسول الله است و - اقرار نمودن به آنچه از جانب خدا آورده و اینکه حقی به عنوان زکات در اموال است و ولایتی که خدای عزوجل به آن امر فرموده و آن ولایت آل محمد صلی الله علیه و آله است، زیرا رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس بمیرد و امامش را نشناسد. به مرگ جاهلیت مرده است. خدای عزوجل فرماید: «از خدا اطاعت کنید و [نیز] از پیامبر و صاحبان امر خودتان اطاعت کنید» پس علی صلوات الله علیه صاحب امر بود و پس از او حسن، و پس از او حسین و پس از او علی بن الحسین و پس از او محمد بن علی صلوات الله علیهم، سپس امر امامت همین گونه باشد. همانا زمین را شایسته نیست که بدون امام باشد

ص: 33


1- . الکافی ج 2 ص 21 ح 9.

و هر کس بمیرد و امامش را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است و زمانی که یکی از شما از همه بیشتر به معرفت امام احتیاج دارد، زمانی است که نفسش به اینجا برسد با دست اشاره به سینه اش فرمود آنگاه خواهد گفت: عقیده خوبی داشتم.

حدیث 55

55- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَامِرٍ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِی الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ الْوَشَّاءُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ عَنِ ابْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ بُرَیْدٍ الْعِجْلِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ» فَکَانَ جَوَابُهُ «أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ أُوتُوا نَصِیباً مِنَ الْکِتابِ یُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ یَقُولُونَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدی مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا سَبِیلًا» یَقُولُونَ لِأَئِمَّةِ الضَّلَالَةِ وَ الدُّعَاةِ إِلَی النَّارِ- هؤُلاءِ أَهْدی مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ سَبِیلًا أُولئِکَ الَّذِینَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَ مَنْ یَلْعَنِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِیراً أَمْ لَهُمْ نَصِیبٌ مِنَ الْمُلْکِ یَعْنِی الْإِمَامَةَ وَ الْخِلَافَةَ فَإِذاً لا یُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِیراً نَحْنُ النَّاسُ الَّذِینَ عَنَی اللَّهُ وَ النَّقِیرُ النُّقْطَةُ الَّتِی فِی وَسَطِ النَّوَاةِ أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ نَحْنُ النَّاسُ الْمَحْسُودُونَ عَلَی مَا آتَانَا اللَّهُ مِنَ الْإِمَامَةِ دُونَ خَلْقِ اللَّهِ أَجْمَعِینَ فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً یَقُولُ جَعَلْنَا مِنْهُمُ الرُّسُلَ وَ الْأَنْبِیَاءَ وَ الْأَئِمَّةَ فَکَیْفَ یُقِرُّونَ بِهِ فِی آلِ إِبْرَاهِیمَ علیه السلام وَ یُنْکِرُونَهُ فِی آلِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَ کَفی بِجَهَنَّمَ سَعِیراً إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِنا سَوْفَ نُصْلِیهِمْ ناراً کُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَیْرَها لِیَذُوقُوا الْعَذابَ إِنَّ اللَّهَ کانَ عَزِیزاً حَکِیماً. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از برید عجلى روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه راجع به قول خداى عزوجل: «از خدا اطاعت کنید و [نیز] از پیامبر و صاحبان امر خودتان اطاعت کنید». (سوره نساء آیه 59) پرسیدم، جواب حضرت این بود که «آیا به کسانی که بهره ای اندک از [دانش] کتاب [تورات و انجیل] به آنان داده شده ننگریستی که به هر معبودی غیر خدا، و هر طغیان گری ایمان می آورند؟! و درباره کسانی که کافر شده اند، می گویند: آنان از کسانی که ایمان [به قرآن و پیامبر] آورده اند، راه یافته ترند». (سوره نساء آیه 51) یعنى این مردم درباره پیشوایان گمراهى و رهبران به دوزخ مى گویند: آنها از آل محمد صلى الله علیه و آله هدایت یافته ترند، «ایشان همان کسانند که خدا لعنتشان کرده و هر که را خدا لعنت کند هرگز یاورى براى او نخواهى یافت. مگر آنها را از ملک بهره اى هست» یعنى ملک امامت و خلافت «که در آن صورت نقیرى هم به مردم ندهند» ما هستیم آن مردمى که خدا قصد کرده و نقیر نقطه میان هسته خرما است «و یا به مردم نسبت به آنچه خدا از کرم خویش به آنها داده حسد مى برند» ما هستیم آن مردم حسد برده شده، براى منصب امامتی که خدا به ما داده و به هیچ کس دیگر نداده «حقاً که ما خاندان ابراهیم را کتاب و حکمت و ملک بزرگى دادیم» یعنى پیغمبران و رسولان و امامان را، از آل ابراهیم علیه السلام قرار دادیم، پس چگونه این مردم این مقام را نسبت به آل ابراهیم علیه السلام اعتراف دارند و درباره آل محمد صلى الله علیه و آله منکر مى شوند (بنابراین مقصود از صاحبان امر که پرسیدى آل محمد صلى الله علیه و آله است). «برخى به آن گرویدند و برخى رویگردان شدند و جهنم براى ایشان افروخته آتشى است کافى، کسانی که آیه هاى ما را انکار

ص: 34


1- . الکافی ج 1 ص 205 ح 1.

کرده اند، به زودى به آتشى درون شان کنیم که هر وقت پوست های شان بسوزد، پوست هاى دیگرشان دهیم تا عذاب را خوب بچشند، همانا خدا نیرومند و فرزانه است».

حدیث 56

56- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی دَاوُدَ اَلْمُسْتَرِقِّ قَالَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ اَلْجَصَّاصُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ: «وَ عَلاماتٍ وَ بِالنَّجْمِ هُمْ یَهْتَدُونَ» قَالَ اَلنَّجْمُ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ اَلْعَلاَمَاتُ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از داود جصاص روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه راجع به آیه: «و علاماتی گذاشت و بوسیله ستاره هدایت شوند». (سوره نحل آیه 16) پرسیدم، فرمود: ستاره رسول الله صلّی الله علیه و آله است و علامات ائمه صلوات الله علیهم می باشند.

حدیث 57

57- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْوَشَّاءِ قَالَ: سَأَلْتُ اَلرِّضَا صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَی: «وَ عَلاماتٍ وَ بِالنَّجْمِ هُمْ یَهْتَدُونَ» قَالَ نَحْنُ اَلْعَلاَمَاتُ وَ اَلنَّجْمُ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از وشاء گوید: از حضرت امام رضا صلوات الله علیه راجع به قول خدای تعالی: «و علاماتی گذاشت و به وسیله ستاره هدایت شوند» پرسیدم، فرمود: ما هستیم علامات و ستاره رسول الله صلّی الله علیه و آله است.

حدیث 58

58- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هِلاَلٍ عَنْ أُمَیَّةَ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ دَاوُدَ اَلرَّقِّیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: «وَ ما تُغْنِی اَلْآیاتُ وَ اَلنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لایُؤْمِنُونَ» قَالَ اَلْآیَاتُ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم وَ اَلنُّذُرُ هُمُ اَلْأَنْبِیَاءُ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از داود رقی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در باره قول خدای تبارک و تعالی: «ولی آیه ها و بیم دادن ها به حال گروهی که ایمان نمی آورند سودی نمی دهد». (سوره یونس آیه 101) پرسیدم، فرمود: آیه ها امامان صلوات الله علیهم و بیم دادنها پیامبران علیهم السلام می باشند.

حدیث 59

59- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ عَبْدِ اَلْعَظِیمِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْحَسَنِیِّ عَنْ مُوسَی بْنِ مُحَمَّدٍ اَلْعِجْلِیِّ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ رَفَعَهُ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «کَذَّبُوا بِآیاتِنا کُلِّها» یَعْنِی اَلْأَوْصِیَاءَ کُلَّهُمْ. (4)

ص: 35


1- . الکافی ج 1 ص 206 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 207 ح 3.
3- . الکافی ج 1 ص 207 ح 1.
4- . الکافی ج 1 ص 207 ح 2.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از یونس بن یعقوب به صورت مرفوع روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه در باره قول خدای عزوجل: «تمام آیات ما را تکذیب کردند». (سوره قمر آیه 42) فرمود: یعنی همهٔ اوصیاء را تکذیب کردند.

حدیث 60

60- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْوَشَّاءِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ عَنِ اِبْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ اَلْعِجْلِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «اِتَّقُوا اَللهَ وَ کُونُوا مَعَ اَلصادِقِینَ» قَالَ إِیَّانَا عَنَی. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از برید عجلی روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه در باره قول خدای عزوجل: «از خدا باک داشته باشید و با صادقان باشید». (سوره توبه آیه 120) پرسیدم، فرمود: مقصود ما هستیم.

حدیث 61

61- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اِبْنِ أَبِی نَصْرٍ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا صلوات الله علیه قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «یا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا اِتَّقُوا اَللهَ وَ کُونُوا مَعَ اَلصادِقِینَ» قَالَ اَلصَّادِقُونَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ وَ اَلصِّدِّیقُونَ بِطَاعَتِهِمْ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابن ابی نصر روایت کرده که گفت: از حضرت امام رضا صلوات الله علیه راجع بقول خدای عزوجل: «ای کسانی که ایمان آورده اید، از خدا پروا کنید و با صادقان باشید». (سوره توبه آیه 120) پرسیدم، فرمود: صادقان و راست کرداران در اطاعت، همان ائمه صلوات الله علیهم هستند.

حدیث 62

62- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَلْحَمِیدِ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ یُونُسَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَحْیَا حَیَاةً تُشْبِهُ حَیَاةَ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ یَمُوتَ مِیتَةً تُشْبِهُ مِیتَةَ اَلشُّهَدَاءِ وَ یَسْکُنَ اَلْجِنَانَ اَلَّتِی غَرَسَهَا اَلرَّحْمَنُ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیّاً وَ لْیُوَالِ وَلِیَّهُ وَ لْیَقْتَدِ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِی خُلِقُوا مِنْ طِینَتِی اَللَّهُمَّ اُرْزُقْهُمْ فَهْمِی وَ عِلْمِی وَ وَیْلٌ لِلْمُخَالِفِینَ لَهُمْ مِنْ أُمَّتِی اَللَّهُمَّ لاَ تُنِلْهُمْ شَفَاعَتِی. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از سعد بن طریف روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: هر کس خواهد مانند پیغمبران زندگی کند و مانند شهیدان بمیرد و در (باغ های) بهشتی که خدای رحمان کاشته، ساکن شود، باید از علی صلوات الله علیه پیروی کند و با دوست او دوستی کند و به امامان بعد از آن حضرت اقتدا کند: زیرا ایشان عترت من هستند و از طینت من آفریده شده اند. خدایا فهم و علم مرا به ایشان روزی کن، وای بر آنها که از امت من مخالف ایشان باشند خدایا شفاعت مرا به آنها مرسان.

ص: 36


1- . الکافی ج 1 ص 208 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 208 ح 2.
3- . الکافی ج 1 ص 208 ح 3.

حدیث 63

63- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ اَلثُّمَالِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ صلوات الله علیه یَقُولُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی یَقُولُ اِسْتِکْمَالُ حُجَّتِی عَلَی اَلْأَشْقِیَاءِ مِنْ أُمَّتِکَ مَنْ تَرَکَ وَلاَیَةَ عَلِیٍّ وَ وَالَی أَعْدَاءَهُ وَ أَنْکَرَ فَضْلَهُ وَ فَضْلَ اَلْأَوْصِیَاءِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّ فَضْلَکَ فَضْلُهُمْ وَ طَاعَتَکَ طَاعَتُهُمْ وَ حَقَّکَ حَقُّهُمْ وَ مَعْصِیَتَکَ مَعْصِیَتُهُمْ وَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ اَلْهُدَاةُ مِنْ بَعْدِکَ جَرَی فِیهِمْ رُوحُکَ وَ رُوحُکَ مَا جَرَی فِیکَ مِنْ رَبِّکَ وَ هُمْ عِتْرَتُکَ مِنْ طِینَتِکَ وَ لَحْمِکَ وَ دَمِکَ وَ قَدْ أَجْرَی اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِمْ سُنَّتَکَ وَ سُنَّةَ اَلْأَنْبِیَاءِ قَبْلَکَ وَ هُمْ خُزَّانِی عَلَی عِلْمِی مِنْ بَعْدِکَ حَقٌّ عَلَیَّ لَقَدِ اِصْطَفَیْتُهُمْ وَ اِنْتَجَبْتُهُمْ وَ أَخْلَصْتُهُمْ وَ اِرْتَضَیْتُهُمْ وَ نَجَا مَنْ أَحَبَّهُمْ وَ وَالاَهُمْ وَ سَلَّمَ لِفَضْلِهِمْ وَ لَقَدْ أَتَانِی جَبْرَئِیلُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ بِأَسْمَائِهِمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِهِمْ وَ أَحِبَّائِهِمْ وَ اَلْمُسَلِّمِینَ لِفَضْلِهِمْ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو حمزه ثمالی روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: خداوند متعال می فرماید: حجت من بر اشقیاء امت تو کامل و تمام است، آن هایی که ولایت علی صلوات الله علیه را ترک گفته و با دشمنانش دوستی نموده و فضیلت او و اوصیاء بعد از او را انکار کردند. زیرا فضیلت تو فضیلت ایشان است و اطاعت تو اطاعت ایشان، و حق تو حق ایشان و نافرمانی تو نافرمانی ایشان: و آنها امامان راهبر بعد از تو هستند، روح تو در کالبد ایشان است و روح تو همان است که از طرف پروردگارت در تو دمیده شده و ایشان عترت تو میباشند و از طینت و گوشت و خون تو سرشته اند. خدای عزوجل سنت و روش تو و پیامبران پیش از تو را در ایشان جاری داشته و ایشان پس از تو خزانه دار علم من هستند، اینها حقی است بر من [به خودم سوگند] ایشان را برگزیدم و انتخاب کردم و پاک ساختم و پسندیدم، هر کس ایشان را دوست دارد و از آنها پیروی کند و فضیلت شان را معترف باشد، نجات یافته است همانا جبرئیل علیه السلام نام ایشان و نام پدران شان و دوستان شان و معترفین به فضیلت ایشان را برای من آورده است.

حدیث 64

64- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ أَبِی اَلْمَغْرَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ أَرَادَ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مِیتَتِی وَ یَدْخُلَ جَنَّةَ عَدْنٍ اَلَّتِی غَرَسَهَا اَللَّهُ رَبِّی بِیَدِهِ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ وَ لْیَتَوَلَّ وَلِیَّهُ وَ لْیُعَادِ عَدُوَّهُ وَ لْیُسَلِّمْ لِلْأَوْصِیَاءِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ عِتْرَتِی مِنْ لَحْمِی وَ دَمِی أَعْطَاهُمُ اَللَّهُ فَهْمِی وَ عِلْمِی إِلَی اَللَّهِ أَشْکُو أَمْرَ أُمَّتِی اَلْمُنْکِرِینَ لِفَضْلِهِمْ اَلْقَاطِعِینَ فِیهِمْ صِلَتِی وَ اَیْمُ اَللَّهِ لَیَقْتُلُنَّ اِبْنِی لاَ أَنَالَهُمُ اَللَّهُ شَفَاعَتِی. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابان بن تغلب روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: کسی که خواهد زندگی و مرگش زندگی و مرگ من باشد و به بهشت

ص: 37


1- . الکافی ج 1 ص 208 ح 4.
2- . الکافی ج 1 ص 209 ح 5.

برینی که پروردگارم به دست قدرت خود کاشته در آید باید پیروی حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه کند و با دوستش دوستی و با دشمنش دشمنی نماید و نسبت به اوصیاء پس از آن حضرت تسلیم باشد، زیرا ایشان از خاندان من و از گوشت و خون من هستند و خدا فهم و علم مرا به ایشان عطا فرموده است. به خدا شکایت میکنم از حال آن امتم که فضیلت ایشان را منکر گشته، پیوند مرا با ایشان قطع کنند (رعایت قرابت آنها را که اجر رسالت من است نکنند) به خدا سوگند که دو فرزندم را می کشند خدا شفاعتم را به آنها نرساند.

حدیث 65

65- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ مُوسَی بْنِ سَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ اَلْقَهَّارِ عَنْ جَابِرٍ اَلْجُعْفِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مِیتَتِی وَ یَدْخُلَ اَلْجَنَّةَ اَلَّتِی وَعَدَنِیهَا رَبِّی وَ یَتَمَسَّکَ بِقَضِیبٍ غَرَسَهُ رَبِّی بِیَدِهِ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ وَ أَوْصِیَاءَهُ مِنْ بَعْدِهِ صلوات الله علیهم فَإِنَّهُمْ لاَ یُدْخِلُونَکُمْ فِی بَابِ ضَلاَلٍ وَ لاَ یُخْرِجُونَکُمْ مِنْ بَابِ هُدًی فَلاَ تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْکُمْ وَ إِنِّی سَأَلْتُ رَبِّی أَلاَّ یُفَرِّقَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ اَلْکِتَابِ حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ اَلْحَوْضَ هَکَذَا وَ ضَمَّ بَیْنَ إِصْبَعَیْهِ وَ عَرْضُهُ مَا بَیْنَ صَنْعَاءَ إِلَی أَیْلَةَ فِیهِ قُدْحَانُ فِضَّةٍ وَ ذَهَبٍ عَدَدَ اَلنُّجُومِ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر جعفی روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: هر کس را خوش آید که چون من زندگی کند و چون من بمیرد و در بهشتی که خدا مرا وعده داده در آید و به شاخه ای که پروردگارم به دست قدرت خود کاشته دست آویزد، باید حضرت علی بن ابی طالب و اوصیاء بعد از آن حضرت صلوات الله علیهم را اطاعت کند، زیرا آنها شما را به هیچ درِ گمراهی در نیاورده و از هیچ درِ هدایت خارج نکنند، شما به ایشان یاد ندهید که آنها از شما داناترند. من از پروردگارم خواستم که میان آنها و قرآن جدایی نیندازد تا سر حوض بر من وارد شوند، این چنین - دو انگشت (سبابه) خود را به هم چسبانید - پهنای آن حوض به مسافت میان صنعاء تا ایله است و به عدد ستارگان جام های سیمین و زرین دارد.

حدیث 66

66- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ اَلْفُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: وَ إِنَّ اَلرَّوْحَ وَ اَلرَّاحَةَ وَ اَلْفَلْجَ وَ اَلْعَوْنَ وَ اَلنَّجَاحَ وَ اَلْبَرَکَةَ وَ اَلْکَرَامَةَ وَ اَلْمَغْفِرَةَ وَ اَلْمُعَافَاةَ وَ اَلْیُسْرَ وَ اَلْبُشْرَی وَ اَلرِّضْوَانَ وَ اَلْقُرْبَ وَ اَلنَّصْرَ وَ اَلتَّمَکُّنَ وَ اَلرَّجَاءَ وَ اَلْمَحَبَّةَ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِمَنْ تَوَلَّی عَلِیّاً صلوات الله وَ اِئْتَمَّ بِهِ وَ بَرِئَ مِنْ عَدُوِّهِ وَ سَلَّمَ لِفَضْلِهِ وَ لِلْأَوْصِیَاءِ مِنْ بَعْدِهِ حَقّاً عَلَیَّ أَنْ أُدْخِلَهُمْ فِی شَفَاعَتِی وَ حَقٌّ عَلَی رَبِّی تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَنْ یَسْتَجِیبَ لِی فِیهِمْ فَإِنَّهُمْ أَتْبَاعِی وَ مَنْ تَبِعَنِی فَإِنَّهُ مِنِّی. (2)

ص: 38


1- . الکافی ج 1 ص 209 ح 6.
2- . الکافی ج 1 ص 210 ح 7.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از فضیل بن یسار روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: (رسول الله صلّی الله علیه و آله چنان که مرحوم مجلسی گوید) فرمود: همانا نسیم رحمت و آسودگی و پیروزی و کمک و کامیابی و برکت و بزرگواری و آمرزش و ایمنی و توانگری و مژده و رضوان و تقرب و یاری و توانایی و امید و دوستی خدای عزوجل، برای کسی است که علی صلوات الله علیه را دوست بدارد. و اطاعتش کند و از دشمنش بی زاری جوید و به فضیلت او و اوصیاء آن حضرت معترف باشد، بر من است که ایشان را در شفاعتم در آورم و بر پروردگار - تبارک و تعالی - من است که شفاعت مرا نسبت به ایشان بپذیرد، زیرا آنها پیرو من هستند و هر کس پیروی من کند از آن من است.

حدیث 67

67- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْوَشَّاءِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَجْلاَنَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لاتَعْلَمُونَ» قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اَلذِّکْرُ أَنَا وَ اَلْأَئِمَّةُ أَهْلُ اَلذِّکْرِ وَ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ إِنَّهُ لَذِکْرٌ لَکَ وَ لِقَوْمِکَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ» قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه نَحْنُ قَوْمُهُ وَ نَحْنُ اَلْمَسْئُولُونَ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالله بن عجلان روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه راجع به قول خدای عزوجل: «اگر نمی دانید از اهل ذکر بپرسید». (سوره نحل آیه 43) رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: ذکر من هستم و امامان اهل ذکر باشند، و راجع به قول خدای عزوجل: «همانا قرآن برای تو و قوم تو ذکر است و به زودی از آن بازخواست می شوید». (سوره زخرف آیه 44) حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: ما هستیم قوم او و ما هستیم سؤال شوندگان.

حدیث 68

68- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه «فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لاتَعْلَمُونَ» قَالَ اَلذِّکْرُ مُحَمَّدٌ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ نَحْنُ أَهْلُهُ اَلْمَسْئُولُونَ قَالَ قُلْتُ قَوْلُهُ: «وَ إِنَّهُ لَذِکْرٌ لَکَ وَ لِقَوْمِکَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ» قَالَ إِیَّانَا عَنَی وَ نَحْنُ أَهْلُ اَلذِّکْرِ وَ نَحْنُ اَلْمَسْئُولُونَ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه آیۀ «اگر نمی دانید از اهل ذکر بپرسید». (سوره نحل آیه 43) را پرسیدم، فرمود: مقصود از ذکر حضرت محمد صلّی الله علیه و آله است و ما هستیم اهل آن حضرت که پرسیده می شویم، به حضرت عرض کردم: خدای تعالی فرماید: «قرآن ذکر است برای تو و قومت و به زودی از آن پرسیده می شوید». (سوره زخرف آیه 44) فرمود: تنها ما را قصد کرده، ما هستیم اهل ذکر و ما هستیم پرسش شوندگان.

حدیث 69

69- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْوَشَّاءِ قَالَ: سَأَلْتُ اَلرِّضَا صلوات الله علیه فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ «فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لاتَعْلَمُونَ» فَقَالَ نَحْنُ أَهْلُ اَلذِّکْرِ

ص: 39


1- . الکافی ج 1 ص 210 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 210 ح 2.

وَ نَحْنُ اَلْمَسْئُولُونَ قُلْتُ فَأَنْتُمُ اَلْمَسْئُولُونَ وَ نَحْنُ اَلسَّائِلُونَ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ حَقّاً عَلَیْنَا أَنْ نَسْأَلَکُمْ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ حَقّاً عَلَیْکُمْ أَنْ تُجِیبُونَا قَالَ لاَ ذَاکَ إِلَیْنَا إِنْ شِئْنَا فَعَلْنَا وَ إِنْ شِئْنَا لَمْ نَفْعَلْ أَ مَا تَسْمَعُ قَوْلَ اَللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی «هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِکْ بِغَیْرِ حِسٰابٍ».(1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از وشاء روایت کرده که گفت: به حضرت امام رضا صلوات الله علیه عرض کردم: قربانت گردم «اگر نمی دانید از اهل ذکر بپرسید». (سوره نحل آیه 43) یعنی چه؟ فرمود: ما هستیم اهل ذکر و ما هستیم سؤال شوندگان. عرض کردم: شما پرسش شونده و ما پرسش کننده ایم؟ فرمود: آری. عرض کردم: بر ماست که از شما بپرسیم؟ فرمود: آری. عرض کردم: بر شماست که به ما پاسخ دهید؟ فرمود: نه، اختیار با ماست، اگر خواستیم پاسخ دهیم و اگر نخواستیم پاسخ ندهیم، مگر نمی شنوی قول خدای تبارک و تعالی را: «این بخشش ما است خواهی ببخش یا نگهدار حسابی بر تو نیست». (سوره ص آیه 39)

حدیث 70

70- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ إِنَّهُ لَذِکْرٌ لَکَ وَ لِقَوْمِکَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ» فَرَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اَلذِّکْرُ وَ أَهْلُ بَیْتِهِ صلوات الله علیهم اَلْمَسْئُولُونَ وَ هُمْ أَهْلُ اَلذِّکْرِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در باره قول خدای عزوجل: «همانا قرآن برای تو و قوم تو ذکر است و به زودی از آن بازخواست می شوید». (سوره زخرف آیه 44) فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله ذکر است و اهل بیتش صلوات الله علیهم پرسش شوندگان و اهل ذکر باشند.

حدیث 71

71- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ رِبْعِیٍّ عَنِ اَلْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: «وَ إِنَّهُ لَذِکْرٌ لَکَ وَ لِقَوْمِکَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ» قَالَ اَلذِّکْرُ اَلْقُرْآنُ وَ نَحْنُ قَوْمُهُ وَ نَحْنُ اَلْمَسْئُولُونَ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از فضیل روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره قول خدای تعالی: «همانا قرآن برای تو و قوم تو ذکر است و به زودی از آن بازخواست می شوید». (سوره زخرف آیه 44) فرمود: مراد از ذکر قرآن است و ما هستیم قوم او و ما هستیم پرسش شوندگان.

حدیث 72

72- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنِ اَلْعَلاَءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ مَنْ عِنْدَنَا یَزْعُمُونَ أَنَّ قَوْلَ

ص: 40


1- . الکافی ج 1 ص 210 ح 3.
2- . الکافی ج 1 ص 211 ح 4.
3- . الکافی ج 1 ص 211 ح 5.

اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لاتَعْلَمُونَ» أَنَّهُمُ اَلْیَهُودُ وَ اَلنَّصَارَی قَالَ إِذاً یَدْعُونَکُمْ إِلَی دِینِهِمْ قَالَ قَالَ بِیَدِهِ إِلَی صَدْرِهِ نَحْنُ أَهْلُ اَلذِّکْرِ وَ نَحْنُ اَلْمَسْئُولُونَ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از محمد بن مسلم روایت کرده که گفت: به حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه: عرض کرد: همشهریان ما گمان کنند، قول خدای عزوجل: «اگر نمی دانید از اهل ذکر بپرسید». (سوره نحل آیه 43) اهل ذکر یهود و نصاری هستند، فرمود: بنا بر این آنها شما را به دین خود دعوت کنند! سپس با دست به سینه اش اشاره کرد و فرمود: ما هستیم اهل ذکر و ما هستیم سؤال شوندگان.

حدیث 73

73- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْمُغِیرَةِ عَنْ عَبْدِ اَلْمُؤْمِنِ بْنِ اَلْقَاسِمِ اَلْأَنْصَارِیِّ عَنْ سَعْدٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «هَلْ یَسْتَوِی اَلَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ اَلَّذِینَ لایَعْلَمُونَ إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا اَلْأَلْبابِ» قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه إِنَّمَا نَحْنُ «اَلَّذِینَ یَعْلَمُونَ» وَ «اَلَّذِینَ لایَعْلَمُونَ» عَدُوُّنَا وَ شِیعَتُنَا «أُولُوا اَلْأَلْبابِ».(2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه راجع به قول خدای عزوجل: «آیا کسانی که می دانند با کسانی که نمی ندانند یکسانند، تنها خردمندان به یاد می گیرند». (سوره زمر آیه 9) فرمود: ما هستیم کسانی که می دانند و آنها که نمی دانند دشمنان ما هستند و شیعیان ما خردمندانند.

حدیث 74

74- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ «هَلْ یَسْتَوِی اَلَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَ اَلَّذِینَ لایَعْلَمُونَ إِنَّما یَتَذَکَّرُ أُولُوا اَلْأَلْبابِ» قَالَ نَحْنُ «اَلَّذِینَ یَعْلَمُونَ» وَ عَدُوُّنَا «اَلَّذِینَ لایَعْلَمُونَ» وَ شِیعَتُنَا «أُولُوا اَلْأَلْبابِ».(3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه راجع به قول خدای عزوجل: «آیا کسانی که می دانند با کسانی که نمی ندانند یکسانند، تنها خردمندان به یاد می گیرند». (سوره زمر آیه 9) فرمود: ما هستیم کسانی که می دانند و دشمنان ما کسانی هستند که نمی دانند و شیعیان ما خردمندان هستند.

حدیث 75

75- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ أَیُّوبَ بْنِ اَلْحُرِّ وَ عِمْرَانَ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: نَحْنُ «اَلرّٰاسِخُونَ فِی اَلْعِلْمِ» وَ نَحْنُ نَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ. (4)

ص: 41


1- . الکافی ج 1 ص 211 ح 7.
2- . الکافی ج 1 ص 212 ح 1.
3- . الکافی ج 1 ص 212 ح 2.
4- . الکافی ج 1 ص 213 ح 1.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: ما هستیم راسخون در علم و ما تأویل آن(قرآن) را می دانیم.

حدیث 76

76- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ عَنْ أَحَدِهِمَا صلوات الله علیهما: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ ما یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اَللهُ وَ اَلرّٰاسِخُونَ فِی اَلْعِلْمِ» فَرَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَفْضَلُ اَلرَّاسِخِینَ فِی اَلْعِلْمِ قَدْ عَلَّمَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ جَمِیعَ مَا أَنْزَلَ عَلَیْهِ مِنَ اَلتَّنْزِیلِ وَ اَلتَّأْوِیلِ وَ مَا کَانَ اَللَّهُ لِیُنْزِلَ عَلَیْهِ شَیْئاً لَمْ یُعَلِّمْهُ تَأْوِیلَهُ وَ أَوْصِیَاؤُهُ مِنْ بَعْدِهِ یَعْلَمُونَهُ کُلَّهُ وَ اَلَّذِینَ لاَ یَعْلَمُونَ تَأْوِیلَهُ إِذَا قَالَ اَلْعَالِمُ فِیهِمْ بِعِلْمٍ فَأَجَابَهُمُ اَللَّهُ بِقَوْلِهِ: «یَقُولُونَ آمَنّٰا بِهِ کُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا» وَ اَلْقُرْآنُ خَاصُّ وَ عَامٌّ وَ مُحْکَمٌ وَ مُتَشَابِهٌ وَ نَاسِخٌ وَ مَنْسُوخٌ فَالرَّاسِخُونُ فِی اَلْعِلْمِ یَعْلَمُونَهُ.(1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از برید بن معاویه روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر یا حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیهما راجع به قول خدای عزوجل: «و جز خدا و راسخون در علم تأویل قرآن را نمی دانند». (سوره آل عمران آیه 6) فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله بهترین راسخ در علم است. خدای عزوجل همه آنچه را از تنزیل و تأویل نازل فرمود به او آموخته است، چیزی را که خدا تأویلش را به او نیاموخت بر او نازل نفرمود و اوصیاء پس از آن حضرت هم تمام آن را می دانند، و کسانی که تأویل آن را نمی.دانند (شیعیان) هر گاه عالم شان چیزی از روی علم بفرماید (ایمان می آورند و می پذیرند) چنانچه خدا ایشان را پذیرفته و فرموده است «می گویند ایمان آوردیم، همه قرآن از جانب پروردگار ماست». (سوره آل عمران آیه 7) و قرآن خاص و عام و محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ دارد و راسخون در علم همه را می دانند.

حدیث 77

77- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: «اَلرّٰاسِخُونَ فِی اَلْعِلْمِ» أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِهِ صلوات الله علیهم. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: راسخون در علم حضرت امیرالمؤمنین و امامان بعد از آن حضرت صلوات الله علیهم می باشند.

حدیث 78

78- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنِ اِبْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اَلْعَزِیزِ اَلْعَبْدِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «بَلْ هُوَ آیاتٌ بَیِّناتٌ فِی صُدُورِ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْعِلْمَ» قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم. (3)

ص: 42


1- . الکافی ج 1 ص 213 ح 2.
2- . الکافی ج 1 ص 213 ح 3.
3- . الکافی ج 1 ص 214 ح 2.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالعزیز عبدی روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در باره قول خدای عزوجل: «بلکه قرآن آیه هایی است روشن، در سینه کسانی که به آنها علم داده اند». (سوره عنکبوت آیه 49) فرمود: ایشان امامان صلوات الله علیهم می باشند.

حدیث 79

79- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی هَذِهِ اَلْآیَةِ «بَلْ هُوَ آیاتٌ بَیِّناتٌ فِی صُدُورِ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْعِلْمَ» ثُمَّ قَالَ أَمَا وَ اَللَّهِ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ مَا قَالَ بَیْنَ دَفَّتَیِ اَلْمُصْحَفِ قُلْتُ مَنْ هُمْ جُعِلْتُ فِدَاکَ قَالَ مَنْ عَسَی أَنْ یَکُونُوا غَیْرَنَا. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه این آیه: «بلکه قرآن آیه هایی است روشن، در سینه کسانی که به آنها علم داده اند». (سوره عنکبوت آیه 49) را قرائت نمود و سپس فرمود: به خدا ای ابا محمد! خدا نفرمود: قرآن آیه هایی است میان دو جلد قرآن (تا مردمی گویند قرآن که حجت خداست بر ما، همین آیات میان دو جلد یعنی از صفحه اول تا صفحه آخر است و محتاج به امامی که آن را تفسیر کند نمی باشیم) عرض کردم: قربانت کردم ایشان چه کسانی هستند؟ (دانشمندانی که حقایق قرآن در سینه آنهاست) فرمود: توقع می رود که جز ما چه اشخاصی باشند؟!

حدیث 80

80- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ یَزِیدَ شَغَرٍ عَنْ هَارُونَ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ: «بَلْ هُوَ آیاتٌ بَیِّناتٌ فِی صُدُورِ اَلَّذِینَ أُوتُوا اَلْعِلْمَ» قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم خَاصَّةً. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از هارون بن حمزة روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که راجع به آیه: «بلکه قرآن آیه هایی است روشن، در سینه کسانی که به آنها علم داده اند». (سوره عنکبوت آیه 49) می فرمود: آنها تنها ائمه صلوات الله علیهم می باشند.

حدیث 81

81- الشیخ محمد بن العباس، عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مَالِکِ بْنِ عَطِیَّةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنِ الْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله فِی قَوْلِهِ تَعَالَی «وَ تِلْکَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما یَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ» قَالَ نَحْنُ. (3)

مرحوم شیخ محمد بن عباس، با سند مذکور از فضیل روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه در باره آیه: «و این مثل ها را برای مردم می زنیم، ولی جز اهل معرفت و دانش در آنها تعقّل نمی کنند». (سوره عنکبوت آیه 43) فرمود: ما آن(عالمان) هستیم.

ص: 43


1- . الکافی ج 1 ص 214 ح 3.
2- . الکافی ج 1 ص 214 ح 4.
3- . تأویل الآیات ج 1 ص 430 ح 8.

حدیث 82

82- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحَسَنِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عُمَرَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «ثُمَّ أَوْرَثْنَا اَلْکِتابَ اَلَّذِینَ اِصْطَفَیْنا مِنْ عِبادِنا» اَلْآیَةَ قَالَ فَقَالَ وُلْدُ فَاطِمَةَ صلوات الله علیها وَ اَلسَّابِقُ بِالْخَیْرَاتِ اَلْإِمَامُ وَ اَلْمُقْتَصِدُ اَلْعَارِفُ بِالْإِمَامِ وَ اَلظَّالِمُ لِنَفْسِهِ اَلَّذِی لاَ یَعْرِفُ اَلْإِمَامَ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از احمد بن عمر روایت کرده که گفت: از حضرت امام رضا صلوات الله علیه راجع به آیه: «آنگاه این کتاب را به کسانی که از میان بندگان خود انتخاب کرده ایم، به ارث دادیم». تا آخر آیه (سوره فاطر آیه 32) پرسیدم, فرمود: اولاد حضرت فاطمه صلوات الله علیها (یعنی ائمه طاهرین صلوات الله علیهم) هستند و شتابنده به سوی نیکی ها امام است و معتدل امام شناس است و ستمگر به خویش کسی است که امام را نشناسد.

حدیث 83

83- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اِبْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِی وَلاَّدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «اَلَّذِینَ آتَیْناهُمُ اَلْکِتابَ یَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِکَ یُؤْمِنُونَ بِهِ» قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابی ولاد روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره به قول خدای عزوجل: «کسانی که به آنها کتاب داده ایم و آن را چنان که شایسته است می خوانند، بدان ایمان آورده اند». (سوره بقره آیه 121) پرسیدم، فرمود: ایشان ائمه صلوات الله علیهم باشند.

حدیث 84

84- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ غَالِبٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ: لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآیَةُ: «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ» قَالَ اَلْمُسْلِمُونَ یَا رَسُولَ اَللَّهِ أَ لَسْتَ إِمَامَ اَلنَّاسِ کُلِّهِمْ أَجْمَعِینَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَنَا رَسُولُ اَللَّهِ إِلَی اَلنَّاسِ أَجْمَعِینَ وَ لَکِنْ سَیَکُونُ مِنْ بَعْدِی أَئِمَّةٌ عَلَی اَلنَّاسِ مِنَ اَللَّهِ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی یَقُومُونَ فِی اَلنَّاسِ فَیُکَذَّبُونَ وَ یَظْلِمُهُمْ أَئِمَّةُ اَلْکُفْرِ وَ اَلضَّلاَلِ وَ أَشْیَاعُهُمْ فَمَنْ وَالاَهُمْ وَ اِتَّبَعَهُمْ وَ صَدَّقَهُمْ فَهُوَ مِنِّی وَ مَعِی وَ سَیَلْقَانِی أَلاَ وَ مَنْ ظَلَمَهُمْ وَ کَذَّبَهُمْ فَلَیْسَ مِنِّی وَ لاَ مَعِی وَ أَنَا مِنْهُ بَرِیءٌ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: چون آیه: «روزی که هر دسته از مردم را با امام شان می خوانیم». (سوره اسراء آیه 71) نازل شد، مسلمین عرض کردند: یا رسول الله! مگر شما امام همه مردم نیستید؟ رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من از جانب خدا به سوی همه مردم فرستاده شده ام ولی بعد از من امامانی از خاندانم بر مردم منصوب شوند، ایشان در میان مردم قیام کنند و مردم آنها را تکذیب کنند و امامان کفر و گمراهی و پیروان شان برای شان ستم کنند، هر کس آنها را دوست بدارد و از آنها پیروی کند و تصدیق شان نماید، از من است

ص: 44


1- . الکافی ج 1 ص 215 ح 3.
2- . الکافی ج 1 ص 215 ح 4.
3- . الکافی ج 1 ص 215 ح 1.

و با من است و مرا ملاقات خواهد کرد و آگاه باشید کسی که به ایشان ستم کند و تکذیب شان نماید، از من نیست و با من نیست و من از او بی زارم.

حدیث 85

85- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ: إِنَّ اَلْأَئِمَّةَ فِی کِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِمَامَانِ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا» لاَ بِأَمْرِ اَلنَّاسِ یُقَدِّمُونَ أَمْرَ اَللَّهِ قَبْلَ أَمْرِهِمْ وَ حُکْمَ اَللَّهِ قَبْلَ حُکْمِهِمْ قَالَ «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً یَدْعُونَ إِلَی اَلنّٰارِ» یُقَدِّمُونَ أَمْرَهُمْ قَبْلَ أَمْرِ اَللَّهِ وَ حُکْمَهُمْ قَبْلَ حُکْمِ اَللَّهِ وَ یَأْخُذُونَ بِأَهْوَائِهِمْ خِلاَفَ مَا فِی کِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از طلحه بن زید روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: امامان در کتاب خدای عزوجل دو دسته اند: 1 - خدای تبارک و تعالی فرماید: «و آنها را امامانی قرار دادیم که به امر ما هدایت کنند». (مزمل آیه 21) نه به امر مردم، امر خدا را بر امر مردم مقدم دارند و حکم خدا را پیش از حکم مردم دانند. 2 - و باز فرموده است: «آنها را امامانی قرار دادیم که به سوی دوزخ بخوانند». (سوره قصص آیه 41) ایشان امر مردم را بر امر خدا مقدم دارند و حکم مردم را پیش از حکم خدا دانند و بر خلاف آنچه در کتاب خدای عزوجل است، طبق هوس خویش رفتار کنند.

حدیث 86

86- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ اِبْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَبْدِ اَلْحَمِیدِ عَنْ مُوسَی بْنِ أُکَیْلٍ اَلنُّمَیْرِیِّ عَنِ اَلْعَلاَءِ بْنِ سَیَابَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِهِ تَعَالَی «إِنَّ هذَا اَلْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ» قَالَ یَهْدِی إِلَی اَلْإِمَامِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از علاء بن سیابه روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره قول خدای تعالی: «همانا این قرآن بدان چه استوارتر است، راهنمایی کند». (سوره اسراء آیه 9) فرمود: به سوی امام راهنمایی می کند.

حدیث 87

87- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِی قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمُقْرِی الْجُرْجَانِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَکْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الْمَوْصِلِیُّ بِبَغْدَادَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَاصِمٍ الطَّرِیفِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ یَزِیدَ بْنِ الْحَسَنِ الْکَحَّالُ مَوْلَی زَیْدِ بْنِ عَلِیٍّ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی قَالَ حَدَّثَنِی مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهم قَالَ: الْإِمَامُ مِنَّا لَا یَکُونُ إِلَّا مَعْصُوماً وَ لَیْسَتِ الْعِصْمَةُ فِی ظَاهِرِ الْخِلْقَةِ فَیُعْرَفَ بِهَا وَ لِذَلِکَ لَا یَکُونُ إِلَّا مَنْصُوصاً فَقِیلَ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا مَعْنَی الْمَعْصُومِ فَقَالَ هُوَ الْمُعْتَصِمُ بِحَبْلِ اللَّهِ وَ حَبْلُ اللَّهِ

ص: 45


1- . الکافی ج 1 ص 216 ح 2.
2- . الکافی ج 1 ص 216 ح 2.

هُوَ الْقُرْآنُ لَا یَفْتَرِقَانِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ الْإِمَامُ یَهْدِی إِلَی الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ یَهْدِی إِلَی الْإِمَامِ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل:َ «إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ».(1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عبّاس بن یزید بن حسن كحّال از پدرش از حضرت امام موسى کاظم از پدران بزرگوارش از حضرت امام زین العابدین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: از ما خاندان جز معصوم، شخص ديگرى نمى تواند امام باشد، و عصمت صفتى نيست كه در ظاهر بدن باشد تا با چشم ديده شده و شناخته گردد، و به همين جهت امكان ندارد معصوم بودن كسى را به دست آورد مگر خدا به وسيله پيغمبرش آن را صريحاً فرموده باشد. شخصى عرض كرد: یا بن رسول الله! معنى معصوم چيست؟ فرمود: معصوم شخصى است كه به واسطه چنگ زدنش به ريسمان الهى و جدا نشدنش از آن هرگز به گناهى آلوده نگردد، و رشته محكم خدا قرآن است كه آن دو تا روز قيامت از يك ديگر جدا نگردند، و تا رستاخيز امام هدايت مى كند به قرآن، و قرآن راهنمائى مى نمايد به امام، و اين است فرموده خدا: «همانا اين قرآن بدان چه استوار است، راهنمایی كند». ( سوره اسراء آیه 9).

حدیث 88

88- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْمُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ بِسْطَامَ بْنِ مُرَّةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ حَسَّانَ عَنِ اَلْهَیْثَمِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ اَلْعَبْدِیِّ عَنْ سَعْدٍ اَلْإِسْکَافِ عَنِ اَلْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ قَالَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه: مَا بَالُ أَقْوَامٍ غَیَّرُوا سُنَّةَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ عَدَلُوا عَنْ وَصِیِّهِ لاَ یَتَخَوَّفُونَ أَنْ یَنْزِلَ بِهِمُ اَلْعَذَابُ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ اَلْآیَةَ «أَ لَمْ تَرَ إِلَی اَلَّذِینَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اَللهِ کُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دٰارَ اَلْبَوٰارِ `جَهَنَّمَ» ثُمَّ قَالَ نَحْنُ اَلنِّعْمَةُ اَلَّتِی أَنْعَمَ اَللَّهُ بِهَا عَلَی عِبَادِهِ وَ بِنَا یَفُوزُ مَنْ فَازَ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از اصبغ بن نباته روایت کرده که گفت: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: چگونه باشد حال مردمی که سنت رسول الله صلّی الله علیه و آله را دگرگون ساختند و از وصی او رو گردان شدند؟ ایشان نمی ترسند که عذاب بر آنها نازل شود؟! سپس این آیه را تلاوت فرمود: «مگر آن کسان را ندیدی که نعمت خدا را به ناسپاسی تغییر دادند و قوم خویش را به دوزخ که سرای هلاکت است، در آوردند». (سوره ابراهیم آیه 28) سپس فرمود: ما هستیم آن نعمتی که خدا به بندگانش انعام فرموده هر کس در روز قیامت کامیاب شود به وسیله ما است.

حدیث 89

89- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ عَنِ اَلْهَیْثَمِ بْنِ وَاقِدٍ عَنْ أَبِی یُوسُفَ اَلْبَزَّازِ قَالَ: تَلاَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه هَذِهِ اَلْآیَةَ: «فَاذْکُرُوا آلاءَ اَللهِ» قَالَ أَ تَدْرِی مَا آلاَءُ اَللَّهِ قُلْتُ لاَ قَالَ هِیَ أَعْظَمُ نِعَمِ اَللَّهِ عَلَی خَلْقِهِ وَ هِیَ وَلاَیَتُنَا.(3)

ص: 46


1- . معانی الاخبار ص 133 باب 65 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 217 ح 1.
3- . الکافی ج 1 ص 217 ح 3.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو یوسف بزاز روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه آیه: «نعمتهای خدا را به یاد آورید». (سوره اعراف آیه 69) را تلاوت نمود و فرمود: میدانی نعمتهای خدا چیست؟ عرض کردم: نه، فرمود: مقصود بزرگترین نعمتهای خدا است بر خلقش و آن ولایت ماست.

حدیث 90

90- علي بن إبراهیم القمي، عن أَبِیه عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی: «أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ کُفْراً» قَالَ نَزَلَتْ فِی الْأَفْجَرَیْنِ مِنْ قُرَیْشٍ بَنِی أُمَیَّةَ وَ بَنِی الْمُغِیرَةِ فَأَمَّا بَنُو الْمُغِیرَةِ فَقَطَعَ اللَّهُ دَابِرَهُمْ یَوْمَ بَدْرٍ وَ أَمَّا بَنُو أُمَیَّةَ فَمُتِّعُوا إِلَی حِینٍ ثُمَّ قَالَ نَحْنُ وَ اللَّهِ نِعْمَةُ اللَّهِ الَّتِی أَنْعَمَ اللَّهُ بِهَا عَلَی عِبَادِهِ وَ بِنَا یَفُوزُ مَنْ فَازَ. (1)

علی بن ابراهیم قمی، با سند مذکور از عثمان بن عیسی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره این آیه: «مگر آن کسان را ندیدی که نعمت خدا را به ناسپاسی تغییر دادند». (سوره ابراهیم آیه 28) سؤال کردم، فرمود: این آیه در باره فاجرترین و بدکارترین مردم قریش یعنی بنی امیه و بنی مغیره است. خداوند در جنگ بدر، ریشه فرزندان مغیره را از بیخ و بن کند و نابودشان ساخت؛ ولی امویان تا مدت زمانی برخوردار گشتند. سپس فرمود: اما به خدا سوگند که ما همان نعمت الهی هستیم که خداوند بندگانش را از آن برخوردار کرده است و هر کس که رستگار شود، به پیروی از ما رستگار می شود.

حدیث 91

91- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، الْحُسَیْنُ بْنُ أَحْمَدَ الْبَیْهَقِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی الصَّوْلِیِّ عَنِ ابْنِ ذَکْوَانَ الْقَاسِمِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ الْعَبَّاسِ الصَّوْلِیِّ قَالَ: کُنَّا یَوْماً بَیْنَ یَدَیْ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا صلوات الله علیهما فَقَالَ لَیْسَ فِی الدُّنْیَا نَعِیمٌ حَقِیقِیٌّ فَقَالَ لَهُ بَعْضُ الْفُقَهَاءِ مِمَّنْ یَحْضُرُهُ فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ «ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ» أَ مَا هَذَا النَّعِیمُ فِی الدُّنْیَا وَ هُوَ الْمَاءُ الْبَارِدُ فَقَالَ لَهُ الرِّضَا صلوات الله علیه وَ عَلَا صَوْتُهُ کَذَا فَسَّرْتُمُوهُ أَنْتُمْ وَ جَعَلْتُمُوهُ عَلَی ضُرُوبٍ فَقَالَ طَائِفَةٌ هُوَ الْمَاءُ الْبَارِدُ وَ قَالَ غَیْرُهُمْ هُوَ الطَّعَامُ الطَّیِّبُ وَ قَالَ آخَرُونَ هُوَ النَّوْمُ الطَّیِّبُ وَ لَقَدْ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ أَبِیهِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه أَنَّ أَقْوَالَکُمْ هَذِهِ ذُکِرَتْ عِنْدَهُ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِیمِ» فَغَضِبَ صلوات الله علیه وَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَا یَسْأَلُ عِبَادَهُ عَمَّا تَفَضَّلَ عَلَیْهِمْ بِهِ وَ لَا یَمُنُّ بِذَلِکَ عَلَیْهِمْ وَ الِامْتِنَانُ بِالْإِنْعَامِ مُسْتَقْبَحٌ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ فَکَیْفَ یُضَافُ إِلَی الْخَالِقِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا لَا یَرْضَی لِلْمَخْلُوقِینَ بِهِ وَ لَکِنَّ النَّعِیمَ حُبُّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ مُوَالاتُنَا یَسْأَلُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهُ بَعْدَ التَّوْحِیدِ وَ النُّبُوَّةِ لِأَنَّ الْعَبْدَ إِذَا وَفَی بِذَلِکَ أَدَّاهُ إِلَی نَعِیمِ الْجَنَّةِ الَّذِی لَا یَزُولُ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابراهیم بن عباس صولی روایت کرده که گفت: روزی در خدمت حضرت امام رضا صلوات الله علیه بودیم. آن حضرت فرمود: در دنیا نعمت حقیقی وجود ندارد. بعضی از دانشمندان حاضر در مجلس گفتند چگونه خداوند می فرماید: «سپس در همان روز است که از نعمت (روی زمین) پرسیده خواهید شد». (سوره تکاثر آیه 8) و این نعیم در دنیا

ص: 47


1- . تفسیر قمی ج 1 ص 373.
2- . عیون اخبار الرضا (ع) ج 2 ص 129 ح 8.

آبسرد است. حضرت امام رضا صلوات الله علیه با صدای بلند فرمود: شما این طور آیه را تفسیر می کنید و چند قسم نعمت را می شمارید. بعضی می گویند: آب سرد. دیگری غذای خوب می داند و گروهی آن را خواب خوش می شمارند.

پدرم از پدر خود حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه نقل کرد: موقعی که اقوال مختلف شما در مورد نعمت در آیه: «سپس در همان روز است که از نعمت (روی زمین) پرسیده خواهید شد». (سوره تکاثر آیه 8) خدمتش عرض شد، آن جناب غضبناک شده فرمود: هرگز خدا از بندگان خود در مورد چیزی که به آنها تفضل نموده نمی پرسد و منت بر آنها نمی گذارد. منت گذاردن برای نعمت از طرف مردم زشت است، چگونه می توان چیزی را به خدا نسبت داد که انجام آن از مردم پسندیده نیست. اما نعیم حب ما اهل بیت و موالات ما است که خدا بعد از توحید و نبوت از آن سؤال می کند، زیرا وقتی بنده حق این نعمت را به جا آورد، او را به جانب بهشت جاوید می برد.

حدیث 92

92- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ عَبْدِ اَلْعَظِیمِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْحَسَنِیِّ عَنِ اِبْنِ أَبِی عُمَیْرٍ قَالَ أَخْبَرَنِی أَسْبَاطٌ بَیَّاعُ اَلزُّطِّیِّ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه فَسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِینَ `وَ إِنَّها لَبِسَبِیلٍ مُقِیمٍ» قَالَ فَقَالَ نَحْنُ اَلْمُتَوَسِّمُونَ وَ اَلسَّبِیلُ فِینَا مُقِیمٌ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از اسباط روایت کرده که گفت: خدمت حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه بودم که مردی از آن حضرت راجع به قول خدای عزوجل: «برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست و آن قریه در راهی پا برجاست». (سوره حجر آیه 75) سؤال کرد، حضرت فرمود: ما هستیم باریک بینان و آن راه در خاندان ما پا برجاست.

حدیث 93

93- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ عَنِ اَلْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ رِبْعِیِّ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِینَ» قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اِتَّقُوا فِرَاسَةَ اَلْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ یَنْظُرُ بِنُورِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَی «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِینَ».(2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از محمد بن مسلم روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه در باره قول خدای عزوجل «برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست» فرمود: ایشان ائمه صلوات الله علیهم هستند. رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: از زیرکی مؤمن پروا کنید، زیرا که او در پرتو نور خدای عزوجل می نگرد، خدای تعالی فرموده است «برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست».

ص: 48


1- . الکافی ج 1 ص 218 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 218 ح 3.

حدیث 94

94- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ اَلْکُوفِیِّ عَنْ عُبَیْسِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِینَ» فَقَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ صلوات الله علیهم «وَ إِنَّها لَبِسَبِیلٍ مُقِیمٍ» قَالَ لاَ یَخْرُجُ مِنَّا أَبَداً. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبد الله بن سلیمان روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در باره قول خدای عزوجل: «برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست» فرمود: ایشان ائمه صلوات الله علیهم هستند «و آن بر سر راه پا برجاست» فرمود: هیچ گاه از میان ما خارج نشود.

حدیث 95

95- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه: فِی قَوْلِهِ تَعَالَی «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِینَ» قَالَ کَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اَلْمُتَوَسِّمَ وَ أَنَا مِنْ بَعْدِهِ وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ ذُرِّیَّتِی اَلْمُتَوَسِّمُونَ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه در باره قول خدای تعالی: «برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست» فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله باریک بین بود و بعد از او من و امامان از ذریه من باریک بینان هستیم.

حدیث 96

96- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَی اَلْحَلَبِیِّ عَنْ عَبْدِ اَلْحَمِیدِ اَلطَّائِیِّ عَنْ یَعْقُوبَ بْنِ شُعَیْبٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «اِعْمَلُوا فَسَیَرَی اَللهُ عَمَلَکُمْ وَ رَسُولُهُ وَ اَلْمُؤْمِنُونَ» قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ.(3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از یعقوب بن شعیب روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه راجع به قول خدای عزوجل (105 - سوره 9) «عمل کنید که خداوند و رسولش و مؤمنین عمل تان را می بینند». (سوره توبه آیه 105) پرسیدم، فرمود: مؤمنین ائمه صلوات الله علیهم هستند.

حدیث 97

97- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیٌّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ اَلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلزَّیَّاتِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ أَبَانٍ اَلزَّیَّاتِ وَ کَانَ مَکِیناً عِنْدَ اَلرِّضَا صلوات الله قَالَ: قُلْتُ لِلرِّضَا صلوات الله علیه اُدْعُ اَللَّهَ لِی وَ لِأَهْلِ بَیْتِی فَقَالَ أَ وَ لَسْتُ أَفْعَلُ وَ اَللَّهِ إِنَّ أَعْمَالَکُمْ لَتُعْرَضُ عَلَیَّ فِی کُلِّ یَوْمٍ وَ لَیْلَةٍ قَالَ فَاسْتَعْظَمْتُ ذَلِکَ فَقَالَ لِی أَ مَا تَقْرَأُ کِتَابَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ قُلِ اِعْمَلُوا فَسَیَرَی اَللهُ عَمَلَکُمْ وَ رَسُولُهُ وَ اَلْمُؤْمِنُونَ» قَالَ هُوَ وَ اَللَّهِ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه. (4)

ص: 49


1- . الکافی ج 1 ص 218 ح 4.
2- . الکافی ج 1 ص 218 ح 5.
3- . الکافی ج 1 ص 219 ح 2.
4- . الکافی ج 1 ص 219 ح 4.

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبد الله بن ابان زیات که نزد حضرت امام رضا صلوات الله علیه منزلتی داشت، روایت کرده که گفت: به حضرت امام رضا صلوات الله علیه عرض کردم: برای من و خانواده ام به درگاه خدا دعا بفرما. فرمود: مگر من دعا نمیکنم؟! به خدا که اعمال شما در هر صبح و شام بر من عرضه می شود، عبد الله گوید: من این مطلب را بزرگ شمردم، به من فرمود: مگر تو کتاب خدای عزوجل را نمیخوانی که فرماید؟ «بگو (ای محمد) عمل کنید که خدا و رسولش و مؤمنین عمل تان را می بینند». (سوره حجر آیه 105) به خدا که آن مؤمن حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه است.

حدیث 98

98- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ عَبْدِ اَلْعَظِیمِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْحَسَنِیِّ عَنْ مُوسَی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ: فِی قَوْلِهِ تَعَالَی: «وَ أَنْ لَوِ اِسْتَقامُوا عَلَی اَلطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْناهُمْ ماءً غَدَقاً» قَالَ یَعْنِی لَوِ اِسْتَقَامُوا عَلَی وَلاَیَةِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ أَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ وَ اَلْأَوْصِیَاءِ مِنْ وُلْدِهِ صلوات الله علیهم وَ قَبِلُوا طَاعَتَهُمْ فِی أَمْرِهِمْ وَ نَهْیِهِمْ لَأَسْقَیْنَاهُمْ مَاءً غَدَقاً یَقُولُ لَأَشْرَبْنَا قُلُوبَهُمُ اَلْإِیمَانَ وَ اَلطَّرِیقَةُ هِیَ اَلْإِیمَانُ بِوَلاَیَةِ عَلِیٍّ وَ اَلْأَوْصِیَاءِ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از یونس بن یعقوب از یکی از راویان روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه در باره قول خدای تعالی: «و اگر بر آن روش استوار شوند، آبی فراوانشان نوشانیم». (سوره جن آیه 17) فرمود: یعنی اگر بر ولایت حضرت علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین و اوصیاء از فرزندان او صلوات الله علیهم استوار شوند و اطاعت آنها را در امر و نهی شان بپذیرند «آب فراوانی به آنها نوشانیم» یعنی ایمان را در دل شان جایگزین کنیم و مقصود از «طریقه - روش» ایمان به ولایت علی و جانشینانش صلوات الله علیهم می باشد.

حدیث 99

99- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِی أَیُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «اَلَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اَللهُ ثُمَّ اِسْتَقامُوا» فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه اِسْتَقَامُوا عَلَی اَلْأَئِمَّةِ وَاحِدٍ بَعْدَ وَاحِدٍ: «تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ اَلْمَلائِکَةُ أَلاتَخافُوا وَ لاتَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ اَلَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ».(2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از محمد بن مسلم روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در بارۀ قول خدای عزّوجل: «کسانی که گفتند: پروردگار ما خداست و سپس استوار شدند». (سوره فصلت آیه 30) پرسیدم، فرمود: یعنی بر امامان یکی پس از دیگری استوار بماندند «فرشتگان بر ایشان نازل شوند که بیم مدارید و اندوهگین مباشید و به بهشتی که به آن وعده می یافتید، شادمان باشید».

ص: 50


1- . الکافی ج 1 ص 220 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 220 ح 2.

حدیث 100

100- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مِهْرَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ رِبْعِیِّ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِی اَلْجَارُودِ قَالَ قَالَ عَلِیُّ بْنُ اَلْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما مَا یَنْقِمُ اَلنَّاسُ مِنَّا فَنَحْنُ وَ اَللَّهِ شَجَرَةُ اَلنُّبُوَّةِ وَ بَیْتُ اَلرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ اَلْعِلْمِ وَ مُخْتَلَفُ اَلْمَلاَئِکَةِ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو الجارود روایت کرده که گفت: حضرت علی بن الحسین صلوات الله علیهما فرمود: مردم چه خرده گیری بر ما دارند؟ به خدا که ما درخت نبوت و خانه رحمت و کانون علم و آمد و شدگاه فرشتگان هستیم.

حدیث 101

101- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْمُغِیرَةِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ أَبِی زِیَادٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ صلوات الله علیهما قَالَ قَالَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه: إِنَّا أَهْلَ اَلْبَیْتِ شَجَرَةُ اَلنُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ اَلرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ اَلْمَلاَئِکَةِ وَ بَیْتُ اَلرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ اَلْعِلْمِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از اسماعیل بن ابو زیاد از حضرت امام جعفر صادق از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهما روایت کرده که فرمود: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: ما اهل بیت درخت نبوت و محل رسالت و آمد و شدگاه فرشتگان و خانه رحمت و کانون دانش هستیم.

حدیث 102

102- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْخَشَّابِ قَالَ حَدَّثَنَا بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ خَیْثَمَةَ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه یَا خَیْثَمَةُ نَحْنُ شَجَرَةُ اَلنُّبُوَّةِ وَ بَیْتُ اَلرَّحْمَةِ وَ مَفَاتِیحُ اَلْحِکْمَةِ وَ مَعْدِنُ اَلْعِلْمِ وَ مَوْضِعُ اَلرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ اَلْمَلاَئِکَةِ وَ مَوْضِعُ سِرِّ اَللَّهِ وَ نَحْنُ وَدِیعَةُ اَللَّهِ فِی عِبَادِهِ وَ نَحْنُ حَرَمُ اَللَّهِ اَلْأَکْبَرُ وَ نَحْنُ ذِمَّةُ اَللَّهِ وَ نَحْنُ عَهْدُ اَللَّهِ فَمَنْ وَفَی بِعَهْدِنَا فَقَدْ وَفَی بِعَهْدِ اَللَّهِ وَ مَنْ خَفَرَهَا فَقَدْ خَفَرَ ذِمَّةَ اَللَّهِ وَ عَهْدَهُ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از خیثمة روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه به من فرمود: ای خیثمه! ما درخت نبوت و خانه رحمت و کلید حکمت و کانون دانش و محل رسالت و آمد و شدگاه فرشتگان و محل راز خدا هستیم، ما هستیم امانت خدا در میان بندگانش و ما هستیم حرم بزرگ خدا (پس رعایت و احترام ما از کعبه بیشتر است) ما هستیم امان خدا، ما هستیم پیمان خدا، هر کس به پیمان ما وفا کند به پیمان خدا وفا کرده و هر کس با ما پیمان شکنی کند پیمان و عهد خدا را شکسته است.

حدیث 103

103- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ یَحْیَی اَلْحَلَبِیِّ عَنْ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله

ص: 51


1- . الکافی ج 1 ص 221 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 221 ح 2.
3- . الکافی ج 1 ص 221 ح 3.

علیه قَالَ: إِنَّ عَلِیّاً صلوات الله علیه کَانَ عَالِماً وَ اَلْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ لَنْ یَهْلِکَ عَالِمٌ إِلاَّ بَقِیَ مِنْ بَعْدِهِ مَنْ یَعْلَمُ عِلْمَهُ أَوْ مَا شَاءَ اَللَّهُ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از محمد بن مسلم روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: علی صلوات الله علیه عالم بود و علم به ارث منتقل می شود و هرگز عالمی نمیرد جز اینکه پس از او کسی باشد که علم او را بداند یا آنچه را خدا خواهد.

حدیث 104

104- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ حَرِیزٍ عَنْ زُرَارَةَ وَ اَلْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ اَلْعِلْمَ اَلَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ لَمْ یُرْفَعْ وَ اَلْعِلْمُ یُتَوَارَثُ وَ کَانَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه عَالِمَ هَذِهِ اَلْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ یَهْلِکْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلاَّ خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اَللَّهُ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از فضیل روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: علمی که با حضرت آدم علیه السلام فرود آمده بالا نرفت و علم به ارث منتقل می شود و علی صلوات الله علیه عالم این امت بود و هیچ گاه عالمی از ما (خانواده) نمیرد، جز اینکه از خاندانش جانشین او شود کسی که مانند علم او یا آنچه خدا خواهد بداند.

حدیث 105

105- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ یُونُسَ عَنِ اَلْحَارِثِ بْنِ اَلْمُغِیرَةِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله یَقُولُ: إِنَّ اَلْعِلْمَ اَلَّذِی نَزَلَ مَعَ آدَمَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ لَمْ یُرْفَعْ وَ مَا مَاتَ عَالِمٌ إِلاَّ وَ قَدْ وَرَّثَ عِلْمَهُ إِنَّ اَلْأَرْضَ لاَ تَبْقَی بِغَیْرِ عَالِمٍ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از حارث بن مغیره روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: همانا علمی که با حضرت آدم علیه السلام فرود آمد، بالا نرفت و عالمی نمیرد، جز اینکه علمش به ارث رسد، همانا زمین بدون عالم باقی نمی ماند.

حدیث 106

106- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اَلْعَزِیزِ بْنِ اَلْمُهْتَدِی عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ جُنْدَبٍ: أَنَّهُ کَتَبَ إِلَیْهِ اَلرِّضَا صلوات الله علیه أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کَانَ أَمِینَ اَللَّهِ فِی خَلْقِهِ فَلَمَّا قُبِضَ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کُنَّا أَهْلَ اَلْبَیْتِ وَرَثَتَهُ فَنَحْنُ أُمَنَاءُ اَللَّهِ فِی أَرْضِهِ عِنْدَنَا عِلْمُ اَلْبَلاَیَا وَ اَلْمَنَایَا وَ أَنْسَابُ اَلْعَرَبِ وَ مَوْلِدُ اَلْإِسْلاَمِ وَ إِنَّا لَنَعْرِفُ اَلرَّجُلَ إِذَا رَأَیْنَاهُ بِحَقِیقَةِ اَلْإِیمَانِ وَ حَقِیقَةِ اَلنِّفَاقِ وَ إِنَّ شِیعَتَنَا لَمَکْتُوبُونَ بِأَسْمَائِهِمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِهِمْ أَخَذَ اَللَّهُ عَلَیْنَا وَ عَلَیْهِمُ اَلْمِیثَاقَ یَرِدُونَ مَوْرِدَنَا وَ یَدْخُلُونَ مَدْخَلَنَا لَیْسَ عَلَی مِلَّةِ اَلْإِسْلاَمِ غَیْرُنَا وَ غَیْرُهُمْ نَحْنُ اَلنُّجَبَاءُ اَلنُّجَاةُ وَ نَحْنُ أَفْرَاطُ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ نَحْنُ أَبْنَاءُ اَلْأَوْصِیَاءِ وَ نَحْنُ اَلْمَخْصُوصُونَ فِی کِتَابِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ نَحْنُ أَوْلَی اَلنَّاسِ بِکِتَابِ اَللَّهِ وَ نَحْنُ أَوْلَی اَلنَّاسِ بِرَسُولِ اَللَّهِ

ص: 52


1- . الکافی ج 1 ص 221 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 222 ح 2.
3- . الکافی ج 1 ص 223 ح 8.

صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ نَحْنُ اَلَّذِینَ شَرَعَ اَللَّهُ لَنَا دِینَهُ فَقَالَ فِی کِتَابِهِ: «شَرَعَ لَکُمْ» یَا آلَ مُحَمَّدٍ «مِنَ اَلدِّینِ ما وَصی بِهِ نُوحاً» قَدْ وَصَّانَا بِمَا وَصَّی بِهِ نُوحاً «وَ اَلَّذِی أَوْحَیْنا إِلَیْکَ» یَا مُحَمَّدُ: «وَ ما وَصَّیْنا بِهِ إِبْراهِیمَ وَ مُوسی وَ عِیسی» فَقَدْ عَلَّمَنَا وَ بَلَّغَنَا عِلْمَ مَا عَلِمْنَا وَ اِسْتَوْدَعَنَا عِلْمَهُمْ نَحْنُ وَرَثَةُ أُولِی اَلْعَزْمِ مِنَ اَلرُّسُلِ «أَنْ أَقِیمُوا اَلدِّینَ» یَا آلَ مُحَمَّدٍ: «وَ لاتَتَفَرَّقُوا فِیهِ» وَ کُونُوا عَلَی جَمَاعَةٍ «کَبُرَ عَلَی اَلْمُشْرِکِینَ» مَنْ أَشْرَکَ بِوَلاَیَةِ عَلِیٍّ «ما تَدْعُوهُمْ إِلَیْهِ» مِنْ وَلاَیَةِ عَلِیٍّ إِنَّ اَللَّهَ یَا مُحَمَّدُ «یَهْدِی إِلَیْهِ مَنْ یُنِیبُ» مَنْ یُجِیبُکَ إِلَی وَلاَیَةِ عَلِیٍّ صلوات الله علیه. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از از عبد الله جندب روایت شده که گفت: حضرت امام رضا صلوات الله علیه به او نوشت: اما بعد همانا حضرت محمد صلّی الله علیه و آله امین خدا بود در میان خلقش و چون آن حضرت در گذشت، ما خانواده وارث او شدیم، پس ما هستیم امین خدا در زمین، علم بلاها و مرگ ها و نژاد عرب و تولد اسلام نزد ماست و چون هر مردی را به ببینیم می شناسیم که او حقیقاً مؤمن است یا منافق و نام شیعیان ما و نام پدرانشان، نزد ما ثبت است. خدا از ما و آنها پیمان گرفته (که ما رهبر آنها باشیم و آنها پیرو ما) بر سر هر آبی که ما وارد شویم آنها هم وارد شوند و در هر جا برویم، آنها بروند، جز ما و ایشان کسی در دین اسلام نیست، ما هستیم نجیب و رستگار و ما هستیم بازماندگان پیغمبران و ما هستیم فرزندان اوصیاء و ما در کتاب خدای عزوجل خصوصیت داریم و ما به قرآن سزاوارتریم تا مردم دیگر و ما به رسول الله صلی الله علیه و آله نزدیک تر هستیم تا مردم دیگر، و خدا دینش را برای ما مقرر داشته و در قرآنش فرموده: «مقرر فرمود برای شما (ای آل محمد) از دین آنچه را که به نوح سفارش نمود (به ما سفارش کرد آنچه را به نوح سفارش کرد) و آنچه را به تو وحی کردیم (ای محمد) و آنچه را به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم (به ما آموخت و رسانید آنچه را باید بدانیم و علوم این پیغمبران را به ما سپرد، ما وارث پیغمبران اولی العزم هستیم) و آن سفارش این بود که دین را به پا دارید (ای آل محمد) در آن تفرقه نیندازید (و با هم متحد باشید) گران و ناگوار است بر مشرکین (آنها که به ولایت علی مشرک شدند) آنچه را بدان دعوت شان کنید (که ولایت علی است) همانا خدا (ای محمد) هدایت کند کسی را که به او رجوع کند». (سوره شوری آیه 13) یعنی کسی که ولایت علی صلوات الله علیه را از تو بپذیرد.

حدیث 107

107- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ اَلْحَکَمِ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: إِنَّ أَوَّلَ وَصِیٍّ کَانَ عَلَی وَجْهِ اَلْأَرْضِ هِبَةُ اَللَّهِ بْنُ آدَمَ وَ مَا مِنْ نَبِیٍّ مَضَی إِلاَّ وَ لَهُ وَصِیٌّ وَ کَانَ جَمِیعُ اَلْأَنْبِیَاءِ مِائَةَ أَلْفِ نَبِیٍّ وَ عِشْرِینَ أَلْفَ نَبِیٍّ مِنْهُمْ خَمْسَةٌ أُولُو اَلْعَزْمِ نُوحٌ وَ إِبْرَاهِیمُ وَ مُوسَی وَ عِیسَی وَ مُحَمَّدٌ صلی الله علیه و آله و علیهم السلام وَ إِنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ کَانَ هِبَةَ اَللَّهِ لِمُحَمَّدٍ وَ وَرِثَ عِلْمَ اَلْأَوْصِیَاءِ وَ عِلْمَ مَنْ کَانَ قَبْلَهُ أَمَا إِنَّ مُحَمَّداً وَرِثَ عِلْمَ مَنْ کَانَ قَبْلَهُ مِنَ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلْمُرْسَلِینَ عَلَی قَائِمَةِ اَلْعَرْشِ مَکْتُوبٌ حَمْزَةُ أَسَدُ اَللَّهِ وَ أَسَدُ

ص: 53


1- . الکافی ج 1 ص 223 ح 1.

رَسُولِهِ وَ سَیِّدُ اَلشُّهَدَاءِ وَ فِی ذُؤَابَةِ اَلْعَرْشِ عَلِیٌّ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ فَهَذِهِ حُجَّتُنَا عَلَی مَنْ أَنْکَرَ حَقَّنَا وَ جَحَدَ مِیرَاثَنَا وَ مَا مَنَعَنَا مِنَ اَلْکَلاَمِ وَ أَمَامَنَا اَلْیَقِینُ فَأَیُّ حُجَّةٍ تَکُونُ أَبْلَغَ مِنْ هَذَا. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: اولین وصیّ بر روی زمین هبة اللّه آدم (شبیث) بود و پیامبری درنگذشت جز اینکه وصی داشت و تمام پیامبران صد و بیست و چهار هزار تن بودند و از ایشان پنج تن اولی العزم بودند: نوح، ابراهیم، موسی، و محمّد صلی الله علیه و آله و همانا حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه موهبت و بخششی است که خداوند به حضرت محمّد صلی الله علیه و آله عنایت کرده است. و او علم اوصیاء و علم آن که پیش از او بود را به ارث برد. هان! به راستی حضرت محمّد صلی الله علیه و آله علم پیامبران و فرستادگان پیش از خود را به ارث برد. بر ستون عرش نوشته است: حمزه، شیر خدا و رسولش و سرور شهیدان است. و بر پیشانی عرش است که: علی صلوات الله علیه امیر المؤمنین است. و این حجّت ما است بر کسی که حقّ ما را انکار کرده، میراث ما را نفی کرد. و چه چیزی ما را از سخن گفتن بازمی دارد در حالی که یقینی پیش روی ما است و چه حجّتی رساتر از این.

حدیث 108

108- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ سَلَمَةَ بْنِ اَلْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْقَاسِمِ عَنْ زُرْعَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: إِنَّ سُلَیْمَانَ وَرِثَ دَاوُدَ وَ إِنَّ مُحَمَّداً وَرِثَ سُلَیْمَانَ وَ إِنَّا وَرِثْنَا مُحَمَّداً وَ إِنَّ عِنْدَنَا عِلْمَ اَلتَّوْرَاةِ وَ اَلْإِنْجِیلِ وَ اَلزَّبُورِ وَ تِبْیَانَ مَا فِی اَلْأَلْوَاحِ قَالَ قُلْتُ إِنَّ هَذَا لَهُوَ اَلْعِلْمُ قَالَ لَیْسَ هَذَا هُوَ اَلْعِلْمَ إِنَّ اَلْعِلْمَ اَلَّذِی یَحْدُثُ یَوْماً بَعْدَ یَوْمٍ وَ سَاعَةً بَعْدَ سَاعَةٍ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از مفضل بن عمر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: همانا حضرت سلیمان از حضرت داود ارث برد و حضرت محمد صلی الله علیه و آله از حضرت سلیمان ارث برد و ما از حضرت محمد صلی الله علیه و آله ارث می بریم. علم تورات و انجیل و بیان آنچه در الواح (حضرت موسی علیه السلام) بود نزد ماست. عرض کردم: علم کامل همین است؟ فرمود: این علم کامل نیست، همانا علم کامل آن است که روز به روز ساعت به ساعت پدید می آید.

حدیث 109

109- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَلْجَبَّارِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنْ شُعَیْبٍ اَلْحَدَّادِ عَنْ ضُرَیْسٍ اَلْکُنَاسِیِّ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه وَ عِنْدَهُ أَبُو بَصِیرٍ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه إِنَّ دَاوُدَ وَرِثَ عِلْمَ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ إِنَّ سُلَیْمَانَ وَرِثَ دَاوُدَ وَ إِنَّ مُحَمَّداً صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَرِثَ سُلَیْمَانَ وَ إِنَّا وَرِثْنَا مُحَمَّداً صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ إِنَّ عِنْدَنَا صُحُفَ إِبْرَاهِیمَ وَ أَلْوَاحَ مُوسَی

ص: 54


1- . الکافی ج 1 ص 224 ح 2.
2- . الکافی ج 1 ص 224 ح 3.

فَقَالَ أَبُو بَصِیرٍ إِنَّ هَذَا لَهُوَ اَلْعِلْمُ فَقَالَ یَا أَبَا مُحَمَّدٍ لَیْسَ هَذَا هُوَ اَلْعِلْمَ إِنَّمَا اَلْعِلْمُ مَا یَحْدُثُ بِاللَّیْلِ وَ اَلنَّهَارِ یَوْماً بِیَوْمٍ وَ سَاعَةً بِسَاعَةٍ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ضریس کناسی روایت کرده که گفت: من خدمت حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه بودم و ابوبصیر هم نزد آن حضرت بود حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: حضرت داود علم پیغمبران را به ارث برد و حضرت سلیمان از حضرت داود ارث برد و حضرت محمد صلّی الله علیه و آله از حضرت سلیمان ارث برد و ما از حضرت محمد صلّی الله علیه و آله ارث می بریم و صحف حضرت ابراهیم و الواح حضرت موسی علیهما السلام نزد ما است.

ابو بصیر گفت: علم کامل همین است فرمود: ای ابا محمد! علم کامل این نیست. علم کامل آن است که در هر شب و هر روز، و ساعت به ساعت پدید آید.

حدیث 110

110- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَلْجَبَّارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ اَلنُّعْمَانِ عَنِ اِبْنِ مُسْکَانَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: قَالَ لِی یَا أَبَا مُحَمَّدٍ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ یُعْطِ اَلْأَنْبِیَاءَ شَیْئاً إِلاَّ وَ قَدْ أَعْطَاهُ مُحَمَّداً صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ قَالَ وَ قَدْ أَعْطَی مُحَمَّداً جَمِیعَ مَا أَعْطَی اَلْأَنْبِیَاءَ وَ عِنْدَنَا اَلصُّحُفُ اَلَّتِی قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ: «صُحُفِ إِبْراهِیمَ وَ مُوسی» قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ هِیَ اَلْأَلْوَاحُ قَالَ نَعَمْ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه به من فرمود: ای ابا محمد! خدای عزوجل چیزی به پیامبران عطا نفرمود، جز آن که آن را به حضرت محمد صلّی الله علیه و آله عطا کرد و همه آنچه را به پیامبران داد، به حضرت محمد صلی الله علیه و آله هم عطا فرمود و آن صحفی که خدای عزوجل فرماید: «صُحُفِ إِبْراهِیمَ وَ مُوسی». (سوره اعلی آیه 19) نزد ماست، عرض کردم: آن صحف همان الواح است؟ فرمود: بلی.

حدیث 111

111- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدٌ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ اَلنَّضْرِ بْنِ سُوَیْدٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: أَنَّهُ سَأَلَهُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی اَلزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ اَلذِّکْرِ» مَا اَلزَّبُورُ وَ مَا اَلذِّکْرُ قَالَ اَلذِّکْرُ عِنْدَ اَللَّهِ وَ اَلزَّبُورُ اَلَّذِی أُنْزِلَ عَلَی دَاوُدَ وَ کُلُّ کِتَابٍ نَزَلَ فَهُوَ عِنْدَ أَهْلِ اَلْعِلْمِ وَ نَحْنُ هُمْ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبد الله بن سنان روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه راجع به قول خدای عزوجل: «ما در کتاب زبور پس از ذکر نوشتیم». (سوره انبیاء آیه 105) پرسید، زبور چیست و ذکر کدام است؟ فرمود: ذکر نزد خدا است (لوح محفوظ) و زبور آن است که بر حضرت داود نازل شد و هر کتابی که نازل گشته است نزد اهل علم است و ما هستیم اهل آن.

ص: 55


1- . الکافی ج 1 ص 225 ح 4.
2- . الکافی ج 1 ص 225 ح 5.
3- . الکافی ج 1 ص 225 ح 6.

حدیث 112

112- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی زَاهِرٍ أَوْ غَیْرِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ أَخِیهِ أَحْمَدَ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ اَلْأَوَّلِ صلوات الله علیه قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَخْبِرْنِی عَنِ اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَرِثَ اَلنَّبِیِّینَ کُلَّهُمْ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ مِنْ لَدُنْ آدَمَ حَتَّی اِنْتَهَی إِلَی نَفْسِهِ قَالَ مَا بَعَثَ اَللَّهُ نَبِیّاً إِلاَّ وَ مُحَمَّدٌ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَعْلَمُ مِنْهُ قَالَ قُلْتُ إِنَّ عِیسَی اِبْنَ مَرْیَمَ کَانَ یُحْیِی اَلْمَوْتَی بِإِذْنِ اَللَّهِ قَالَ صَدَقْتَ وَ سُلَیْمَانَ بْنَ دَاوُدَ کَانَ یَفْهَمُ مَنْطِقَ اَلطَّیْرِ وَ کَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَقْدِرُ عَلَی هَذِهِ اَلْمَنَازِلِ قَالَ فَقَالَ إِنَّ سُلَیْمَانَ بْنَ دَاوُدَ قَالَ لِلْهُدْهُدِ حِینَ فَقَدَهُ وَ شَکَّ فِی أَمْرِهِ: «فَقالَ ما لِیَ لاأَرَی اَلْهُدْهُدَ أَمْ کٰانَ مِنَ اَلْغائِبِینَ» حِینَ فَقَدَهُ فَغَضِبَ عَلَیْهِ فَقَالَ «لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذاباً شَدِیداً أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ أَوْ لَیَأْتِیَنِّی بِسُلْطانٍ مُبِینٍ» وَ إِنَّمَا غَضِبَ لِأَنَّهُ کَانَ یَدُلُّهُ عَلَی اَلْمَاءِ فَهَذَا وَ هُوَ طَائِرٌ قَدْ أُعْطِیَ مَا لَمْ یُعْطَ سُلَیْمَانُ وَ قَدْ کَانَتِ اَلرِّیحُ وَ اَلنَّمْلُ وَ اَلْإِنْسُ وَ اَلْجِنُّ وَ اَلشَّیَاطِینُ وَ اَلْمَرَدَةُ لَهُ طَائِعِینَ وَ لَمْ یَکُنْ یَعْرِفُ اَلْمَاءَ تَحْتَ اَلْهَوَاءِ وَ کَانَ اَلطَّیْرُ یَعْرِفُهُ وَ إِنَّ اَللَّهَ یَقُولُ فِی کِتَابِهِ: «وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُیِّرَتْ بِهِ اَلْجِبالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ اَلْأَرْضُ أَوْ کُلِّمَ بِهِ اَلْمَوْتی» وَ قَدْ وَرِثْنَا نَحْنُ هَذَا اَلْقُرْآنَ اَلَّذِی فِیهِ مَا تُسَیَّرُ بِهِ اَلْجِبَالُ وَ تُقَطَّعُ بِهِ اَلْبُلْدَانُ وَ تُحْیَا بِهِ اَلْمَوْتَی وَ نَحْنُ نَعْرِفُ اَلْمَاءَ تَحْتَ اَلْهَوَاءِ وَ إِنَّ فِی کِتَابِ اَللَّهِ لآَیَاتٍ مَا یُرَادُ بِهَا أَمْرٌ إِلاَّ أَنْ یَأْذَنَ اَللَّهُ بِهِ مَعَ مَا قَدْ یَأْذَنُ اَللَّهُ مِمَّا کَتَبَهُ اَلْمَاضُونَ جَعَلَهُ اَللَّهُ لَنَا فِی أُمِّ اَلْکِتَابِ إِنَّ اَللَّهَ یَقُولُ «وَ ما مِنْ غائِبَةٍ فِی اَلسَّماءِ وَ اَلْأَرْضِ إِلافِی کِتابٍ مُبِینٍ» ثُمَّ قَالَ «ثُمَّ أَوْرَثْنَا اَلْکِتابَ اَلَّذِینَ اِصْطَفَیْنا مِنْ عِبادِنا» فَنَحْنُ اَلَّذِینَ اِصْطَفَانَا اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَوْرَثَنَا هَذَا اَلَّذِی فِیهِ تِبْیَانُ کُلِّ شَیْءٍ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابراهیم از پدرش روایت کرده که گفت: به حضرت امام موسی کاظم صلوات الله علیه عرض کردم: قربانت گردم، به من بفرمائید که آیا پیامبر ما صلّی الله علیه و آله وارث تمام پیامبران است؟ فرمود: آری، عرض کردم: از زمان حضرت آدم تا به خود آن حضرت برسد؟ فرمود: خدا هیچ پیامبری را مبعوث نفرمود، جز اینکه حضرت محمد صلّی الله علیه و آله از او اعلم بود، عرض کردم: حضرت عیسی بن مریم مردگان را به اذن خدا زنده می کرد، فرمود: راست گفتی و حضرت سلیمان هم نطق پرندگان را میفهمید و رسول الله صلّی الله علیه و آله هم بر این مراتب توانایی داشت، سپس فرمود: چون حضرت سلیمان هدهد را حاضر نیافت و در امر او به شک افتاد، گفت: «چرا هدهد را نمی بینم مگر او غایب است». (سوره نمل آیه 20) پس بر او خشمگین شد و گفت: «او را عذابی سخت میکنم و یا سرش را میبرم و یا باید دلیل روشنی پیشم آرد». (سوره نمل آیه 21) و خشم حضرت سلیمان بر هدهد برای این بود که او حضرت سلیمان را به محل آب راهنمایی می کرد، (موقعی که حضرت سلیمان و همراهانش به وسیله باد در هوا حرکت می کردند) خدا به این پرنده چیزی عطا کرده بود که به حضرت سلیمان عطا نفرموده بود، در صورتی که باد و مور و انس و جن و شیاطین و سرکشان مطیع او بودند ولی او جای آب را در زیر هوا نمی دانست و پرنده می دانست. خدا در کتابش فرماید: «و اگر قرآنی باشد که کوه ها با آن حرکت کنند یا زمین بدان شکافته شود [به وسیله آن طی الارض شود] یا مردگان بدان سخنگو شوند». (سوره رعد آیه 31) ما وارث آن قرآن هستیم که آنچه کوه ها به وسیله آن حرکت کند در آن است و به وسیله آن به کشورها مسافرت شود و مردگان بدان سخنگو شوند، ما آب را

ص: 56


1- . الکافی ج 1 ص 226 ح 7.

در زیر هوا تشخیص می دهیم و همانا در کتاب خدا آیاتی است که به وسیله آنها چیزی خواسته نشود جز اینکه خدا به آن اجازه دهد (هر دعایی از برکت آن آیات مستجاب شود) علاوه بر آنچه خدا برای پیامبران گذشته اجازه فرموده است (علومی که به آنها عطا کرده است) همه اینها را خدا در قرآن برای ما مقرر فرموده است،خدای متعال می فرماید: «هیچ نهفته ای در آسمانها و زمین نیست، جز اینکه در کتابی آشکار است». (سوره نمل آیه 75) و باز فرماید: «آنگاه این کتاب را به کسانی که از میان بندگان خود انتخاب کرده ایم به ارث دادیم». (سوره فاطر آیه 32) و ما هستیم کسانی که خدای عزوجل آنان را برگزیده و این کتاب را که بیان همه چیز در آن است به ارث داده است.

حدیث 113

113- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ یُونُسَ عَنْ هِشَامِ بْنِ اَلْحَکَمِ فِی حَدِیثِ بُرَیْهٍ: أَنَّهُ لَمَّا جَاءَ مَعَهُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه فَلَقِیَ أَبَا اَلْحَسَنِ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ صلوات الله علیهما فَحَکَی لَهُ هِشَامٌ اَلْحِکَایَةَ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ أَبُو اَلْحَسَنِ صلوات الله علیه لِبُرَیْهٍ یَا بُرَیْهُ کَیْفَ عِلْمُکَ بِکِتَابِکَ قَالَ أَنَا بِهِ عَالِمٌ ثُمَّ قَالَ کَیْفَ ثِقَتُکَ بِتَأْوِیلِهِ قَالَ مَا أَوْثَقَنِی بِعِلْمِی فِیهِ قَالَ فَابْتَدَأَ أَبُو اَلْحَسَنِ صلوات الله علیه یَقْرَأُ اَلْإِنْجِیلَ فَقَالَ بُرَیْهٌ إِیَّاکَ کُنْتُ أَطْلُبُ مُنْذُ خَمْسِینَ سَنَةً أَوْ مِثْلَکَ قَالَ فَآمَنَ بُرَیْهٌ وَ حَسُنَ إِیمَانُهُ وَ آمَنَتِ اَلْمَرْأَةُ اَلَّتِی کَانَتْ مَعَهُ فَدَخَلَ هِشَامٌ وَ بُرَیْهٌ وَ اَلْمَرْأَةُ عَلَی أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه فَحَکَی لَهُ هِشَامٌ اَلْکَلاَمَ اَلَّذِی جَرَی بَیْنَ أَبِی اَلْحَسَنِ مُوسَی صلوات الله علیه وَ بَیْنَ بُرَیْهٍ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه: «ذُرِّیَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اَللهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ» فَقَالَ بُرَیْهٌ أَنَّی لَکُمُ اَلتَّوْرَاةُ وَ اَلْإِنْجِیلُ وَ کُتُبُ اَلْأَنْبِیَاءِ قَالَ هِیَ عِنْدَنَا وِرَاثَةً مِنْ عِنْدِهِمْ نَقْرَؤُهَا کَمَا قَرَءُوهَا وَ نَقُولُهَا کَمَا قَالُوا إِنَّ اَللَّهَ لاَ یَجْعَلُ حُجَّةً فِی أَرْضِهِ یُسْأَلُ عَنْ شَیْءٍ فَیَقُولُ لاَ أَدْرِی. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از یونس روایت کرده که گفت: چون هشام بن حکم با بریه خدمت حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه آمد، به حضرت موسی بن جعفر صلوات الله علیهما برخوردند، هشام داستان بریه را برای آن حضرت نقل کرد، چون پایان یافت، حضرت امام موسی کاظم صلوات الله علیه به بریه فرمود: ای بریه! علم تو به کتاب دینت تا چه حد است؟ گفت: آن را میدانم فرمود: تا چه حد اطمینان داری که معنی آن را بدانی؟ گفت: آن را خوب میدانم و بسیار اطمینان دارم، سپس آن حضرت به خواندن انجیل شروع فرمود، بریه گفت: پنجاه سال است که من تو را یا مانند تو را می جستم، پس او به خدا ایمان آورد و خوب هم ایمان آورد و زنی هم که با او بود، ایمان آورد، سپس هشام و بریه و آن زن، خدمت حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه آمدند، هشام گفتگوی میان حضرت امام موسی کاظم صلوات الله علیه و بریه را نقل کرد، پس حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: «نژاد ابراهیم و عمران بعض آن از بعض دیگر است و خدا شنوا و داناست». (سوره آل عمران آیه 34) آنگاه بریه گفت: تورات و انجیل و کتب پیامبران از کجا به شما رسیده؟ فرمود: اینها از خودشان به ما به ارث رسیده و چنان که آنها می خواندند ما هم می خوانیم و چنان که آنها بیان می کردند ما هم بیان می کنیم، خدا حجتی در زمینش نمی گذارد که چیزی از او بپرسند و او بگوید نمی دانم.

ص: 57


1- . الکافی ج 1 ص 227 ح 1.

حدیث 114

114- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ اِبْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِی اَلْمِقْدَامِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ صلوات الله علیه یَقُولُ: مَا اِدَّعَی أَحَدٌ مِنَ اَلنَّاسِ أَنَّهُ جَمَعَ اَلْقُرْآنَ کُلَّهُ کَمَا أُنْزِلَ إِلاَّ کَذَّابٌ وَ مَا جَمَعَهُ وَ حَفِظَهُ کَمَا نَزَّلَهُ اَللَّهُ تَعَالَی إِلاَّ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِهِ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: جز دروغگو هیچ کس از مردم ادعا نکند که تمام قرآن را چنان که نازل شده، جمع کرده است، و کسی جز حضرت علی بن ابی طالب و امامان پس از آن حضرت صلوات الله علیهم آن را چنان که خدای تعالی فرستاده، جمع و نگهداری نکرده اند.

حدیث 115

115- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحَسَنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ عَنِ اَلْمُنَخَّلِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه أَنَّهُ قَالَ: مَا یَسْتَطِیعُ أَحَدٌ أَنْ یَدَّعِیَ أَنَّ عِنْدَهُ جَمِیعَ اَلْقُرْآنِ کُلِّهِ ظَاهِرِهِ وَ بَاطِنِهِ غَیْرُ اَلْأَوْصِیَاءِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: کسی نمی تواند ادّعا کند که تمام قرآن، همۀ ظاهر و باطنش نزد او است مگر اوصیاء.

حدیث 116

116- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی زَاهِرٍ عَنِ اَلْخَشَّابِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اَلرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: «قالَ اَلَّذِی عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ اَلْکِتابِ أَنَا آتِیکَ بِهِ قَبْلَ أَنْ یَرْتَدَّ إِلَیْکَ طَرْفُکَ» قَالَ فَفَرَّجَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه بَیْنَ أَصَابِعِهِ فَوَضَعَهَا فِی صَدْرِهِ ثُمَّ قَالَ وَ عِنْدَنَا وَ اَللَّهِ عِلْمُ اَلْکِتَابِ کُلُّهُ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در باره آیه شریفه: «کسی که دانشی به کتاب داشت(آصف بن برخیا) گفت من آن تخت را نزد تو آورم، پیش از آنکه چشمت را بهم زنی». (سوره نمل آیه 40) راوی گوید: آنگاه انگشتانش را باز کرد و بر سینه اش گذاشت و سپس فرمود: به خدا که همهٔ علم کتاب نزد ماست.

حدیث 117

117- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحَسَنِ عَمَّنْ ذَکَرَهُ جَمِیعاً عَنِ اِبْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ اِبْنِ أُذَیْنَةَ عَنْ بُرَیْدِ بْنِ مُعَاوِیَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ صلوات

ص: 58


1- . الکافی ج 1 ص 228 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 228 ح 2.
3- . الکافی ج 1 ص 229 ح 5.

الله علیه: «قُلْ کَفی بِاللهِ شَهِیداً بَیْنِی وَ بَیْنَکُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ اَلْکِتابِ» قَالَ إِیَّانَا عَنَی وَ عَلِیٌّ أَوَّلُنَا وَ أَفْضَلُنَا وَ خَیْرُنَا بَعْدَ اَلنَّبِیِّ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از برید بن معاویه روایت کرده که گفت: به حضرت امام محمد باقر صلوات الله آیه شریفه: «بگو خدا و کسی که علم کتاب نزد اوست، برای گواهی میان من و شما کافی است». (سوره رعد آیه 43) را عرض کردم، فرمود: خدا ما را قصد کرده و علی صلوات الله علیه بعد از پیغمبر صلّی الله علیه و آله اول ما و افضل ما و بهتر ما (اهل بیت صلوات الله علیهم) است.

حدیث 118

118- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی وَ غَیْرُهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ اَلْحَکَمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْفُضَیْلِ قَالَ أَخْبَرَنِی شُرَیْسٌ اَلْوَابِشِیُّ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ اِسْمَ اَللَّهِ اَلْأَعْظَمَ عَلَی ثَلاَثَةٍ وَ سَبْعِینَ حَرْفاً وَ إِنَّمَا کَانَ عِنْدَ آصَفَ مِنْهَا حَرْفٌ وَاحِدٌ فَتَکَلَّمَ بِهِ فَخُسِفَ بِالْأَرْضِ مَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ سَرِیرِ بِلْقِیسَ حَتَّی تَنَاوَلَ اَلسَّرِیرَ بِیَدِهِ ثُمَّ عَادَتِ اَلْأَرْضُ کَمَا کَانَتْ أَسْرَعَ مِنْ طَرْفَةِ عَیْنٍ وَ نَحْنُ عِنْدَنَا مِنَ اَلاِسْمِ اَلْأَعْظَمِ اِثْنَانِ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً وَ حَرْفٌ وَاحِدٌ عِنْدَ اَللَّهِ تَعَالَی اِسْتَأْثَرَ بِهِ فِی عِلْمِ اَلْغَیْبِ عِنْدَهُ وَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ اَلْعَلِیِّ اَلْعَظِیمِ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: اسم اعظم خدا هفتاد و سه حرف است و تنها یک حرف آن نزد آصف بود، آصف آن یک حرف را گفت و زمین میان او و تخت بلقیس در هم نوردید تا او تخت را به دست گرفت، سپس زمین به حالت اول بازگشت، و این عمل در کمتر از یک چشم بهم زدن انجام شد و ما هفتاد و دو حرف از اسم اعظم را داریم و یک حرف هم نزد خداوند متعال است که آن را در علم غیب برای خود مخصوص ساخته و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم.

حدیث 119

119- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُعَلَّی بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلنَّوْفَلِیِّ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ صَاحِبِ اَلْعَسْکَرِ صلوات الله علیه قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ: اِسْمُ اَللَّهِ اَلْأَعْظَمُ ثَلاَثَةٌ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً کَانَ عِنْدَ آصَفَ حَرْفٌ فَتَکَلَّمَ بِهِ فَانْخَرَقَتْ لَهُ اَلْأَرْضُ فِیمَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ سَبَإٍ فَتَنَاوَلَ عَرْشَ بِلْقِیسَ حَتَّی صَیَّرَهُ إِلَی سُلَیْمَانَ ثُمَّ اِنْبَسَطَتِ اَلْأَرْضُ فِی أَقَلَّ مِنْ طَرْفَةِ عَیْنٍ وَ عِنْدَنَا مِنْهُ اِثْنَانِ وَ سَبْعُونَ حَرْفاً وَ حَرْفٌ عِنْدَ اَللَّهِ مُسْتَأْثِرٌ بِهِ فِی عِلْمِ اَلْغَیْبِ. (3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از علی بن محمد نوفلی روایت کرده که گفت: حضرت امام علی النقی صلوات الله علیه فرمود: اسم اعظم خدا هفتاد و سه حرف است، آصف یک حرف را داشت. و چون به زبان آورد، زمین میان او و شهر سبا شکافته شد، او تخت بلقیس را به دست گرفت و به حضرت سلیمان رسانید، سپس زمین گشاده گشت و این عمل در کمتر از چشم بهم

ص: 59


1- . الکافی ج 1 ص 229 ح 6.
2- . الکافی ج 1 ص 230 ح 1.
3- . الکافی ج 1 ص 230 ح 3.

زدنی انجام شد و نزد ما هفتاد و دو حرف از اسم اعظم است و یک حرف نزد خدا است که در علم غیب به خود اختصاص داده است.

حدیث 120

120- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ سَلَمَةَ بْنِ اَلْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مَنِیعِ بْنِ اَلْحَجَّاجِ اَلْبَصْرِیِّ عَنْ مُجَاشِعٍ عَنْ مُعَلًّی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْفَیْضِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله قَالَ: کَانَتْ عَصَا مُوسَی لآِدَمَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ فَصَارَتْ إِلَی شُعَیْبٍ ثُمَّ صَارَتْ إِلَی مُوسَی بْنِ عِمْرَانَ وَ إِنَّهَا لَعِنْدَنَا وَ إِنَّ عَهْدِی بِهَا آنِفاً وَ هِیَ خَضْرَاءُ کَهَیْئَتِهَا حِینَ اُنْتُزِعَتْ مِنْ شَجَرَتِهَا وَ إِنَّهَا لَتَنْطِقُ إِذَا اُسْتُنْطِقَتْ أُعِدَّتْ لِقَائِمِنَا صلوات الله علیه یَصْنَعُ بِهَا مَا کَانَ یَصْنَعُ مُوسَی وَ إِنَّهَا لَتَرُوعُ وَ «تَلْقَفُ ما یَأْفِکُونَ» وَ تَصْنَعُ مَا تُؤْمَرُ بِهِ إِنَّهَا حَیْثُ أَقْبَلَتْ «تَلْقَفُ ما یَأْفِکُونَ» یُفْتَحُ لَهَا شُعْبَتَانِ إِحْدَاهُمَا فِی اَلْأَرْضِ وَ اَلْأُخْرَی فِی اَلسَّقْفِ وَ بَیْنَهُمَا أَرْبَعُونَ ذِرَاعاً تَلْقَفُ مَا یَأْفِکُونَ بِلِسَانِهَا. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از محمد بن فیض روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: عصای حضرت موسی از حضرت آدم علیه السلام بود که به حضرت شعیب رسید و سپس به حضرت موسی بن عمران رسید، آن عصا نزد ماست و اندکی پیش نزدم بود و مانند وقتی که از درختش باز شده سبز است، و چون از او بازپرسی شود، جواب گوید و برای قائم ما صلوات الله علیه آماده گشته است، او با آن همان کاری که حضرت موسی می کرد انجام دهد، آن عصا هراس آور است و ساخته های نیرنگی جادوگران را می بلعد و بهر چه مأمور شود انجام دهد، چون حمله کند، هر چه به نیرنگ ساخته اند می بلعد و برایش دو شعبه باز شود که یکی در زمین و دیگری در سقف باشد و میان آنها (میان دو فکش) چهل ذراع باشد و نیرنگ ساخته ها را با زبانش می بلعد (چنانچه در زمان حضرت موسی علیه السّلام جادوهای جادوگران را بلعید).

حدیث 121

121- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُوسَی عَنْ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ اَلْبَغْدَادِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ اَلثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ: أَلْوَاحُ مُوسَی عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ عِنْدَنَا وَ عَصَا مُوسَی عِنْدَنَا وَ نَحْنُ وَرَثَةُ اَلنَّبِیِّینَ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از ابو حمزه ثمالی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: الواح حضرت موسی علیه السلام و عصای او نزد ماست و ما وارث پیغمبران هستیم.

حدیث 122

122- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ أَبِی إِسْمَاعِیلَ اَلسَّرَّاجِ عَنْ بِشْرِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ: أَ تَدْرِی مَا کَانَ قَمِیصُ یُوسُفَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قُلْتُ لاَ قَالَ إِنَّ إِبْرَاهِیمَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ لَمَّا أُوقِدَتْ لَهُ اَلنَّارُ أَتَاهُ جَبْرَئِیلُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ بِثَوْبٍ مِنْ ثِیَابِ اَلْجَنَّةِ فَأَلْبَسَهُ إِیَّاهُ فَلَمْ یَضُرَّهُ مَعَهُ حَرٌّ وَ لاَ بَرْدٌ فَلَمَّا حَضَرَ إِبْرَاهِیمَ اَلْمَوْتُ جَعَلَهُ فِی تَمِیمَةٍ وَ عَلَّقَهُ عَلَی إِسْحَاقَ وَ عَلَّقَهُ إِسْحَاقُ عَلَی یَعْقُوبَ فَلَمَّا وُلِدَ یُوسُفُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ عَلَّقَهُ عَلَیْهِ

ص: 60


1- . الکافی ج 1 ص 231 ح 1.
2- . الکافی ج 1 ص 231 ح 2.

فَکَانَ فِی عَضُدِهِ حَتَّی کَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا کَانَ فَلَمَّا أَخْرَجَهُ یُوسُفُ بِمِصْرَ مِنَ اَلتَّمِیمَةِ وَجَدَ یَعْقُوبُ رِیحَهُ وَ هُوَ قَوْلُهُ «إِنِّی لَأَجِدُ رِیحَ یُوسُفَ لَوْ لاأَنْ تُفَنِّدُونِ» فَهُوَ ذَلِکَ اَلْقَمِیصُ اَلَّذِی أَنْزَلَهُ اَللَّهُ مِنَ اَلْجَنَّةِ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَإِلَی مَنْ صَارَ ذَلِکَ اَلْقَمِیصُ قَالَ إِلَی أَهْلِهِ ثُمَّ قَالَ کُلُّ نَبِیٍّ وَرِثَ عِلْماً أَوْ غَیْرَهُ فَقَدِ اِنْتَهَی إِلَی آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از مفضل بن عمر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه به من فرمود: میدانی پیراهن حضرت یوسف علیه السلام چه بود؟ عرض کردم: نه، فرمود: چون برای حضرت ابراهیم علیه السلام آتش افروختند، جبرئیل علیه السلام جامه ای از جامه های بهشت برایش آورد، او پوشید، و با آن جامه گرما و سرما به حضرت ابراهیم زیانی نمی رساند چون مرگ حضرت ابراهیم در رسید، آن را در غلافی نهاد و به حضرت اسحاق آویخت و حضرت اسحاق آن را به حضغ یعقوب آویخت و چون حضرت یوسف علیه السلام متولد شد، آن را بر او آویخت و در بازوی او بود تا امرش به آنجا که بایست رسید (زمام حکومت مصر به دست گرفت) و چون حضرت یوسف آن را در مصر از غلاف بیرون آورد، حضرت یعقوب بوی خوش آن را دریافت و همین است که گوید: «اگر سفیهم نمی خوانید من بوی یوسف را احساس میکنم». (سوره یوسف آیه 94) و آن همان پیراهنی بود که خدا از بهشت فرستاده بود. عرض کردم: قربانت گردم آن پیراهن به چه کس رسید؟ فرمود: به اهلش رسید، سپس فرمود: هر پیغمبری که علم یا چیز دیگری را به ارث گذاشته [دریافته] به آل محمد صلّی الله علیه و آله رسیده است.

حدیث 123

123- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ عَلِیِّ بْنِ اَلْحَکَمِ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ سَعِیدٍ اَلسَّمَّانِ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه إِذْ دَخَلَ عَلَیْهِ رَجُلاَنِ مِنَ اَلزَّیْدِیَّةِ فَقَالاَ لَهُ أَ فِیکُمْ إِمَامٌ مُفْتَرَضُ اَلطَّاعَةِ قَالَ فَقَالَ لاَ قَالَ فَقَالاَ لَهُ قَدْ أَخْبَرَنَا عَنْکَ اَلثِّقَاتُ أَنَّکَ تُفْتِی وَ تُقِرُّ وَ تَقُولُ بِهِ وَ نُسَمِّیهِمْ لَکَ فُلاَنٌ وَ فُلاَنٌ وَ هُمْ أَصْحَابُ وَرَعٍ وَ تَشْمِیرٍ وَ هُمْ مِمَّنْ لاَ یَکْذِبُ فَغَضِبَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه فَقَالَ مَا أَمَرْتُهُمْ بِهَذَا فَلَمَّا رَأَیَا اَلْغَضَبَ فِی وَجْهِهِ خَرَجَا فَقَالَ لِی أَ تَعْرِفُ هَذَیْنِ قُلْتُ نَعَمْ هُمَا مِنْ أَهْلِ سُوقِنَا وَ هُمَا مِنَ اَلزَّیْدِیَّةِ وَ هُمَا یَزْعُمَانِ أَنَّ سَیْفَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عِنْدَ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْحَسَنِ فَقَالَ کَذَبَا لَعَنَهُمَا اَللَّهُ وَ اَللَّهِ مَا رَآهُ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ اَلْحَسَنِ بِعَیْنَیْهِ وَ لاَ بِوَاحِدَةٍ مِنْ عَیْنَیْهِ وَ لاَ رَآهُ أَبُوهُ اَللَّهُمَّ إِلاَّ أَنْ یَکُونَ رَآهُ عِنْدَ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ فَإِنْ کَانَا صَادِقَیْنِ فَمَا عَلاَمَةٌ فِی مَقْبِضِهِ وَ مَا أَثَرٌ فِی مَوْضِعِ مَضْرَبِهِ وَ إِنَّ عِنْدِی لَسَیْفَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ إِنَّ عِنْدِی لَرَایَةَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ دِرْعَهُ وَ لاَمَتَهُ وَ مِغْفَرَهُ فَإِنْ کَانَا صَادِقَیْنِ فَمَا عَلاَمَةٌ فِی دِرْعِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ إِنَّ عِنْدِی لَرَایَةَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ اَلْمِغْلَبَةَ وَ إِنَّ عِنْدِی أَلْوَاحَ مُوسَی وَ عَصَاهُ وَ إِنَّ عِنْدِی لَخَاتَمَ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ وَ إِنَّ عِنْدِی اَلطَّسْتَ اَلَّذِی کَانَ مُوسَی یُقَرِّبُ بِهِ اَلْقُرْبَانَ وَ إِنَّ عِنْدِی اَلاِسْمَ اَلَّذِی کَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ إِذَا وَضَعَهُ بَیْنَ اَلْمُسْلِمِینَ وَ اَلْمُشْرِکِینَ لَمْ یَصِلْ مِنَ اَلْمُشْرِکِینَ إِلَی اَلْمُسْلِمِینَ نُشَّابَةٌ وَ إِنَّ عِنْدِی لَمِثْلَ اَلَّذِی جَاءَتْ بِهِ اَلْمَلاَئِکَةُ وَ مَثَلُ اَلسِّلاَحِ فِینَا کَمَثَلِ اَلتَّابُوتِ فِی بَنِی إِسْرَائِیلَ کَانَتْ بَنُو إِسْرَائِیلَ فِی أَیِّ

ص: 61


1- . الکافی ج 1 ص 232 ح 5.

أَهْلِ بَیْتٍ وُجِدَ اَلتَّابُوتُ عَلَی أَبْوَابِهِمْ أُوتُوا اَلنُّبُوَّةَ وَ مَنْ صَارَ إِلَیْهِ اَلسِّلاَحُ مِنَّا أُوتِیَ اَلْإِمَامَةَ وَ لَقَدْ لَبِسَ أَبِی دِرْعَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَخَطَّتْ عَلَی اَلْأَرْضِ خَطِیطاً وَ لَبِسْتُهَا أَنَا فَکَانَتْ وَ کَانَتْ وَ قَائِمُنَا مَنْ إِذَا لَبِسَهَا مَلَأَهَا إِنْ شَاءَ اَللَّهُ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از سعید سمان روایت کرده که گفت: نزد حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه بودم که دو مرد زیدی مذهب بر آن حضرت وارد شدند و گفتند: آیا در میان شما امامی که اطاعتش واجب باشد هست؟ (و مقصودشان اثبات امامت زید فرزند حضرت امام زین العابدین صلوات الله علیه بود) فرمود: نه (امامی که مقصود شماست در میان ما نیست) آن دو نفر گفتند: مردمان موثق به ما خبر دادند که شما به آن فتوی دهی و اعتراف کنی و عقیده داری و آن خبر دهندگان فلان و فلان هستند که نام می بریم و ایشان دارای تقوی و کوشش در عبادتند و دروغ نگویند، حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در غضب شد و فرمود: من به آنها چنین دستوری نداده ام، چون آن دو نفر آثار غضب بر چهره آن حضرت دیدند، بیرون رفتند. حضرت به من فرمود: این دو نفر را می شناسی؟ عرض کردم: آری، اینها اهل بازار ما هستند و از طایفه زیدیه می باشند و عقیده دارند که شمشیر رسول الله صلّی الله علیه و آله نزد عبد الله بن حسن است، فرمود: خدای عزوجل لعنت شان کند، دروغ می گویند. به خدا که عبد الله بن حسن آن را ندیده نه با یک چشم و نه با دو چشمش و پدرش هم آن را ندیده جز اینکه ممکن است آن را نزد حضرت علی بن الحسین صلوات الله علیهما دیده باشد، اگر راست می گویند، چه علامتی در دسته آن است؟ و چه نشانه و اثری در لبه تیغ آن است؟ همانا شمشیر رسول الله صلّی الله علیه و آله نزد من است همانا پرچم و جوشن و زره و خود رسول الله صلّی الله علیه و آله نزد من است، اگر راست می گویند، در زره رسول الله صلّی الله علیه و آله چه علامتی است؟ همانا پرچم ظفر بخش رسول الله صلّی الله علیه و آله نزد من است، همانا الواح حضرت موسی و عصای او نزد من است، همانا انگشتر حضرت سلیمان بن داود، نزد من است و طشتی که حضرت موسی قربانی را در آن انجام می داد، نزد من است، همانا اسمی که نزد رسول الله صلّی الله علیه و آله بود و چون (در جبهه جنگ) آن را میان مسلمانان و کفار می گذاشت، چوبه تیری از کفار به مسلمین نمی رسید نزد من است و من آن را می دانم همانا آنچه را فرشتگان (از اسلحه برای پیغمبران سابق) آورده اند نزد من است و داستان سلاح در خاندان ما همان داستان تابوت است در بنی اسرائیل بر در هر خاندانی که تابوت پیدا می شد، نشانه اعطاء نبوت بود و سلاح به هر کس از ما خانواده رسد امامت به او داده می شود، همانا پدرم زره رسول الله صلّی الله علیه و آله را پوشید و دامنش اندکی به زمین می کشید و من آن را پوشیدم همچنان بود و قائم ما کسی است که چون آن را پوشد به اندازه قامتش باشد ان شاء الله.

حدیث 124

124- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ یَحْیَی عَنِ اِبْنِ مُسْکَانَ عَنْ حُجْرٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: سَأَلْتُهُ عَمَّا یَتَحَدَّثُ اَلنَّاسُ أَنَّهُ دُفِعَتْ إِلَی أُمِّ سَلَمَةَ صَحِیفَةٌ مَخْتُومَةٌ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ لَمَّا قُبِضَ وَرِثَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه عِلْمَهُ وَ سِلاَحَهُ وَ مَا هُنَاکَ ثُمَّ صَارَ إِلَی اَلْحَسَنِ صلوات الله علیه ثُمَّ صَارَ إِلَی اَلْحُسَیْنِ صلوات الله

ص: 62


1- . الکافی ج 1 ص 232 ح 1.

علیه فَلَمَّا خَشِینَا أَنْ نُغْشَی اِسْتَوْدَعَهَا أُمَّ سَلَمَةَ ثُمَّ قَبَضَهَا بَعْدَ ذَلِکَ عَلِیُّ بْنُ اَلْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ ثُمَّ صَارَ إِلَی أَبِیکَ ثُمَّ اِنْتَهَی إِلَیْکَ وَ صَارَ بَعْدَ ذَلِکَ إِلَیْکَ قَالَ نَعَمْ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از حمران روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه پرسیدم در باره آنچه مردم گویند که نامه مهر شده ای به ام سلمه داده شد، حضرت فرمود: چون رسول الله صلّی الله علیه و آله درگذشت. علمش و سلاحش و هر چه نزد او بود (از نشانه های امامت) به علی صلوات الله علیه به ارث رسید، سپس به حسن صلوات الله علیه و پس از او به حسین صلوات الله علیه رسید و چون نگران شدیم که گرفتار شویم (و در داستان کربلا آن اسلحه به دست دشمن افتد) حسین صلوات الله علیه آن را به ام سلمه سپرد. سپس حضرت علی بن الحسین صلوات الله علیهما آن را بازگرفت، من عرض کردم: آری چنین است، سپس به پدرت رسید و پس از او به شما رسید؟ فرمود: بلی.

حدیث 125

125- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن بْنِ اَلْحَکَمِ عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ سَعِیدٍ اَلسَّمَّانِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ: إِنَّمَا مَثَلُ اَلسِّلاَحِ فِینَا مَثَلُ اَلتَّابُوتِ فِی بَنِی إِسْرَائِیلَ کَانَتْ بَنُو إِسْرَائِیلَ أَیُّ أَهْلِ بَیْتٍ وُجِدَ اَلتَّابُوتُ عَلَی بَابِهِمْ أُوتُوا اَلنُّبُوَّةَ فَمَنْ صَارَ إِلَیْهِ اَلسِّلاَحُ مِنَّا أُوتِیَ اَلْإِمَامَةَ. (2)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از سعید سمّان روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: همانا حکایت سلاح در میان ما، حکایت تابوت است در بنی اسرائیل تابوت بر در هر خاندانی از بنی اسرائیل که پیدا می گشت، نبوت به آنها داده می شد، هر کس از ما هم که سلاح به دستش رسد، امامت به او داده می شود.

حدیث 126

126- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ اِبْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلسُّکَیْنِ عَنْ نُوحِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ أَبِی یَعْفُورٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ: إِنَّمَا مَثَلُ اَلسِّلاَحِ فِینَا مَثَلُ اَلتَّابُوتِ فِی بَنِی إِسْرَائِیلَ حَیْثُمَا دَارَ اَلتَّابُوتُ دَارَ اَلْمُلْکُ فَأَیْنَمَا دَارَ اَلسِّلاَحُ فِینَا دَارَ اَلْعِلْمُ.(3)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از عبد الله بن ای یعفور روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: داستان سلاح در میان ما داستان تابوت است در بنی اسرائیل، هر کجا تابوت دور می زد ملک نبوت در پی آن بود و در میان ما هر کجا سلاح دور زند، علم امامت دنبالش باشد.

حدیث 127

127- الشیخ محمد بن یعقوب الکلیني، عن مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ صَفْوَانَ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا صلوات الله علیه قَالَ کَانَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه یَقُولُ: إِنَّمَا مَثَلُ اَلسِّلاَحِ فِینَا مَثَلُ اَلتَّابُوتِفِی بَنِی إِسْرَائِیلَ حَیْثُمَا دَارَ اَلتَّابُوتُ

ص: 63


1- . الکافی ج 1 ص 235 ح 7.
2- . الکافی ج 1 ص 238 ح 1.
3- . الکافی ج 1 ص 238 ح 2.

أُوتُوا اَلنُّبُوَّةَ وَ حَیْثُمَا دَارَ اَلسِّلاَحُ فِینَا فَثَمَّ اَلْأَمْرُ قُلْتُ فَیَکُونُ اَلسِّلاَحُ مُزَائِلاً لِلْعِلْمِ قَالَ لاَ. (1)

مرحوم ثقة الاسلام کلینی، با سند مذکور از صفوان روایت کرده که گفت: حضرت امام رضا صلوات الله علیه فرمود: همواره حضرت امام محمد باقر صلوات الله می فرمود: همانا داستان سلاح در خاندان ما، داستان تابوت است در بنی اسرائیل، هر کجا تابوت دور میزد، نبوت عطا می شد و در میان ما هر کجا سلاح دور زند، امر امامت آنجا است، عرض کردم: سلاح از علم جدا می شود؟ (ممکن است سلاح به دست کسی افتد که علم امامت نداشته باشد؟ ) فرمود: نه.

حدیث 128

128- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ اَلْحَسَنِ اَلْمُؤَدِّبُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَلِیٍّ اَلْأَصْبَهَانِیِّ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلثَّقَفِیِّ قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِیلُ بْنُ أَبَانٍ اَلْأَزْدِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ خِرَاشٍ اَلشَّیْبَانِیُّ عَنِ اَلْعَوَّامِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنِ اَلتَّمِیمِیِّ قَالَ دَخَلْتُ عَلَی عَائِشَةَ فَحَدَّثَتْنَا: أَنَّهَا رَأَتْ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ دَعَا عَلِیّاً وَ فَاطِمَةَ وَ اَلْحَسَنَ وَ اَلْحُسَیْنَ صلوات الله علیهم فَقَالَ اَللَّهُمَّ هَؤُلاَءِ أَهْلُ بَیْتِی فَأَذْهِبْ عَنْهُمُ اَلرِّجْسَ وَ طَهِّرْهُمْ تَطْهِیراً. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از تمیمی روایت کرده که گفت: نزد عایشه رفتم و او گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله را دید که علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم را دعوت کرده و فرمود: خدایا اینها اهل بیت من هستند. سپس فرمود: بارخدایا! پلیدی را از آنها دور ساز و آنها را به خوبی پاک کن.

حدیث 129

129- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ اَلْحَسَنِ اَلْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْعَبَّاسُ بْنُ اَلْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی شَیْبَةَ اَلْعَبْسِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ اَلنُّمَیْرِ عَنِ اَلْحَارِثِ بْنِ حَصِیرَةَ عَنْ أَبِی سُلَیْمَانَ زَیْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: وَلاَیَتِی وَ وَلاَیَةُ أَهْلِ بَیْتِی أَمَانٌ مِنَ اَلنَّارِ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عبدالله بن عباس روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: ولایت من و ولایت اهل بیت من امان از آتش دوزخ است.

حدیث 130

130- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی وَ مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحَسَنِ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالاَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو اَلْقَاسِمِ عَبْدُ اَلرَّحْمَنِ اَلْکُوفِیُّ وَ أَبُو یُوسُفَ یَعْقُوبُ بْنُ یَزِیدَ اَلْأَنْبَارِیُّ اَلْکَاتِبُ عَنْ أَبِی مُحَمَّدٍ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلْغِفَارِیِّ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدٍ عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ

ص: 64


1- . الکافی ج 1 ص 238 ح 3.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 473 ح 5.
3- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 474 ح 8.

وَ آلِهِ مَنْ أَحَبَّنَا أَهْلَ اَلْبَیْتِ فَلْیَحْمَدِ اَللَّهَ عَلَی أَوَّلِ اَلنِّعَمِ قِیلَ وَ مَا أَوَّلُ اَلنِّعَمِ قَالَ طِیبُ اَلْوِلاَدَةِ وَ لاَ یُحِبُّنَا إِلاَّ مَنْ طَابَتْ وِلاَدَتُهُ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حسین بن زید از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه از پدرش بزرگوارش از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس ما اهل بیت را دوست داشته باشد خداوند را بخاطر اولین نعمت او سپاس گزارد. گفتند: اولین نعمت او چیست؟ فرمود: حلال زاده بودن. زیرا غیر از حلال زاده ما را دوست نمی دارد.

حدیث 131

131- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا اَلْحُسَیْنُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ نَاتَانَةَ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی زِیَادٍ اَلنَّهْدِیِّ عَنْ عُبَیْدِ اَللَّهِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ زَیْدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ أَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: یَا عَلِیُّ مَنْ أَحَبَّنِی وَ أَحَبَّکَ وَ أَحَبَّ اَلْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِکَ فَلْیَحْمَدِ اَللَّهَ عَلَی طِیبِ مَوْلِدِهِ فَإِنَّهُ لاَ یُحِبُّنَا إِلاَّ مَنْ طَابَتْ وِلاَدَتُهُ وَ لاَ یُبْغِضُنَا إِلاَّ مَنْ خَبُثَتْ وِلاَدَتُهُ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از زید بن علی صلوات الله علیه از پدر بزرگوارش حضرت امام زین العابدین از پدر بزرگوارش حضرت امام حسین از پدر بزرگوارش حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی اللّه علیه و آله فرمود: ای علی! هر کس مرا و تو را و امامان از اولاد تو را دوست داشته باشد خداوند را حمد کند که حلال زاده است. زیرا دوست ندارد ما را مگر حلال زاده و دشمن ندارد ما را مگر حرام زاده.

حدیث 132

132- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ مَاجِیلَوَیْهِ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ اَلْبَرْقِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ خَالِدِ بْنِ حَمَّادٍ اَلْأَسَدِیِّ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ اَلْعَبْدِیِّ عَنِ اَلْأَعْمَشِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِی اَلْجَعْدِ قَالَ: سُئِلَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْأَنْصَارِیُّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه فَقَالَ ذَاکَ خَیْرُ خَلْقِ اَللَّهِ مِنَ اَلْأَوَّلِینَ وَ اَلْآخِرِینَ مَا خَلاَ اَلنَّبِیِّینَ وَ اَلْمُرْسَلِینَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ یَخْلُقْ خَلْقاً بَعْدَ اَلنَّبِیِّینَ وَ اَلْمُرْسَلِینَ أَکْرَمَ عَلَیْهِ مِنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ وَ اَلْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ صلوات الله علیهم بَعْدَهُ قُلْتُ فَمَا تَقُولُ فِیمَنْ یُبْغِضُهُ وَ یَنْتَقِصُهُ فَقَالَ لاَ یُبْغِضُهُ إِلاَّ کَافِرٌ وَ لاَ یَنْتَقِصُهُ إِلاَّ مُنَافِقٌ قُلْتُ فَمَا تَقُولُ فِیمَنْ یَتَوَلاَّهُ وَ یَتَوَلَّی اَلْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِهِ بَعْدَهُ فَقَالَ إِنَّ شِیعَةَ عَلِیٍّ وَ اَلْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ هُمُ اَلْفَائِزُونَ اَلْآمِنُونَ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ ثُمَّ قَالَ مَا تَرَوْنَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً خَرَجَ یَدْعُو اَلنَّاسَ إِلَی ضَلاَلَةٍ مَنْ کَانَ أَقْرَبَ اَلنَّاسِ مِنْهُ قَالُوا شِیعَتُهُ وَ أَنْصَارُهُ قَالَ فَلَوْ أَنَّ رَجُلاً خَرَجَ یَدْعُو اَلنَّاسَ إِلَی هُدًی مَنْ کَانَ أَقْرَبَ اَلنَّاسِ مِنْهُ قَالُوا شِیعَتُهُ وَ أَنْصَارُهُ قَالَ فَکَذَلِکَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه بِیَدِهِ لِوَاءُ اَلْحَمْدِ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ أَقْرَبُ اَلنَّاسِ مِنْهُ شِیعَتُهُ وَ أَنْصَارُهُ. (3)

ص: 65


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 475 ح 12.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 475 ح 14.
3- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 496 ح 3.

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از سالم بن ابی جعد روایت کرده که گفت: از جابر بن عبد الله انصاری درباره مقام حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه پرسیده شد. گفت: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه بهترینِ همه آفریده های خداوند بعد از پیامبران است. خداوند بلند مرتبه بعد از پیامبران بزرگوارتر از حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه و امامان بعد از او که فرزندانش هستند نیافریده است. گفتم: چه می گویی در مورد کسی که به حضرت علی بن ابی طالب و امامان از فرزندانش صلوات الله علیهم بعد از او کینه بورزد و در حق آنها کوتاهی کند؟ جابر گفت: تنها کافر است که به ایشان کینه می ورزد و تنها منافق است که در حق ایشان کوتاهی می کند. گفتم: چه می گویی درباره کسانی که ولایت حضرت علی بن ابی طالب و امامان از فرزندانش صلوات الله علیهم بعد از او را می پذیرند؟ جابر گفت: شیعیان علی و امامانِ از فرزندانش صلوات الله علیهم در روز قیامت همان رستگاران و مؤمنان هستند. سپس گفت: به نظر شما اگر مردی خروج کند و مردم را به سوی گمراهی بکشاند نزدیک ترین مردم به علی صلوات الله علیه برای راهنمایی چه کسی است؟ گفتند: شیعیان و پیروان علی صلوات الله علیه. دوباره گفت: اگر مردی خروج کند و مردم را به سوی هدایت رهنمون سازد به نظر شما چه کسی به او نزدیک تر است؟ گفتند: شیعیان و پیروان آن حضرت. جابر گفت: روز قیامت حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه در حالی که پرچم حمد در دست می گیرد و شیعیان و یاوران حضرت، مقرب ترین مردم به ایشان هستند.

حدیث 133

133- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَی قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو اَلْعَبَّاسِ أَحْمَدُ بْنُ زَکَرِیَّا اَلْقَطَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا بَکْرُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ حَبِیبٍ قَالَ حَدَّثَنَا تَمِیمُ بْنُ بُهْلُولٍ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ أَبَانٍ عَنْ سَلاَّمِ بْنِ أَبِی عَمْرَةَ عَنْ مَعْرُوفِ بْنِ خَرَّبُوذَ عَنْ أَبِی اَلطُّفَیْلِ عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهما قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَقُولُ: أَنَا سَیِّدُ اَلنَّبِیِّینَ وَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ سَیِّدُ اَلْوَصِیِّینَ وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ سَیِّدَا شَبَابِ أَهْلِ اَلْجَنَّةِ وَ اَلْأَئِمَّةُ بَعْدَهُمَا سَادَاتُ اَلْمُتَّقِینَ وَلِیُّنَا وَلِیُّ اَللَّهِ وَ عَدُوُّنَا عَدُوُّ اَللَّهِ وَ طَاعَتُنَا طَاعَةُ اَللَّهِ وَ مَعْصِیَتُنَا مَعْصِیَةُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابو طفیل روایت کرده که گفت: حضرت امام حسن مجتبی صلوات الله علیه فرمود: از رسول الله صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: من سرور انبیاء هستم و حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیهما سید اوصیاء است و حضرت امام حسن و حضرت امام حسین صلوات الله علیهما دو سرور جوانان اهل بهشت هستند و امامان بعد از آنها سروران متقین هستند. دوست ما، دوست خدا است. و دشمن ما، دشمن خدا است. و طاعت ما، طاعت خدا است. و نافرمانی ما، نافرمانی خدای عزوجل است.

حدیث 134

134- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ اَلْحُسَیْنِ بْنِ شَاذَوَیْهِ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ اَلْحِمْیَرِیُّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ عِیسَی بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ اَلْهَاشِمِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِی سَلَمَةَ

ص: 66


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 558 ح 16.

عَنْ أُمِّهِ أُمِّ سَلَمَةَ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِا قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَقُولُ: عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِهِ صلوات الله علیهم بَعْدِی سَادَةُ أَهْلِ اَلْأَرْضِ وَ قَادَةُ اَلْغُرِّ اَلْمُحَجَّلِینَ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ام سلمه رضوان الله علیها روایت کرده که گفت: از رسول الله صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: حضرت علی بن ابی طالب و امامان از فرزندانش بعد از من سروران اهل زمین هستند و در روز قیامت پیشوایان دست و روسفیدان باشند.

حدیث 135

135- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ مَاجِیلَوَیْهِ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنِی عَمِّی مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی اَلْقَاسِمِ قَالَ حَدَّثَنِی مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ اَلْکُوفِیُّ عَنِ اَلْمُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ اَلْأَسَدِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ اَلصَّادِقِ صلوات الله علیه عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صلی الله علیه و آله: مَنْ أَبْغَضَنَا أَهْلَ اَلْبَیْتِ بَعَثَهُ اَللَّهُ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ یَهُودِیّاً قِیلَ یَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ إِنْ شَهِدَ اَلشَّهَادَتَیْنِ قَالَ نَعَمْ فَإِنَّمَا اِحْتَجَزَ بِهَاتَیْنِ اَلْکَلِمَتَیْنِ عَنْ سَفْکِ دَمِهِ أَوْ یُؤَدِّیَ اَلْجِزْیَةَ عَنْ یَدٍ وَ هُوَ صَاغِرٌ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَبْغَضَنَا أَهْلَ اَلْبَیْتِ بَعَثَهُ اَللَّهُ یَهُودِیّاً قِیلَ فَکَیْفَ یَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ إِنْ أَدْرَکَ اَلدَّجَّالَ آمَنَ بِهِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از محمد بن مروان از حضرت امام جعفر صادق از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: فرمود هر کس ما اهل بیت را دشمن بدارد خدا روز قیامت او را یهودی محشور کند. عرض شد: یا رسول الله! و اگر چه شهادتین گوید؟ فرمود: بلی، با گفتن این دو کلمه خونش را حفظ کرده و از ادای جزیه به خواری معاف شده است. سپس فرمود: هر کس ما اهل بیت را دشمن بدارد خدا او را یهودی محشور کند. عرض شد: چگونه یا رسول الله؟ فرمود: اگر دجال را دریابد به او ایمان آورد.

حدیث 136

136- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا اَلْحُسَیْنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِیسَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِی عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عُبَیْدِ اَللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ اَلْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ اَلْبَاقِرَ صلوات الله علیه یَقُولُ: أَوْحَی اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَی مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ یَا مُحَمَّدُ إِنِّی خَلَقْتُکَ وَ لَمْ تَکُ شَیْئاً وَ نَفَخْتُ فِیکَ مِنْ رُوحِی کَرَامَةً مِنِّی أَکْرَمْتُکَ بِهَا حَتَّی أَوْجَبْتُ لَکَ اَلطَّاعَةَ عَلَی خَلْقِی جَمِیعاً فَمَنْ أَطَاعَکَ فَقَدْ أَطَاعَنِی وَ مَنْ عَصَاکَ فَقَدْ عَصَانِی وَ أَوْجَبْتُ ذَلِکَ فِی عَلِیٍّ صلوات الله علیه وَ فِی نَسْلِهِ مَنِ اِخْتَصَصْتُ مِنْهُمْ لِنَفْسِی. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابو حمزه روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: خداوند به حضرت محمّد صلی اللَّه علیه و آله وحی کرد: یا محمّد! تو را آفریدم با اینکه چیزی نبودی، به واسطه گرامی داشتن تو از روح خویش در تو دمیدم و تو را به این مقام مفتخر نمودم، هنگامی که بر تمام مردم واجب کردم که از تو

ص: 67


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 582 ح 24.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 585 ح 2.
3- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 604 ح 5.

اطاعت کنند. هر کس از تو اطاعت کند، مرا اطاعت کرده و هر کس مخالفت با تو نماید، با من مخالفت کرده است. این مقام را به علی صلوات الله علیه و فرزندان او که برای خود برگزیده ام نیز دادم.

حدیث 137

137- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی اَلْعَطَّارُ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنِ اَلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلْأَصْبَهَانِیِّ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ اَلْمِنْقَرِیِّ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِیَاثٍ اَلنَّخَعِیِّ اَلْقَاضِی قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ اَلصَّادِقَ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما یَقُولُ: إِنَّ عَلِیّاً صلوات الله علیه کَانَ یَقُولُ لاَ خَیْرَ فِی اَلدُّنْیَا إِلاَّ لِأَحَدِ رَجُلَیْنِ رَجُلٍ یَزْدَادُ کُلَّ یَوْمٍ إِحْسَاناً وَ رَجُلٍ یَتَدَارَکُ سَیِّئَتَهُ بِالتَّوْبَةِ وَ أَنَّی لَهُ بِالتَّوْبَةِ وَ اَللَّهِ لَوْ سَجَدَ حَتَّی یَنْقَطِعَ عُنُقُهُ مَا قَبِلَ اَللَّهُ مِنْهُ إِلاَّ بِوَلاَیَتِنَا أَهْلَ اَلْبَیْتِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حفص بن غیاث نخعی قاضی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: همانا همواره علی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه می فرمود: دنیا خیری ندارد مگر برای یکی از دو کس: آن کس که هر روز بر احسان خود بیفزاید، و آن کس که با توبه گناهان خود را جبران کند و از کجا میتواند توبه کند به خدا اگر سجده کند تا گردنش قطع شود خدا از او نپذیرد جز به ولایت ما اهل بیت.

حدیث 138

138- الشیخ محمد بن علي بن شهر آشوب، بإسناده عن دَاوُدُ الرَّقِّیُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه: یَا سَمَاعَةَ بْنَ مِهْرَانَ ائْتِنِی تِلْکَ الصَّحِیفَةَ فَأَتَاهُ بِصَحِیفَةٍ بَیْضَاءَ فَدَفَعَهَا إِلَیَّ وَ قَالَ اقْرَأْ هَذِهِ قَالَ فَقَرَأْتُهَا فَإِذَا فِیهَا سَطْرَانِ السَّطْرُ الْأَوَّلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ السَّطْرُ الثَّانِی إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِی کِتابِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ وَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ إِلَی قَوْلِهِ وَ الْخَلَفُ الصَّالِحُ مِنْهُمُ الْحُجَّةُ لِلَّهِ ثُمَّ قَالَ لِی یَا دَاوُدُ أَ تَدْرِی أَیْنَ کَانَ وَ مَتَی کَانَ مَکْتُوباً قُلْتُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ اللَّهُ أَعْلَمُ وَ رَسُولُهُ وَ أَنْتُمْ قَالَ قَبْلَ أَنْ یَخْلُقَ آدَمَ بِأَلْفَیْ عَامٍ. (2)

مرحوم ابن شهر آشوب، با سند خویش از داود رقّی روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: ای سماعۀ بن مهران! آن صحیفه را برای من بیاور. پس صحیفه ای سفید برای آن حضرت آورد. حضرت آن صحیفه را به دست من داده فرمود: این را بخوان. گوید: من شروع به خواندن آن کردم که دیدم فقط دو سطر است: در سطر اول نوشته شده «لا إله إلّا الله محمّد رسول الله» و در سطر دوم نوشته شده «در حقیقت، شماره ماه ها نزد خدا، از روزی که آسمان ها و زمین را آفریده، در کتاب [علمِ] خدا، دوازده ماه است از این [دوازده ماه]، چهار ماه [ماهِ] حرام است. این است آیین استوار». (سوره توبه آیه 36) علی بن أبی طالب، حسن بن علی، حسین بن علی تا خلف صالح ایشان حجّت خداوند هستند.

سپس به من فرمود: ای داود! آیا می دانی این صحیفه کجا بوده و از کی نوشته شده است؟ عرض کردم: ای فرزند رسول الله! خداوند و رسولش و شما آگاه تر هستید. فرمود: دو هزار سال پیش از آن که خداوند آدم را بیافریند.

ص: 68


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 666 ح 2.
2- . المناقب (لإبن شهرآشوب) ج 3 ص 195.

حدیث 139

139- الشیخ محمد بن عبد الله جعفر الحمیري، عن أحمد بن محمد بن عيسی عن أحمد بن محمد بن أبي نصر البزنطي عَنِ الرِّضَا صلوات الله علیه: فِیمَا کَتَبَ إِلَیْهِ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه لَا یَسْتَکْمِلُ عَبْدٌ الْإِیمَانَ حَتَّی یَعْرِفَ أَنَّهُ یَجْرِی لِآخِرِهِمْ مَا یَجْرِی لِأَوَّلِهِمْ فِی الْحُجَّةِ وَ الطَّاعَةِ وَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ سَوَاءً وَ لِمُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله وَ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه فَضْلَهُمَا. (1)

مرحوم شیخ محمد بن عبد الله بن جعفر حمیری، از احمد بن محمد بن عیسی از احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی روایت کرده که گفت: حضرت امام رضا صلوات الله علیه به من نوشت و فرمود: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: ایمان بنده کامل نمی شود مگر اینکه بداند که هرچه برای اول ما است برای آخرین ما نیز جاری است در اطاعت، و حجّت و حلال و حرام برابرند و حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فضیلت مخصوص به خود را دارند.

حدیث 140

140- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن عَلِیُّ بْنُ إِسْمَاعِیلَ عَنْ صَفْوَانَ عَنِ ابْنِ مُسْکَانَ عَنِ الْحَارِثِ النَّضْرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ: رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ نَحْنُ فِی الْأَمْرِ وَ النَّهْیِ وَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ نَجْرِی مَجْرَی وَاحِدٍ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه فَلَهُمَا فَضْلُهُمَا. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از حارث نضری روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله و ما در امر و نهی کردن و حلال و حرام یکسان هستیم، لیکن رسول الله صلی الله علیه و آله و علی صلوات الله علیهما و آلهما فضیلت خاص خود را دارند.

حدیث 141

141- الشیخ محمد بن علي بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمد بن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم عَنْ حُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما عَنْ جَابِرٍ قَالَ: مَا کُنَّا نَعْرِفُ الْمُنَافِقِینَ عَلَی عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِلَّا بِبُغْضِهِمْ عَلِیّاً وَ وُلْدَهُ صلوات الله علیهم. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت حسین بن علی صلوات الله علیهم از جابر روایت کرده که گفت: در عهد رسول الله صلی الله علیه و آله منافقان را جز از راه دشمنی آن ها با علی و فرزندانش صلوات الله علیهم نمی شناختیم.

حدیث 142

142- أبان بن أَبِی عَیَّاشٍ عن سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ الهلالي قَالَ سَمِعْتُ عَلِیّاً صلوات الله علیه یَقُولُ: کَانَتْ لِی مِنْ رَسُولِ اللَّهِ عَشْرُ خِصَالٍ مَا یَسُرُّنِی بِإِحْدَاهُنَّ مَا طَلَعَتْ عَلَیْهِ الشَّمْسُ وَ مَا غَرَبَتْ فَقِیلَ لَهُ سَمِّهَا لَنَا یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ فَقَالَ قَالَ لِی رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَنْتَ الْأَخُ وَ أَنْتَ الْخَلِیلُ وَ أَنْتَ الْوَصِیُّ وَ أَنْتَ الْوَزِیرُ وَ

ص: 69


1- . قرب الإسناد ص 153.
2- . بصائر الدرجات ج 2 ص 405 ح 1712.
3- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 67 ح 305.

أَنْتَ الْخَلِیفَةُ فِی الْأَهْلِ وَ الْمَالِ فِی کُلِّ غَیْبَةٍ أَغِیبُهَا وَ مَنْزِلَتُکَ مِنِّی کَمَنْزِلَتِی مِنْ رَبِّی وَ أَنْتَ الْخَلِیفَةُ فِی أُمَّتِی وَلِیُّکَ وَلِیِّی وَ عَدُوُّکَ عَدُوِّی وَ أَنْتَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ وَ سَیِّدُ الْمُسْلِمِینَ مِنْ بَعْدِی ثُمَّ أَقْبَلَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه عَلَی أَصْحَابِهِ فَقَالَ یَا مَعْشَرَ الصَّحَابَةِ وَ اللَّهِ مَا تَقَدَّمْتُ عَلَی أَمْرٍ إِلَّا مَا عَهِدَ إِلَیَّ فِیهِ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَطُوبَی لِمَنْ رَسَخَ حُبُّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ فِی قَلْبِهِ فَوَ اللَّهِ مَا ذَکَرَ الْعَالِمُونَ ذِکْراً أَحَبَّ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مِنِّی وَ صَلَّی الْقِبْلَتَیْنِ کَصَلَاتِی صَلَّیْتُ صَبِیّاً وَ لَمْ أَرْهَقْ حُلُماً وَ هَذِهِ فَاطِمَةُ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهَا بَضْعَةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ تَحْتِی هِیَ فِی زَمَانِهَا کَمَرْیَمَ بِنْتِ عِمْرَانَ فِی زَمَانِهَا وَ إِنَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ سِبْطَا هَذِهِ الْأُمَّةِ وَ هُمَا مِنْ مُحَمَّدٍ کَمَکَانِ الْعَیْنَیْنِ مِنَ الرَّأْسِ وَ أَمَّا أَنَا فَکَمَکَانِ الْیَدِ مِنَ الْبَدَنِ وَ أَمَّا فَاطِمَةُ فَکَمَکَانِ الْقَلْبِ مِنَ الْجَسَدِ مَثَلُنَا مَثَلُ سَفِینَةِ نُوحٍ مَنْ رَکِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ. (1)

ابان بن ابی عیاش از سلیم بن قیس هلالی روایت کرده که گفت: از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه شنیدم می فرمود: مرا از رسول الله صلی الله علیه و آله ده خصلت است که برای من آنچه آفتاب بر آن طلوع و غروب کند، دوست داشتنی تر از یکی از آن ها نیست. عرض شد: ای امیرالمومنین! آن ها را برای ما نام ببرید. فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله به من فرمود: تو برادر، دوست، وصی و وزیر من هستی و تو در هر غیبتی که داشته باشم جانشین من بر خانواده و دارایی هایم هستی، و منزلت تو از من همانند منزلت من از پروردگارم می باشد و خلیفه در اُمّت من تو هستی، دوست دار تو دوست دار من است و دشمن تو دشمن من، و تو امیر مؤمنین هستی و نیز سرور مسلمانان بعد از من هستی. آن گاه حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه رو به یاران خود کرده سپس فرمود: ای گروه صحابه! به خدا سوگند دست به هیچ کاری نزده ام مگر آنچه رسول الله صلی الله علیه و آله از من بر انجام آن پیمان گرفته باشد، پس خوشا به حال کسی که محبّت ما اهل بیت در قلبش رسوخ کرده باشد، به خدا سوگند آگاهان و دانایان چیزی را برای رسول الله صلی الله علیه و آله ذکر نکرده اند که برای آن حضرت خوشایندتر از ذکر من باشد، و کسی چون من رو به هر دو قبله نماز نخوانده است، هنوز کودک بودم و به سن بلوغ نرسیده بودم که نماز خواندم، و این حضرت فاطمه صلوات الله علیها پاره تن رسول الله صلی الله علیه و آله است که همسر من است و او در زمان خودش همانند حضرت مریم بنت عمران در زمان خود است، و حسن و حسین صلوات الله علیهما دو سبط این اُمّت هستند و جایگاه شان از حضرت محمّد صَلی الله علیهِ و آله به جایگاه دو چشم در سر است، و امّا من، جایگاه دو دست از بدن را نسبت به آن حضرت دارم، و امّا حضرت فاطمه صلوات الله علیها، جایگاهی همانند قلب از بدن را نزد آن حضرت دارد، مَثَل ما به کشتی نوح می ماند، هر کس بر آن سوار شد نجات می یابد و هر کس باز ماند، غرق می گردد.

حدیث 143

143- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْجُنْدِیِّ مِنْ أَصْلِ کِتَابِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَنْصُورٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَنْبَسَةَ عَنْ شَرِیکِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَیْمُونٍ الْأَوْدِیِّ: أَنَّهُ ذُکِرَ عِنْدَهُ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه فَقَالَ إِنَّ قَوْماً یَنَالُونَ مِنْهُ أُولَئِکَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ وَ لَقَدْ سَمِعْتُ عِدَّةً مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله مِنْهُمْ حُذَیْفَةُ بْنُ الْیَمَانِ وَ کَعْبُ بْنُ عُجْرَةَ یَقُولُ کُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ لَقَدْ أُعْطِیَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه مَا لَمْ یُعْطَهُ بَشَرٌ هُوَ زَوْجُ فَاطِمَةَ سَیِّدَةِ نِسَاءِ الْأَوَّلِینَ وَ

ص: 70


1- . کتاب سلیم بن قیس هلالی ص 154.

الْآخِرِینَ فَمَنْ رَأَی مِثْلَهَا أَوْ سَمِعَ أَنَّهُ تَزَوَّجَ بِمِثْلِهَا أَحَدٌ فِی الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ هُوَ أَبُو الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ سَیِّدَیْ شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ فَمَنْ لَهُ أَیُّهَا النَّاسُ مِثْلُهُمَا وَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله حَمْوُهُ وَ هُوَ وَصِیُّ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فِی أَهْلِهِ وَ أَزْوَاجِهِ وَ سُدَّتِ الْأَبْوَابُ الَّتِی فِی الْمَسْجِدِ کُلُّهُا غَیْرَ بَابِهِ وَ هُوَ صَاحِبُ بَابِ خَیْبَرَ وَ هُوَ صَاحِبُ الرَّایَةِ یَوْمَ خَیْبَرَ وَ تَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَوْمَئِذٍ فِی عَیْنَیْهِ وَ هُوَ أَرْمَدُ فَمَا اشْتَکَاهُمَا مِنْ بَعْدُ وَ لَا وَجَدَ حَرّاً وَ لَا بَرْداً وَ لَا قَرّاً بَعْدَ یَوْمِهِ ذَلِکَ وَ هُوَ صَاحِبُ یَوْمِ غَدِیرِ خُمٍ إِذْ نَوَّهَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله بِاسْمِهِ وَ أَلْزَمَ أُمَّتَهُ وَلَایَتَهُ وَ عَرَّفَهُمْ بِخَطَرِهِ وَ بَیَّنَ لَهُمْ مَکَانَهُ فَقَالَ أَیُّهَا النَّاسُ مَنْ أَوْلَی بِکُمْ مِنْکُمْ بِأَنْفُسِکُمْ قَالُوا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ قَالَ فَمَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِیٌّ مَوْلَاهُ وَ هُوَ صَاحِبُ الْعَبَاءِ وَ مَنْ أَذْهَبَ اللَّهُ عَنْهُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرَهُ تَطْهِیراً: وَ هُوَ صَاحِبُ الطَّائِرِ حِینَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله اللَّهُمَّ ائْتِنِی بِأَحَبِّ خَلْقِکَ إِلَیْکَ وَ إِلَیَ فَجَاءَ عَلِیٌّ فَأَکَلَ مَعَهُ وَ هُوَ صَاحِبُ سُورَةِ بَرَاءَةَ حِینَ نَزَلَ بِهَا جَبْرَئِیلُ علیه السلام عَلَی رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ قَدْ سَارَ أَبُو بَکْرٍ بِالسُّورَةِ فَقَالَ لَهُ یَا مُحَمَّدُ إِنَّهُ لَا یَبْلُغُهَا إِلَّا أَنْتَ أَوْ عَلِیٌّ إِنَّهُ مِنْکَ وَ أَنْتَ مِنْهُ فَکَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مِنْهُ فِی حَیَاتِهِ وَ بَعْدَ وَفَاتِهِ وَ هُوَ عَیْبَةُ عِلْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ مَنْ قَالَ لَهُ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله أَنَا مَدِینَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِیٌّ بَابُهَا وَ مَنْ أَرَادَ الْعِلْمَ فَلْیَأْتِ الْمَدِینَةَ مِنَ الْبَابِ کَمَا أَمَرَ اللَّهُ فَقَالَ وَ أْتُوا الْبُیُوتَ مِنْ أَبْوابِها وَ هُوَ مُفَرِّجُ الْکَرْبِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ فِی الْحُرُوبِ وَ هُوَ أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ صَدَّقَهُ وَ اتَّبَعَهُ وَ هُوَ أَوَّلُ مَنْ صَلَّی فَمَنْ أَعْظَمُ فِرْیَةً عَلَی اللَّهِ وَ عَلَی رَسُولِهِ مِمَّنْ قَاسَ بِهِ أَحَداً أَوْ شَبَّهَ بِهِ بَشَراً. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از ابو اسحاق روایت کرده که گفت: در نزد عمرو بن میمون الأودی از حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه سخن به میان آمد، او گفت: بعضی علی صلوات الله علیه را دشنام می دهند. آنها هیزم جهنم هستند. از بعضی صحابه رسول الله صلی لله علیه و آله از جمله حذیفه بن یمان و کعبه بن عجره شنیدم که هر یک از آنان می گفتند: به علی صلوات الله علیه چیزهای داده شده که به هیچ بشری داده نشده است: او همسر حضرت فاطمه سرور زنان از اولین تا آخرین است. چه کسی زنی مانند حضرت فاطمه صلوات الله علیها را دیده و آیا کسی تا کنون شنیده است که فردی با زنی مانند حضرت فاطمه صلوات الله علیها ازدواج کرده باشد؟ علی صلوات الله علیه دو پسر به نام های حسن و حسین صلوات الله علیهما را دارد که دو سرور جوانان بهشتی از اولین تا آخرین هستند. ای مردم! چه کسی فرزندانی مانند آنها را دارد؟ پدر زن علی صلوات الله علیه رسول الله صلی الله علیه و آله است. او وصی رسول الله صلی الله علیه و آله در خانه اش و اهل بیتش است. تمام درهای مشرف به مسجد بسته شدند به جز در علی صلوات الله علیه. او صاحب باب خیبر و حمل کننده پرچم در روز خیبر است. در آن روز علی صلوات الله علیه از ناحیه چشم درد می کشید. رسول الله صلی الله علیه و آله آب دهان را به آن مالید بعد از آن دیگر هیچگاه چشمانش دچار مشکل نشد. و از آن به بعد هیچگاه احساس سرما و گرمای آزار دهنده نکرد. او صاحب روز غدیر خم است جایی که رسول الله صلی الله علیه و آله اسمش را ذکر کرد و ولایتش را بر مسلمانان واجب کرد و از اهمیت و مقام او سخن گفت و فرمود: ای مردم! چه کسی بر شما از خودتان سزاوارتر است؟ گفتند: خداوند و فرستاده اش. فرمود: کسی که

ص: 71


1- . الأمالی (للطوسی) ص 558 ح 1172.

من مولای او هستم پس این علی، مولای او است. علی صلوات الله علیه صاحب عباء و کسی است که خداوند رجس و پلیدی را از او دور کرده و کاملا پاک و پاکیزه کرده است. او صاحب الطائر است هنگامی که رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: خداوندا نزد من کسی را بفرست که بهترین خلق در نزد تو و من است. در آن هنگام علی صلوات الله علیه نزد او آمد و با او غذا خورد. او صاحب سوره برائت (توبه) است. وقتی که حضرت جبرئیل این سوره را بر رسول الله صلی الله علیه و آله نازل کرد ابوبکر سوره را برد. اما حضرت جبرئیل نازل شد و فرمود: ای محمد! این سوره را تنها باید تو یا علی ابلاغ کنند چرا که او از تو و تو از او هستی. پس رسول الله صلی الله علیه و آله چه در حیات و چه بعد از حیات از او بود. علی صلوات الله علیه مخزن علم رسول الله صلی الله علیه و آله بود و کسی که رسول الله صلی الله علیه و آله درباره اش فرمود: من شهر علم هستم و علی صلوات الله علیه درِ آن است؛ کسی که علم را طلب می کند باید از درِ آن شهر بگذرد همچنان که خداوند متعال می فرماید: «و به خانه ها از در [ورودی] آنها درآیید». (سوره بقره آیه 189) علی صلوات الله علیه برطرف کننده ناراحتی و نگرانی رسول الله صلی الله علیه و آله در جنگ ها بود و اولین کسی بود که به رسول الله صلی الله علیه و آله ایمان آورد و او را تصدیق کرد و راهش را در پیش گرفت. او اولین کسی بود که نماز به جای آورد. پس چه بهتانی می تواند بر خداوند و رسول الله صلی الله علیه و آله از این بزرگتر باشد که کسی شخصی را با علی صلوات الله علیه مقایسه کند و بشری را به او تشبیه کند. مولای

حدیث 144

144- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، بِالْأَسَانِیدِ الثَّلَاثَةِ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: إِنَّکَ أُعْطِیتَ ثَلَاثاً لَمْ أُعْطَهَا قُلْتُ فِدَاکَ أَبِی وَ أُمِّی وَ مَا أُعْطِیتُ قَالَ أُعْطِیتَ صِهْراً مِثْلِی وَ أُعْطِیتَ مِثْلَ زَوْجَتِکَ (فَاطِمَةَ) وَ أُعْطِیتَ مِثْلَ وَلَدَیْکَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سه سند از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: به تو سه چیز داده شده که آن ها را به من نداده اند. عرض کردم: پدر و مادرم فدای تو باد، به من چه چیزهایی داده شده است؟ فرمود: پدر زنی چون من داده شده، همسری چون حضرت فاطمه صلوات الله علیها داده شده، و فرزندانی چون حسن و حسین صلوات الله علیهما داده شده اند.

حدیث 145

145- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن ابْنُ الصَّلْتِ عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقَزْوِینِیِّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لِعَلِیٍّ صلوات الله علیه یَا عَلِیُّ إِنَّکَ أُعْطِیتَ ثَلَاثَةً لَمْ أُعْطَ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أُعْطِیتُ فَقَالَ أُعْطِیتَ صِهْراً مِثْلِی وَ لَمْ أُعْطَ وَ أُعْطِیتَ زَوْجَتَکَ فَاطِمَةَ وَ لَمْ أُعْطَ وَ أُعْطِیتَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ وَ لَمْ أُعْطَ. (2)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از داود بن سلیمان از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله به علی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: ای علی! به تو سه چیز داده شده که به من

ص: 72


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 48 ح 188.
2- . الأمالی (للطوسی) ص 219 ح 708.

داده نشده اند. عرض کردم: یا رسول الله! چه چیزهایی به من داده شده؟ فرمود: پدر زنی چون من به تو داده شده و به من داده نشده، همسری چون حضرت فاطمه صلوات الله علیها به تو داده شده و به من داده نشده است، و حسن و حسین صلوات الله علیهما به تو داده شده اند و به من داده نشد.

حدیث 146

146- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ شَاذَانَ عَنِ الْمُعَافَی بْنِ زَکَرِیَّا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هَوْذَةَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ الدَّیْلَمِیِّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما لِمَ سُمِّیَتِ الْجُمُعَةُ جُمُعَةً قَالَ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی جَمَعَ فِیهَا خَلْقَهُ لِوَلَایَةِ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از سلیمان دیلمی از پدرش روایت کرده که گفت: از حضرت جعفر بن محمّد صلوات الله علیهما پرسیدم: جمعه را به چه جهت جمعه نامیده اند؟ فرمود: چون در آن روز خداوند خلق را برای ولایت محمّد و اهل بیتش صلوات الله علیهم جمع کرد.

حدیث 147

147- الشیخ محمد بن عبد الله بن جعفر الحمیري، عن مُعَاوِیَةُ بْنُ حُکَیْمٍ عَنِ الْوَشَّاءِ قَالَ: قَالَ لِیَ الرِّضَا صلوات الله علیه ابْتِدَاءً إِنَّ أَبِی کَانَ عِنْدِیَ الْبَارِحَةَ قُلْتُ أَبُوکَ قَالَ أَبِی قُلْتُ أَبُوکَ قَالَ أَبِی قُلْتُ أَبُوکَ قَالَ فِی الْمَنَامِ إِنَّ جَعْفَراً صلوات الله کَانَ یَجِی ءُ إِلَی أَبِی فَیَقُولُ یَا بُنَیَّ افْعَلْ کَذَا یَا بُنَیَّ افْعَلْ کَذَا یَا بُنَیَّ افْعَلْ کَذَا قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَیْهِ بَعْدَ ذَلِکَ فَقَالَ لِی یَا حَسَنُ إِنَّ مَنَامَنَا وَ یَقَظَتَنَا وَاحِدَةٌ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن عبد الله بن جعفر حمیری، با سند مذکور از وشاء روایت کرده که گفت: حضرت امام رضا صلوات الله علیه بدون مقدمه به من فرمود: پدرم دیشب نزد من بود! پرسیدم: پدرت؟ فرمود: پدرم! پرسیدم: پدرت؟ فرمود: پدرم! پرسیدم: پدرت؟ فرمود: در خواب حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه به نزد پدرم می آمد و می فرمود: ای پسرکم! چنین و چنان کن. وشاء می گوید: بعد از این جریان بر حضرت امام رضا صلوات الله علیه وارد شدم، به من فرمود: ای حسن! خواب و بیداری ما یکسان است.

حدیث 148

148- قال الشیخ محمد بن علي بن شهر آشوب: الشِّیرَازِیُّ فِی کِتَابِهِ بِالْإِسْنَادِ عَنِ الْهُذَیْلِ عَنْ مُقَاتِلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِیَّةِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما فِی قَوْلِهِ تَعَالَی: «فِی أَیِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَکَّبَکَ» قَالَ صَوَّرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه فِی ظَهْرِ أَبِی طَالِبٍ عَلَی صُورَةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَکَانَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه أَشْبَهَ النَّاسِ بِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ کَانَ الْحُسَیْنُ بْنُ صلوات الله علیهما عَلِیٍّ أَشْبَهَ النَّاسِ بِفَاطِمَةَ صلوات الله علیها وَ کُنْتُ أَنَا أَشْبَهَ النَّاسِ بِخَدِیجَةَ الْکُبْرَی صلوات الله علیهما. (3)

ص: 73


1- . الأمالی (للطوسی) ص 71. بحارالانوار ج 26 ص 309 ح 76.
2- . قرب الإسناد ص 202.بحارالانوار ج 49 ص 3 ح 4.
3- . بحارالانوار ج 24 ص 316 ح 21.

مرحوم ابن شهر آشوب، با سند مذکور از محمد بن حنفیه از حضرت امام حسن مجتبی صلوات الله علیه درباره آیه: «و در هر صورتی که خواست تو را ترکیب نمود». (سوره انفطار آیه 8) روایت کرده که فرمود: خداوند در صلب حضرت ابو طالب شكل و قيافه حضرت امیرالمومنین صلوات الله علیه را به شكل و قيافه رسول الله صلی الله علیه و آله ترکیب كرد. پس امیرالمؤمنین علی صلوات الله علیه شبیه ترین مردم به رسول الله صلی الله علیه و آله شد و حضرت امام حسین صلوات الله علیه هم شبیه ترین مردم به حضرت فاطمه صلوات الله علیها شد. و من شبیه ترین مردم به حضرت خدیجه سلام الله علیها هستم.

حدیث 149

149- قال الشیخ أحمد بن محمد عیاش الجوهري، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْأَدَمِيُّ مِنْ أَصْلِ كِتَابِهِ وَ أَثْنَى ابْنُ غَالِبٍ الْحَافِظُ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ نَاصِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْحُسَيْنُ بْنِ عُلْوَانَ الْكَلْبِيُّ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَرْثِ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ إِنَّ مُوسَى نَظَرَ لَيْلَةَ الْخِطَابِ إِلَى كُلِّ شَجَرَةٍ فِي الطُّورِ وَ كُلِّ حَجَرٍ وَ نَبَاتٍ تَنَطِقُ بِذِكْرِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ اثْنَيْ عَشَرَ وَصِيّاً لَهُ مِنْ بَعْدِهِ فَقَالَ مُوسَى إِلَهِي لَا أَرَى شَيْئاً خَلَقْتَهُ إِلَّا وَ هُوَ نَاطِقٌ بِذِكْرِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ أَوْصِيَائِهِ الِاثْنَيْ عَشَرَ فَمَا مَنْزِلَةُ هَؤُلَاءِ عِنْدَكَ قَالَ يَا ابْنَ عِمْرَانَ إِنِّي خَلَقْتُهُمْ قَبْلَ خَلْقِ الْأَنْوَارِ وَ جَعَلْتُهُمْ فِي خِزَانَةِ قُدْسِي يَرْتَعُونَ فِي رِيَاضِ مَشِيَّتِي وَ يَتَنَسَّمُونَ رَوْحَ جَبَرُوتِي وَ يُشَاهِدُونَ أَقْطَارَ مَلَكُوتِي حَتَّى إِذَا شِئْتُ مَشِيَّتِي أَنْفَذْتُ قَضَائِي وَ قَدَرِي يَا ابْنَ عِمْرَانَ إِنِّي سَبَقْتُ بِهِمُ السُّبَّاقَ حَتَّى أُزَخْرِفَ بِهِمْ جِنَانِي يَا ابْنَ عِمْرَانَ تَمَسَّكْ بِذِكْرِهِمْ فَإِنَّهُمْ خَزَنَةُ عِلْمِي وَ عَيْبَةُ حِكْمَتِي وَ مَعْدِنُ نُورِي قَالَ حُسَيْنُ بْنُ عُلْوَانَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیه فَقَالَ حَقٌّ ذَلِكَ هُمُ اثْنَا عَشَرَ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَلِيٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ صلوات الله علیهم وَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ وَ مَنْ شَاءَ اللَّهُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّمَا أَسْأَلُكَ لِتُفْتِيَنِي بِالْحَقِّ قَالَ أَنَا وَ ابْنِي هَذَا- وَ أَوْمَأَ إِلَى ابْنِهِ مُوسَى صلوات الله علیه وَ الْخَامِسُ مِنْ وُلْدِهِ يَغِيبُ شَخْصُهُ وَ لَا يَحِلُّ ذِكْرُهُ بِاسْمِهِ.(1)

مرحوم شیخ احمد بن محمد عیاش جوهری، با سند مذکور از وهب بن منبه روایت کرده که گفت گفت: حضرت موسی علیه السلام در شب خطاب، به هر درختی در کوه طور نظر می کرد و نیز هر سنگ و گیاهی، ناطق به ذکر حضرت محمد صلی الله علیه و آله و دوازده وصی بعد از او صلوات الله علیهم بودند. حضرت موسی علیه السّلام گفت: خدایا هیچ مخلوقی از مخلوقاتت را نمی بینم مگر آنکه ناطق به ذکر حضرت محمد صلی الله علیه و آله و دوازده وصی او صلوات الله علیهم هستند، منزلت اینها در نزد تو چیست؟

خداوند متعال فرمود: ای پسر عمران! من این ها را قبل از خلق انوار آفریدم و آنها را در گنجینه قدس خود نهادم تا هنگامی که در باغ های مشیت من سیر کرده و روح جبروت من را مس کنند و اطراف ملکوت مرا ببینند، تا وقتی مشیت خود را خواستم، قضا و قدر خود را نافذ گردانم. ای پسر عمران! با آنها پیشی گرفتم تا بهشت خود را با آنان زینت کنم؛ ای پسر عمران! به یاد آنان تمسک کن که گنجینه علم من و جایگاه حکمت من و معدن نور من هستند. حسین بن علوان گوید: این سخن را به حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه عرض کردم، حضرت فرمود: این سخن حق است، آنها دوازد نفر از آل محمد صلی الله علیه و آله هستند.

ص: 74


1- . مقتضب الأثر في النص على الأئمة الإثني عشر ص 41.

حدیث 150

150- الشیخ عماد الدین محمد بن أبي القاسم الطبري، عن عُمَرُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ الْحَسَنِیُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ عُمَرَ السُّکَّرِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنْ یَحْیَی بْنِ مَعْنٍ عَنْ قُرَیْشِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِی أُسَامَةَ عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله خَیْرُکُمْ خَیْرُکُمْ لِأَهْلِی مِنْ بَعْدِی. (1)

مرحوم شیخ عمادالدین طبری، با سند مذکور از ابو هریره روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: بهترین شما، بهترین شما کسی است که پس از من، خیرخواه ترین آنها باشد نسبت به خانواده ام.

حدیث 151

151- الشیخ عماد الدین محمد بن أبي القاسم الطبري، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الْجَوَّانِیُّ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ الدَّاعِی عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْحَسَنِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْحَافِظِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِیزِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِکِ الْأُمَوِیِّ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ یَحْیَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الرَّبِیعِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ طَاهِرَةَ بِنْتِ عَمْرِو بْنِ دِینَارٍ عَنْ أَبِیهَا عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّ لِکُلِّ نَبِیٍّ عَصَبَةً یَنْتَمُونَ إِلَیْهَا إِلَّا وُلْدَ فَاطِمَةَ فَأَنَا وَلِیُّهُمْ وَ أَنَا عَصَبَتُهُمْ وَ هُمْ عِتْرَتِی خُلِقُوا مِنْ طِینَتِی وَ وَیْلٌ لِلْمُکَذِّبِینَ بِفَضْلِهِمْ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَ مَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ. (2)

مرحوم شیخ عمادالدین طبری، با سند مذکور از جابر بن عبد اللَّه انصاری روایت کرده که گفت گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر خانواده ای از جانب پدر فرزندان شان به آنها نسبت داده می شود، مگر فرزندان حضرت فاطمه صلوات الله علیها که من ولی آنها و مرکز نژادی ایشان هستم و آنها عترت من هستند که از سرشت من خلق شده اند. وای بر آن کسانی که فضل و مقام آنها را تکذیب کنند! هر کس آنها را دوست بدارد، خدا او را دوست خواهد داشت و هر کس با ایشان دشمنی بورزد، خدا با او دشمنی می ورزد.

حدیث 152

152- الشیخ عماد الدین محمد بن أبي القاسم الطبري، عن الْحَسَنُ بْنُ الْحُسَیْنِ بْنِ بَابَوَیْهِ عَنْ شَیْخِ الطَّائِفَةِ عَنِ الْمُفِیدِ عَنْ عَلِیٍّ الْکَاتِبِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ عَبْدِ الْکَرِیمِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ الثَّقَفِیِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ یَعْقُوبَ عَنِ الْحَکَمِ بْنِ ظُهَیْرٍ عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ عَنْ رَافِعٍ مَوْلَی أَبِی ذَرٍّ قَالَ: رَأَیْتُ أَبَا ذَرٍّ رَحِمَهُ اللَّهُ أَخَذَ بِحَلْقَةِ بَابِ الْکَعْبَةِ وَ هُوَ یَقُولُ مَنْ عَرَفَنِی فَقَدْ عَرَفَنِی أَنَا جُنْدَبٌ الْغِفَارِیُّ وَ مَنْ لَمْ یَعْرِفْنِی فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ الْغِفَارِیُّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَقُولُ مَنْ قَاتَلَنِی فِی الْأُولَی وَ قَاتَلَ أَهْلَ بَیْتِی فِی الثَّانِیَةِ حَشَرَهُ اللَّهُ فِی الثَّالِثَةِ مَعَ الدَّجَّالِ إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَیْتِی فِیکُمْ کَمَثَلِ سَفِینَةِ نُوحٍ مَنْ رَکِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ وَ مَثَلِ بَابِ حِطَّةٍ مَنْ دَخَلَهُ نَجَا وَ مَنْ لَمْ یَدْخُلْهُ هَلَکَ. (3)

ص: 75


1- . بشارة المصطفی ص 46.
2- . بشارة المصطفی ص 47 - 48.
3- . بشارة المصطفی ص 106.

مرحوم شیخ عمادالدین طبری، با سند مذکور از رافع غلام ابوذر روایت کرده که گفت: ابوذر غفاری رضی الله عنه را دیدم در حالی که حلقه درِ خانه خدا را گرفته بود، می گفت: هر کس مرا می شناسد، می داند که من جندب غفاری هستم و کسی که مرا نمی شناسد، بداند که من ابوذر غفاری هستم. از رسول الله صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: هر که در ابتدای اسلام با ما به جنگ برخاست و در مرحله دوم با اهل بیت من به جنگ پردازد، خدا او را در آینده با دجال محشور می کند. مثل اهل بیت من در میان شما، چون کشتی نوح است؛ هر که سوار آن شد نجات یافت و هر کس تخلف کرد، غرق شد. و چون درب حطه است؛ هر کس داخل گردید، نجات یافت و کسی که داخل نشد، هلاک گردید.

حدیث 153

153- الشیخ عماد الدین محمد بن أبي القاسم الطبري، عن مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ شَهْرَیَارَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ التَّمِیمِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ الْأُشْنَانِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ حُسَیْنِ بْنِ زَیْدٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ أَوِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ إِنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ خَمْساً وَ لَمْ یَفْتَرِضْ إِلَّا حَسَناً جَمِیلًا الصَّلَاةَ وَ الزَّکَاةَ وَ الْحَجَّ وَ الصِّیَامَ وَ وَلَایَتَنَا أَهْلَ الْبَیْتِ فَعَمِلَ النَّاسُ بِأَرْبَعٍ وَ اسْتَخَفُّوا بِالْخَامِسَةِ وَ اللَّهِ لَا یَسْتَکْمِلُوا الْأَرْبَعَةَ حَتَّی یَسْتَکْمِلُوهَا بِالْخَامِسَةِ. (1)

مرحوم شیخ عمادالدین طبری، با سند مذکور از حسین بن زید از حضرت امام جعفر صادق از پدر بزرگوارش، از حضرت امیرالمؤمنین یا حضرت حسن امام حسن مجتبی صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: خداوند پنج چیز را واجب نموده و هر چه را که واجب نماید، نیکو و ارزنده است: نماز، زکات، حج، روزه، ولایت ما اهل بیت. مردم به آن چهار چیز عمل کرده اند، ولی نسبت به پنجمی کوتاهی می ورزند. به خدا قسم انجام آن چهار چیز کامل نیست، مگر به وسیله پنجمی.

حدیث 154

154- الشیخ عماد الدین محمد بن أبي القاسم الطبري، عن ابْنُ شَیْخِ الطَّائِفَةِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَمْرٍو عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ سَعِیدِ بْنِ حَازِمٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رُشَیْدٍ عَنْ حَبَّةَ الْعُرَنِیِّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِیّاً صلوات الله علیه یَقُولُ نَحْنُ النُّجَبَاءُ وَ أَفْرَاطُنَا أَفْرَاطُ الْأَنْبِیَاءِ حِزْبُنَا حِزْبُ اللَّهِ وَ الْفِئَةُ الْبَاغِیَةُ حِزْبُ الشَّیْطَانِ مَنْ سَاوَی بَیْنَنَا وَ بَیْنَهُمْ فَلَیْسَ مِنَّا. (2)

مرحوم شیخ عمادالدین طبری، با سند مذکور از حبة عرنی روایت کرده که گفت: از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: ما نجبا هستیم و فرزندان ما فرزندان انبیاء هستند؛ حزب ما حزب خدا و گروه ستم پیشه حزب شیطان هستند. هر کس بین ما و آنها برابری قائل باشد از ما نیست.

حدیث 155

155- قال الشیخ محمد بن العباس، ذَکَرَ الشَّیْخُ أَبُو جَعْفَرٍ الطُّوسِیُّ رَحِمَهُ اللَّهُ فِی کِتَابِ مِصْبَاحِ الْأَنْوَارِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَنَا مِیزَانُ

ص: 76


1- . بشارة المصطفی ص 130- 131.
2- . بشارة المصطفی ص 155.

الْعِلْمِ وَ عَلِیٌّ کِفَّتَاهُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ حِبَالُهُ وَ فَاطِمَةُ عِلَاقَتُهُ وَ الْأَئِمَّةُ مِنْ بَعْدِهِمْ یَزِنُونَ الْمُحِبِّینَ وَ الْمُبْغِضِینَ النَّاصِبِینَ الَّذِینَ عَلَیْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ لَعْنَةُ اللَّاعِنِینَ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن عباس می گوید: مرحوم شیخ ابو جعفر طوسی در کتاب مصباح الانوار به اسناد خود از حضرت امام جعفر صادق از پدر بزرگوارش از جد بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من ترازوی علم هستم؛ علی صلوات الله علیه دو کفه آن و حضرت امام حسن و حضرت امام حسین صلوات الله علیهما بندهای ترازو و حضرت فاطمه صلوات الله علیها قسمت اتصال دهنده دو کفه است؛ امامان بعد از آنها وزن می کنند محبین و مبغضین و دشمنان ما را که لعنت خدا و لعنت کنندگان بر آنها باد!

توضیح: کتاب مصباح الأنوار تألیف مرحوم هاشم بن محمد است چنانکه مرحوم علامه مجلسی رضوان الله علیه فرموده است.

حدیث 156

156- قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه فِی خُطْبَتِهِ عِنْدَ ذِکْرِ آلِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله هُمْ مَوْضِعُ سِرِّهِ وَ لَجَأُ أَمْرِهِ وَ عَیْبَةُ عِلْمِهِ وَ مَوْئِلُ حُکْمِهِ وَ کُهُوفُ کُتُبِهِ وَ جِبَالُ دِینِهِ بِهِمْ أَقَامَ انْحِنَاءَ ظَهْرِهِ وَ أَذْهَبَ ارْتِعَادَ فَرَائِصِهِ وَ مِنْهَا یَعْنِی قَوْماً آخَرِینَ زَرَعُوا الْفُجُورَ وَ سَقَوْهُ الْغُرُورَ وَ حَصَدُوا الثُّبُورَ لَا یُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ أَحَدٌ وَ لَا یُسَوَّی بِهِمْ مَنْ جَرَتْ نِعْمَتُهُمْ عَلَیْهِ أَبَداً هُمْ أَسَاسُ الدِّینِ وَ عِمَادُ الْیَقِینِ إِلَیْهِمْ یَفِی ءُ الْغَالِی وَ بِهِمْ یَلْحَقُ التَّالِی وَ لَهُمْ خَصَائِصُ حَقِّ الْوَلَایَةِ وَ فِیهِمُ الْوَصِیَّةُ وَ الْوِرَاثَةُ. (2)

حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهدر خطبه خویش وقتی به آل محمد صلوات الله علیهم رسید، فرمود: آنها گنجینه اسرار او هستند و ملجأ امور و خزینه علوم و پایگاه حکمت و معدن کتب و کوه های استوار دین هستند. به وسیله ایشان راست نمود خمیدگی پشت و لرزه پیکرش را. گروهی دیگر از مردم تخم تبهکاری را کاشتند و با فریبکاری آبیاری نمودند و هلاکت و نابودی را بهره برداری کردند. هیچ کس را نمی توان با آل محمّد صلّی اللَّه علیه و آله قیاس نمود. از این امت نمی توان کسی را که نعمت وجود این خاندان سبب بهره مندی او شده است با دیگری برابر نمود. آل محمّد صلوات الله علیهم اساس دین و پایگاه یقین اند؛ تندروان و کندروان هر دو به سوی آنها بر می گردند؛ امتیازات ولایت به ایشان اختصاص دارد و وراثت و وصایت مخصوص آنها است.

حدیث 157

157- قال الشیخ أبي منصور أحمد بن علي بن أبي طالب الطبرسي: قَالَ سُلَیْمُ بْنُ قَیْسٍ الهلالي بَیْنَمَا أَنَا وَ حمیش حَنَشُ بْنُ مُعْتَمِرٍ بِمَکَّةَ إِذْ قَامَ أَبُو ذَرٍّ وَ أَخَذَ بِحَلْقَةِ الْبَابِ ثُمَّ نَادَی بِأَعْلَی صَوْتِهِ فِی الْمَوْسِمِ أَیُّهَا النَّاسُ مَنْ عَرَفَنِی فَقَدْ عَرَفَنِی وَ مَنْ جَهِلَنِی فَأَنَا جُنْدَبٌ أَنَا أَبُو ذَرٍّ أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی سَمِعْتُ نَبِیَّکُمْ یَقُولُ إِنَّ مَثَلَ أَهْلِ بَیْتِی فِی أُمَّتِی کَمَثَلِ سَفِینَةِ نُوحٍ فِی قَوْمِهِ مَنْ رَکِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ وَ مَثَلِ بَابِ حِطَّةٍ فِی بَنِی إِسْرَائِیلَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی سَمِعْتُ نَبِیَّکُمْ یَقُولُ إِنِّی تَرَکْتُ فِیکُمْ أَمْرَیْنِ لَنْ تَضِلُّوا مَا تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا کِتَابَ اللَّهِ وَ

ص: 77


1- . کنز الفوائد ص 49.بحارالانوار ج 23 ص 106 ح 6.
2- . نهج البلاغه بخش اول، ص 29 - 30.بحارالانوار ج 23 ص 117 ح 32.

أَهْلَ بَیْتِی إِلَی آخِرِ الْحَدِیثِ فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِینَةَ بَعَثَ إِلَیْهِ عُثْمَانُ فَقَالَ مَا حَمَلَکَ عَلَی مَا قُمْتَ بِهِ فِی الْمَوْسِمِ قَالَ عَهْدٌ عَهِدَهُ إِلَیَّ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ أَمَرَنِی بِهِ فَقَالَ مَنْ یَشْهَدُ بِذَلِکَ فَقَامَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه وَ الْمِقْدَادُ فَشَهِدَا ثُمَّ انْصَرَفُوا یَمْشُونَ ثَلَاثَتُهُمْ فَقَالَ عُثْمَانُ إِنَّ هَذَا وَ صَاحِبَیْهِ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ فِی شَیْ ءٍ. (1)

مرحوم شیخ طبرسی می گوید: سلیم بن قیس هلالی گفت: من و حبیش بن معتمر در مکه بودیم. روزی در ایام حج ابوذر غفاری حلقه درٓ خانه خدا را گرفت و با صدای بلند فریاد زد: ای مردم! هر کس مرا می شناسد که می شناسد و هر کی نمی شناسد، من جندب بن جناده ابوذر هستم، من از رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله شنیدم که می فرمود: مثل اهل بیت من مانند کشتی نوح است، هر کس سوار آن شد نجات یافت و هر کس تخلف کرد، غرق شد. و مانند درب حطه در میان بنی اسرائیل است. ای مردم! من از رسول الله صلی الله علیه و آله شما شنیدم که می فرمود: من میان شما دو چیز گذارده ام و تا وقتی به آن دو چنگ زنید، گمراه نخواهید شد؛ کتاب خدا و اهل بیتم- تا آخر حدیث.

وقتی ابوذر وارد مدینه شد، عثمان از پی او فرستاد و به او گفت: چه موجب شد که در ایام حج آن کار را کردی؟ گفت: پیمانی بود که رسول الله صلی الله علیه و آله با من بسته بود و به من دستور داده بود. گفت: چه کسی شهادت می دهد که رسول الله صلی الله علیه و آله به تو دستور داده. علی صلوات الله علیه و مقداد گواهی دادند. بعد سه نفری از پیش عثمان رفتند. عثمان گفت: این شخص و دو رفیقش خیال می کنند دارای موقعیتی هستند.

حدیث 158

158- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن هِلَالُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَزَّازِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِی الْأَسْوَدِ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ حُبَیْشِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ عَنْ أَبِی ذَرٍّ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله قَالَ: إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَیْتِی فِیکُمْ کَمَثَلِ سَفِینَةِ نُوحٍ مَنْ دَخَلَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ. (2)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از ابوذر غفاری روایت کرده که گفت: رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله فرمود: مثل اهل بیت من در میان شما چون کشتی نوح است؛ هر کس داخل آن شد نجات یافت و هر کس تخلف نمود، غرق شد.

حدیث 159

159- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَرِیرٍ الطَّبَرِیِّ عَنْ عِیسَی بْنِ مِهْرَانَ عَنْ مُخَوَّلِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَزَوَّرِ عَنْ أَبِی عُمَرَ الْبَزَّازِ عَنْ رَافِعٍ مَوْلَی أَبِی ذَرٍّ قَالَ: قَالَ صَعِدَ أَبُو ذَرٍّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَی دَرَجَةِ الْکَعْبَةِ حَتَّی أَخَذَ بِحَلْقَةِ الْبَابِ ثُمَّ أَسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلَیْهِ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ مَنْ عَرَفَنِی فَقَدْ عَرَفَنِی وَ مَنْ أَنْکَرَنِی فَأَنَا أَبُو ذَرٍّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَقُولُ إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَیْتِی فِی هَذِهِ الْأُمَّةِ کَمَثَلِ سَفِینَةِ نُوحٍ مَنْ رَکِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَرَکَهَا هَلَکَ وَ سَمِعْتُ

ص: 78


1- . الإحتجاج (للطبرسي) ص 83.بحارالانوار ج 23 ص 119 ح 38.
2- . الأمالی (للطوسی) ص 223 ح 721.

رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَقُولُ اجْعَلُوا أَهْلَ بَیْتِی مِنْکُمْ مَکَانَ الرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ وَ مَکَانَ الْعَیْنَیْنِ مِنَ الرَّأْسِ فَإِنَّ الْجَسَدَ لَا یَهْتَدِی إِلَّا بِالرَّأْسِ وَ لَا یَهْتَدِی الرَّأْسُ إِلَّا بِالْعَیْنَیْنِ. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از رافع غلام ابوذر روایت کرده که گفت: ابوذر رضی الله عنه از پله کعبه بالا رفت، تا اینکه حلقه درِ خانه خدا را گرفت و به آن تکیه زد. سپس گفت: ای مردم! هر کس مرا می شناسد که می شناسد و کسی که مرا نمی شناسد، من ابوذر هستم. من از رسول الله صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: مثل اهل بیت من در میان شما چون کشتی نوح است؛ هر کس سوار آن شد نجات یافت و هر کس آن را ترک کرد، هلاک شد. و شنیدم که رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله می فرمود: اهل بیت مرا در جایگاه سر برای بدن و دو چشم برای سر قرار دهید، زیرا بدن بدون سر و سر بدون چشم ها هدایت نمی شود.

حدیث 160

160- الشیخ محمد بن مسعود العیاشي، بإسناده عَنْ سُلَیْمَانَ الْجَعْفَرِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا صلوات الله علیه فِی قَوْلِ اللَّهِ «وَ قُولُوا حِطَّةٌ نَغْفِرْ لَکُمْ خَطایاکُمْ» قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه نَحْنُ بَابُ حِطَّتِکُمْ. (2)

مرحوم شیخ عیاشی، با سند خویش از از سلیمان جعفری روایت کرده که گفت: از حضرت امام رضا صلوات الله علیه شنیدم که در باره قول خداوند متعال: «و بگویید: [خدایا! خواسته ما] ریزش گناهان ماست، تا گناهان تان را بیامرزیم». (سوره بقره آیه 58) فرمود: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: ما دروازه ریزش گناهان شما هستیم.

حدیث 161

161- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، بِالْأَسَانِیدِ الثَّلَاثَةِ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَثَلُ أَهْلِ بَیْتِی فِیکُمْ مَثَلُ سَفِینَةِ نُوحٍ مَنْ رَکِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا زُخَّ فِی النَّارِ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سه سند از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله فرمود: مثل اهل بیت من در میان شما چون کشتی نوح است؛ هر کس سوار آن شد نجات یافت و هر کس آن را رها کرد، در آتش انداخته شد.

حدیث 162

162- قال الإمام الحسن بن علي صلوات الله علیهما قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه هَؤُلَاءِ بَنُو إِسْرَائِیلَ نُصِبَ لَهُمْ بَابُ حِطَّةٍ وَ أَنْتُمْ یَا مَعْشَرَ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ نُصِبَ لَکُمْ بَابُ حِطَّةٍ أَهْلُ بَیْتِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهم وَ أُمِرْتُمْ بِاتِّبَاعِ هُدَاهُمْ وَ لُزُومِ طَرِیقَتِهِمْ لِیَغْفِرَ لَکُمْ بِذَلِکَ خَطَایَاکُمْ وَ ذُنُوبَکُمْ وَ لِیَزْدَادَ الْمُحْسِنُونَ مِنْکُمْ وَ بَابُ حِطَّتِکُمْ أَفْضَلُ مِنْ بَابِ حِطَّتِهِمْ لِأَنَّ ذَلِکَ کَانَ بِأَخَاشِیبَ وَ نَحْنُ النَّاطِقُونَ الصَّادِقُونَ الْمُؤْمِنُونَ الْهَادُونَ الْفَاضِلُونَ کَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّ النُّجُومَ فِی السَّمَاءِ أَمَانٌ مِنَ الْغَرَقِ وَ أَهْلُ بَیْتِی أَمَانٌ

ص: 79


1- . الأمالی (للطوسی) ص 307 ح 1053.
2- . تفسیر عیاشی ج 1 ص 63 ح 47.
3- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 27 ح 10.

لِأُمَّتِی مِنَ الضَّلَالَةِ فِی أَدْیَانِهِمْ لَا یَهْلِکُونَ مَا دَامَ مِنْهُمْ مَنْ یَتَّبِعُونَ هَدْیَهُ وَ سُنَّتَهُ أَمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قَدْ قَالَ مَنْ أَرَادَ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مَمَاتِی وَ أَنْ یَسْکُنَ جَنَّةَ عَدْنٍ الَّتِی وَعَدَنِی رَبِّی وَ أَنْ یُمْسِکَ قَضِیباً غَرَسَهُ بِیَدِهِ وَ قَالَ اللَّهُ کُنْ فَکَانَ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه وَ لْیُوَالِ وَلِیَّهُ وَ لْیُعَادِ عَدُوَّهُ وَ لْیَتَوَلَّ ذُرِّیَّتَهُ الْفَاضِلِینَ الْمُطِیعِینَ لِلَّهِ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ خُلِقُوا مِنْ طِینَتِی وَ رُزِقُوا فَهْمِی وَ عِلْمِی فَوَیْلٌ لِلْمُکَذِّبِینَ بِفَضْلِهِمْ مِنْ أُمَّتِی الْقَاطِعِینَ فِیهِمْ صِلَتِی لَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِی. (1)

حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه فرمود: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: برای بنی اسرائیل باب حطه را قرار دادند. ای امت محمّد! برای شما نیز باب حطه، اهل بیت حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله قرار داده شد و دستور داده اند از راه هدایت ایشان پیروی کنید و راه آنها را طی کنید تا بدین وسیله گناهان تان بخشیده شود تا مقام نیکوکاران افزایش یابد. و باب حطه شما بهتر از باب حطه بنی اسرائیل است، زیرا درب آنها مجموعه ای از چند چوب بود، ولی درب حطه شما سخنگویان صادق و مؤمن و راهنما و فاضل اند، چنان چه رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: ستارگان در آسمان امان از غرق هستند و اهل بیت من برای امت، امان از گمراهی هستند. در دین هلاک نخواهند شد تا وقتی که از هدایت و روش یکی از اهل بیت من پیروی کنند.

و رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر که مایل است به زندگی من زنده شود و به مرگ من بمیرد و داخل بهشت عدنی که پروردگارم وعده داده بشود و شاخه ای که خدا درخت آن را به دست خویش غرس نموده بگیرد، خداوند فرمود: باش، هر موجودی باید حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه را دوست بدارد، با دوست او دوست و با دشمنش دشمن باشد و فرزندانش را که بعد از او شخصیت های برجسته و پیرو خدا هستند، دوست بدارد. آنها از طینت من آفریده شده اند و فهم و علم نصیب ایشان شده است. وای بر کسانی که منکر مقام آنها هستند و ارتباط با ایشان را قطع کرده اند! خداوند آنها را از شفاعت من محروم کند.

حدیث 163

163- قَالَ أَبَانُ بْنُ أَبِی عَیَّاشٍ دَخَلْتُ عَلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما وَ عِنْدَهُ أَبُو الطُّفَیْلِ عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ کَانَ مِنْ خِیَارِ أَصْحَابِ عَلِیٍّ علیه السلام وَ لَقِیتُ عِنْدَهُ عُمَرَ بْنَ أَبِی سَلَمَةَ ابْنَ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجَةِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله فَعَرَضْتُ عَلَیْهِ کِتَابَ سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ فَقَالَ لِی صَدَقَ سُلَیْمٌ رَحِمَهُ اللَّهُ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنَّهُ یَضِیقُ صَدْرِی بِبَعْضِ مَا فِیهِ لِأَنَّ فِیهِ هَلَاکَ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله رَأْساً مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنْصَارِ رَأْساً وَ التَّابِعِینَ غَیْرَکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ شِیعَتِکُمْ فَقَالَ یَا أَخَا عَبْدِ الْقَیْسِ أَ مَا بَلَغَکَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قَالَ إِنَّ مَثَلَ أَهْلِ بَیْتِی کَمَثَلِ سَفِینَةِ نُوحٍ فِی قَوْمِهِ مَنْ رَکِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ وَ کَمَثَلِ بَابِ حِطَّةٍ فِی بَنِی إِسْرَائِیلَ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ مَنْ حَدَّثَکَ فَقُلْتُ سَمِعْتُهُ مِنْ أَکْثَرَ مِنْ مِائَةٍ مِنَ الْفُقَهَاءِ فَقَالَ مِمَّنْ فَقُلْتُ سَمِعْتُهُ مِنْ حُبَیْشِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ وَ ذَکَرَ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْ أَبِی ذَرٍّ وَ هُوَ آخِذٌ بِحَلْقَةِ الْکَعْبَةِ یُنَادِی بِهِ نِدَاءً یَرْوِیهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَقَالَ وَ مِمَّنْ فَقُلْتُ وَ مِنَ الْحَسَنِ بْنِ أَبِی الْحَسَنِ الْبَصْرِیِّ أَنَّهُ سَمِعَ مِنْ أَبِی ذَرٍّ وَ مِنَ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ وَ مِنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهما فَقَالَ وَ مِمَّنْ فَقُلْتُ وَ مِنْ سَعِیدِ بْنِ الْمُسَیَّبِ وَ عَلْقَمَةَ بْنِ قَیْسٍ وَ أَبِی ظَبْیَانَ الْحُسَیْنِیِّ وَ مِنْ عَبْدِ

ص: 80


1- . تفسیر امام حسن عسکری (ع) ص 227.بحارالانوار ج 23 ص 122- 123 ح 47.

الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِی لَیْلَی کُلُّ هَؤُلَاءِ أَخْبَرَ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْ أَبِی ذَرٍّ قَالَ أَبُو الطُّفَیْلِ وَ عُمَرُ بْنُ أَبِی سَلَمَةَ وَ نَحْنُ وَ اللَّهِ سَمِعْنَاهُ مِنْ أَبِی ذَرٍّ وَ سَمِعْنَاهُ مِنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیه وَ الْمِقْدَادِ وَ سَلْمَانَ ثُمَّ أَقْبَلَ عُمَرُ بْنُ أَبِی سَلَمَةَ فَقَالَ وَ اللَّهِ لَقَدْ سَمِعْتُهُ مِمَّنْ هُوَ خَیْرٌ مِنْ هَؤُلَاءِ کُلِّهِمْ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله سَمِعْتُهُ إِذْ نَادَی وَ وَعَاهُ قَلْبِی فَأَقْبَلَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما فَقَالَ أَ وَ لَیْسَ هَذَا الْحَدِیثُ وَحْدَهُ یَنْتَظِمُ جَمِیعَ مَا أَفْظَعَکَ- وَ عَظُمَ فِی صَدْرِکَ مِنْ تِلْکَ الْأَحَادِیثِ اتَّقِ اللَّهَ یَا أَخَا عَبْدِ الْقَیْسِ فَإِنْ وَضَحَ لَکَ أَمْرٌ فَاقْبَلْهُ وَ إِلَّا فَاسْکُتْ تَسْلَمْ وَ رُدَّ عِلْمَهُ إِلَی اللَّهِ فَإِنَّکَ بِأَوْسَعَ مِمَّا بَیْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ. (1)

ابان بن ابی عیاش می گوید: خدمت حضرت امام زین العابدین صلوات الله علیه رسیدم. ابوالطفیل عامر بن واثلة یکی از صحابه رسول الله صلی الله علیه و آله که از بهترین اصحاب حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه نیز به شمار می رفت حضور داشت. عمر بن ابی سلمه پسر ام سلمه همسر رسول الله صلی الله علیه و آله نیز بود. کتاب سلیم بن قیس را به آن جناب نشان دادم. فرمود: سلیم راست گفته، خدا رحمتش کند. عرض کردم: آقا فدایت شوم! من از مطالب کتاب او ناراحت و نگران هستم، زیرا مطالبی که او نوشته حکم می کند به نابودی و هلاک امت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله از مهاجر و انصار و تابعین، همه جز شما خانواده و شیعیان تان. فرمود: مگر نشنیده ای که رسول الله صلی اللَّه علیه و آله فرمود: مثل اهل بیت من مانند کشتی نوح است در میان قومش، هر کس سوار آن شد نجات یافت و هر کس تخلف جست، هلاک شد، و مانند باب حطه بنی اسرائیل است؟ گفتم: چرا. فرمود: چه کسی برای تو این حدیث را نقل کرد؟ گفتم بیش از صد نفر از فقها. فرمود: از چه کسی؟ گفتم: از حبیش بن معتمر شنیدم که می گفت از ابوذر شنیده است روزی حلقه در خانه کعبه را گرفته بود و آن را از رسول الله صلی الله علیه و آله نقل می کرد. فرمود: دیگر از چه کسی؟ گفتم: از حسن بن ابی الحسن بصری که می گفت از ابوذر شنیده و از مقداد بن اسود و از حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه. باز فرمود: دیگر از چه کس شنیده ای؟ گفتم: از سعید بن مسیب و علقمة بن قیس و ابو ظبیان حسینی و عبدالرحمن بن ابی لیلی، همه آنها می گفتند که از ابوذر شنیده ایم.

ابوالطفیل و عمر بن ابی سلمه گفتند: به خدا ما نیز از ابوذر شنیدیم و از علی صلوات الله علیه و مقداد و سلمان. عمر بن ابی سلمه گفت: به خدا من از کسی شنیده ام که از همه اینها بهتر است؛ من از رسول الله صلی اللَّه علیه و آله شنیدم، با گوش خود صدای آن جناب را شنیدم آن را حفظ کردم.

حضرت امام زین العابدین صلوات الله علیه فرمود: همین یک حدیث کافی نیست که تمام ناراحتی و نگرانی تو را از کتاب سلیم بن قیس برطرف کند؟ ای برادر عبد قیس! از خدا بترس، اگر امری برای تو آشکار شد بپذیر، وگرنه ساکت باش تا سالم بمانی و علم آن را به خدا بسپار، تو در فضایی وسیع تر از فاصله بین آسمان و زمین قرار داری.

حدیث 164

164- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ بْنِ هَاشِمٍ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ جَدِّی عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی اَلرِّضَا صلوات الله علیه عَنْ أَبِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ أَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ

ص: 81


1- . کتاب سلیم بن قیس ص 58- 60.بحارالانوار ج 23 ص 124- 125 ح 52.

رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَخْبَرَنِی جَبْرَئِیلُ عَنِ اَللَّهِ جَلَّ جَلاَلُهُ أَنَّهُ قَالَ: عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ حُجَّتِی عَلَی خَلْقِی وَ دَیَّانُ دِینِی أُخْرِجُ مِنْ صُلْبِهِ أَئِمَّةً یَقُومُونَ بِأَمْرِی وَ یَدْعُونَ إِلَی سَبِیلِی بِهِمْ أَدْفَعُ اَلْعَذَابَ عَنْ عِبَادِی وَ إِمَائِی وَ بِهِمْ أُنْزِلُ رَحْمَتِی. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حسین بن خالد از حضرت امام رضا صلوات الله علیه از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: حضرت جبرئیل از جانب خدای عزوجل به من خبر داد که فرمود: حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه حجت من بر خلق من و پاسدار دین من است، از صلب او امامانی بیرون می آورم که فرمان مرا اجرا می کنند و به راه من رهنمون می شوند، به برکت وجود آن ها بلا را از بندگان و کنیزکانم دفع نموده و به خاطر آن ها رحمتم را نازل می کنم.

حدیث 165

165- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَی بْنِ اَلْمُتَوَکِّلِ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ اَلْکُوفِیُّ عَنْ مُوسَی بْنِ عِمْرَانَ اَلنَّخَعِیِّ عَنْ عَمِّهِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ یَزِیدَ اَلنَّوْفَلِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ اَلثُّمَالِیِّ عَنْ سَعْدٍ اَلْخَفَّافِ عَنِ اَلْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: لَمَّا عُرِجَ بِی إِلَی اَلسَّمَاءِ اَلسَّابِعَةِ وَ مِنْهَا إِلَی سِدْرَةِ اَلْمُنْتَهَی وَ مِنَ اَلسِّدْرَةِ إِلَی حُجُبِ اَلنُّورِ نَادَانِی رَبِّی جَلَّ جَلاَلُهُ یَا مُحَمَّدُ أَنْتَ عَبْدِی وَ أَنَا رَبُّکَ فَلِی فَاخْضَعْ وَ إِیَّایَ فَاعْبُدْ وَ عَلَیَّ فَتَوَکَّلْ وَ بِی فَثِقْ فَإِنِّی قَدْ رَضِیتُ بِکَ عَبْداً وَ حَبِیباً وَ رَسُولاً وَ نَبِیّاً وَ بِأَخِیکَ عَلِیٍّ صلوات الله علیه خَلِیفَةً وَ بَاباً فَهُوَ حُجَّتِی عَلَی عِبَادِی وَ إِمَامٌ لِخَلْقِی بِهِ یُعْرَفُ أَوْلِیَائِی مِنْ أَعْدَائِی وَ بِهِ یُمَیَّزُ حِزْبُ اَلشَّیْطَانِ مِنْ حِزْبِی وَ بِهِ یُقَامُ دِینِی وَ تُحْفَظُ حُدُودِی وَ تُنْفَذُ أَحْکَامِی وَ بِکَ وَ بِهِ وَ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ أَرْحَمُ عِبَادِی وَ إِمَائِی وَ بِالْقَائِمِ مِنْکُمْ أَعْمُرُ أَرْضِی بِتَسْبِیحِی وَ تَهْلِیلِی وَ تَقْدِیسِی وَ تَکْبِیرِی وَ تَمْجِیدِی وَ بِهِ أُطَهِّرُ اَلْأَرْضَ مِنْ أَعْدَائِی وَ أُورِثُهَا أَوْلِیَائِی وَ بِهِ أَجْعَلُ کَلِمَةَ اَلَّذِینَ کَفَرُوا بِیَ اَلسُّفْلی وَ کَلِمَتِیَ اَلْعُلْیَا وَ بِهِ أُحْیِی عِبَادِی وَ بِلاَدِی بِعِلْمِی وَ لَهُ [بِهِ] أُظْهِرُ اَلْکُنُوزَ وَ اَلذَّخَائِرَ بِمَشِیَّتِی وَ إِیَّاهُ أُظْهِرُ عَلَی اَلْأَسْرَارِ وَ اَلضَّمَائِرِ بِإِرَادَتِی وَ أَمُدُّهُ بِمَلاَئِکَتِی لِتُؤَیِّدَهُ عَلَی إِنْفَاذِ أَمْرِی وَ إِعْلاَنِ دِینِی ذَلِکَ وَلِیِّی حَقّاً وَ مَهْدِیُّ عِبَادِی صِدْقاً. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابن عباس روایت کرده که گفت: رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله فرمود: چون در شب معراج مرا به آسمان هفتم و از آنجا به سدرة المنتهی و از آنجا به حجاب های نور بردند، پروردگارم جل جلاله ندا کرد: ای محمد! تو بنده من و من پروردگار تو هستم. پس خود را در برابر من تواضع کن، مرا پرستش کن، بر من توکل کن و به من اعتماد داشته باش! زیرا من دوست دارم که تو بنده و حبیب و رسول و پیغمبر من باشی و برادرت علی، جانشین و باب (مدینه علم) تو باشد؛ او حجت من بر بندگانم و امام من بر خلق من است که به وسیله او، دوستان من از دشمنانم شناخته گردند و هم به وسیله او، حزب شیطان از حزب من تمیز داده می شود. دین من به وجود او پایدار، حدود آن محفوظ و احکامش جاری می گردد؛ به خاطر تو و

ص: 82


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 544 ح 7.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 631 ح 4.

علی و امامان از فرزندانش صلوات الله علیهم، به مرد و زن بندگانم ترحّم می کنم و به وسیله حضرت قائم صلوات الله علیه از شما، زمین خود را با تسبیح و تقدیس و تهلیل و تکبیر و تمجید ذات مقدسم، آباد می کنم؛ به وسیله او، زمین را از وجود دشمنانم پاک می گردانم و به دوستانم واگذار می کنم؛ به سبب او، سخنان کافران به خویش را پست و تعالیم خود را بلند می گردانم؛ به سبب او، شهرها و بندگانم را با علم خود باخبر می کنم و گنج ها و اندوخته ها را با مشیت خود برای او آشکار می سازم؛ او را با اراده خود، به اسرار و نهان های همه کس آگاه می گردانم و با نیروی فرشتگانم مدد می کنم تا او را برای اجرای فرمان و دینم را تأیید کنم. او ولی به حق من و مهدی حقیقی بندگان من است.

حدیث 166

166- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ عِیسَی اَلْقُمِّیُّ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَاجِیلَوَیْهِ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنِی أَحْمَدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ اَلْبَرْقِیُّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ خَلَفِ بْنِ حَمَّادٍ اَلْأَسَدِیِّ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ اَلْعَبْدِیِّ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ مِهْرَانَ عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: یَا عَلِیُّ أَنْتَ أَخِی وَ وَارِثِی وَ وَصِیِّی وَ خَلِیفَتِی فِی أَهْلِی وَ أُمَّتِی فِی حَیَاتِی وَ بَعْدَ مَمَاتِی مُحِبُّکَ مُحِبِّی وَ مُبْغِضُکَ مُبْغِضِی یَا عَلِیُّ أَنَا وَ أَنْتَ أَبَوَا هَذِهِ اَلْأُمَّةِ یَا عَلِیُّ أَنَا وَ أَنْتَ وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِکَ سَادَةٌ فِی اَلدُّنْیَا وَ مُلُوکٌ فِی اَلْآخِرَةِ مَنْ عَرَفَنَا فَقَدْ عَرَفَ اَللَّهَ وَ مَنْ أَنْکَرَنَا فَقَدْ أَنْکَرَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از سلیمان بن مهران از حضرت امام جعفر صادق از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: ای علی! تو برادر و وارث و وصی و خلیفه من در میان خاندانم و در امتم چه در زندگیم و چه بعد از مرگم هستی. دوست تو، دوست من است. و دشمن تو، دشمن من است. ای علی! من و تو دو پدر این امت هستیم. ای علی! من و تو و امامان از فرزندانت سروران دنیا و مالک های آخرت هستیم. هر کس ما را بشناسد، خدا را شناخته و هر کس ما را انکار کند، خدای عزوجل را انکار کرده است.

حدیث 167

167- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی وَ مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحَسَنِ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالاَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنْ مُوسَی بْنِ اَلْقَاسِمِ اَلْبَجَلِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُسْکَانَ عَنِ اَلْحَکَمِ بْنِ اَلصَّلْتِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ اَلْبَاقِرِ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: خُذُوا بِحُجْزَةِ هَذَا اَلْأَنْزَعِ یَعْنِی عَلِیّاً صلوات الله علیه فَإِنَّهُ اَلصِّدِّیقُ اَلْأَکْبَرُ وَ هُوَ اَلْفَارُوقُ یَفْرُقُ بَیْنَ اَلْحَقِّ وَ اَلْبَاطِلِ مَنْ أَحَبَّهُ هَدَاهُ اَللَّهُ وَ مَنْ أَبْغَضَهُ أَبْغَضَهُ اَللَّهُ وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ مَحَقَهُ اَللَّهُ وَ مِنْهُ سِبْطَا أُمَّتِی اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ وَ هُمَا اِبْنَایَ وَ مِنَ اَلْحُسَیْنِ أَئِمَّةٌ الْهُدَی أَعْطَاهُمُ اَللَّهُ عِلْمِی وَ فَهْمِی فَتَوَلُّوهُمْ وَ لاَ تَتَّخِذُوا وَلِیجَةً مِنْ دُونِهِمْ فَیَحِلَّ عَلَیْکُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّکُمْ وَ مَنْ یَحْلِلْ عَلَیْهِ غَضَبٌ مِنْ رَبَّهِ فَقَدْ هَوی وَ مَا اَلْحَیاةُ اَلدُّنْیا إِلامَتاعُ اَلْغُرُورِ. (2)

ص: 83


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 657 ح 6.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 216 ح 7.

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حکم بن صلت از حضرت امام محمد باقر از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی اللَّه علیه و آله فرمود: دامن این انزع یعنی علی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه را رها نکنید، زیرا او صدیق اکبر و فاروق است که بین حق و باطل جدایی می اندازد. هر که او را دوست بدارد خداوند هدایتش کرده و هر که با او دشمنی بورزد، خدا با او دشمن است، و هر کس از او تخلف ورزد، خداوند او را بی بهره نموده است. از علی صلوات الله علیه است دو سبط این امت، حضرت امام حسن و حضرت امام حسین صلوات الله علیهما؛ آن دو فرزندان من هستند و از ذریه حضرت امام حسین صلوات الله علیه خواهد بود ائمه هدی که خداوند، علم و فهم مرا به آنها عنایت کرده است. ایشان را دوست بدارید، به کسی جز آنها پناه نبرید که مشمول خشم خدا می شوید و هر کس خشم خدا او را فرا گیرد، از بین رفته است. و زندگی دنیا جز متاعی فریبنده نیست.

حدیث 168

168- علي بن إبراهیم القمي، بإسناده عن الإمام الصادق صلوات الله علیه قال قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فِی حَجَّةِ الْوَدَاعِ فِی مَسْجِدِ الْخَیْفِ إِنِّی فَرَطُکُمْ وَ إِنَّکُمْ وَارِدُونَ عَلَیَّ الْحَوْضَ حَوْضٌ عَرْضُهُ مَا بَیْنَ بُصْرَی وَ صَنْعَاءَ فِیهِ قِدْحَانٌ مِنْ فِضَّةٍ عَدَدَ النُّجُومِ أَلَا وَ إِنِّی سَائِلُکُمْ عَنِ الثَّقَلَیْنِ قَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا الثَّقَلَیْنِ- قَالَ کِتَابُ اللَّهِ الثَّقَلُ الْأَکْبَرُ طَرَفٌ بِیَدِ اللَّهِ وَ طَرَفٌ بِأَیْدِیکُمْ فَتَمَسَّکُوا بِهِ لَنْ تَضِلُّوا وَ لَنْ تَزِلُّوا وَ عِتْرَتِی وَ أَهْلُ بَیْتِی فَإِنَّهُ قَدْ نَبَّأَنِیَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ أَنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ کَإِصْبَعَیَّ هَاتَیْنِ وَ جَمَعَ بَیْنَ سَبَّابَتَیْهِ وَ لَا أَقُولُ کَهَاتَیْنِ وَ جَمَعَ بَیْنَ سَبَّابَتِهِ وَ الْوُسْطَی فَتَفْضُلُ هَذِهِ عَلَی هَذِهِ. (1)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی، با اسناد خویش از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی اللَّه علیه و آله در حجة الوداع در مسجد خیف فرمود: من جلوتر از شما می روم و شما پس از آن در حوض کوثر پیش من خواهید آمد؛ حوضی که به اندازه فاصله بصری تا صنعاء است. در آنجا قدح هایی از نقره به تعداد ستارگان است. و من راجع به دو امانت گران بها از شما بازخواست خواهم نمود.

پرسیدند: دو امانت گران بها چیست؟ فرمود: امانت بزرگ تر کتاب خدا است که از یک جانب دست خدا و از جانب دیگر دست شما است، چنگ بزنید به آن که هرگز گمراه نخواهید شد و منحرف نمی شوید. امانت دوم اهل بیت و عترت من هستند. خداوند به من خبر داده که آن دو از هم جدا نخواهند شد تا در حوض بر من وارد شوند چون این دو انگشت من. (هر دو انگشت سبابه را به هم نزدیک نمود.) نمی گویم مانند این دو انگشت (و به انگشت سبابه و وسطی اشاره کرد) که یکی از دیگری برتر باشد.

حدیث 169

169- قال علي بن إبراهیم القمي، قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه فِی خُطْبَتِهِ وَ قَدْ عَلِمَ الْمُسْتَحْفَظُونَ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله أَنَّهُ قَالَ إِنِّی وَ أَهْلَ بَیْتِی مُطَهَّرُونَ فَلَا تَسْبِقُوهُمْ فَتَضِلُّوا وَ لَا تَتَخَلَّفُوا عَنْهُمْ فَتَزِلُّوا وَ لَا تُخَالِفُوهُمْ فَتَجْهَلُوا وَ لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْکُمْ هُمْ أَعْلَمُ النَّاسِ کِبَاراً وَ أَحْلَمُ النَّاسِ صِغَاراً فَاتَّبِعُوا الْحَقَّ وَ أَهْلَهُ حَیْثُ کَانَ. (2)

ص: 84


1- . تفسیر قمی ص 143.بحارالانوار ج 23 ص 129 ح 61.
2- . بحارالانوار ج 23 ص 130 ح 62.

مرحوم علی بن ابراهیم قمی می گوید: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه در خطبه خود فرمود: کسانی که رسول الله صلی الله علیه و آله به آنها دستور داده بود تا احادیث را حفظ کنند، می دانند که آن جناب فرمود: اهل بیت من پاکان هستند. بر آنها سبقت نگیرید که گمراه می شوید و تخلف نورزید که منحرف می شوید و مخالفت نکنید که نادانی شما را احاطه می کند. به آنها چیزی نیاموزید، زیرا ایشان از شما داناترند. آنها داناترین مردم در بزرگی و حلیم ترین آنها در کوچکی هستند. پیرو حق باشید، هر جا که هست.

حدیث 170

170- علي بن إبراهیم القمي، عن أَبِیه عَنْ سُلَیْمَانَ الدَّیْلَمِیِّ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ دُعِیَ مُحَمَّدٌ فَیُکْسَی حُلَّةً وَرْدِیَّةً ثُمَّ یُقَامُ عَنْ یَمِینِ الْعَرْشِ ثُمَّ یُدْعَی بِإِبْرَاهِیمَ فَیُکْسَی حُلَّةً بَیْضَاءَ فَیُقَامُ عَنْ یَسَارِ الْعَرْشِ ثُمَّ یُدْعَی بِعَلِیٍّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ فَیُکْسَی حُلَّةً وَرْدِیَّةً فَیُقَامُ عَنْ یَمِینِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله ثُمَّ یُدْعَی بِإِسْمَاعِیلَ فَیُکْسَی حُلَّةً بَیْضَاءَ فَیُقَامُ عِنْدَ یَسَارِ إِبْرَاهِیمَ علیه السلام ثُمَّ یُدْعَی بِالْحَسَنِ صلوات الله فَیُکْسَی حُلَّةً وَرْدِیَّةً فَیُقَامُ عَنْ یَمِینِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه ثُمَّ یُدْعَی بِالْحُسَیْنِ صلوات الله علیه فَیُکْسَی حُلَّةً وَرْدِیَّةً فَیُقَامُ عَنْ یَمِینِ الْحَسَنِ ثُمَّ یُدْعَی بِالْأَئِمَّةِ فَیُکْسَوْنَ حُلَلًا وَرْدِیَّةً فَیُقَامُ کُلُّ وَاحِدٍ عَنْ یَمِینِ صَاحِبِهِ ثُمَّ یُدْعَی بِالشِّیعَةِ فَیَقُومُونَ أَمَامَهُمْ ثُمَّ یُدْعَی بِفَاطِمَةَ صلوات الله علیها وَ نِسَائِهَا مِنْ ذُرِّیَّتِهَا وَ شِیعَتِهَا فَ یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ- بِغَیْرِ حِسابٍ ثُمَّ یُنَادِی مُنَادٍ مِنْ بُطْنَانِ الْعَرْشِ مِنْ قِبَلِ رَبِّ الْعِزَّةِ وَ الْأُفُقِ الْأَعْلَی نِعْمَ الْأَبُ أَبُوکَ یَا مُحَمَّدُ وَ هُوَ إِبْرَاهِیمُ وَ نِعْمَ الْأَخُ أَخُوکَ وَ هُوَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ نِعْمَ السِّبْطَانِ سِبْطَاکَ وَ هُمَا الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ وَ نِعْمَ الْجَنِینُ جَنِینُکَ وَ هُوَ مُحَسِّنٌ وَ نِعْمَ الْأَئِمَّةُ الرَّاشِدُونَ ذُرِّیَّتُکَ وَ هُمْ فُلَانٌ وَ فُلَانٌ وَ نِعْمَ الشِّیعَةُ شِیعَتُکَ أَلَا إِنَّ مُحَمَّداً وَ وَصِیَّهُ وَ سِبْطَیْهِ و الأئمّة من ذریته هُمُ الْفَائِزُونَ ثُمَّ یُؤْمَرُ بِهِمْ إِلَی الْجَنَّةِ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ. (1)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: روز قیامت که می شود، رسول الله صلی الله علیه و آله را می خواهند، حله ای گلرنگ بر پیکر او می پوشانند و در طرف راست عرش می ایستد. سپس حضرت ابراهیم خلیل را می خواهند، او را حله ای سفید می پوشانند و در طرف چپ عرش می ایستد. بعد حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه را می خواهند، حله ای گلرنگ نیز بر پیکر او می پوشانند و در طرف راست رسول الله صلی الله علیه و آله می ایستد.

آنگاه حضرت اسماعیل را می خواهند، حله ای سفید بر تن او می پوشانند و در طرف چپ حضرت ابراهیم می ایستد. بعد حضرت امام حسن مجتبی صلوات الله علیه را می خواهند و حله ای گلرنگ به او می دهند و در طرف راست حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه می ایستد. بعد حضرت امام حسین صلوات الله غ را می خواهند و حله ای گلرنگ بر او می پوشانند و طرف راست حضرت امام حسن مجتبی صلوات الله علیه می ایستد. بعد یک یک از امامان صلوات الله علیهم را می خوانند و هر کدام حله ای گلرنگ می پوشند و در طرف راست دیگری می ایستد. بعد شیعیان را می خوانند و آنها در جلوی امامان می ایستند. آنگاه حضرت فاطمه صلوات الله علیها و زنان از نژاد آن سرور و ارادتمندانش را می خوانند، اینان بدون حساب داخل بهشت می شوند.

ص: 85


1- . تفسیر قمی ص 116- 117.بحارالانوار ج 23 ص 130- 131 ح 63.

آنگاه یک منادی از طرف پروردگار، از دل عرش و افق اعلی فریاد می زند: خوب پدری داشتی ای محمّد که ابراهیم است و خوب برادری داری که علی است و خوب فرزندانی داری که حسن و حسین هستند و خوب بچه ای در نهاد مادر داشتی که محسن است و خوب پیشوایانی راهنما و رهبرند از نژاد تو که فلان و فلان نام دارند و خوب هستند شیعیانت. ای مردم! متوجه باشید که محمّد و وصی و دو فرزندش و ائمه از ذریه ایشان همان رستگارانند. سپس دستور صادر می شود که به جانب بهشت رهسپار شوند. و این است همان قول خداى عزوجل: «پس هر که را از آتش به دور دارند و در بهشت درآورند، قطعا کامیاب شده است». (سوره آل عمران آیه 185)

حدیث 171

171- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الْعَلَوِیُّ عَنِ ابْنِ قُتَیْبَةَ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ عَنْ عُبَیْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَی عَنْ شَرِیکٍ عَنِ الرُّکَیْنِ بْنِ الرَّبِیعِ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ زَیْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمْ خَلِیفَتَیْنِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَإِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از زید بن ثابت گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: من در میان شما دو جانشین می گذارم؛ کتاب خدا و عترتم اهل بیتم. این دو از هم جدا نمی شوند تا در حوض بر من وارد شوند.

حدیث 172

172- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن أَبِیه عَنِ ابْنِ قُتَیْبَةَ عَنِ الْفَضْلِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ حَرِیزٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی الضُّحَی عَنْ زَیْدِ بْنِ أَرْقَمَ عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله قَالَ: إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمْ کِتَابَ اللَّهِ وَ أَهْلَ بَیْتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از زید بن ارقم روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من میان شما کتاب خدا و اهل بیتم را می گذارم. این دو از هم جدا نمی شوند تا در حوض بر من وارد شوند.

حدیث 173

173- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِیدِ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ یُونُسَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مَمَاتِی وَ یَدْخُلَ الْجَنَّةَ الَّتِی وَعَدَنِی رَبِّی جَنَّةَ عَدْنٍ مَنْزِلِی قَضِیبٌ مِنْ قُضْبَانِهَا غَرَسَهُ رَبِّی بِیَدِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ کُنْ فَکَانَ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیّاً مِنْ بَعْدِی وَ الْأَوْصِیَاءَ مِنْ ذُرِّیَّتِی أَعْطَاهُمُ اللَّهُ فَهْمِی وَ عِلْمِی وَ ایْمُ اللَّهِ لَیَقْتُلُنَّ ابْنِی لَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِی. (3)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از سعد بن طریف روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس دوست دارد به زندگی من زنده باشد و به مرگ من بمیرد و داخل بهشت عدنی که پروردگارم وعده داده بشود و شاخه ای که خدا

درخت آن را به دست خویش(به قدرت خویش) غرس نموده

ص: 86


1- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 240 ح 60.
2- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 240 ح 62.
3- . بصائر الدرجات ج 1 ص 113 ح 206.

بگیرد، خداوند فرمود: باش! باید ولایت علی صلوات الله علیه را بعد از من و اوصیاء از فرزندان مرا که فهم و علم نصیب ایشان شده است، بپذیرد. وای بر کسانی که فرزند مرا بکشند! خداوند آنها را از شفاعت من محروم کند.

حدیث 174

174- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ عِیسَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْمُؤْمِنِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْحَذَّاءِ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِیفٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مماتي وَ یَدْخُلَ جَنَّةَ رَبِّی جَنَّةَ عَدْنٍ قَضِیبٌ مِنْ قُضْبَانِهَا غَرَسَهُ رَبِّی بِیَدِهِ فَقَالَ لَهُ کُنْ فَکَانَ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیّاً صلوات الله علیه وَ الْأَوْصِیَاءَ مِنْ بَعْدِهِ وَ لْیُسَلِّمْ لِفَضْلِهِمْ فَإِنَّهُمُ الْهُدَاةُ الْمَرْضِیُّونَ أَعْطَاهُمْ فَهْمِی وَ عِلْمِی وَ هُمْ عِتْرَتِی مِنْ دَمِی وَ لَحْمِی أَشْکُو إِلَی اللَّهِ عَدُوَّهُمْ مِنْ أُمَّتِیَ الْمُنْکِرِینَ لِفَضْلِهِمْ الْقَاطِعِینَ فِیهِمْ صِلَتِی وَ اللَّهِ لَیَقْتُلُنَّ ابْنِی وَ لَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِی. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از سعد بن طریف روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات غ علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس دوست دارد به زندگی من زنده باشد و به مرگ من بمیرد و داخل بهشت عدنی که پروردگارم وعده داده بشود و شاخه ای که خدا درخت آن را به دست خویش(به قدرت خویش) غرس نموده بگیرد، خداوند فرمود: باش! باید ولایت علی صلوات الله علیه را بعد از من و اوصیاء از فرزندان مرا بپذیرد و به خاطر فضائل شان تسلیم شان شود، زیرا ایشان هدایت شدگان و مورد رضایت خدا هستند. خدا به ایشان فهم و علم مرا داده است و آنها عترت من و از خون و گوشت من هستند. به خدا شکایت می برم از دشمنان آنها در امتم و منکران فضائل شان و کسانی که رابطه مرا با ایشان قطع کرده اند. به خدا قسم کسانی که فرزند مرا بکشند، خداوند آنها را از شفاعت من محروم کند.

حدیث 175

175- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَمَّنْ رَوَاهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَبِی یَحْیَی الْمَدَنِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مِیتَتِی وَ یَدْخُلَ جَنَّةَ عَدْنٍ الَّتِی وَعَدَنِی رَبِّی قَضِیبٌ مِنْ قُضْبَانِهَا غَرَسَهُ بِیَدِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ کُنْ فَکَانَ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه وَ الْأَوْصِیَاءَ مِنْ بَعْدِهِ مِنْ ذُرِّیَّتِی فَإِنَّهُمْ لَنْ یُدْخِلُوکُمْ فِی بَابِ ضَلَالٍ وَ لَنْ یُخْرِجُوکُمْ مِنْ بَابِ هُدًی وَ لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْکُمْ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از عمر بن علی بن ابی طالب صلوات الله علیه روایت کرده که گفت: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس دوست دارد به زندگی من زنده باشد و به مرگ من بمیرد و داخل بهشت عدنی که پروردگارم وعده داده بشود و شاخه ای که خدا درخت آن را به دست خویش غرس نموده بگیرد، خداوند فرمود: باش! باید ولایت علی صلوات الله علیه را بعد از من و اوصیاء از فرزندان مرا بپذیرد، زیرا ایشان هرگز در باب گمراهی وارد نمی شوند و نیز از باب هدایت بیرون نمی روند. و به ایشان چیزی نیاموزید که آنها از شما داناترند.

ص: 87


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 113 ح 207.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 121 ح 222.

حدیث 176

176- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن یَعْقُوبُ بْنُ یَزِیدَ عَنْ یَحْیَی بْنِ الْمُبَارَکِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مِهْزَمٍ الْأَسَدِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ إِنَّ أَهْلَ بَیْتِیَ الْهُدَاةُ بَعْدِی أَعْطَاهُمُ اللَّهُ فَهْمِی وَ عِلْمِی وَ خُلِقُوا مِنْ طِینَتِی فَوَیْلٌ لِلْمُنْکِرِینَ حَقَّهُمْ مِنْ بَعْدِیَ الْقَاطِعِینَ فِیهِمْ صِلَتِی لَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِی. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابراهیم بن مهزم اسدی از پدرش روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: اهل بیت من هادیان بعد از من هستند. خداوند فهم و علم مرا به ایشان عطا کرده است و ایشان را از سرشت من آفریده است. وای بر منکرین حق ایشان بعد از من و کسانی که رابطه من را با آنها را قطع کنند! شفاعت من به ایشان نمی رسد.

حدیث 177

177- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن الْعَبَّاسُ بْنُ مَعْرُوفٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ حَرِیزٍ عَنِ أبی حمزة الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مَمَاتِی وَ یَدْخُلَ جَنَّةَ رَبِّی جَنَّةَ عَدْنٍ مَنْزِلِی قَضِیبٌ مِنْ قُضْبَانِهَا غَرَسَهَا اللَّهُ رَبِّی بِیَدِهِ فَلْیَتَوَلَّ عَلِیّاً وَ الْأَئِمَّةَ مِنْ بَعْدِهِ فَإِنَّهُمْ أَئِمَّةُ الْهُدَی أَعْطَاهُمُ اللَّهُ فَهْماً وَ عِلْماً فَهُمْ عِتْرَتِی مِنْ لَحْمِی وَ دَمِی إِلَی اللَّهِ أَشْکُو مَنْ عَادَاهُمْ مِنْ أُمَّتِی وَ اللَّهِ لَیَقْتُلُنَّ ابْنِی لَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِی. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابو حمزه ثمالی روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس دوست دارد به زندگی من زنده باشد و به مرگ من بمیرد و داخل بهشت عدنی که پروردگارم وعده داده بشود و شاخه ای که خدا درخت آن را به دست خویش غرس نموده بگیرد، باید ولایت علی صلوات الله علیه و امامان بعد از آن حضرت را بپذیرد. ایشان ائمه هدایت هستند، خدا به ایشان فهم و علم مرا داده است و آنها عترت من و از خون و گوشت من هستند. به خدا شکایت می برم از دشمنان آنها در امتم. به خدا قسم کسانی که فرزند مرا بکشند، خداوند آنها را از شفاعت من محروم کند.

حدیث 178

178- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنْ مُوسَی بْنِ سَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ الْقَاهِرِ عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَحْیَا حَیَاتِی وَ یَمُوتَ مِیتَتِی وَ یَدْخُلَ جَنَّةَ عَدْنٍ قَضِیبٌ غَرَسَهُ رَبِّی فَلْیَتَوَلَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ وَ أَوْصِیَاءَهُ مِنْ بَعْدِی فَإِنَّهُمْ لَا یُدْخِلُونَکُمْ فِی بَابِ ضَلَالٍ وَ لَا یُخْرِجُونَکُمْ مِنْ بَابِ هُدًی وَ لَا تُعَلِّمُوهُمْ فَإِنَّهُمْ أَعْلَمُ مِنْکُمْ وَ إِنِّی سَأَلْتُ رَبِّی أَنْ لَا یُفَرِّقَ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْکِتَابِ حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ مَعِی هَکَذَا وَ ضَمَّ بَیْنَ إِصْبَعَیْهِ وَ عَرْضُهُ مَا بَیْنَ صَنْعَاءَ إِلَی إیلة فِیهِ قِدْحَانُ فِضَّةٍ وَ ذَهَبٍ عَدَدَ النُّجُومِ. (3)

ص: 88


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 114 ح 208.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 114 ح 209.
3- . بصائر الدرجات ج 1 ص 115 ح 211.

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از جابر جعفی روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس خوشحال می شود که به زندگی من زنده باشد و به مرگ من بمیرد و داخل بهشت عدنی شود که شاخه ای آن را پروردگارم به دست خویش(به قدرت خویش) غرس نموده، پس بعد از من، ولایت علی و اوصیاء بعد از او را بپذیرد، زیرا ایشان هرگز در باب گمراهی وارد نمی شوند و نیز از باب هدایت بیرون نمی روند، به انان چیزی نیاموزید که آنان از شما داناترند. من از پروردگارم خواسته ام که بین ایشان و کتاب جدایی میندازد تا آن که سر حوض با من وارد شوند. همچنین حضرت دو انگشتش را به هم چسبانید، پهنای آن حوض از صنعاء تا ایله است، در آن جام های طلا و نقره به تعداد ستارگان است.

حدیث 179

179- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بَشِیرٍ عَنْ ذَرِیحِ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ إِنِّی قَدْ تَرَکْتُ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ کِتَابَ اللَّهِ وَ أَهْلَ بَیْتِی فَنَحْنُ أَهْلُ بَیْتِهِ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ذریح بن یزید روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من در میان شما دو چیز گرانبها گذاشتم؛ کتاب خدا و اهل بیتم را. حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: ما اهل بیت آن حضرت هستیم.

حدیث 180

180- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ عَنْ یَحْیَی بْنِ أُدَیْمٍ عَنْ شَرِیکٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَصْحَابَهُ بِمِنًی فَقَالَ یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ أَمَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَإِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی وَ الْکَعْبَةَ الْبَیْتَ الْحَرَامِ ثُمَّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه أَمَّا کِتَابَ اللَّهِ فَحَرَّفُوا وَ أَمَّا الْکَعْبَةَ فَهَدَمُوا وَ أَمَّا الْعِتْرَةَ فَقَتَلُوا وَ کُلَّ وَدَائِعِ اللَّهِ فَقَدْ تَبَّرُوا. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله اصحاب خود را در منی پیش خواند و فرمود: ای مردم! من میان شما دو چیز گرانبها می گذارم که تا وقتی به آن دو تمسک جویید، گمراه نمی شوید؛ کتاب خدا و عترتم اهل بیتم. آن دو از یکدیگر جدا نمی شوند تا در حوض بر من وارد شوند. سپس فرمود: ای مردم! من میان شما چیزهای محترم در نزد خدا می گذارم؛ کتاب خدا و عترتم و کعبه که بیت الحرام است.

حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: کتاب خدا را تغییر دادند و کعبه را منهدم نمودند و عترت را کشتند و تمام ودایع خدا را درهم شکسته و از بین برده اند.

ص: 89


1- . بصائر الدرجات ج 2 ص 297 ح 1466.
2- . بصائر الدرجات ج 2 ص 296 ح 1465.

حدیث 181

181- الشیخ أبي الفضل شاذان بن جبرئیل القمي، بِالْإِسْنَادِ یَرْفَعُهُ إِلَی الْإِمَامِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهم عَنْ جَابِرٍ الْأَنْصَارِیِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَاطِمَةُ صلوات الله علیها بَهْجَةُ قَلْبِی وَ ابْنَاهَا صلوات الله علیهما ثَمَرَةُ فُؤَادِی وَ بَعْلُهَا نُورُ بَصَرِی وَ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِهَا أَمَانَتِی وَ الْحَبْلُ الْمَمْدُودُ فَمَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ فَقَدْ نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُمْ فَقَدْ هَوَی. (1)

مرحوم شیخ ابو الفضل شاذان بن جبرئیل قمی، با اسناد مرفوع از حضرت امام جعفر صادق از پدر بزرگوارش از جد بزرگوارش صلوات الله علیهم از جابر بن عبد الله انصاری روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: حضرت فاطمه صلوات الله علیها مایه سرور دل من است و دو فرزندش میوه دلم و شوهرش نور چشم من و ائمه از فرزندانش، امنای من و ریسمان پیوسته هستند. هر کس به آنها چنگ زند نجات می یابد و هر کس تخلف ورزد، گمراه شده است.

حدیث 182

182- الشیخ أبي الفضل شاذان بن جبرئیل القمي، بِالْإِسْنَادِ یَرْفَعُهُ إِلَی ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ: لَمَّا رَجَعْنَا مِنْ حَجَّةِ الْوَدَاعِ جَلَسْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فِی مَسْجِدِهِ فَقَالَ أَ تَدْرُونَ مَا أَقُولُ لَکُمْ قَالُوا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ مَنَّ عَلَی أَهْلِ الدِّینِ إِذْ هَدَاهُمْ بِی وَ أَنَا أَمُنُّ عَلَی أَهْلِ الدِّینِ إِذْ أَهْدِیهِمْ بِعَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ابْنِ عَمِّی وَ أَبِی ذُرِّیَّتِی أَلَا وَ مَنِ اهْتَدَی بِهِمْ نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُمْ ضَلَّ وَ غَوَی أَیُّهَا النَّاسُ اللَّهَ اللَّهَ فِی عِتْرَتِی وَ أَهْلِ بَیْتِی فَإِنَّ فَاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنِّی وَ وَلَدَیْهَا عَضُدَایَ وَ أَنَا وَ بَعْلُهَا کَالضَّوْءِ اللَّهُمَّ ارْحَمْ مَنْ رَحِمَهُمْ وَ لَا تَغْفِرْ لِمَنْ ظَلَمَهُمْ ثُمَّ دَمَعَتْ عَیْنَاهُ وَ قَالَ کَأَنِّی أَنْظُرُ الْحَالَ. (2)

مرحوم شیخ ابو الفضل شاذان بن جبرئیل قمی، با اسناد مرفوع از ابن عباس روایت کرده که گفت: وقتی از حجة الوداع برگشتیم، در مسجد رسول الله صلی الله علیه و آله خدمت آن جناب نشسته بودیم. فرمود: می دانید می خواهم به شما چه بگویم؟ گفتیم: خدا و پیامبرش می دانند. فرمود: بدانید که خداوند بر اهل دین منت گذاشت، زیرا ایشان را به وسیله من هدایت نمود. و من بر اهل دین منت می گذارم، چون آنها را به وسیله حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه، پسر عمو و پدر فرزندانم هدایت کردم. هر کس به وسیله ایشان هدایت یافت، رستگار است و کسی که از آنها تخلف جست، گمراه و سرگردان.

ای مردم! خدا خدا را در مورد عترت و اهل بیتم در نظر داشته باشید! حضرت فاطمه پاره تن من است و دو فرزندش بازوان من هستند و من و شوهرش چون نور درخشنده هستیم. خدایا! رحم کن بر کسی که به آنها رحم نماید و نیامرز کسی را که بر آنها ستم ورزد. در این موقع چشمان رسول الله صلی الله علیه و آله پر از اشک شد و فرمود: گویا هم اکنون می بینم چه خواهند کرد.

حدیث 183

183- الشیخ أبي الفضل شاذان بن جبرئیل القمي، بِالْإِسْنَادِ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی جَعَلَ ذُرِّیَّةَ کُلِّ نَبِیٍّ مِنْ صُلْبِهِ وَ جَعَلَ ذُرِّیَّتِی مِنْ صُلْبِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ مَعَ فَاطِمَةَ ابْنَتِی وَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی اصْطَفَاهُمْ کَمَا اصْطَفی آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِیمَ وَ آلَ عِمْرانَ

ص: 90


1- . فضائل (الإبن شاذان) ص 197.بحارالانوار ج 23 ص 142 ح 95.
2- . بحارالانوار ج 23 ص 143 ح 97.

عَلَی الْعالَمِینَ فَاتَّبِعُوهُمْ یَهْدُوکُمْ إِلَی صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ وَ قَدِّمُوهُمْ وَ لَا تَتَقَدَّمُوا عَلَیْهِمْ فَإِنَّهُمْ أَحْلَمُکُمْ صِغَاراً وَ أَعْلَمُکُمْ کِبَاراً فَاتَّبِعُوهُمْ فَإِنَّهُمْ لَا یُدْخِلُونَکُمْ فِی ضَلَالٍ وَ لَا یُخْرِجُونَکُمْ مِنْ هُدًی. (1)

مرحوم شیخ ابو الفضل شاذان بن جبرئیل قمی، با اسناد از حضرت امام جعفر صادق از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند ذریه تمام پیامبران را از نژاد خودش قرار داده، ولی ذریه مرا از نژاد حضرت علی بن ابی طالب و حضرت فاطمه دخترم قرار داده است. خداوند آنها را مانند حضرت آدم و حضرت نوح و آل ابراهیم و آل عمران بر جهانیان برگزیده است. پیرو ایشان باشید؛ شما را به راه راست هدایت می کنند. آنها را مقدم دارید، ولی بر ایشان مقدم نشوید، زیرا آنها در کوچکی از همه شما باحلم ترند و در بزرگی از تمام شما عالم ترند. پیرو آنها باشید که گمراه تان نخواهند کرد و از هدایت خارج تان نمی کنند.

حدیث 184

184- الشیخ أبي الفضل شاذان بن جبرئیل القمي، بِالْإِسْنَادِ یَرْفَعُهُ إِلَی أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ وَ الزُّبَیْرِ بْنِ الْعَوَّامِ أَنَّهُمَا قَالا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَنَا مِیزَانُ الْعِلْمِ وَ عَلِیٌّ کَفَّتَاهُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ خُیُوطُهُ وَ فَاطِمَةُ عِلَاقَتُهُ وَ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِهِمْ عموده فیُنْصَبُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ فَتُوزَنُ فِیهِ الْأَعْمَالُ مِنَ الْمُحِبِّینَ لَنَا وَ الْمُبْغِضِینَ. (2)

مرحوم شیخ ابو الفضل شاذان بن جبرئیل قمی، با اسناد مرفوع از انس بن مالک و زبیر بن عوام روایت کرده که گفتند: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من ترازوی علم هستم و علی صلوات الله علیه دو کفه آن و حسن و حسین صلوات الله علیهما بندهای ترازو و حضرت فاطمه صلوات الله علیها قسمت اتصال دو کفه است و ائمه از فرزندان آنها عمود آن هستند. روز قیامت [این ترازو را] برای ایشان قرار می دهند و در آن اعمال مردم از دوستان و دشمنان ما را محاسبه می کنند.

حدیث 185

185- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِ السَّلاَمُ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مَعْبَدٍ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی اَلرِّضَا عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَرْکَبَ سَفِینَةَ اَلنَّجَاةِ وَ یَسْتَمْسِکَ بِالْعُرْوَةِ اَلْوُثْقی وَ یَعْتَصِمَ بِحَبْلِ اَللَّهِ اَلْمَتِینِ فَلْیُوَالِ عَلِیّاً بَعْدِی وَ لْیُعَادِ عَدُوَّهُ وَ لْیَأْتَمَّ بِالْأَئِمَّةِ اَلْهُدَاةِ مِنْ وُلْدِهِ فَإِنَّهُمْ خُلَفَائِی وَ أَوْصِیَائِی وَ حُجَجُ اَللَّهِ عَلَی اَلْخَلْقِ بَعْدِی وَ سَادَةُ أُمَّتِی وَ قَادَةُ اَلْأَتْقِیَاءِ إِلَی اَلْجَنَّةِ حِزْبُهُمْ حِزْبِی وَ حِزْبِی حِزْبُ اَللَّهِ وَ حِزْبُ أَعْدَائِهِمْ حِزْبُ اَلشَّیْطَانِ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حسین بن خالد از حضرت امام رضا صلوات الله علیه از پدر بزرگوارش از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمودند: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس که خواهد بر کشتی نجات سوار شود

ص: 91


1- . فضائل (لإبن شاذان) ص 210.بحارالانوار ج 23 ص 144 ح 98.
2- . فضائل (لإبن شاذان) ص 210.بحارالانوار ج 23 ص 144 ح 99.
3- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 18 ح 5.

و به حلقه محکم بچسبد و به رشته الهی در آویزد باید پس از من دوستدار علی صلوات الله علیه باشد و با دشمن او دشمن باشد. او باید اقتداء کند به امامان رهبر از فرزندانش زیرا آنها خلفا و اوصیاء من هستند و حجت های خدا بر خلق او پس از من و سروران امت من و پیشوایان با تقوا به سوی بهشت. حزب آنان، حزب من است و حزب من، حزب خدا است و حزب دشمنان شان حزب شیطان است.

حدیث 186

186- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ مَاتَ وَ لَیْسَ لَهُ إِمَامٌ مِنْ وُلْدِی مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً وَ یُؤْخَذُ بِمَا عَمِلَ فِی اَلْجَاهِلِیَّةِ وَ اَلْإِسْلاَمِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فرمود: هر کس بميرد و او را امامى از فرزندان من نباشد به مرگ جاهليت مرده است. و مؤاخذه گردد به آن چه انجام داده است در جاهليت و اسلام.

حدیث 187

187- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَتَمَسَّکَ بِالْعُرْوَةِ اَلْوُثْقی فَلْیَتَمَسَّکْ بِحُبِّ عَلِیٍّ وَ أَهْلِ بَیْتِی صلوات الله علیهم. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود هر کس دوست میدارد که چنگ زند به دستگیره محکم و استوار به دوستی علی و اهل بیت من صلوات الله علیهم چند زند.

حدیث 188

188- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: اَلْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ اَلْحُسَیْنِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ مَنْ أَطَاعَهُمْ فَقَدْ أَطاعَ اَللهَ وَ مَنْ عَصَاهُمْ فَقَدْ عَصَی اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ هُمُ اَلْعُرْوَةُ اَلْوُثْقَی وَ هُمُ اَلْوَسِیلَةُ إِلَی اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود ائمه صلوات الله علیهم از فرزند حضرت امام حسین صلوات الله علیه باشند هر

ص: 92


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 58 ح 214.
2- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 58 ح 216.
3- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 58 ح 217.

کس آنها را اطاعت کند خدا را اطاعت کرده است و هر کس آنها را نافرمانی کند نافرمانی خدا را کرده است ایشان حلقه و دستگیرۀ محکم باشند و ایشان وسیله تقرب به درگاه الهی هستند.

حدیث 189

189- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَنْتَ یَا عَلِیُّ وَ وُلْدُکَ خِیَرَةُ اللَّهِ مِنْ خَلْقِهِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: ای علی! تو و فرزندانت بهترین خلق خدا هستید.

حدیث 190

190- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ أَحَبَّنَا أَهْلَ اَلْبَیْتِ حَشَرَهُ اَللَّهُ تَعَالَی آمِناً یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: هر کس ما اهل بیت را دوست دارد حقتعالی در روز قیامت او را محشور کند در حالتی که ایمن باشد از عذاب.

حدیث 191

191- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ لِعَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ اَلْحَسَنِ وَ اَلْحُسَیْنِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ وَ اَلْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ اَلْمُطَّلِبِ وَ عَقِیلٍ أَنَا حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبَکُمْ وَ سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمَکُمْ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله به علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم و عباس بن عبد- المطلب و عقیل فرمود: من در جنگ هستم با کسی که با شما در جنگ باشد و در صلح هستم با کسی که با شما در صلح باشد.

حدیث 192

192- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ اَللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ وَ أَعِنْ مَنْ أَعَانَهُ وَ اُنْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَ اُخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ وَ اُخْذُلْ عَدُوَّهُ وَ کُنْ لَهُ وَ لِوُلْدِهِ وَ اُخْلُفْهُ فِیهِمْ بِخَیْرٍ وَ بَارِکْ

ص: 93


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 58 ح 218.
2- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 58 ح 220.
3- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 59 ح 223.

لَهُمْ فِیمَا تُعْطِیهِمْ وَ أَیِّدْهُمْ بِرُوحِ اَلْقُدُسِ وَ اِحْفَظْهُمْ حَیْثُ تَوَجَّهُوا مِنَ اَلْأَرْضِ وَ اِجْعَلِ اَلْإِمَامَةَ فِیهِمْ وَ اُشْکُرْ مَنْ أَطَاعَهُمْ وَ أَهْلِکْ مَنْ عَصَاهُمْ إِنَّکَ قَرِیبٌ مُجِیبٌ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّى اللّه عليه و آله فرمود: هر کس من مولاى او هستم پس على مولاى اوست، خدايا! دوستانش را دوست بدار و دشمنانش را دشمن؛ يارى كنندگانش را يارى فرما و ناصرانش را نصرت ده.

خواركنندگان و دشمنانش را خوار ساز، براى او و فرزندانش دوست باش و آنها را جانشين خير او گردان، عطاياى خود را بر ايشان مبارك ساز و با روح القدس ياريشان كن و ايشان را در هر جاى زمين حفظ فرما، امامت را در ايشان قرار ده، هر کس اطاعت شان كند سپاس دار، هر کس نافرمانی شان كند هلاک كن، كه تو نزديک و اجابت كننده اى.

حدیث 193

193- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: تُوضَعُ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ مَنَابِرُ حَوْلَ اَلْعَرْشِ لِشِیعَتِی وَ شِیعَةِ أَهْلِ بَیْتِی اَلْمُخْلَصِینَ فِی وِلاَیَتِنَا وَ یَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ هَلُمُّوا یَا عِبَادِی إِلَیَّ لِأَنْشُرَنَّ عَلَیْکُمْ کَرَامَتِی فَقَدْ أُوذِیتُمْ فِی اَلدُّنْیَا. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: در روز قیامت منبرهایی گرداگرد عرش گذارند از برای شیعیان من و شیعیان اهل بیت من که در ولایت ما خلوص دارند و حق تعالی به آنها می فرماید: ای بندگان من! بیائید به سوی من که کرامت خود را به سوی شما منتشر کنم شما در دنیا اذیت و آزار کشیده اید.

حدیث 194

194- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: خُلِقْتَ یَا عَلِیُّ مِنْ شَجَرَةٍ خُلِقْتُ مِنْهَا أَنَا أَصْلُهَا وَ أَنْتَ فَرْعُهَا وَ اَلْحُسَیْنُ وَ اَلْحَسَنُ أَغْصَانُهَا وَ مُحِبُّونَا وَرَقُهَا فَمَنْ تَعَلَّقَ بِشَیْءٍ مِنْهَا أَدْخَلَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلْجَنَّةَ.(3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرص صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّى اللّه عليه و آله فرمود: تو از درختى خلق شدى كه من از آن خلق شدم و من اصل آن

ص: 94


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 59 ح 227.
2- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 60 ح 232.
3- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 60 ح 233.

درخت هستم و تو فرع آن و حسين و حسن صلوات الله علیهما شاخه هاى آن و دوستان ما برگ هاى آن؛ هر کس در چيزى از آن آويزد، خداوند او را در بهشت داخل کند.

حدیث 195

195- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: أَوَّلُ مَا یُسْأَلُ عَنْهُ اَلْعَبْدُ حُبُّنَا أَهْلَ اَلْبَیْتِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: اوّل چیزی که از بنده سؤال می شود دوستی ما اهل بیت است.

حدیث 196

196- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: إِنَّ فَاطِمَةَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَحَرَّمَ اَللَّهُ ذُرِّیَّتَهَا عَلَی اَلنَّارِ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: فرمود همانا فاطمه صلوات الله علیها دامن خود را از آلودگی بازداشت حق تعالی آتش را بر ذریه او حرام کرد.

حدیث 197

197- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ اَلنَّبِیُّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: یَقْتُلُ اَلْحُسَیْنَ شَرُّ اَلْأُمَّةِ وَ یَتَبَرَّأُ مِنْ وُلْدِهِ مَنْ یَکْفُرُ بِی.(3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّى اللّه عليه و آله فرمود: حضرت امام حسين صلوات الله علیه را بدترين امّت بكشد و بی زاری جوید از فرزندان او هر کس که به من كافر شود.

حدیث 198

198- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ نَحْنُ أَهْلَ اَلْبَیْتِ لاَ یُقَاسُ بِنَا أَحَدٌ فِینَا نَزَلَ اَلْقُرْآنُ وَ فِینَا مَعْدِنُ اَلرِّسَالَةِ. (4)

ص: 95


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 62 ح 258.
2- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 63 ح 265.
3- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 64 ح 278.
4- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 66 ح 298.

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: ما اهل بيتی هستیم كه با ما كسى را قياس نتوان كرد، قرآن در شأن ما نازل شد و در ما است معدن رسالت.

حدیث 199

199- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ مَا کُنَّا نَعْرِفُ اَلْمُنَافِقِینَ عَلَی عَهْدِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ إِلاَّ بِبُغْضِهِمْ عَلِیّاً وَ وُلْدَهُ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امام زین العابدین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: ما در عهد رسول الله صلی الله علیه و آله منافقین را نمی شناختیم مگر به بغض ایشان نسبت به علی و فرزندان او صلوات الله علیهم.

حدیث 200

200- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن محمد بن عمر بن محمدبن سلم بن البراء الجعابي قال حدثني أبو محمد الحسن بن عبد الله بن محمد بن العباس الرازي التَّمِیمِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: وَسَطُ اَلْجَنَّةِ لِی وَ لِأَهْلِ بَیْتِی. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از جناب تمیمی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: وسط بهشت از آن من و اهل بیت من است.

حدیث 201

201- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ اَلْجِعَابِیُّ اَلْحَافِظُ اَلْبَغْدَادِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی عَلِیُّ بْنُ مُوسَی اَلرِّضَا قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی مُوسَی قَالَ حَدَّثَنِی أَخِی إِسْمَاعِیلُ عَنْ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم عَنِ اَلنَّبِیِّ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ عَنْ جَبْرَئِیلَ عَنِ اَللَّهِ تَعَالَی قَالَ: مَنْ عَادَی أَوْلِیَائِی فَقَدْ بَارَزَنِی بِالْمُحَارَبَةِ وَ مَنْ حَارَبَ أَهْلَ بَیْتِ نَبِیِّی فَقَدْ حَلَّ عَلَیْهِ عَذَابِی وَ مَنْ تَوَلَّی غَیْرَهُمْ فَقَدْ حَلَّ عَلَیْهِ غَضَبِی وَ مَنْ أَعَزَّ غَیْرَهُمْ فَقَدْ آذَانِی وَ مَنْ آذَانِی فَلَهُ اَلنَّارُ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از محمد بن عبدالله از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حسين بن على صلوات الله علیهم از رسول الله صلّى اللّه عليه و آله و از جبرئيل عليه السّلام از خداى عزّوجلّ روايت كرده كه فرمود: هر کس دشمنى كند با دوستان من به جنگ من بيرون آمده است و هر کس جنگ كند با اهل بيت پيامبر من، عذابم بر او فرود آمده و هر کس به

ص: 96


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 67 ح 306.
2- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 68 ح 315.
3- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 68 ح 316.

غير ايشان تولّى كند، غضب من بر او فرود آمده و هر کس عزيز دارد غير ايشان را مرا رنجانده، و هر کس مرا برنجاند در آتش است.

حدیث 202

202- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ یُوسُفَ اَلْبَغْدَادِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُیَیْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا دَارِمُ بْنُ قَبِیصَةَ قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ مُوسَی اَلرِّضَا صلوات الله علیه عَنْ أَبِیهِ مُوسَی عَنْ أَبِیهِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیه عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: یَا عَلِیُّ خُلِقَ اَلنَّاسُ مِنْ شَجَرٍ شَتَّی وَ خُلِقْتُ أَنَا وَ أَنْتَ مِنْ شَجَرَةٍ وَاحِدَةٍ أَنَا أَصْلُهَا وَ أَنْتَ فَرْعُهَا وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ أَغْصَانُهَا وَ شِیعَتُنَا أَوْرَاقُهَا فَمَنْ تَعَلَّقَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا أَدْخَلَهُ اَللَّهُ اَلْجَنَّةَ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از دارم بن قبیصه از حضرت امام رضا صلوات الله علیه از پدران بزرگوارش از حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: یا علی! مردم از درخت های متعدده خلق شده اند و من و تو از یک درخت آفریده شده ایم من اصل آن درختم و تو فرع و ساق آن و حسن و حسین صلوات الله علیهما شاخه های آن درخت و شیعیان ما برگ های آن می باشند پس کسی که به شاخۀ از شاخه های آن درخت آویزد خدا او را داخل بهشت کند.

حدیث 203

203- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ اَلْبَغْدَادِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی اَلْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ اَلتَّمِیمِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی قَالَ حَدَّثَنِی سَیِّدِی عَلِیُّ بْنُ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: لاَ یَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ یُجْنِبَ فِی هَذَا اَلْمَسْجِدِ إِلاَّ أَنَا وَ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَةُ وَ اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ صلوات الله علیهم وَ مَنْ کَانَ مِنْ أَهْلِی فَإِنَّهُمْ مِنِّی. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حسن بن عبدالله تمیمی از پدرش از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: برای هیچ کس روا نیست که در این مسجد (مسجد نبی صلی الله علیه و آله) جنب شود، غیر از من و فاطمه و علی و حسن و حسین صلوات الله علیهم و نیز هر کس که از اهل بیت من است. زیرا آنان از من هستند.

حدیث 204

204- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن أَبُو عَمْرٍو عبد الواحد بن محمّد بن عبد اللّه عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ الْمُسْتَوْرِدِ عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ صَبِیحٍ عَنْ سُفْیَانَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَطِیَّةَ الْعَوْفِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَقُولُ

ص: 97


1- . عیون أخبار الرضا (ع) ج 2 ص 73 ح 342.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 334 ح 5.

إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ إِلَّا أَنَّ أَحَدَهُمَا أَکْبَرُ مِنَ الْآخَرِ کِتَابَ اللَّهِ حَبْلٌ مَمْدُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ وَ قَالَ أَلَا إِنَّ أَهْلَ بَیْتِی عَیْنِیَ الَّتِی آوِی إِلَیْهَا أَلَا وَ إِنَّ الْأَنْصَارَ تُرْسِی فَاعْفُوا عَنْ مُسِیئِهِمْ وَ أَعِینُوا مُحْسِنَهُمْ. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از ابو سعید خدری روایت کرده که گفت گفت: از رسول الله صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: من میان شما دو چیز گرانبها می گذارم که یکی از آنها از دیگری بزرگ تر است؛ کتاب خدا که ریسمانی پیوسته از آسمان به زمین است و عترتم اهل بیتم. این دو از یکدیگر جدا نمی شوند تا در حوض بر من وارد شوند. و حضرت در ادامه فرمود: متوجه باشید که اهل بیت من مخزن اسرار و علوم من هستند که اسرار خود را به آنها می سپارم. انصار وسیله دفاع من هستند، از خطا کار آنها بگذرید و نیکوکار را کمک کنید.

حدیث 205

205- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِی الْمُفَضَّلِ عَنْ بَشِیرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ نَصْرٍ الْبَلْخِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ الْهَرَوِیِّ عَنْ خَالِهِ أَبِی الصَّلْتِ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّ اللَّهَ تَکَفَّلَ لِی فِی أَهْلِ بَیْتِی لِمَنْ لَقِیَهُ مِنْهُمْ لَا یُشْرِکُ بِهِ شَیْئاً. (2)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از ابو صلت هروی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: همانا خداوند امور کسانی از خاندانم را که تا وقت دیدار او، چیزی را با او شریک نگرفته باشند عهده دار شده است.

حدیث 206

206- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن أَحْمَدُ بْنُ اَلْحَسَنِ اَلْقَطَّانُ عَنِ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ السُّکَّرِیِّ عَنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَکَرِیَّا الْجَوْهَرِیِّ عَنِ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنِّی مُخَلِّفٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی وَ إِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْضَ کَهَاتَیْنِ وَ ضَمَّ بَیْنَ سَبَّابَتَیْهِ فَقَامَ إِلَیْهِ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیُ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَنْ عِتْرَتُکَ قَالَ عَلِیٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ وَ الْأَئِمَّةُ مِنْ وُلْدِ الْحُسَیْنِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از محمد بن عماره از پدرش از حضرت امام جعفر صادق از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من در بین شما دو چیز گرانبها بر جای می گذارم؛ کتاب خدا و عترتم اهل بیتم. آنها از هم جدا نمی شوند تا آن که بر سر حوض بر من وارد شوند، مانند این. (و دو انگشت سبابه خود را به هم چسباند.) جابر بن عبدالله انصاری ایستاد و گفت: یا رسول الله! عترت تو چه کسانی هستند؟ فرمود: علی و حسن و حسین و امامان از فرزندان حسین صلوات الله علیهم تا روز قیامت.

ص: 98


1- . الأمالی (للطوسی) ص 160 ح 460.
2- . الأمالی (للطوسی) ص 329 ح 1130.
3- . کمال الدین و تمام النعمة ج 1 ص 244.

حدیث 207

207- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ وَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ العَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَمَا وَ اللَّهِ إِنَّ فِی أَهْلِ بَیْتِی مِنْ عِتْرَتِی لَهُدَاةً مُهْتَدِینَ مِنْ بَعْدِی یُعْطِیهِمْ عِلْمِی وَ فَهْمِی وَ حِلْمِی وَ خُلُقِی وَ طِینَتُهُمْ مِنْ طِینَتِیَ الطَّاهِرَةِ فَوَیْلٌ لِلْمُنْکِرِینَ لِحَقِّهِمُ الْمُکَذِّبِینَ لَهُمْ مِنْ بَعْدِیَ الْقَاطِعِینَ فِیهِمْ صِلَتِیَ الْمُسْتَوْلِینَ عَلَیْهِمْ وَ الْآخِذِینَ مِنْهُمْ حَقَّهُمْ أَلَا فَلَا أَنَالَهُمُ اللَّهُ شَفَاعَتِی. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از محمّد و او از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: متوجه باشید که به خدا سوگند میان اهل بیت من از عترتم، رهنمایان مهتدی هستند پس از من که خداوند علم و فهم و حلم و خلق مرا به آنها داده و از سرشت پاک من آفریده شده اند. وای بر کسانی که منکر حق ایشان شوند، آنها را تکذیب نمایند و حق خویشاوندی مرا درباره آنها رعایت نکنند و بر آنها مستولی گردند که حقشان را بگیرند! خداوند آنها را از شفاعت من محروم نماید.

حدیث 208

208- الشیخ رجب البرسي في مشارق الأنوار: عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَقَالَ مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ أَوْحَی إِلَیَّ أَنِّی مَقْبُوضٌ وَ أَنَّ ابْنَ عَمِّی هُوَ أَخِی وَ وَصِیِّی وَ وَلِیُّ اللَّهِ وَ خَلِیفَتِی وَ الْمُبَلِّغُ عَنِّی وَ هُوَ إِمَامُ الْمُتَّقِینَ وَ قَائِدُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِینَ وَ یَعْسُوبُ الدِّینِ إِنِ اسْتَرْشَدْتُمُوهُ أَرْشَدَکُمْ وَ إِنْ تَبِعْتُمُوهُ نَجَوْتُمْ وَ إِنْ أَطَعْتُمُوهُ فَاللَّهَ أَطَعْتُمْ وَ إِنْ عَصَیْتُمُوهُ فَاللَّهَ عَصَیْتُمْ وَ إِنْ بَایَعْتُمُوهُ فَاللَّهَ بَایَعْتُمْ وَ إِنْ نَکَثْتُمْ بَیْعَتَهُ فَبَیْعَةَ اللَّهِ نَکَثْتُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْزَلَ عَلَیَّ الْقُرْآنَ وَ عَلِیٌّ سَفِیرُهُ فَمَنْ خَالَفَ الْقُرْآنَ ضَلَّ وَ مَنْ تَبِعَ غَیْرَ عَلِیٍّ ذَلَّ مَعَاشِرَ النَّاسِ أَلَا إِنَّ أَهْلَ بَیْتِی خَاصَّتِی وَ قَرَابَتِی وَ أَوْلَادِی وَ ذُرِّیَّتِی وَ لَحْمِی وَ دَمِی وَ وَدِیعَتِی وَ إِنَّکُمْ مَجْمُوعُونَ غَداً وَ مَسْئُولُونَ عَنِ الثَّقَلَیْنِ فَانْظُرُوا کَیْفَ تَخْلُفُونِّی فِیهِمْ فَمَنْ آذَاهُمْ فَقَدْ آذَانِی وَ مَنْ ظَلَمَهُمْ فَقَدْ ظَلَمَنِی وَ مَنْ نَصَرَهُمْ فَقَدْ نَصَرَنِی وَ مَنْ أَعَزَّهُمْ فَقَدْ أَعَزَّنِی وَ مَنْ طَلَبَ الْهُدَی مِنْ غَیْرِهِمْ فَقَدْ کَذَّبَنِی فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ انْظُرُوا مَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ غَداً فَإِنِّی خَصْمٌ لِمَنْ کَانَ خَصْمَهُمْ وَ مَنْ کُنْتُ خَصْمَهُ فَالْوَیْلُ لَهُ. (2)

شیخ رجبی برسی در کتاب مشارق الأنوار از ابن عباس روایت کرده که گفت: رسول الله صلی اللَّه علیه و آله در ضمن یک سخنرانی فرمود: ای مردم! خداوند به من خبر داده که از دنیا خواهم رفت. پسر عمویم که برادر من است، وصی و ولی اللَّه است و جانشین من که از طرف من تبلیغ می کند. او امام متقین و پیشوای دست و روسپیدان و یعسوب دین است. اگر او را راهنمای خود قرار دهید به مقصود می رسید و اگر پیرو او گردید، نجات می یابید. اطاعت از او، اطاعت از خدا است و مخالفت از او، مخالفت از خدا است؛ بیعت با او، بیعت با خدا است و پیمان شکستن با او، پیمان شکنی با خدا است. خداوند قرآن را بر من نازل کرده، علی صلوات الله علیه سفیر قرآن است. هر کس مخالف قرآن باشد گمراه است و هر کس غیر علی صلوات الله علیه را پیروی کند، خوار است.

ص: 99


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 117 ح 213.
2- . مشارق الأنوار ص 64.بحارالانوار ج 23 ص 153 ح 118.

ای مردم! اهل بیت من مورد توجه من و خویشاوندان و اولاد و ذریه و پاره تن و خون و امانت من هستند. شما فردا جمع خواهید شد و از دو امانت گران بها بازخواست می شوید.

متوجه باشید که چگونه با آن دو رفتار خواهید کرد. هر کس که آنها را بیازارد، مرا آزرده است و ظالم آنها ظالم من است و ناصر ایشان ناصر من است. هر کس آنها را احترام کند مرا احترام نموده، کسی که از غیر آنها هدایت بجوید، مرا تکذیب کرده است. از خدا بترسید و متوجه باشید که فردا چه خواهید گفت. من دشمن کسی هستم که دشمن آنها باشد و هر کس من دشمن او باشم، وای بر او است.

حدیث 209

209- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا أَبِی رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِیسَ قَالَ حَدَّثَنَا یَعْقُوبُ بْنُ یَزِیدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مُحَمَّدٍ اَلْقِبْطِیِّ قَالَ قَالَ اَلصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیه: أَغْفَلَ اَلنَّاسُ قَوْلَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فِی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه یَوْمَ مَشْرَبَةِ أُمِّ إِبْرَاهِیمَ کَمَا أَغْفَلُوا قَوْلَهُ فِیهِ یَوْمَ غَدِیرِ خُمٍّ إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کَانَ فِی مَشْرَبَةِ أُمِّ إِبْرَاهِیمَ وَ عِنْدَهُ أَصْحَابُهُ إِذْ جَاءَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه فَلَمْ یُفْرِجُوا لَهُ فَلَمَّا رَآهُمْ لاَ یُفْرِجُونَ لَهُ قَالَ یَا مَعْشَرَ اَلنَّاسِ هَذَا أَهْلُ بَیْتِی تَسْتَخِفُّونَ بِهِمْ وَ أَنَا حَیٌّ بَیْنَ ظَهْرَانَیْکُمْ أَمَا وَ اَللَّهِ لَئِنْ غِبْتُ عَنْکُمْ فَإِنَّ اَللَّهَ لاَ یَغِیبُ عَنْکُمْ إِنَّ اَلرَّوْحَ وَ اَلرَّاحَةَ وَ اَلْبِشْرَ وَ اَلْبِشَارَةَ لِمَنِ اِئْتَمَّ بِعَلِیٍّ وَ تَوَلاَّهُ وَ سَلَّمَ لَهُ وَ لِلْأَوْصِیَاءِ مِنْ وُلْدِهِ حَقّاً عَلَیَّ أَنْ أُدْخِلَهُمْ فِی شَفَاعَتِی لِأَنَّهُمْ أَتْبَاعِی فَمَنْ تَبِعَنِی فَإِنَّهُ مِنِّی سُنَّةٌ جَرَتْ فِیَّ مِنْ إِبْرَاهِیمَ لِأَنِّی مِنْ إِبْرَاهِیمَ وَ إِبْرَاهِیمُ مِنِّی وَ فَضْلِی لَهُ فَضْلٌ وَ فَضْلُهُ فَضْلِی وَ أَنَا أَفْضَلُ مِنْهُ تَصْدِیقُ ذَلِکَ قَوْلُ رَبِّی: «ذُرِّیَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اَللهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ» وَ کَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَثِئَتْ رِجْلُهُ فِی مَشْرَبَةِ أُمِّ إِبْرَاهِیمَ حَتَّی عَادَهُ اَلنَّاسُ.(1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از محمد قبطی روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: مردم سخن رسول الله صلی الله علیه و آله را درباره حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه در روز مشربه اُمّ ابراهیم ناشنیده گرفتند همان طور که سخن آن حضرت را درباره حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه در روز غدیرخمّ به فراموشی سپردند. رسول الله صلی الله علیه و آله در مشربه اُمّ ابراهیم بود و اصحاب ایشان در محضرش بودند که علی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه آمد، اما آن ها برای آن حضرت جا باز نکردند، و چون رسول الله صلی الله علیه و آله آن ها را مشاهده فرمود که برای علی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه جا باز نکردند، فرمود: ای مردم! اینها اهل بیت من هستند. من زنده ام و در میان شما هستم و این چنین آن ها را سبک می شمارید؟! به خدا سوگند هرچند من از دید شما پنهان گردم، اما خداوند از شما پنهان نگردد، به راستی که رحمت و آسودگی و بشارت و شادی از آنِ کسی است که علی امیرالمؤمنین صلوات الله علیه را مقتدای خویش قرار داده، ولایتش را بپذیرد تسلیم او و اوصیاء از فرزندان آن حضرت گردد، و بر من است که وی را مشمول شفاعت خود گردانم زیرا ایشان پیروان من هستند، پس هر کس از من پیروی کند، از من است و این سنّتی است که از حضرت ابراهیم به من سرایت کرده است، زیرا من از حضرت ابراهیم هستم و حضرت ابراهیم از من، و فضیلت من برای وی فضیلت است و فضیلت وی

ص: 100


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 111 ح 10.

فضلیت من است و من افضل از او هستم، به تصدیق قول پروردگارم که فرموده: «فرزندانی که بعضی از [آنان از نسل] بعضی دیگرند؛ و خداوند شنوا و داناست». (سوره آل عمران آیه 34) و رسول الله صلی الله علیه و آله پایش در مشربه اُم ابراهیم زخمی گشته و به همین سبب مردم به عیادت آن حضرت می آمدند.

حدیث 210

210- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْرُورٍ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ اَلْبَاقِرِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ مَنْ أَرَادَ التَّوَسُّلَ إِلَیَّ وَ أَنْ یَکُونَ لَهُ عِنْدِی یَدٌ أَشْفَعُ لَهُ بِهَا یَوْمَ الْقِیَامَةِ فَلْیَصِلْ أَهْلَ بَیْتِی وَ یُدْخِلِ السُّرُورَ عَلَیْهِمْ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابان بن تغلب از حضرت امام محمد باقر از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: کسی که می خواهد به من توسل جوید و کاری کند که من روز قیامت شفاعتش را بکنم، با اهل بیت من ارتباط داشته باشد و آنها را مسرور کند.

حدیث 211

211- الشیخ أحمد بن محمد بن خالد البرقي، عن الْقَاسِمُ عَنْ جَدِّهِ عَنِ ابْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه ذِکْرُنَا أَهْلَ الْبَیْتِ شِفَاءٌ مِنَ الْوَعْکِ وَ الْأَسْقَامِ وَ وَسْوَاسِ الرَّیْبِ وَ حُبُّنَا رِضَی الرَّبِّ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی. (2)

مرحوم شیخ احمد بن محمد بن خالد برقی، با سند مذکور از ابن مسلم روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: یادآوری ما اهل بیت موجب شفای تب و بیماری ها است و از شک و تردید جلوگیری می کند، و دوستی ما سبب خشنودی خدای تبارک و تعالی است.

حدیث 212

212- الشیخ أحمد بن محمد بن خالد البرقي، عن مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الصَّائِغُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: النَّظَرُ إِلَی آلِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهم عِبَادَةٌ. (3)

مرحوم شیخ احمد بن محمد بن خالد برقی، با سند مذکور از صائغ روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: نگاه به آل محمد صلوات الله علیهم عبادت است.

حدیث 213

213- علي بن إبراهیم القمي، عن أَبِیه عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ جَمَعَ اللَّهُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ فَیُنَادِی مُنَادٍ مَنْ کَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَدٌ فَلْیَقُمْ فَیَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النَّاسِ فَیَقُولُ مَا کَانَتْ أَیَادِیکُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَیَقُولُونَ کُنَّا

ص: 101


1- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 379 ح 5.
2- . المحاسن (للبرقي) ص 62 ح 107.
3- . المحاسن (للبرقي) ص 62 ح 108.

نُفَضِّلُ أَهْلَ بَیْتِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَیُقَالُ لَهُمُ اذْهَبُوا فَطُوفُوا فِی النَّاسِ فَمَنْ کَانَتْ لَهُ عِنْدَکُمْ یَدٌ فَخُذُوا بِیَدِهِ فَأَدْخِلُوهُ الْجَنَّةَ. (1)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی، با سند مذکور از ابی حمزه روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: روز قیامت که می شود، خداوند اولین و آخرین را جمع می کند و یک منادی فریاد می زند: هر کس در نزد رسول الله صلی الله علیه و آله یک خوبی دارد از جای حرکت کند! گروهی حرکت می کنند. می فرماید: چه خوبی در نزد رسول الله صلی الله علیه و آله دارید؟ می گویند: ما اهل بیت او را بعد از او افضل می دانستیم. به آنها گفته می شود بروید میان مردم بگردید و هر کس را که به شما خوبی کرده، دست او را بگیرید و داخل بهشتش کنید.

حدیث 214

214- الشیخ أحمد بن محمد بن خالد البرقي، عن أبیه عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ جَمَعَ اللَّهُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ فَیُنَادِی مُنَادٍ مَنْ کَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَدٌ فَلْیَقُمْ فَیَقُومُ عُنُقٌ مِنَ النَّاسِ فَیَقُولُ مَا کَانَتْ أَیَادِیکُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَیَقُولُونَ کُنَّا نصل أَهْلَ بَیْتِهِ مِنْ بَعْدِهِ فَیُقَالُ لَهُمُ اذْهَبُوا فَطُوفُوا فِی النَّاسِ فَمَنْ کَانَتْ لَهُ عِنْدَکُمْ یَدٌ فَخُذُوا بِیَدِهِ فَأَدْخِلُوهُ الْجَنَّة فقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه مَنْ وَصَلَنَا وَصَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ مَنْ وَصَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَقَدْ وَصَلَ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی. (2)

مرحوم شیخ احمد بن محمد بن خالد برقی، با سند مذکور از ابی حمزه روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: روز قیامت که می شود، خداوند اولین و آخرین را جمع می کند و یک منادی فریاد می زند: هر کس در نزد رسول الله صلی الله علیه و آله یک خوبی دارد از جای حرکت کند! گروهی حرکت می کنند. می فرماید: چه خوبی در نزد رسول الله صلی الله علیه و آله دارید؟ می گویند: ما با اهل بیتش بعد از او در ارتباط بودیم. به آنها گفته می شود بروید میان مردم بگردید و هر کس را که به شما خوبی کرده، دست او را بگیرید و داخل بهشتش کنید.

پس حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: هر کس با ما ارتباط داشته باشد، با رسول الله صلی الله علیه و آله ارتباط دارد و هر کس با رسول الله صلی الله علیه و آله ارتباط داشته باشد، با خدا ارتباط دارد.

حدیث 215

215- الشیخ أحمد بن محمد بن خالد البرقي، عن مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الصَّیْرَفِیُّ عَنْ عِیسَی بْنِ عَبْدِ اللَّهِ العلوي عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنِ اصْطَنَعَ إِلَی أَحَدٍ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی یَداً کَافَیْتُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ. (3)

ص: 102


1- . بحارالانوار ج 23 ص 228 ح 4.
2- . المحاسن ص 62 ح 109.
3- . المحاسن (للبرقي) ص 63 ح 111.

مرحوم شیخ احمد بن محمد بن خالد برقی، با سند مذکور از عیسی بن عبد الله علوی از پدرش از جدش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس نسبت به یکی از اهل بیت من خوبی کند، پاداش او را روز قیامت خواهم داد.

حدیث 216

216- الشیخ محمد أبي القاسم علي الطبري، بِالْإِسْنَادِ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَنْ وَصَلَ أَحَداً مِنْ أَهْلِ بَیْتِی فِی دَارِ الدُّنْیَا بِقِیرَاطٍ کَافَیْتُهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِقِنْطَارٍ.(1)

مرحوم عمادالدین طبری، با اسناد از حضرت امام جعفر صادق از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: فرمود: هر کس در دنیا به یکی از اهل بیت من به اندازه یک قیراط نیکی کند، پاداش او را روز قیامت به اندازه یک قنطار می دهم.

حدیث 217

217- رَوَی الشیخ أبي الحسین یحیی بن الحسن بن البِطْرِیقٍ فِی الْعُمْدَةِ مِنْ تَفْسِیرِ الثَّعْلَبِیِّ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله حُرِّمَتِ الْجَنَّةُ عَلَی مَنْ ظَلَمَ أَهْلَ بَیْتِی وَ آذَانِی فِی عِتْرَتِی وَ مَنْ صَنَعَ صَنِیعَةً إِلَی أَحَدٍ مِنْ وُلْدِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَ لَمْ یُجَازِهِ عَلَیْهَا فَإِنِّی أُجَازِیهِ غَداً إِذَا لَقِیَنِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ. (2)

مرحوم ابن بطریق، در کتاب العمدة از تفسیر ثعلبی نقل می کند که حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: بهشت حرام شده بر کسی که به اهل بیت من ستم روا دارد و مرا درباره اهل بیتم بیازارد، و هر کس یک خوبی به فرزندان عبدالمطلب بکند و خوبی او تلافی نشود، من در روز قیامت وقتی مرا دید، او را تلافی می کنم.

حدیث 218

218- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن أَبِیه عَنْ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ عِیسَی عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ إِنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ خَلْقاً خَلَقَهُمْ مِنْ نُورِهِ وَ رَحْمَتِهِ لِرَحْمَتِهِ فَهُمْ عَیْنُ اللَّهِ النَّاظِرَةُ وَ أُذُنُهُ السَّامِعَةُ وَ لِسَانُهُ النَّاطِقُ فِی خَلْقِهِ بِإِذْنِهِ وَ أُمَنَاؤُهُ عَلَی مَا أَنْزَلَ مِنْ عُذْرٍ أَوْ نُذْرٍ أَوْ حُجَّةٍ فَبِهِمْ یَمْحُو اللَّهُ السَّیِّئَاتِ وَ بِهِمْ یَدْفَعُ الضَّیْمَ وَ بِهِمْ یُنْزِلُ الرَّحْمَةَ وَ بِهِمْ یُحْیِی مَیِّتاً وَ یُمِیتُ حَیّاً وَ بِهِمْ یَبْتَلِی خَلْقَهُ وَ بِهِمْ یَقْضِی فِی خَلْقِهِ قَضِیَّةً قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالَ الْأَوْصِیَاءُ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از محمد بن مسلم روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: به درستی که خدای عزوجل را خلقی است که ایشان را از نور و رحمت خود آفریده از رحمتش به جهت رحمتش

ص: 103


1- . بشارة المصطفی ص 168.
2- . العمدة ص 26.بحارالانوار ج 23 ص 229 ح 9.
3- . التوحید (للصدوق) ص 157- 158 ح 1.

پس ایشان چشم نگران خدا هستند و گوش شنوای او و زبان گویایش در آفریدگانش به اذن خویش و امینان او بر آنچه فرو فرستاده از محو کردن بدی یا ترسانید یا حجت و برهان پس گناهان را به ایشان محو و نابود میکند و ظلم را به ایشان باز می دارد و رحمت را به ایشان فرود میارد و به ایشان مرده را زنده می گرداند و به ایشان زنده را می میراند و خلق خود را به ایشان امتحان می فرماید و به ایشان در میان خلقش به حکم خویش حکم می کند. من عرض کردم که فدای تو گردم: آنها چه کسانی هستند؟ فرمود: اوصیاء صلوات الله علیهم هستند.

حدیث 219

219- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن الْمُفِیدُ عَنِ الْجِعَابِیِّ عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی خَالِدٍ عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ عَنْ رَبِیعَةَ السَّعْدِیِّ قَالَ: أَتَیْتُ حُذَیْفَةَ بْنَ الْیَمَانِ فَقُلْتُ لَهُ حَدِّثْنِی بِمَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ رَأَیْتَهُ یَعْمَلُ بِهِ فَقَالَ عَلَیْکَ بِالْقُرْآنِ فَقُلْتُ لَهُ قَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ وَ إِنَّمَا جِئْتُکَ لِتُحَدِّثَنِی بِمَا لَمْ أَرَهُ وَ لَمْ أَسْمَعْهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله اللَّهُمَّ إِنِّی أُشْهِدُکَ عَلَی حُذَیْفَةَ أَنِّی أَتَیْتُهُ لِیُحَدِّثَنِی فَإِنَّهُ قَدْ سَمِعَ وَ کَتَمَ قَالَ فَقَالَ حُذَیْفَةُ قَدْ أَبْلَغْتُ فِی الشِّدَّةِ ثُمَّ قَالَ لِی خُذْهَا قَصِیرَةٌ مِنْ طَوِیلَةٍ وَ جَامِعَةً لِکُلِّ أَمْرِکَ إِنَّ آیَةَ الْجَنَّةِ فِی هَذِهِ الْأُمَّةِ لَیَأْکُلُ الطَّعَامَ وَ یَمْشِی فِی الْأَسْواقِ فَقُلْتُ لَهُ فَبَیِّنْ لِی آیَةَ الْجَنَّةِ فَأَتَّبِعَهَا وَ آیَةَ النَّارِ فَأَتَّقِیَهَا فَقَالَ لِی وَ الَّذِی نَفْسُ حُذَیْفَةَ بِیَدِهِ إِنَّ آیَةَ الْجَنَّةِ وَ الْهُدَاةَ إِلَیْهَا إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ الْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهم وَ إِنَّ آیَةَ النَّارِ وَ الدُّعَاةَ إِلَیْهَا إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ لَأَعْدَاؤُهُمْ. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از ربیعۀ سعدی روایت کرده که گفت: به نزد حذیفة بن یمان می آمدم و به او گفتم: از آنچه از رسول الله صلّی اللّه علیه و آله شنیده ای و دیده ای که به آن عمل می کند برایم سخن بگو. او گفت: به قرآن روی آور. به او گفتم: من قرآن خوانده ام و به نزد تو آمده ام تا در مورد چیزهایی که ندیده ام و از رسول الله صلّی اللّه علیه و آله نشنیده ام برایم سخن بگویی، پروردگارا من تو را بر حذیفه گواه می گیرم که به نزد او آمدم تا برایم سخن بگوید پس او شنید و مخفی داشت. راوی گوید: پس حذیفه گفت: آن را در سختی بیان داشتم. پس به من گفت: این سخن کوتاه را از[مفاهیمی]بلند و جامع همه خواسته ها و امورت دریافت دار، همانا نشانۀ بهشت در این امت براین است که غذا بخوری و در بازارها راه بروی [و در امور عادی چون مردم باشی]. پس به او گفتم: نشانۀ بهشت را برایم بیان کن تا از آن پیروی کنم و نشانۀ دوزخ را بازگو تا از آن برکنار باشم. پس گفت: قسم به کسی که جان حذیفه در دست اوست همانا نشانۀ بهشت و هدایتگران بسوی آن تا روز قیامت امامان از آل محمد صلّی اللّه علیه و آله هستند و نشانۀ دوزخ و دعوت کنندگان به سوی آن تا روز قیامت دشمنان ایشان می باشند.

حدیث 220

220- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن ابْنُ الْمُتَوَکِّلِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ مَاجِیلَوَیْهِ عَنِ الْبَرْقِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عُبَیْدِ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ زِیَادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَ جَمَاعَةٌ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی فَقَالَ یَا بَنِی عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ مَا فَضْلُکُمْ عَلَی النَّاسِ فَسَکَتُوا فَقُلْتُ إِنَّ مِنْ فَضْلِنَا

ص: 104


1- . الأمالی (للطوسی) ص 53 ح 132.

عَلَی النَّاسِ أَنَّا لَا نُحِبُّ أَنْ نَکُونَ أَحَداً سِوَانَا وَ لَیْسَ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ لَا یُحِبُّ أَنْ یَکُونَ مِنَّا إِلَّا أَشْرَکَ ثُمَّ قَالَ ارْوُوا هَذَا الْحَدِیثَ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عبيد بن زراره روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: نزد زياد بن عبد اللَّه و جمعى از اهل بيت خود بودم، زياد گفت: اى فرزندان على و فاطمه! فضيلت و برترى شما بر ساير مردم چيست؟ اهل بيت سكوت كردند، من گفتم: يكى از برترى هاى ما بر مردم اين است كه ما دوست نداريم كسى غير از خودمان باشيم (يعنى مقام و موقعيّت غير خودمان را طالب و آرزومند نيستيم) ولى احدى از مردم را سراغ نداريم كه دوست نداشته باشد از ما بوده و مقام و منزلت ما را خواستار نباشد مگر آنكه با اين خواسته مشرك گردد. سپس حضرت فرمود: اين حديث را روايت كنيد.

حدیث 221

221- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن عَلِیُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُوسَی رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ عَنِ حَمْزَةُ بْنُ اَلْقَاسِمِ الْعَلَوِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَبَّاسِ بْنِ بَسَّامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْیَمَانِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْعَبَّاسِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ عَنْ مَیْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فِینَا خَطِیباً فَقَالَ فِی آخِرِ خُطْبَتِهِ جَمَعَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَنَا عَشْرَ خِصَالٍ لَمْ یَجْمَعْهَا لِأَحَدٍ قَبْلَنَا وَ لَا تَکُونُ فِی أَحَدٍ غَیْرِنَا فِینَا الْحُکْمُ وَ الْحِلْمُ وَ الْعِلْمُ وَ النُّبُوَّةُ وَ السَّمَاحَةُ وَ الشَّجَاعَةُ وَ الْقَصْدُ وَ الصِّدْقُ وَ الطُّهُورُ وَ الْعَفَافُ وَ نَحْنُ کَلِمَةُ التَّقْوَی وَ سَبِیلُ الْهُدَی وَ الْمَثَلُ الْأَعْلَی وَ الْحُجَّةُ الْعُظْمَی وَ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَی وَ الْحَبْلُ الْمَتِینُ وَ نَحْنُ الَّذِینَ أَمَرَ اللَّهُ لَنَا بِالْمَوَدَّةِ فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ فَأَنَّی تُصْرَفُونَ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از عبداللَّه بن عباس روایت کرده که گفت: رسول الله در میان ما به سخنرانی مشغول شد و در آخر فرمایش خود فرمود: خداوند برای ما ده امتیاز را جمع کرده که برای احدی قبل از ما جمع نکرده و در احدی غیر ما نخواهد بود: در میان ما حکم و حلم و علم و نبوّت و سخاوت و شجاعت و هدایت و صدق و پاکی و عفاف است؛ ما کلمه تقوا و راه هدایت و مثل اعلی و حجت بزرگ و دستاویز محکم و حبل المتین هستیم؛ خداوند درباره ما دستور به مودّت و دوستی داده، بعد از دریافت حق دیگر چیزی جز گمراهی نیست؛ کجا می روید!

حدیث 222

222- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن إبراهیم بن هَاشِمٍ عَنِ عبد اللّه بن الْمُغِیرَةِ عَنْ عَبْدِ الْمُؤْمِنِ الْأَنْصَارِیِّ عَنْ حُمَیْدِ بْنِ مُعَاذٍ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنِ الضَّحَّاکِ بْنِ مُزَاحِمٍ الْخُرَاسَانِیِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ أَهْلُ بَیْتِ الرَّحْمَةِ وَ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ. (3)

ص: 105


1- . علل الشرائع ج 2 باب 385 ح 24.
2- . الخصال (للصدوق) ج 2 ص 51- 52.
3- .

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از مزاحم خراسانی روایت کرده که گفت: رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله فرمود: ما خانواده، خانواده رحمت و شجره نبوّت و جایگاه رسالت و محل رفت و آمد ملائکه و معدن علم هستیم.

بصائر الدرجات ج 1 ص 128 ح 235.

حدیث 223

223- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن الْعَبَّاسُ بْنُ مَعْرُوفٍ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ رِبْعِیٍّ عَنِ الْجَارُودِ وَ هُوَ أَبُو الْمُنْذِرِ قَالَ: دَخَلْتُ مَعَ أَبِی عَلَی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما فَقَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهما مَا تَنْقِمُ النَّاسُ مِنَّا نَحْنُ وَ اللَّهِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ بَیْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابو المنذر روایت کرده که گفت: با پدرم خدمت حضرت امام زین العابدین صلوات الله علیه رفتم. آن حضرت فرمود: مردم از ما چه بدی دیده اند؟ به خدا قسم ما شجره نبوّت و خانه رحمت و محل رسالت و معدن علم و محل رفت و آمد ملائکه هستیم.

حدیث 224

224- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن یَعْقُوبُ بْنُ إِسْحَاقَ وَ مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ قَالا أَخْبَرَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْأَرْمَنِیُّ وَ هُوَ مُوسَی بْنُ زَنْجَوَیْهِ عَنْ عَائِذِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ خَیْثَمَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: نَحْنُ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ بَیْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَفَاتِیحُ الْحِکْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ مَوْضِعُ سِرِّ اللَّهِ وَ نَحْنُ وَدِیعَةُ اللَّهِ فِی عِبَادِهِ وَ نَحْنُ حَرَمُ اللَّهِ الْأَکْبَرُ وَ نَحْنُ عَهْدُ اللَّهِ فَمَنْ وَفَی بِذِمَّتِنَا فَقَدْ وَفَی بِذِمَّةِ اللَّهِ وَ مَنْ وَفَی بِعَهْدِنَا فَقَدْ وَفَی بِعَهْدِ اللَّهِ وَ مَنْ خَفَرَهُمَا فَقَدْ خَفَرَ ذِمَّةَ اللَّهِ وَ عَهْدَهُ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از خثیمه روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: ما درخت نبوّت و خاندان رحمت و کلیدهای حکمت و معدن علم و پایگاه رسالت و محل رفت و آمد ملائکه و مخزن اسرار خدا و امانت او در میان مردم هستیم، و ما حرم بزرگ خدا و ما پیمان او هستیم. هر کسی به قرارداد خود وفا کند، به پیمان خدا وفا کرده و هر کس به پیمان ما وفا نماید، به عهد خدا وفا کرده و هر کس پیمان شکنی نماید، در هر دو مورد پیمان و عهد خدا را شکسته است.

حدیث 225

225- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنِ الْحَکَمِ بْنِ مِسْکِینٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ الْأَعْمَشِ عَنِ الْأَعْمَشِ رَفَعَ الْحَدِیثَ إِلَی أَبِی ذَرٍّ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ: لَمَّا اخْتَلَفَ النَّاسُ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قَالَ أَبُو ذَرٍّ أَهْلُ بَیْتِ نَبِیِّکُمْ هُمْ أَهْلُ بَیْتِ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ بَیْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ. (3)

ص: 106


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 129 ح 236.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 130 ح 237.
3- . بصائر الدرجات ج 1 ص 130 ح 238.

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از اعمش از ابوذر روایت کرده که گفت: وقتی مردم بعد از رسول الله صلی الله علیه و آله اختلاف پیدا کردند، ابوذر گفت: اهل بیت پیامبر شما، اهل بیت نبوّت و پایگاه رسالت و محل رفت و آمد ملائکه و خاندان رحمت و معدن علم هستند.

حدیث 226

226- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی بْنِ تَمِیمٍ یَذْکُرُهُ عَنِ الْفُضَیْلِ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه یَا فُضَیْلُ مَا یَنْقِمُ النَّاسُ مِنَّا فَوَ اللَّهِ إِنَّا لَشَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ بَیْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از فضیل روایت کرده که گفت گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: مردم از ما چه بدی دیده اند؟ به خدا قسم ما شجره نبوت و موضع رسالت و محل رفت و آمد ملائکه و خانه رحمت و معدن علم هستیم.

حدیث 227

227- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الْعَلَوِیُّ عَنِ الْعَمْرَکِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ بَیْتُ الرَّحْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْم. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از علی بن جعفر از برادر بزرگوارش حضرت امام موسی بن جعفر صلوات الله علیهما روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله فرمود: ما اهل بیت، شجره نبوت و موضع رسالت و محل رفت و آمد ملائکه و خانه رحمت و معدن علم هستیم.

حدیث 228

228- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ بن أبي نصر الْبَزَنْطِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُمْرَانَ عَنْ أَسْوَدَ بْنِ سَعِیدٍ قَالَ کُنْتُ عِنْدَ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه فَأَنْشَأَ یَقُولُ ابْتِدَاءً مِنْ غَیْرِ أَنْ یُسْأَلَ نَحْنُ حُجَّةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ بَابُ اللَّهِ وَ نَحْنُ لِسَانُ اللَّهِ وَ نَحْنُ وَجْهُ اللَّهِ وَ نَحْنُ عَیْنُ اللَّهِ فِی خَلْقِهِ وَ نَحْنُ وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ فِی عِبَادِهِ. (3)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از اسود بن سعید روایت کرده که گفت گفت: خدمت حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه بودم. بی آنکه چیزی از آن جناب بپرسند، فرمود: ما حجت خدا و باب اللَّه و لسان خدا و وجه اللَّه و عین اللَّه در میان مردم هستیم؛ ما والیان امر خدا در میان مردم هستیم.

حدیث 229

229- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أَحْمَدُ بْنُ مُوسَی عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُوسَی الْخَشَّابِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ نَحْنُ وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ وَ خَزَنَةُ

ص: 107


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 130 ح 239.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 131 ح 242.
3- . بصائر الدرجات ج 1 ص 137 ح 251.

عِلْمِ اللَّهِ وَ عَیْبَةُ وَحْیِ اللَّهِ وَ أَهْلُ دِینِ اللَّهِ وَ عَلَیْنَا نَزَلَ کِتَابُ اللَّهِ وَ بِنَا عُبِدَ اللَّهُ وَ لَوْلَانَا مَا عُرِفَ اللَّهُ وَ نَحْنُ وَرَثَةُ نَبِیِّ اللَّهِ وَ عِتْرَتُهُ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از عبدالرحمن بن کثیر روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: ما والیان امر خدا و گنجینه های علم خدا و مخزن وحی او و اهل دین خدا هستیم؛ کتاب خدا بر ما نازل شده؛ به واسطه ما خدا پرستش شد، اگر ما نبودیم خدا شناخته نمی شد؛ ما وارث پیامبر خدا و عترت او هستیم.

حدیث 230

230- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنِ أحمد بن محمد بن خالد الْبَرْقِیِّ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَیُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِی یَعْفُورٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه یَا ابْنَ أَبِی یَعْفُورٍ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَاحِدٌ مُتَوَحِّدٌ بِالْوَحْدَانِیَّةِ مُتَفَرِّدٌ بِأَمْرِهِ فَخَلَقَ خَلْقاً فَفَرَّدَهُمْ لِذَلِکَ الْأَمْرِ فَنَحْنُ هُمْ یَا ابْنَ أَبِی یَعْفُورٍ فَنَحْنُ حُجَجُ اللَّهِ فِی عِبَادِهِ وَ شُهَدَاؤُهُ فِی خَلْقِهِ وَ أُمَنَاؤُهُ وَ خُزَّانُهُ عَلَی عِلْمِهِ وَ الدَّاعُونَ إِلَی سَبِیلِهِ وَ الْقَائِمُونَ بِذَلِکَ فَمَنْ أَطَاعَنَا فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از عبداللَّه بن ابی یعفور روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: ای پسر ابی یعفور! خداوند تبارک و تعالی یکتای بی همتا است؛ در یکتایی بی نظیر است؛ در کارهایش به تنهایی تصمیم می گیرد؛ در آفرینش مخلوقی را آفرید و آنها را برای این رهبری جدا نمود. ما همان مخلوق ممتاز هستیم. ای پسر ابی یعفور! ما حجت های خدا میان مردم و شهدای او در میان خلق و امنای او و خزینه داران علم و دعوت کنندگان راه او و به پادارندگان این راه هستیم؛ هر کس از ما اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است.

حدیث 231

231- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن عَبَّادُ بْنُ سُلَیْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ أَبِیهِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی انْتَجَبَنَا لِنَفْسِهِ فَجَعَلَنَا صَفْوَتَهُ مِنْ خَلْقِهِ وَ أُمَنَاءَهُ عَلَی وَحْیِهِ وَ خُزَّانَهُ فِی أَرْضِهِ وَ مَوْضِعَ سِرِّهِ وَ عَیْبَةَ عِلْمِهِ ثُمَّ أَعْطَانَا الشَّفَاعَةَ فَنَحْنُ أُذُنُهُ السَّامِعَةُ وَ عَیْنُهُ النَّاظِرَةُ وَ لِسَانُهُ النَّاطِقُ بِإِذْنِهِ وَ أُمَنَاؤُهُ عَلَی مَا نَزَلَ مِنْ عُذْرٍ وَ نُذْرٍ وَ حُجَّةٍ. (3)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از محمد بن سلیمان از پدرش روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: خداوند تبارک و تعالی ما را برای خود انتخاب کرد، پس ما را برگزیدگان از خلقش و امینان بر وحی اش و خزینه دارانش در زمین و موضع سرّش و معدن علمش قرار داد. سپس به ما شفاعت عطا کرد. پس ما گوش شنوای خدا و چشم بینای او و زبان ناطق خدا به اذن او هستیم و امینان او هستیم بر آنچه نازل شد از عذر و نذر و حجت.

حدیث 232

232- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أَحْمَدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ هَارُونَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ مُحَمَّداً صلی الله علیه و آله کَانَ أَمِینَ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ فَلَمَّا

ص: 108


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 138 ح 253.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 138 ح 254.
3- . بصائر الدرجات ج 1 ص 140 ح 257.

قَبَضَهُ اللَّهُ کُنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ وَرَثَتَهُ فَنَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ عِنْدَنَا عِلْمُ الْمَنَایَا وَ الْبَلَایَا وَ أَنْسَابِ الْعَرَبِ وَ فَصْلُ الْخِطَابِ وَ مَوْلِدُ الْإِسْلَامِ قَالَ شَرَعَ لَکُمْ یَا آلَ مُحَمَّدٍ مِنَ الدِّینِ ما وَصَّی بِهِ نُوحاً وَ الَّذِی أَوْحَیْنا إِلَیْکَ یَا مُحَمَّدُ وَ ما وَصَّیْنا بِهِ إِبْراهِیمَ وَ مُوسی وَ عِیسی فَقَدْ عَلَّمَنَا وَ بَلَّغَنَا مَا عَلَّمَنَاهُ وَ اسْتَوْدَعَنَا عِلْمَهُ نَحْنُ وَرَثَةُ الْأَنْبِیَاءِ وَ نَحْنُ وَرَثَةُ أُولِی الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ أَنْ أَقِیمُوا الصَّلَاةَ وَ الدِّینِ یَا آلَ مُحَمَّدٍ وَ لا تَتَفَرَّقُوا وَ کُونُوا عَلَی جَمَاعَةٍ کَبُرَ عَلَی الْمُشْرِکِینَ بِوَلَایَةِ عَلِیٍّ صلوات الله علیه ما تَدْعُوهُمْ إِلَیْهِ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از عمار بن هارون روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله امین خدا در زمین بود. پس از درگذشت آن جناب، ما اهل بیت وارث او هستیم. پس ما امین های خدا در زمین هستیم. علم مرگ و میرها و بلاها و نژاد عرب و فصل الخطاب و میلاد اسلام در نزد ما است. در قرآن فرموده «مقرر فرمود برای شما ای آل محمّد از دین آنچه را که به نوح سفارش نمود و آنچه را به تو وحی کردیم ای محمّد و آنچه را به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم به ما آموختند و ما تبلیغ نمودیم آنچه را آموختیم و به ما سپرده شد، ما وارث انبیاء و وارث پیامبران اولی العزم هستیم. همانا نماز به پا دارید و دین را استوار دارید. ای آل محمّد متفرق نشوید و متحد باشید بر کسانی که شریک در ولایت علی صلوات الله علیه قرار داده اند. گران است دعوتی که آنها را به ولایت علی صلوات الله علیه می کنی، بر مشرکان آنچه که ایشان را به سوی آن فرا می خوانی، گران می آید». (سوره شوری آیه 12- 13)

حدیث 233

233- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحَسَنِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ اَلْوَلِیدِ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ عَنِ مُحَمَّدُ بْنُ اَلْحَسَنِ الصَّفَّارِ عَنِ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ الْأَهْوَازِیِّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عُمَرَ عَنْ سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ طَهَّرَنَا وَ عَصَمَنَا جَعَلَنَا شُهَدَاءَ عَلَی خَلْقِهِ وَ حُجَّتَهُ فِی أَرْضِهِ وَ جَعَلَنَا مَعَ الْقُرْآنِ وَ جَعَلَ الْقُرْآنَ مَعَنَا لَا نُفَارِقُهُ وَ لَا یُفَارِقُنَا. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از سلیم بن قیس هلالی روایت کرده که گفت: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: خداوند ما را پاک قرار داد و معصوم نمود و ما را گواه بر مردم قرار داد و حجت در زمین؛ ما را با قرآن و قرآن را با ما قرار داد، نه ما از او جدا می شویم و نه او از ما جدا می شود.

حدیث 234

234- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن إِبْرَاهِیمُ بْنُ هَاشِمٍ عَنِ النَّضْرِ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ الْحُسَیْنِ الْأَحْمَسِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه یَقُولُ إِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ عِنْدَنَا مَعَاقِلُ الْعِلْمِ وَ آثَارُ النُّبُوَّةِ وَ عِلْمُ الْکِتَابِ وَ فَصْلُ مَا بَیْنَ النَّاسِ. (3)

ص: 109


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 248 ح 471.
2- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 240.
3- . بصائر الدرجات ج 2 ص 202 ح 1296.

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از حسین احمسی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: همانا نزد ما اهل بیت هست پناه های علم و آثار نبوّت و علم کتاب و داوری حق و باطل که میان مردم است.

حدیث 235

235- الشیخ حسن بن یوسف بن المطهر الحلي، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الطَّبَرِیُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْکُوفِیِّ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْخَزَّازِ عَنْ یَحْیَی بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فُرَاتٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ کَثِیرٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ زِیَادِ بْنِ الْمُنْذِرِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما وَ هُوَ یَقُولُ نَحْنُ شَجَرَةٌ أَصْلُهَا رَسُولُ اللَّهِ وَ فَرْعُهَا أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیٌّ وَ أَغْصَانُهَا فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ وَ ثَمَرَتُهَا الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ صلوات الله علیهم فَإِنَّهَا شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ بَیْتُ الرَّحْمَةِ وَ مِفْتَاحُ الْحِکْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ مَوْضِعُ سِرِّ اللَّهِ وَ وَدِیعَتُهُ وَ الْأَمَانَةُ الَّتِی عُرِضَتْ عَلَی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ حَرَمُ اللَّهِ الْأَکْبَرُ وَ بَیْتُ اللَّهِ الْعَتِیقُ وَ حَرَمُهُ عِنْدَنَا عِلْمُ الْمَنَایَا وَ الْبَلَایَا وَ الْوَصَایَا وَ فَصْلُ الْخِطَابِ وَ مَوْلِدُ الْإِسْلَامِ وَ أَنْسَابُ الْعَرَبِ کَانُوا نُوراً مُشْرِقاً حَوْلَ عَرْشِ رَبِّهِمْ فَأَمَرَهُمْ فَسَبَّحُوا فَسَبَّحَ أَهْلُ السَّمَاوَاتِ بِتَسْبِیحِهِمْ ثُمَّ أُهْبِطُوا إِلَی الْأَرْضِ فَأَمَرَهُمْ فَسَبَّحُوا فَسَبَّحَ أَهْلُ الْأَرْضِ بِتَسْبِیحِهِمْ فَإِنَّهُمْ لَهُمُ الصَّافُّونَ وَ إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمُسَبِّحُونَ فَمَنْ أَوْفَی بِذِمَّتِهِمْ فَقَدْ أَوْفَی بِذِمَّةِ اللَّهِ وَ مَنْ عَرَفَ حَقَّهُمْ فَقَدْ عَرَفَ حَقَّ اللَّهِ هُمْ وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ وَ خُزَّانُ وَحْیِ اللَّهِ وَ وَرَثَةُ کِتَابِ اللَّهِ وَ هُمُ الْمُصْطَفَوْنَ بِسِرِّ اللَّهِ وَ الْأُمَنَاءُ عَلَی وَحْیِ اللَّهِ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَیْتِ النُّبُوَّةِ وَ مَعْدِنُ الرِّسَالَةِ وَ الْمُسْتَأْنِسُونَ بِخَفْقِ أَجْنِحَةِ الْمَلَائِکَةِ مَنْ کَانَ یَغْذُوهُمْ جَبْرَئِیلُ مِنَ الْمَلِکِ الْجَلِیلِ بِخَبَرِ التَّنْزِیلِ وَ بُرْهَانِ التَّأْوِیلِ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَیْتٍ أَکْرَمَهُمُ اللَّهُ بِسِرِّهِ وَ شَرَّفَهُمْ بِکَرَامَتِهِ وَ أَعَزَّهُمْ بِالْهُدَی وَ ثَبَّتَهُمْ بِالْوَحْیِ وَ جَعَلَهُمْ أَئِمَّةَ هُدًی وَ نُوراً فِی الظُّلَمِ لِلنَّجَاةِ وَ اخْتَصَّهُمْ لِدِینِهِ وَ فَضَّلَهُمْ بِعِلْمِهِ وَ آتَاهُمْ ما لَمْ یُؤْتِ أَحَداً مِنَ الْعالَمِینَ وَ جَعَلَهُمْ عِمَاداً لِدِینِهِ وَ مُسْتَوْدَعاً لِمَکْنُونِ سِرِّهِ وَ أُمَنَاءَ عَلَی وَحْیِهِ وَ نُجَبَاءَ مِنْ خَلْقِهِ وَ شُهَدَاءَ عَلَی بَرِیَّتِهِ اخْتَارَهُمْ اللَّهُ وَ حَبَاهُمْ وَ خَصَّهُمْ وَ اصْطَفَاهُمْ وَ فَضَّلَهُمْ وَ ارْتَضَاهُمْ وَ انْتَجَبَهُمْ وَ انْتَقَاهُمْ وَ جَعَلَهُمْ لِلْبِلَادِ وَ الْعِبَادِ عُمَّاراً وَ أَدِلَّاءَ لِلْأُمَّةِ عَلَی الصِّرَاطِ فَهُمْ أَئِمَّةُ الْهُدَی وَ الدُّعَاةُ إِلَی التَّقْوَی وَ کَلِمَةُ اللَّهِ الْعُلْیَا وَ حُجَّتُهُ الْعُظْمَی وَ هُمُ النَّجَاةُ وَ الزُّلْفَی هُمُ الْخِیَرَةُ الْکِرَامُ الْأَصْفِیَاءُ الْحُکَّامُ هُمُ النُّجُومُ الْأَعْلَامُ هُمُ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِیمُ هُمُ السَّبِیلُ الْأَقْوَمُ الرَّاغِبُ عَنْهُمْ مَارِقٌ وَ الْمُقَصِّرُ عَنْهُمْ زَاهِقٌ وَ اللَّازِمُ لَهُمْ لَاحِقٌ نُورُ اللَّهِ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْبِحَارُ السَّائِغَةُ لِلشَّارِبِینَ أَمْنٌ لِمَنِ الْتَجَأَ إِلَیْهِمْ وَ أَمَانٌ لِمَنْ تَمَسَّکَ بِهِمْ إِلَی اللَّهِ یَدْعُونَ وَ لَهُ یُسَلِّمُونَ وَ بِأَمْرِهِ یَعْمَلُونَ وَ بِکِتَابِهِ یَحْکُمُونَ مِنْهُمْ بَعَثَ اللَّهُ رَسُولَهُ وَ عَلَیْهِمْ هَبَطَتْ مَلَائِکَتُهُ وَ فِیهِمْ نَزَلَتْ سَکِینَتُهُ وَ إِلَیْهِمْ بُعِثَ الرُّوحُ الْأَمِینُ مَنّاً مِنَ اللَّهِ عَلَیْهِمْ فَضَّلَهُمْ بِهِ وَ خَصَّهُمْ وَ أُصُولٌ مُبَارَکَةٌ مُسْتَقَرٌّ قَرَارُ الرَّحْمَةِ خُزَّانُ الْعِلْمِ وَ وَرَثَةُ الْحِلْمِ وَ أُولُو التَّقْوَی وَ النُّهَی وَ النُّورِ وَ الضِّیَاءِ وَ وَرَثَةُ الْأَنْبِیَاءِ وَ بَقِیَّةُ الْأَوْصِیَاءِ مِنْهُمُ الطَّیِّبُ ذِکْرُهُ الْمُبَارَکُ اسْمُهُ مُحَمَّدٌ الْمُصْطَفَی الْمُرْتَضَی وَ رَسُولُهُ الْأُمِّیُّ وَ مِنْهُمُ الْمَلِکُ الْأَزْهَرُ وَ الْأَسَدُ الْمُرْسَلُ حَمْزَةُ وَ مِنْهُمُ الْمُسْتَقَی بِهِ یَوْمَ الزِّیَارَةِ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَمُّ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ صِنْوُ أَبِیهِ وَ ذُو الْجَنَاحَیْنِ وَ الْهِجْرَتَیْنِ وَ الْقِبْلَتَیْنِ وَ الْبَیْعَتَیْنِ مِنَ الشَّجَرَةِ الْمُبَارَکَةِ صَحِیحُ الْأَدِیمِ وَاضِحُ الْبُرْهَانِ وَ مِنْهُمْ حَبِیبُ مُحَمَّدٍ وَ أَخُوهُ الْمُبَلِّغُ عَنْهُ مِنْهِ الْبُرْهَانُ

ص: 110

وَالتَّأْوِیلُ وَ مُحْکَمُ التَّفْسِیرِ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ وَ وَلِیُّ الْمُؤْمِنِینَ وَ وَصِیُّ رَسُولِ رَبِّ الْعَالَمِینَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِ مِنَ اللَّهِ الصَّلَوَاتُ الزَّکِیَّةُ وَ الْبَرَکَاتُ السَّنِیَّةُ هَؤُلَاءِ الَّذِینَ افْتَرَضَ اللَّهُ مَوَدَّتَهُمْ وَ وَلَایَتَهُمْ عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ وَ مُسْلِمَةٍ فَقَالَ فِی مُحْکَمِ کِتَابِهِ لِنَبِیِّهِ صلی الله علیه و آله «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی وَ مَنْ یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِیها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ» فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما اقْتِرَافُ الْحَسَنَةِ مَوَدَّتُنَا أَهْلَ الْبَیْتِ. (1)

مرحوم علامه حلی، با سند مذکور از زیاد بن منذر روایت کرده که گفت: از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: ما درختی هستیم که ریشه آن رسول الله صلی الله علیه و آله، تنه آن حضرت امیرالمؤمنین علی، شاخه هایش حضرت فاطمه دختر حضرت محمّد و میوه آن حسن و حسین صلوات الله علیهم هستند. آنها درخت نبوت، خاندان رحمت، کلید حکمت، معدن علم، پایگاه رسالت، محل رفت و آمد ملائکه، مخزن اسرار خدا و ودیعه او و امانتی که به آسمان ها و زمین عرضه شد، حرم بزرگ خدا، بیت عتیق او و حرم خدا هستند.

علم منایا و بلایا و وصایا و فصل الخطاب و میلاد اسلام و نژاد عرب در نزد ماست. آنها نور درخشان اطراف عرش خدا بودند. خداوند دستور داد آنها تسبیح بگویند. ساکنین آسمان ها از ایشان تسبیح را آموختند. سپس به زمین آورده شدند. در آنجا دستور تسبیح داد به آنها؛ اهل زمین به وسیله تسبیح آنها، تسبیح گفتند.

به پای ایستادگان در خدمت خدا آنهایند و تسبیح کنندگان که در قرآن یاد شده این خانواده اند. هر کس به پیمان آنها وفا کند، به پیمان خدا وفا کرده؛ هر کس حق آنها را بشناسد، حق خدا را شناخته است. آنها والیان امر خدا، گنجینه های وحی او، وارث کتاب خدا، برگزیدگان اسرار او و امین های وحی خدا هستند. آنها اهل بیت نبوّت و معدن رسالت و کسانی هستند که به بال و پر ملائکه انس گرفته اند؛ کسانی که جبرئیل از جانب خدا به آنها تغذیه تنزیل و تأویل قرآن می کرد.

آنها

خانواده ای هستند که خداوند آنها را به اسرار خود گرامی داشت، آنها را به کرامت خویش ممتاز نمود، با هدایت عزت بخشید، به وحی پایدار کرد و ایشان را رهبران هدایت و نور نجات در تاریکی قرار داد. آنها را به دین خویش اختصاص داد و با علم خود مزیت بخشید؛ به آنها مزایایی بخشید که به هیچ یک از جهانیان نداده است.

بعد آنها را استوانه دین خود و مخزن اسرار و امین بر وحی و برجستگان خلق و گواهان بر مردم قرار داد.

خداوند ایشان را برگزید و مورد لطف و عنایت و فضل و رضایت و انتخاب خویش قرار داد، و ایشان را پاکیزه کرد. آنها را وسیله آبادی شهرها و شهروندان قرار داد و آنها را راهنمای امت بر صراط قرار داد. آنها ائمه هدی و داعیان تقوا و کلمة اللَّه بزرگ و حجت عظمی هستند. آنها هستند سبب نجات و تقرب به خدا هستند و آنها برگزیدگان شایسته و رهبران ممتاز و ستارگان درخشان هستند؛ آنها صراط مستقیم و راه پایدار هستند. هر کس از آنها فاصله بگیرد، منحرف است و کسی که درباره آنها کوتاهی کند، گمراه است و هر کس ملازم ایشان باشد، به هدف واقعی می رسد.

آنها نور خدا در دل های مؤمنین و دریاهای گوارا برای نوشندگان هستند. هر کس به آنها پناه برد، آسوده است و هر کس چنگ به دامن ایشان زند، در امان است. آنها داعی به سوی خدا و تسلیم امر او و عامل به دستورش و حاکم کتاب خدا هستند. از این

ص: 111


1- . کشف الیقین ص 98 - 100.بحارالانوار ج 23 ص 250- 252 ح 23.

خاندان خداوند پیامبر را برانگیخته و بر آنها ملائکه را نازل فرموده و در میان ایشان آرامش و سکینه را نازل نموده و به سوی آنها روح الامین نازل شده است. اینها لطف و عنایتی است از خدا بر آنها که به ایشان اختصاص داده و آنها را با این مقامات مزیت بخشیده است.

آنها پایگاه های بابرکت و قرارگاه رحمت خدا هستند. گنجینه های علم و وارث حلم و تقوا پیشگان و صاحبان خرد و چراغ درخشان و وارث انبیا و یادگار اوصیاء هستند.

از این خانواده است آن شخصیت پاک نهاد به نام محمّد مصطفی و پیامبر امّی صلی الله علیه و آله؛ از این خانواده است فرمانروای خوش قد و قامت و شیر ژیان حمزه؛ و از اینها است آبیار روز زیارت، عباس بن عبدالمطلب عموی رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله، و برادر مهربان پدرش از این خانواده است؛ شخصیتی صاحب دو بال و دو هجرت و دو قبله و دو بیعت، از خاندانی پربرکت که نژادی پاک و نهادی درخشان داشت، (به نام جعفر بن ابی طالب صلوات الله علیهما).

از آنها است یار حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و برادرش و تبلیغ کننده از جانب او پس از درگذشتش، صاحب برهان و تأویل و تفسیر، حضرت امیرالمؤمنین و یاور مؤمنین و وصی رسول الله علی بن ابی طالب، بر او درود و تحیّت از جانب خدا باد.

اینها هستند کسانی که خداوند مودّت و ولایت آنها را بر هر مرد و زن مسلمان واجب گردانده و در محکمات قرآن کریم به پیامبرش فرموده: «بگو: از شما [در برابر ابلاغ رسالتم] هیچ پاداشی جز مودّت نزدیکان را [که بنابر روایات بسیار اهل بیت - علیهم السلام - هستند] را نمی خواهم. و هر کس کار نیکی کند، بر نیکی اش می افزاییم؛ یقیناً خدا بسیار آمرزنده و عطاکننده پاداش فراوان در برابر عمل اندک است». (سوره شوری آیه 23)

حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: «اقتراف حسنة» عبارت از مودّت با ما خانواده است.

حدیث 236

236- الشیخ محمد بن علي بن شهر آشوب، عن الْمَدَائِنِیُّ بِالْإِسْنَادِ عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِیِّ قَالَ قَالَ الْبَاقِرُ صلوات الله علیه نَحْنُ وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ وَ خُزَّانُ عِلْمِ اللَّهِ وَ وَرَثَةُ وَحْیِ اللَّهِ وَ حَمَلَةُ کِتَابِ اللَّهِ طَاعَتُنَا فَرِیضَةٌ وَ حُبُّنَا إِیمَانٌ وَ بُغْضُنَا کُفْرٌ مُحِبُّنَا فِی الْجَنَّةِ وَ مُبْغِضُنَا فِی النَّارِ. (1)

مرحوم ابن آشوب، با سند مذکور از جابر جعفی روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: ما والیان امر خدا و گنجینه های علم خدا و وارث وحی او و حاملین کتاب خدا هستیم. فرمانبرداری از ما واجب و دوستی با ما ایمان و دشمنی با ما کفر است. دوست ما در بهشت و دشمن ما در جهنم است.

حدیث 237

237- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَسْرُورٍ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا اَلْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنِی أَبُو أَحْمَدَ مُحَمَّدُ بْنُ زِیَادٍ اَلْأَزْدِیُّ عَنِ اَلْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ اَلصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما: بَلِیَّةُ اَلنَّاسِ عَظِیمَةٌ إِنْ دَعَوْنَاهُمْ لَمْ یُجِیبُونَا وَ إِنْ تَرَکْنَاهُمْ لَمْ یَهْتَدُوا بِغَیْرِنَا. (2)

ص: 112


1- . بحارالانوار ج 23 ص 253 ح 24.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 609 ح 4.

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از مفضل بن عمر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: گرفتاری مردم بزرگ است اگر آنها را دعوت کنیم اجابت ما نکنند و اگر واگذاریم رهبری ندارند.

حدیث 238

238- الشیخ محمد بن أبي القاسم علي الطبري، عن مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ عَبْدِ الصَّمَدِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَحْمَدَ الشَّعْرَانِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَحْمَدَ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ نَصْرِ بْنِ مُزَاحِمٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ أَبِی حَکِیمٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما أَنَّهُ قَالَ: أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَهْلَ بَیْتِ نَبِیِّکُمْ شَرَّفَهُمُ اللَّهُ بِکَرَامَتِهِ وَ اسْتَحْفَظَهُمْ سِرَّهُ وَ اسْتَوْدَعَهُمْ عِلْمَهُ فَهُمْ عِمَادٌ لِدِینِهِ شُهَدَاءُ عِلْمِهِ بَرَأَهُمْ قَبْلَ خَلْقِهِ وَ أَظَلَّهُمْ تَحْتَ عَرْشِهِ وَ اصْطَفَاهُمْ فَجَعَلَهُمْ عَلَمَ عِبَادِهِ وَ دَلَّهُمْ عَلَی صِرَاطِهِ فَهُمُ الْأَئِمَّةُ الْمَهْدِیَّةُ وَ الْقَادَةُ الْبَرَرَةُ وَ الْأُمَّةُ الْوُسْطَی عِصْمَةٌ لِمَنْ لَجَأَ إِلَیْهِمْ وَ نَجَاةٌ لِمَنِ اعْتَمَدَ عَلَیْهِمْ یَغْتَبِطُ مَنْ وَالاهُمْ وَ یَهْلِکُ مَنْ عَادَاهُمْ وَ یَفُوزُ مَنْ تَمَسَّکَ بِهِمْ فِیهِمْ نَزَلَتِ الرِّسَالَةُ وَ عَلَیْهِمْ هَبَطَتِ الْمَلَائِکَةُ وَ إِلَیْهِمْ نَفَثَ الرُّوحُ الْأَمِینُ وَ آتَاهُمُ اللَّهُ ما لَمْ یُؤْتِ أَحَداً مِنَ الْعالَمِینَ فَهُمُ الْفُرُوعُ الطَّیِّبَةُ وَ الشَّجَرَةُ الْمُبَارَکَةُ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ هُمْ أَهْلُ بَیْتِ الرَّحْمَةِ وَ الْبَرَکَةِ الَّذِینَ أَذْهَبَ اللَّهُ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرَهُمْ تَطْهِیراً. (1)

مرحوم عمادالدین طبری، با سند مذکور از جابر بن یزید جعفی روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: ای مردم! همانا خداوند اهل بیت پیغمبر شما را به کرامت خویش ممتاز گردانده و به آنها اسرار و علم خود را سپرده است. آنها پایه های دین و گواهان علم او هستند؛ آنها را پیش از مردم به وجود آورده و در سایه عرش خویش جای داده؛ آنها را برگزیده و راهنمای مردم قرار داده و مطلع بر راه خویش قرار داده.

آنها ائمه هدی و رهبران پاک و امت وسطی هستند؛ پناه هر کس که به آنها پناه برد و سبب نجات کسی که بر آنها اعتماد کند. هر کس آنها را دوست بدارد، محل رشک و حسرت مخالفین خود می گردد و هر کس با آنها دشمنی کند، هلاک می شود. و متمسک به آنها رستگار است. در میان آنها رسالت نازل شده و بر آنها ملائکه فرود آمده و به آنها روح الامین القای وحی می کرد. خداوند به آنها امتیازاتی بخشیده که به احدی نداده است.

آنها شاخه های پاک و درخت مبارک و معدن علم و پایگاه رسالت و محل رفت و آمد ملائکه اهل بیت رحمت و برکت هستند؛ کسانی هستند که خداوند پلیدی را از ایشان دور کرده و آنها را پاک و پاکیزه گردانده است.

حدیث 239

239- فرات بن إبراهیم الکوفي، عن جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ هِشَامٍ مُعَنْعَناً عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما أَنَّهُ حَمِدَ اللَّهَ تَعَالَی وَ أَثْنَی عَلَیْهِ وَ قَالَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهاجِرِینَ وَ الْأَنْصارِ وَ الَّذِینَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسانٍ فَکَمَا أَنَّ لِلسَّابِقِینَ فَضْلَهُمْ عَلَی مَنْ بَعْدَهُمْ کَذَلِکَ لِأَبِی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه فَضِیلَةٌ عَلَی السَّابِقِینَ بِنِسْبَةِ سَبْقِهِ وَ قَالَ أَ جَعَلْتُمْ سِقایَةَ الْحاجِ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ اسْتَجَابَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ وَاسَاهُ بِنَفْسِهِ ثُمَّ عَمُّهُ حَمْزَةُ سَیِّدُ الشُّهَدَاءِ وَ قَدْ کَانَ قُتِلَ مَعَهُ کَثِیرٌ فَکَانَ حَمْزَةُ سَیِّدَهُمْ بِقَرَابَتِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله ثُمَّ جَعَلَ اللَّهُ لِجَعْفَرٍ جَنَاحَیْنِ یَطِیرُ بِهِمَا مَعَ الْمَلَائِکَةِ فِی الْجَنَّةِ حَیْثُ

ص: 113


1- . بشارة المصطفی ص 198.

یَشَاءُ وَ ذَلِکَ لِمَکَانِهِمَا وَ قَرَابَتِهِمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ مَنْزِلَتِهِمَا مِنْهُ وَ صَلَّی رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله عَلَی حَمْزَةَ سَبْعِینَ صَلَاةً مِنْ بَیْنِ الشُّهَدَاءِ الَّذِینَ اسْتُشْهِدُوا مَعَهُ وَ جَعَلَ لِنِسَاءِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله فَضْلًا عَلَی غَیْرِهِنَّ لِمَکَانِهِنَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ فَضَّلَ اللَّهُ الصَّلَاةَ فِی مَسْجِدِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله بِأَلْفِ صَلَاةٍ عَلَی سَائِرِ الْمَسَاجِدِ إِلَّا الْمَسْجِدَ الَّذِی بَنَاهُ إِبْرَاهِیمُ النَّبِیُّ بِمَکَّةَ لِمَکَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ فَضْلِهِ وَ عِلْمِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَقَالَ قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیْتَ عَلَی إِبْرَاهِیمَ وَ آلِ إِبْرَاهِیمَ إِنَّکَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ فَحَقُّنَا عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ أَنْ یُصَلِّیَ عَلَیْنَا مَعَ الصَّلَاةِ عَلَیْهِ فَرِیضَةٌ وَاجِبَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ أَحَلَّ اللَّهُ لِرَسُولِهِ الْغَنِیمَةَ وَ أَحَلَّهَا لَنَا وَ حَرَّمَ الصَّدَقَاتِ عَلَیْهِ وَ حَرَّمَهَا عَلَیْنَا کَرَامَةً أَکْرَمَنَا اللَّهُ بِهَا وَ فَضِیلَةً فَضَّلَنَا اللَّهُ بِهَا. (1)

مرحوم شیخ فرات بن ابراهیم کوفی، از جعفر بن محمد بن هشام با اسناد از حضرت حسن بن علی صلوات الله علیهما روایت کرده که آن حضرت پس از حمد و ثنای خدا این آیه را قرائت کرده: «و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار و کسانی که با نیکوکاری از آنان پیروی کردند». (سوره توبه آیه 100) فرمود: همان طوری که سبقت گیرندگان در ایمان برتری دارند بر دیگران، همین طور حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیهما به نسبت سبقتی که بر دیگران داشته، بر آنها فضیلت دارد. چنانچه در این آیه می فرماید: «آیا پنداشته اید سیراب ساختن حاجیان و آباد کردن مسجدالحرام را». (سوره توبه آیه 19)

دعوت رسول الله صلی الله علیه و آله را پذیرفت و با او با جان خویش مواسات نمود. سپس عمویش حمزه سید الشهداء به همراه او گروهی کشته شدند، ولی حمزه به جهت خویشاوندی که با رسول الله صلی الله علیه و آله داشت، سرور آنها بود.

خداوند به جعفر بن ابو طالب صلوات الله علیهما دو بال داد که به وسیله آن دو با ملائکه در بهشت به هر جا که بخواهد پرواز می کند. این موقعیت به واسطه مقام آن دو در نزد رسول الله صلی الله علیه و آله و خویشاوندی ایشان با آن جناب بود. رسول الله صلی الله علیه و آله در بین شهدایی که با او شهید شده بودند، بر حمزه هفتاد نماز خواند.

خداوند به زنان رسول الله صلی الله علیه و آله نسبت به سائر زنان برتری بخشید، چون انتساب به پیغمبر داشتند. نماز در مسجد رسول الله صلی الله علیه و آله را برابر با هزار نماز در مقابل سائر مساجد قرار داد، مگر مسجدی که حضرت ابراهیم علیه السّلام در مکه بنا کرد. این فضیلت به واسطه مقام و فضل رسول الله صلی الله علیه و آله است.

و به رسول الله صلی الله علیه و آله آموخت و فرمود بگویید: «اللهم صل علی محمّد و آل محمّد کما صلیت ابراهیم و آل ابراهیم انک حمید مجید» حق ما بر مسلمان این است که بر ما صلوات بفرستند در نماز واجبی که می خواند. خداوند غنیمت را برای رسول الله صلی الله علیه و آله حلال کرد و او برای ما نیز حلال نمود و صدقه را بر او حرام کرد و بر ما نیز حرام نمود. این مقام و شخصیتی است که خداوند به ما عنایت کرد.

حدیث 240

240- الشیخ فرات بن إبراهیم الکوفي، عم جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَزَارِیُّ مُعَنْعَناً عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه فِی قَوْلِهِ تَعَالَی «إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِأُولِی النُّهی» قَالَ نَحْنُ وَ اللَّهِ أُولُو النُّهَی وَ نَحْنُ قُوَّامُ اللَّهِ عَلَی خَلْقِهِ وَ خُزَّانُهُ عَلَی دِینِهِ نَخْزَنُهُ وَ نَسْتُرُهُ وَ نَکْتَتِمُ بِهِ مِنْ عَدُوِّنَا کَمَا اکْتَتَمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله حَتَّی أَذِنَ

ص: 114


1- . تفسیر فرات کوفی ص 56- 57.

اللَّهُ لَهُ فِی الْهِجْرَةِ وَ جِهَادِ الْمُشْرِکِینَ فَنَحْنُ عَلَی مِنْهَاجِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله حَتَّی یَأْذَنَ اللَّهُ تَعَالَی لَنَا بِإِظْهَارِ دِینِهِ بِالسَّیْفِ وَ نَدْعُو النَّاسَ إِلَیْهِ وَ نَضْرِبُهُمْ عَلَیْهِ عَوْداً کَمَا ضَرَبَهُمْ عَلَیْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله بَدْءاً. (1)

مرحوم شیخ فرات بن ابراهیم کوفی، از جعفر بن محمد فزاری با اسناد از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه روایت کرده که آن حضرت درباره این آیه شریفه: «یقیناً در این امور نشانه هایی برای صاحبان خرد است». (سوره طه آیه 54) فرمود: به خدا قسم ما صاحبان خرد و نگهبانان خدا بر خلق و خزائن او بر دینش هستیم که آن را حفظ می کنیم و پوشیده می داریم و دین را از دشمنان خود پنهان می داریم، همان طوری که رسول الله صلی الله علیه و آله پنهان می داشت، تا وقتی که خدا اجازه هجرت و پیکار با مشرکین به او داد. ما بر همان روش رسول الله صلی الله علیه و آله هستیم، تا خداوند اجازه اظهار دینش را به وسیله شمشیر بدهد و مردم را به سوی دین دعوت کنیم و با ایشان پیکار نماییم که به دین برگردند، چنانچه رسول الله صلی الله علیه و آله برای پذیرش دین پیکار می کرد.

حدیث 241

241- فرات بن إبراهیم الکوفي، عن الْفَضْلُ بْنُ یُوسُفَ الْقَصَبَانِیُّ مُعَنْعَناً عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنَ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما أَنَّهُ قَالَ: أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَهْلَ بَیْتِ نَبِیِّکُمْ شَرَّفَهُمُ اللَّهُ بِکَرَامَتِهِ وَ أَعَزَّهُمْ بِهُدَاهُ وَ اخْتَصَّهُمْ لِدِینِهِ وَ فَضَّلَهُمْ بِعِلْمِهِ وَ اسْتَحْفَظَهُمْ وَ أَوْدَعَهُمْ عِلْمَهُ عَلَی غَیْبِهِ فَهُمْ عِمَادٌ لِدِینِهِ شُهَدَاءُ عَلَیْهِ وَ أَوْتَادٌ فِی أَرْضِهِ قُوَّامٌ بِأَمْرِهِ بَرَأَهُمْ قَبْلَ خَلْقِهِ أَظِلَّةٌ عَنْ یَمِینِ عَرْشِهِ نُجَبَاءُ فِی عِلْمِهِ اخْتَارَهُمْ وَ انْتَجَبَهُمْ وَ ارْتَضَاهُمْ فَجَعَلَهُمْ عَلَماً لِعِبَادِهِ وَ أَدِلَّاءَ لَهُمْ عَلَی صِرَاطِهِ فَهُمُ الْأَئِمَّةُ الدُّعَاةُ وَ الْقَادَةُ الْهَادِیَةُ وَ الْقُضَاةُ الْحُکَّامُ وَ النُّجُومُ الْأَعْلَامُ وَ الْأُسْرَةُ الْمُتَخَیَّرَةُ وَ الْعِتْرَةُ الْمُطَهَّرَةُ وَ الْأُمَّةُ الْوُسْطَی وَ الصِّرَاطُ الْأَعْلَمُ وَ السَّبِیلُ الْأَقْوَمُ زِینَةُ النُّجَبَاءِ وَ وَرَثَةُ الْأَنْبِیَاءِ وَ هُمُ الرَّحِمُ الْمَوْصُولَةُ وَ الْکَهْفُ الْحَصِینُ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ نُورُ أَبْصَارِ الْمُهْتَدِینَ وَ عِصْمَةٌ لِمَنْ لَجَأَ إِلَیْهِمْ وَ أَمْنٌ لِمَنِ اسْتَجَارَ بِهِمْ وَ نَجَاةٌ لِمَنْ تَبِعَهُمْ یَغْتَبِطُ مَنْ وَالاهُمْ وَ یَهْلِکُ مَنْ عَادَاهُمْ وَ یَفُوزُ مَنْ تَمَسَّکَ بِهِمْ وَ الرَّاغِبُ مِنْهُمْ مَارِقٌ وَ اللَّازِمُ لَهُمْ لَاحِقٌ وَ هُمُ الْبَابُ الْمُبْتَلَی بِهِ مَنْ أَتَاهُ نَجَا وَ مَنْ أَبَاهُ هَوَی حِطَّةٌ لِمَنْ دَخَلَهُ وَ حُجَّةٌ عَلَی مَنْ تَرَکَهُ إِلَی اللَّهِ یَدْعُونَ وَ بِأَمْرِهِ یَعْمَلُونَ وَ بِکِتَابِهِ یَحْکُمُونَ وَ بِآیَاتِهِ یَرْشُدُونَ فِیهِمْ نَزَلَتْ رِسَالَتُهُ وَ عَلَیْهِمْ هَبَطَتْ مَلَائِکَتُهُ وَ إِلَیْهِمْ نَفَثَ الرُّوحُ الْأَمِینُ فَضْلًا مِنْهُ وَ رَحْمَةً وَ آتَاهُمْ ما لَمْ یُؤْتِ أَحَداً مِنَ الْعالَمِینَ فَعِنْدَهُمْ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ مَا یَلْتَمِسُونَ وَ یَفْتَقِرُ إِلَیْهِ وَ یَحْتَاجُ إِلَیْهِ مِنَ الْعِلْمِ الشَّاقِّ وَ الْهُدَی مِنَ الضَّلَالَةِ وَ النُّورِ عِنْدَ دُخُولِ الظُّلَمِ فَهُمُ الْفُرُوعُ الطَّیِّبَةُ وَ الشَّجَرَةُ الْمُبَارَکَةُ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ وَ مُنْتَهَی الْحِلْمِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ فَهُمْ أَهْلُ بَیْتِ الرَّحْمَةِ وَ الْبَرَکَةِ أَذْهَبَ اللَّهُ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرَهُمْ تَطْهِیراً. (2)

مرحوم شیخ فرات بن ابراهیم کوفی، از فضل بن یوسف قصبانی با اسناد از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: ای مردم! همانا خداوند اهل بیت پیغمبر شما را شرافت بخشید از کرامت خویش و به هدایتش عزیر گردانید و

ص: 115


1- . تفسیر فرات کوفی ص 92.
2- . تفسیر فرات کوفی ص 121- 122.بحارالانوار ج 23 ص 255 ح 31.

بر دین خویش اختصاص بخشید و به علم خود فضیلت داد و حفظ گرداند، و به آنها علم غیبش را بخشید. پس آنها ستون دینش هستند و گواهان بر آن هستند. آنها میخ ها در زمین خدا هستند و قائمان به امر او. آنها را که برگزیدگان او در علمش بودند، قبل از خلقتش به صورت اشباح از سمت راست عرشش آفرید. آنها را انتخاب کرد و برگزید و به آنها راضی شد. و آنها را علمی بر بندگانش قرار داد و و راهنمایانی بر بندگانش بر صراط خویش. آنها امامان دعوت کننده و رهبران هدایت کننده و قضاوت کنندگان حاکمان و ستارگان شناخته شده و خاندان برگزیده شده و عترت مطهره و امت وسطی و صراط اعلم(در نسخه دیگری «صراط اعظم») است. و سبیل اقوم و زینت برگزیدگان و وارثان انبیاء هستند. و آنها هستند رحم های موصوله و پناهگاه مستحکم برای مومنین و نور چشم های هدایت یافتگان و پناه برای کسی که به آنها پناه برد و امنیت برای کسی که مجاورت ایشان را برگزیند، و نجات برای کسی که از ایشان تبعیت کند. کسی که تحت ولایت ایشان باشد، سعادتمند می شود و نابود می شود آنکه با ایشان دشمنی کند. و پیروز است کسی که به ایشان تمسک بجوید. هر کس از آنها برگشت، خارج شده و هر کس ملازم آنها شد، ملحق گشت. آنها آن درگاه امتحان هستند؛ کسی که از آن آمد، نجات یافت و آنکه دوری ورزید، نابود شد. منزلی [امن] است برای کسی که داخل شد و حجتی است بر علیه کسی که ترکش کرد. به سوی خدا دعوت می کنند و به امر او عمل می نمایند، و به کتاب او حکم می کنند و به آیات آن هدایت می کنند. رسالت در میان آنها نازل شد و ملائکه بر آنها فرود آمدند. روح الامین بر آنها فرستاده شد که این فضل و رحمتی از خدا است. و به آنها عطا گردید آنچه به احدی از عالمین عطا نشد. و در نزد آنها است الحمد لله آنچه مورد در خواست واقع می شود و به آن نیاز و احتیاج پیدا می شود، از علم سخت(در نسخه دیگری «المیثاق») است. و هدایت یافتن از گمراهی و نور در هنگام وارد شدن بر ظلمات. پس آنها فروع طیبة و شجره مبارکه و معدن علم و نهایت حلم و مکان قرار گرفتن رسالت و محل رفت و آمد ملائکه هستند. پس آنها اهل بیت رحمت و برکت هستند. خداوند از آنها آلودگی را دور کرده و آنها را پاک و پاکیزه گردانده.

حدیث 242

242-فرات بن إبراهیم الکوفي، عن جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ مُعَنْعَناً عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه یَا مُفَضَّلُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَنَا مِنْ نُورِهِ وَ خَلَقَ شِیعَتَنَا مِنَّا وَ سَائِرُ الْخَلْقِ فِی النَّارِ بِنَا یُطَاعُ اللَّهُ وَ بِنَا یُعْصَی یَا مُفَضَّلُ سَبَقَتْ عَزِیمَةٌ مِنَ اللَّهِ أَنَّهُ لَا یَتَقَبَّلُ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِنَا وَ لَا یُعَذِّبُ أَحَداً إِلَّا بِنَا فَنَحْنُ بَابُ اللَّهِ وَ حُجَّتُهُ وَ أُمَنَاؤُهُ عَلَی خَلْقِهِ وَ خُزَّانُهُ فِی سَمَائِهِ وَ أَرْضِهِ حَلَّلْنَا عَنِ اللَّهِ وَ حَرَّمْنَا عَنِ اللَّهِ لَا نَحْتَجِبُ عَنِ اللَّهِ إِذَا شِئْنَا وَ هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَی وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ یَشاءَ اللَّهُ وَ هُوَ قَوْلُهُ صلی الله علیه و آله إِنَّ اللَّهَ جَعَلَ قَلْبَ وَلِیِّهِ وَکْراً لِإِرَادَتِهِ فَإِذَا شَاءَ اللَّهُ شِئْنَا. (1)

مرحوم شیخ فرات بن ابراهیم کوفی، از جعفر بن محمد با اسناد از مفضّل بن عمر روایت کرده که گفت گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: ای مفضّل! خداوند ما را از نور خود آفرید و شیعیان ما را از ما آفرید. بقیه مردم در آتش هستند، خدا به وسیله ما اطاعت می شود و به وسیله ما معصیت می گردد. ای مفضل! خدا تصمیم غیر قابل برگشت گرفته که از کسی عملی را نپذیرد، مگر به واسطه ما و کسی را معذب نکند، مگر به واسطه ما.

ص: 116


1- . تفسیر فرات کوفی ص 201.بحارالانوار ج 23 ص 255 ح 32.

ما باب اللَّه و حجت و امین او بر خلق و خزینه دار او در آسمان و زمین هستیم؛ از جانب خدا حلال می کنیم و به دستور او حرام می نماییم؛ بین ما و خدا پرده ای نیست وقتی بخواهیم. این آیه اشاره به همان است: «و تا خدا نخواهد [شما] نخواهید خواست». (سوره انسان آیه 30) و این فرمایش رسول الله صلی الله علیه و آله نیز ناظر بر همین مطلب است: «خداوند دل ولیّ خود را آشیانه اراده خویش قرار داده؛ هر گاه او بخواهد، ما نیز می خواهیم».

حدیث 243

243- الشیخ محمد بن محمد بن النعمان المفید، عن أَبُو الْفَرَجِ عَنْ سَهْلٍ عَنْ رَجُلٍ عَنِ ابْنِ جَبَلَةَ عَنْ أَبِی الْمَغْرَاءِ عَنْ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ صلوات الله علیهما قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ مَنْ کَانَتْ لَهُ إِلَی اللَّهِ حَاجَةٌ وَ أَرَادَ أَنْ یَرَانَا وَ أَنْ یَعْرِفَ مَوْضِعَهُ فَلْیَغْتَسِلْ ثَلَاثَ لَیَالٍ یُنَاجِی بِنَا فَإِنَّهُ یَرَانَا وَ یُغْفَرُ لَهُ بِنَا وَ لَا یَخْفَی عَلَیْهِ مَوْضِعُهُ قُلْتُ سَیِّدِی فَإِنَّ رَجُلًا رَآکَ فِی مَنَامِهِ وَ هُوَ یَشْرَبُ النَّبِیذَ قَالَ لَیْسَ النَّبِیذُ یُفْسِدُ عَلَیْهِ دِینَهُ إِنَّمَا یُفْسِدُ عَلَیْهِ تَرْکُنَا وَ تَخَلُّفُهُ عَنَّا إِنَّ أَشْقَی أَشْقِیَائِکُمْ مَنْ یُکَذِّبُنَا فِی الْبَاطِنِ مِمَّا یُخْبِرُ عَنَّا وَ یُصَدِّقُنَا فِی الظَّاهِرِ نَحْنُ أَبْنَاءُ نَبِیِّ اللَّهِ وَ أَبْنَاءُ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ أَبْنَاءُ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه وَ أَحْبَابُ رَبِّ الْعَالَمِینَ نَحْنُ مِفْتَاحُ الْکِتَابِ بِنَا نَطَقَ الْعُلَمَاءُ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَخَرِسُوا نَحْنُ رَفَعْنَا الْمَنَارَ وَ عَرَفْنَا الْقِبْلَةَ نَحْنُ حَجَرُ الْبَیْتِ فِی السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ بِنَا غُفِرَ لآِدَمَ وَ بِنَا ابْتُلِیَ أَیُّوبُ وَ بِنَا افْتُقِدَ یَعْقُوبُ وَ بِنَا حُبِسَ یُوسُفُ وَ بِنَا رُفِعَ الْبَلَاءُ وَ بِنَا أَضَاءَتِ الشَّمْسُ نَحْنُ مَکْتُوبُونَ عَلَی عَرْشِ رَبِّنَا مَکْتُوبٌ مُحَمَّدٌ خَیْرُ النَّبِیِّینَ وَ عَلِیٌّ سَیِّدُ الْوَصِیِّینَ وَ فَاطِمَةُ سَیِّدَةُ نِسَاءِ الْعَالَمِینَ. (1)

مرحوم شیخ مفید، با سند مذکور از ابو المغرا روایت کرده که گفت: حضرت امام موسی کاظم صلوات الله علیه فرمود: هر کس حاجتی نزد خدا دارد و مایل است ما را ببیند و بفهمد موقعیت خویش را در نزد خدا، سه شب غسل نماید و به وسیله ما با خدا مناجات کند؛ او ما را خواهد دید و به وسیله ما گناهش آمرزیده می شود و مقام و موقعیتش بر او پنهان نخواهد ماند.

عرض کردم: آقا! ممکن است کسی که شرابخوار باشد شما را در خواب ببیند؟ فرمود: شراب او را از دین خارج نمی کند، ولی با ترک کردن ما و فاصله گرفتن از ما دینش از میان می رود؛ شقی ترین شقاوتمندان شما کسی است که اخباری را که از ما نقل می شود در دل تکذیب می کند، ولی در ظاهر تصدیق می نماید. ما فرزندان نبیّ خدا و رسول او صلی الله علیه و آله هستیم و فرزندان حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه و دوستان پروردگار جهان. ما کلید کتاب هستیم؛ به وسیله ما دانشمندان سخن می گویند و اگر این نبود، گنگ می شدند؛ ما مناره را برافراشتیم و قبله را شناساندیم؛ ما چون حجر اسماعیل نسبت به کعبه هستیم در آسمان و زمین، به وسیله ما خدا حضرت آدم را بخشید و به وسیله ما حضرت ایوب گرفتار شد و حضرت یعقوب به فراق دچار گشت و حضرت یوسف به زندان افتاد، و به واسطه ما بلا رفع می شود و خورشید نور می دهد. نام ما در عرش خدا ثبت است. بر عرش نوشته است: محمّد بهترین پیامبر و علی سرور اوصیاء و فاطمه بهترین زنان جهان است صلوات الله علیهم.

ص: 117


1- . الإختصاص (للمفید) ص 90- 91.

حدیث 244

244- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن إِبْرَاهِیمُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ أَبِی خَالِدٍ الْقَمَّاطِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: قُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ مَا مَنْزِلَتُکُمْ مِنْ رَبِّکُمْ فَقَالَ حُجَّتُهُ عَلَی خَلْقِهِ وَ بَابُهُ الَّذِی یُؤْتَی مِنْهُ وَ أُمَنَاؤُهُ عَلَی سِرِّهِ وَ تَرَاجِمَةُ وَحْیِهِ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابو خالد قماط روایت کرده که گفت: به حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه عرض کردم: یا ابن رسول اللَّه! مقام شما در نزد خدا چگونه است؟ فرمود: حجت خدا بر خلق و بابی هستیم که از آن باید وارد شد، و امین اسرار خدا و مترجم وحی او هستیم.

حدیث 245

245-رَوَی الشیخ رجب الْبُرْسِیُّ فِی مَشَارِقِ الْأَنْوَارِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: نَحْنُ جَنْبُ اللَّهِ وَ نَحْنُ صَفْوَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ خِیَرَةُ اللَّهِ وَ نَحْنُ مُسْتَوْدَعُ مَوَارِیثِ الْأَنْبِیَاءِ وَ نَحْنُ أُمَنَاءُ اللَّهِ وَ نَحْنُ وَجْهُ اللَّهِ وَ نَحْنُ آیَةُ الْهُدَی وَ نَحْنُ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَی وَ بِنَا فَتَحَ اللَّهُ وَ بِنَا خَتَمَ اللَّهُ وَ نَحْنُ الْأَوَّلُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ وَ نَحْنُ أَخْیَارُ الدَّهْرِ وَ نَوَامِیسُ الْعَصْرِ وَ نَحْنُ سَادَةُ الْعِبَادِ وَ سَاسَةُ الْبِلَادِ وَ نَحْنُ النَّهْجُ الْقَوِیمُ وَ الصِّرَاطُ الْمُسْتَقِیمُ وَ نَحْنُ عِلَّةُ الْوُجُودِ وَ حُجَّةُ الْمَعْبُودِ لَا یَقْبَلُ اللَّهُ عَمَلَ عَامِلٍ جَهِلَ حَقَّنَا وَ نَحْنُ قَنَادِیلُ النُّبُوَّةِ وَ مَصَابِیحُ الرِّسَالَةِ وَ نَحْنُ نُورُ الْأَنْوَارِ وَ کَلِمَةُ الْجَبَّارِ وَ نَحْنُ رَایَةُ الْحَقِّ الَّتِی مَنْ تَبِعَهَا نَجَا وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنْهَا هَوَی وَ نَحْنُ أَئِمَّةُ الدِّینِ وَ قَائِدُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِینَ وَ نَحْنُ مَعْدِنُ النُّبُوَّةِ وَ مَوْضِعُ الرِّسَالَةِ وَ إِلَیْنَا تَخْتَلِفُ الْمَلَائِکَةُ وَ نَحْنُ سِرَاجٌ لِمَنِ اسْتَضَاءَ وَ السَّبِیلُ لِمَنِ اهْتَدَی وَ نَحْنُ الْقَادَةُ إِلَی الْجَنَّةِ وَ نَحْنُ الْجُسُورُ وَ الْقَنَاطِرُ وَ نَحْنُ السَّنَامُ الْأَعْظَمُ وَ بِنَا یَنْزِلُ الْغَیْثُ وَ بِنَا یَنْزِلُ الرَّحْمَةُ وَ بِنَا یُدْفَعُ الْعَذَابُ وَ النَّقِمَةُ فَمَنْ سَمِعَ هَذَا الْهُدَی فَلْیَتَفَقَّدْ فِی قَلْبِهِ حُبَّنَا فَإِنْ وَجَدَ فِیهِ الْبُغْضَ لَنَا وَ الْإِنْکَارَ لِفَضْلِنَا فَقَدْ ضَلَّ عَنْ سَوَاءِ السَّبِیلِ لِأَنَّا حُجَّةُ الْمَعْبُودِ وَ تَرْجُمَانُ وَحْیِهِ وَ عَیْبَةُ عِلْمِهِ وَ مِیزَانُ قِسْطِهِ وَ نَحْنُ فُرُوعُ الزَّیْتُونَةِ وَ رَبَائِبُ الْکِرَامِ الْبَرَرَةِ وَ نَحْنُ مِصْبَاحُ الْمِشْکَاةِ الَّتِی فِیهَا نُورُ النُّورِ وَ نَحْنُ صَفْوَةُ الْکَلِمَةِ الْبَاقِیَةِ إِلَی یَوْمِ الْحَشْرِ الْمَأْخُوذِ لَهَا الْمِیثَاقُ وَ الْوَلَایَةُ مِنَ الذَّرِّ. (2)

شیخ رجب برسی، در کتاب مشارق الأنوار از محمّد بن سنان روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: ما جنب اللَّه و برگزیده خدا و منتخب پروردگار و نگهبان مواریث انبیاء و امنای خدا و وجه اللَّه و آیت هدی و عروة الوثقی هستیم. به واسطه ما خدا افتتاح نمود و به ما ختم کرد. ما اولین و آخرین هستیم؛ ما بهترین جهانیان و نوامیس زمان و سرور بندگان و رهبر دنیا و راه استوار و صراط مستقیم هستیم؛ ما علت وجود و حجت معبودیم؛ خداوند عمل هر کس را که جاهل به حق ما باشد، نمی پذیرد. ما چراغدان نبوّت و چراغ های رسالت و نور نورها و کلمة َالجبار و پرچم حق هستیم؛ هر کس در زیر آن پرچم باشد، نجات یابد و هر کس تخلف ورزد، گمراه شود. ما پیشوایان دین و رهبران دست و روسپیدان و معدن نبوت و پایگاه رسالت هستیم؛ و ملائکه به سوی ما در رفت و آمدند و ما چراغ روشنگر و راه هدایت و رهبر به سوی بهشت و پل بر روی گذرگاه ها و کوهان بزرگ هستیم.

ص: 118


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 140 ح 259.
2- . مشارق الانوار (للبرسي) ص 61 ح 117.بحارالانوار ج 23 ص 259 ح 37.

به واسطه ما باران می بارد و رحمت نازل می شود و از عذاب و بلا جلوگیری می شود. هر کس این هدایت را شنید، در جستجوی محبت ما در قلب خود باشد. اگر در قلب خود بغض و انکار فضل ما را دید، بداند که از راه راست منحرف شده، زیرا ما حجت معبود و مترجم وحی و خزینه علم و میزان دادگری خدای هستیم. ما شاخه های درخت زیتون و دست پرورده پاک مردان و چراغ چراغدانی هستیم که در آن نور بر نور قرار دارد، و ما برگزیده کلمه پایدار تا روز قیامت هستیم که برای آن پیمان گرفته شده و ولایت اخذ شده از ذرات در عالم ذرّ.

حدیث 246

246-رُوِیَ الشیخ رجب الْبُرْسِیُّ فِی مَشَارِقِ الْأَنْوَارِ عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ خَطَبَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه فَقَالَ أَیُّهَا النَّاسُ نَحْنُ أَبْوَابُ الحِکْمَةِ وَ مَفَاتِیحُ الرَّحْمَةِ وَ سَادَةُ الْأَئِمَّةِ وَ أُمَنَاءُ الْکِتَابِ وَ فَصْلُ الْخِطَابِ وَ بِنَا یُثِیبُ اللَّهُ وَ بِنَا یُعَاقِبُ مَنْ أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ عَظُمَ إِحْسَانُهُ وَ رَجَحَ مِیزَانُهُ وَ قُبِلَ عَمَلُهُ وَ غُفِرَ زَلَلُهُ وَ مَنْ أَبْغَضَنَا لَا یَنْفَعُهُ إِسْلَامُهُ وَ إِنَّا أَهْلُ بَیْتٍ خَصَّنَا اللَّهُ بِالرَّحْمَةِ وَ الْحِکْمَةِ وَ النُّبُوَّةِ وَ الْعِصْمَةِ مِنَّا خَاتَمُ الْأَنْبِیَاءِ أَلَا وَ إِنَّنَا رَایَةُ الْحَقِّ مَنْ تَلَاهَا سَبَقَ وَ مَنْ تَأَخَّرَ عَنْهَا مَرَقَ أَلَا وَ إِنَّنَا خِیَرَةُ اللَّهِ اصْطَفَانَا عَلَی خَلْقِهِ وَ ائْتَمَنَنَا عَلَی وَحْیِهِ فَنَحْنُ الْهُدَاةُ الْمَهْدِیُّونَ وَ لَقَدْ عُلِّمْتُ الْکَلِمَاتِ وَ لَقَدْ عَهِدَ إِلَیَّ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَا کَانَ وَ مَا یَکُونُ وَ أَنَا أَخُو رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ خَازِنُ عِلْمِهِ أَنَا الصِّدِّیقُ الْأَکْبَرُ وَ لَا یَقُولُهَا غَیْرِی إِلَّا مُفْتَرٍ کَذَّابٌ وَ أَنَا الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ. (1)

شیخ رجب برسی، در کتاب مشارق الأنوار از ابو سعید خدری روایت کرده که گفت: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه خطبه ای ایراد کرد و در آن فرمود: ای مردم! ما ابواب حکمت و کلیدهای مرحمت و سرور ائمه و امنای کتاب و فصل خطاب هستیم؛ خدا به وسیله ما ثواب می دهد و به واسطه ما عقاب می کند. هر کس ما خانواده را دوست بدارد، نیکی او افزون و کفه اعمال خیرش سنگین می گردد، عمل او مقبول و خطایش مورد عفو قرار می گیرد و هر کس دشمن ما باشد، اسلامش به او سودی نمی بخشد.

ما خانواده ای هستیم که خداوند ما را به رحمت و حکمت و نبوّت و عصمت امتیاز بخشیده. از ما است خاتم انبیاء. همانا ما پرچم حق هستیم؛ هر کس در زیر آن پرچم باشد سبقت می گیرد و هر کس کناره گیری کند، از دین منحرف است. ما برگزیدگان خدا هستیم؛ ما را برای مردم انتخاب کرده و امین وحی خویش نموده؛ ما هدایت کنندگان هدایت یافته هستیم. از کلمات مطلعم؛ رسول الله صلی الله علیه و آله آنچه را که اتفاق افتاده و اتفاق خواهد افتاد با من در میان گذاشته؛ من برادر رسول خدا و نگهبان علم او هستم؛ من صدیق اکبر هستم، چنین حرفی را هر کس غیر از من بگوید، افتراگر و دروغگو است؛ من فاروق اعظم هستم.

حدیث 247

247- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَی بْنِ اَلْمُتَوَکِّلِ رَحِمَهُ اَللَّهُ عَنِ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْحِمْیَرِیِّ عَنِ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِیزِ عَنِ ابْنِ أَبِی یَعْفُورٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه إِنَّ اللَّهَ وَاحِدٌ أَحَدٌ مُتَوَحِّدٌ بِالْوَحْدَانِیَّةِ مُتَفَرِّدٌ بِأَمْرِهِ خَلَقَ خَلْقاً فَفَوَّضَ إِلَیْهِمْ أَمْرَ دِینِهِ فَنَحْنُ هُمْ یَا ابْنَ أَبِی یَعْفُورٍ نَحْنُ حُجَّةُ اللَّهِ فِی عِبَادِهِ وَ شُهَدَاؤُهُ عَلَی خَلْقِهِ وَ أُمَنَاؤُهُ عَلَی وَحْیِهِ

ص: 119


1- . مشارق الانوار (للبرسي) ص 62 ح 121.بحارالانوار ج 23 ص 260 ح 38.

وَ خُزَّانُهُ عَلَی عِلْمِهِ وَ وَجْهُهُ الَّذِی یُؤْتَی مِنْهُ وَ عَیْنُهُ فِی بَرِیَّتِهِ وَ لِسَانُهُ النَّاطِقُ وَ بَابُهُ الَّذِی یَدُلُّ عَلَیْهِ نَحْنُ الْعَالِمُونَ بِأَمْرِهِ وَ الدَّاعُونَ إِلَی سَبِیلِهِ بِنَا عُرِفَ اللَّهُ وَ بِنَا عُبِدَ اللَّهُ نَحْنُ الْأَدِلَّاءُ عَلَی اللَّهِ وَ لَوْلَانَا مَا عُبِدَ اللَّهُ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابن ابی یعفور روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: خداوند یکتای بی همتا است؛ به وحدانیت بی نظیر است و تنها خالق اوست. گروهی را خلق نمود و امر دین را به آنها واگذار کرد. ما آن گروه هستیم. ما حجت خدا در میان بندگان و گواهان بر خلق و امنای بر وحی و خزینه داران علم او هستیم، و ما وجه خدای هستیم که از آن جناب باید به سوی او رفت، و ما دیده او میان مردم و زبان گویا و باب اللَّه هستیم که راهنما به سوی او هستیم. ما عالم به امر و دعوت کننده به راهش هستیم؛ به وسیله ما خدا شناخته شد و پرستش گردید. ما راهنمایان به سوی خدا هستیم؛ اگر ما نبودیم خدا پرستش نمی شد.

حدیث 248

248- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنِ ابْنِ جَبَلَةَ عَنِ الْبَطَائِنِیِّ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه أَ لَا تُحَدِّثُنِی فِیکُمْ بِحَدِیثٍ قَالَ نَحْنُ وُلَاةُ أَمْرِ اللَّهِ وَ وَرَثَةُ وَحْیِ اللَّهِ وَ عِتْرَةُ نَبِیِّ اللَّهِ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: به حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه عرض کردم: حدیثی درباره خود برایم نقل نمی فرمایید؟ فرمود: ما والیان امر خدا و وارث وحی او و عترت پیامبرش هستیم.

حدیث 249

249- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ اَلْهَمْدَانِیُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِیُّ بْنُ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی اَلْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی اَلرِّضَا صلوات الله أَنَّهُ قَالَ: نَحْنُ سَادَةٌ فِی اَلدُّنْیَا وَ مُلُوکٌ فِی اَلْآخِرَةِ. (3)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حسن بن علی بن فضال از پدرش روایت کرده که گفت: حضرت امام رضا صلوات الله علیه فرمود: ما سروران دنیا و مالک های آخرت هستیم.

حدیث 250

250- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن الْمُفِیدُ عَنِ الْجِعَابِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِی لَهِیعَةَ عَنْ أَبِی ذُرْعَةَ الْحَضْرَمِیِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَنْ أَبِیهِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیه قَالَ: قَالَ لِیَ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله یَا عَلِیُّ بِنَا یَخْتِمُ اللَّهُ الدِّینَ کَمَا بِنَا فَتَحَهُ وَ بِنَا یُؤَلِّفُ اللَّهُ بَیْنَ قُلُوبِکُمْ بَعْدَ الْعَدَاوَةِ وَ الْبَغْضَاءِ. (4)

ص: 120


1- . التوحید (للصدوق) ص 141 ح 9.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 144 ح 265.
3- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 558 ح 17.
4- . الأمالی (للطوسی) ج 1 ص 50 ح 24.

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از عمر بن علی بن ابی طالب از پدر بزرگوارش حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله به من فرمود: یا علی! به وسیله ما خدا دین را ختم می کند، چنان چه به وسیله ما گشود؛ به وسیله ما خدا بعد از دشمنی و کینه، بین قلب های شما محبت می اندازد.

حدیث 251

251- قال الشیخ الحسن بن سليمان الحلي: رُوِیَ أَنَّهُ وَجَدَ بِخَطِّ مَوْلَانَا أَبِی مُحَمَّدٍ الْعَسْکَرِیِّ صلوات الله علیه أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ قَوْمٍ حَذَفُوا مُحْکَمَاتِ الْکِتَابِ وَ نَسُوا اللَّهَ رَبَّ الْأَرْبَابِ وَ النَّبِیَّ وَ سَاقِیَ الْکَوْثَرِ فِی مَوَاقِفِ الْحِسَابِ وَ لَظَی وَ الطَّامَّةَ الْکُبْرَی وَ نَعِیمَ دَارِ الثَّوَابِ فَنَحْنُ السَّنَامُ الْأَعْظَمُ وَ فِینَا النُّبُوَّةُ وَ الْوَلَایَةُ وَ الْکَرَمُ وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَی وَ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَی وَ الْأَنْبِیَاءُ کَانُوا یَقْتَبِسُونَ مِنْ أَنْوَارِنَا وَ یَقْتَفُونَ آثَارَنَا وَ سَیَظْهَرُ حُجَّةُ اللَّهِ عَلَی الْخَلْقِ بِالسَّیْفِ الْمَسْلُولِ لِإِظْهَارِ الْحَقِّ وَ هَذَا خَطُّ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنَ عَلِیٍّ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ. (1)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان حلی می گوید: روایت شده که این مطلب به خط مولا حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه یافت شده: پناه به خدا می برم از گروهی که محکمات کتاب را حذف کرده اند و خدا و پیامبر اکرم و ساقی کوثر و پایگاه های حساب و آتش دوزخ و طامه کبری و نعمت های عالم آخرت را فراموش کرده اند.

ما بزرگ مردم هستیم؛ در میان ما نبوّت و ولایت و کرم است؛ ما منار هدایت و عروة الوثقی هستیم؛ انبیاء از نور ما اقتباس می کنند و پیرو آثار ما هستند. به زودی حجت خدا با شمشیر آخته برای آشکار نمودن حق بر مردم ظاهر خواهد شد. این خط حسن بن علی بن محمّد بن علی بن موسی بن جعفر بن محمّد بن علی بن حسین بن علی بن امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم است.

حدیث 252

252- قال الشیخ الحسن بن سليمان الحلي: وَ رُوِیَ أَنَّهُ وُجِدَ أَیْضاً بِخَطِّهِ صلوات الله علیه مَا صُورَتُهُ قَدْ صَعِدْنَا ذُرَی الْحَقَائِقِ بِأَقْدَامِ النُّبُوَّةِ وَ الْوَلَایَةِ وَ نُورُنَا سَبْعُ طَبَقَاتٍ أَعْلَامُ الْفَتْوَی بِالْهِدَایَةِ فَنَحْنُ لُیُوثُ الْوَغَی وَ غُیُوثُ النَّدَی وَ طَعَّانُ الْعِدَی وَ فِینَا السَّیْفُ وَ الْقَلَمُ فِی الْعَاجِلِ وَ لِوَاءُ الْحَمْدِ وَ الْحَوْضُ فِی الْآجِلِ وَ أَسْبَاطُنَا حُلَفَاءُ الدِّینِ وَ خُلَفَاءُ النَّبِیِّینَ وَ مَصَابِیحُ الْأُمَمِ وَ مَفَاتِیحُ الْکَرَمِ فَالْکَلِیمُ أُلْبِسَ حُلَّةَ الِاصْطِفَاءِ لِمَا عَهِدْنَا مِنْهُ الْوَفَاءَ وَ رُوحُ الْقُدُسِ فِی جِنَانِ الصَّاقُورَةِ ذَاقَ مِنْ حَدَائِقِنَا الْبَاکُورَةِ وَ شِیعَتُنَا الْفِئَةُ النَّاجِیَةُ وَ الْفِرْقَةُ الزَّاکِیَةُ وَ صَارُوا لَنَا رِدْءاً وَ صَوْناً وَ عَلَی الظَّلَمَةِ أَلْباً وَ عَوْناً وَ سَیَنْفَجِرُ لَهُمْ یَنَابِیعُ الْحَیَوَانِ بَعْدَ لَظَی النِّیرَانِ لِتَمَامِ آلِ حم وَ طه وَ الطَّوَاسِینِ مِنَ السِّنِینَ وَ هَذَا الْکِتَابُ دُرَّةٌ مِنْ دُرَرِ الرَّحْمَةِ وَ قَطْرَةٌ مِنْ بَحْرِ الْحِکْمَةِ وَ کَتَبَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ الْعَسْکَرِیُّ فِی سَنَةِ أَرْبَعٍ وَ خَمْسِینَ وَ مِائَتَیْنِ. (2)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان حلی می گوید: و روایت شده که باز به خط آن حضرت صلوات الله علیه جملاتی به این صورت یافت شده است: ما بر فراز قله های حقایق با قدم های نبوت و ولایت بالا رفتیم؛ ما هفت طبقه اعلام فتوا را با هدایت روشن کرده

ص: 121


1- . بحارالانوار ج 23 ص 264 ح 50.
2- . بحارالانوار ج 23 ص 264- 265 ح 51.

ایم؛ ما شیران میدان جنگ و باران های پر برکت و سرزنش کنندگان دشمنان هستیم؛ در میان ما است شمشیر و قلم در دنیا و پرچم حمد و حوض در آخرت؛ فرزندان ما هم سوگندان دین و خلفای پیامبران و چراغ های امت ها و مفاتیح کرم هستند.

حضرت موسی کلیم به درجه نبوّت رسید چون ما او را وفادار می دانستیم، و روح القدس در بهشت از میوه های نورس ما چشیده و شیعیان ما گروه نجات یافته و فرقه پاک هستند، همکار و نگهبان ما هستند و در مبارزه با ستمگران متحد و همدوشند و به زودی برای آنها چشمه های زندگی می جوشد پس از لهیب آتش پس از سال ها، به مقدار آل حم و طه و طواسین، این نوشته دری است از درهای رحمت و قطره ای است از دریای حکمت، (این مطالب را) حضرت حسن بن علی عسکری صلوات الله علیهما در سال 254 نوشته است.

حدیث 253

253- السید فضل الله بن علي بن عبید الله الراوندي، بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أُعْطِینَا أَهْلَ الْبَیْتِ سَبْعَةً لَمْ یُعْطَهُنَّ أَحَدٌ کَانَ قَبْلَنَا وَ لَا یُعْطَاهُنَّ أَحَدٌ بَعْدَنَا الصَّبَاحَةَ وَ الْفَصَاحَةَ وَ السَّمَاحَةَ وَ الشَّجَاعَةَ وَ الْعِلْمَ وَ الْحِلْمَ وَ الْمَحَبَّةَ فِی النِّسَاءِ. (1)

مرحوم شیخ فضل الله راوندی، با اسناد خویش از حضرت امام موسی کاظم از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هفت چیز به ما اهل بیت داده شده که به احدی قبل از ما داده نشده و به احدی بعد از ما داده نمی شود: چهره دلگشا، فصاحت، سماحت، شجاعت، علم، حلم و محبت در زنان.

حدیث 254

254-قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه: نَحْنُ شَجَرَةُ النُّبُوَّةِ وَ مَحَطَّةُ الرِّسَالَةِ وَ مُخْتَلَفُ الْمَلَائِکَةِ وَ مَعَادِنُ الْعِلْمِ وَ یَنَابِیعُ الْحُکْمِ نَاصِرُنَا وَ مُحِبُّنَا یَنْتَظِرُ الرَّحْمَةَ وَ عَدُوُّنَا وَ مُبْغِضُنَا یَنْتَظِرُ السَّطْوَةَ. (2)

حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: ما درخت نبوت، و جایگاه رسالت، و محل رفت و آمد ملائکه، و معادن دانش، و چشمه های حکمتیم. یار و عاشق ما منتظر رحمت، و دشمن و کینه توز ما در انتظار عقوبت است.

حدیث 255

255-قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه فِی بَعْضِ خُطَبِهِ نَحْنُ الشِّعَارُ وَ الْأَصْحَابُ وَ الْخَزَنَةُ وَ الْأَبْوَابُ لَا تُؤْتَی الْبُیُوتُ إِلَّا مِنْ أَبْوَابِهَا فَمَنْ أَتَاهَا مِنْ غَیْرِ أَبْوَابِهَا سُمِّیَ سَارِقاً فِیهِمْ کَرَائِمُ الْقُرْآنِ وَ هُمْ کُنُوزُ الرَّحْمَنِ إِنْ نَطَقُوا صَدَقُوا وَ إِنْ صَمَتُوا لَمْ یُسْبَقُوا. (3)

حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه در یکی از خطبه های خود می فرماید: ما اهل بیت چون پیراهن تن پیامبر و یاران او، و گنجینه های علم و ابواب رسالتیم. به خانه ها جز از طریق درها وارد نگردند، و هر که از غیر درها وارد گردد دزدش نامند. آیاتی که در قرآن بیانگر ارزشهاست در حق اهل بیت است، و آنان گنجینه های خداوند مهربانند، اگر سخن گویند به راستی گویند، و اگر خاموش باشند بر آنان پیشی نگیرند.

ص: 122


1- . بحارالانوار ج 23 ص 265 ح 52.
2- . نهج البلاغه خطبه 108.
3- . نهج البلاغه خطبه 153.

حدیث 256

256- قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه: فِی خُطْبَةٍ یَذْکُرُ فِیهَا آلَ مُحَمَّدٍ هُمْ عَیْشُ الْعِلْمِ وَ مَوْتُ الْجَهْلِ یُخْبِرُکُمْ حِلْمُهُمْ عَنْ عِلْمِهِمْ وَ صَمْتُهُمْ عَنْ حُکْمِ مَنْطِقِهِمْ لَا یُخَالِفُونَ الْحَقَّ وَ لَا یَخْتَلِفُونَ فِیهِ هُمْ دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ وَ وَلَائِجُ الِاعْتِصَامِ بِهِمْ عَادَ الْحَقُّ فِی نِصَابِهِ وَ انْزَاحَ الْبَاطِلُ عَنْ مُقَامِهِ وَ انْقَطَعَ لِسَانُهُ عَنْ مَنْبِتِهِ عَقَلُوا الدِّینَ عَقْلَ وِعَایَةٍ وَ رِعَایَةٍ لَا عَقْلَ سَمَاعٍ وَ رِوَایَةٍ وَ إِنَّ رُوَاةَ الْعِلْمِ کَثِیرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِیلٌ. (1)

حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه در خطبه ای که ذکر آل محمّد صلوات الله علیهم را می نماید، می فرماید: اینان حیات دانش، و مرگ جهل اند. بردباری آنان از دانش شان، و آشکارشان از نهان شان، و سکوت شان از حکمت گفتارشان شما را خبر می دهد. با حق مخالفت نمی ورزند و در آن اختلاف نمی نمایند. ستونهای اسلام، و پناهگاه مردم هستند.

حق به آنان به جای اصلیش بازگشت، و باطل از جایگاهش دور شد، و زبانش از ریشه قطع گردید. دین را همراه با فراگیری و عمل درک کردند، نه فقط از راه شنیدن و روایت کردن زیرا راویان دانش فراوانند، و عمل کنندگان به حق اندک.

حدیث 257

257- علي بن إبراهیم القمي، عن أَبِیه عَنِ الْأَصْبَهَانِیِّ عَنِ الْمِنْقَرِیِّ عَنْ حَفْصٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: کَانَ مِمَّا نَاجَی اللَّهُ مُوسَی علیه السلام إِنِّی لَا أَقْبَلُ الصَّلَاةَ إِلَّا مِمَّنْ تَوَاضَعَ لِعَظَمَتِی وَ أَلْزَمَ قَلْبَهُ خَوْفِی وَ قَطَعَ نَهَارَهُ بِذِکْرِی وَ لَمْ یَبِتْ مُصِرّاً عَلَی خَطِیئَتِهِ وَ عَرَفَ حَقَّ أَوْلِیَائِی وَ أَحِبَّائِی فَقَالَ مُوسَی یَا رَبِّ تَعْنِی بِأَوْلِیَائِکَ وَ أَحِبَّائِکَ إِبْرَاهِیمَ وَ إِسْحَاقَ وَ یَعْقُوبَ فَقَالَ هُمْ کَذَلِکَ إِلَّا أَنِّی أَرَدْتُ بِذَلِکَ مَنْ مِنْ أَجْلِهِ خَلَقْتُ آدَمَ وَ حَوَّاءَ وَ مَنْ مِنْ أَجْلِهِ خَلَقْتُ الْجَنَّةَ وَ النَّارَ فَقَالَ وَ مَنْ هُوَ یَا رَبِّ فَقَالَ مُحَمَّدٌ أَحْمَدُ شَقَقْتُ اسْمَهُ مِنِ اسْمِی لِأَنِّی أَنَا الْمَحْمُودُ وَ هُوَ مُحَمَّدٌ فَقَالَ مُوسَی یَا رَبِّ اجْعَلْنِی مِنْ أُمَّتِهِ فَقَالَ لَهُ یَا مُوسَی أَنْتَ مِنْ أُمَّتِهِ إِذَا عَرَفْتَ مَنْزِلَتَهُ وَ مَنْزِلَةَ أَهْلِ بَیْتِهِ إِنَّ مَثَلَهُ وَ مَثَلَ أَهْلِ بَیْتِهِ فِیمَنْ خَلَقْتُ کَمَثَلِ الْفِرْدَوْسِ فِی الْجِنَانِ لَا یَنْتَشِرُ وَرَقُهَا وَ لَا یَتَغَیَّرُ طَعْمُهَا فَمَنْ عَرَفَهُمْ وَ عَرَفَ حَقَّهُمْ جَعَلْتُ لَهُ عِنْدَ الْجَهْلِ عِلْماً وَ عِنْدَ الظُّلْمَةِ نُوراً أُجِیبُهُ قَبْلَ أَنْ یَدْعُوَنِی وَ أُعْطِیَهُ قَبْلَ أَنْ یَسْأَلَنِی الْخَبَرَ. (2)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی، با سند مذکور از حفص روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: از جمله مطالبی که خداوند با حضرت موسی علیه السلام صحبت کرد این بود: من نماز را نمی پذیرم، مگر از کسی که در مقابل عظمت من تواضع نماید، ترس من در دلش جای گیرد، روزش را با یاد من پایان دهد، با اصرار بر معصیت شب را به سر نبرد و عارف به حق اولیاء و دوستان من باشد. حضرت موسی عرض کرد: خدایا! منظورت از اولیاء و دوستان، حضرت ابراهیم و حضرت اسحاق و حضرت یعقوب علیهم السلام است؟ فرمود: آنها نیز از اولیای من هستند، جز اینکه منظورم کسانی هستند که به واسطه آنها حضرت آدم و حضرت حوا و بهشت و جهنم را آفریدم. عرض کردم: آنها چه کسانی هستند پروردگارا؟ فرمود: محمّد، احمد، نام او را از نام خود جدا کردم، زیرا من محمودم و او محمّد است صلی الله علیه و آله. حضرت موسی عرض کرد: خدایا! مرا از امت او قرار ده! فرمود: ای موسی! تو از امت او هستی، وقتی مقام و منزلت او و اهل بیتش را بشناسی، زیرا مَثل او و

ص: 123


1- . نهج البلاغه خطبه 239.
2- . تفسیر قمی ص 225- 226.

اهل بیتش در بین مخلوقات، مانند فردوس نسبت به بهشت است که برگ درختش نمی ریزد و طعم آن تغییر نمی کند. هر کس عارف به مقام و حق آنها باشد، برایش در نادانی راهنما و در تاریکی نور قرار می دهیم، قبل از اینکه درخواست کند خواسته اش را بر می آورم و قبل از سؤال به او عطا می کنم - الخبر.

حدیث 258

258- قال علي بن إبراهیم القمي: قَالَ الصَّادِقُ صلوات الله علیه فِی قَوْلِهِ تَعَالَی وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّکَ مِنْ بَنِی آدَمَ الْآیَةَ کَانَ الْمِیثَاقُ مَأْخُوذاً عَلَیْهِمْ لِلَّهِ بِالرُّبُوبِیَّةِ وَ لِرَسُولِهِ بِالنُّبُوَّةِ وَ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ بِالْإِمَامَةِ فَقَالَ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ وَ مُحَمَّدٌ نَبِیَّکُمْ وَ عَلِیٌّ إِمَامَکُمْ وَ الْأَئِمَّةُ الْهَادُونَ أَئِمَّتَکُمْ فَ قالُوا بَلی فَقَالَ اللَّهُ أَنْ تَقُولُوا یَوْمَ الْقِیامَةِ أَیْ لِئَلَّا تَقُولُوا یَوْمَ الْقِیَامَةِ إِنَّا کُنَّا عَنْ هذا غافِلِینَ فَأَوَّلُ مَا أَخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الْمِیثَاقَ عَلَی الْأَنْبِیَاءِ بِالرُّبُوبِیَّةِ وَ هُوَ قَوْلُهُ وَ إِذْ أَخَذْنا مِنَ النَّبِیِّینَ مِیثاقَهُمْ فَذَکَرَ جُمْلَةَ الْأَنْبِیَاءِ ثُمَّ أَبْرَزَ أَفْضَلَهُمْ بِالْأَسَامِی فَقَالَ وَ مِنْکَ یَا مُحَمَّدُ فَقَدَّمَ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لِأَنَّهُ أَفْضَلُهُمْ وَ مِنْ نُوحٍ وَ إِبْراهِیمَ وَ مُوسی وَ عِیسَی ابْنِ مَرْیَمَ فَهَؤُلَاءِ الْخَمْسَةُ أَفْضَلُ الْأَنْبِیَاءِ وَ رَسُولُ اللَّهِ أَفْضَلُهُمْ ثُمَّ أَخَذَ بَعْدَ ذَلِکَ مِیثَاقَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله عَلَی الْأَنْبِیَاءِ لَهُ بِالْإِیمَانِ وَ عَلَی أَنْ یَنْصُرُوا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ فَقَالَ وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِیثاقَ النَّبِیِّینَ لَما آتَیْتُکُمْ مِنْ کِتابٍ وَ حِکْمَةٍ ثُمَّ جاءَکُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَکُمْ یَعْنِی رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ یَعْنِی أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ تُخْبِرُوا أُمَمَکُمْ بِخَبَرِهِ وَ خَبَرِ وَلِیِّهِ مِنَ الْأَئِمَّةِ. (1)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی می گوید: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره آیه: «و (به یاد آور) هنگامی را که پروردگارت از پشت فرزندان آدم ذریه آنان را برگرفت و ایشان را بر خودشان گواه ساخت که آیا پروردگار شما نیستم گفتند چرا گواهی دادیم تا مبادا روز قیامت بگویید ما از این [امر] غافل بودیم». (سوره اعراف آیه 172) فرمود: این پیمان عبارت بود از ربوبیت برای خدا و نبوّت برای رسول الله صلی الله علیه و آله و امامت برای حضرت امیرالمؤمنین و ائمه صلوات الله علیهم. فرمود «أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ» من خدای شما نیستم و محمّد پیامبرتان و علی امام تان و امامان راهنما ائمه شما؟ گفتند: «بلی» فرمود: تا روز قیامت مدعی نشوید که ما غافل بودیم از این مطلب.

اول پیمانی که خداوند گرفت، از انبیاء و درباره ربوبیت بود. این آیه همان مطلب است: «و (به یاد آور] هنگامی را که از پیامبران پیمان گرفتیم» ابتدا گروهی از انبیاء را گوشزد کرده، آنگاه شخصیت های برجسته تر را به نام یاد کرده «و منک» از تو ای محمّد! او را بر دیگران مقدم داشته، چون او از همه انبیاء برتر است، «و از نوح و ابراهیم و موسی و عیسی پسر مریم». (سوره احزاب آیه 8) این پنج نفر بهترین انبیاء هستند که رسول الله صلی الله علیه و آله بهترین آنها است.

پس از این میثاق از انبیاء، از آنها راجع به ایمان به رسول الله صلی الله علیه و آله و اینکه یاری کنند حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه را پیمان گرفت و فرمود: «و [به یاد آور] هنگامی را که خداوند از پیامبران پیمان گرفت که هر گاه به شما کتاب و حکمتی دادم سپس شما را فرستاده ای آمد که آنچه را با شماست تصدیق کرد» یعنی رسول الله صلی الله علیه و آله، «به او ایمان بیاورید و حتما یاری اش کنید». (سوره آل عمران آیه 81) یعنی حضرت امیرالمؤمنین صلوات اللَّه علیه را و جریان آنها به امت خود و ائمه جانشین ایشان را گوشزد کنید.

ص: 124


1- . تفسیر قمی ص 229- 230.

حدیث 259

259- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الشَّاهِ عَنْ أَبِی حَامِدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ خَالِدٍ الْخَالِدِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ صَالِحٍ التَّمِیمِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَاتِمٍ الْقَطَّانِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهم عَنِ النَّبِیِّ صلی الله علیه و آله أَنَّهُ قَالَ فِی وَصِیَّةٍ لَهُ یَا عَلِیُّ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَشْرَفَ عَلَی الدُّنْیَا فَاخْتَارَنِی مِنْهَا عَلَی رِجَالِ الْعَالَمِینَ ثُمَّ اطَّلَعَ الثَّانِیَةَ فَاخْتَارَکَ عَلَی رِجَالِ الْعَالَمِینَ بَعْدِی ثُمَّ اطَّلَعَ الثَّالِثَةَ فَاخْتَارَ الْأَئِمَّةَ مِنْ وُلْدِکَ عَلَی رِجَالِ الْعَالَمِینَ بَعْدَکَ ثُمَّ اطَّلَعَ الرَّابِعَةَ فَاخْتَارَ فَاطِمَةَ عَلَی نِسَاءِ الْعَالَمِینَ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از حماد بن عمرو از حضرت امام جعفر صادق از پدر بزرگوارش از جد بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: در وصیتی که به آن حضرت می کرد، فرمود: یا علی! خداوند به دنیا نگریست و مرا از میان تمام مردان جهان انتخاب نمود. برای مرتبه دوم نگریست و تو را از میان مردم جهان انتخاب کرد. برای مرتبه سوم، ائمه از فرزندانت را بر مردم جهان انتخاب کرد و در مرتبه چهارم، حضرت فاطمه صلوات الله علیها را بر تمام زنان جهان برگزید.

حدیث 260

260- علي بن إبراهیم القمي، عن عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ نُعَیْمٍ الصَّحَّافِ قَالَ: سَأَلْتُ الصَّادِقَ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِهِ «فَمِنْکُمْ کافِرٌ وَ مِنْکُمْ مُؤْمِنٌ» فَقَالَ عَرَفَ اللَّهُ إِیمَانَهُمْ بِوَلَایَتِنَا وَ کُفْرَهُمْ بِتَرْکِهَا یَوْمَ أَخَذَ عَلَیْهِمُ الْمِیثَاقَ وَ هُمْ ذَرٌّ فِی صُلْبِ آدَمَ علیه السلام. (2)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی، با سند مذکور از نعیم صحاف روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه راجع به آیه «گروهی از شما کافرند، و برخی مؤمن». (سوره تغابن آیه 2) پرسیدم، فرمود: خداوند ایمان آنها را به ولایت ما می داند و کفر آنها را به ترک ولایت ما، روزی که در عالم ذرّ در صلب حضرت آدم از آنان پیمان گرفت.

حدیث 261

261- علي بن إبراهیم القمي، عن عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ سَیْفِ بْنِ عَمِیرَةَ عَنْ حَسَّانَ عَنْ هَاشِمِ بْنِ عَمَّارٍ یَرْفَعُهُ فِی قَوْلِهِ «وَ کَذَّبَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ ما بَلَغُوا مِعْشارَ ما آتَیْناهُمْ فَکَذَّبُوا رُسُلِی فَکَیْفَ کانَ نَکِیرِ» قَالَ کَذَّبَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ رُسُلَهُمْ مَا آتَیْنَا رُسُلَهُمْ مِعْشَارَ مَا آتَیْنَا مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ. (3)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی، با سند مذکور از هاشم بن عمار روایت کرده که در مورد آیه «و کسانی که پیش از اینان بودند [نیز] تکذیب کردند در حالی که اینان به ده یک آنچه بدیشان داده بودیم نرسیده اند [آری] فرستادگان مرا دروغ شمردند پس چگونه بود کیفر من». (سوره سبا آیه 45) امام صلوات الله علیه فرمود: کسانی که قبل از آنها بودند پیغمبران خود را تکذیب کردند. آنچه که به پیغمبران آنها داده بودیم، یک دهم آنچه که به محمّد و آل محمّد صلوات اللَّه علیهم اجمعین داده ایم نبود.

ص: 125


1- . الخصال (للصدوق) ج 1 ص 96- 97.
2- . تفسیر قمی ص 682.
3- . تفسیر قمی ص 541.

حدیث 262

262- الشیخ محمد بن الحسن الطوسي، عن الْمُفِیدُ عَنِ الْجِعَابِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ رُشَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ الثَّعْلَبِیِّ قَالَ سَمِعْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما یَقُولُ نَحْنُ خِیَرَةُ اللَّهِ مِنْ خَلْقِهِ وَ شِیعَتُنَا خِیَرَةُ اللَّهِ مِنْ أُمَّةِ نَبِیِّهِ. (1)

مرحوم شیخ طوسی، با سند مذکور از اسحاق ثعلبی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: ما برگزیده از مردم هستیم و شیعیان ما برگزیده از امت پیامبر هستند.

حدیث 263

263- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن مُحَمَّدُ بْنُ اَلْقَاسِمِ اَلْأَسْتَرْآبَادِیُّ اَلْمُفَسِّرُ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ عن یُوسُفُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ وَ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ یَسَارٍ عَنْ أَبَوَیْهِمَا عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ صلوات الله علیهم قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی اَلرِّضَا صلوات الله علیه فَقَالَ یَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ أَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ مَا تَفْسِیرُهُ فَقَالَ لَقَدْ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ جَدِّی عَنِ اَلْبَاقِرِ عَنْ زَیْنِ اَلْعَابِدِینَ عَنْ أَبِیهِ صلوات الله علیهم أَنَّ رَجُلاً جَاءَ إِلَی أَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه فَقَالَ أَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ مَا تَفْسِیرُهُ فَقَالَ اَلْحَمْدُ لِلهِ هُوَ أَنْ عَرَّفَ عِبَادَهُ بَعْضَ نِعَمِهِ عَلَیْهِمْ جُمَلاً إِذْ لاَ یَقْدِرُونَ عَلَی مَعْرِفَةِ جَمِیعِهَا بِالتَّفْصِیلِ لِأَنَّهَا أَکْثَرُ مِنْ أَنْ تُحْصَی أَوْ تُعْرَفَ فَقَالَ لَهُمْ قُولُوا اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَی مَا أَنْعَمَ بِهِ عَلَیْنَا رَبِّ اَلْعَالَمِینَ وَ هُمُ اَلْجَمَاعَاتُ مِنْ کُلِّ مَخْلُوقٍ مِنَ اَلْجَمَادَاتِ وَ اَلْحَیَوَانَاتِ أَمَّا اَلْحَیَوَانَاتُ فَهُوَ یَقْلِبُهَا فِی قُدْرَتِهِ وَ یَغْذُوهَا مِنْ رِزْقِهِ وَ یَحُوطُهَا بِکَنَفِهِ وَ یُدَبِّرُ کُلاًّ مِنْهَا بِمَصْلَحَتِهِ وَ أَمَّا اَلْجَمَادَاتُ فَهُوَ یُمْسِکُهَا بِقُدْرَتِهِ یُمْسِکُ اَلْمُتَّصِلَ مِنْهَا أَنْ یَتَهَافَتَ وَ یُمْسِکُ اَلْمُتَهَافِتَ مِنْهَا أَنْ یَتَلاَصَقَ وَ یُمْسِکُ اَلسَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَی اَلْأَرْضِ إِلابِإِذْنِهِ وَ یُمْسِکُ اَلْأَرْضَ أَنْ تَنْخَسِفَ إِلاَّ بِأَمْرِهِ إِنَّهُ بِعِبَادِهِ لَرَؤُفٌ رَحِیمٌ قَالَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ مَالِکُهُمْ وَ خَالِقُهُمْ وَ سَائِقُ أَرْزَاقِهِمْ إِلَیْهِمْ مِنْ حَیْثُ هُمْ یَعْلَمُونَ وَ مِنْ حَیْثُ لاَ یَعْلَمُونَ وَ اَلرِّزْقُ مَقْسُومٌ وَ هُوَ یَأْتِی اِبْنَ آدَمَ عَلَی أَیِّ سِیرَةٍ سَارَهَا مِنَ اَلدُّنْیَا لَیْسَ تَقْوَی مُتَّقٍ بِزَائِدِهِ وَ لاَ فُجُورُ فَاجِرٍ بِنَاقِصِهِ وَ بَیْنَنَا وَ بَیْنَهُ سِتْرٌ وَ هُوَ طَالِبُهُ وَ لَوْ أَنَّ أَحَدَکُمْ یَفِرُّ مِنْ رِزْقِهِ لَطَلَبَهُ رِزْقُهُ کَمَا یَطْلُبُهُ اَلْمَوْتُ فَقَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ قُولُوا اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَی مَا أَنْعَمَ بِهِ عَلَیْنَا وَ ذَکَّرَنَا بِهِ مِنْ خَبَرٍ فِی کُتُبِ اَلْأَوَّلِینَ قَبْلَ أَنْ نَکُونَ فَفِی هَذَا إِیجَابٌ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَلَی شِیعَتِهِمْ أَنْ یَشْکُرُوهُ بِمَا فَضَّلَهُمْ وَ ذَلِکَ أَنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ قَالَ لَمَّا بَعَثَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مُوسَی بْنَ عِمْرَانَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ وَ اِصْطَفَاهُ نَجِیّاً وَ فَلَقَ لَهُ اَلْبَحْرَ وَ نَجَّی بَنِی إِسْرَائِیلَ وَ أَعْطَاهُ اَلتَّوْرَاةَ وَ اَلْأَلْوَاحَ وَ رَأَی مَکَانَهُ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَالَ یَا رَبِّ لَقَدْ أَکْرَمْتَنِی بِکَرَامَةٍ لَمْ تُکْرِمْ بِهَا أَحَداً قَبْلِی فَقَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ یَا مُوسَی أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ مُحَمَّداً أَفْضَلُ عِنْدِی مِنْ جَمِیعِ مَلاَئِکَتِی وَ جَمِیعِ خَلْقِی قَالَ مُوسَی یَا رَبِّ فَإِنْ کَانَ مُحَمَّدٌ أَکْرَمَ عِنْدَکَ مِنْ جَمِیعِ خَلْقِکَ فَهَلْ فِی آلِ اَلْأَنْبِیَاءِ أَکْرَمُ مِنْ آلِی قَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ یَا مُوسَی أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ فَضْلَ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَی جَمِیعِ اَلنَّبِیِّینَ کَفَضْلِ مُحَمَّدٍ عَلَی جَمِیعِ اَلْمُرْسَلِینَ فَقَالَ مُوسَی یَا رَبِّ فَإِنْ کَانَ آلُ مُحَمَّدٍ کَذَلِکَ فَهَلْ فِی أُمَمِ اَلْأَنْبِیَاءِ أَفْضَلُ عِنْدَکَ مِنْ أُمَّتِی ظَلَّلْتَ عَلَیْهِمُ اَلْغَمامَ وَ أَنْزَلْتَ عَلَیْهِمُ اَلْمَنَّ وَ اَلسَّلْوی وَ فَلَقْتَ لَهُمُ اَلْبَحْرَ

ص: 126


1- . الأمالی (للطوسی) ص 78 ح 113.

فَقَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ یَا مُوسَی أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ فَضْلَ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ عَلَی جَمِیعِ اَلْأُمَمِ کَفَضْلِهِ عَلَی جَمِیعِ خَلْقِی فَقَالَ مُوسَی یَا رَبِّ لَیْتَنِی کُنْتُ أَرَاهُمْ فَأَوْحَی اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ یَا مُوسَی إِنَّکَ لَنْ تَرَاهُمْ وَ لَیْسَ هَذَا أَوَانَ ظُهُورِهِمْ وَ لَکِنْ سَوْفَ تَرَاهُمْ فِی اَلْجِنَانِ جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ اَلْفِرْدَوْسِ بِحَضْرَةِ مُحَمَّدٍ فِی نَعِیمِهَا یَتَقَلَّبُونَ وَ فِی خَیْرَاتِهَا یَتَبَحْبَحُونَ أَ فَتُحِبُّ أَنْ أُسْمِعَکَ کَلاَمَهُمْ قَالَ نَعَمْ یَا إِلَهِی قَالَ اَللَّهُ جَلَّ جَلاَلُهُ قُمْ بَیْنَ یَدَیَّ وَ اُشْدُدْ مِیزَرَکَ قِیَامَ اَلْعَبْدِ اَلذَّلِیلِ بَیْنَ یَدَیِ اَلْمَلِکِ اَلْجَلِیلِ فَفَعَلَ ذَلِکَ مُوسَی عَلَیْهِ السَّلاَمُ فَنَادَی رَبُّنَا عَزَّ وَ جَلَّ یَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ فَأَجَابُوهُ کُلُّهُمْ وَ هُمْ فِی أَصْلاَبِ آبَائِهِمْ وَ أَرْحَامِ أُمَّهَاتِهِمْ لَبَّیْکَ اَللَّهُمَّ لَبَّیْکَ لاَ شَرِیکَ لَکَ لَبَّیْکَ إِنَّ اَلْحَمْدَ وَ اَلنِّعْمَةَ لَکَ وَ اَلْمُلْکَ لاَ شَرِیکَ لَکَ قَالَ فَجَعَلَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ تِلْکَ اَلْإِجَابَةَ شِعَارَ اَلْحَجِّ ثُمَّ نَادَی رَبُّنَا تَعَالَی یَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ إِنَّ قَضَائِی عَلَیْکُمْ أَنَّ رَحْمَتِی سَبَقَتْ غَضَبِی وَ عَفْوِی قَبْلَ عِقَابِی فَقَدِ اِسْتَجَبْتُ لَکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَدْعُوَنِی وَ أَعْطَیْتُکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَسْأَلُونِی مَنْ لَقِیَنِی مِنْکُمْ بِشَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِیکَ لَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ صَادِقٌ فِی أَقْوَالِهِ مُحِقٌّ فِی أَفْعَالِهِ وَ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ أَخُوهُ وَ وَصِیُّهُ مِنْ بَعْدِهِ وَ وَلِیُّهُ مُلْتَزَمٌ طَاعَتُهُ کَمَا یُلْزَمُ طَاعَةُ مُحَمَّدٍ وَ أَنَّ أَوْلِیَاءَهُ اَلْمُصْطَفَیْنَ اَلْمُطَهَّرِینَ اَلْمَیَامِینَ بِعَجَائِبِ آیَاتِ اَللَّهِ وَ دَلاَئِلِ حُجَجِ اَللَّهِ مِنْ بَعْدِهِمَا أَوْلِیَاؤُهُ أُدْخِلُهُ جَنَّتِی وَ إِنْ کَانَتْ ذُنُوبُهُ مِثْلَ زَبَدِ اَلْبَحْرِ قَالَ فَلَمَّا بَعَثَ اَللَّهُ تَعَالَی مُحَمَّداً صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ قَالَ یَا مُحَمَّدُ وَ ما کُنْتَ بِجانِبِ اَلطُّورِ إِذْ نَادَیْنَا أُمَّتَکَ بِهَذِهِ اَلْکَرَامَةِ ثُمَّ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ لِمُحَمَّدٍ قُلْ اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ عَلَی مَا اِخْتَصَّنِی بِهِ مِنْ هَذِهِ اَلْفَضِیلَةِ وَ قَالَ لِأُمَّتِهِ وَ قُولُوا أَنْتُمْ اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ عَلَی مَا اِخْتَصَّنَا بِهِ مِنْ هَذِهِ اَلْفَضَائِلِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، از محمّد بن القاسم استرآبادی مفسّر رضی الله عنه از یوسف بن محمّد بن زیاد و علی بن محمّد بن یسار از پدرشان از حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: مردی محضر مبارک حضرت امام رضا صلوات الله علیه رسید عرض کرد: ای فرزند رسول الله! بفرمایید تفسیر: «اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ» چیست؟ حضرت فرمود: پدرم از جدّم، از حضرت امام محمد باقر و آن حضرت از حضرت امام زین العابدین و آن بزرگوار از پدرش صلوات الله علیهم نقل کردند که مردی محضر مبارک حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه مشرّف شد و عرضه داشت تفسیر «اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ» چیست؟ حضرت فرمود: الحمد لله تفسیرش این است که بندگان خدا برخی از نعمت های الهی را اجمالا بدانند و در مقابل آنها حق را بستایند زیرا قادر بر دانستن تمام آنها مفصّلا نیستند چه آنکه نعمت های حق تعالی قابل شمارش یا دانستن نیستند، پس حق تعالی به بندگان می فرماید: بگویید: حمد برای خدا است در مقابل نعمت هایی که پروردگار عالمیان به ما داده است و عالمیان عبارتند از: جماعات و گروههایی از مخلوقات چه جمادات و چه حیوانات امّا حیوانات را مورد نعمت قرار داد، به خاطر آنکه حق تعالی به قدرت کامله اش آنها را حرکت داده از رزق خود غذا به آنها عنایت فرموده، آنها را در کنف و سایه خود احاطه نموده، هر کدام را به نحوی که مصلحت ایجاب می کند مورد تدبیر قرار داده است. و امّا جمادات را مورد نعمت قرار داد: به خاطر آنکه حق تعالی آنها را با قدرت خود نگاه داشت، جمادات متّصل را از جدا شدن نگاه داشت و جمادات منفصل را از اتصال و چسبیدن حفظ کرد، آسمان را از افتادن بر روی زمین مصون داشت مگر آنکه خود به آن اذن سرنگون شدن دهد چنانچه زمین را از فرو

ص: 127


1- . علل الشرائع ج 2 ص 416.

رفتن حفظ کرد مگر وقتی که خود به آن چنین امری فرماید، حق تعالی به بندگانش مهربان و رحیم می باشد. سپس حضرت فرمود: ربّ العالمین یعنی حق تعالی مالک و خالق عالمیان بوده روزی آنها را به سوی شان می فرستد از آن جایی که می دانند و نمی دانند، روزی بندگان بین شان تقسیم شده و تمام انسانها از آن بهره مند هستند نه تقوای متّقی و پرهیزکار آن را زیاد کرده و نه عصیان و فجور معصیت کار آن را ناقص و کم نموده، بین ما و آن رزق حجاب و پرده ای است که رزق طالب آن می باشد اگر یکی از شما بخواهد از روزی خود فرار کرده و بگریزد، روزی به طلبش آمده همان طوری که مرگ به طلبش می آید. خداوند جلّ جلاله می فرماید: بگویید: حمد برای خدا است در مقابل نعمت هایی که به ما داده است و در کتب پیشینیان قبل از این که آفریده شویم ما را یاد کرده است، پس در این عبارت بر حضرات محمّد و آل محمّد صلوات الله علیهم اجمعین و شیعیان ایشان واجب شده که خدا را شکر نموده و در مقابل برتری و تفضیلی که به ایشان بر سائر امم داده از او قدردانی کنند. شرح خبری که در کتب پیشینیان از حضرات محمّد و آل محمّد صلوات الله علیهم و شیعیان ایشان یاد شده است و امّا شرح خبر مزبور: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمودند: زمانی که خداوند عزّوجل حضرت موسی بن عمران علیه السّلام را مبعوث فرمود و او را برگزید و دریا را برایش شکافت و بنی اسرائیل را نجات داد و تورات و الواح را به وی اعطاء فرمود خود را در دربار ذو الجلال صاحب مکان و شرف دید لذا به پروردگار عرض کرد: پروردگارا، به من کرامتی دادی و عنایتی فرمودی که به احدی قبل از من چنین توجّهی نفرمودی. خداوند عزّوجلّ فرمود: ای موسی! آیا می دانی که حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله نزد من از تمام فرشتگان و جمیع مخلوقاتم برتر و بالاتر است؟ حضرت موسی عرض کرد: پروردگارا اگر حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله نزد تو از تمام مخلوقاتت افضل است آیا در میان آل انبیاء، از آل من کسی اکرم و افضل می باشد؟ خداوند جلّ جلاله فرمود: ای موسی! آیا نمی دانی که فضل و برتری آل محمّد صلوات الله علیهم بر تمام انبیاء همچون فضل و برتری محمّد بر جمیع مرسلین است؟ موسی علیه السّلام: عرض کرد: پروردگارا اگر آل محمّد صلوات الله علیهم چنین هستند پس آیا در میان امم انبیاء امّتی از امّت من برتر نزد تو می باشد؟ چه آنکه بر امّت من ابر سایه افکند و مرغ بریان با ترنجبین بر ایشان نازل نمودی و دریا را برایشان شکافتی؟ خداوند جلّ جلاله فرمود: ای موسی! آیا نمی دانی فضل و برتری امّت حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله بر تمام امّت ها همچون فضل خود او بر تمام خلائق است؟ حضرت موسی عرضه داشت: پروردگارا کاش ایشان را من می دیدم، پس خدا وحی فرمود که: تو ایشان را هرگز نخواهی دید زیرا هنگام بروز و ظهور و خلقت ایشان اکنون نیست ولی به زودی آنها را در بهشت یعنی در جنات عدن و فردوس برین در محضر حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله خواهی دید و ملاحظه می کنی که در نعمت های بهشتی غوطه ور و در خیرات و زیبائی های آن غرق می باشند، آیا دوست داری سخن ایشان را به سمع تو برسانم؟ حضرت موسی عرضه داشت: آری ای پروردگار من؟ خداوند عزّوجل فرمود: در مقابل من بایست و تن پوش خود را محکم و استوار کن و همچون بنده ذلیل در مقابل سلطان با عظمت و شوکت قرار بگیر. موسی علیه السّلام چنین کرد، پس حق عزّوجل نداء نمود: ای امّت محمّد، تمام آنها در حالی که در پشت پدران و رحم های مادرانشان بودند اجابت کرده و گفتند: لبّیک اللّهم لبیک لا شریک لک لبیک، انّ الحمد و النّعمة لک و الملک لا شریک لک. سپس حضرت فرمود: خداوند عزّوجل این اجابت را با عباراتی که ذکر شد شعار در حج قرار داد، پس از آن پروردگار متعال نداء نمود: ای امّت محمّد صلی الله علیه و آله! حکم من بر شما چنین تقدیر شده که رحمت من نسبت به شما بر غضبم سابق بوده و عفو و بخششم پیش از عقاب و مؤاخذه ام

ص: 128

می باشد، پیش از آنکه مرا بخوانید دعای شما را مستجاب می کنم و قبل از آنکه از من سؤال و در خواست نمایید به شما اعطاء خواهم نمود، هر کدام از شما که با من ملاقات کنید در حالی که شهادت دهید به لا اله الاّ الا لله وحده لا شریک له و انّ محمّدا عبده و رسوله صادق فی اقواله، محق فی افعاله، و نیز شهادت دهد که حضرت علی بن ابی طالب صلوات الله علیه برادر و جانشین بعد از او ولیّ حضرتش می باشد و همچنین خود را ملتزم به اطاعت از آن جناب کرده باشد همان طوری که ملتزم بود به اطاعت از حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله. و نیز شهادت دهد به این که اولیاء آن حضرت که جملگی برگزیدگان و پاکیزگان و آیات مبارکه الهی و راهنمایان و حجّت های خدا بعد از آن دو (رسول الله و حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهما و آلهما) می باشند او را در بهشت خود داخل خواهم نمود اگر چه گناهانش مانند کف روی دریا باشد. سپس حضرت فرمود: پس از آنکه حق تعالی حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله را مبعوث نمود فرمود: ای محمّد! تو در کوه طور نبودی آن زمانی که امّت تو را خوانده و به این کرامت اختصاص دادم، سپس حق عزّوجل به رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: بگو ای محمّد: «اَلْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ اَلْعٰالَمِینَ» یعنی حمد برای خدا است که پروردگار عالمیان می باشد علی ما اختصّنی به من هذه الفضیلة یعنی در مقابل این فضیلتی که به من اختصاص داد و به امّت آن حضرت هم فرمود: بگویید: حمد و ستایش برای خدا است که پروردگار عالمیان می باشد در مقابل این فضائلی که به ما اختصاص داده است.

حدیث 264

264- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن عَلِیُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الدَّقَّاقُ عَنِ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ اَلْکُوفِیُّ الْأَسَدِیِّ عَنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ الْبَرْمَکِیِّ عَنْ جُذْعَانَ بْنِ نَصْرٍ عَنْ سَهْلٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ دَاوُدَ الرَّقِّیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْماءِ» فَقَالَ لِی مَا یَقُولُونَ قُلْتُ یَقُولُونَ إِنَّ الْعَرْشَ کَانَ عَلَی الْمَاءِ وَ الرَّبُّ فَوْقَهُ فَقَالَ فَقَدْ کَذَبُوا مَنْ زَعَمَ هَذَا فَقَدْ صَیَّرَ اللَّهَ مَحْمُولًا وَ وَصَفَهُ بِصِفَةِ الْمَخْلُوقِینَ وَ لَزِمَهُ أَنَّ الشَّیْ ءَ الَّذِی یَحْمِلُهُ أَقْوَی مِنْهُ قُلْتُ بَیِّنْ لِی جُعِلْتُ فِدَاکَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ حَمَّلَ دِینَهُ وَ عِلْمَهُ الْمَاءَ قَبْلَ أَنْ تَکُونَ أَرْضٌ أَوْ سَمَاءٌ أَوْ جِنٌّ أَوْ إِنْسٌ أَوْ شَمْسٌ أَوْ قَمَرٌ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ یَخْلُقَ الْخَلْقَ نَثَرَهُمْ بَیْنَ یَدَیْهِ فَقَالَ لَهُمْ مَنْ رَبُّکُمْ فَکَانَ أَوَّلُ مَنْ نَطَقَ رَسُولَ اللَّهِ وَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ فَقَالُوا أَنْتَ رَبُّنَا فَحَمَّلَهُمُ الْعِلْمَ وَ الدِّینَ ثُمَّ قَالَ لِلْمَلَائِکَةِ هَؤُلَاءِ حَمَلَةُ عِلْمِی وَ دِینِی وَ أُمَنَائِی فِی خَلْقِی وَ هُمُ الْمَسْئُولُونَ ثُمَّ قِیلَ لِبَنِی آدَمَ أَقِرُّوا لِلَّهِ بِالرُّبُوبِیَّةِ وَ لِهَؤُلَاءِ النَّفَرِ بِالطَّاعَةِ فَقَالُوا رَبَّنَا أَقْرَرْنَا فَقَالَ لِلْمَلَائِکَةِ اشْهَدُوا فَقَالَتِ الْمَلَائِکَةُ شَهِدْنَا عَلَی أَنْ لَا یَقُولُوا إِنَّا کُنَّا عَنْ هذا غافِلِینَ أَوْ یَقُولُوا إِنَّما أَشْرَکَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ وَ کُنَّا ذُرِّیَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَ فَتُهْلِکُنا بِما فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ یَا دَاوُدُ وَلَایَتُنَا مُؤَکَّدَةٌ عَلَیْهِمْ فِی الْمِیثَاقِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از داود رقی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه راجع به این آیه پرسیدم: «و عرش او بر آب بود». (سوره هود آیه 7+ فرمود: مردم در این باره چه می گویند؟ گفتم: می گویند عرش بر روی آب است و خدا بالای آن قرار گرفته است. فرمود: دروغ می گویند. هر کس چنین عقیده ای داشته باشد، خدا را مجهول قرار داده و او را به صفت مخلوق نسبت داده و باید بگوید چیزی که خدا را در بر گرفته، قوی تر از اوست. عرض کردم: برایم توضیح

ص: 129


1- . التوحید (للصدوق) ص 334- 335.

بفرمایید فدایت شوم! فرمود: خداوند دین و علم خود را بر آب تحمیل کرد؛ قبل از اینکه زمین و آسمانی باشد یا جن و انسی یا خورشید و ماهی. وقتی اراده آفرینش خلق را کرد، آنها را مقابل خود پراکنده نمود و به آنها فرمود: خدای شما کیست؟ اول کسی که سخن گفت حضرت محمّد رسول اللَّه صلّی اللَّه علیه و آله و امیرالمؤمنین و ائمه صلوات اللَّه علیهم اجمعین بودند. گفتند: تو پروردگار ما هستی. پس علم و دین را بر آنها تحمیل کرد. سپس به ملائکه فرمود: اینها جانشین علم و دین من هستند و امنای من میان مردم و اینها مسئول هستند. آنگاه به بنی آدم فرمود: به ربوبیت خدا و به اطاعت از این چند نفر اقرار آورید! گفتند: خدایا! اقرار داریم به ملائکه. فرمود: گواه باشید! گفتند: گواهیم بر اینکه نگویند: «ما غافل از این بوده ایم» یا بگویند که «پدران ما قبلا مشرک بوده اند و ما فرزندان بعدی آنهاییم، ما را به واسطه آنها هلاک می کنید». (سوره اعراف آیه 172- 173) ای داود! ولایت ما با تاکید هر چه تمام تر در میثاق گرفته شده است.

حدیث 265

265- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلی آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِیَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً» قَالَ عَهِدَ إِلَیْهِ فِی مُحَمَّدٍ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ فَتَرَکَ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ عَزْمٌ أَنَّهُمْ هَکَذَا وَ إِنَّمَا سُمِّیَ أُولُو الْعَزْمِ أُولِی الْعَزْمِ لِأَنَّهُ عَهِدَ إِلَیْهِمْ فِی مُحَمَّدٍ وَ الْأَوْصِیَاءِ مِنْ بَعْدِهِ وَ الْمَهْدِیِّ وَ سِیرَتِهِ فَأَجْمَعَ عَزْمُهُمْ أَنَّ ذَلِکَ کَذَلِکَ وَ الْإِقْرَارُ بِهِ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه درباره آیه: «و به یقین پیش از این با آدم پیمان بستیم و[لی آن را] فراموش کرد و برای او عزمی [استوار] نیافتیم». (سوره طه آیه 115) فرمود: درباره حضرت محمّد و ائمه بعد از آن حضرت صلوات الله علیهم، از او پیمان گرفت. آدم آن را رها کرد و تصمیمی نداشت که آنها دارای چنین مقامی هستند. و انبیای اولی العزم را به این لقب ستوده اند چون خداوند درباره حضرت محمّد و اوصیای بعد از او و حضرت مهدی صلوات الله علیهم و روش آن جناب با آنها عهد بست، آنها عزم کردند و تصمیم گرفتند که مطلب همین طور است و اقرار آوردند.

حدیث 266

266- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ دَاوُدَ الْعِجْلِیِّ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی حَیْثُ خَلَقَ الْخَلْقَ خَلَقَ مَاءً عَذْباً وَ مَاءً مَالِحاً أُجَاجاً فَامْتَزَجَ الْمَاءَانِ فَأَخَذَ طِیناً مِنْ أَدِیمِ الْأَرْضِ فَعَرَکَهُ عَرْکاً شَدِیداً فَقَالَ لِأَصْحَابِ الْیَمِینِ وَ هُمْ کَالذَّرِّ یَدِبُّونَ إِلَی الْجَنَّةِ بِسَلَامٍ وَ قَالَ لِأَصْحَابِ الشِّمَالِ یَدِبُّونَ إِلَی النَّارِ وَ لَا أُبَالِی ثُمَّ قَالَ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا یَوْمَ الْقِیامَةِ إِنَّا کُنَّا عَنْ هذا غافِلِینَ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ الْمِیثَاقَ عَلَی النَّبِیِّینَ فَقَالَ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ ثُمَّ قَالَ وَ أَنَّ هَذَا مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ أَنَّ هَذَا عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ قَالُوا بَلَی فَثَبَتَتْ لَهُمُ النُّبُوَّةُ وَ أَخَذَ الْمِیثَاقَ عَلَی أُولِی الْعَزْمِ أَنِّی رَبَّکُمْ وَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ وَ أَوْصِیَاؤُهُ مِنْ بَعْدِهِ وُلَاةُ أَمْرِی وَ خُزَّانُ عِلْمِی وَ أَنَّ الْمَهْدِیَّ أَنْتَصِرُ بِهِ لِدِینِی وَ أُظْهِرُ بِهِ دَوْلَتِی وَ أَنْتَقِمُ بِهِ مِنْ أَعْدَائِی وَ أُعْبَدُ بِهِ طَوْعاً وَ کَرْهاً قَالُوا أَقْرَرْنَا وَ شَهِدْنَا یَا رَبِّ وَ لَمْ یَجْحَدْ آدَمُ وَ لَمْ یُقِرَّ فَثَبَتَتِ الْعَزِیمَةُ لِهَؤُلَاءِ الْخَمْسَةِ فِی الْمَهْدِیِّ وَ لَمْ یَکُنْ لآِدَمَ عَزْمٌ عَلَی

ص: 130


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 155 ح 286.

الْإِقْرَارِ بِهِ وَ هُوَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلی آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِیَ وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً» قَالَ إِنَّمَا یَعْنِی فَتَرَکَ ثُمَّ أَمَرَ نَاراً فَتَأَجَّجَتْ فَقَالَ لِأَصْحَابِ الشِّمَالِ ادْخُلُوهَا فَهَابُوهَا وَ قَالَ لِأَصْحَابِ الْیَمِینِ ادْخُلُوهَا فَدَخَلُوهَا فَکَانَتْ عَلَیْهِمْ بَرْداً وَ سَلَاماً فَقَالَ أَصْحَابُ الشِّمَالِ یَا رَبِّ أَقِلْنَا فَقَالَ قَدْ أَقَلْتُکُمُ اذْهَبُوا فَادْخُلُوهَا فَهَابُوهَا فَثَمَّ ثَبَتَتِ الطَّاعَةُ وَ الْمَعْصِیَةُ وَ الْوَلَایَةُ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از حمران روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: وقتی خداوند خلق را آفرید، آب گوارا و آب شور تندی را مخلوط کرد، خاکی از روی زمین گرفت، آن را سخت مالید و مخلوط کرد و در عالم ذرّ به اصحاب یمین گفت: بدوید به طرف بهشت با سلام! و به اصحاب شمال فرمود: بدوید به جانب جهنم، مرا باکی نیست! بعد فرمود: مگر پروردگار شما نیستم؟ گفتند: چرا، ما گواهی می دهیم بر اینکه بگویید روز قیامت ما از این غافل بودیم.

فرمود: سپس از پیامبران پیمان گرفت و فرمود: «أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ. » سپس فرمود: و اینکه محمّد رسول الله است و علی امیرالمؤمنین است؟ گفتند: چرا. نبوت برای آنها ثابت شد و از انبیای اولی العزم پیمان گرفت که من پروردگار شما هستم و محمّد رسول اللَّه و علی امیرالمؤمنین و اوصیای پس از او، فرمانروایان و گنجینه علم من هستند و مهدی، ناصر دین من است و به وسیله او اظهار دینم را می کنم و خواه ناخواه با او از دشمنانم انتقام می گیرم و پرستش می شوم.

گفتند: اقرار داریم و گواهیم. اما حضرت آدم علیه السلام نه انکار کرد و نه اقرار. پس منصب اولی العزم به این پنج نفر اختصاص یافت. حضرت آدم را درباره حضرت مهدی صلوات الله علیه عزمی بر اقرار به او نبود و این آیه اشاره به همان است: «و به یقین پیش از این با آدم پیمان بستیم و[لی آن را] فراموش کرد و برای او عزمی [استوار] نیافتیم». (سوره طه آیه 115) فرمود: یعنی ترک کرد. سپس آتشی افروخت و به اصحاب شمال فرمود: داخل آتش شوید! آنها ترسیدند. پس به اصحاب یمین فرمود: داخل شوید! آنها داخل شدند و آتش برایشان سرد و سلامت شد. اصحاب شمال گفتند: خدایا! اجازه بده ما هم داخل شویم. فرمود: بروید و داخل شوید. باز ترسیدند. از آنجا بود که اطاعت و معصیت و ولایت ثابت شد.

حدیث 267

267- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنِ ابْنِ عَمِیرَةَ عَنِ الْحَضْرَمِیِّ عَنْ حُذَیْفَةَ بْنِ أَسِیدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَا تَکَامَلَتِ النُّبُوَّةُ لِنَبِیٍّ فِی الْأَظِلَّةِ حَتَّی عُرِضَتْ عَلَیْهِ وَلَایَتِی وَ وَلَایَةُ أَهْلِ بَیْتِی وَ مَثُلُوا لَهُ فَأَقَرُّوا بِطَاعَتِهِمْ وَ وَلَایَتِهِمْ. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از حذیفة بن اسید روایت کرده که گفت: رسول الله صلّی اللَّه علیه و آله فرمود: نبوت پیامبری در عالم اشباح کامل نشد، مگر اینکه ولایت من و ولایت اهل بیتم و تمثال آنها به آن پیامبر عرضه شد، پس اقرار کردند به طاعت و ولایت آنها.

ص: 131


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 155 ح 287.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 161 ح 300.

حدیث 268

268- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن السِّنْدِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه مَا نُبِّئَ نَبِیٌّ قَطُّ إِلَّا بِمَعْرِفَةِ حَقِّنَا وَ بِفَضْلِنَا عَلَی مَنْ سِوَانَا. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از عبدالاعلی روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: هرگز پیامبری به مقام پیامبری نرسید، مگر با معرفت حق ما و فضل ما بر دیگران.

حدیث 269

269- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ عِیسَی عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ عَنْ یُونُسَ بْنِ یَعْقُوبَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: مَا مِنْ نَبِیٍّ نُبِّئَ وَ لَا مِنْ رَسُولِ أُرْسِلَ إِلَّا بِوَلَایَتِنَا وَ تَفْضِیلِنَا عَلَی مَنْ سِوَانَا. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابو بصیر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: هیچ یک از انبیاء به نبوت و هیچ رسولی به پیامبری برگزیده نشد، مگر به واسطه ولایت ما و تفضیل ما بر دیگران.

حدیث 270

270- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن ابْنُ یَزِیدَ عَنْ یَحْیَی بْنِ الْمُبَارَکِ عَنِ ابْنِ جَبَلَةَ عَنْ حُمَیْدِ بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ صلوات الله علیه وَلَایَتُنَا وَلَایَةُ اللَّهِ الَّتِی لَمْ یَبْعَثْ نَبِیّاً قَطُّ إِلَّا بِهَا. (3)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از جابر روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: ولایت ما ولایت خدا است که هرگز پیامبری را مبعوث نکرد، مگر با ولایت ما.

حدیث 271

271- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ عَنِ ابْنِ یَزِیدَ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ صلوات الله علیه فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «یُوفُونَ بِالنَّذْرِ» قَالَ یُوفُونَ بِالنَّذْرِ الَّذِی أَخَذَ عَلَیْهِمْ فِی الْمِیثَاقِ مِنْ وَلَایَتِنَا. (4)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از محمّد بن فضیل از حضرت ابوالحسن صلوات الله علیه درباره آیه: «به نذر خود وفا می کردند». (سوره انسان آیه 7) روایت کرده که فرمود: یعنی وفا می کنند به نذری که در میثاق راجع به ولایت ما از آنها پیمان گرفته شده است.

حدیث 272

272- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَکَمِ عَنْ دَاوُدَ الْعِجْلِیِّ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَخَذَ الْمِیثَاقَ عَلَی أُولِی الْعَزْمِ أَنِّی رَبُّکُمْ وَ مُحَمَّدٌ رَسُولِی وَ عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ وَ أَوْصِیَاؤُهُ مِنْ بَعْدِهِ وُلَاةُ أَمْرِی وَ خُزَّانُ عِلْمِی وَ أَنَّ الْمَهْدِیَّ أَنْتَصِرُ بِهِ لِدِینِی. (5)

ص: 132


1- . بصائر الدرجات ج 1 ص 163 ح 303.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 162 ح 304.
3- . بصائر الدرجات ج 1 ص 164 ح 308.
4- . بصائر الدرجات ج 1 ص 177 ح 331.
5- . بصائر الدرجات ج 1 ص 223 ح 416.

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از حمران روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: خداوند تبارک و تعالی میثاق (پیامبران) اولی العزم را بر این گرفت که من پروردگار شما هستم و محمّد صلی الله علیه و آله رسول من و علی صلوات الله علیه امیرالمؤمنین است و اوصیای بعد از او صلوات الله علیهم، والیان امرم و خزینه داران علم من هستند و مهدی صلوات الله علیه، ناصر دین من است.

حدیث 273

273- قال الشیخ سعید بن هبة الله الراوندي، أخبرنا السيد المرتضی بن الداعي أخبرنا جعفر الدوريستي عن أبيه عَنِ الصَّدُوقِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدٍ الْعَطَّارِ عَنِ الْفَزَارِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ عَنِ اللُّؤْلُؤِیِّ عَنِ ابْنِ بَزِیعٍ عَنِ ابْنِ ظَبْیَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه اجْتَمَعَ وُلْدُ آدَمَ فِی بَیْتٍ فَتَشَاجَرُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ خَیْرُ خَلْقِ اللَّهِ أَبُونَا آدَمُ وَ قَالَ بَعْضُهُمْ الْمَلَائِکَةُ الْمُقَرَّبُونَ وَ قَالَ بَعْضُهُمْ حَمَلَةُ الْعَرْشِ إِذْ دَخَلَ عَلَیْهِمْ هِبَةُ اللَّهِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ جَاءَکُمْ مَنْ یُفَرِّجُ عَنْکُمْ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ فَقَالَ فِی أَیِّ شَیْ ءٍ کُنْتُمْ فَقَالُوا کُنَّا نُفَکِّرُ فِی خَیْرِ خَلْقِ اللَّهِ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ اصْبِرُوا لِی قَلِیلًا حَتَّی أَرْجِعَ إِلَیْکُمْ فَأَتَی أَبَاهُ فَقَالَ یَا أَبَتِ إِنِّی دَخَلْتُ عَلَی إِخْوَتِی وَ هُمْ یَتَشَاجَرُونَ فِی خَیْرِ خَلْقِ اللَّهِ فَسَأَلُونِی فَلَمْ یَکُنْ عِنْدِی مَا أُخْبِرُهُمْ فَقُلْتُ اصْبِرُوا حَتَّی أَرْجِعَ إِلَیْکُمْ فَقَالَ آدَمَ صلی الله علیه و آله یَا بُنَیَّ وَقَفْتُ بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ جَلَّ جَلَالُهُ فَنَظَرْتُ إِلَی سَطْرٍ عَلَی وَجْهِ الْعَرْشِ مَکْتُوبٌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ مُحَمَّدٌ وَ آلُ مُحَمَّدٍ خَیْرُ مَنْ بَرَأَ اللَّهُ. (1)

مرحوم شیخ سعید بن هبة الله راوندی، با سند مذکور از ابن ظبیان روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: فرزندان حضرت آدم علیه السلام در خانه ای اجتماع و مشاجره کردند. یکی گفت که بهترین خلق خدا، پدر ما حضرت آدم است. دیگری گفت که ملائکه مقرب هستند و دیگری گفت که حاملین عرش خدا بهترین خلق خدا هستند. در همین موقع جناب هبة الله علیه السلام وارد شد. یکی گفت: اکنون کسی وارد شد که می تواند از شما رفع ابهام بکند. حضرت هبة الله سلام کرد، نشست و پرسید: در چه مورد بحث می کردید؟ گفتند: صحبت ما درباره بهترین خلق خدا بود. گفت: مختصری صبر کنید تا من برگردم حضرت هبة الله پیش پدر خود رفت و گفت: پدر جان! من پیش برادرانم رفتم. آنها درباره بهترین خلق خدا به مشاجره مشغول بودند و از من پرسیدند. من چیزی نمی دانستم که به آنها اطلاع دهم. گفتم صبر کنید تا من برگردم. حضرت آدم صلوات اللَّه علیه گفت: ای پسرم! من در مقابل پروردگارم ایستادم و چنین نوشته ای را بر روی عرش دیدم: «بسم الله الرحمن الرحیم. محمّد و آل محمّد بهترین مخلوق خدا هستند.

حدیث 274

274- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَی بْنِ اَلْمُتَوَکِّلِ رَضِیَ اَللَّهُ عَنْهُ عَنِ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ الْأَسَدِیِّ اَلْکُوفِیُّ عَنِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ الْبَرْمَکِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ مُحْرِزٍ عَنِ الصَّادِقِ صلوات الله علیه أَنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَّمَ آدَمَ أَسْمَاءَ حُجَجِ اللَّهِ کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ وَ هُمْ أَرْوَاحٌ عَلَی الْمَلائِکَةِ فَقالَ أَنْبِئُونِی بِأَسْماءِ هؤُلاءِ إِنْ کُنْتُمْ صادِقِینَ أَنَّکُمْ أَحَقُّ بِالْخِلَافَةِ فِی الْأَرْضِ لِتَسْبِیحِکُمْ وَ تَقْدِیسِکُمْ مِنْ آدَمَ قالُوا سُبْحانَکَ لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا إِنَّکَ أَنْتَ الْعَلِیمُ الْحَکِیمُ قالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی یا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ وَقَفُوا عَلَی عَظِیمِ مَنْزِلَتِهِمْ

ص: 133


1- . قصص الأنبیاء (للراوندي) ص 22 ح 28.

عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ فَعَلِمُوا أَنَّهُمْ أَحَقُّ بِأَنْ یَکُونُوا خُلَفَاءَ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ وَ حُجَجَهُ عَلَی بَرِیَّتِهِ ثُمَّ غَیَّبَهُمْ عَنْ أَبْصَارِهِمْ وَ اسْتَعْبَدَهُمْ بِوَلَایَتِهِمْ وَ مَحَبَّتِهِمْ وَ قالَ لَهُمْ أَ لَمْ أَقُلْ لَکُمْ إِنِّی أَعْلَمُ غَیْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما کُنْتُمْ تَکْتُمُونَ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از ابن محرز روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: خداوند تبارک و تعالی اسم های تمام حجت های خود را به حضرت آدم علیه السلام آموخت. سپس آنها را در حالی که به صورت روح بودند بر ملائکه عرضه داشت و درخواست کرد که بگویند اسم های اینها چیست. فرمود: اگر راست می گویید، به واسطه تسبیح و تقدیسی که می کنید، شما شایسته تر از آدم به خلافت در زمین هستید. گفتند: خدایا! تو منزهی، ما علمی نداریم جز به همان مقداری که تو به ما تعلیم کرده ای. تو دانا و حکیم هستی! خداوند فرمود: ای آدم! تو اسم های اینها را بگو! وقتی آنها را از اسماء مطلع کرد، متوجه مقام بزرگ آنها در نزد خدا شدند و فهمیدند که آنها به خلافت در زمین و حجت بر مردم شایسته ترند. بعد آنها را از دیده ایشان پنهان نمود و آنها را مامور به ولایت و محبت ایشان کرد و به آنها فرمود: «آیا به شما نگفتم که من نهفته آسمان ها و زمین را می دانم و آنچه را آشکار می کنید و آنچه را پنهان می داشتید می دانم». (سوره بقره آیه 33)

حدیث 275

275- الشیخ سعید بن هبة الله الراوندي، عن جعفر بن محمد بن العباس عن أبيه عن الصَّدُوقُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ عِیسَی عَنِ الْبَزَنْطِیِّ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَحَدِهِمَا صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمَا قَالَ: لَمَّا کَانَ مِنْ أَمْرِ مُوسَی الَّذِی کَانَ أُعْطِیَ مِکْتَلًا فِیهِ حُوتٌ مَالِحٌ فَقِیلَ لَهُ هَذَا یَدُلُّکَ عَلَی صَاحِبِکَ عِنْدَ عَیْنٍ لَا یُصِیبُ مِنْهَا شَیْ ءٌ إِلَّا حَیَّ فَانْطَلَقَا حَتَّی بَلَغَا الصَّخْرَةَ وَ جَاوَزَا ثُمَّ قالَ لِفَتاهُ آتِنا غَداءَنا فَقَالَ الْحُوتُ اتَّخَذَ فِی الْبَحْرِ سَرَباً فَاقْتَصَّا الْأَثَرَ حَتَّی أَتَیَا صَاحِبَهُمَا فِی جَزِیرَةٍ فِی کِسَاءٍ جَالِساً فَسَلَّمَ عَلَیْهِ وَ أَجَابَ وَ تَعَجَّبَ وَ هُوَ بِأَرْضٍ لَیْسَ بِهَا سَلَامٌ فَقَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ مُوسَی فَقَالَ ابْنُ عِمْرَانَ الَّذِی کَلَّمَهُ اللَّهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا جَاءَ بِکَ قَالَ أَتَیْتُکَ عَلَی أَنْ تُعَلِّمَنِی قَالَ إِنِّی وُکِّلْتُ بِأَمْرٍ لَا تُطِیقُهُ فَحَدَّثَهُ عَنْ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَنْ بَلَائِهِمْ وَ عَمَّا یُصِیبُهُمْ حَتَّی اشْتَدَّ بُکَاؤُهُمَا وَ ذَکَرَ لَهُ فَضْلَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهم وَ مَا أُعْطُوا وَ مَا ابْتُلُوا بِهِ فَجَعَلَ یَقُولُ یَا لَیْتَنِی مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله. (2)

مرحوم شیخ سعید بن هبة الله راوندی، با سند مذکور از ابو بصیر از حضرت امام محمد باقر یا حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیهما روایت کرده که فرمود: چون به حضرت موسی زنبیلی که در آن ماهی شور قرار داشت دادند، به او گفته شد که این ماهی تو را راهنمایی می کند به دوستی که در جستجوی او هستی، نزدیک آن چشمه ای که اگر مختصری از آب آن به ماهی برسد، زنده می شود. حضرت موسی و همراهش رفتند تا به آن سنگ رسیدند و از آن رد شدند. حضرت موسی به آن جوان همراهش گفت: غذای ما را بیاور! وی در جواب موسی گفت: ماهی در دریا رفت! به دنبال آن نشانه رفتند تا رسیدند به آن کسی که باید او را ملاقات می کردند. او در جزیره ای بود و کسایی بر تن داشت. سلام کردند و جواب داد. پس در شگفت شد، چون او

ص: 134


1- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 13.
2- . قصص الانبیاء (للراوندي) ص 157 ح 169.

در سرزمینی بود که سلام در آنجا وجود نداشت. پرسید: کی هستی؟ موسی گفت: موسی. پرسید: همان موسی بن عمران که کلیم خدا است؟ جواب داد: بلی. گفت: برای چه آمده ای؟ گفت: آمده ام که مرا چیزی بیاموزی. گفت: مرا مأمور به کاری کرده اند که طاقت آن را نداری. آنگاه حضرت موسی را از آل محمّد صلوات الله علیهم و گرفتاری های آنها و مصیبت های ایشان مطلع کرد، به طوری که سخت در گریه شدند. و برایش فضیلت حضرت محمّد و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم را و آنچه به ایشان داده شده و گرفتاری هایی که مبتلا می شوند نقل کرد. حضرت موسی می گفت: ای کاش من از امت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله بودم!

حدیث 276

276- الشیخ سعید بن هبة الله الراوندي، عن الصَّدُوقُ عَنِ السُّکَّرِیِّ عَنِ الْجَوْهَرِیِّ عَنِ ابْنِ عُمَارَةَ عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِیِّ عَنِ الْبَاقِرِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ تَعْبِیرِ الرُّؤْیَا عَنْ دَانِیَالَ أَ هُوَ صَحِیحٌ قَالَ نَعَمْ کَانَ یُوحَی إِلَیْهِ وَ کَانَ نَبِیّاً وَ کَانَ مِمَّا عَلَّمَهُ اللَّهُ تَأْوِیلُ الْأَحَادِیثِ وَ کَانَ صِدِّیقاً حَکِیماً وَ کَانَ وَ اللَّهِ یَدِینُ بِمَحَبَّتِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ قَالَ جَابِرٌ بِمَحَبَّتِکُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ قَالَ إِی وَ اللَّهِ وَ مَا مِنْ نَبِیٍّ وَ لَا مَلَکٍ إِلَّا وَ کَانَ یَدِینُ بِمَحَبَّتِنَا. (1)

مرحوم شیخ سعید بن هبة الله راوندی، با سند مذکور از جابر جعفی روایت کرده که گفت: درباره تعبیر خواب دانیال از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه پرسیدم: آیا تعبیر خواب او صحیح است؟ فرمود: بلی، به او وحی می شد و نبی بود. از جمله چیزهایی که خداوند به او آموخت، تأویل احادیث بود و صدّیق و حکیم به شمار می رفت. به خدا قسم معتقد به محبت ما اهل بیت بود.

جابر از روی تعجب پرسید: به محبت شما اهل بیت معتقد بود؟ فرمود: بلی، به خدا قسم هیچ پیامبری و ملکی نیست، مگر اینکه معتقد به محبت ما است.

حدیث 277

277- قال الإمام الحسن بن علي صلوات الله علیهما في قوله عَزَّ وَ جَلَّ وَ إِذْ أَخَذْنا مِیثاقَکُمْ الْآیَةَ قَالَ الْإِمَامُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی لَهُمْ وَ إِذْ أَخَذْنا أَیْ وَ اذْکُرُوا إِذْ أَخَذْنَا مِیثاقَکُمْ وَ عُهُودَکُمْ أَنْ تَعْمَلُوا بِمَا فِی التَّوْرَاةِ وَ مَا فِی الْفُرْقَانِ الَّذِی أَعْطَیْتُهُ مُوسَی مَعَ الْکِتَابِ الْمَخْصُوصِ بِذِکْرِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ الطَّیِّبِینَ مِنْ آلِهِمَا بِأَنَّهُمْ سَادَةُ الْخَلْقِ وَ الْقَوَّامُونَ بِالْحَقِّ وَ إِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَکُمْ أَنْ تُقِرُّوا بِهِ وَ أَنْ تُؤَدُّوهُ إِلَی أَخْلَافِکُمْ وَ تَأْمُرُوهُمْ أَنْ یُؤَدُّوهُ إِلَی أَخْلَافِهِمْ إِلَی آخِرِ مُقَدَّرَاتِی فِی الدُّنْیَا لَیُؤْمِنُنَّ بِمُحَمَّدٍ نَبِیِّ اللَّهِ وَ لَیُسْلِمُنَّ لَهُ مَا یَأْمُرُوهُمْ فِی عَلِیٍّ وَلِیِّ اللَّهِ عَنِ اللَّهِ وَ مَا یُخْبِرُهُمْ بِهِ مِنْ أَحْوَالِ خُلَفَائِهِ بَعْدَهُ الْقَوَّامِینَ بِحَقِّ اللَّهِ فَأَبَیْتُمْ قَبُولَ ذَلِکَ وَ اسْتَکْبَرْتُمُوهُ وَ رَفَعْنا فَوْقَکُمُ الطُّورَ الْجَبَلَ أَمَرْنَا جَبْرَئِیلَ أَنْ یَقْطَعَ مِنْ جَبَلِ فِلَسْطِینَ قِطْعَةً عَلَی قَدْرِ مُعَسْکَرِ أَسْلَافِکُمْ فَرْسَخاً فِی فَرْسَخٍ فَقَطَعَهَا وَ جَاءَ بِهَا فَرَفَعَهَا فَوْقَ رُءُوسِهِمْ فَقَالَ مُوسَی إِمَّا أَنْ تَأْخُذُوا بِمَا أُمِرْتُمْ بِهِ فِیهِ وَ إِمَّا أَنْ أُلْقِیَ عَلَیْکُمْ هَذَا الْجَبَلَ فَأُلْجِئُوا إِلَی قَبُولِهِ کَارِهِینَ إِلَّا مَنْ عَصَمَهُ اللَّهُ مِنَ الْعِنَادِ فَإِنَّهُ قَبِلَهُ طَائِعاً مُخْتَاراً ثُمَّ لَمَّا قَبِلُوهُ سَجَدُوا وَ عَفَّرُوا وَ کَثِیرٌ مِنْهُمْ عَفَّرَ خَدَّیْهِ لِإِرَادَةِ الْخُضُوعِ لِلَّهِ وَ لَکِنْ نَظَرَ إِلَی الْجَبَلِ هَلْ یَقَعُ أَمْ لَا وَ آخَرُونَ سَجَدُوا مُخْتَارِینَ طَائِعِینَ.

ص: 135


1- . قصص الانبیاء (للراوندي) ص 230 ح 272.

فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله احْمَدُوا اللَّهَ مَعَاشِرَ شِیعَتِنَا عَلَی تَوْفِیقِهِ إِیَّاکُمْ فَإِنَّکُمْ تُعَفِّرُونَ فِی سُجُودِکُمْ لَا کَمَا عَفَّرَهُ کَفَرَةُ بَنِی إِسْرَائِیلَ وَ لَکِنْ کَمَا عَفَّرَهُ خِیَارُهُمْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ خُذُوا ما آتَیْناکُمْ بِقُوَّةٍ مِنْ هَذِهِ الْأَوَامِرِ وَ النَّوَاهِی عَنْ هَذَا الْأَمْرِ الْجَلِیلِ مِنْ ذِکْرِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ آلِهِمَا الطَّیِّبِینَ وَ اذْکُرُوا ما فِیهِ فِیمَا آتَیْنَاکُمْ اذْکُرُوا جَزِیلَ ثَوَابِنَا عَلَی قِیَامِکُمْ بِهِ وَ شَدِیدُ عِقَابِنَا عَلَی إِبَائِکُمْ لَهُ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ لِتَتَّقُوا الْمُخَالَفَةَ الْمُوجِبَةَ لِلْعَذَابِ فَتَسْتَحِقُّوا بِذَلِکَ جَزِیلَ الثَّوَابِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ یَعْنِی تَوَلَّی أَسْلَافُکُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ عَنِ الْقِیَامِ بِهِ وَ الْوَفَاءِ بِمَا عُوهِدُوا عَلَیْهِ فَلَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَتُهُ یَعْنِی عَلَی أَسْلَافِکُمْ لَوْ لَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ بِإِمْهَالِهِ إِیَّاهُمْ لِلتَّوْبَةِ وَ إِنْظَارِهِمْ لِمَحْوِ الْخَطِیئَةِ بِالْإِنَابَةِ لَکُنْتُمْ مِنَ الْخاسِرِینَ الْمَغْبُونِینَ قَدْ خَسِرْتُمُ الْآخِرَةَ وَ الدُّنْیَا لِأَنَّ الْآخِرَةَ فَسَدَتْ عَلَیْکُمْ بِکُفْرِکُمْ وَ الدُّنْیَا کَانَ لَا یَحْصُلُ لَکُمْ نَعِیمُهَا لِاخْتِرَامِنَا لَکُمْ وَ تَبْقَی عَلَیْکُمْ حَسَرَاتُ نُفُوسِکُمْ وَ أَمَانِیِّکُمُ الَّتِی قَدِ اقْتَطَعْتُمْ دُونَهَا وَ لَکُنَّا أَمْهَلْنَاکُمْ لِلتَّوْبَةِ وَ أَنْظَرْنَاکُمْ لِلْإِنَابَةِ أَیْ فَعَلْنَا ذَلِکَ بِأَسْلَافِکُمْ فَتَابَ مَنْ تَابَ مِنْهُمْ فَسَعِدَ وَ خَرَجَ مِنْ صُلْبِهِ مَنْ قُدِّرَ أَنْ یَخْرُجَ مِنْهُ الذُّرِّیَّةُ الطَّیِّبَةُ الَّتِی تَطَیَّبَ فِی الدُّنْیَا بِاللَّهِ تَعَالَی مَعِیشَتُهَا وَ تَشَرَّفَ فِی الْآخِرَةِ بِطَاعَةِ اللَّهِ مَرْتَبَتُهَا.

وَ قَالَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما أَمَا إِنَّهُمْ لَوْ کَانُوا دَعَوُا اللَّهَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ بِصِدْقٍ مِنْ نِیَّاتِهِمْ وَ صِحَّةِ اعْتِقَادِهِمْ مِنْ قُلُوبِهِمْ أَنْ یَعْصِمَهُمْ حَتَّی لَا یُعَانِدُوهُ بَعْدَ مُشَاهَدَةِ تِلْکَ الْمُعْجِزَاتِ الْبَاهِرَاتِ لَفَعَلَ ذَلِکَ بِجُودِهِ وَ کَرَمِهِ وَ لَکِنَّهُمْ قَصَرُوا فَآثَرُوا الْهُوَیْنَا وَ مَضَوْا مَعَ الْهَوَی فِی طَلَبِ لَذَّاتِهِمْ. (1)

حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه درباره آیه: «وَ إِذْ أَخَذْنا مِیثاقَکُمْ» فرمود: خداوند می فرماید: به یاد آورید زمانی را که از شما پیمان و عهد های تان را گرفتیم که عمل کنید به آنچه در تورات و آنچه در فرقانی است که به موسی داده ام، با کتاب مخصوصی محتوی ذکر محمّد و علی و خاندان پاک آن دو که سرور جهانیان و به پادارنده حق هستند صلوات الله علیهم. زمانی که پیمان از شما گرفتیم که اقرار آورید و به آیندگان خود این مطلب را برسانید و دستور دهید که تا پایان آنچه که در دنیا مقدر کرده ام به آیندگان خود برسانند که به حضرت محمّد نبیّ خدا صلی الله علیه و آله ایمان آورید و در مورد دستوری که از جانب خدا راجع به حضرت علی ولی اللَّه صلوات الله علیه می دهد و اطلاعاتی که راجع به جانشینان بعد از او - آنها که به پا دارنده حق خدا هستند - می دهد تسلیم او باشید، شما از قبول این مطلب امتناع و تکبر ورزیدید. «وَ رَفَعْنا فَوْقَکُمُ الطُّورَ» به جبرئیل دستور دادیم تا از کوه فلسطین به اندازه جایگاه سپاه پدران تان جدا کند و یک فرسخ در یک فرسخ جدا کرد و آورد و آن را بالای سرشان بلند کرد. حضرت موسی گفت: راجع به آنچه در این مورد به شما دستور داده شده عمل کنید، وگرنه این کوه را بر سر شما فرود می آورم. پس از روی کراهت مجبور به قبول شدند، مگر کسی که خداوند او را از دشمنی نگه داشت. چنین شخصی با علاقه و اختیار پذیرفت. پس از آن که قبول کردند، به سجده افتادند و صورت به خاک مالیدند. بسیاری از آنها هر دو طرف صورت خود را به نشانه کوچکی در پیشگاه خداوند به خاک مالیدند، ولی به کوه نگاه می کردند که می افتد یا نه؛ بقیه با اختیار و علاقه به سجده رفتند.

ص: 136


1- . تفسیر امام حسن عسکری (ع) ص 105- 106.بحارالانوار ج 26 ص 288 ح 48.

رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: پیروان ما! خدا را سپاسگزاری کنید بر این توفیق که به شما عنایت کرده. شما نیز صورت به خاک می مالید، اما نه آن طور که کفار بنی اسرائیل می مالیدند، بلکه طوری که پاکان آنها صورت بر خاک می گذاشتند.

خداوند می فرماید: «خُذُوا ما آتَیْناکُمْ بِقُوَّةٍ» دستورات و نواهی که مربوط به محمّد و علی و خاندان آنها است صلوات الله علیهم به کار ببندید، «وَ اذْکُرُوا ما فِیهِ»، در مورد عمل کردن به آنچه که برای تان مقرر نموده ام و به یاد آورید ثواب نیکویی که برای عمل به آن قرار داده ام و کیفر شدیدی که در صورت امتناع از آن خواهید دید، «لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ»، شاید از مخالفتی که موجب عذاب می شود بپرهیزید و شایسته ثواب زیاد شوید.

خداوند می فرماید: «ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ»، یعنی سپس پیشینیان شما، «مِن بَعد ذلک»، پس از انجام این پیمان و وفا به عهدی که با آنها بسته شد امتناع ورزیدند، «فَلَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَتُهُ» «و اگر فضل خدا و رحمت او بر شما نبود» یعنی مهلتی را که برای توبه و از بین رفتن گناه به پیشینیان شما داد، از زیان کاران می شدید: «لَکُنْتُمْ مِنَ الْخاسِرِینَ» «مسلما از زیانکاران بودید». (سوره بقره آیه 63- 64) موجب زیان آخرت و دنیای شما می شد، آخرت شما به واسطه کفر از بین می رفت و نعمت دنیا برای شما حاصل نمی شد، چون آنها دنیای شما را از بین می بردند و راجع به آرزوهایی که به آن نمی رسیدید، حسرت و اندوه برای شما باقی می ماند، ولی به شما برای توبه و وقت برای بازگشت مهلت دادیم، یعنی این کارها را نسبت به پدارن تان کردیم؛ هر کس خواست توبه کرد و سعادتمند گردید و از نهاد او خارج شد آنچه که خداوند مقرر نموده، از ذریه پاکی که زندگی دنیای آنها به لطف خدا خوش می گذرد و در آخرت به واسطه اطاعت خدا به مقام بلندی می رسند.

حضرت حسین بن علی صلوات الله علیهما فرمود: اگر آنها دعا می کردند و به واسطه محمّد و آل محمّد صلوات الله علیهم از سر نیت پاک و اعتقاد صحیح از درون دل، از خدا می خواستند که خدا آنها را حفظ کند تا بعد از دیدن این معجزات درخشان دشمنی نورزند، دعای آنها را به فضل و کرم خود مستجاب می کرد، ولی ایشان کوتاهی کردند، آسایش را انتخاب کردند و با هوای نفس در پی شهوت ها از دنیا رفتند.

حدیث 278

278- قال الإمام الحسن بن علي صلوات الله علیهما: ثُمَّ وَجَّهَ اللَّهُ الْعَذْلَ نَحْوَ الْیَهُودِ فِی قَوْلِهِ «أَ فَکُلَّما جاءَکُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوی أَنْفُسُکُمُ» فَأَخَذَ عُهُودَکُمْ وَ مَوَاثِیقَکُمْ بِمَا لَا تُحِبُّونَ مَنْ بَذَلَ الطَّاعَةَ لِأَوْلِیَاءِ اللَّهِ الْأَفْضَلِینَ وَ عِبَادِهِ الْمُنْتَجَبِینَ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ لَمَّا قَالُوا لَکُمْ کَمَا أَدَّاهُ إِلَیْکُمْ أَسْلَافُکُمُ الَّذِینَ قِیلَ لَهُمْ إِنَّ وَلَایَةَ مُحَمَّدٍ هِیَ الْغَرَضُ الْأَقْصَی وَ الْمُرَادُ الْأَفْضَلُ مَا خَلَقَ اللَّهُ أَحَداً مِنْ خَلْقِهِ وَ لَا بَعَثَ أَحَداً مِنْ رُسُلِهِ إِلَّا لِیَدْعُوَهُمْ إِلَی وَلَایَةَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ خُلَفَائِهِ وَ یَأْخُذُ بِهِ عَلَیْهِمُ الْعَهْدَ لِیُقِیمُوا عَلَیْهِ وَ لِیَعْمَلَ بِهِ سَائِرُ عَوَامِّ الْأُمَمِ فَبِهَذَا اسْتَکْبَرْتُمْ کَمَا اسْتَکْبَرَ أَوَائِلُکُمْ حَتَّی قَتَلُوا زَکَرِیَّا وَ یَحْیَی وَ اسْتَکْبَرْتُمْ أَنْتُمْ حَتَّی رُمْتُمْ قَتْلَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ فَخَیَّبَ اللَّهُ سَعْیَکُمْ وَ رَدَّ فِی نُحُورِکُمْ کَیْدَکُمْ وَ أَمَّا قَوْلُهُ تَعَالَی تَقْتُلُونَ فَمَعْنَاهُ قَتَلْتُمْ کَمَا تَقُولُ لِمَنْ تُوَبِّخُهُ وَیْلَکَ کَمْ تَکْذِبُ وَ کَمْ تُمَخْرِقُ وَ لَا تُرِیدُ مَا لَمْ یَفْعَلْهُ بَعْدُ وَ إِنَّمَا تُرِیدُ کَمْ فَعَلْتَ وَ أَنْتَ عَلَیْهِ مَوْطِنٌ. (1)

حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه فرمود: آنگاه در این آیه ملامت را متوجه یهود کرد: «پس چرا هر گاه پیامبری چیزی را که خوشایند شما نبود برای تان آورد». (سوره بقره آیه 87) پیمان ها و میثاق های شما را گرفت در مورد چیزهایی که راجع

ص: 137


1- . تفسیر امام حسن عسکری ص 151- 152.بحارالانوار ج 26 ص 290 ح 49.

به اولیای برگزیده و بندگان منتخب خدا، محمد و آل پاک و پاکیزه اش صلوات الله علیهم خوشایند شما نبود. آن موقع پدران تان به شما گفتند که به آنها گفته شده که حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله هدف اصلی و منظور عالی است؛ خداوند هیچ آفریده ای را نیافرید و هیچ پیامبری را مبعوث نکرده، مگر برای اینکه آنها را دعوت به ولایت محمّد و علی و جانشینان آن دو حضرت صلوات الله علیهم نماید و از آنها عهد بگیرد که پایدار باشند تا عوام سایر ملّت ها به آن عمل کنند. در همین باره «تکبر ورزیدید»، چنان چه پیشینیان شما تکبر کردند، تا آنجا که حضرت زکریا و حضرت یحیی را کشتند. شما نیز تکبر کردید، تا جایی که تصمیم به کشتن محمّد و علی صلوات الله علیهما و آلهما را گرفتید، ولی خدا شما را ناامید کرد و حیله شما به خودتان برگشت. اما این آیه: «و گروهی را کشتید». (سوره بقره آیه 87) معنایش این است که قبلا کشتار کردید. چنان چه اگر بخواهی کسی را سرزنش کنی به او می گویی: وای بر تو! چقدر دروغ می گویی و حیله بازی می کنی؟ و منظورت این نیست که در آینده دروغ خواهد گفت و حیله بازی خواهد کرد، بلکه می خواهی بگویی چقدر قبلا چنین کاری را کرده ای و تصمیم انجام آن را داری.

حدیث 279

279- الشیخ محمد بن إبراهیم النعماني، عن ابْنُ عُقْدَةَ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ عُبَیْسِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبَلَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ قَطْرٍ عَنِ الشَّحَّامِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه هَلْ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله یَعْرِفُ الْأَئِمَّةَ صلوات الله علیهم قَالَ کَانَ نُوحٌ علیه السلام یَعْرِفُهُمْ الشَّاهِدُ عَلَی ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ شَرَعَ لَکُمْ مِنَ الدِّینِ ما وَصَّی بِهِ نُوحاً وَ الَّذِی أَوْحَیْنا إِلَیْکَ وَ ما وَصَّیْنا بِهِ إِبْراهِیمَ وَ مُوسی وَ عِیسی قَالَ شَرَعَ لَکُمْ مِنَ الدِّینِ یَا مَعْشَرَ الشِّیعَةِ مَا وَصَّی بِهِ نُوحاً. (1)

مرحوم شیخ محمد بن ابراهیم نعمانی، با سند مذکور از شحام روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه پرسیدم: آیا رسول الله صلی الله علیه و آله ائمه صلوات الله علیهم را می شناخت؟ فرمود: حضرت نوح آنها را می شناخت. شاهد این مطلب این آیه است: «خداوند دینی را برای شما تشریع کرده که نوح را بدان سفارش فرموده و به تو نیز همان را وحی کردیم و ابراهیم و موسی و عیسی را نیز بدان سفارش کردیم». (سوره شوری آیه 13) آن حضرت در ادامه فرمود: برای شما ای گروه شیعه دینی تشریع کرده که آن را به نوح سفارش نموده بود.

حدیث 280

280- الشیخ محمد بن العباس، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأُطْرُوشِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَجَلِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْبَرْقِیِّ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجْرَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَیْدٍ عَنِ الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَحَدٌ وَاحِدٌ تَفَرَّدَ فِی وَحْدَانِیَّتِهِ ثُمَّ تَکَلَّمَ بِکَلِمَةٍ فَصَارَتْ نُوراً ثُمَّ خَلَقَ مِنْ ذَلِکَ النُّورِ مُحَمَّداً صلی الله علیه و آله وَ خَلَقَنِی وَ ذُرِّیَّتِی ثُمَّ تَکَلَّمَ بِکَلِمَةٍ فَصَارَتْ رُوحاً فَأَسْکَنَهُ اللَّهُ فِی ذَلِکَ النُّورِ وَ أَسْکَنَهُ فِی أَبْدَانِنَا فَنَحْنُ رُوحُ اللَّهِ وَ کَلِمَاتُهُ وَ بِنَا احْتَجَبَ عَنْ خَلْقِهِ فَمَا زِلْنَا فِی ظُلَّةٍ خَضْرَاءَ حَیْثُ لَا شَمْسَ وَ لَا قَمَرَ وَ لَا لَیْلَ وَ لَا نَهَارَ وَ لَا عَیْنَ تَطْرِفُ نَعْبُدُهُ وَ نُقَدِّسُهُ وَ نُسَبِّحُهُ قَبْلَ أَنْ یَخْلُقَ خَلْقَهُ وَ أَخَذَ مِیثَاقَ الْأَنْبِیَاءِ بِالْإِیمَانِ وَ النُّصْرَةِ لَنَا وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ تَعَالَی «وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِیثاقَ النَّبِیِّینَ لَما آتَیْتُکُمْ مِنْ کِتابٍ وَ حِکْمَةٍ ثُمَّ جاءَکُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَکُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ» یَعْنِی بِمُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله وَ لَتَنْصُرُنَ وَصِیَّهُ فَقَدْ آمَنُوا بِمُحَمَّدٍ وَ لَمْ یَنْصُرُوا وَصِیَّهُ وَ سَیَنْصُرُونَهُ جَمِیعاً وَ إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِیثَاقِی مَعَ مِیثَاقِ مُحَمَّدٍ بِالنُّصْرَةِ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ

ص: 138


1- . الغیبة (للنعمانی) ج 1 ص 113 ح 6.

فَقَدْ نَصَرْتُ مُحَمَّداً صلی الله علیه و آله وَ جَاهَدْتُ بَیْنَ یَدَیْهِ وَ قَتَلْتُ عَدُوَّهُ وَ وَفَیْتُ اللَّهَ بِمَا أَخَذَ عَلَیَّ مِنَ الْمِیثَاقِ وَ الْعَهْدِ وَ النُّصْرَةِ لِمُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله وَ لَمْ یَنْصُرْنِی أَحَدٌ مِنْ أَنْبِیَائِهِ وَ رُسُلِهِ لِمَا قَبَضَهُمُ اللَّهُ إِلَیْهِ وَ سَوْفَ یَنْصُرُونَنِی. (1)

مرحوم شیخ محمد بن عباس، با سند مذکور از ابو حمزه ثمالی روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: خداوند تبارک و تعالی یکتا و بی همتا است و در وحدانیت خود بی نظیر است. سپس تکلم به کلمه ای کرد؛ آن کلمه نور شد و از آن نور حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله و من و ذریّه ام را آفرید. سپس تکلم به کلمه ای کرد؛ آن کلمه روح شد. روح را خداوند در آن نور سکونت داد و در بدن های ما قرار داد. پس ما روح اللَّه و کلمات خدا هستیم و به وسیله ما پنهان از خلق خود شد.

و ما پیوسته در زیر سایبانی سبز قرار داشتیم؛ جایی که خورشید و ماه و شب و روزی وجود نداشت و نه چشمی به هم می خورد. ما پیش از آفرینش مخلوقات، او را می پرستیدیم و تسبیح می گفتیم. پس از انبیاء پیمان گرفت که به ما ایمان داشته باشند و ما را یاری کنند. این آیه اشاره به همین مطلب است: «[یاد کن] هنگامی را که خداوند از پیامبران پیمان گرفت که هر گاه به شما کتاب و حکمتی دادم. سپس شما را فرستاده ای آمد که آنچه را با شماست تصدیق کرد البته به او ایمان بیاورید». (سوره آل عمران آیه 81) یعنی حضرت محمد صلی الله علیه و آله را یاورید و جانشینش را یاری کنید. ایمان به حضرت محمد صلی الله علیه و آله آوردند، ولی وصی او را یاری نکردند و به زودی همه او را یاری خواهند کرد.

و خداوند پیمان مرا با پیمان حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله گرفت که یکدیگر را یاری کنیم؛ من آن جناب را یاری کردم و در مقابل او پیکار نمودم و دشمنش را کشتم و به پیمانی که خدا راجع به یاری حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله از من گرفته بود وفا کردم، ولی هیچ یک از انبیاء و پیامبران خدا مرا یاری نکردند، چون وفات کرده بودند، ولی به زودی یاری خواهند کرد.

حدیث 281

281- الشیخ علي بن سیف بن منصور، نَقَلَ مِنْ خَطِّ الشَّیْخِ أَبِی جَعْفَرٍ الطُّوسِیِّ قَدَّسَ اللَّهُ رُوحَهُ مِنْ کِتَابِ مَسَائِلِ الْبُلْدَانِ رَوَاهُ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی مُحَمَّدٍ الْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ یَرْفَعُهُ إِلَی جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ الْجُعْفِیِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه قَالَ: دَخَلَ سَلْمَانُ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَی أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه فَسَأَلَهُ عَنْ نَفْسِهِ فَقَالَ یَا سَلْمَانُ أَنَا الَّذِی دُعِیَتِ الْأُمَمُ کُلُّهَا إِلَی طَاعَتِی فَکَفَرَتْ فَعُذِّبَتْ بِالنَّارِ وَ أَنَا خَازِنُهَا عَلَیْهِمْ حَقّاً أَقُولُ یَا سَلْمَانُ إِنَّهُ لَا یَعْرِفُنِی أَحَدٌ حَقَّ مَعْرِفَتِی إِلَّا کَانَ مَعِی فِی الْمَلَإِ الْأَعْلَی قَالَ ثُمَّ دَخَلَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ صلوات الله علیهما فَقَالَ یَا سَلْمَانُ هَذَانِ شَنْفَا عَرْشِ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ بِهِمَا تُشْرِقُ الْجِنَانُ وَ أُمُّهُمَا خِیَرَةُ النِّسْوَانِ أَخَذَ اللَّهُ عَلَی النَّاسِ الْمِیثَاقَ بِی فَصَدَّقَ مَنْ صَدَّقَ وَ کَذَّبَ مَنْ کَذَّبَ فَهُوَ فِی النَّارِ وَ أَنَا الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ وَ الْکَلِمَةُ الْبَاقِیَةُ وَ أَنَا سَفِیرُ السُّفَرَاءِ قَالَ سَلْمَانُ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ لَقَدْ وَجَدْتُکَ فِی التَّوْرَاةِ کَذَلِکَ وَ فِی الْإِنْجِیلِ کَذَلِکَ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا قَتِیلَ کُوفَانَ وَ اللَّهِ لَوْ لَا أَنْ یَقُولَ النَّاسُ وَا شَوْقَاهْ رَحِمَ اللَّهُ قَاتِلَ سَلْمَانَ لَقُلْتُ فِیکَ مَقَالًا تَشْمَئِزُّ مِنْهُ النُّفُوسُ لِأَنَّکَ حُجَّةُ اللَّهِ الَّذِی بِهِ تَابَ عَلَی آدَمَ وَ بِکَ أَنْجَی یُوسُفُ مِنَ الْجُبِّ وَ أَنْتَ قِصَّةُ أَیُّوبَ وَ سَبَبُ تَغَیُّرِ نِعْمَةِ اللَّهِ عَلَیْهِ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه أَ تَدْرِی مَا قِصَّةُ أَیُّوبَ وَ

ص: 139


1- . تأویل الآیات ج 1 ص 116 ح 30.

سَبَبُ تَغَیُّرِ نِعْمَةِ اللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ وَ أَنْتَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ قَالَ لَمَّا کَانَ عِنْدَ الِانْبِعَاثِ لِلنُّطْقِ شَکَّ أَیُّوبُ فِی مُلْکِی فَقَالَ هَذَا خَطْبٌ جَلِیلٌ وَ أَمْرٌ جَسِیمٌ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَا أَیُّوبُ أَ تَشُکُّ فِی صُورَةٍ أَقَمْتُهُ أَنَا إِنِّی ابْتَلَیْتُ آدَمَ بِالْبَلَاءِ فَوَهَبْتُهُ لَهُ وَ صَفَحْتُ عَنْهُ بِالتَّسْلِیمِ عَلَیْهِ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِینَ وَ أَنْتَ تَقُولُ خَطْبٌ جَلِیلٌ وَ أَمْرٌ جَسِیمٌ فَوَ عِزَّتِی لَأُذِیقَنَّکَ مِنْ عَذَابِی أَوْ تَتُوبَ إِلَیَّ بِالطَّاعَةِ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ثُمَّ أَدْرَکَتْهُ السَّعَادَةُ بِی یَعْنِی أَنَّهُ تَابَ وَ أَذْعَنَ بِالطَّاعَةِ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ عَلَی ذُرِّیَّتِهِ الطَّیِّبِینَ صلوات الله علیهم. (1)

مرحوم شیخ علی بن سیف بن منصور، با سند مذکور از جابر بن یزید جعفی از مردی از اصحاب حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه روایت کرده که گفت: روزی سلمان خدمت حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه رسید و راجع به خود آن حضرت از ایشان پرسید. فرمود: ای سلمان! من کسی هستم که تمام امت ها به اطاعت از من دعوت شدند، کافر شدند و به آتش عذاب گردیدند. من نگهبان آنها هستم، این یک واقعیتی است که می گویم. ای سلمان! مرا به واقع کسی نمی شناسد، مگر اینکه با من خواهد بود در ملا اعلی.

راوی گوید: در این موقع حضرت امام حسن و حضرت امام حسین صلوات الله علیهما وارد شدند. حضرت فرمود: ای سلمان! این دو گوشواره عرش پروردگار جهان هستند؛ به وسیله آن دو بهشت درخشان است، و مادرشان بهترین زنان است. خداوند از مردم راجع به من پیمان گرفته است؛ هر کس خواست تصدیق نمود و هر کس تکذیب کرد، در آتش است. من حجت بالغه و کلمه باقیه و سفیر سفراء هستم.

سلمان گفت: یا امیرالمؤمنین! من تو را در تورات با همین مشخصات دیدم و در انجیل نیز همین طور. پدر و مادرم فدایت باد ای شهید کوفه! به خدا قسم اگر مردم با اشتیاق نمی گفتند که خدا رحمت کند قاتل سلمان را، سخنی در باره ات می گفتم که موجب ناراحتی نفوس و مردم می شد، زیرا تو حجت خدایی هستی که خدا توبه حضرت آدم علیه السلام را به وسیله تو پذیرفت و حضرت یوسف علیه السلام را از چاه نجات بخشید و تو داستان حضرت ایوب علیه السلام و سبب تغییر یافتن نعمت خدا بر او هستی. حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: می دانی داستان حضرت ایوب چیست و علت تغییر نعمت خدا بر او چه بوده؟ گفت: خدا بهتر می داند و شما یا امیر المؤمنین! فرمود: هنگام آمادگی برای سخن، حضرت ایوب در فرمانروایی من مشکوک شد و گفت: این مطلب بزرگ و امری بس سنگین است.

خداوند فرمود: ای ایوب! درباره صورتی که من آن را به پا داشته ام مشکوک می شوی؟ من آدم را گرفتار گرداندم، به وسیله او آدم را بخشیدم و از او گذشتم، چون تسلیم گردید و او را به امیرالمؤمنین بودن پذیرفت. تو می گویی این کار بزرگ و خیلی سنگین است؟ قسم به عزت خودم که تو را از عذاب خویش می چشانم، مگر آنکه به اطاعت نمودن از امیر المؤمنین توبه نمایی! سپس به واسطه من سعادتمند شد، یعنی او توبه کرد و به اطاعت نسبت به امیرالمؤمنین و ذریه پاکش صلوات الله علیهم اقرار نمود.

حدیث 282

282- الشیخ محمد بن محمد بن النعمان المفید، عن ابْنُ سِنَانٍ عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی تَوَحَّدَ بِمُلْکِهِ فَعَرَّفَ عِبَادَهُ نَفْسَهُ ثُمَّ فَوَّضَ إِلَیْهِمْ أَمْرَهُ وَ أَبَاحَ لَهُمْ جَنَّتَهُ فَمَنْ أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یُطَهِّرَ قَلْبَهُ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ عَرَّفَهُ وَلَایَتَنَا وَ مَنْ أَرَادَ أَنْ یَطْمَسَ عَلَی قَلْبِهِ أَمْسَکَ عَنْهُ

ص: 140


1- . کنز جامع الفوائد ص 264- 265.

مَعْرِفَتَنَا ثُمَّ قَالَ یَا مُفَضَّلُ وَ اللَّهِ مَا اسْتَوْجَبَ آدَمُ أَنْ یَخْلُقَهُ اللَّهُ بِیَدِهِ وَ یَنْفُخَ فِیهِ مِنْ رُوحِهِ إِلَّا بِوَلَایَةِ عَلِیٍّ صلوات الله علیه وَ مَا کَلَّمَ اللَّهُ مُوسَی تَکْلِیماً إِلَّا بِوَلَایَةِ عَلِیٍّ صلوات الله علیه وَ لَا أَقَامَ اللَّهُ عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ آیَةً لِلْعَالَمِینَ إِلَّا بِالْخُضُوعِ لِعَلِیٍّ صلوات الله علیه ثُمَّ قَالَ اجْمَلِ الْأَمْرَ مَا اسْتَأْهَلَ خَلْقٌ مِنَ اللَّهِ النَّظَرَ إِلَیْهِ إِلَّا بِالْعُبُودِیَّةِ لَنَا.(1)

مرحوم شیخ مفید، با سند مذکور از مفضل بن عمر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه به من فرمود: خداوند تبارک و تعالی یکتا است در فرمانروایی اش؛ خود را به بندگان معرفی نمود، سپس امر خود را به آنها واگذار کرد و بهشت را برایشان ارزانی داشت؛ هر کس را بخواهد از جن و انس دل پاک دهد و او را به ولایت ما آشنا می کند و هر کس را بخواهد کور دل گرداند، جلوگیری می نماید از او معرفت ما را.

سپس فرمود: ای مفضل! به خدا قسم حضرت آدم شایسته آفریده شدن به دست خدا و دمیدن روح خویش در او نشد، مگر به واسطه ولایت علی صلوات الله علیه، و خدا با حضرت موسی سخن نگفت، مگر به ولایت علی صلوات الله علیه، و حضرت عیسی بن مریم را آیت برای جهانیان قرار نداد، مگر به واسطه خضوع نسبت به علی صلوات الله علیه. سپس فرمود: زیباترین مسئله اینکه هیچ یک از مخلوقات اهلیت نگاه و توجه خدا را پیدا نکرد مگر بخاطر کوچکی در مقابل ما اهل بیت.

حدیث 283

283- الشیخ محمد بن العباس، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِکٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ طَاهِرِ بْنِ مِدْرَارٍ عَنْ أَخِیهِ عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْمَدَائِنِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ ما کُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ إِذْ نادَیْنا» قَالَ کِتَابٌ کَتَبَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِی وَرَقَةِ آسٍ قَبْلَ أَنْ یَخْلُقَ الْخَلْقَ بِأَلْفَیْ عَامٍ فِیهَا مَکْتُوبٌ یَا شِیعَةَ آلِ مُحَمَّدٍ أَعْطَیْتُکُمْ قَبْلَ أَنْ تَسْأَلُونِی وَ غَفَرْتُ لَکُمْ قَبْلَ أَنْ تَسْتَغْفِرُونِی مَنْ أَتَی مِنْکُمْ بِوَلَایَةِ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ أَسْکَنْتُهُ جَنَّتِی بِرَحْمَتِی. (2)

مرحوم شیخ محمد بن عباس، با سند مذکور از ابو سعید مدائنی روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه درباره این قول خدای عزوجل: «آن دم که [موسی را] ندا دردادیم تو در جانب طور نبودی». (سوره قصص آیه 46) پرسیدم. فرمود: این نوشته ای است که خداوند دو هزار سال قبل از آفرینش خلق، بر برگ آسی نوشت و در آن نوشته بود: ای شیعیان آل محمّد! به شما عطا کردم قبل از درخواست و شما را آمرزیدم قبل از تقاضای آمرزش؛ هر کدام از شما که با ولایت محمّد و آل محمّد صلوات الله علیهم پیش من آید، او را به رحمت خود ساکن بهشت می کنم.

حدیث 284

284- الشیخ الحسن بن سليمان الحلي، عَنِ الصَّدُوقِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّقْرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَبَّاسِ بْنِ بَسَّامٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْمُهَلَّبِیِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ صَبِیحٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ صلوات الله علیهم قَالَ: لَمَّا عُرِجَ بِالنَّبِیِّ صلی الله علیه و آله إِلَی السَّمَاءِ قَالَ الْعَزِیزُ عَزَّ وَ جَلَّ آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَیْهِ مِنْ رَبِّهِ قَالَ قُلْتُ وَ الْمُؤْمِنُونَ قَالَ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ مَنْ خَلَّفْتَ لِأُمَّتِکَ وَ هُوَ أَعْلَمُ قُلْتُ خَیْرَهَا لِأَهْلِهَا قَالَ صَدَقْتَ یَا مُحَمَّدُ إِنِّی اطَّلَعْتُ إِلَی الْأَرْضِ اطِّلَاعَةً فَاخْتَرْتُکَ مِنْهَا ثُمَّ

ص: 141


1- . الإختصاص (للمفید) ص 250.
2- . کنز جامع الفوائد ص 215.

شَقَقْتُ لَکَ اسْماً مِنْ أَسْمَائِی فَلَا أُذْکَرُ فِی مَوْضِعٍ إِلَّا ذُکِرْتَ مَعِی وَ أَنَا الْمَحْمُودُ أَنْتَ مُحَمَّدٌ ثُمَّ اطَّلَعْتُ إِلَیْهَا اطِّلَاعَةً أُخْرَی فَاخْتَرْتُ مِنْهَا عَلِیّاً فَجَعَلْتُهُ وَصِیَّکَ فَأَنْتَ سَیِّدُ الْأَنْبِیَاءِ وَ عَلِیٌّ سَیِّدُ الْأَوْصِیَاءِ إِنِّی خَلَقْتُکَ وَ خَلَقْتُ عَلِیّاً وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ صلوات الله علیهم مِنْ شَبْحِ نُورٍ ثُمَّ عَرَضْتُ وَلَایَتَهُمْ عَلَی الْمَلَائِکَةِ وَ سَائِرَ خَلْقِی وَ هُمْ أَرْوَاحٌ فَمَنْ قَبِلَهَا کَانَ عِنْدِی مِنَ الْمُقَرَّبِینَ وَ مَنْ جَحَدَهَا کَانَ عِنْدِی مِنَ الْکَافِرِینَ یَا مُحَمَّدُ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی لَوْ أَنَّ عَبْداً عَبَدَنِی حَتَّی یَنْقَطِعَ أَوْ یَصِیرَ کَالشَّنِّ الْبَالِی ثُمَّ أَتَانِی جَاحِداً لِوَلَایَتِهِمْ لَمْ أُدْخِلْهُ جَنَّتِی وَ لَا أَظْلَلْتُهُ تَحْتَ عَرْشِی. (1)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان حلی، با سند مذکور از منصور از حضرت امام موسی کاظم از پدر بزرگوارش از جد بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: وقتی مرا به آسمان به معراج بردند، خداوند فرمود: «پیامبر به آنچه از پروردگارش به او نازل شده، ایمان آورده» من گفتم « و مؤمنان». (سوره بقره آیه 285) فرمود: راست گفتی. ای محمّد! چه کس را برای امت به جانشینی خود قرار داده ای؟ با این که او خود بهتر می دانست گفتم: بهترین آنها برای مردم را. فرمود: راست گفتی. یا محمّد! من به زمین نگریستم و تو را از میان آنها انتخاب کردم. بعد برایت یک اسم از اسم های خود جدا نمودم. از من در جایی یاد نمی کنند، مگر اینکه تو را نیز با من یاد می کنند. من محمودم و تو محمّد صلوات الله علیه و آله. بعد برای مرتبه دیگر به زمین نگریستم؛ علی صلوات الله علیه را انتخاب کردم و او را وصیّ تو قرار دادم. تو سرور انبیاء هستی و علی سرور اوصیاء است. من، تو و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم را از شبح نوری آفریدم. سپس در حالی که روح بودید، ولایت شما را بر ملائکه و سایر خلق عرضه داشتم. هر کس پذیرفت در نزد من از مقربین شد و هر کس منکر شد، از کافرین گردید.

ای محمّد! به عزت و جلالم سوگند که اگر بنده ای مرا بپرستد و عبادت کند، آن قدر که نفسش قطع شود یا از حرکت باز ماند یا همچون مشکی خشک گردد، با این حال از عبادت پیش من آید اما منکر ولایت ایشان باشد، نه او را داخل بهشت می کنم و نه در سایه عرشم قرار می دهم.

حدیث 285

285- الشیخ الحسن بن سليمان الحلي، بإسناده عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ: إِنَّ مُوسَی علیه السلام نَظَرَ لَیْلَةَ الْخِطَابِ إِلَی کُلِّ شَجَرَةٍ فِی الطُّورِ وَ کُلِّ حَجَرٍ وَ نَبَاتٍ یَنْطِقُ بِذِکْرِ مُحَمَّدٍ وَ اثْنَیْ عَشَرَ وَصِیّاً لَهُ مِنْ بَعْدِهِ فَقَالَ مُوسَی إِلَهِی لَا أَرَی شَیْئاً خَلَقْتَهُ إِلَّا وَ هُوَ نَاطِقٌ بِذِکْرِ مُحَمَّدٍ وَ أَوْصِیَائِهِ الِاثْنَیْ عَشَرَ فَمَا مَنْزِلَةُ هَؤُلَاءِ عِنْدَکَ قَالَ یَا ابْنَ عِمْرَانَ إِنِّی خَلَقْتُهُمْ قَبْلَ أَنْ أَخْلُقَ الْأَنْوَارَ خَلَقْتُهُمْ فِی خِزَانَةِ قُدْسِی تَرْتَعُ فِی رِیَاضِ مَشِیَّتِی وَ تَتَنَسَّمُ مِنْ رَوْحِ جَبَرُوتِی وَ تُشَاهِدُ أَقْطَارَ مَلَکُوتِی حَتَّی إِذَا شِئْتَ بِمَشِیَّتِی أَنْفَذْتَ قَضَائِی وَ قَدَرِی یَا ابْنَ عِمْرَانَ إِنِّی سَبَقْتُ بِهِمُ السُّبَّاقَ حَتَّی أُزَخْرِفَ بِهِمْ جِنَانِی یَا ابْنَ عِمْرَانَ تَمَسَّکْ بِذِکْرِهِمْ فَإِنَّهُمْ خَزَنَةُ عِلْمِی وَ عَیْبَةُ حِکْمَتِی وَ مَعْدِنُ نُورِی قَالَ حُسَیْنُ بْنُ عُلْوَانَ فَذَکَرْتُ ذَلِکَ لِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما فَقَالَ حَقٌّ ذَلِکَ هُمُ اثْنَا عَشَرَ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ عَلِیٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ وَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ صلوات الله علیهم وَ

ص: 142


1- . کتاب المحتضر ص 147- 148.

مَنْ شَاءَ اللَّهُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنَّمَا سَأَلْتُکَ لِتُبَیِّنَ الْحَقَّ لِی قَالَ أَنَا وَ ابْنِی هَذَا وَ أَوْمَأَ إِلَی ابْنِهِ مُوسَی وَ الْخَامِسُ مِنْ وُلْدِهِ یَغِیبُ شَخْصُهُ وَ لَا یَحِلُّ ذِکْرُهُ بِاسْمِهِ. (1)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان حلی، با سند خویش از وهب بن منبه روایت کرده که گفت: حضرت موسی علیه السلام در شب گفتگو با خدا در طور، چشمش به هر درختی و هر سنگ و گیاهی که می افتاد، دم از ذکر حضرت محمّد و دوازده وصیّ بعد از او صلوات الله علیهم می زدند.

حضرت موسی گفت: خدایا! چیزی را نمی بینم که خلق کرده باشی، جز اینکه دم از ذکر حضرت محمّد و اوصیای دوازده گانه بعد از او صلوات الله علیهم می زنند. مقام آنها در نزد تو چقدر است؟ خداوند فرمود: ای پسر عمران! من آنها را پیش از آفرینش انوار در خزانه قدسم آفریدم، که در ریاض مشیّتم می خرامیدند و از روح جبروتم تنفس می کردند و شاهد اطراف ملکوتم بودند، تا زمانی که با مشیّت خود خواستم و قضا و قدر خود را به اجرا در آوردم. ای پسر عمران! من به وسیله آنها مسابقه ای ترتیب دادم تا بهشتم را به ایشان زینت بخشم. ای پسر عمران! به وسیله ذکر آنها تمسک بجو، زیرا آنها نگهبانان علم و جایگاه حکمت من و معدن نورم هستند.

حسین بن علوان گفت: این حدیث را برای حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه نقل کردم. حضرت فرمود: واقعیت دارد. آنها دوازده نفر از آل محمّد صلوات الله علیهم هستند؛ علی و حسن و حسین و علی بن الحسین و محمّد بن علی صلوات الله علیهم و هر کس را که خدا بخواهد. گفتم: آقا! من این را برای شما عرض کردم تا حق را برایم آشکار فرمایید. فرمود: من و این پسرم (اشاره کرد به پسرش حضرت امام موسی کاظم صلوات الله علیه) و پنجم فرزندش که از دیده ها غایب می شود و حلال نیست بردن نامش.

حدیث 286

286- الشیخ الحسن بن سليمان الحلي، بإسناده عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْعَسْکَرِیِّ عَنْ آبَائِهِ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِنَّ اللَّهُ اخْتَارَنَا مَعَاشِرَ آلِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهم وَ اخْتَارَ الْمَلَائِکَةَ الْمُقَرَّبِینَ وَ مَا اخْتَارَهُمْ إِلَّا لِعِلْمِهِ إِنَّهُمْ لَیَهْتَدُونَ. (2)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان حلی، با سند خویش از حضرت امام حسن عسکری از پدران بزرگوارش صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلّی الله علیه و آله فرمود: خداوند ما آل محمّد صلوات الله علیهم را انتخاب نمود و ملائکه مقرب را. آنها را انتخاب نکرد، مگر اینکه می دانست هدایت می یابند.

حدیث 287

287- الشیخ الحسن بن سلیمان، نَقْلًا مِنْ کِتَابِ التَّنْبِیهِ لِلْحَیْرَةِ بِحَذْفِ الْإِسْنَادِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیه قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَنَا سَیِّدُ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ أَنْتَ یَا عَلِیُّ سَیِّدُ الْخَلَائِقِ بَعْدِی أَوَّلُنَا کَآخِرِنَا وَ آخِرُنَا کَأَوَّلِنَا. (3)

ص: 143


1- . المحتضر ص 151.
2- . المحتضر ص 151.
3- . بحارالانوار ج 26 ص 316 ح 79.

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان، از کتاب تنبیه للحیرة با حذف اسناد از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من سرور پیشینیان و آیندگان هستم و تو یا علی سرور خلائق بعد از من هستی؛ اول ما مانند آخری ما است و آخری ما مانند اولی.

حدیث 288

288- الشیخ الحسن بن سليمان، نَقْلًا مِنْ تَفْسِیرِ مُحَمَّدِ بْنِ الْعَبَّاسِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَارِثِ وَ سَعِیدِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیه قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله أَنَا وَارِدُکُمْ عَلَی الْحَوْضِ وَ أَنْتَ یَا عَلِیُّ السَّاقِی وَ الْحَسَنُ الذَّائِدُ وَ الْحُسَیْنُ الْآمِرُ وَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ الْفَارِطُ وَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ النَّاشِرُ وَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّائِقُ وَ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ مُحْصِی الْمُحِبِّینَ وَ الْمُبْغِضِینَ وَ قَامِعُ الْمُنَافِقِینَ وَ عَلِیُّ بْنُ مُوسَی مُزَیِّنُ الْمُؤْمِنِینَ وَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ مُنْزِلُ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِی دَرَجَاتِهِمْ وَ عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ خَطِیبُ شِیعَتِهِ وَ مُزَوِّجُهُمُ الْحُورَ وَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ سِرَاجُ أَهْلِ الْجَنَّةِ یَسْتَضِیئُونَ بِهِ وَ الْهَادِی الْمَهْدِیُّ شَفِیعُهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَیْثُ لَا یَأْذَنُ اللَّهُ إِلَّا لِمَنْ یَشاءُ وَ یَرْضی. (1)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان، به نقل از تفسیر مرحوم شیخ محمد بن عباس با اسناد ایشان از حارث و سعید بن قیس روایت کرده که گفتند: حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: من جلوتر از شما وارد حوض می شوم و تو یا علی ساقی هستی و حسن مدافع و حسین امر کننده و علی بن الحسین پیشرو و محمّد بن علی ناشر و جعفر بن محمّد رهبر و موسی بن جعفر شماره بردار دوستان و دشمنان و از بین برنده منافقین و علی بن موسی زینت بخش مؤمنین و محمّد بن علی جای دهنده مؤمنین است در درجه خودشان در بهشت و علی بن محمّد خطیب شیعیان و به ازدواج در آورنده حورالعین، حسن بن علی چراغ بهشتیان که از نور ایشان بهره می برند و هادی مهدی شفیع آنها است در روز قیامت، موقعی که اجازه داده نمی شود مگر برای کسی که خدا بخواهد صلوات الله علیهم اجمعین.

حدیث 289

289- قال الشیخ الحسن بن سليمان: رُوِیَ عَنِ الصَّادِقِ صلوات الله علیه أَنَّهُ قَالَ: عِلْمُنَا وَاحِدٌ وَ فَضْلُنَا وَاحِدٌ وَ نَحْنُ شَیْ ءٌ وَاحِدٌ. (2)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان گوید: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه روایت شده که آن حضرت فرمود: علم ما یکی است و فضل ما یکی است و ما یک شی ء واحد هستیم.

حدیث 290

290- قال الشیخ الحسن بن سليمان: وَ قَالَ الصَّادِقِ صلوات الله علیه کُلُّ مَا کَانَ لِمُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله فَلَنَا مِثْلُهُ إِلَّا النُّبُوَّةَ وَ الْأَزْوَاجَ. (3)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان گوید: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: هر چه حضرت محمّد صلی الله علیه و آله دارد ما نیز مانند آن را داریم، جز نبوّت و مسأله همسران.

ص: 144


1- . بحارالانوار ج 26 ص 316 ح 80.
2- . بحارالانوار ج 26 ص 317 ح 82.
3- . بحارالانوار ج 26 ص 317 ح 83.

حدیث 291

291- الشیخ الحسن بن سليمان، نَقْلًا مِنْ کِتَابِ الْقَائِمِ لِلْفَضْلِ بْنِ شَاذَانَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی الْوَرْدِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: تَسْنِیمٌ أَشْرَفُ شَرَابِ الْجَنَّةِ یَشْرَبُهُ مُحَمَّدٌ وَ آلُ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهم صِرْفاً وَ یُمْزَجُ لِأَصْحَابِ الْیَمِینِ وَ لِسَائِرِ أَهْلِ الْجَنَّةِ. (1)

مرحوم شیخ حسن بن سلیمان، به نقل از کتاب فضل بن شاذان با اسناد ایشان از ابو الورد از حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: تسنیم» بهترین نوشیدنی بهشت است که محمّد و آل محمّد صلوات الله علیهم آن را خالص می آشامند و برای اصحاب یمین و سائر اهل بهشت مخلوط می کنند.

حدیث 292

292- قال الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ مَاجِیلَوَیْهِ رَحِمَهُ اَللَّهُ قَالَ حَدَّثَنِی عَمِّی مُحَمَّدُ بْنُ اَلْقَاسِمِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هِلاَلٍ عَنِ اَلْفَضْلِ بْنِ دُکَیْنٍ عَنْ مَعْمَرِ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ اَلصَّادِقَ صلوات الله علیه یَقُولُ أَتَی یَهُودِیٌّ النَّبِیَّ صلی الله علیه و آله فَقَامَ بَیْنَ یَدَیْهِ یُحِدُّ النَّظَرَ إِلَیْهِ فَقَالَ یَا یَهُودِیُّ حَاجَتُکَ قَالَ أَنْتَ أَفْضَلُ أَمْ مُوسَی بْنُ عِمْرَانَ النَّبِیُّ الَّذِی کَلَّمَهُ اللَّهُ وَ أَنْزَلَ عَلَیْهِ التَّوْرَاةَ وَ الْعَصَا وَ فَلَقَ لَهُ الْبَحْرَ وَ أَظَلَّهُ بِالْغَمَامِ فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله إِنَّهُ یُکْرَهُ لِلْعَبْدِ أَنْ یُزَکِّیَ نَفْسَهُ وَ لَکِنِّی أَقُولُ إِنَّ آدَمَ علیه السلام لَمَّا أَصَابَ الْخَطِیئَةَ کَانَتْ تَوْبَتُهُ أَنْ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لَمَّا غَفَرْتَ لِی فَغَفَرَهَا اللَّهُ لَهُ وَ إِنَّ نُوحاً لَمَّا رَکِبَ فِی السَّفِینَةِ وَ خَافَ الْغَرَقَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لَمَّا أَنْجَیْتَنِی مِنَ الْغَرَقِ فَنَجَّاهُ اللَّهُ عَنْهُ وَ إِنَّ إِبْرَاهِیمَ علیه السلام لَمَّا أُلْقِیَ فِی النَّارِ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لَمَّا أَنْجَیْتَنِی مِنْهَا فَجَعَلَهَا اللَّهُ عَلَیْهِ بَرْداً وَ سَلَاماً وَ إِنَّ مُوسَی علیه السلام لَمَّا أَلْقَی عَصَاهُ وَ أَوْجَسَ فِی نَفْسِهِ خِیفَةً قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ لَمَّا أَمَّنْتَنِی فَقَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ لا تَخَفْ إِنَّکَ أَنْتَ الْأَعْلی یَا یَهُودِیُّ إِنَّ مُوسَی لَوْ أَدْرَکَنِی ثُمَّ لَمْ یُؤْمِنْ بِی وَ بِنُبُوَّتِی مَا نَفَعَهُ إِیمَانُهُ شَیْئاً وَ لَا نَفَعَتْهُ النُّبُوَّةُ یَا یَهُودِیُّ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی الْمَهْدِیُّ إِذَا خَرَجَ نَزَلَ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ لِنُصْرَتِهِ وَ قَدَّمَهُ وَ صَلَّی خَلْفَهُ. (2)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از معمر بن راشد روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه شنیدم که می فرمود: مردی یهودی نزد رسول الله صلی الله علیه و آله آمد و پیش روی حضرت ایستاد و به ایشان خیره شد. حضرت فرمود: ای یهودی! چه می خواهی؟ عرض کرد: تو برتری یا موسی بن عمران؟! همان پیامبری که خداوند با او سخن گفت و بر او تورات و عصا را نازل کرد و برایش دریا را شکافت و با ابر بر سرش سایه فکند؟ رسول الله صلی الله علیه و آله به او فرمود: ناپسند است که بنده خود را بستاید، اما من برایت می گویم: وقتی حضرت آدم علیه السلام به آن گناه دچار شد، توبه اش این بود که بگوید: خداوندا به حق محمد و آل محمد صلوات الله علیهم از تو می خواهم که از من درگذری. و خداوند از گناه او درگذشت. وقتی حضرت نوح علیه السلام سوار کشتی شد و ترسید که غرق شود گفت: خداوندا به حق محمد و آل محمد صلوات الله علیهم از تو می خواهم که مرا از غرق شدن بِرَهانی. و خداوند او را رهانید. وقتی حضرت ابراهیم علیه السلام در آتش انداخته شد

ص: 145


1- . بحارالانوار ج 26 ص 318 ح 88.
2- . الأمالی (للصدوق) ج 1 ص 218 ح 4.

گفت: خداوندا به حق محمد و آل محمد صلوات الله علیهم از تو می خواهم که مرا از آتش نجات دهی. و خداوند آتش را بر او سرد و سلامت قرار داد. وقتی حضرت موسی علیه السلام عصایش را انداخت از روی ترس با خود زمزمه کرد و گفت: خداوندا به حق محمد و آل محمد صلوات الله علیهم از تو می خواهم که مرا در امان داری. و خداوند والامقام به او فرمود: «لا تَخَفْ إِنَّکَ أَنْتَ الْأَعْلی» «مترس که تو خود برتری». (سوره طه آیه 68) ای یهودی! اگر حضرت موسی علیه السلام مرا درمی یافت و سپس به من و به نبوت من ایمان نمی آورد، نه ایمانش برایش سودی داشت و نه نبوتش. ای یهودی! یکی از فرزندان من حضرت مهدی است، وقتی ظهور کند حضرت عیسی بن مریم برای یاری اش فرود می آید و او را پیش روی خود قرار می دهد و پشت سرش نماز می خواند.

حدیث 293

293- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن الْعِجْلِیُّ عَنِ ابْنِ زَکَرِیَّا الْقَطَّانِ عَنِ ابْنِ حَبِیبٍ عَنِ ابْنِ بُهْلُولٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی خَلَقَ الْأَرْوَاحَ قَبْلَ الْأَجْسَادِ بِأَلْفَیْ عَامٍ فَجَعَلَ أَعْلَاهَا وَ أَشْرَفَهَا أَرْوَاحَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ الْأَئِمَّةِ بَعْدَهُمْ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ فَعَرَضَهَا عَلَی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبَالِ فَغَشِیَهَا نُورُهُمْ فَقَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لِلسَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبَالِ هَؤُلَاءِ أَحِبَّائِی وَ أَوْلِیَائِی وَ حُجَجِی عَلَی خَلْقِی وَ أَئِمَّةُ بَرِیَّتِی مَا خَلَقْتُ خَلْقاً هُوَ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْهُمْ لَهُمْ وَ لِمَنْ تَوَلَّاهُمْ خَلَقْتُ جَنَّتِی وَ لِمَنْ خَالَفَهُمْ وَ عَادَاهُمْ خَلَقْتُ نَارِی فَمَنِ ادَّعَی مَنْزِلَتَهُمْ مِنِّی وَ مَحَلَّهُمْ مِنْ عَظَمَتِی عَذَّبْتُهُ عَذَاباً لَا أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعَالَمِینَ وَ جَعَلْتُهُ وَ الْمُشْرِکِینَ فِی أَسْفَلِ دَرْکٍ مِنْ نَارِی وَ مَنْ أَقَرَّ بِوَلَایَتِهِمْ وَ لَمْ یَدَّعِ مَنْزِلَتَهُمْ مِنِّی وَ مَکَانَهُمْ مِنْ عَظَمَتِی جَعَلْتُهُ مَعَهُمْ فِی رَوْضَاتِ جَنَّاتِی وَ کَانَ لَهُمْ فِیهَا مَا یَشَاءُونَ عِنْدِی وَ أَبَحْتُهُمْ کَرَامَتِی وَ أَحْلَلْتُهُمْ جِوَارِی وَ شَفَّعْتُهُمْ فِی الْمُذْنِبِینَ مِنْ عِبَادِی وَ إِمَائِی فَوَلَایَتُهُمْ أَمَانَةٌ عِنْدَ خَلْقِی فَأَیُّکُمْ یَحْمِلُهَا بِأَثْقَالِهَا وَ یَدَّعِیهَا لِنَفْسِهِ دُونَ خَیْرَاتِی فَأَبَتِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ الْجِبَالُ أَنْ یَحْمِلْنَهَا وَ أَشْفَقْنَ مِنِ ادِّعَاءِ مَنْزِلَتِهَا وَ تَمَنِّی مَحَلِّهَا مِنْ عَظَمَةِ رَبِّهَا فَلَمَّا أَسْکَنَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ آدَمَ وَ زَوْجَتَهُ الْجَنَّةَ قَالَ لَهُمَا- کُلا مِنْها رَغَداً حَیْثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ یَعْنِی شَجَرَةَ الْحِنْطَةِ- فَتَکُونا مِنَ الظَّالِمِینَ فَنَظَرَ إِلَی مَنْزِلَةِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ الْأَئِمَّةِ بَعْدَهُمْ صلوات الله علیهم فَوَجَدَاهَا أَشْرَفَ مَنَازِلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقَالا یَا رَبَّنَا لِمَنْ هَذِهِ الْمَنْزِلَةُ فَقَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ ارْفَعَا رُءُوسَکُمَا إِلَی سَاقِ عَرْشِی فَرَفَعَا رُءُوسَهُمَا فَوَجَدَا اسْمَ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ الْأَئِمَّةِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ مَکْتُوبَةً عَلَی سَاقِ الْعَرْشِ بِنُورٍ مِنْ نُورِ الْجَبَّارِ جَلَّ جَلَالُهُ فَقَالا یَا رَبَّنَا مَا أَکْرَمَ أَهْلَ هَذِهِ الْمَنْزِلَةِ عَلَیْکَ وَ مَا أَحَبَّهُمْ إِلَیْکَ وَ مَا أَشْرَفَهُمْ لَدَیْکَ فَقَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ لَوْلَاهُمْ مَا خَلَقْتُکُمَا هَؤُلَاءِ خَزَنَةُ عِلْمِی وَ أُمَنَائِی عَلَی سِرِّی إِیَّاکُمَا أَنْ تَنْظُرَا إِلَیْهِمْ بِعَیْنِ الْحَسَدِ وَ تَتَمَنَّیَا مَنْزِلَتَهُمْ عِنْدِی وَ مَحَلَّهُمْ مِنْ کَرَامَتِی فَتَدْخُلَا بِذَلِکَ فِی نَهْیِی وَ عِصْیَانِی فَتَکُونا مِنَ الظَّالِمِینَ قَالا رَبَّنَا وَ مَنِ الظَّالِمُونَ قَالَ الْمُدَّعُونَ لِمَنْزِلَتِهِمْ بِغَیْرِ حَقٍّ قَالا رَبَّنَا فَأَرِنَا مَنَازِلَ ظَالِمِیهِمْ فِی نَارِکَ حَتَّی نَرَاهَا کَمَا رَأَیْنَا مَنْزِلَتَهُمْ فِی جَنَّتِکَ فَأَمَرَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی النَّارَ فَأَبْرَزَتْ جَمِیعَ مَا فِیهَا مِنْ أَلْوَانِ النَّکَالِ وَ الْعَذَابِ وَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَکَانُ الظَّالِمِینَ لَهُمُ الْمُدَّعِینَ لِمَنْزِلَتِهِمْ فِی أَسْفَلِ دَرْکٍ مِنْهَا- کُلَّما أَرادُوا أَنْ یَخْرُجُوا مِنْها أُعِیدُوا فِیها وَ کُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ

ص: 146

بَدَّلُوا سِوَاهَا لِیَذُوقُوا الْعَذابَ یَا آدَمُ وَ یَا حَوَّاءُ لَا تَنْظُرَا إِلَی أَنْوَارِی وَ حُجَجِی بِعَیْنِ الْحَسَدِ فَأُهْبِطَکُمَا عَنْ جِوَارِی وَ أُحِلَّ بِکُمَا هَوَانِی- فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّیْطانُ لِیُبْدِیَ لَهُما ما وُورِیَ عَنْهُما مِنْ سَوْآتِهِما وَ قالَ ما نَهاکُما رَبُّکُما عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَکُونا مَلَکَیْنِ أَوْ تَکُونا مِنَ الْخالِدِینَ وَ قاسَمَهُما إِنِّی لَکُما لَمِنَ النَّاصِحِینَ فَدَلَّاهُما بِغُرُورٍ وَ حَمَلَهُمَا عَلَی تَمَنِّی مَنْزِلَتِهِمْ فَنَظَرَا إِلَیْهِمْ بِعَیْنِ الْحَسَدِ فَخُذِلَا حَتَّی أَکَلَا مِنْ شَجَرَةِ الْحِنْطَةِ فَعَادَ مَکَانَ مَا أَکَلَا شَعِیراً فَأَصْلُ الْحِنْطَةِ کُلِّهَا مِمَّا لَمْ یَأْکُلَاهُ وَ أَصْلُ الشَّعِیرِ کُلِّهِ مِمَّا عَادَ مَکَانَ مَا أَکَلَاهُ فَلَمَّا أَکَلَا مِنَ الشَّجَرَةِ طَارَ الْحُلِیُّ وَ الْحُلَلُ عَنْ أَجْسَادِهِمَا وَ بَقِیَا عُرْیَانَیْنِ- وَ طَفِقا یَخْصِفانِ عَلَیْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَ ناداهُما رَبُّهُما أَ لَمْ أَنْهَکُما عَنْ تِلْکُمَا الشَّجَرَةِ وَ أَقُلْ لَکُما إِنَّ الشَّیْطانَ لَکُما عَدُوٌّ مُبِینٌ فَ قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَکُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِینَ قَالَ اهْبِطَا مِنْ جِوَارِی فَلَا یُجَاوِرُنِی فِی جَنَّتِی مَنْ یَعْصِینِی فَهَبَطَا مَوْکُولَیْنِ إِلَی أَنْفُسِهِمَا فِی طَلَبِ الْمَعَاشِ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یَتُوبَ عَلَیْهِمَا جَاءَهُمَا جَبْرَئِیلُ- فَقَالَ لَهُمَا إِنَّکُمَا إِنَّمَا ظَلَمْتُمَا أَنْفُسَکُمَا بِتَمَنِّی مَنْزِلَةِ مَنْ فُضِّلَ عَلَیْکُمَا فَجَزَاؤُکُمَا مَا قَدْ عُوقِبْتُمَا بِهِ مِنَ الْهُبُوطِ مِنْ جِوَارِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَی أَرْضِهِ فَسَلَا رَبَّکُمَا بِحَقِّ الْأَسْمَاءِ الَّتِی رَأَیْتُمُوهَا عَلَی سَاقِ الْعَرْشِ حَتَّی یَتُوبَ عَلَیْکُمَا فَقَالا اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُکَ بِحَقِّ الْأَکْرَمِینَ عَلَیْکَ- مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ الْأَئِمَّةِ إِلَّا تُبْتَ عَلَیْنَا وَ رَحِمْتَنَا فَتَابَ اللَّهُ عَلَیْهِمَا إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ فَلَمْ تَزَلْ أَنْبِیَاءُ اللَّهِ بَعْدَ ذَلِکَ یَحْفَظُونَ هَذِهِ الْأَمَانَةَ وَ یُخْبِرُونَ بِهَا أَوْصِیَاءَهُمْ وَ الْمُخْلَصِینَ مِنْ أُمَمِهِمْ فَیَأْبَوْنَ حَمْلَهَا وَ یُشْفِقُونَ مِنِ ادِّعَائِهَا وَ حَمَلَهَا الْإِنْسَانُ الَّذِی قَدْ عُرِفَ فَأَصْلُ کُلِّ ظُلْمٍ مِنْهُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ کانَ ظَلُوماً جَهُولًا. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از مفضل بن عمر روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: خداوند تبارک و تعالی ارواح را بیش از هزار سال قبل از اجساد خلق کرد و برترین و شریف ترین آن ها را محمد و علی فاطمه و حسن و حسین و امامان بعد از آن ها صلوات الله علیهم قرار داد. پس آن را بر آسمان ها و زمین و کوه ها عرضه کرد و نور آن ها همه را فرا گرفت. خداوند تبارک و تعالی به آسمانها و زمین و کوه ها گفت، اینان دوستان، اولیاء و حجت های من بر آفریدگانم هستند و امامان همه خلق من هستند. هیچ مخلوفی را خلق نکردم که دوست داشتنی تر از آنان برای من باشند. برای هرکس که آنان را دوست بدارد، بهشت را خلق کردم و برای کسی که با آنان مخالفت و دشمنی کند، آتشم را خلق کردم، پس هرکس مدعی جایگاه و منزلت آنان باشد، او را چنان عذابی می کنم که هیچ کس از مخلوقات را عذاب نکرده باشم و او را به همراه مشرکان در پست ترین مقام آتشم قرار می دهم. و هرکس به ولایت و دوستی آن ها اقرار کند و مدعی جایگاه و منزلت آنان نباشد او را با آن ها در باغ های بهشتم قرار می دهم و برای آنان آنچه می خواهند در آنجا هست و کرامتم شامل آن ها می شود و آن ها را به هم جواری با خود زینت می بخشم و آن ها را شفیع بندگان گناهکارم قرار می دهم. پس ولایت و دوستی آن ها امانتی نزد خلق من است. پس کدامیک از شما به جز برگزیدگانم می توانند بار را با سنگینی اش حمل کنند و آن را برای خودش ادعا کند؟ چرا که آسمان ها و زمین و کوه ها از قبول آن بار ابا ورزیدند و از ادعای جایگاهش و آرزوی آن در برابر عظمت پروردگارش بیمناک

ص: 147


1- . معانی الاخبار ج 1 ص 38- 39 ح 1.بحارالانوار ج 11 ص 172- 174 ح 19.

بودند. هنگامی که خداوند عز و جل آدم و همسرش را در بهشت سکنی داد به آن دو فرمود: «از آن هر چقدر می خواهید بخورید و به این درخت یعنی درخت گندم نزدیک نشوید که از ظالمان خواهید بود».

پس به جایگاه محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین و امامان بعد از آن ها صلوات الله علیهم نگاه کرد و آن ها را در بالاترین جایگاه های بهشتیان یافت. گفتند پروردگار این جایگاه برای کیست؟ خداوند جل و جل و جلاله فرمود: سرهای تان را تا پای عرش من بالا بیاورید. پس سرهای شان را بالا آوردند و دیدند نام محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین و امامان صلوات الله علیهم با نور خداوند جبار بر پایه عرش مکتوب است. گفتند: خدایا! چقدر این مقام نزد تو گرامی است و چقدر نزد تو محبوب است و چقدر نزد تو شریف است! خداوند جل و جل و جلاله فرمود: اگر آن ها نبودند، شما را خلق نمی کردم. اینا محزن علم من و امینان راز من هستند بر شماست که آنها به چشم حسد ننگرید و جایگاه آنان را آرزو نکنید که به واسطه آن در نهی و عصیان من وارد می شوید «و از ظالمان می شوید» گفتند:پروردگارا ظالمان چه کسانی هستند؟ فرمود: آنان که مدعی ناحق جایگاه آنان هستند. گفتند: پروردگارا جایگاه ظلم کنندگان به آن ها را در آتشت به ما نشان بده تا ببینیم، همان گونه که جایگاه آن خوبان را در بهشت دیدیم. خداوند تبارک و تعالی به آتش دستور داد، پس همه آنچه در آن بود از انواع عذاب و سختی آشکار شد و خداوند عز و جل فرمود: جایگاه ظلم کنندگان به آنها و مدعیان جایگاهشان در پست ترین جای آن خواهد بود. هرگاه بخواهند از آن خارج شوند، دوباره به آن بازگردانده می شوند و هنگامی که پوست هایشان پخته شد، به غیر از آن تبدیل می شود تا عذاب را بچشند. ای آدم و حوا به نورهای من و محبت های من به نگاه حسد ننگرید که شما را از جوارم بیرون می رانم و ذلت خود را بر شما فرود می آورم. «پس شیطان آن دو را وسوسه کرد تا آنچه از عورت ها (شرمگاه ها) یشان پنهان بود آشکار شود و گفت که پروردگارتان شما را از این درخت نهی نکرده است تا مبادا دو فرشته شوید و جاودانه بمانید و من برای شما خیرخواه هستم و آن دو را به غرور راهنمایی کرد» و آن دو را تحریک کرد که جایگاه آنان را آرزو کنند و آن دو به دیده حسد به آنان نگریستند و ناامید شدند. تا این که از درخت گندم خوردند. پس به جای آنچه خوردند جو جایگزین شد. اصل گندم نیز آن بخشی است که آنان نخوردند. و اصل جو همان چیزی است که جایگزین بخش خورده شده گندم شد. هنگامی که از درخت خوردند، زیورها و لباس هایشان از بدنشان افتاد و برهنه باقی ماندند. «و به چسبانیدن برگ[های درختان] بهشت بر خود آغاز کردند و پروردگارشان بر آن دو بانگ بر زد مگر شما را از این درخت منع نکردم و به شما نگفتم که در حقیقت شیطان برای شما دشمنی آشکار است. گفتند پروردگارا ما بر خویشتن ستم کردیم و اگر بر ما نبخشایی و به ما رحم نکنی مسلما از زیانکاران خواهیم بود» فرمود: از جوار من بیرون بروید و در بهشت من کسی که از من سرپیچی کند، در جوار من نخواهد بود. پس فرود بیایید و به دست آوردن روزی به خودتان موکول می شود. هنگامی که خداوند عز و جل خواست که توبه آن دو را بپذیرد، جبرئیل نزد آن درآمد و گفت: شما دو نفر در حق خودتان ظلم کردید که تمنای جایگاه کسی که از شما برتر بود را داشتید، پس جزای شما این است که از جوار خداوند عز و جل به زمین فرود بیاید و از خداوند به حق نام هایی که در پایه عرش دیدید بخواهید که توبه شما را بپذیرد. پس گفتند: بار خدایا به حق خوبان درگاهت، محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین و امامان صلوات الله علیهم، از تو می خواهیم که توبه ما را بپذیری و بر ما رحم کنی. پس توبه آنان را پذیرفت که او توبه پذیر مهربان است. بعد از آنان، پیامبرانی نازل شدند که همچنان این امانت را حفظ می کنند و جانشینان شان و مخلصان از امت های شان را از آن آگاه می سازند و آنان از حمل آن امتناع می ورزند

ص: 148

و از ادعای آن بیمناک می گردند و انسانی که شناخته شد آن را حمل کرد؛ پس اهل هر ظلمی تا روز قیامت از اوست و آن سخن خداوند عز و جل است: «همانا ما این امانت را بر آسمان ها و زمین عرضه کردیم ولی از حمل آن امتناع ورزیدند و بیمناک شدند و انسان آن را حمل کرد چرا که ظالم و نادان است».

حدیث 294

294- الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن عَلِیُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الدَّقَّاقُ عَنِ الْعَلَوِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِکٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ الْمُفَضَّلِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ صلوات الله علیهما قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ إِذِ ابْتَلی إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ مَا هَذِهِ الْکَلِمَاتُ قَالَ هِیَ الْکَلِمَاتُ الَّتِی تَلَقَّاهَا آدَمُ مِنْ رَبِّهِ فَتابَ عَلَیْهِ وَ هُوَ أَنَّهُ قَالَ یَا رَبِّ أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ إِلَّا تُبْتَ عَلَیَّ فَتَابَ اللَّهُ عَلَیْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِیمُ فَقُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَمَا یَعْنِی عَزَّ وَ جَلَّ بِقَوْلِهِ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ یَعْنِی أَتَمَّهُنَّ إِلَی الْقَائِمِ صلوات الله علیه اثْنَیْ عَشَرَ إِمَاماً تِسْعَةً مِنْ وُلْدِ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیهم قَالَ الْمُفَضَّلُ فَقُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَأَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ جَعَلَها کَلِمَةً باقِیَةً فِی عَقِبِهِ قَالَ یَعْنِی بِذَلِکَ الْإِمَامَةَ جَعَلَهَا اللَّهُ فِی عَقِبِ الْحُسَیْنِ صلوات الله علیه إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَکَیْفَ صَارَتِ الْإِمَامَةُ فِی وُلْدِ الْحُسَیْنِ دُونَ وُلْدِ الْحَسَنِ وَ هُمَا جَمِیعاً وَلَدَا رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ سِبْطَاهُ وَ سَیِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقَالَ صلوات الله علیه إِنَّ مُوسَی وَ هَارُونَ کَانَا نَبِیَّیْنِ مُرْسَلَیْنِ أَخَوَیْنِ فَجَعَلَ اللَّهُ النُّبُوَّةَ فِی صُلْبِ هَارُونَ مِنْ دُونِ صُلْبِ مُوسَی وَ لَمْ یَکُنْ لِأَحَدٍ أَنْ یَقُولَ لِمَ فَعَلَ اللَّهُ ذَلِکَ فَإِنَّ الْإِمَامَةَ خِلَافَةُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَیْسَ لِأَحَدٍ أَنْ یَقُولَ لِمَ جَعَلَهَا اللَّهُ فِی صُلْبِ الْحُسَیْنِ دُونَ صُلبِ الحَسَنِ لِاَنَّ اللهَ هُوَ الحَکیمِ فِی أفعَالِهِ لَا یُسأَلُ عَمَّا یَفعَلُ وَ هُم یُسألُونَ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از مفضل روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه در مورد آیه: «و چون ابراهیم را پروردگارش با کلماتی بیازمود». (سوره بقره آیه 124) پرسیدم که آن کلمات چیست؟ فرمود: همان کلماتی است که حضرت آدم علیه السلام از خداوند دریافت نمود و توبه اش پذیرفته شد و آنها این است که گفت: «پروردگارم! از تو به حق محمد و علی و فاطمه و حسن و حسین می خواهم که توبه ام را بپذیری» پس خداوند توبه او را پذیرفت که او توبه پذیر و مهربان است.

گفتم: یا ابن رسول اللَّه! پس معنی این قسمت آیه: «او آن همه را به انجام رسانید». (سوره بقره آیه 124) چیست؟ فرمود: یعنی تکمیل کرد آنها را تا حضرت قائم صلوات الله علیه؛ دوازده امام که نه نفر آنها از فرزندان حضرت امام حسین صلوات الله علیه هستند. مفضل گفت: گفتم: یا بن رسول الله! در مورد آیه: «او آن را در پی خود سخنی جاویدان کرد» (سوره زخرف آیه 28) مرا خبر ده. فرمود: یعنی امامت را در نسل حضرت امام حسین صلوات الله علیه قرار داد تا روز قیامت.

عرض کردم: یابن رسول الله! چرا امامت در فرزندان حضرت امام حسین صلوات الله علیه قرار گرفت و به فرزندان حضرت امام حسن صلوات الله علیه نرسید، با اینکه هر دو فرزند و سبط رسول الله صلی الله علیه و آله و سرور جوانان اهل بهشت بودند؟ فرمود: حضرت موسی و حضرت هارون هر دو برادر و پیامبر مرسل بودند. خداوند نبوّت را در نژاد حضرت هارون قرار داد نه

ص: 149


1- . معانی الاخبار ص 42.بحارالانوار ج 26 ص 323 ح 3.

حضرت موسی و کسی نمی تواند بگوید چرا خداوند چنین کرد، زیرا امامت، خلافت خداوند است و کسی را نمی رسد که بگوید چرا در نسل حضرت امام حسین صلوات الله علیه قرار گرفت نه حضرت امام حسن صلوات الله علیه. چرا که خداوند در کارهای خود حکیم است و از آنچه انجام می دهد مورد بازخواست قرار نمی گیرد، بلکه آنها بازخواست می شوند.

حدیث 295

295- الشیخ سعید بن هبة الله الراوندي، بِالْإِسْنَادِ عَنِ الصَّدُوقِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ سَعْدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْخَزَّازِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: قَالَ آدَمُ علیه السلام یَا رَبِّ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ إِلَّا تُبْتَ عَلَیَّ فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَیْهِ یَا آدَمُ وَ مَا عِلْمُکَ بِمُحَمَّدٍ فَقَالَ حِینَ خَلَقْتَنِی رَفَعْتُ رَأْسِی فَرَأَیْتُ فِی الْعَرْشِ مَکْتُوباً مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ. (1)

مرحوم شیخ سعید بن هبة الله راوندی، با سند مذکور از عبدالله بن سنان روایت کرده که گفت: حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه فرمود: حضرت آدم گفت: «ای پروردگارم! از تو به حق محمد و علی علی و فاطمه و حسن و حسین می خواهم که توبه ام را بپذیری» خدا به او وحی کرد: ای آدم! محمد صلی الله علیه و آله را چگونه می شناسی؟ گفت: هنگامی که مرا خلق کردی، سرم را بلند کردم و دیدم که در عرش نوشته شده: محمد رسول الله و علی امیرالمومنین صلوات الله علیهما و آلهما.

حدیث 296

296- الشیخ سعید بن هبة الله الراوندي، بِالْإِسْنَادِ إِلَی الصَّدُوقِ عَنِ النَّقَّاشِ عَنِ ابْنِ عُقْدَةَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الرِّضَا صلوات الله علیه قَالَ: لَمَّا أَشْرَفَ نُوحٌ علیه السلام عَلَی الْغَرَقِ دَعَا اللَّهَ بِحَقِّنَا فَدَفَعَ اللَّهُ عَنْهُ الْغَرَقَ وَ لَمَّا رُمِیَ إِبْرَاهِیمُ فِی النَّارِ دَعَا اللَّهَ بِحَقِّنَا فَجَعَلَ اللَّهُ النَّارَ عَلَیْهِ بَرْداً وَ سَلَاماً وَ إِنَّ مُوسَی علیه السلام لَمَّا ضَرَبَ طَرِیقاً فِی الْبَحْرِ دَعَا اللَّهَ بِحَقِّنَا فَجَعَلَهُ یَبَساً وَ إِنَّ عِیسَی علیه السلام لَمَّا أَرَادَ الْیَهُودُ قَتْلَهُ دَعَا اللَّهَ بِحَقِّنَا فَنُجِّیَ مِنَ الْقَتْلِ فَرَفَعَهُ إِلَیْهِ. (2)

مرحوم شیخ سعید بن هبة الله راوندی، با سند مذکور از حسن بن فضال از پدرش روایت کرده که گفت: حضرت امام رضا صلوات الله علیه فرمود: وقتی حضرت نوح علیه السلام در آستانه غرق شدن قرار گرفت، خدا را به حق ما قسم داد و خداوند او را از غرق شدن نجات داد. وقتی حضرت ابراهیم علیه السلام را در آتش افکندند، خدا را به حق ما قسم داد و خداوند آتش را بر او سرد و سلامت قرار داد. وقتی حضرت موسی علیه السلام رهسپار دریا شد، خدا را به حق ما قسم داد و آن را خشک کرد. و هنگامی که یهودیان تصمیم به کشتن حضرت عیسی علیه السلام گرفتند، خدا را به حق ما قسم داد و از کشته شدن نجات یافت و خدا او را به سوی خود برد.

حدیث 297

297- الشیخ الحسن بن یوسف بن المطهر الحلي، عن مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ الْکَاتِبُ الْأَصْفَهَانِیُّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ إِبْرَاهِیمَ الْقَاضِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَبِی أَحْمَدَ الْجُرْجَانِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الدِّهْقَانِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ إِسْرَائِیلَ عَنْ حَجَّاجٍ عَنِ ابْنِ أَبِی نَجِیحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ تَعَالَی آدَمَ وَ نَفَخَ فِیهِ مِنْ رُوحِهِ عَطَسَ فَأَلْهَمَهُ اللَّهُ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ فَقَالَ لَهُ رَبُّهُ یَرْحَمُکَ رَبُّکَ فَلَمَّا أَسْجَدَ لَهُ

ص: 150


1- . قصص الانبیاء (للراوندي) ص 21 ح 26.
2- . قصص الانبیاء (للراوندي) ص 106 ح 99.

الْمَلَائِکَةَ تَدَاخَلَهُ الْعُجْبُ فَقَالَ یَا رَبِّ خَلَقْتَ خَلْقاً أَحَبَّ إِلَیْکَ مِنِّی فَلَمْ یُجِبْ ثُمَّ قَالَ الثَّانِیَةَ فَلَمْ یُجِبْ ثُمَّ قَالَ الثَّالِثَةَ فَلَمْ یُجِبْ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ نَعَمْ وَ لَوْلَاهُمْ مَا خَلَقْتُکَ فَقَالَ یَا رَبِّ فَأَرِنِیهِمْ فَأَوْحَی اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَی مَلَائِکَةِ الْحُجُبِ أَنِ ارْفَعُوا الْحُجُبَ فَلَمَّا رُفِعَتْ إِذاً آدَمُ بِخَمْسَةِ أَشْبَاحٍ قُدَّامَ الْعَرْشِ فَقَالَ یَا رَبِّ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالَ یَا آدَمُ هَذَا مُحَمَّدٌ نَبِیِّی وَ هَذَا عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ابْنُ عَمِّ نَبِیِّی وَ وَصِیُّهُ وَ هَذِهِ فَاطِمَةُ ابْنَةُ نَبِیِّی وَ هَذَانِ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ ابْنَا عَلِیٍّ وَ وَلَدَا نَبِیِّی ثُمَّ قَالَ یَا آدَمُ هُمْ وُلْدُکَ فَفَرِحَ بِذَلِکَ فَلَمَّا اقْتَرَفَ الْخَطِیئَةَ قَالَ رَبِّ أَسْأَلُکَ بِمُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ لَمَّا غَفَرْتَ لِی فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ بِهَذَا فَهَذَا الَّذِی قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَتَلَقَّی آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ فَتابَ عَلَیْهِ فَلَمَّا هَبَطَ إِلَی الْأَرْضِ صَاغَ خَاتَماً فَنَقَشَ عَلَیْهِ- مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ وَ یُکَنَّی آدَمُ بِأَبِی مُحَمَّدٍ علیه السلام. (1)

مرحوم علامه حلی، با سند مذکور از ابن عباس روایت کرده که گفت: وقتی خدا حضرت آدم را آفرید و از روح خود در او دمید، عطسه ای زد. خداوند به او الهام کرد: «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» خداوند به او فرمود: «یرحمک ربک» وقتی ملائکه را به سجده او مأمور کرد، حضرت آدم به خود بالید و گفت: خدایا! آیا مخلوقی محبوب تر از من در نزد خود آفریده ای؟ جوابی به او نداد. برای مرتبه دوم پرسید. باز جواب نداد. مرتبه سوم نیز پرسید، اما جواب نداد.

سپس خداوند به او فرمود: بلی، اگر آنها نبودند، تو را هم خلق نمی کردم. گفت خدایا! ایشان را به من نشان بده. خداوند به ملائکه حجب دستور داد تا پرده ها را بردارند. وقتی پرده ها برداشته شد، ناگاه حضرت آدم پنج شبح جلوی عرش دید. پرسید: پروردگارا! اینها چه کسانی هستند؟خطاب رسید: ای آدم! این محمّد پیامبر من است و این علی امیرالمؤمنین پسر عموی پیامبرم و وصی او و این فاطمه دختر پیامبر من و این دو حسن و حسین دو پسر علی و فرزندان پیامبرم هستند صلوات الله علیهم اجمعین. بعد فرمود: ای آدم! اینها فرزندان تو هستند. حضرت آدم از این سخن مسرور شد.

وقتی مرتکب خطا شد گفت: خدایا! از تو درخواست می کنم که به حق محمّد و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم مرا مورد مغفرت خویش قرار دهی. خداوند به واسطه این دعا او را آمرزید این است معنی آن آیه که خداوند فرموده: «فَتَلَقَّی آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ فَتابَ عَلَیْهِ» چون به زمین هبوط کرد، انگشتری ساخت و بر نگین آن نوشت «محمّد رسول اللَّه و علی امیرالمؤمنین» و کنیه حضرت آدم ابو محمّد علیه السلام بود.

حدیث 298

298- قال الإمام الحسن بن علي صلوات الله علیهما: قَالَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ صلوات الله علیهما إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی لَمَّا خَلَقَ آدَمَ وَ سَوَّاهُ وَ عَلَّمَهُ أَسْمَاءَ کُلِّ شَیْ ءٍ وَ عَرَضَهُمْ عَلَی الْمَلائِکَةِ جَعَلَ مُحَمَّداً وَ عَلِیّاً وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ صلوات الله علیهم أَشْبَاحاً خَمْسَةً فِی ظَهْرِ آدَمَ وَ کَانَتْ أَنْوَارُهُمْ تُضِی ءُ فِی الْآفَاقِ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَ الْحُجُبِ وَ الْجِنَانِ وَ الْکُرْسِیِّ وَ الْعَرْشِ فَأَمَرَ اللَّهُ الْمَلَائِکَةَ بِالسَّجْدَةِ لآِدَمَ تَعْظِیماً لَهُ إِنَّهُ قَدْ فَضَّلَهُ بِأَنْ جَعَلَهُ وِعَاءً لِتِلْکَ الْأَشْبَاحِ الَّتِی قَدْ عَمَّ أَنْوَارُهَا الْآفَاقَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِیسَ أَبَی أَنْ یَتَوَاضَعَ لِجَلَالِ عَظَمَةِ اللَّهِ وَ أَنْ یَتَوَاضَعَ لِأَنْوَارِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ قَدْ تَوَاضَعَتْ لَهَا الْمَلَائِکَةُ کُلُّهَا فَاسْتَکْبَرَ وَ تَرَفَّعَ فَکَانَ بِإِبَائِهِ ذَلِکَ وَ تَکَبُّرِهِ مِنَ الْکَافِرِینَ.

ص: 151


1- . کشف الیقین ص 30- 31.

قَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِمَا حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قَالَ: قَالَ یَا عِبَادَ اللَّهِ إِنَّ آدَمَ لَمَّا رَأَی النُّورَ سَاطِعاً مِنْ صُلْبِهِ إِذْ کَانَ اللَّهُ نَقَلَ أَشْبَاحَنَا مِنْ ذِرْوَةِ الْعَرْشِ إِلَی ظَهْرِهِ رَأَی النُّورَ وَ لَمْ یَتَبَیَّنِ الْأَشْبَاحَ فَقَالَ یَا رَبِّ مَا هَذِهِ الْأَنْوَارُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْوَارُ أَشْبَاحٍ نَقَلْتُهُمْ مِنْ أَشْرَفِ بِقَاعِ عَرْشِی إِلَی ظَهْرِکَ وَ لِذَلِکَ أَمَرْتُ الْمَلَائِکَةَ بِالسُّجُودِ لَکَ إِذْ کُنْتَ وِعَاءً لِتِلْکَ الْأَشْبَاحِ فَقَالَ آدَمُ یَا رَبِّ لَوْ بَیَّنْتَهَا لِی فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَی انْظُرْ یَا آدَمُ إِلَی ذِرْوَةِ الْعَرْشِ فَنَظَرَ آدَمُ علیه السلام وَ وَقَعَ نُورُ أَشْبَاحِنَا مِنْ ظَهْرِ آدَمَ عَلَی ذِرْوَةِ الْعَرْشِ فَانْطَبَعَ فِیهِ صُوَرُ أَشْبَاحِنَا کَمَا یَنْطَبِعُ وَجْهُ الْإِنْسَانِ فِی الْمِرْآةِ الصَّافِیَةِ فَرَأَی أَشْبَاحَنَا فَقَالَ مَا هَذِهِ الْأَشْبَاحُ یَا رَبِّ فَقَالَ یَا آدَمُ هَذِهِ الْأَشْبَاحُ أَفْضَلُ خَلَائِقِی وَ بَرِیَّاتِی هَذَا مُحَمَّدٌ وَ أَنَا الْحَمِیدُ الْمَحْمُودُ فِی أَفْعَالِی شَقَقْتُ لَهُ اسْماً مِنِ اسْمِی وَ هَذَا عَلِیٌّ وَ أَنَا الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ شَقَقْتُ لَهُ اسْماً مِنِ اسْمِی وَ هَذِهِ فَاطِمَةُ وَ أَنَا فَاطِرُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ فَاطِمُ أَعْدَائِی عَنْ رَحْمَتِی یَوْمَ فَصْلِ قَضَائِی وَ فَاطِمُ أَوْلِیَائِی عَمَّا یَعْتَرِیهِمْ وَ یَشِینُهُمْ فَشَقَقْتُ لَهَا اسْماً مِنِ اسْمِی وَ هَذَا الْحَسَنُ وَ هَذَا الْحُسَیْنُ وَ أَنَا الْمُحْسِنُ الْمُجْمِلُ شَقَقْتُ لَهُمَا اسْماً مِنِ اسْمِی هَؤُلَاءِ خِیَارُ خَلِیقَتِی وَ کِرَامُ بَرِیَّتِی بِهِمْ آخُذُ وَ بِهِمْ أُعْطِی وَ بِهِمْ أُعَاقِبُ وَ بِهِمْ أُثِیبُ فَتَوَّسَلْ إِلَیَّ بِهِمْ یَا آدَمُ وَ إِذَا دَهَتْکَ دَاهِیَةٌ فَاجْعَلْهُمْ إِلَیَّ شُفَعَاءَکَ فَإِنِّی آلَیْتُ عَلَی نَفْسِی قَسَماً حَقّاً لَا أُخَیِّبُ بِهِمْ آمِلًا وَ لَا أَرُدُّ بِهِمْ سَائِلًا فَلِذَلِکَ حِینَ زَلَّتْ مِنْهُ الْخَطِیئَةُ دَعَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِمْ فَتَابَ عَلَیْهِ وَ غُفِرَ لَهُ. (1)

حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه فرمود: حضرت امام حسین صلوات الله علیه فرمود: خداوند وقتی حضرت آدم را آفرید و چهره اش را مرتب کرد و به او اسمای هر چیز را آموخت و آنها را بر ملائکه عرضه داشت، شبح محمّد و علی و حسن و حسین صلوات الله علیهم، این پنج نور را در نهاد حضرت آدم قرار داد. انوار آنها در آفاق از آسمان ها و حجاب ها و بهشت و کرسی و عرش می درخشید. آنگاه به ملائکه دستور داد که به احترام حضرت آدم، به او سجده کنند. خداوند حضرت آدم را فضیلت بخشید، چون ظرف از این اشباحی که نورشان جهان را فرا گرفته شده بود. پس ملائکه سجده کردند، جز ابلیس که از تواضع نسبت به جلال خدا و تواضع به انوار اهل بیت امتناع ورزید، با اینکه تمامی ملائکه تواضع کردند، او تکبر ورزید و به واسطه همین امتناع خود را بالا گرفت و تکبر از کفار شد.

حضرت علی بن الحسین صلوات الله علیهما فرمود: پدرم از پدر خود، از رسول الله صلی الله علیه و آله نقل کرد که فرمود: ای بندگان خدا! وقتی حضرت آدم علیه السلام نور را از صلب خود درخشان دید، چون خداوند اشباح ما را از بالای عرش به صلب او منتقل کرده بود، آن نور را مشاهده کرد، اما اشباح را ندید. پس گفت: خدایا این نورها چیست؟ خداوند فرمود: نور اشباحی است که از بهترین جای عرش به پشت تو منتقل کرده ام و به همین جهت ملائکه را دستور به سجده تو دادم، چون تو ظرف این انوار بودی.

حضرت آدم گفت: خدایا! برایم توضیح بده. فرمود: ای آدم! به بالای عرش نگاه کن! حضرت آدم نگاه کرد و نور اشباح ما از صلب حضرت آدم به بالای عرش افتاد و در آن صورت هایی نقش بست، مثل آینه که در آن صورت نقش می بندد. پس اشباح ما را مشاهده کرد.

ص: 152


1- . تفسیر امام حسن عسکری (ع) ص 88.

عرض کرد: خدایا! این شبح ها چیست؟ خداوند فرمود: اینها اشباح بهترین خلق و مردمم هستند. این محمّد است و من حمید محمود در افعالم هستم. یک اسم از اسم خود را برای او جدا کرده ام، و این علی است و من علی عظیم هستم، اسمی از نام خود را برای او جدا کرده ام، و این فاطمه است و من فاطر آسمان ها و زمین هایم و جداکننده دشمنان خود از رحمتم در روز قیامت و جداکننده دوستانم از چیزهایی که موجب ناراحتی و آلودگی آنها می شود هستم. برای او یک اسم از اسم خود جدا کردم و این حسن و این حسین است و من محسن نیکوکارم و یک اسم از اسم خود را برای آن دو جدا کرده ام. اینها بهترین مخلوق من و گرامی ترین افراد هستند. به وسیله آنها مواخذه می کنم و به آنها می بخشم و به آنها کیفر می کنم و به وسیله آنها ثواب می دهم. ای آدم! به وسیله آنها به من توسل کن و هر گاه یک ناراحتی به تو رسید، آنها را شفیع خود در نزد من قرار بده. من بر خود سوگند یاد کرده ام - سوگند حقی - که کسی که به وسیله آنها امیدی داشته باشد، ناامید نکنم و هر کس به وسیله آنها درخواستی نماید، رد نکنم. به همین جهت وقتی از او لغزشی سر زد، خدا را به واسطه آنها خواند و خدا از او گذشت و او را بخشید.

حدیث 299

299- قال الإمام الحسن بن علي صلوات الله علیهما: إِنَّ مُوسَی علیه السلام لَمَّا أَرَادَ أَنْ یَأْخُذَ عَلَیْهِمْ عَهْدَ الْفُرْقَانِ فَرَّقَ مَا بَیْنَ الْمُحِقِّینَ وَ الْمُبْطِلِینَ لِمُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله بِنُبُوَّتِهِ وَ لِعَلِیٍّ صلوات الله علیه بِإِمَامَتِهِ وَ لِلْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِینَ صلوات الله علیهم بِإِمَامَتِهِمْ قَالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَکَ أَنَّ هَذَا أَمْرُ رَبِّکَ حَتَّی نَرَی اللَّهَ جَهْرَةً عِیَاناً یُخْبِرُنَا بِذَلِکَ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ مُعَایَنَةً وَ هُمْ یَنْظُرُونَ إِلَی الصَّاعِقَةِ تَنْزِلُ عَلَیْهِمْ وَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَا مُوسَی إِنِّی أَنَا الْمُکْرِمُ أَوْلِیَائِی وَ الْمُصَدِّقِینَ بِأَصْفِیَائِی وَ لَا أُبَالِی أَنَا الْمُعَذِّبُ لِأَعْدَائِی الدَّافِعِینَ حُقُوقَ أَصْفِیَائِی وَ لَا أُبَالِی فَقَالَ مُوسَی لِلْبَاقِینَ الَّذِینَ لَمْ یَصْعَقُوا مَا ذَا تَقُولُونَ أَ تَقْبَلُونَ وَ تَعْتَرِفُونَ وَ إِلَّا فَأَنْتُمْ بِهَؤُلَاءِ لَاحِقُونَ قَالُوا یَا مُوسَی لَا نَدْرِی مَا حَلَّ بِهِمْ لِمَا ذَا أَصَابَهُمْ کَانَتِ الصَّاعِقَةُ مَا أَصَابَتْهُمْ لِأَجْلِکَ إِلَّا أَنَّهَا کَانَتْ نَکْبَةً مِنْ نَکَبَاتِ الدَّهْرِ تُصِیبُ الْبَرَّ وَ الْفَاجِرَ فَإِنْ کَانَتْ إِنَّمَا أَصَابَتْهُمْ لِرَدِّهِمْ عَلَیْکَ فِی أَمْرِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ آلِهِمَا فَاسْأَلِ اللَّهَ رَبَّکَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ هَؤُلَاءِ الَّذِینَ تَدْعُونَا إِلَیْهِمْ أَنْ یُحْیِیَ هَؤُلَاءِ الْمَصْعُوقِینَ لِنَسْأَلَهُمْ لِمَا ذَا أَصَابَهُمْ مَا أَصَابَهُمْ فَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُمْ مُوسَی فَأَحْیَاهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فَقَالَ لَهُمْ مُوسَی سَلُوهُمْ لِمَا ذَا أَصَابَهُمْ فَسَأَلُوهُمْ فَقَالُوا یَا بَنِی إِسْرَائِیلَ أَصَابَنَا مَا أَصَابَنَا لِإِبَائِنَا اعْتِقَادَ نُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ مَعَ اعْتِقَادِ إِمَامَةِ عَلِیٍّ لَقَدْ رَأَیْنَا بَعْدَ مَوْتِنَا هَذَا مَمَالِکَ رَبِّنَا مِنْ سَمَاوَاتِهِ وَ حُجُبِهِ وَ کُرْسِیِّهِ وَ عَرْشِهِ وَ جِنَانِهِ وَ نِیرَانِهِ فَمَا رَأَیْنَا أَنْفَذَ أَمْراً فِی جَمِیعِ تِلْکَ الْمَمَالِکِ وَ أَعْظَمَ سُلْطَاناً مِنْ مُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ وَ إِنَّا لَمَّا مِتْنَا بِهَذِهِ الصَّاعِقَةِ ذُهِبَ بِنَا إِلَی النِّیرَانِ فَنَادَاهُمْ مُحَمَّدٌ وَ عَلِیٌّ صلوات الله علیهما و آلهما کُفُّوا عَنْ هَؤُلَاءِ عَذَابَکُمْ فَهَؤُلَاءِ یُحْیَوْنَ بِمَسْأَلَةِ سَائِلِ رَبِّنَا عَزَّ وَ جَلَّ بِنَا وَ بِآلِنَا الطَّیِّبِینَ وَ ذَلِکَ حِینَ لَمْ یُقْذَفُوا فِی الْهَاوِیَةِ فَأَخَّرُونَا إِلَی أَنْ بُعِثْنَا بِدُعَائِکَ یَا مُوسَی بْنَ عِمْرَانَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ فَقَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِأَهْلِ عَصْرِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله فَإِذَا کَانَ بِالدُّعَاءِ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ نَشَرَ ظُلْمَةُ أَسْلَافِکُمُ الْمَصْعُوقِینَ بِظُلْمِهِمْ أَ فَمَا یَجِبُ عَلَیْکُمْ أَنْ لَا تَتَعَرَّضُوا لِمِثْلِ مَا هَلَکُوا بِهِ إِلَی أَنْ أَحْیَاهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ. (1)

ص: 153


1- . تفسیر امام حسن عسکری (ع) ص 102.

حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه فرمود: وقتی حضرت موسی تصمیم گرفت از بنی اسرائیل پیمان فرقان را بگیرد، بین اشخاص حقیقت گو و یاوه سرایان تفرقه و جدایی قرار داد. پیمانی که عبارت بود از نبوت برای حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و امامت برای علی و ائمه طاهرین صلوات الله علیهم. گفتند: ما به این سخن تو ایمان نداریم که دستور پروردگار باشد، مگر اینکه خدا را آشکارا ببینیم و خودش به ما بگوید. پس صاعقه آنها را فرا گرفت. ایشان صاعقه را می دیدند که بر آنها فرود می آید. خداوند به حضرت موسی فرمود: ای موسی! من دوستانم و نیز کسانی را که تصدیق اولیای مرا بنمایند گرامی می دارم و هیچ باکی ندارم؛ من دشمنانم را عذاب می کنم، کسانی که منکر حقوق برگزیدگان من هستند، باکی هم ندارم. حضرت موسی علیه السلام به باقی ماندگان از صاعقه که نمرده بودند گفت: اینک شما چه می گویید؟ قبول می کنید و اعتراف می نمایید؟ وگرنه به اینها ملحق خواهید شد. گفتند: ای موسی! ما نمی دانیم آنها چه شدند و به چه جهت گرفتار گردیدند. این صاعقه به واسطه تو آنها را فرا نگرفت، این یک بدبختی از بدبختی های روزگار است که خوب و بد را فرا می گیرد. اگر این گرفتاری به واسطه آن باشد که اینها امر حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و علی صلوات الله علیه و اهل بیت آنها را نپذیرفتند، از خدا بخواه که به حق محمّد و آلش صلوات الله علیهم - که ما را به سوی آنها می خوانی - اینها را زنده کند تا بپرسیم به چه جهت به این گرفتاری مبتلا شدند. حضرت موسی از خداوند درخواست کرد و خدا آنها را زنده نمود. حضرت موسی گفت:بپرسید چرا گرفتار شدند. از آنها سؤال کردند و جواب دادند: ای بنی اسرائیل! این گرفتاری ما به واسطه امتناع از اعتقاد به نبوّت حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و امامت علی صلوات الله علیه بود. پس از مرگ ممالک پروردگار خود را از آسمان ها و حجاب ها و کرسی و عرش و بهشت و جهنم دیدیم. در تمام این ممالک کسی با نفوذتر و قدرتمند تر از حضرت محمّد و علی و فاطمه و حسن و حسین صلوات الله علیهم نبودند.

وقتی ما با این صاعقه مُردیم، ما را به طرف جهنم بردند. محمّد و علی صلوات الله علیهما و آلهما صدا زدند: عذاب را از اینها بردارید! اینها به واسطه درخواست کسی که از خداوند خواهد خواست و خدا را به ما و خاندان پاک ما قسم می دهد، زنده خواهند شد. آن موقع هنوز ما را در هاویه نیانداخته بودند. پس عذاب ما را به تأخیر انداختند تا خداوند به واسطه دعای تو ای موسی بن عمران که به حق محمّد و آل پاکش صلوات الله علیهم از خدا چنین خواستی، ما را زنده کرد. خداوند برای مردم زمان حضرت محمّد صلّی اللَّه علیه و آله می فرماید: وقتی به واسطه دعا به نام محمد و آل پاکش صلوات الله علیهم، پدران ستمگری که به واسطه ستم خود دچار صاعقه شدند زنده شوند، آیا لازم نیست که شما نیز پرهیز کنید از کاری که آنها کردند که موجب هلاک شان شد و به آنچه که خدا آنها را زنده کرد روی آورید؟.

حدیث 300

300- فرات بن إبراهیم الکوفي، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ عُبَیْدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَوَّارٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ شُجَاعِ بْنِ الْوَلِیدِ وَ أَبُو بَدْرٍ السَّکُونِیُّ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِی صَالِحٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله لَمَّا نَزَلَتِ الْخَطِیئَةُ بِآدَمَ وَ أُخْرِجَ مِنَ الْجَنَّةِ أَتَاهُ جَبْرَئِیلُ علیه السلام فَقَالَ یَا آدَمُ ادْعُ رَبَّکَ قَالَ یَا حَبِیبِی جَبْرَئِیلُ مَا أَدْعُو قَالَ قُلْ رَبِّ أَسْأَلُکَ بِحَقِّ الْخَمْسَةِ الَّذِینَ تُخْرِجُهُمْ مِنْ صُلْبِی آخِرَ الزَّمَانِ إِلَّا تُبْتَ عَلَیَّ وَ رَحِمْتَنِی فَقَالَ لَهُ آدَمُ یَا جَبْرَئِیلُ سَمِّهِمْ لِی قَالَ قُلِ اللَّهُمَّ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ نَبِیِّکَ وَ بِحَقِّ عَلِیٍّ وَصِیِّ نَبِیِّکَ وَ بِحَقِّ فَاطِمَةَ بِنْتِ نَبِیِّکَ وَ بِحَقِّ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ سِبْطَیْ نَبِیِّکَ إِلَّا تُبْتَ عَلَیَّ

ص: 154

فَارْحَمْنِی فَدَعَا بِهِنَّ آدَمُ فَتَابَ اللَّهُ عَلَیْهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَی فَتَلَقَّی آدَمُ مِنْ رَبِّهِ کَلِماتٍ فَتابَ عَلَیْهِ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ مَکْرُوبٍ یُخْلِصُ النِّیَّةَ وَ یَدْعُو بِهِنَّ إِلَّا اسْتَجَابَ اللَّهُ لَهُ. (1)

مرحوم شیخ فرات بن ابراهیم کوفی، با سند مذکور از ابن عباس روایت کرده که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: هنگامی که حضرت آدم دچار خطا شد و از بهشت اخراج گردید، حضرت جبرئیل نزد او آمد و گفت: ای آدم! خدای خویش را بخوان! گفت: حبیبم جبرئیل! چگونه بخوانم؟ گفت: بگو: «خدایا! به حق آن پنج تنی که از پشت من در آخرالزمان خارج می کنی، از تو می خواهم که توبه مرا بپذیری و به من رحم کنی». گفت: جبرئیل! آنها را برایم نام ببر. جبرئیل گفت: بگو: «خدایا! به حق پیامبرت محمد صلی الله علیه و آله و جانشین پیامبرت علی صلوات الله علیه و به حق فاطمه صلوات الله علیها دختر پیامبرت و به حق حسن و حسین صلوات الله علیهما فرزندان پیامبرت از تو تقاضا دارم که توبه ام را بپذیری و به من رحم کنی» حضرت آدم خدا را این چنین خواند و خدا توبه او را پذیرفت. این آیه اشاره به همین مطلب دارد: «سپس آدم کلماتی را از پروردگارش فرا گرفت و خداوند توبه اش را پذیرفت». (سوره بقره آیه 37) پس هیچ بنده غمگینی نیست که با نیت خالص خدا را به وسیله ایشان بخواند، مگر اینکه خدا خواسته او را بر آورد.

حدیث 301

301 الشیخ محمد بن علي بن بابویه الصدوق، عن الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِیدٍ الْهَاشِمِیُّ عَنْ فُرَاتِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْهَمْدَانِیِّ عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبُخَارِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْقَاسِمِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنِ الْهَرَوِیِّ عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ صلوات الله علیهم قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مَا خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ خَلْقاً أَفْضَلَ مِنِّی وَ لَا أَکْرَمَ عَلَیْهِ مِنِّی قَالَ عَلِیٌّ صلوات الله علیه فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَنْتَ أَفْضَلُ أَوْ جَبْرَئِیلُ فَقَالَ علیه السلام یَا عَلِیُّ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی فَضَّلَ أَنْبِیَاءَهُ الْمُرْسَلِینَ عَلَی مَلَائِکَتِهِ الْمُقَرَّبِینَ وَ فَضَّلَنِی عَلَی جَمِیعِ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ وَ الْفَضْلُ بَعْدِی لَکَ یَا عَلِیُّ وَ لِلْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِکَ وَ إِنَّ الْمَلَائِکَةَ لَخُدَّامُنَا وَ خُدَّامُ مُحِبِّینَا یَا عَلِیُّ الَّذِینَ یَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ... وَ یَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِینَ آمَنُوا بِوَلَایَتِنَا یَا عَلِیُّ لَوْ لَا نَحْنُ مَا خَلَقَ آدَمَ وَ لَا حَوَّاءَ وَ لَا الْجَنَّةَ وَ لَا النَّارَ وَ لَا السَّمَاءَ وَ لَا الْأَرْضَ فَکَیْفَ لَا نَکُونُ أَفْضَلَ مِنَ الْمَلَائِکَةِ وَ قَدْ سَبَقْنَاهُمْ إِلَی مَعْرِفَةِ رَبِّنَا وَ تَسْبِیحِهِ وَ تَهْلِیلِهِ وَ تَقْدِیسِهِ لِأَنَّ أَوَّلَ مَا خَلَقَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ أَرْوَاحَنَا فَأَنْطَقَنَا بِتَوْحِیدِهِ وَ تَحْمِیدِهِ ثُمَّ خَلَقَ الْمَلَائِکَةَ فَلَمَّا شَاهَدُوا أَرْوَاحَنَا نُوراً وَاحِداً اسْتَعْظَمُوا أَمْرَنَا فَسَبَّحْنَا لِتَعْلَمَ الْمَلَائِکَةُ أَنَّا خَلْقٌ مَخْلُوقُونَ وَ أَنَّهُ مُنَزَّهٌ عَنْ صِفَاتِنَا فَسَبَّحَتِ الْمَلَائِکَةُ بِتَسْبِیحِنَا وَ نَزَّهَتْهُ عَنْ صِفَاتِنَا فَلَمَّا شَاهَدُوا عِظَمَ شَأْنِنَا هَلَّلْنَا لِتَعْلَمَ الْمَلَائِکَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّا عَبِیدٌ وَ لَسْنَا بِآلِهَةٍ یَجِبُ أَنْ نُعْبَدَ مَعَهُ أَوْ دُونَهُ فَقَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَلَمَّا شَاهَدُوا کِبَرَ مَحَلِّنَا کَبَّرْنَا لِتَعْلَمَ الْمَلَائِکَةُ أَنَّ اللَّهَ أَکْبَرُ مِنْ أَنْ یُنَالَ عِظَمَ الْمَحَلِّ إِلَّا بِهِ فَلَمَّا شَاهَدُوا مَا جَعَلَهُ لَنَا مِنَ الْعِزِّ وَ الْقُوَّةِ قُلْنَا لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ لِتَعْلَمَ الْمَلَائِکَةُ أَنْ لَا حَوْلَ لَنَا وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَلَمَّا شَاهَدُوا مَا أَنْعَمَ اللَّهُ بِهِ عَلَیْنَا وَ أَوْجَبَهُ لَنَا مِنْ فَرْضِ الطَّاعَةِ قُلْنَا الْحَمْدُ لِلَّهِ لِتَعْلَمَ الْمَلَائِکَةُ مَا یَحِقُّ لِلَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ عَلَیْنَا مِنَ الْحَمْدِ عَلَی نِعَمِهِ فَقَالَتِ الْمَلَائِکَةُ الْحَمْدُ لِلَّهِ فَبِنَا اهْتَدَوْا إِلَی مَعْرِفَةِ تَوْحِیدِ اللَّهِ وَ تَسْبِیحِهِ وَ تَهْلِیلِهِ وَ تَحْمِیدِهِ وَ تَمْجِیدِهِ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی خَلَقَ آدَمَ فَأَوْدَعَنَا

ص: 155


1- . تفسیر فرات کوفی ص 13 ح 10.

صُلْبَهُ وَ أَمَرَ الْمَلَائِکَةَ بِالسُّجُودِ لَهُ تَعْظِیماً لَنَا وَ إِکْرَاماً وَ کَانَ سُجُودُهُمْ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عُبُودِیَّةً وَ لآِدَمَ إِکْرَاماً وَ طَاعَةً لِکَوْنِنَا فِی صُلْبِهِ فَکَیْفَ لَا نَکُونُ أَفْضَلَ مِنَ الْمَلَائِکَةِ وَ قَدْ سَجَدُوا لآِدَمَ کُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ وَ إِنَّهُ لَمَّا عُرِجَ بِی إِلَی السَّمَاءِ أَذَّنَ جَبْرَئِیلُ مَثْنَی مَثْنَی وَ أَقَامَ مَثْنَی مَثْنَی ثُمَّ قَالَ لِی تَقَدَّمْ یَا مُحَمَّدُ فَقُلْتُ لَهُ یَا جَبْرَئِیلُ أَتَقَدَّمُ عَلَیْکَ فَقَالَ نَعَمْ لِأَنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی فَضَّلَ أَنْبِیَاءَهُ عَلَی مَلَائِکَتِهِ أَجْمَعِینَ وَ فَضَّلَکَ خَاصَّةً فَتَقَدَّمْتُ فَصَلَّیْتُ بِهِمْ وَ لَا فَخْرَ فَلَمَّا انْتَهَیْتُ إِلَی حُجُبِ النُّورِ قَالَ لِی جَبْرَئِیلُ تَقَدَّمْ یَا مُحَمَّدُ وَ تَخَلَّفَ عَنِّی فَقُلْتُ یَا جَبْرَئِیلُ فِی مِثْلِ هَذَا الْمَوْضِعِ تُفَارِقُنِی فَقَالَ یَا مُحَمَّدُ إِنَّ انْتِهَاءَ حَدِّیَ الَّذِی وَضَعَنِی اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِ إِلَی هَذَا الْمَکَانِ فَإِنْ تَجَاوَزْتُهُ احْتَرَقَتْ أَجْنِحَتِی بِتَعَدِّی حُدُودِ رَبِّی جَلَّ جَلَالُهُ فَزُخَّ بِی فِی النُّورِ زَخَّةً حَتَّی انْتَهَیْتُ إِلَی حَیْثُ مَا شَاءَ اللَّهُ مِنْ عُلُوِّ مُلْکِهِ فَنُودِیتُ یَا مُحَمَّدُ فَقُلْتُ لَبَّیْکَ رَبِّی وَ سَعْدَیْکَ تَبَارَکْتَ وَ تَعَالَیْتَ فَنُودِیتُ یَا مُحَمَّدُ أَنْتَ عَبْدِی وَ أَنَا رَبُّکَ فَإِیَّایَ فَاعْبُدْ وَ عَلَیَّ فَتَوَکَّلْ فَإِنَّکَ نُورِی فِی عِبَادِی وَ رَسُولِی إِلَی خَلْقِی وَ حُجَّتِی فِی بَرِیَّتِی لَکَ وَ لِمَنِ اتَّبَعَکَ خَلَقْتُ جَنَّتِی وَ لِمَنْ خَالَفَکَ خَلَقْتُ نَارِی وَ لِأَوْصِیَائِکَ أَوْجَبْتُ کَرَامَتِی وَ لِشِیعَتِهِمْ أَوْجَبْتُ ثَوَابِی فَقُلْتُ یَا رَبِّ وَ مَنْ أَوْصِیَائِی فَنُودِیتُ یَا مُحَمَّدُ أَوْصِیَاؤُکَ الْمَکْتُوبُونَ عَلَی سَاقِ عَرْشِی فَنَظَرْتُ وَ أَنَا بَیْنَ یَدَیْ رَبِّی جَلَّ جَلَالُهُ إِلَی سَاقِ الْعَرْشِ فَرَأَیْتُ اثْنَیْ عَشَرَ نُوراً فِی کُلِّ نُورٍ سَطْرٌ أَخْضَرُ عَلَیْهِ اسْمُ وَصِیٍّ مِنْ أَوْصِیَائِی أَوَّلُهُمْ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ آخِرُهُمْ مَهْدِیُّ أُمَّتِی فَقُلْتُ یَا رَبِّ هَؤُلَاءِ أَوْصِیَائِی مِنْ بَعْدِی فَنُودِیتُ یَا مُحَمَّدُ هَؤُلَاءِ أَوْلِیَائِی وَ أَوْصِیَائِی وَ أَصْفِیَائِی وَ حُجَجِی بَعْدَکَ عَلَی بَرِیَّتِی وَ هُمْ أَوْصِیَاؤُکَ وَ خُلَفَاؤُکَ وَ خَیْرُ خَلْقِی بَعْدَکَ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی لَأُظْهِرَنَّ بِهِمْ دِینِی وَ لَأُعْلِیَنَّ بِهِمْ کَلِمَتِی وَ لَأُطَهِّرَنَّ الْأَرْضَ بِآخِرِهِمْ مِنْ أَعْدَائِی وَ لَأُمَکِّنَنَّهُ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا وَ لَأُسَخِّرَنَّ لَهُ الرِّیَاحَ وَ لَأُذَلِّلَنَّ لَهُ السَّحَابَ الصِّعَابَ وَ لَأُرَقِّیَنَّهُ فِی الْأَسْبَابِ وَ لَأَنْصُرَنَّهُ بِجُنْدِی وَ لَأُمِدَّنَّهُ بِمَلَائِکَتِی حَتَّی تَعْلُوَ دَعْوَتِی وَ تَجْمَعَ الْخَلْقُ عَلَی تَوْحِیدِی ثُمَّ لَأُدِیمَنَّ مُلْکَهُ وَ لَأُدَاوِلَنَّ الْأَیَّامَ بَیْنَ أَوْلِیَائِی إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ. (1)

مرحوم شیخ صدوق، با سند مذکور از هروی از حضرت امام رضا از پدران بزرگوارش از حضرت امیرالمؤمنین صلوات الله علیهم روایت کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: خدا خلقی را بهتر از من نیافریده و نه گرامی تر از من نزد او هست. علی صلوات الله علیه فرمود: یا رسول اللَّه! شما برترید یا جبرئیل؟ فرمود: یا علی! خداوند انبیای مرسل را بر ملائکه مقرب برتری بخشیده و مرا بر تمام انبیاء و مرسلین برتری بخشیده و فضیلت بعد از من مال تو و برای ائمه بعد از تو است یا علی! ملائکه خدمتکاران ما و خدمتکاران محبین ما هستند. یا علی! «کسانی که حامل عرش و کسانی که اطراف آن هستند، تسبیح می کنند به حمد پروردگارشان... و برای کسانی که به ولایت ما ایمان آورده اند، استغفار می کنند». (سوره غافر آیه 7) یا علی! اگر ما نبودیم، خداوند آدم و حوا و بهشت و جهنم و آسمان و زمین را نمی آفرید. چطور می شود که از ملائکه برتر نباشیم، در حالی که ما به معرفت پروردگارمان و تسبیح و تهلیل و تقدیس او پیشی گرفتیم؟ زیرا اول چیزی که خداوند آفرید ارواح ما بود و ما را به سخن در آورد به توحید و تحمید خود.

ص: 156


1- . إکمال الدین و إتمام النعمة ج 1 ص 147- 149.بحارالانوار ج 26 ص 335- 338 ح 1.

بعد ملائکه را آفرید. وقتی ارواح ما را یک نور واحد مشاهده کردند، ما را بزرگ شمردند. ما شروع به تسبیح پروردگار نمودیم تا ملائکه بدانند که ما مخلوق هستیم و خداوند منزه است از اینکه دارای صفات ما باشد. آنگاه ملائکه از تسبیح ما شروع به تسبیح کردند و او را منزه از صفات ما نمودند. وقتی که آنها عظمت مقام ما را مشاهده کردند، ما خدا را تهلیل گفتیم تا ملائکه بدانند که جز الله پروردگاری نیست و ما بنده ایم نه خدا که هم ردیف با خدا یا در مقامی پایین تر از او پرستیده شویم. پس آنها گفتند «لا اله الا اللَّه» همین که بزرگی مقام ما را مشاهده کردند، ما «اللَّه اکبر» گفتیم تا ملائکه بدانند که خداوند بزرگ تر از آن است که مقامش درک شود، مگر به وسیله خودش. وقتی مشاهده کردند که خداوند چقدر عزت و نیرو به ما داده است، گفتیم: «لا حول و لا قوة الا باللَّه» تا ملائکه بدانند که ما را حرکت و نیرویی نیست، مگر از جانب خدا.

همین که نعمت های خدا را بر ما مشاهده کردند و دیدند که اطاعت ما را واجب کرده است، گفتیم: «الحمد للَّه» پس به واسطه ما به معرفت توحید خدا و تسبیح و تهلیل و تحمید و تمجید او هدایت یافتند.

سپس وقتی خداوند حضرت آدم را آفرید، ما را در صلب او به امانت نهاد و به ملائکه دستور داد او را به واسطه تعظیم و گرامی داشت ما سجده کنند؛ سجده آنها برای خدا عبادت بود و برای حضرت آدم احترام و اطاعت، چون ما در صلب او بودیم. چطور ما از ملائکه برتر نباشیم با اینکه همه آنها برای حضرت آدم سجده کردند؟ چون مرا به معراج بردند، جبرئیل دو تا دو تا اذان گفت و دو تا دو تا اقامه. بعد به من گفت: یا محمّد! جلو بایست! گفتم: بر تو نیز مقدم بایستم؟ گفت: آری، چون خداوند انبیای خود را بر تمام ملائکه برتری بخشید و تو را فضیلتی مخصوص عنایت کرده. من جلو ایستادم و بر آنها نماز خواندم، جای فخر و مباهات نیست. وقتی به پرده های نور رسیدم، جبرئیل به من گفت: جلو برو و از من جدا شو! گفتم: در چنین جایی از من جدا می شوی؟ جبرئیل گفت: یا محمّد! اینجا آخرین محلی است که خدا برای من قرار داده. اگر از اینجا بالاتر روم پر و بالم به واسطه تجاوز از مرزی که خدا برایم قرار داده می سوزد. مرا درون نور انداخت تا رسیدم به جایی که خدا از مقام بلند مملکتش می خواست. صدایی شنیدم که می فرمود: یا محمّد! گفتم: لبیک ربی و سعدیک تبارکت و تعالیت. فرمود: ای محمّد! تو بنده منی و من پروردگار تو؛ مرا بپرست و بر من توکل کن. تو نور من در میان بندگانم و رسولم به سوی مردمی و حجت من هستی در میان خلقم. برای تو و پیروانت بهشت را آفریده ام و برای مخالفینت جهنم را. و برای جانشینان تو کرامت خود را لازم نموده ام و برای شیعیان ایشان ثوابم را. گفتم: خدایا! اوصیای من چه کسانی هستند؟ خطاب رسید: یا محمّد! اسم اوصیای تو بر ساق عرش نوشته شده. در آن موقع که مقابل پروردگارم بودم، به ساق عرش نگاه کردم و دوازده نور را دیدم و در هر نوری سطری سبز که بر آن اسم یک یکی از اوصیای من است؛ اول آنها علی بن ابی طالب و آخر آنها مهدی امتم.

گفتم: خدایا! اینها اوصیای بعد از من هستند؟ خطاب رسید: ای محمّد! اینها اولیاء من و اوصیاء و اصفیاء و حجت های من بعد از تو بر مردم هستند، و آنها جانشینان و اوصیای تو و بهترین خلق من پس از تو هستند.

به عزت و جلالم سوگند که به وسیله آنها دینم را اظهار و کلمه خود را بلند می کنم و زمین را به وسیله آخری آنها از دشمنانم پاک می کنم؛ او را مالک شرق و غرب زمین می گردانم؛ بادها را در تسخیرش در می آورم، ابرهای سخت را تابع او می کنم و به او اسباب ترقی می دهم؛ او را با سپاه خود یاری می کنم و با ملائکه مدد می نمایم تا دعوت من بلند شود و مردم بر توحید و یکتایی ام اجتماع کنند. سپس ملک و فرمانفرمایی او را ادامه می دهم و دوران را بین اولیای خود تا روز قیامت می چرخانم.

ص: 157

حدیث 302

302- قال الإمام الحسن بن علي صلوات الله علیهما: سَأَلَ الْمُنَافِقُونَ النَّبِیَّ صلی الله علیه و آله فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنَا عَنْ عَلِیٍّ صلوات الله علیه هُوَ أَفْضَلُ أَمْ مَلَائِکَةُ اللَّهِ الْمُقَرَّبُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ وَ هَلْ شُرِّفَتِ الْمَلَائِکَةُ إِلَّا بِحُبِّهَا لِمُحَمَّدٍ وَ عَلِیٍّ وَ قَبُولِهَا لِوَلَایَتِهِمَا إِنَّهُ لَا أَحَدَ مِنْ مُحِبِّی عَلِیٍّ صلوات الله علیه نَظَّفَ قَلْبَهُ مِنْ قَذَرِ الْغِشِّ وَ الدَّغَلِ وَ الْغِلِّ وَ نَجَاسَةِ الذُّنُوبِ إِلَّا کَانَ أَطْهَرَ وَ أَفْضَلَ مِنَ الْمَلَائِکَةِ وَ هَلْ أَمَرَ اللَّهُ الْمَلَائِکَةَ بِالسُّجُودِ لآِدَمَ إِلَّا لِمَا کَانُوا قَدْ وَضَعُوهُ فِی نُفُوسِهِمْ أَنَّهُ لَا یَصِیرُ فِی الدُّنْیَا خَلْقٌ بَعْدَهُمْ إِذَا رَفَعُوهُمْ عَنْهَا إِلَّا وَ هُمْ یَعْنُونَ أَنْفُسَهُمْ أَفْضَلَ مِنْهُمْ فِی الدِّینِ فَضْلًا وَ أَعْلَمَ بِاللَّهِ وَ بِدِینِهِ عِلْماً فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ یُعَرِّفَهُمْ أَنَّهُمْ قَدْ أَخْطَئُوا فِی ظُنُونِهِمْ وَ اعْتِقَادَاتِهِمْ فَخَلَقَ آدَمَ وَ عَلَّمَهُ الْأَسْمَاءَ کُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهَا عَلَیْهِمْ فَعَجَزُوا عَنْ مَعْرِفَتِهَا فَأَمَرَ آدَمَ أَنْ یُنَبِّئَهُمْ بِهَا وَ عَرَّفَهُمْ فَضْلَهُ فِی الْعِلْمِ عَلَیْهِمْ ثُمَّ أَخْرَجَ مِنْ صُلْبِ آدَمَ ذُرِّیَّةً مِنْهُمُ الْأَنْبِیَاءُ وَ الرُّسُلُ وَ الْخِیَارُ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ أَفْضَلُهُمْ مُحَمَّدٌ ثُمَّ آلُ مُحَمَّدٍ وَ مِنَ الْخِیَارِ الْفَاضِلِینَ مِنْهُمْ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ وَ خِیَارُ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ وَ عَرَّفَ الْمَلَائِکَةَ بِذَلِکَ أَنَّهُمْ أَفْضَلُ مِنَ الْمَلَائِکَةِ إِلَی آخِرِ. (1)

حضرت امام حسن عسکری صلوات الله علیه فرمود: منافقین از رسول الله صلی الله علیه و آله پرسیدند: آیا علی صلوات الله علیه افضل است یا ملائکه مقرب خدا؟ فرمود: آیا ملائکه جز به واسطه محبت با محمّد و علی صلوات الله علیهما و آلهما و قبول ولایت آن دو شرافت یافتند؟ هر یک از محبین علی صلوات الله علیه که دل از کثافت غش و دغل بازی و فریبکاری و نجاست گناه پاک کنند، پاک تر و افضل از ملائکه است. مگر جز این بود که ملائکه را دستور دادند که سجده به حضرت آدم کنند، چون آنها با خود خیال می کردند کسی بعد از آنها خلق نشده و به دنیا نخواهد آمد و ملائکه او را از دنیا نخواهند برد، مگر اینکه ملائکه - با خود می اندیشیدند- که آنها از نظر فضیلت دینی و شناخت خدا و اطلاعات دینی از او بهتر هستند.

خداوند خواست به آنها بفهماند که در این خیال واعتقاد اشتباه کرده اند. پس حضرت آدم را آفرید و تمام اسماء را به او تعلیم داد. سپس اسماء بر ملائکه عرضه داشت. آنها از جواب عاجز شدند. آنگاه به حضرت آدم دستور داد که به ایشان اطلاع دهد و بفهماند که در علم از ملائکه برتر است. سپس از صلب حضرت آدم ذریه ای خارج کرد که گروهی از آنها انبیاء و رسل و بندگان برجسته خدا بودند و بهترین ایشان، حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و بعد از او آلش و خوبان با فضیلت از این میان، یعنی اصحاب حضرت محمّد صلی الله علیه و آله و افراد شایسته امت او بودند. خداوند با همین کار به ملائکه فهماند که آنها برتر از ایشان هستند - تا آخر روایت.

حدیث 303

303- علي بن إبراهیم القمي، عن أَبِیه عَنِ الْأَصْفَهَانِیِّ عَنِ الْمِنْقَرِیِّ عَنْ حَمَّادٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه أَنَّهُ سُئِلَ هَلِ الْمَلَائِکَةُ أَکْثَرُ أَمْ بَنُو آدَمَ فَقَالَ وَ الَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ لَمَلَائِکَةُ اللَّهِ فِی السَّمَاوَاتِ أَکْثَرُ مِنْ عَدَدِ التُّرَابِ فِی الْأَرْضِ وَ مَا فِی السَّمَاءِ مَوْضِعُ قَدَمٍ إِلَّا وَ فِیهَا مَلَکٌ یُسَبِّحُهُ وَ یُقَدِّسُهُ وَ لَا فِی الْأَرْضِ شَجَرٌ وَ لَا

ص: 158


1- . تفسیر امام حسن عسکری (ع) ص 153.

مَدَرٌ إِلَّا وَ فِیهَا مَلَکٌ مُوَکَّلٌ بِهَا یَأْتِی اللَّهَ کُلَّ یَوْمٍ بِعَمَلِهَا وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِهَا وَ مَا مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا وَ یَتَقَرَّبُ کُلَّ یَوْمٍ إِلَی اللَّهِ بِوَلَایَتِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یَسْتَغْفِرُ لِمُحِبِّینَا وَ یَلْعَنُ أَعْدَاءَنَا وَ یَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ یُرْسِلَ عَلَیْهِمُ الْعَذَابَ إِرْسَالًا. (1)

مرحوم علی بن ابراهیم قمی، با سند مذکور از حماد روایت کرده که گفت: از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه سؤال کردند: آیا ملائکه بیشترند یا بنی آدم؟ حضرت فرمود: قسم به خدایی که جانم در اختیار اوست، ملائکه خدا در آسمان ها بیشتر از تعداد خاک روی زمین هستند. در آسمان در محل هر قدمی، ملکی تسبیح و تقدیس خدا را می کند و در زمین هیچ درخت و گل و خانه ای نیست مگر اینکه فرشته ای موکل بر آن است که هر روز عملکرد آن را به پیشگاه پروردگار تقدیم می کند، با اینکه خدا از او داناتر است. و هیچ کدام از آنها نیست، مگر اینکه هر روز به واسطه ولایت ما اهل بیت به خدا تقرب می جوید و استغفار می کند برای دوستان ما و لعنت می کند دشمنان ما را و از خدا می خواهد که هر چه بیشتر بر آنها عذاب نازل کند؛ عذاب نازل کردنی.

حدیث 304

304- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن أحمد بن محمّد بن عِیسَی عَنِ محمّد بن إسماعیل بن بَزِیعٍ وَ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَیْلِ عَنْ أَبِی الصَّبَّاحِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: وَ اللَّهِ إِنَّ فِی السَّمَاءِ لَسَبْعِینَ صِنْفاً مِنَ الْمَلَائِکَةِ لَوِ اجْتَمَعَ عَلَیْهِمْ أَهْلُ الْأَرْضِ کُلُّهُمْ یُحْصُونَ عَدَدَ صِنْفٍ مِنْهُمْ مَا أَحْصَوْهُمْ وَ إِنَّهُمْ لَیَدِینُونَ بِوَلَایَتِنَا. (2)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابوالصباح روایت کرده که گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه فرمود: به خدا قسم در آسمان هفتاد صنف از ملائکه هستند که اگر تمام اهل زمین اجتماع کنند و شروع به شماره یک صنف از آنها نمایند، نمی توانند آنها را بشمرند. و تمام این ملائکه پیرو ولایت ما هستند.

حدیث 305

305- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِیسَی عَنْ أَخِیهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَبِی الْبِلَادِ عَنْ سَدِیرٍ الصَّیْرَفِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ أَمْرَکُمْ هَذَا عُرِضَ عَلَی الْمَلَائِکَةِ فَلَمْ یُقِرَّ بِهِ إِلَّا الْمُقَرَّبُونَ. (3)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از سدیر صیرفی از حضرت صادق صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: امر شما(ولایت اهل بیت صلوات الله علیهم) را بر ملائکه عرضه داشتند؛ اقرار به آن نیاوردند مگر ملائکه مقرب.

حدیث 306

306- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَبِی الْبِلَادِ عَنْ سَدِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: إِنَّ أَمْرَکُمْ هَذَا عُرِضَ عَلَی الْمَلَائِکَةِ فَلَمْ یُقِرَّ بِهِ إِلَّا الْمُقَرَّبُونَ وَ عُرِضَ عَلَی الْأَنْبِیَاءِ فَلَمْ یُقِرَّ بِهِ إِلَّا الْمُرْسَلُونَ وَ عُرِضَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ فَلَمْ یُقِرَّ بِهِ إِلَّا الْمُمْتَحَنُونَ. (4)

ص: 159


1- . تفسیر قمی ص 583.
2- . بصائر الدرجات ج 1 ص 149 ح 275.
3- . بصائر الدرجات ج 1 ص 150 ح 277.
4- . بصائر الدرجات ج 1 ص 150 ح 279.

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از سدیر از حضرت امام جعفر صادق صلوات الله علیه روایت کرده که فرمود: امر شما(اهل بیت صلوات الله علیهم) را بر ملائکه عرضه داشتند؛ اقرار به آن نیاوردند مگر ملائکه مقرب، و بر انبیاء عرضه شد؛ اقرار نیاوردند مگر مرسلین، و بر مؤمنین عرضه شد؛ اقرار نیاوردند مگر امتحان شدگان.

حدیث 307

307- الشیخ محمد بن الحسن الصفار، عن مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْهَیْثَمِ عَنْ أَبِیهِ عَنِ أَبِی حمزة الثُّمَالِیِّ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ صلوات الله علیه قَالَ: قَالَ لِی یَا أَبَا حَمْزَةَ أَ لَا تَرَی أَنَّهُ اخْتَارَ لِأَمْرِنَا مِنَ الْمَلَائِکَةِ الْمُقَرَّبِینَ وَ مِنَ الْأَنْبِیَاءِ الْمُرْسَلِینَ وَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ الْمُمْتَحَنِینَ. (1)

مرحوم شیخ محمد بن حسن صفار، با سند مذکور از ابوحمزه ثمالی روایت کرده که گفت گفت: حضرت امام محمد باقر صلوات الله علیه به من فرمود: