شهروند الکترونیک

مشخصات کتاب

سرشناسه:مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان،1390
عنوان و نام پدیدآور:شهروند الکترونیک/ واحد تحقیقات مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان گرد آوری مطالب ازکلیه سایت های مربوط به شهروند الکترونیک گردآوری شده است.
مشخصات نشر دیجیتالی:اصفهان:مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان ۱۳90.
مشخصات ظاهری:نرم افزار تلفن همراه و رایانه
موضوع:شهروند الکترونیک

آشنائی با شهروند الکترونیک

معرفی

تحقق شهر الکترونیک در ایران به دو موضوع مهم زیرساخت و فرهنگ‌سازی و به بیان دیگر موضوعی به نام شهروند الکترونیک وابسته است که باید مورد توجه جدی قرار بگیرد. در واقع تا زمانی که شهروندان از نظر فرهنگی، آموزشی و اطلاعاتی به حدی نرسند که ترجیح دهند به جای خدمات سنتی و کاغذ محور از خدمات الکترونیکی استفاده کنند، پروژه شهر الکترونیکی به نتیجه نخواهد رسید. [آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی ] انسان‌ها در طول زندگی خود و بنا به مسوولیت‌های فردی و اجتماعی خود نقش‌های متفاوتی ایفا می‌کنند که در این میان شهروند الکترونیک کسی است که توانایی انجام وظایف روزمره‌ای را که ایفای نقش‌های متفاوت در زندگی برای او به وجود می‌آورد، با کمک ابزارهای الکترونیکی داشته باشد. [گام‌های دیجیتال یک شهر] در برنامه پنج ساله‌ای که از سوی اتحادیه اروپا در ارتباط با شهروند الکترونیک تدوین شده، تمامی شهروندان اروپایی و حتی ناتوانان جسمی خواهند توانست تا سال 2010 از خدمات دولت به صورت الکترونیکی استفاده کنند این در حالی است که به عنوان مثال اجرای طرح دانشگاه مجازی برای معلولان 5/2 میلیارد تومان هزینه می‌برد و این رقم برای دولت اصلا زیاد نیست؛ این گفته یم معلول است که معتقد است در شرایطی که می‌تواند تمام معلولان را با ایجاد این دانشگاه تحت پوشش قرار دهد. [شهر الکترونیک برای کاهش ترافیک] مثال دیگر سئول (پایتخت کره‌جنوبی) است که برترین شهر الکترونیکی جهان به شمار می‌آید که در آن 500 نوع خدمت آنلاین قابل دسترسی است و از پنج خانوار کره‌یی، چهار خانوار به اینترنت پرسرعت (صد مگابایت در ثانیه یا بالاتر) دسترسی دارند. [کره جنوبی در صدر جدول دسترسی به اینترنت پرسرعت] ضریب نفوذ اینترنت در ایران از هر 10 شهروند بالغ، 9 نفر تلفن همراه دارند و از حدود چهار سال پیش در این شهر، امکان تماشای برنامه‌های تلویزیونی از طریق تلفن همراه و در داخل خودروها فراهم آمده است؛ شهرهای توکیو، سیدنی، میلان، لندن، ملسینکی، کپنهاگ، دبی و دوبلین از دیگر شهرهای الکترونیکی معروف جهان هستند. مهارت‌های پایه برای شهروند الکترونیکی نیز از موضوعات مهم و قابل بررسی محسوب می‌شود؛ بنیاد بین‌المللی ICDL که نمایندگی آن را در ایران، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش برعهده دارد، استاندارد آموزشی و مهارت‌های پایه شهروند الکترونیکی Ecitizen را اعلام کرده است. بر این اساس شهروند الکترونیک کسی است که حداقل دانش لازم در رابطه با مفاهیم پایه ICT، حداقل توانایی لازم در به کارگیری سیستم‌های عامل ویندوز و واژه‌پرداز مایکروسافت، توانایی کافی برای برقراری ارتباط با اینترنت و وب جهان‌گستر، توانایی مبادله پیام‌های الکترونیکی از طریق پست الکترونیکی، توانایی کافی برای یافتن اطلاعات از طریق موتورهای جست‌وجو در وب، توانایی تکمیل فرم‌های آنلاین اینترنتی و انجام کارهای روزمره مختلف از طریق شبکه را داشته باشد. چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟ در تعریفی دیگر شهر الکترونیکی شهری است که دسترسی الکترونیکی شهروندان به شهرداری و سایر سازمان‌ها و نهادهای دولتی و بخش خصوصی شهری به صورت 24 ساعته و هفت روز در هفته به شیوه‌ای با ثبات قابل اطمینان، امن و محرمانه و به راحتی امکانپذیر است. اما کارشناسان ایرانی بر این عقیده‌اند که شهر الکترونیک شهری مطلوب است که آگاهانه و هوشمندانه از فناوری‌ها بهره می‌گیرد ضرورت تبیین ویژگی‌های شهر مطلوب در جامعه دینی (حیات طیبه)، هویت‌یابی شهر مطلوب بر اساس نیاز انسان مطلوب، بازمهندسی فضای کالبدی و فیزیکی شهر و نیز بازمهندسی رفتارها و مناسبات انسانی در شهر مطلوب از جمله الزامات شهر الکترونیکی مطلوب است. ایده ایجاد شهر الکترونیکی ایده ایجاد شهر الکترونیکی در ایران حدود 10 سال پیش در جزیره کیش مطرح شد که متوقف ماند در حالی که به عنوان یک شهر الکترونیکی نمونه می‌توانست پیشگام و پیش قدم در بحث شهر الکترونیکی و ارائه خدمات نوین الکترونیکی در کشور و منطقه مطرح شود. پس از آن از حدود 10 سال گذشته شهرداری مشهد IT را به اشکال مختلف همچون تجهیز شهرداری به سخت‌افزار وارد سازمان کرد در سال 86 و 87 پروژه مشترک کلانشهرها به نتیجه رسید و نقشه کلی ICT در شهرداری‌ها ایجاد شد. به گفته شهردار تهران، برای شهروند و شهر الکترونیک شهرداری تهران گام‌هایی برداشته، به نحوی که دیتاسنتر خود را کامل راه‌اندازی کرده، با ایجاد شبکه‌ای در شهر حدود400 تا 500 کیلومتر مشکلات شهروندان را رصد کرده و برای حل آن اقدام می‌کند، حدود 70 دفتر خدمات الکترونیکی راه‌اندازی کرده و در یکپارچه‌سازی شهرسازی با برون‌سپاری آن و همچنین دیجیتالی کردن محتویات بیش از چهار میلیون پرونده در شهر تهران آگاهی شهروندان از اطلاعات شهری را به صورت آن‌لاین برقرار کرده است. [آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران] هنوز در آغاز حرکت به سوی برپایی شهرهای الکترونیکی و آماده سازی شهروندان الکترونیک قرار داریم و در این میان نقش آگاهی مسئولان و توجه آنان به اقداماتی که در این عرصه برای تحقق شهر الکترونیکی باید صورت دهند کم اهمیت‌تر از توانمندسازی شهروندان و آگاه‌سازی آنان از قابلیت‌ها و الزامات زندگی در شهرهای الکترونیک نیست. [نصب کیوسک‌های اطلاع رسانی و اینترنتی در شهرها] یزدان پناه ـ مدیرعامل سازمان ICT شهرداری اصفهان ـ نیز گفت: مهمترین چالش پیش روی شهر الکترونیکی در کشور ما ناشی از عقب‌افتادگی از دنیای الکترونیکی است. فضای مجازی طبعا با فضای مادی تفاوت دارد و بدون مرز است اگر حرکت ما به سمت وارد شدن به این فضای بین‌المللی کند باشد چالش‌های زیادی در حوزه‌های امنیتی، فرهنگی و اجتماعی پیش رو خواهیم داشت. غزالی مسئول تولید و بازگانی مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان گفت - امروزه برای وارد شدن به جنگ نرم باید از ابزارها و امکانات جدید دنیا استفاده کرد .مثال : ارائه کلیه کتاب ها در همه زمینه ها در تلفن همراه یکی از سریع ترین دسترسی ها برای فرد هست که همیشه می تواند به راحتی به آن مراجعه و از آن استفاده کند. www.GHAEMIYEH.com [شهروند الکترونیک و تلفن همراه ] رکورددار خدمت در شهر الکترونیکی به گفته تحلیلگران بانکداری الکترونیکی، رکورددار خدمت در شهر الکترونیکی است؛ در نظام بانکداری نوین، انجام تمامی مبادلات الکترونیکی بین بانکی در ساختاری منسجم، مستلزم استفاده از سوییچینگ است که مهمترین زیرساخت تجارت الکترونیک نیز محسوب می‌شود. [بانکداری الکترونیک؛ زیربنای تجارت الکترونیک] بانکداری الکترونیکی و فرصت‌های پیش‌رو بانکداری الکترونیکی فرصت‌های بسیاری را برای بانک‌ها و مشتریانشان فراهم آورده و سرویس‌های سریع را مستقل از زمان و مکان در اختیار مشتری قرار می‌دهد. کانال‌های الکترونیکی شفافیت را افزایش داده و رقابت بیشتر بین بانک‌ها و هزینه‌های پایین‌تر و نفوذ بازارهای جدید و توسعه دسترسی‌های جغرافیایی را موجب شده است. [گسترش بانکداری الکترونیک 3 میلیون سفر شهری را حذف می‌کند] جلب اعتماد عمومی در شهر الکترونیکی برای ساختن این شهر الزامی است و طرح این سوال که متولی شهر مجازی کیست؟ خالی از لطف نیست و باید دید شهرداری‌ها به دنبال مدیریت شهر مجازی هستند و آیا با آوردن شوراهای مختلف کاری از پیش می‌رود؟ به عقیده کارشناسان باید در این حوزه مدیریت واحدی تعریف شود چراکه جزیره‌ای فکر کردن باعث شده است که موضوع متولی خاص برای شهر الکترونیکی مغفول بماند.

راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک

اشاره

دومین کنفرانس شهر الکترونیکی با شعار توانمندسازی شهروندان با توجه ویژه به معلولان قصد دارد همزمان با ارائه آخرین یافته‌های علمی درباره شهر الکترونیکی به معرفی دستاوردهای سازمان‌ها، مؤسسات و شرکت‌های ایرانی و خارجی در حوزه‌های مختلف شهر الکترونیکی، دولت الکترونیکی، آموزش الکترونیکی، شهرداری الکترونیکی و دیگر مباحث در سطح ملی بپردازد. این کنفرانس با مشارکت جهاد دانشگاهی و دستگاه‌های مختلف علمی و اجرایی 27 و 28 اردیبهشت‌ماه سال 88 برگزار می‌شود. دکتر سیدحمیدرضا طیبی، رئیس جهاد دانشگاهی و عضو شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، با بیان این مطلب در نشست خبری دومین کنفرانس شهر الکترونیکی که صبح دیروز برگزار شد، اظهار داشت: جهاد دانشگاهی یکی از وظایف اصلی خود را علاوه بر تولید علم و فناوری، ترویج استفاده از فناوری در توسعه کشور و حل مشکلات جامعه و مردم می‌داند و شهر الکترونیکی هم یکی از دستاوردهای به کارگیری فناوری اطلاعات محسوب می‌شود. وی با بیان اینکه کشورهای متعددی در اروپا، آمریکا و آسیا از این فناوری استفاده می‌کنند، تصریح کرد: ما نیز به‌طور طبیعی باید بتوانیم از این فناوری استفاده کنیم و بر همین اساس نخستین کنفرانس شهر الکترونیکی توسط جهاد دانشگاهی در سال گذشته برگزار شد و مورد استقبال سازمان‌های مختلف، دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و محققان قرار گرفت. رئیس جهاد دانشگاهی با یادآوری این نکته که در سال گذشته بیش از 350‌مقاله ارسالی به کنفرانس داشتیم که نزدیک 60 مقاله در کنفرانس ارائه شد و 1800 نفر نیز در جلسات کنفرانس حضور یافتند، بیان کرد: قصد داریم در این کنفرانس با دعوت از متخصصان و صاحب‌نظرانی که موفق به پیاده‌سازی شهر الکترونیکی در کشورشان شده‌اند، گام مهمی در راستای انتقال تجربه این کشورها و استفاده از آن در کشور خودمان برداریم. عضو شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، توسعه حمایت از پژوهش‌ها در حوزه IT، معرفی و ارائه طرح‌های موفق در این حوزه و بررسی چالش‌های پیش روی آن‌ها، بررسی زیرساخت‌های موجود، تدوین و مشخص کردن زیرساخت‌های مورد نیاز شهر الکترونیکی، بررسی موانع مدیریتی و ساختاری شکل‌گیری شهر الکترونیکی و راهکارهای عملی و بومی رفع این مشکل را از جمله اهداف این کنفرانس برشمرد و اظهار کرد: بررسی قوانین و مقررات موجود و تهیه و ارائه پیشنهاد جهت تدوین مقررات مورد نیاز، بررسی و ارائه مدل‌های موفق و معرفی دستگاه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های موفق در به‌کارگیری از فناوری‌های مرتبط از دیگر اهداف این کنفرانس محسوب می‌شود. وی اظهار امیدواری کرد: مباحثی که در این کنفرانس مورد بحث قرار می‌گیرد بتواند به نحو مؤثری در تدوین برنامه پنجم توسعه کشور در حوزه فناوری اطلاعات و پیاده‌سازی شهرهای الکترونیکی مورد استفاده قرار بگیرد. وی تصریح کرد: با توجه به اینکه از سال 2003 استفاده‌کنندگان از اینترنت در کشورمان افزایش چشمگیری یافته است، در این زمینه موقعیت خوبی در منطقه داریم. حوزه دولت الکترونیک دکتر علی‌اکبر جلالی دبیر علمی دومین کنفرانس شهر الکترونیکی نیز در این نشست خبری اظهار کرد: شهر الکترونیکی جایی است که در آن تمام خدمات دولتی و بخش خصوصی به‌صورت 24 ساعته برای هر فرد و در هر مکان و زمان قابل دسترسی است. وی تاکید کرد: دولت باید در برنامه پنجم توسعه بودجه فناوری اطلاعات را به‌صورت مستقل از بودجه کل کشور ببیند. به گفته وی همه سازمان‌ها، شرکت‌ها و مؤسسات باید خدمات خود را به‌صورت الکترونیکی ارائه دهند و اگر برخی سازمان‌ها به این کار اقدام کنند و بعضی دیگر خدماتشان را الکترونیکی نکنند، اثرات مثبتی نخواهد داشت و به شهر الکترونیکی دست نمی‌یابیم، زیرا شهر الکترونیکی جمع‌کننده تمام خدمات دستگاه‌های بخش خصوصی و دولتی محسوب می‌شود. وی با بیان اینکه بسیاری از کشورهای توسعه یافته اروپایی و بسیاری از شهرهای آمریکایی یا کشورهایی مثل کره جنوبی و سنگاپور تقریبا از نظر الکترونیکی جامع هستند، اظهار داشت: مردم در کره جنوبی برای انجام 550 کار از خانه بیرون نمی‌روند یا در کانادا برای 350 کار از منزل خارج نمی‌شوند. او با بیان اینکه در کشور ما بستر برای ایجاد شهر الکترونیکی به‌صورت نسبی برای بعضی از خدمات آماده است، ابراز کرد: به‌عنوان مثال ثبت‌نام کنکور، کارت هوشمند الکترونیکی یا ارائه برخی خدمات الکترونیکی توسط سازمان بازنشستگی کشور خود دلیل بر این موضوع است. وی با بیان اینکه این کنفرانس علمی است و یکسری مقالات علمی و برخی مقالات سفارشی در آن وجود دارد، یادآور شد: باید سعی کنیم در این کنفرانس به ارائه راهکارهای عملی و اجرایی بپردازیم و این کار را نیز انجام خواهیم داد.او خاطر نشان کرد: در این کنفرانس دستگاه‌های اجرایی به ارائه گزارش خواهند پرداخت؛ به‌عنوان مثال در حوزه دولت الکترونیکی از مسئولان می‌خواهیم تا به ارائه عملکرد خود بپردازند که چه کارهایی انجام شده است و ما قصد داریم در این کنفرانس به این موضوع بپردازیم. جلالی اضافه کرد: برای نخستین بار تمام خدمات تعاملی دستگاه‌ها را که از آن اطلاع داریم یا به ما اطلاع داده‌اند در کتابی با عنوان خدمات تعاملی دستگاه‌های دولتی و بخش خصوصی به چاپ رسانده و در همایش توزیع می‌کنیم که این خدمات تا پایان سال 87 خواهد بود؛ این موضوع یکی از خروجی‌های مهم این کنفرانس محسوب می‌شود و علاوه بر آن سایتی نیز در این رابطه ایجاد خواهیم کرد.به گفته وی مردم آمادگی دارند از هر سرویسی که به آنها ارائه می‌شود به‌صورت الکترونیکی استفاده کنند، دانشگاه‌های ما نیز قابلیت انجام سخت‌ترین طرح‌های فنی را دارند و مشکل اصلی این است که به لحاظ فرهنگی و دانایی، آگاهی لازم وجود ندارد که ما تصمیم داریم با برگزاری میزگردهایی با حضور مسئولان و نهادهای حساس دولتی این فرهنگ‌سازی را ایجاد کرده و مسئولان را به این سمت بکشانیم. وی ادامه داد: نخستین گروه که در این همایش مورد توجه ما قرار می‌گیرند مسئولان هستند و 4 محور اصلی خدمات الکترونیکی، زیرساخت شهروند الکترونیکی و حاکمیت الکترونیکی محسوب می‌شود. دبیر علمی همایش تاکید کرد: در حوزه حاکمیتی نیز میزگردهایی برگزار کرده و با بحث درباره چالش‌ها راهکارهای مورد نیاز را ارائه می‌دهیم، همچنین نمایشگاهی نیز از دستاوردهای تعاملی دستگاه‌ها خواهیم داشت. وی گفت: بنابراین باید به این حوزه توجه و سرمایه‌گذاری لازم انجام شود.وی ادامه داد: درکل کشور نیز حدود 100 هزار دانشجوی فناوری اطلاعات داریم که دولت باید سرمایه‌گذاری خوبی در این زمینه انجام دهد تا بتوانیم هرچه سریع‌تر به اهداف مورد نظر مشخص شده دست یابیم. به گفته این استاد دانشگاه در حوزه دولت الکترونیکی در بین 217 کشور ما هشتادونهمین کشور هستیم و در زمینه شهر الکترونیکی به لحاظ فرهنگی جایگاه بالایی داریم که این خود جای امیدواری دارد.

نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری

نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری با هدف معرفی توانمندی‌های شرکت‌های فعال در این حوزه از 28 تا 31 تیر ماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین المللی تهران برپا می‌شود نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری با حضور بانک‌ها، شهرداری‌ها و شرکت‌های فعال در عرصه الکترونیک و با حمایت دفتر همکاری‌های فناوری و ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت ریاست جمهوری برگزار می‌شود. به گزارش خبرگزاری مهر، تجهیزات و خدمات توسعه شبکه‌های الکترونیکی، تجهیزات و خدمات مخابراتی، نظام تایید هویت و اصالت در مدیریت شهری، بانکداری الکترونیک، مدیریت حمل و نقل الکترونیکی و زیرساخت‌های فناورانه خدمات الکترونیک در مدیریت شهری از جمله محورهای برگزاری این نمایشگاه است.

ارائه کاربردهای شبکه‌های حسگر بی‌سیم در مدیریت شهری مانند ترافیک، آبهای سطحی، مدیریت بحران، تکنولوژی ارتباطات ماهواره‌ای و تدارکات و بازاریابی الکترونیکی از دیگر محورهای برگزاری این نمایشگاه محسوب می‌شود.
در همین زمینه: ماکو ؛ پایلوت اجرای طرح شهر الکترونیک شد
راه‌اندازی 7 سامانه الکترونیکی
خدمت‌رسانی در شهر با سرعت یک کلیک
واگذاری فعالیت‌های شهرسازی به دفاتر خدمات الکترونیک تا پایان سال
شهر تهران در دی وی دی
کار در فضای مجازی،ترافیک شهر را روان می‌کند
هزار راه نرفته تا شهرالکترونیک
500 شهر الکترونیک در کشور ایجاد می‌شود
هنوز از شهرداری الکترونیک خبری نیست
نمایش تصاویر پانورامای بناهای تاریخی شیراز
پرداخت عوارض ملک و خودرو اینترنتی می‌شود
شبکه شهروندی تهران
شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک
شهر بدون پهنای باند،الکترونیک نمی‌شود
بیمارستان مجازی در تهران راه‌اندازی می‌شود
برای 1001 خدمت الکترونیکی از خانه خارج نشوید
تهران 5 سال دیگر در شمار 10 شهر الکترونیک جهان
تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
ساخت خانه‌های IT در محلات تهران
آغاز فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک از پاییز

تمدن اسلامی صاحب شهر مجازی می‌شود

میراث تمدنی اسلام در حوزه علم، هنر، معماری، شهرسازی و سایر حوزه‌ها با راه‌اندازی "شهر مجازی تمدن اسلامی" از طریق اینترنت بازنمایی می‌شود و در زمینة امور مختلف دینی و اسلامی، خدمات گستردة الکترونیک به شهروندان ارایه خواهد شد. به گزارش موسسه پژوهشی سیاست‌های فضای مجازی دانشگاه تهران، «شهر مجازی تمدن اسلامی» فضایی اینترنتی است که از طریق آن، «انعکاس اطلاعات مرتبط با تمدن اسلامی»، «ایجاد فضای ارتباطی به صورت جهانی بین مسلمانان»، «ارایه خدمات دینی به همة گروه‌های سِنّی، جنسیتی، شغلی»، «معرفی دوره‌های تاریخی و جغرافیایی تمدن اسلامی با استفاده از صنعت شبیه‌سازی و واقعیت مجازی»، «ایجاد فضای تجاری اینترنتی برای انتقال پول و خرید کالا» و موارد متعدد دیگر میسر می‌شود. این شهر، فضایی برای ظهور و بروز همه ظرفیت‌های گذشته و حال تمدن اسلامی عرضه می‌کند و در این فضا ارتباط بدون واسطه و بدون سانسور با مخاطبان در نقاط مختلف جهان میسر می‌شود، حجم عظیمی از اطلاعات متنوع دینی و تمدنی در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد و انواع خدمات دینی در امور مختلف مالی، مشاوره‌ای و آیینی به مردم ارایه می‌شود. این پروژه هم‌اکنون در فاز مطالعاتی خود قرار دارد و به همین منظور پرسشنامه‌ای طراحی شده است که به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی بر روی اینترنت قرار داده شده است. گروه پژوهشی فعال بر روی این پروژه امیدوار است که علاقه‌مندان به تمدن ایران، تمدن اسلامی و دین مبین اسلام جهت هرچه علمی‌تر شدن و کارآمدتر شدن بنیان‌های این شهر، با پر کردن پرسشنامه‌ای که در آدرس http://islamvirtualcity.com قرار داده شده است، در این کار دینی و دانشگاهی سهیم شوند.
در همین زمینه: قم، نخستین ایستگاه کارت‌های هوشمند
معبری در ته کوچه بن‌بست
یک کلیک تا شهر الکترونیک
مدلی بومی برای مدیریت واحد در شهر الکترونیکی
جزئیات پیاده سازی شهر الکترونیک در گرگان
مجموعه مقالات دومین کنفرانس شهر الکترونیک منتشر شد
تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
روش شناسی مطالعه فضای مجازی

شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک

با افزایش تعداد کاربران اینترنت لزوم ارایه خدمات شهری به شهروندان توسط شهرداری بیش از پیش احساس می‌شود یکی از اهداف شهرداری تهران هم دستیابی به شهری الکترونیک است. پایه‌های این شهر که مرکز اطلاعات آن محسوب می‌شود، به‌تازگی بنا نهاده شده و اکنون دستیابی به شهری کاملا الکترونیک چندان دور از دسترس نیست. چندی قبل شهردار تهران در مراسم بهره‌برداری از دیتا‌سنتر سازمان فن‌آوری و اطلاعات شهرداری تهران مهم‌ترین و اولویت‌دارترین کار در مدیریت شهری به منظور تحقق مشارکت معنی‌دار شهروندان را دستیابی به شهر الکترونیک عنوان کرد. شهر الکترونیک به معنی دستیابی به دنیای ارتباطات مستقیم مردم با مسئولان و تجمیع اطلاعات شهر در یک مرکز محسوب می‌شود که اکنون کلان‌شهر تهران به ستون‌های این شهر الکترونیکی دست یافته است. قالیباف می‌گوید: «در کنار داشتن اطلاعات 2پارامتر از اهمیت زیادی برخوردار است؛ اول آن‌که اطلاعات دقیق و صحیح باشد و در کمترین زمان قابل دسترس باشد و دوم این‌که این اطلاعات را بتوان پردازش و از آن‌ها به صورت بهینه استفاده کرد».برای رسیدن به این 2مهم به زیرساخت‌هایی نیاز است که اکنون با تاسیس دیتا‌سنتر شهرداری تهران این زیرساخت‌ها بنا شده است. موضوعی که در راه‌اندازی شهر الکترونیک اهمیت دارد، ابزاری است که برای مدیریت در اختیار مدیران قرار می‌گیرد. قالیباف در این خصوص معتقد است: «یک مدیر نیازمند قدرت است. خیلی‌ها فکر می‌کنند قدرت در پول و جایگاه نهفته شده، اما در حقیقت در جایی نهفته شده که اطلاعات در آن‌جا متمرکز هستند. اگر مدیری نیازمند پول و اختیار است تا کار خود را انجام دهد، به این معنی است که یا توان انجام کار را ندارد و با در تشخیص کار موفق نیست. امروز شهرداری به بزرگ‌ترین ابزار مدیریت شهری یعنی دیتا‌سنتر که متعاقب آن شهر الکترونیکی بنا می‌شود دست یافته است. قائمی، مدیرعامل سازمان فن‌آوری اطلاعات شهرداری تهران درباره بهره‌برداری از دیتا‌سنتر به همشهری زندگی می‌گوید: «شعار شهرداری تهران قرار گرفتن تهران در میان 10شهر برتر جهان از لحاظ الکترونیکی طی 5سال آینده است. شهردار پایتخت به اهمیت و فواید IT به خوبی پی برده و در هر برهه از مدیریت خود به این مساله تاکید داشته است. در این راستا برای دستیابی به شعار شهرداری تهران برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته است. ما به صورت روزانه سرویس‌هایی را ارایه می‌دهیم که این سرویس‌ها جایگاه تهران را در رنکینگ بالا می‌برد و به مرور زمان و براساس برنامه‌ای که تنظیم کرده‌ایم به آن‌چه شهرداری مد نظر دارد، دست خواهیم یافت». پایه‌های شهر مجازی مهندس قائمی می‌گوید:« دیتا‌سنتر جزیی از سیستم IT است که برای دستیابی به شهر الکترونیک اولویت اول محسوب می‌شود. برای دستیابی به شهر الکترونیک به فضایی نیاز است تا اطلاعات در آن تجمیع و پردازش شود. این فضا باید دارای استانداردهای جهانی از لحاظ امنیتی باشد و برق آن نیز به صورت شبانه‌روز تامین شود. به این فضا که در حال حاضر به آن دست یافته‌ایم، دیتا‌سنتر گفته می‌شود». 1000ترابایت فضای اطلاعات در حال حاضر فضایی که برای جمع‌آوری اطلاعات داریم 500ترابایت است که این فضا می‌تواند تا 1000ترابایت افزایش یابد. امروزه بسیاری از شبکه‌های اینترنتی از کشورهای خارجی هاست دریافت می‌کنند که از لحاظ امنیتی هزینه‌بر است، اما این دیتا‌سنتر به عنوان هاست شهرداری عمل می‌کند و قابلیت آن را دارد تا به مراکز دیگر نیز سرویس‌دهی کند. پل ارتباطی شهرداری‌ها دیتا‌سنتر سازمان فن‌آوری اطلاعات شهرداری ،تمامی اطلاعات شهرداری‌های مناطق را در اختیار دارد و در صورت نیاز آن‌ها را پردازش نیز می‌کند. در بازدید از دیتا‌سنتر اولین موردی که به چشم می‌خورد تابلویی است که نشان‌دهنده ارتباطات مناطق و شهرداری‌هاست. این تابلو نشان می‌دهد شهرداری در 550نقطه شهر به وسیله سیستم وایرلس و در 180نقطه با فیبرهای نوری وصل است. 15000خط تلفن سیستم دیتا‌سنتر قابلیت سرویس‌دهی به مراکز گسترده‌ای را دارد. از این‌رو به این سیستم 15000خط تلفن متصل شده تا هر مرکز که قادر نباشد از سیستم‌های وایرلس و فیبر نوری استفاده کند، از خطوط تلفن سرویس خود را دریافت کند. در حال حاضر از این 15000هزار خط تلفن 1200خط در اختیار مراکز مختلف قرار گرفته و توسط آن سرویس‌دهی می‌شود. سیستم تله‌کنفرانس در دیتاسنتر سیستم‌های ماهواره‌ای قرار داده شده که قادر خواهند بود تمامی شبکه‌های تلویزیونی را پوشش دهند. این بخش به برگزاری تله‌کنفرانس‌ها اختصاص داده شده و این ارتباطات را میسر می‌کند. این سیستم در کنار 15000خط متصل شده به دیتاسنتر قرار دارد تا بتوان از طریق سیستم‌هایADSL نیز آن را استفاده و در اختیار کابران قرار داد. 1000سرور ظرفیت دیتا‌سنتر در فضایی که برای دیتا‌سنتر قرار داده شده به صورت 3خط موازی سیستم‌ها چیده شده‌اند و هر یک از آن‌ها دارای سرورهای مختلفی هستند. در هر یک از این لاین‌ها که به سرورها اختصاص داده شده 300 سرور گنجانده شده که این تعداد یک‌سوم تعدادی است که می‌توان در آن تعبیه کرد. به گفته مسئول دیتا‌سنتر این بخش ظرفیت 1000سرور را داراست. سیستم خنک‌کننده دیتا‌سنتر بنا به فعالیتی که دارد حرارت زیادی از خود ساتع می‌کند که این حرارت اگر از بین نرود عملکرد دستگاه‌های پردازشگر را دچار مشکل می‌کند. به همین خاطر وقتی وارد محوطه دیتا‌سنتر می‌شوید سرما را به‌راحتی حس می‌کنید. سیستم خنک‌کننده دیتا‌سنتر «اینرو» نام دارد و به وسیله آب هوا را خنک می‌کند. سیستمی که برای اولین بار در ایران استفاده شده است. 25درجه گرمای هوا دمای استاندارد این محوطه باید بین 25 تا 30درجه و رطوبت نیز بین 35 تا 55درجه باشد در غیراین‌صورت دستگاه‌ها دچار مشکل می‌شوند. از این‌رو هواکش‌هایی در کنار سرورها قرار دارند که هوای خنک را به داخل دستگاه منتقل می‌کنند. از طرفی بخش گرم سیستم در محوطه‌ای دربسته قرار داده شده تا حرارت به محوطه منتقل نشود. 7ماه، 6میلیارد محوطه دیتا‌سنتر باید به‌گونه‌ای باشد که برق را از خود عبور ندهد تا مشکلی برای سیستم‌ها به‌وجود نیاید. سیستم خاصی در ساخت این محوطه به کار رفته که هزینه زیادی نیز دربرداشته است. با این حال تمامی این سیستم‌ها ظرف مدت 7ماه به وسیله بهترین وسایل احداث شده و درمجموع نیز 6میلیارد تومان برای آن هزینه شده است. سیستم مانیتورینگ دیتا‌سنتر به سیستم مانیتورینگی متصل است که این سیستم تمامی ارتباطات نقاط مختلف درون شهر را نشان می‌دهد. هم‌چنین این سیستم مانیتورینگ امنیت سیستم را نیز کنترل می‌کند. از دیگر کارهایی که این بخش انجام می‌دهد، انتقال اطلاعات به مرکز دیگری در خارج از تهران است تا در صورت بروز مشکل در این مرکز اطلاعات که بسیار با ارزش هستند، حفظ شوند. سیستم امنیتی برای حفظ ایمنی دیتا‌سنتر شیشه‌هایی در این محوطه به کار رفته که دوجداره و ضدگلوله هستند. دیوارهایی نیز قادر خواهند بود در دمای 700درجه به مدت 2ساعت دوام بیاورند. هم‌چنین برای اطفای حریق محوطه از سیستمی استفاده شده که به دلیل وجود باد در محوطه از ردیاب استفاده می‌کند و ظرف 10ثانیه محوطه را از مایع مخصوصی پر می‌کند که به سیستم‌ها آسیب نرسد. ژنراتور‌های شبانه‌روزی در بخش زیرین ساختمان فن‌آوری اطلاعات موتورهای برق قرار دارد که وظیفه روشن نگه‌داشتن سیستم‌ها را برعهده دارد. در این بخش ژنراتورهایی قرار دارد که در صورت قطعی برق قادر خواهند بود به سرعت برق را وارد شبکه کنند. البته باتری‌هایی نیز هستند که در صورت عدم کار کردن این ژنراتورها تا 2ساعت می‌توانند برق سیستم را تامین کنند.
در همین زمینه: هزار راه نرفته تا شهرالکترونیک
نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری
یک کلیک تا شهر الکترونیک
مدلی بومی برای مدیریت واحد در شهر الکترونیکی
جزئیات پیاده سازی شهر الکترونیک در گرگان
مجموعه مقالات دومین کنفرانس شهر الکترونیک منتشر شد
تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
ساخت خانه‌های IT در محلات تهران
شهر الکترونیک کمیته نظارت بر سیاست‌ها می‌خواهد
زندگی شبکه‌ای در پیچ و خم خیابان‌ها
شهر الکترونیک به مشارکت و همگرایی نیاز دارد
شهر الکترونیک باید عدالت محور باشد
نشست تخصصی: شهر الکترونیک
مدیریت شهری و تهران الکترونیک
شهر الکترونیک؛ رویایی در بیداری
شهر الکترونیک برای کاهش ترافیک
برنامه های مدیریت شهری برای تحقق تهران الکترونیک

تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است

دکتر سعید رضا عاملی، استاد گروه ارتباطات دانشگاه تهران در دومین جشنواره ساب پرتال‌های شهرداری تهران هدف از راه اندازی شهر مجازی را تعالی انسان و طبیعت توصیف کرد در این جشنواره که با حضور دکتر محمد باقر قالیباف، شهردار تهران و جمعی از مدیران شهرداری و کارشناسان سازمان‌های تابعه شهرداری و نیز پژوهشگران طرح شهر مجازی در تالار ایران زمین برگزار شد دکتر عاملی ضمن تقدیر از همه دست اندرکاران طرح گفت: دغدغه اصلی ما در مدل سازی شهر مجازی تهران سلامت انسان و طبیعت است و در یک مرحله بالاتر به تعالی انسان و طبیعت چشم دوخته‌ایم. دکتر عاملی به عنوان مدیر اجرای طرح گفت: شهر مجازی محصول سه حلقه عملکرد شهری است که در واقع شهر با سه قلب تپنده به حیات خود ادامه می‌دهد که عبارتند از حلقه اختصاصی نقطه به نقطه وبگاه های اصلی و و بگاه‌های وابسته شهری، حلقه همکاری‌های بخش خصوصی و سازمان‌های غیر دولتی و حلقه حوزه عمومی شهر مجازی. استاد دانشگاه تهران در ادامه به تعریف شهر مجازی پرداخت و افزود: شهر مجازی آرام، شهری است که موجبات آسایش و دسترسی آسان به خدمات را برای همه شهروندان فراهم آورد و از خصلت‌های نظام مند بودن، دسترسی آسان به خدمات، فراگیری خدمات شهری و به نوعی غیرمرکزی کردن خدمات شهری همراه با چند رسانه‌ای بودن، تاریخی بودن و توجه به تنوع‌های قومی و دینی برخوردار است. شهر مجازی، شهر نظام بخشیدن به ارزش‌های دینی و فرهنگی جامعه ایرانی است. شهر مجازی، ظرفیتِ ساختن ایده‌آل‌های زندگی را در یک فضای شهری فراگیر و مبتنی بر چارچوب‌های قانون مند، اخلاقی و الهی را دارد. شهرمجازی، شهر شهرهاست که قدرت ساخت شهرهای هزار طبقه را دارد. شهر مجازی در منطق الگوریتمی، شهر تغییر پذیر، متنوع و مبتنی بر هنر و معماری والاست. شهر مجازی شهر همیشه بیدار و مصداق کار و خدمات دائمی است. ربات‌های شهرهای مجازی همواره بیدارند و خورشید شهر مجازی همواره تابان. شهر مجازی، شهر متغیرها و فرامتغیرهاست؛ شهری است که هم به جزئیات و هم به کلیت امر زندگی توجه می‌کند. شهر مجازی، شهر ساختن بدون تخریب محیط زیست و ساختن با بهره‌وری متمایل به بی‌نهایت است. شهر مجازی، شهر ریاضی و منطق ریاضی است که بر مبنای آن مهندسی‌های مجازی جدیدی متولد می‌شوند که از ذات «تغییرپذیری» و «سیال بودن» برخوردارند. دکتر عاملی یکی از بازده های شهر مجازی را حکمرانی خوب توصیف کرد و اظهار داشت: 240 برنامه عمل برای شهر مجازی طراحی شده است که در حوزه های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، مدیریت شهری، خدمات شهری، روابط عمومی، امور بنیادین شهر و گردشگری قابل اجراست. وی یکی از ضرورت های اساسی راه اندازی شهر مجازی را از بین بردن آلودگی ها ذکر کرد و خاطرنشان کرد: آلودگی فقط آلودگی هوا و محیط زیست نیست بلکه تمامی مسائلی که انسان را آزار دهد آلودگی است و برای از بین بردن آنها باید برنامه ریزی و اقدام کرد.
به گفته دکتر عاملی مشکلات شهرفیزیکی که در شهر مجازی قابل حل است عبارت اند از عدم دسترسی سریع به امکانات و خدمات، فرسایش منابع انسانی در فعالیت‌های غیرضروری روزانه، تخریب محیط‌زیست، از دست دادن زمان به عنوان مهم ترین ارزش اقتصادی و اجتماعی زندگی، آلودگی هوا. مدیر اجرای برنامه شهر مجازی تهران خروجی های این برنامه را این گونه برشمرد: جمع آوری تجربه‌های مطالعات راهبردی حوزه اطلاعات تکنولوژی، دولت های الکترونیک و شهرهای مجازی، مطالعات مرتبط با دانش سنجی، مشکل سنجی، نیاز سنجی و اولویت سنجی ، گزارش بررسی کمی و کیفی20 شهر مجازی برتر جهان، مطالعه هزینه و فاید و بررسی آلودگی های زیست محیطی و ضرورت های جایگزینی عملکرد شهر در فضای مجازی، ارائه جزئیات 68 لایه شهر مجازی تهران به عنوان فضاهای عمومی شهر، ارائه برنامه عمل بر مبنای سه مدل پیاده سازی و ارائه برنامه راهبردی و الگوی پیاده سازی. پایان بخش سخنان دکتر عاملی طرح نگاه سه بعدی برای تحقق شهر مجازی تهران بود که با تعییر نگرش و تقویت نگرش واقعی – مجازی، دو فضائی سازی ظرفیت های شهر و دو فضائی سازی روند و فرایندهای مدیریت شهری قابل تحقق است. سخنران بعدی این مراسم دکتر محمدباقر قالیباف بود که به تشریح زمینه سازی زیرساختی برای اجرای برنامه های شهر مجازی پرداخت. شهردار تهران فناوری اطلاعات را فرصت مغتنمی برشمرد که امنون در دسترس مدیران قرار گرفته است که با استفاده از آن می توانند بسیاری از کمبودها و عقب ماندگی‌های سابق را جبران کنند. دکتر قالیباف گفت: شرایط موجود ضرورت پرداختن به مسائل فناوری اطلاعات را اجتناب ناپذیر می‌کند و از هر زاویه به شهر نگاه بکنیم دیگر نمی توان به سبک قرن بیستمی آن را اداره کرد از این رو تغییر رویکردها در شهرداری برای ما بسیار مهم است و رویکردهای جدید باید در مدیریت شهری نهادینه شود و اگر کسی مخالف آن است باید کنار برود. شهردار تهران با اشاره به اهمیت حفظ محیط زیست و رابطه انسان با آن خاطر نشان کرد: اگر روابط انسان و محیط وجود نداشته باشد زندگی باقی نمی ماند اما در عصر حاضر فناوری اطلاعات فرصت را برای ما فراهم کرده است که به بسیاری از نیازهای انسانی بپردازیم. وی افزود: اگر امروز در شهرمان به دنبال دانش، ثروت، خدمات دهی و ... هستیم، اگر کرامت انسانی برای ما اهمیت دارد، اگر عدالت برایمان مهم است، اگر مشارکت مردم در اداره شهر مهم است و اگر سرعت و دقت در رفع ترافیک، صرفه جویی در مصرف انرژی و کاهش آلودگی برایمان اهمیت داردناگزیریم از ابزارهای فناوری اطلاعات استفاده کنیم. در ادامه پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران که برای ارائۀ برنامۀ راهبردی و الگوی پیاده‌سازی شهر مجازی تهران انجام گرفته است، با معرفی نتایج و دو مجلد از مجموعه مجلدات در دست چاپ پروژه، رونمایی شد. بر اساس یافته‌های به دست آمده از این پروژۀ پژوهشی، 83 درصد از رفتارهای اداری فیزیکی شهر تهران قابلیت جایگزینی با خدمات مجازی را دارند. این پروژۀ پژوهشی پس از 17 هزار ساعت کارِ گروهی 16 نفره، از استادان و کارشناسان حوزه‌های مختلف ارتباطات، فضای مجازی، روابط عمومی، علوم اجتماعی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، اینترنت، مدیریت و مطالعات دینی، در دانشگاه تهران و با حمایت مادی شهرداری تهران، به عنوان الگوی اولیۀ طراحی و پیاده‌سازی شهر مجازی تهران، تدوین و ارائه شد. ساختار سیاست شهر مجازی تهران، در سندی تحت عنوان «شهر مجازی تهران؛ برنامۀ راهبردی و الگوی پیاده‌سازی» تدوین شده است. این ساختار شامل چشم‌اندازها، نگاه راهبردی، سیاست‌های کلان، مأموریت‌ها، فرامتغیرها، لایه‌ها و برنامۀ عمل می‌شود.
برای تعریف، تبیین و تدوین این ساختار، فعالیت پژوهشی فشرده‌ای صورت گرفته است. مراحل پژوهشی این پروژه دربرگیرندۀ 1) مطالعات اسناد بالاسری در حوزه‌های دولت الکترونیک، شهرهای مجازی، امنیت مجازی، دین و اخلاق در فضای مجازی و دیگر حوزه‌ها؛ 2) مطالعات پیمایشیِ امکان‌سنجی، نیازسنجی و مشکل‌سنجی از شهروندان تهران و کارگزاران شهر تهران؛ 3) ساختارمند کردن شهر از طریق طراحی لایه‌ها با رویکرد متغیری و فرامتغیری؛ 4) مطالعات شهرهای مجازی برتر جهان و تبیین رابطۀ این شهرها با شهرهای فیزیکی‌شان؛ 5) انعکاس مطالعات اسنادی و خروجی‌های اسناد بالاسری در لایه‌های شهر مجازی؛ 6) بررسی هزینه/فایدۀ شهر مجازی و مقایسۀ آن با شهر فیزیکی؛ 7) بررسی اثرات زیست‌محیطی و ترافیکی؛ و در نهایت 8) تعریف برنامه های عمل و تدوین برنامۀ راهبردی شهر مجازی تهران. لازم به ذکر است که مجموعۀ این مطالعات در مرکز پژوهشی سیاست‌های فضای مجازی دانشگاه تهران و با استفاده از کارشناسان و متخصصان حوزه‌های مختلف علمی انجام گرفته است. در پایان این مراسم با قرائت آیین‌نامه هیات داوران از سوی دکتر یونس شکرخواه، به ساب‌پرتال های برتر مجموعه شهرداری تهران جوایزی اهدا شد.
در همین زمینه: مطالعات مقایسه‌ای آمادگی الکترونیک منتشر شد
نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری
تمدن اسلامی صاحب شهر مجازی می‌شود
شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک
بررسی رابطه تمدن و حس تعلق به تمدنی ایرانی با علوم
تهران 5 سال دیگر در شمار 10 شهر الکترونیک جهان
پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران رونمایی می‌شود
گزارش خدمات تعاملی الکترونیک کشور منتشر می‌شود
سخنرانی رئیس دانشکده مطالعات جهان در دانشگاه سوفیای ژاپن
استفاده از اخبار دیگران بدون ذکر منبع دزدی رسانه‌ای است
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک

پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران رونمایی می‌شود

پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران که به سفارش سازمان فناوری اطلاعات وارتباطات شهرداری تهران توسط دانشگاه تهران و به سرپرستی دکتر سعیدرضا عاملی در حال اجرا است، شنبه رونمایی می‌شود پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران همزمان با دومین جشنواره ساب پورتال‌های موسسات و سازمان‌های وابسته به شهرداری تهران رونمایی می‌شود[نخستین جشنواره ساب پورتال‌های شهرداری تهران] در مراسم رونمایی از پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران که شنبه 17 اسفند ساعت هشت و سی دقیقه صبح در تالار ایران زمین برگزار می‌شود، دکتر سعیدرضا عاملی مسئول اجرای این پروژه مطالعاتی به تشریح ابعاد گوناگون این پروژه سنگین خواهد پرداخت دکتر عاملی در اجرای این پروژه از یک تیم مشورتی با تخصص‌های بین رشته‌ای از اساتید برجسته کشور و یک تیم کارشناسی توانا از فارغ‌التحصیلان دانشگاه تهران برخوردار است. شهر مجازی تهران با هدف ایجاد خدمات آسان برای شهروندان تهرانی در همه نقاط جهان، کاهش تخریب محیط زیست و کاهش آلودگی هوا، کاهش هزینه‌ها، فراهم آوردن فضای بهتر برای عدالت در بهره‌برداری از امکانات شهری، تمرکزگرایی امکانات شهری و بهره‌برداری غیرمتمرکز در دست طراحی است و مطالعات آن در دانشگاه تهران آغاز شده است آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران در مراسم رونمایی از پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران، دکتر محمدباقر قالیباف شهردار تهران؛ اعضای شورای شهر و شهرداران مناطق و نیز دست‌اندرکاران و محققان پروژۀ جضور خواهند داشت تالار ایران زمین در ضلع جنوبی پارک شهر، خیابان بهشت، خیابان شهید انصاری در محل ساختمان مرکزی شهرداری تهران قرار دارد.
در همین زمینه: مطالعات مقایسه‌ای آمادگی الکترونیک منتشر شد
بررسی رابطه تمدن و حس تعلق به تمدنی ایرانی با علوم
تهران 5 سال دیگر در شمار 10 شهر الکترونیک جهان
تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک

گزارش خدمات تعاملی الکترونیک کشور منتشر می‌شود

همزمان با برگزاری دومین کنفرانس شهر الکترونیک، گزارش ملی خدمات الکترونیکی دستگاه‌ها، سازمان‌ها و نهادهای علمی و اجرایی بخش دولتی و خصوصی منتشر می‌شود گزارش روابط عمومی پژوهشکده ICT جهاد دانشگاهی، مهندس"محمد درزی" دبیر اجرایی این کنفرانس با بیان این خبر گفت: تمامی سازمان‌ها، مراکز و دستگاه‌های علمی و اجرایی، می‌توانند گزارش خود را در این زمینه برای چاپ در کتاب خدمات تعاملی دستگاه‌ها به دبیرخانه کنفرانس ارسال نمایند. وی افزود: خدمات تعاملی به خدمات دو سویه ای اطلاق می‌شود که کاربر بدون نیاز به حضور فیزیکی در ادارات، سازمان‌ها، فروشگاه‌ها، درمانگاه‌ها و سایر سازمان‌های خدماتی کار خود را انجام دهد. مدیر اطلاع رسانی پژوهشکده ICT جهاد دانشگاهی به بخش دیگری از این گزارش اشاره کرد و گفت: بخش دیگر این گزارش به طرحهای پیاده‌سازی شده مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات دستگاهها اختصاص دارد که در قالب "گزارش فنی" در این کتاب منتشر می‌شود. وی در خصوص نحوه ارسال گزارش خدمات تعاملی دستگاه‌ها به دبیرخانه کنفرانس افزود: تمامی دستگاه‌ها، سازمان‌ها و شرکت های دولتی و خصوصی برای ارسال گزارش می‌توانند بر اساس قالب مورد نظر که در روی سایت کنفرانس موجود است، گزارش را تکمیل و به پست الکترونیکی Info@ecityconf.ir ارسال نمایند. مهندس درزی با اشاره به زمان تعیین شده برای ارسال مقالات به این کنفرانس خاطرنشان کرد: آخرین مهلت ارسال مقالات به دومین کنفرانس شهر الکترونیک بیستم فروردین ماه سال 1388 است. گفتنی است، دومین کنفرانس شهر الکترونیکی با مشارکت دستگاه‌های علمی و اجرایی سراسر کشور و با همت جهاد دانشگاهی و شهرداری تهران برگزار می‌شود.
در همین زمینه: عقبگرد ایران در اجرای طرح دولت الکترونیک
تهران 5 سال دیگر در شمار 10 شهر الکترونیک جهان
تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
سامانه الکترونیکی ارتباط مردم و دولت افتتاح شد
گام بلند شهرداری برای تحقق دولت الکترونیک
پرداخت قبوض جرایم رانندگی الکترونیکی شد
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
وب‌گاه شهرداری تهران رتبه برتر را کسب کرد
اجلاس شهرداران جهان درباره دولت الکترونیک
دولت الکترونیک: نزول ایران در رده‌بندی جهانی

مردم آماده‌اند، مسئولان را دریابید!

در این روز‌ها که هوای تهران چون بسیاری از شهر‌های بزرگ کشور غیر‌قابل تنفس شده است در روز‌هایی که خیابان‌ها و اتوبان‌های شهر به پارکینگ شبیه‌ترند تا محلی برای تردد اتومبیل‌ها، شنیدن خبری از ایجاد شهر‌الکترونیک آن هم در تهران می‌تواند خبری خوش برای شهروندان باشد. حتی اگر شنیدن این خبر خوش هم تنها به برگزاری دومین کنفرانس شهرالکترونیک در اردیبهشت 88 مربوط شود. متولیان برگزاری این کنفرانس «توانمند‌سازی شهروندان» را شعارشان قرار داده‌اند و از آنجایی‌که بزرگان در تعریف شهر الکترونیک آورده‌اند:«شهری که همه خدمات مورد نیاز مردم در بخش دولتی و خصوصی به‌صورت 24 ساعته برای همه افراد در همه جا قابل دسترسی باشد» توانمند‌سازی مردم به‌طور یقین شرط لازم برای ایجاد این شهر است. مردم به‌عنوان کاربران این خدمات باید آمادگی لازم را برای استفاده از تسهیلات الکترونیکی ارائه‌شده داشته باشند.در این میان اما «اما و اگر هایی» به چشم می‌آید که با میزان خوش‌بینی ما نسبت به عملی شدن وعده الکترونیکی شدن تهران نسبت عکس دارد. ضریب نفوذ30 درصدی اینترنت در ایران، تفاوت چشمگیر میزان پهنای باند در کشور با آنچه برای استفاده از سرویس‌های اینترنتی مختلف چون آموزش مجازی، تجارت الکترونیکی و... مورد نیاز است، سرعت پایین و کیفیت نامناسب اینترنت به همراه مشکلاتی چون چگونگی احراز هویت و امنیت اطلاعات از جمله موانع پیش روی اجرایی شدن طرح شهر الکترونیک در ایران به شمار می‌رود. موانعی که بسیاری از آنها بیشتر از آنکه مربوط به کاربران و جامعه هدف استفاده از خدمات شهر الکترونیک مربوط باشد، به دیدگاه مسئولانی مربوط است که باید ارائه‌دهنده این خدمات باشند. ما وزارتخانه‌ای به نام ارتباطات و فناوری اطلاعات داریم که مطابق قانون برنامه چهارم توسعه و مصوبات مجلس، متولی فناوری اطلاعات در کشور است و از قضای روزگار برنامه‌ریزی‌های همین وزارتخانه بزرگ‌ترین مانع بر سر راه ایجاد یک شهر الکترونیک است. توسعه شبکه مخابرات با استفاده از فیبر نوری بدون نصب تجهیزات لازم برای ارائه سرویس ADSL در پست‌های مخابراتی منطقه‌ای از جمله این برنامه‌ریزی‌هاست که باعث شده بسیاری از ساکنان مناطقی چون زعفرانیه، سعادت‌آباد، پونک، حکیمیه و... از اینترنت پر‌سرعت محروم شوند. به این ترتیب 40 درصد مشتریان اینترنت پر‌سرعت در تهران به‌علت اینکه خطوط‌شان فیبر نوری و یا اشتراکی (PCM) است، برگشت می‌خورند. اگر اظهارات گاه و بیگاه مسئولانی چون دکتر ریاضی معاون IT وزارت ارتباطات که سرعت 56‌کیلو بایت را برای کاربران ایرانی کافی می‌داند را در کنار نحوه خدمات‌رسانی زیر‌مجموعه‌های این وزارتخانه قرار دهیم، تراژدی کاملی خواهیم داشت: قبض‌های تلفن همراه یک‌دوره در میان و به‌صورت کاملا تصادفی به دست مشترکان می‌رسد، پیامک‌های هشدار نمی‌رسد و باعث می‌شود مشترک بخت‌برگشته مسیر خانه یا محل کار به دفتر خدمات مشترکین، دفتر خدمات به بانک و سپس بانک به دفتر خدمات را طی کند و علاوه بر اتلاف وقت بسیار، دست‌کم 3 سفر درون‌شهری اضافی به مجموع ترافیک شهری اضافه شود. در چنین شرایطی برگزار‌کنندگان کنفرانس شهر الکترونیک بخشی از این کنفرانس را به توانمند‌سازی مسئولان اختصاص داده‌اند: «مردم آمادگی دارند از هر سرویسی که به آنها ارائه می‌شود به‌صورت الکترونیکی استفاده کنند. مشکل اصلی این است که به لحاظ فرهنگی و دانایی آگاهی لازم وجود ندارند. ما تصمیم داریم با برگزاری میزگردهایی با حضور مسئولان و نهادهای حساس دولتی این فرهنگ‌سازی را ایجاد کنیم و مسئولان نخستین گروه مورد نظر ما در این همایش هستند.» شاید بد نباشد برگزار‌کنندگان کنفرانس برای توانمند‌سازی مسئولان، «متولیان IT کشور» را در اولویت قرار دهند.
در همین زمینه: مانعی برای واگذاری ADSL وجود ندارد
ایران، میزبان بزرگ‌ترین سمپوزیومIT جهان شد
لطفاً پایتان را از روی فیبر نوری بردارید
3 مرحله از انتخابات ریاست جمهوری رایانه‌ای اجرا می‌شود
تهران 5 سال دیگر در شمار 10 شهر الکترونیک جهان
مشکل از وایمکس نیست، بینش دیجیتال نداریم
ایران در رتبه بندی فرصت دیجیتال باز هم سقوط کرد
شبکه ملی اینترنت باز هم بودجه می‌خواهد
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
شأن اینترنت در ایران
طرح اتصال منازل ایران به فیبر نوری

18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران

«شهر مجازی»، «شهر الکترونیک»، «شهرداری الکترونیک» و «دولت الکترونیک» از جمله مفاهیمی هستند که در سال‌های اخیر مورد توجه عمومی قرار گرفته است. تا کنون انتقادات فراوانی به نهادهای دولتی به‌خاطر اجرا نشدن طرح‌های دولت الکترونیک وارد شده است. یکی از نهادهای عمومی که به خاطر ارتباط وسیع با مردم، طرح‌های گسترده‌ای در زمینه خدمات الکترونیک و بستر‌سازی برای تحقق شهر الکترونیک اجرا کرده، شهرداری تهران است. سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران در این راستا در 3 حوزه زیرساخت، ارائه سرویس‌های الکترونیکی و فرهنگ‌سازی و ارتقای سطح آگاهی کارکنان در حوزه ICT طرح‌های متعددی را اجرا کرده است که 18 مورد از آنها عبارت است از: راه‌اندازی دیتا سنتر شهرداری تهران دیتاسنتر شهرداری تهران با استفاده از تجهیزات پیشرفته و روز و همچنین رعایت استاندارد‌های ایمنی راه‌اندازی گردیده و امکان ارائه سرویس در محیط اینترنت به‌صورت 24‌ساعته و بدون وقفه را فراهم کرده است. ضمنا علاوه بر اینکه تمامی بانک‌های اطلاعات شهرداری نیز در این مراکز نگهداری می‌شود مرکز پشتیبان آن در خارج از شهر ایجاد شده است که اطلاعات به‌صورت همزمان در آن ذخیره می‌شود. شبکه فیبر نوری این شبکه با حدود 450 کیلومتر فیبرنوری و همچنین ارتباطات رادیویی، بیش از 450 ساختمان اصلی شهرداری را تحت پوشش قرار داده و از لحاظ امنیتی به نحوی طراحی گردیده است که امکان قطع وجود نداشته و شبکه بدون وقفه قابل بهره‌برداری است. دفاتر خدمات الکترونیکی شهر در این دفاتر امور شهرسازی، درآمد و نوسازی، امور ترافیکی و هر‌آنچه شهروند به خاطر آن احتیاج به مراجعه به شهرداری دارد، ارائه می‌شود. وجود دفاتر خدمات الکترونیکی شهر، موجب کاهش ترددهای شهروندان در سطح شهر می‌گردد. در حال حاضر 70 دفتر در سطح شهر تهران ایجاد و مشغول به فعالیت هستند. پورتال شهرداری تهران ارائه خدمات الکترونیکی به شهروندان از طریق یک درگاه واحد هدف راه‌اندازی پورتال در شهرداری تهران است. پورتال شهرداری تهران‌به نشانی www.Tehran.irکه خود دربرگیرنده 86 ساب پورتال (تاکنون) واحدهای مختلف شهرداری است برای اطلاع رسانی و شفاف‌سازی امور نزد شهروندان بستر مناسبی را ایجاد کرده است. پورتال شهرداری تهران شامل پورتال اینترنتی (مربوط به شهروندان) و پورتال اینترانتی (درون سازمانی) است. در نخستین جشنواره ملی وب، پورتال شهرداری تهران در کشور مقام نخست را کسب کرد. مدیریت و کنترل طرح‌ها از آنجایی‌که اغلب فعالیت‌های شهرداری به‌صورت طرح‌های کوچک و بزرگ و در قالب
6 الی 7 هزار قرارداد سالانه انجام می‌شود، کنترل و مدیریت مکانیزه این طرح‌ها چه از نظر پیشرفت فیزیکی و همچنین کنترل و مدیریت مالی طرح یکی دیگر از طرح‌های تحول‌ساز بوده است که در شهرداری تهران برای نخستین‌بار انجام شد. این سامانه پیشرفت طرح‌ها را براساس برنامه زمان‌بندی تعیین شده، مانیتور کرده و اطلاع رسانی لازم درخصوص نیاز منابع مالی، انحراف از برنامه و دیگر اطلاعات لازم جهت کنترل و مدیریت طرح‌ها را در اختیار قرار می‌دهد. اتوماسیون اداری برای افزایش سرعت گردشگری و کاهش بوروکراسی و نامه‌نگاری‌ها، سیستم اتوماسیون با هدف استقرار نظام مکاتبات بدون کاغذ در سطح شهرداری راه‌اندازی شد. این سامانه که برای تمامی مدیران و کارکنان در سطح شهرداری راه‌اندازی شده است امکان ارتباط دیجیتال فی‌مابین دبیرخانه‌های مختلف درون سازمانی را مهیا می‌سازد؛ ضمن اینکه امکان پیگیری مکانیزه شهروند و اطلاع از مراحل انجام امور نامه‌های خود را در شهرداری به‌وجود آورده است. این سامانه در حال حاضر حدود 15 هزار کاربر دارد و به‌طور قابل‌توجهی هزینه‌های مصرف کاغذ را کم کرده است. سامانه مدیریت فوریت‌ها هدف از سامانه 137 امکان ارتباط هر شهروند در هر زمان و از هر کجا به شهرداری و درخواست یا اعلام نیاز درخصوص خدمات شهری تحت مسئولیت شهرداری و ارجاع مکانیزه و بدون وقفه به عوامل اجرایی و همچنین کنترل و نظارت و اطلاع رسانی مجدد به شهروند است. این سامانه از طریق تلفن یا اینترنت قابل بهره‌برداری است. سامانه نظارت همگانی (1888) به‌منظور نظارت شهروندان بر عملکرد شهرداری تهران به دستور شهردار محترم تهران ایجاد شده که نرم‌افزار مورد نظر براساس نیازهای مطرح شده و متناسب با ماموریت این سامانه تهیه و به بهره‌برداری رسید. وظایف اصلی این سامانه دریافت پیام از شهروندان به‌صورت 24 ساعته با دسته بندی پیشنهاد، انتقاد، شکایت و تقدیر و تشکر است که فرایند گردش هر پیام براساس طراحی انجام شده در نرم‌افزار قابل پیگیری و انجام است. هدف از Call Center شهرداری با توجه به بستر ایجاد شده شبکه گسترده در شهر تهران این است که تمامی واحدهای اجرایی شهرداری تهران از طریق شبکه داخلی شهرداری تهران نه شبکه مخابراتی بتوانند با هم ارتباط برقرار کنند وهمچنین شهروندان با یک شماره به شبکه شهرداری وصل و سپس در شبکه داخلی شهرداری با وارد کردن شماره داخلی با فرد مورد نظر تماس حاصل کنند. سامانه هوشمند مدیریت حمل زباله یکی از وظایف شهرداری تهران در حوزه خدمات شهری جمع آوری زباله و حمل آن و اطمینان خاطر از حسن انجام آن است. بر این اساس با استفاده از تجهیزات GPS نرم‌افزارهای محدوده خودروهای مرتبط با این امور تحت کنترل و مدیریت قرار دارند و عملکرد پیمانکاران حمل‌ونقل زباله از محل جمع آوری تا محل تحویل و انهدام نظارت و کنترل می‌شود. ممیزی مکانیزه شهر تهران برای جمع آوری و به‌روزرسانی اطلاعات وضع موجود املاک، نرم‌افزار مورد نیاز تهیه شد و کارشناسان ممیزی با تجهیزات کامل در حال انجام ماموریت هستند که با توجه به تدابیری که در سیستم شهرسازی اندیشیده شده است در آینده نیازی به انجام ممیزی نیست. طبق قانون، شهرداری موظف است هر 5 سال یکبار ممیزی شهر تهران را انجام دهد. سامانه قوانین و مقررات شهری در راستای یکپارچه‌سازی و تجمع قوانین و مقررات شهری، اطلاع رسانی به شهروندان و تکریم ارباب رجوع، وحدت رویه در اجرای قوانین و مقررات توسط واحدهای اجرایی در شهرداری، تشخیص قوانین و مقررات منسوخ شده ایجاد شده است که نهایتا در سیستم یکپارچه شهرسازی به‌کارگیری خواهد شد. کاوشگر شهر تهران برای ارائه سرویس و خدمات الکترونیکی به شهروندان و دسترسی آسان جهت جست‌وجو از طریق نرم‌افزار برپایه اطلاعات مکانی اماکن، معابر، نشانی در شهر تهران این نرم‌افزار تهیه شده است که از طریق پورتال اینترنتی شهرداری تهران در اختیار عموم گذاشته شده است. سامانه بازدیدهای یکپارچه این سامانه با هدف تجمیع بازدیدهای حوزه‌های شهرسازی، نوسازی، املاک و فضای سبز شکل گرفت و از سال گذشته در مناطق به مرحله بهره‌برداری رسید که یکی از زیرسیستم‌های اصلی سیستم یکپارچه شهرسازی محسوب می‌شود. سامانه طرح ترافیک با توجه به محدودیت آمد و شد در محدوه ترافیکی شهر تهران و نیاز شهروندان به تهیه آرم طرح ترافیک این نرم‌افزار تهیه شد و شهروندان می‌توانند از طریق وب فرم درخواست خود را تکمیل کنند که پس از بررسی توسط سازمان حمل‌ونقل و ترافیک نسبت به صدور آرم طرح ترافیک اقدام می‌شود. سامانه آرشیو الکترونیکی با توجه به حجم پرونده‌های شهرسازی و نوسازی نسبت به اسکن پرونده‌های شهرسازی و نوسازی اقدام شده است که در این حالت تمامی واحدهای اجرایی شهرداری می‌توانند از طریق شبکه شهرداری به مستندات مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند و همچنین جهت انجام بازدید، مامورین بازدید می‌توانند با استفاده از تجهیزات سخت‌افزاری بدون حمل لاشه پرونده ماموریت خود را به‌طور کامل انجام دهند و ضمنا تمهیدات لازم جهت به‌روز نگه داشتن مستندات در این سیستم تحت عنوان پویانگاری دیده شده است که از این به بعد همه مستندات اسکن و ضمیمه سابقه آرشیو خواهد شد و هماهنگ با تجمیع بازدیدها نیز هست. سامانه یکپارچه شهرسازی یکی از سرویس‌های این سامانه تشکیل پرونده است که توسط دفاتر خدمات الکترونیکی به کارگیری شده است. به نوعی اجرایی شدن فعالیت‌های دفاتر خدمات الکترونیکی منوط به این سرویس بوده و همچنین امکان مشاهده تمامی اطلاعات شهرسازی به‌صورت تجمیعی برای مدیران و کاربران مرتبط وجود دارد و می‌توان فرایند گردش یک پرونده را به‌خوبی کنترل کرد. سامانه یکپارچه مالی سامانه مالی شهرداری در حال حاضر شامل 11زیرسیستم است که به‌صورت مجزا به هر یک از واحدهای شهرداری سرویس می‌دهد که در حال بهره‌برداری است. هدف از ایجاد این سامانه یکپارچه‌سازی مالی، برقراری ارتباط مکانیزه و ایجاد امکان تبادل اطلاعات بین این زیرسیستم‌هاست؛ ضمن اینکه یک سامانه برای کل شهرداری به اجرا درآید با این قابلیت که هر واحد بتواند به‌طور مستقل از سیستم بهره‌برداری کند و همچنین سازمان‌ها و شرکت‌ها و ادارات ستادی نیز امکان بهره‌برداری اطلاعات را به‌صورت تجمیعی خواهند داشت. امنیت سامانه‌های شهرداری براساس استاندارد ایزو 27001 سامانه مدیریت امنیت در شبکه شهرداری در حال استقرار است و سرویس‌ها، بانک‌های اطلاعاتی، کنترل دسترسی به سامانه‌ها براساس محدودیت‌های تعریف شده و به‌صورت متمرکز از طریق این سامانه کنترل و مدیریت می‌شود. مقابله در برابر ویروس‌ها و حراست در مقابل نفوذگران نیز از جمله وظایف اصلی این سامانه محسوب می‌گردد. سامانه طرح تفصیلی طبق ماده یک قانون تغییر نام وزارت مسکن، طرح تفصیلی طرحی است که براساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر به تعیین مشخصات دقیق عناصر و عوامل مختلف شهری شامل نحوه استفاده از اراضی در سطح محلات و پهنه‌های مختلف، وضعیت مشروح و تفصیلی شبکه عبور و مرور، میزان تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی، ضوابط کامل احداث بنا و اولویت‌های مربوط به مناطق بهسازی و نوسازی و توسعه و حل مشکلات شهری می‌پردازد. همچنین مطابق این طرح، نقشه‌ها و مشخصات مربوط به مالکیت براساس مدارک ثبتی تهیه و تنظیم می‌شود. ارتباط سامانه‌های عملیاتی و به‌خصوص سیستم صدور مجوزها و گواهی‌ها در سیستم شهرسازی به این سرویس احتیاج ضروری دارند.
در همین زمینه: نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری
شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک
تهران 5 سال دیگر در شمار 10 شهر الکترونیک جهان
تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است
پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران رونمایی می‌شود
مردم آماده‌اند، مسئولان را دریابید!
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران

آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران

مطالعات شهر مجازی تهران در دانشگاه تهران آغاز شده است و به عبارت بهتر شهر مجازی تهران در دست طراحی است تولد فضای مجازی به موازات فضای واقعی و انتقال بسیار از فعالیت‌های رومزۀ فضای فیزیکی واقعی به فضای مجازی واقعی باعث شده است که حیات در کرۀ مجازی واقعی با جدیت و گاهی با شدت بیشتری از زندگی در کرۀ فیزیکی واقعی دنبال شود. از سوی دیگر، از آنجا که یکی از شاخص‌های مهم دوران مدرن، توسعه روزافزون زندگی صنعتی و رشد شهرنشینی است، پرداختن به این مهم از اولویت‌های سیاستگذاران و نیز محافل دانشگاهی است. ظهور فضای مجازی واقعی نویدی بود از احتمال رخداد احتمالی که می‌توانست از تنش‌ها و ناکامی‌های زندگی در فضای فیزیکی بکاهد و خستگی‌ها و افسردگی‌ها را تا حدی آرام بخشد. تولد شهرهای مجازی با انواع گوناگون، از مهمترین اقداماتی بود که اغلب از سوی دولت‌ها یا شهرداری‌های مهم جهان برای بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های این فضای نوظهور انجام شد. بر این اساس شهر مجازی تهران با هدف ایجاد خدمات آسان برای شهروندان تهرانی در همه نقاط جهان، کاهش تخریب محیط زیست و کاهش آلودگی هوا، کاهش هزینه‌ها، فراهم آوردن فضای بهتر برای «عدالت در بهره‌برداری از امکانات شهری»، تمرکزگرایی امکانات شهری و بهره‌برداری غیرمتمرکز در دست طراحی است و مطالعات آن در دانشگاه تهران آغاز شده است [آشنایی با تاریخ تهران]. شهر مجازی تهران منجر به از بین رفتن «بالاشهر» - «پائین‌شهر» و «مرکز» - «پیرامون» خواهد شد و قدمی است برای نزدیک‌تر شدن به «عدالت شهری» با رویکرد مثبت به نیازهای همه شهروندان، همه گروه‌های سنی و گروه‌های خاص اجتماعی. به نظر می‌رسد شهر مجازی تهران در نوع خود بی‌نظیر است و از ظرفیت‌های متفاوتی در مقایسه با شهرهای مجازی جهان برخوردار است. شهر مجازی تهران، شهری دینی، فرهنگی و در عین حال مملو از خدمات الکترونیک شهری خواهد بود (به نقل از سعید رضا عاملی در خصوص اهداف طراحی شهر مجازی تهران). لازم به ذکر است که این پروژه زیر نظر دکتر سعیدرضا عاملی، یک تیم مشورتی با تخصص‌های بین رشته‌ای از اساتید برجسته کشور و یک تیم کارشناسی توانا از فارغ‌التحصیلان دانشگاه تهران انجام می‌شود. این پروژه به‌صورت گسترده و فراگیر، ابعاد مختلف شهر مجازی تهران را مورد بررسی قرار می‌دهد. در همه فرایندهای مطالعاتی، تیم فعال بر روی این پروژه با مناطق بیست‌و‌دوگانه شهرداری تهران، سازمان‌های تابعه و مراکز مهم اداری شهر در تعامل خواهد بود. سازمان فن‌آوری‌های شهرداری تهران که مجری اصلی شهر مجازی تهران خواهد بود و در واقع مدیریت برنامه‌ای شهر مجازی تهران را بر عهده خواهد داشت در مسیر کار بازخوردهای برنامه‌ای را دنبال می‌کند. اولین شهر مجازی (نه با ظرفیت‌ها کامل) در هلند با ساخت شهر مجازی آمستردام آغاز شد و امروز بسیاری از شهرهای مهم، بخش قابل توجهی از خدمات خود را در فضای شهر مجازی به‌صورت الکترونیک عرضه می‌کنند. شهرداری تهران به عنوان یکی از بزرگترین شهرداری‌های منطقه، ایجاد شهر مجازی تهران را به عنوان فضایی که می‌تواند انجام بسیاری از امور شهری را تسهیل کند و از ترددهای غیرضروری شهری جلوگیری کند، با همکاری پژوهشی دانشگاه تهران، در دستور کار خود قرار داده است. پرسشنامه شهر مجازی دست اندرکاران پروژه گفته‌اند: ما را در فهم نیازهای خود یاری کنید.
پرسشنامۀ «اولویت‌سنجی، نیازسنجی و خدمات الکترونیک شهر مجازی تهران» بخشی مهم از مطالعات این پروژه است که تلاش می‌کند با مطالعۀ اولویت‌های شهروندان تهرانی در حوزۀ مسائل شهری، راه‌اندازی این شهر را بر نیازهای آنان متکی کند. با پاسخگویی خود به این پرسشنامه به انجام این تحقیق یاری برسانید.
در همین زمینه: تمدن اسلامی صاحب شهر مجازی می‌شود
شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک
گزارش خدمات تعاملی الکترونیک کشور منتشر می‌شود
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
نارضایتی نیمی از مردم تهران از خدمات الکترونیک بانک‌ها
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
فاصله 3 ساله پایتخت ایران با جامعه ایمن
اجلاس شهرداران جهان درباره دولت الکترونیک
ساخت خانه‌های IT در محلات تهران
آغاز فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک از پاییز
راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان
شهر الکترونیک، راهی برای تحقق شعار عدالت است
انتشار راهیاب تهران بزرگ
بانک‌های الکترونیکی می‌آیند
مهلت 6 ماهه دولت به بانک‌ها
فناوری اطلاعات می‌تواند عقب ماندگی‌ها را جبران کند
شهر الکترونیک کمیته نظارت بر سیاست‌ها می‌خواهد
زندگی شبکه‌ای در پیچ و خم خیابان‌ها
گزارش تصویری: کنفرانس بین‌المللی شهر الکترونیک
شهر الکترونیک به مشارکت و همگرایی نیاز دارد
محورهای نخستین روز کنفرانس بین‌المللی شهر الکترونیک
شهر الکترونیک باید عدالت محور باشد
شهردار تهران: فناوری‌اطلاعات بهترین راه بسط عدالت اجتماعی است
کنفرانس بین المللی شهر الکترونیک اول اسفند در تهران
تهران؛ یک گام دیگر به‌سوی شهر الکترونیک
نشست تخصصی: شهر الکترونیک
قالیباف: باید به سمت شهر مجازی حرکت کنیم
1818، گامی به سوی دولت الکترونیک
آموزش اینترنت برای کاهش ترافیک
خدمات‌رسانی شهرسازی در تهران الکترونیکی شد
آغاز همایش بین‌المللی شهرداری الکترونیک
شهرسازی و شبکه اطلاعات جغرافیایی
برنامه‌های شهرداری برای توسعه فناوری الکترونیک
قالیباف: فن‌آوری اطلاعات ضرورت اجتناب‌ناپذیر شهرهای مدرن است
مدیریت شهری و تهران الکترونیک
شهر الکترونیک؛ رویایی در بیداری
کنترل دیجیتالی تهران
معرفی سامانه آدرس‌یاب شهر تهران
نخستین جشنواره ساب پورتال‌های شهرداری تهران
شهر الکترونیک برای کاهش ترافیک
باشگاه شهر الکترونیکی قرآنی دانشجویان آغاز به کار کرد
پرسش و پاسخ‌های نشست شهر مجازی
شهر مجازی؛ گزارش یک نشست
فناوری اطلاعات مکانی در مکان یابی خودروهای امدادرسان
شهرداری تهران تا پایان امسال به سیستم یکپارچه شهرسازی مجهز می‌شود
افتتاح دو پروژه هوشمند
آموزش شیوه‌های زندگی الکترونیک
تهران شهر نرم‌افزارها می‌شود
برنامه های مدیریت شهری برای تحقق تهران الکترونیک

نخستین مزرعه اینترنتی ایران

اشاره

نخستین مزرعه اینترنتی ایران در دانشگاه علم و صنعت تهران به بار نشست. واحدمرکزی خبر، مجری طرح و عضو ارشد انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی کشور که به منظور شرکت در همایش تجارت الکترونیک به شهرکرد سفرکرده است، گفت: این مزرعه از طریق شبکه جهانی اینترنت آبیاری، دمادهی و کنترل می‌شود و با نصب ناودان عمودی در گلخانه محصول توت‌فرنگی بسیار مرغوبی تولید کرده است. علی اکبر جلالی استاد دانشگاه علم و صنعت ایران افزود پس از بررسی نتایج این طرح که به صورت پایلوت در دانشگاه علم و صنعت ایران راه اندازی شده است مزارع اینترنتی در تمامی شهرها و روستاهای کشور نیز قابل ارائه خواهد بود. [راه اندازی 6500 روستای الکترونیک در ایران]

گردهمایی سال 88 انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی

انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی، گردهمایی دوستانه‌ای را دوشنبه 31 فروردین از ساعت 16:30 تا 30: 18 در باشگاه ریاست جمهوری میزبانی می‌کند. به گزارش روابط عمومی انجمن، گردهمایی نخست انجمن ایرانی جامعه اطلاعاتی در سال جدید به منظور دیدار دوستانه اعضاء انجمن، اساتید، دانشجویان، کارشناسان حوزه جامعه اطلاعاتی، فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات با دکتر کاظم معتمدنژاد، پدر علوم ارتباطات ایران بوده و همچنین به منظور ایجاد فضای تعامل، هم اندیشی و تضارب آراء برای تعالی این حوزه و بهره‌مندی از نظرات و پیشنهادات سازنده برای حرکت بهینه‌تر انجمن در مسیر تحقق آرمان‌ها و بهمراه آن تشریح عملکرد انجمن از بدو تاسیس و اعلام چشم انداز آتی آن خواهد بود. [نشست مجمع عمومی انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی] بنا‌بر این گزارش، این گردهمایی زمینه لازم برای تجدید میثاق انجمن با اعضاء و بالعکس را فراهم و ضمن آن بستر مناسب برای شناخت دیگر اعضاء خانواده جامعه اطلاعاتی ایران و در صورت تمایل، پیوستن به آن را فراهم می‌کند. [جامعه اطلاعاتی در گفتگو با دکتر خوارزمی] انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی زمستان 1383 با هدف کمک به توسعه و رشد توانایی‌های علمی در زمینه‌های ارتباطات و اطلاعات تاسیس شد و تاکنون دو دوره مجمع عمومی و بیش از 30 همایش، سمینار، نشست علمی و کارگاه آموزشی برگزار کرده است. [هیات‌مدیره دوم انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی] در حال حاضر دبیر خانه انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی در ساختمان مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف مستقر و در شماره: 66022372 و همچنین آدرس اینترنتی www.irasis.ir قابل دسترسی است.
در همین زمینه: بزرگداشت دکتر شهشهانی در سمینار چهلمین سال اینترنت
نشست ارتباطات و جامعه اطلاعاتی در برنامه پنجم برگزار شد
عملکرد انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی ارزیابی می‌شود
سمینار ایران و مسائل جهانی راهبری اینترنت برگزار می‌شود
گزارش همایش سیاست‌گذاری توسعه فناوری اطلاعات
سند توسعه داریم؛ دریغ از یک برنامه جامع
همایش: سیاست‌گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران
محتوای دیجیتالی در کشور مورد غفلت قرار گرفته است
نخستین مزرعه اینترنتی ایران

گزارش همایش سیاست‌گذاری توسعه فناوری اطلاعات

همایش ارزیابی سیاست گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران؛ با نگاهی به برنامه پنجم توسعه برگزار شد. همایش یک روزه ارزیابی سیاست گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران؛ با نگاهی به برنامه پنجم توسعه با حضور جمعی از اساتید و کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در روز شنبه 23 آذر توسط انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی و با همکاری مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف در این دانشگاه برگزار شد. به گزارش روابط عمومی انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی،در پنل اول دکتریحیی تابش، رئیس مرکز محاسبات و استاد دانشگاه صنعتی شریف، ضمن خوشامدگویی به حاضران، ضرورت برگزاری این همایش را خاطرنشان و بر توجه بیشتر مجامع سیاستگذار به مقولات کارشناسی در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات تاکید کرد. در ادامه دکتر شهیندخت خوارزمی، نایب رئیس انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی و عضو هیات علمی سازمان مدیریت صنعتی کشور، یکی از اهداف انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی را نظارت علمی در بخش سیاستگذاری‌های حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات برشمرد. دکتر خوارزمی در ادامه افزود: اساسا جامعه اطلاعات محیطی است که اطلاعات و دانش علمی باید در آن آزادانه در گردش باشد و انجمن هم باید به این جریان سرعت و سهولت بخشد و انجمن وظیفه خود می‌داند که از تمامی بنیه علمی موجود چه در میان اعضای انجمن و چه خارج از انجمن در جهت ماموریت خود، یعنی ناظر و مشاور علمی ICT کشور بهره برداری کند. وی گفت: دراین همایش مقولة سیاست گذاری در حوزة ICT مورد ارزیابی قرار می گیرد و در آستانة تدوین برنامه پنجم توسعه کشور شرایط را برای جلب نظر کارشناسان و صاحبنظران حوزه ICT با هدف تدوین سند توسعه و انتخاب متدولوژی مناسب سیاست‌گذاری آماده می‌سازد. دکتر خوارزمی همچنین خاطر نشان کرد که در این همایش از برنامه ریزان و سیاست گذاران حوره ارتباطات و فناوری اطلاعات، مدیران ارشد سابق و فعلی وزارت ICT، شورای عالی اطلاع رسانی، اعضای کمیسیون فناوری اطلاعات مجلس، مدیران، استادان و پژوهشگران حوزه ICT دعوت شده است. دکتر شهیندخت خوارزمی در پایان اظهارات خویش گفت: این همایش اولین برنامه مشترک انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی با دانشگاه صنعتی شریف است و از دکتر سهراب پور(ریاست دانشگاه صنعتی شریف) ، دکتر شهشهانی و دکتر تابش از اساتید برجستة دانشگاه صنعتی شریف به دلیل حمایت‌های بی دریغ، و همچنین از حضور حاضران در همایش تشکر و قدردانی کرد. پس از سخنان دکتر خوارزمی، مهندس رضا باقری اصل، مدیر دفتر فناوری‌های نوین مرکز پژوهش‌های مجلس، محقق و پژوهشگر حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، به ارائه گزارش خود با عنوان "انتخاب الگوی مناسب سیاستگذاری توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در سطح ملی" پرداخت. وی در این گزارش الگوهای سیاستگذاری توسعه ICT و تجارب موفق جهانی در سیاستگذاری توسعه ICT در کشور‌های منتخب را مورد بررسی قرار داد و با تحلیل برنامه‌ها و سیاست‌های مشترک استخراج شده، به شناسایی الگوهای مطلوب پرداخت. الگوهای توسعه فناوری و به طور خاص فناوری اطلاعات در مستندات بین‌المللی ، چگونگی انتخاب بهترین الگوی مناسب، جهت‌گیری این دولتها و برنامه‌های آن‌ها در الگوی انتخاب شده و چگونگی پیاده سازی الگوها از جمله سوءلاتی است که در این گزارش به آن پرداخته شده است. همچنین در این گزارش سابقهICT در ایران، در چهار گروه؛ نهادهای مؤثر در سیاست‌گذاری و هدایت فناوری، قوانین و برنامه‌های مرجع توسعه فناوری ارتباطات و اطلاعات، فناوری ارتباطات و اطلاعات در بودجه‌های سالانه، وضعیت ایران در شاخص‌های جهانی ICT مورد مطالعه قرار گرفته است. فعالیت‌های نهادهای موثر بر ICT در ایران نیز در قالب 9 گروه ذیل؛ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، شورای عالی فناوری اطلاعات، شورای عالی اطلاع‌رسانی، شورای عالی انفورماتیک، شورای عالی امنیت فضای تبادل اطلاعات، شوراهای استانی توسعه و کاربرد ICT، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی کشور و کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات، دفتر همکاری‌های فناوری ریاست جمهوری، مورد بررسی قرار گرفته است. قوانین و برنامه‌های مرجع توسعه فناوری ارتباطات و اطلاعات در ایران در قالب 7 قانون و سند؛ قانون برنامه دوم توسعه، قانون برنامه سوم توسعه، قانون بودجه1381، سند چشم انداز بیست ساله کشور، برنامه چهارم توسعه، سند توسعه بخشی فناوری اطلاعات و ارتباطات، نظام جامع فناوری اطلاعات کشور، ارزیابی شده است. مهندس رضا باقری اصل وضعیت ایران در شاخص های جهانی ICT، شاخص دسترسی دیجیتال، شاخص فرصت دیجیتال، شاخص انتشار ICT ، شاخص آمادگی الکترونیک، شاخص‌های زیرساخت ICT را در این گزارش بررسی کرده است. شکاف سیاست‌های توسعه ICT را در قالب سیاست‌های ایجادی، ضعف در سیاست‌های عرضه فناوری به خصوص ارتباط دانشگاه با صنعت؛ سیاست‌های انتشاری،ضعف در زیر ساخت‌های توسعه فناوری و تقاضای فناوری؛ و سیاست‌های واسطه‌ای، فاصله با استانداردهای جهانی به جهت تمرکز بر سیاست‌های هماهنگ سازی دولتی وعدم ادامه روند تکفا در آموزش، از جمله مواردی است که مهندس باقری اصل در این گزارش به آن پرداخته است. وی درارزیابی خود الگوی پیشنهادی بانک جهانی را یکی از متدولوژی‌های مناسب توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران معرفی نمودند. برنامه ریزی راهبردی بلند مدت، ایجاد زیرساخت‌های لازم قبل از گسترش کاربردهای ICT ، تقویت بخش خصوصی، حمایت از بخش خصوصی در تولید و بکارگیری ICT با اموری نظیر ارائه اطلاعات و همکاری‌های فنی، ایجاد مراکز محکزنی، ایجاد مراکز فناوری به منظور مشاوره منطقه‌ای، مشاوره تولید و ایجاد شبکه‌های مشارکتی بنگاه‌ها، نهادسازی به منظور مدیریت و هماهنگ سازی فناوری، کاهش مداخله دولت در تصدی و افزایش سیاست‌های حمایتی از بخش غیر دولتی در یک روند بلند مدتاز جمله پیشنهادات مهندس باقری اصل برای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران بود. پنل دوم همایش با ارائه سخنرانی دکتر کاظم معتمد‌نژاد، پدر علوم ارتباطات ایران و رئیس انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی آغاز شد. دکتر معتمدنژاد درباره تدوین برنامه‌های توسعه‌ای اظهار داشت: برنامه‌های توسعه‌ای به ویژه در حوزه فاوا باید براساس یک طرح جامع آینده‌نگر که مبتنی بر پژوهشگری، سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و ارزیابی باشد صورت گیرد ودر برنامه توسعه ICT باید تمامی جنبه‌ها و نیاز‌های کشور و چگونگی بهره‌وری از امکانات ICT تعیین و مبانی نظری توسعه ارتباطات نیز تبیین و روند رشد پیش‌بینی شود. این در حالی است که در کشور ما هیچکدام از این موارد در تدوین برنامه‌های توسعه در نظر گرفته نمی‌شود. رئیس انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی نهاد‌های برنامه‌ریز و سیاست گذار در حوزه ICT را به عنوان معضل و مانعی در جهت توسعه برشمردند و گفتند: نهاد‌های متعدد موازی که با یکدیگر ارتباط ارگانیک ندارند و جلسات مشترک برگزار نمی‌کنند، اقداماتشان با هم هماهنگ نیست در نتیجه هر یک برنامه‌ریزی خودش را داشته و دنبال می‌کند پس نمی‌توان در انتظار نتایج مثبت بود. دکتر معتمد‌نژاد بر ضرورت وجود یک نهاد دید‌ه‌بان دانش محور در خصوص چگونگی پیشرفت و تحولات ICT در جهان تاکید کرد و گفت: چون این نهاد در کشور نیست، فقط اعداد و ارقام هستند که مسیر توسعه را رقم می‌زنند و پیش‌بینی‌ها منطبق با جریانات جهانی نیست و برنامه‌های توسعه‌ای در کشور ما به صورت انتزاعی و براساس تجربیات قبلی تدوین می‌شود. چنانکه هر برنامه توسعه تقلیدی از برنامه قبلی است. وی افزود: نخستین و مهم‌ترین اقدامی که امروز باید بدان بپردازیم آن است که مطالعات تحقیقاتی،علمی توسعه را مورد توجه قرار دهیم و این اتفاق نباید در شورا‌ها یا وزارتخانه‌ها پیگیری شود بلکه باید در مراکز علمی دانشگاهی و براساس ضروریات علمی محض انجام شود ودر این راستا باید به پژوهش‌های صورت گرفته مرتبط در سطح کارشناسی ارشد و دکترا توجه ویژه‌ای شود. دکتر معتمد نژاد ادغام شورا‌های موازی حوزه ICT زیر عنوان شورای عالی جامعه اطلاعات و در قالب کمیسیون‌های IT انفورماتیک و... را راه‌حل برتر در خصوص وجود شورا‌های موازی دانستند و گفتند: باید یاد‌آور شویم که منافع ملی و مصلحت عمومی بر هر چیزی مقدم است. همچنین دکتر معتمدنژاد بر فلسفه وجودی انجمن به عنوان دیده بان علمی کشور در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات تاکیدکرد و گفت: انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی از ابتدای امر با هدف نظارت و حمایت از اجرای 11 خط عمل مصوب اجلاس های جهانی WSIS در ایران تشکیل شده است اما با گذشته چند سال از زمان تاسیس، متاسفانه نتوانسته آن گونه که شایسته این مجموعة علمی است حضور پررنگ و موثر در سیاست گذاری های این عرصه داشته باشد. این استاد برجسته علوم ارتباطات در پایان اظهار امیدواری نمودند تا با حمایت دانشگاهیان و همکاری مسئولین تصمیم ساز این امر مهم تحقق یابد. در ادامه میز گرد پرسش و پاسخ با حضور دکتر علی اکبر جلالی، مهندس رضا باقری اصل، مهندس نصرالله جهانگرد، مهندس سعیدی نائینی و مدیریت آقای دکتر حسین ابراهیم آبادی به عنوان نماینده انجمن، برگزار شد. پس از مطرح شدن پرسش‌های حاضرین شرکت کننده و ارائه دیدگاه‌های ایشان، اعضای دعوت شونده در میز گرد به ارائه نقطه نظرات خود پرداختند. مهندس نصرالله جهانگرد ضمن تاکید بر گزارش ارزیابی سیاستگذاری‌های فناوری اطلاعات در جهت تصمیم گیری‌های برنامه پنجم توسعه، به ضرورت هماهنگی نهادهای مختلف اشاره کرد. مهندس سعیدی نائینی نیز از انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی به دلیل برگزاری این گونه نشست‌ها تشکر کردند و بر ضرورت ادامه برگزاری این چنین جلساتی تاکید کرد. دکتر علی اکبرجلالی نیز در گزارشی به ارائه توضیحاتی درباره نقشه اینترنت در جهان، معرفی 20 کشور اول جهان از نظر تعداد کاربران، بررسی ضریب نفوذ اینترنت پر سرعت، بررسی ضریب نفوذ تلفن همراه، بررسی مشترکین تلفن همراه نسل 3 در جهان و معرفی نسل آینده تلفن همراه در جهان؛ و مقایسه ایران با شاخص های موجود جهانی پرداخت. در پایان دکتر حسین ابراهیم آبادی ضمن جمع بندی مطالب ارائه شده بر ضرورت ارزیابی توسعة فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات تاکید کرد. وی گفت: البته، گزارش‌هایی از عملکرد دولت در بخش زیر‌ساخت‌های ارتباطی ارائه شده، اما وقتی سخن از توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌شود، باید مجموعه‌ای از این فرآیند‌ها در کشور، مثل میزان دسترسی به شبکه به شکل فراگیر و توسعة این فناوری‌ها در میان اقشار مختلف مردم، میزان تولید محتوای الکترونیک به خط و زبان فارسی و میزان گردش اطلاعات نیز بررسی و در این زمینه‌ها نیز گزارش عملکرد ارائه شود. دکتر حسین ابراهیم آبادی گفت: برخلاف تصور موجود در کشور ما جریان فکری مطالعاتی در زمینه توسعة فناوری اطلاعات و ارتباطات وجود ندارد. اگر در برخی جنبه‌های فنی هم توسعه مشاهده می‌شود، به دلیل وجود برخی الزامات و ضرورت‌ها است و اقدامات ICT براساس ضرورت‌های مقطعی انجام می‌شود. وی وجود جریان فکری و مطالعاتی در مسیر توسعه ICT، بررسی موقعیت داخلی کشور و جایگاه بین‌المللی و منطقه‌ای و همچنین بررسی تحولات جهانی را براساس روند رشد فناوری‌ها و تحولات بین‌المللی، از الزامات تدوین برنامه پنجم توسعه دانست. همچنین دکتر ابراهیم آبادی افزود: اگر قصد داریم براساس سند چشم‌انداز 20 ساله کشور در سال 1404 به جایگاه کشور برتر منطقه دست یابیم، در مرحله نخست باید به یک ارزیابی همه جانبه از وضع موجود دست یابیم و با انتخاب رویکرد گذشته گرا، عملکرد دولت در برنامه چهارم توسعه را مورد ارزیابی و بررسی قرار دهیم. در مرحله بعد، با انتخاب رویکرد آینده‌نگر در جهت رفع ضعف‌ها، اقدامات مفید را طراحی و در دستور پیاده‌سازی قرار دهیم. دکتر ابراهیم آبادی همچنین درباره نقش انجمن مطالعات جامعه اطلاعاتی در حوزه تامین جریان مطالعاتی و فکری توسعه کشور گفت: انجمن همواره خود را موظف می‌داند که به عنوان نهادی مردمی در ارتباط و تعامل و یاری‌رسانی علمی پژوهشی با دولت قرار گیرد و همواره هم تمایل خود را نسبت به این امر آشکار کرده است.
در همین زمینه: گردهمایی سال 88 انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی
عملکرد انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی ارزیابی می‌شود
سمینار ایران و مسائل جهانی راهبری اینترنت برگزار می‌شود
سند توسعه داریم؛ دریغ از یک برنامه جامع
همایش: سیاست‌گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران
محتوای دیجیتالی در کشور مورد غفلت قرار گرفته است
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
جامعه اطلاعاتی در گفتگو با دکتر خوارزمی
نشست تیرماه انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی
نشست مجمع عمومی انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی
مدیریت دانش در جامعه اطلاعاتی بررسی می‌شود
نشست‌های جامعه اطلاعاتی در زمینه 11 خط عمل
گزارش همشهری‌آنلاین از نشست 11 خط عمل جامعه اطلاعاتی
15 اسفند: نشست ایران و یازده خط عمل دو اجلاس جهانی
نشست خبری سمینار ایران و 11 خط عمل جامعه اطلاعاتی
اذعان به نقش مهم ایران در اقدامات جهانی برای جامعه اطلاعاتی
پرسش و پاسخ‌های نشست شهر مجازی
شهر مجازی؛ گزارش یک نشست
سازمان ملل سلطه بر اینترنت را نفی کرد
نشست شهر مجازی برگزار می‌شود
برپایی نشست خدمات اینترنتی و توسعه فضای مجازی
نشست تخصصی: ISPها و توسعه فضای مجازی
گزارش 2006 : خطر اینترنت برای حریم و امنیت شخصی

محتوای دیجیتالی در کشور مورد غفلت قرار گرفته است

تولید محتوای تحت وب باید به قدری گسترش پیدا کند که اساتید نقش نظارتی و ارزیابی را برعهده داشته باشند و تنها ناقل محتوای کتب نباشند؛ در آموزش الکترونیکی آن بخش از محتوا که باید از طریق صدا و تصویر قابل فهم باشد به آموزش تحت وب نیازمند است. حسین ابراهیم‌آبادی - عضو انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی - در گفت‌وگو با خبرنگار فن‌آوری اطلاعات خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، با بیان این که هدف از آموزش الکترونیکی آموزش دادن با کیفیت در هر محیطی است گفت: به کمک محیط‌های الکترونیکی رویکردهای جدید فرآیندهای یادگیری را محقق می‌کنند. او ادامه داد: منظور از ایجاد آموزش الکترونیکی ایجاد یک جریان جدید آموزشی نیست بلکه استفاده از محیط و ظرفیت‌های جدید آموزش مورد نظر است. وی معتقد است: برای برقراری نظام آموزشی مبتنی بر امکانات الکترونیکی فراهم کردن امکاناتی چون ایجاد شبکه‌هایی با امکان دسترسی آسان و همه‌گیر و نیز محتوای دیجیتالی که مورد غفلت قرار گرفته است از شرایط اصلی است. با فراهم کردن این پیش شرط‌ها باید بتوانیم برنامه‌ی آموزشی در سطح آموزش عالی را چندرسانه‌یی کنیم. به طوری که طبق استانداردها 20 درصد از سرمایه‌گذاری‌های این حوزه باید برای ایجاد شبکه و 80 درصد جهت تولید محتوا باشد. ابراهیم‌آبادی با تاکید بر این که دانشجویان دوره‌ی غیرحضوری که با امکانات الکترونیکی آموزش می‌بینند نیازمند محتوای فارسی موجود در سایت‌های علمی هستند، افزود: جدا افتادن دانشجویان و نبود تبادل انسانی یکی از ایراداتی است که به آموزش در شبکه وارد است؛ در عین این که دسترسی به اطلاعات بیش‌تر در فضای سایبر را امکان‌پذیر می‌سازد. وی با بیان این که یکی از اهداف آموزش مجازی افزایش توسعه کمی بدون تحمیل هزینه بیش‌تر به جامعه است، تصریح کرد: از آنجا که بدون تولید محتوای دیجیتالی دانشگاه مجازی راه‌اندازی کرده‌ایم نظام آموزشی با کیفیت بالا را به دست نمی‌آوریم. این عضو انجمن ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی ایستادگی برخی اساتید در برابر تغییرات آموزش حضوری به سوی آموزش الکترونیکی را تردید اساتید برای تغییر و یا نداشتن مهارت آموزش دادن از راه دور عنوان و اظهار کرد: ما در آینده نیازمند ارتقاء سطح مهارت‌های اساتید و دانشجویان هستیم و با برنامه‌ریزی بلندمدت استاد باید احساس کند فضای آموزشی به کمک او می‌آید. او در پایان خاطر نشان کرد: ایران مانند کشورهای توسعه یافته باید وارد این تجربه شود؛ آن زمان است که می‌توانیم ایرادات را ارزیابی کنیم و به یافتن راه‌حل‌های مناسب بیندیشیم
در همین زمینه: نشست ارتباطات و جامعه اطلاعاتی در برنامه پنجم برگزار شد
گردهمایی سال 88 انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی
عملکرد انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی ارزیابی می‌شود
گزارش همایش سیاست‌گذاری توسعه فناوری اطلاعات
سند توسعه داریم؛ دریغ از یک برنامه جامع
همایش: سیاست‌گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
جامعه اطلاعاتی در گفتگو با دکتر خوارزمی

جامعه اطلاعاتی در گفتگو با دکتر خوارزمی

او یک استاد واقعی است. جدی و مصمم برای جامعه اطلاعاتی ایران همچون کلاس‌های درسش تلاش می‌کند شهیندخت خوارزمی استاد سازمان مدیریت‌صنعتی است اما به عضویت در انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی افتخار می‌کند. وی عضو هیات مدیره انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی است ماهنامه دنیای کامپیوتر و ارتباطات با او در خصوص جامعه اطلاعاتی ایران، وضعیت موجود در مقایسه با جهان گفت‌وگویی داشته است. وی در این گفت‌وگو ضمن اشاره به تفکر دکتر معتمدنژاد درباره تشکیل شورای ملی جامعه اطلاعاتی، بر لزوم هدایت آن از سوی انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی پس از تشکیل تاکید می‌کند خانم دکتر، در ابتدا جامعه اطلاعاتی را از دیدگاه خودتان برایمان تعریف کنید. به نظر من برای رسیدن به تعریف دقیق در این باره باید ابتدا پدیده ICT را بشناسیم و تا آن را تعریف نکنیم در مورد جامعه اطلاعاتی به تعریف جامعی نمی‌رسیم. ICT ویژگی‌هایی دارد؛ قلمرو نفوذ آن بسیار گسترده است و تمام ابعاد وجودی فرد، سازمان و جامعه را دربرمی‌گیرد یعنی هر چه مربوط به این سه است تحت تاثیر آن است. یکی از ویژگی‌ها نوع تاثیر ICT است. ICT شالوده و بنیان‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد آثار آن از نوع تکاملی نیست و گسست آفرین است؛ به قول دکتر عاملی ICT منطق خود را حاکم می‌کند که کاملا متفاوت با منطق موجود است. ویژگی دیگر شتاب تحولات آن است، این شتاب به مراتب سریع‌تر از توانایی انطباق انسان، سازمان و جامعه است. با این تحولات در واقع ICT در درون جوامع نیازمند یک راهبری خردمندانه است. بر اساس همین نیاز سازمان ملل به وجود پدیده‌ای به نام ICT با توجه به ماهیت حاکمیت آن بر امور جوامع پی برد. به هر حال ICT یک جبر تکنولوژیک است به طور طبیعی چیزی که از درونش شکل می‌گیرد، شکل جدیدی از جامعه است. جامعه‌ای به نام جامعه اطلاعات. دکتر، بحث را زیرساختاری شروع کردید. در سطح جهانی این نگرانی وجود دارد که رخنه این پدیده به تهدیدی برای کشورها مبدل شود، با این وصف، برنامه‌ریزی برای حرکت در مسیر جذب و استفاده از ICT در جایگاه فرصت به جای دوری از آن تا معرض یک تهدید ، به نظر شما چگونه باید باشد؟ شما با نگاه‌های متفاوت می‌توانید با این قضیه روبرو شوید. ICT خود پیامدهایی دارد که این پیامدها تبدیل به تهدیدهای جدی می‌شود که کشورها را دچار چالش می‌کند. باید صحیح و به موقع با آن مواجه شد. قابلیت این پدیده مثل هر پدیده تکنولوژیک دیگر زیاد است. مدیریت این مسئله باید حول چند محور شکل بگیرد، یکی بحث دسترسی است. تجربه جهانی نشان داده ICT اهرم توسعه اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و با کمی تردید، اجتماعی و البته فراهم کردن شرایط دسترسی افراد جامعه به ویژه قشر محروم و آسیب‌پذیر به فرصت‌های توسعه‌ای ICT است. بحث بعدی آمادگی است، افراد، سازمان‌ها و کل جامعه باید آگاه شوند که چگونه از این شیوه‌ها به شکل مطلوب‌تری استفاده کنند و این به یک سواد الکترونیک نیاز دارد. مردم باید بدانند این فرصت‌ها چیست و چه فایده‌ای دارد. به رهبری و مدیریت این پدیده برگردیم، نقش دولت در این جایگاه چیست؟ اولویت بعدی ایجاد آمادگی در برنامه‌ریزی توسعه است. بحث بعدی کاربری است که از این توانمندی‌های ایجاد شده چگونه استفاده شود تا ماموریت‌ها برای رسیدن به اهداف با شیوه‌ای بهتر انجام شود؛ در این جایگاه دولت با سیاست‌گذاری مناسب و نظارت و حمایت به موقع، با ایجاد فرصت برای حرکت کاربردی در مسیر بهره‌مندی از ICT برای تشکیل جامعه اطلاعاتی نقش بسیار موثری دارد. آیا شرایط موجود در ایران شرایط مطلوبی است و دولت توانسته در این مسیر گام بردارد؟ به نظر من ایران در حال تبدیل به یک مورد فاجعه ICT است. پدیده ICT بسیار پیچیده است؛ مدیریت و راهبری آن نمی‌تواند فقط در اختیار دولت باشد. به نظر من در این الگو، مدیریت و راهبری باید به صورت مشارکتی باشد و دولت، بخش خصوصی، نهادهای مدنی و انجمن‌ها این پدیده را به گونه‌ای راهبری کنند که در خدمت مردم باشند. در این میان دولت باید ویژگی‌های متمایزی داشته باشد. هم اکنون نهادهای متولی ICT در دولت یک وزارتخانه و چند شورا است. وزرات ICT، شورای عالی اطلاع‌رسانی، شورای عالی فناوری اطلاعات که در بررسی نام آنها با توجه به تعریف فعالیت‌هایشان به چند نکته می‌رسیم مثلا در خصوص شورای عالی‌اطلاع‌رسانی نام این شورا خود برخاسته از یک مفهوم است که محتوای از پیش تعیین شده‌ای فقط اطلاع‌رسانی می‌شود و مفهوم ICT در آن جایگاه مشخصی ندارد. اصلا ما پدیده IT را به تنهایی نداریم چون که ارتباطات به طور کامل با آن عجین شده است و در حقیقت ICT را داریم، بنابراین شورای عالی فناوری اطلاعات متولی پدیده‌ای است که دیگر به تنهایی وجود ندارد. با این اوصاف یک نوع عقب‌ماندگی مفهومی بر این دو عنوان حاکم است. کمی عمیق‌تر که بررسی کنیم این دو نهاد برای جلب منابع رقیب یکدیگرند. از طرفی مهمترین دغدغه دولت در ICT دغدغه امنیتی است. دولت نگران تهدیدهای این پدیده است و فیلترینگ به اولویت اصلی وزارت ICT تبدیل شده است. طبیعی است که با چنین دیدگاهی چگونه می‌توان انتظار داشت دولت نقش خود را به خوبی ایفا کند. در چنین فضایی چگونه نهادی مانند انجمن می‌تواند نقشی موثر داشته باشد. [نشست تخصصی با دکتر خوارزمی در همشهری‌آنلاین] دکتر خوارزمی! اهالی ICT در ایران شاهد ظهور و تشکیل انجمنی در باب جامعه اطلاعاتی با حضور اساتید نامدار همچون شما بودند که شروعی به موقع محسوب می‌شد اما آیا با این شروع به موقع راهی مناسب طی شد؟ بی‌شک اهالی جامعه اطلاعاتی ایران آثار بزرگی را از انجمن متوقع هستند که تا به حال محقق نشده است. لطفا علت این موضوع را برایمان بگویید. در گزارش‌های موجود انجمن، هیئت مدیره از عملکرد انجمن راضی نیست. انجمن در دولت هشتم تشکیل شد، یعنی زمانی که حساسیت به ICT وجود داشت و آقای جهانگرد به عنوان مهره‌ای قوی با شناخت کامل از ICT در بدنه دولت بسیار موثر فعالیت می‌کرد. به طور طبیعی اشراف دولت بر ICT موجب پیمودن بهینه راه می‌شد. دولت هشتم مشوق توسعه نهادهای مدنی بود و در این خصوص حامی انجمن بود و انجمن که از درون جامعه مدنی شکل گرفته بود مورد حمایت قرار گرفت. ما اصلا دغدغه تامین مالی نداشتیم. انجمن با حضور فعال خود در اجلاس‌های بین‌المللی که کمک می‌کرد ایران نقش فعالی در مجامع بین‌المللی داشته باشد رشد خوبی را پیش‌بینی می‌کرد که به یک باره این فضا در نهایت اوج تغییر یافت. ICT و نهادهای متولی ICT اصلا مسیر حرکت و اولویت‌هایشان تغییر پیدا کرد و نهادهای مدنی هم فرصت‌ها را به تدریج از دست دادند. دولت از حامی تبدیل به مانع شد. این فضا هر نهادی از جمله انجمن را دچار شوک می‌کند. ما در دوره جدید فکر کردیم که با یک حرکت تازه فعالیت انجمن را سازماندهی کنیم و اتکا به دولت به عنوان حامی و پشتیبان را کاملا کنار گذاشتیم و آن را به عنوان منبعی آسیب‌پذیر تلقی کردیم. نقش انجمن به عنوان دیده‌بان علمی در ICT را پررنگ‌تر کردیم و از طریق فعال کردن اعضاء و کمیته‌ها سعی کردیم خلاءهایی را که بر اثر بی‌اعتنایی دولت ایجاد شده پرکنیم. در پیگیری برنامه‌های انجمن تفکر شما چیست؟ هر سازمانی از جمله انجمن احتیاج به مدیریت اجرایی قوی دارد. من از روز اول حضورم در انجمن، این خلاء را احساس کردم و دلم می‌خواست با جذب یک فرد توانمند مشکلات را سامان دهیم. در حال حاضر بحث تامین مالی را در دستور کار داریم امیدوارم بتوانیم بنیه قوی مالی را از طریق ارائه خدمات آموزش و پژوهش ایجاد کنیم. من فکر می‌کردم بعد از مدتی وزارت ICT متوجه می‌شود که با توجه به قابلیت‌های موجود در انجمن نقش کمرنگ خود در اجلاس‌ها را پر رنگ کند ما کمیته‌ای فعال کردیم که زمینه را فراهم آورد و با برنامه‌ریزی از طریق منابع مالی شخصی، اعضاء در همایش‌ها شرکت کنند. من با مقامات ارشد وزارتخانه گفت‌وگوی مفصل داشتم، ایشان اعتقاد داشتند که اصلا فضا مساعد نیست و به نظر من این البته خیلی هم با توجه به شرایط ایران عجیب نیست. متاسفم که فاجعه توسعه است. جاهایی هم در زمینه تکنولوژی دستاوردهای شگفت‌انگیز داشتیم که البته این محصول، دستاورد خردمندانه دولت نبوده است. بر وجود دبیرکل اجرایی چقدر تاکید دارید؟ هر عضوی از انجمن اگر بخواهد فعالیتی داشته باشد احتیاج به یک حامی جدی از طرف خود انجمن دارد. اگر اعضای انجمن کارآمد باشند روابط‌عمومی نقش موثرتری را می‌تواند ایفا کند. کمیته‌های انجمن با جدیت شکل گرفته‌اند که هماهنگی اینها نیاز به یک دبیر اجرایی دارد. دکتر معتمدنژاد و هیئت رئیسه توان این هماهنگی را ندارند، این خلاء هماهنگی همیشه در عرصه‌های ملی و بین‌المللی برای رسیدن انجمن به اهداف خود وجود دارد. هر چه کمیته‌ها فعال‌تر باشند حضور دبیر اجرایی پررنگ‌تر است؛ ما به دنبال یک دبیر اجرایی قوی هستیم اما جذب یک نیروی خوب هم مستلزم پیدایش توان مالی قوی در انجمن است. اکنون کمیته آموزش و پژوهش با همین رویکرد فعال است. امیدوارم که انجمن با تکیه بر تجربه دوره قبل و تحلیل درست فضا، با برنامه‌ریزی صحیح‌تر به حرکت خود ادامه دهد. خود شما از عملکرد انجمن راضی هستید؟ ما به تلاش خود ادامه می‌دهیم، دغدغه اصلی من حضور و مشارکت اعضاست و خیلی خوشحالم که یکی از اعضاء داوطلبانه سایت را فعال کرده‌اند. سایت، کاربرد سازنده‌ای دارد که از این طریق ارتباط با اعضاء محکم‌تر می‌شود، کمیته عضویت نیز کارش را شروع کرده و روابط‌عمومی هم در مرحله برنامه‌ریزی است. دکتر، کمیته روابط‌عمومی نقش مهم دارد. تاکنون مشکل انجمن عدم آمادگی هیئت‌مدیره برای حرکت‌های ریسک‌پذیر از جمله در حیطه فعالیت روابط‌عمومی بوده است. به طور مثال وقتی که ما می‌خواستیم همایش ملی برگزار کنیم باید به سمت جذب حمایت‌های ملی می‌رفتیم، اما همواره صرفا با نگاه دانشگاهی و علمی به این مسئله، جذب منابع مالی در هاله ابهام ماند. با این اوصاف چه باید کرد؟ به نظر من از آن اطمینان خاطر، این نوع برخورد با ملاحظه‌کاری صورت می‌گرفت تا ریسک‌پذیری. شوک حاصله از عدم پشتیبانی دولت از حرکت‌های انجمن موجب پیدایش تفکر تعریف مجدد استراتژی‌ها شد. این مشکل در حال حاضر برطرف شده و آموزش را به عنوان ابزار تامین مالی برای انجمن درنظر گرفتیم، متاسفم که کنفرانس بین‌المللی را در دوره اول با توجه به مشکلات موجود نتوانستیم برگزار کنیم. جذب حمایت‌های مالی مناسب با رعایت معیارهای منطقی و علمی حاکم بر انجمن در بحث آموزش در دستور کار کمیته آموزش قرار گرفته است. در حال حاضر اعضای هیئت‌مدیره که در گذشته نقش فعال نداشتند هر کدام مسئولیت راه‌اندازی این کمیته‌ها را بر عهده گرفتند. در آن زمان تمام بار بر دوش هیئت‌رییسه بود اما اکنون کار به کمیته‌ها و اعضاء محول شده است و خوشبختانه وضعیت مکانی دبیرخانه انجمن هم در دانشگاه شریف به همت دکتر تابش مشخص شده است. آرزو دارم که انجمن‌ها از طریق تبادل نظر، تجربه و همکاری با هم امکانات مالی کسب کرده و با هماهنگی و تعامل، فضایی مشترک برای گردهمایی و انجام فعالیت‌های مربوط به خود درنظر بگیرند تا در آن به تبادل نظر و دانش درباره یکدیگر بپردازند. این مسئله، هم‌افزایی فکری و تضارب آراء را به همراه داشته و نتایج خوبی برای رسیدن به اهداف بلند در سطح ملی را منجر می‌شود. با این تفسیر، فکر می‌کنید انجمن‌ها در کنار هم کارکردی مفید و تعاملی سازنده دارند؟ ما باید ضعف‌های ملی را از طریق تجربه بر طرف کنیم؛ باید با تجربه کار تیمی را یاد بگیریم و وارد این عرصه‌ها شویم. چه بهتر که انجمن‌های علمی پرچمدار این حضور و هم‌افزایی باشند. دکتر دغدغه خود و حرف اصلیتان را در باب جامعه اطلاعاتی برای خوانندگان ما بیان کنید. دکتر معتمدنژاد تشکیل شورای ملی را مطرح کردند، من دلم می‌خواهد انجمن نقش شورای‌ملی را ایفا کند، حالا که انجمن این راه را رفته بتواند منشاء اصلاح وضع موجود در دولت شود که با حذف نهادهای موازی و تشکیل نهاد واحد به عنوان متولی راهبری این فعالیت‌ها، مهم‌ترین نقش خود را که همانا اثربخش کردن ICT در توسعه پایدار ملی است ایفا کند. شورایی متشکل از 4 عنصر یاد شده در ابتدای بحث تشکیل شود که با همفکری و مشارکت یکدیگر، در سایه مدیریت دولت به راهبری صحیح ICT بپردازد. در این میان بخش خصوصی نیز نقش موثری را در کنار دولت دارد. خانم دکتر خوارزمی ضمن تشکر از وقتی که در اختیار خوانندگان ماهنامه دنیای کامپیوتر و ارتباطات قرار دادید بار دیگر آمادگی این رسانه را از جانب خودم و دیگر همکارانم به خصوص مدیر مسئول ماهنامه برای ارتقاء سطح کیفی انجمن در تلاش‌های ملی اعلام می‌دارم. شما همیشه به عنوان عضو موثر، نگران دغدغه‌های انجمن هستید. احساس کنید خودتان در کار اجرایی هستید. نگاه جدی‌تر و حمایتی‌تری داشته باشید من شک ندارم انجمن بدون همکاری صمیمانه شما و رسانه‌ها نمی‌تواند اهداف خود را اجرایی کند.
در همین زمینه: گزارش همشهری‌آنلاین از نشست تخصصی جامعه اطلاعاتی
سخنرانی؛ جامعه اطلاعاتی چیست؟
بزرگداشت دکتر شهشهانی در سمینار چهلمین سال اینترنت
نشست ارتباطات و جامعه اطلاعاتی در برنامه پنجم برگزار شد
انحصار اطلاعات در جامعه اطلاعاتی از دست دولت خارج است
برنامه‌جامع برای آینده جامعه‌اطلاعاتی ایران ضروری است
گزارش همایش سیاست‌گذاری توسعه فناوری اطلاعات
سند توسعه داریم؛ دریغ از یک برنامه جامع
همایش: سیاست‌گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران
ایران و مسائل بین‌المللی راهبری اینترنت
محتوای دیجیتالی در کشور مورد غفلت قرار گرفته است
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
جهانی شدن بازار فرهنگ
ایران و جامعه اطلاعاتی در گفتگو با دکتر معتمد نژاد
جامعه اطلاعاتی به اطلاعات منسجم و در دسترس نیاز دارد
هیات‌مدیره دوم انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی
سازمان‌های دولتی نقش چندانی در فعالیت‌های جامعه اطلاعاتی ندارند

آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران

مطالعات شهر مجازی تهران در دانشگاه تهران آغاز شده است و به عبارت بهتر شهر مجازی تهران در دست طراحی است تولد فضای مجازی به موازات فضای واقعی و انتقال بسیار از فعالیت‌های رومزۀ فضای فیزیکی واقعی به فضای مجازی واقعی باعث شده است که حیات در کرۀ مجازی واقعی با جدیت و گاهی با شدت بیشتری از زندگی در کرۀ فیزیکی واقعی دنبال شود. از سوی دیگر، از آنجا که یکی از شاخص‌های مهم دوران مدرن، توسعه روزافزون زندگی صنعتی و رشد شهرنشینی است، پرداختن به این مهم از اولویت‌های سیاستگذاران و نیز محافل دانشگاهی است. ظهور فضای مجازی واقعی نویدی بود از احتمال رخداد احتمالی که می‌توانست از تنش‌ها و ناکامی‌های زندگی در فضای فیزیکی بکاهد و خستگی‌ها و افسردگی‌ها را تا حدی آرام بخشد. تولد شهرهای مجازی با انواع گوناگون، از مهمترین اقداماتی بود که اغلب از سوی دولت‌ها یا شهرداری‌های مهم جهان برای بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های این فضای نوظهور انجام شد. بر این اساس شهر مجازی تهران با هدف ایجاد خدمات آسان برای شهروندان تهرانی در همه نقاط جهان، کاهش تخریب محیط زیست و کاهش آلودگی هوا، کاهش هزینه‌ها، فراهم آوردن فضای بهتر برای «عدالت در بهره‌برداری از امکانات شهری»، تمرکزگرایی امکانات شهری و بهره‌برداری غیرمتمرکز در دست طراحی است و مطالعات آن در دانشگاه تهران آغاز شده است [آشنایی با تاریخ تهران]. شهر مجازی تهران منجر به از بین رفتن «بالاشهر» - «پائین‌شهر» و «مرکز» - «پیرامون» خواهد شد و قدمی است برای نزدیک‌تر شدن به «عدالت شهری» با رویکرد مثبت به نیازهای همه شهروندان، همه گروه‌های سنی و گروه‌های خاص اجتماعی. به نظر می‌رسد شهر مجازی تهران در نوع خود بی‌نظیر است و از ظرفیت‌های متفاوتی در مقایسه با شهرهای مجازی جهان برخوردار است. شهر مجازی تهران، شهری دینی، فرهنگی و در عین حال مملو از خدمات الکترونیک شهری خواهد بود (به نقل از سعید رضا عاملی در خصوص اهداف طراحی شهر مجازی تهران). لازم به ذکر است که این پروژه زیر نظر دکتر سعیدرضا عاملی، یک تیم مشورتی با تخصص‌های بین رشته‌ای از اساتید برجسته کشور و یک تیم کارشناسی توانا از فارغ‌التحصیلان دانشگاه تهران انجام می‌شود. این پروژه به‌صورت گسترده و فراگیر، ابعاد مختلف شهر مجازی تهران را مورد بررسی قرار می‌دهد. در همه فرایندهای مطالعاتی، تیم فعال بر روی این پروژه با مناطق بیست‌و‌دوگانه شهرداری تهران، سازمان‌های تابعه و مراکز مهم اداری شهر در تعامل خواهد بود. سازمان فن‌آوری‌های شهرداری تهران که مجری اصلی شهر مجازی تهران خواهد بود و در واقع مدیریت برنامه‌ای شهر مجازی تهران را بر عهده خواهد داشت در مسیر کار بازخوردهای برنامه‌ای را دنبال می‌کند. اولین شهر مجازی (نه با ظرفیت‌ها کامل) در هلند با ساخت شهر مجازی آمستردام آغاز شد و امروز بسیاری از شهرهای مهم، بخش قابل توجهی از خدمات خود را در فضای شهر مجازی به‌صورت الکترونیک عرضه می‌کنند. شهرداری تهران به عنوان یکی از بزرگترین شهرداری‌های منطقه، ایجاد شهر مجازی تهران را به عنوان فضایی که می‌تواند انجام بسیاری از امور شهری را تسهیل کند و از ترددهای غیرضروری شهری جلوگیری کند، با همکاری پژوهشی دانشگاه تهران، در دستور کار خود قرار داده است. پرسشنامه شهر مجازی دست اندرکاران پروژه گفته‌اند: ما را در فهم نیازهای خود یاری کنید.
پرسشنامۀ «اولویت‌سنجی، نیازسنجی و خدمات الکترونیک شهر مجازی تهران» بخشی مهم از مطالعات این پروژه است که تلاش می‌کند با مطالعۀ اولویت‌های شهروندان تهرانی در حوزۀ مسائل شهری، راه‌اندازی این شهر را بر نیازهای آنان متکی کند. با پاسخگویی خود به این پرسشنامه به انجام این تحقیق یاری برسانید
در همین زمینه: تمدن اسلامی صاحب شهر مجازی می‌شود
شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک
گزارش خدمات تعاملی الکترونیک کشور منتشر می‌شود
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
نارضایتی نیمی از مردم تهران از خدمات الکترونیک بانک‌ها
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
فاصله 3 ساله پایتخت ایران با جامعه ایمن
اجلاس شهرداران جهان درباره دولت الکترونیک
ساخت خانه‌های IT در محلات تهران
آغاز فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک از پاییز
راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان
شهر الکترونیک، راهی برای تحقق شعار عدالت است
انتشار راهیاب تهران بزرگ
بانک‌های الکترونیکی می‌آیند
مهلت 6 ماهه دولت به بانک‌ها
فناوری اطلاعات می‌تواند عقب ماندگی‌ها را جبران کند
شهر الکترونیک کمیته نظارت بر سیاست‌ها می‌خواهد
زندگی شبکه‌ای در پیچ و خم خیابان‌ها
گزارش تصویری: کنفرانس بین‌المللی شهر الکترونیک
شهر الکترونیک به مشارکت و همگرایی نیاز دارد
محورهای نخستین روز کنفرانس بین‌المللی شهر الکترونیک
شهر الکترونیک باید عدالت محور باشد
شهردار تهران: فناوری‌اطلاعات بهترین راه بسط عدالت اجتماعی است
کنفرانس بین المللی شهر الکترونیک اول اسفند در تهران
تهران؛ یک گام دیگر به‌سوی شهر الکترونیک
نشست تخصصی: شهر الکترونیک
قالیباف: باید به سمت شهر مجازی حرکت کنیم
1818، گامی به سوی دولت الکترونیک
آموزش اینترنت برای کاهش ترافیک
خدمات‌رسانی شهرسازی در تهران الکترونیکی شد
آغاز همایش بین‌المللی شهرداری الکترونیک
شهرسازی و شبکه اطلاعات جغرافیایی
برنامه‌های شهرداری برای توسعه فناوری الکترونیک
قالیباف: فن‌آوری اطلاعات ضرورت اجتناب‌ناپذیر شهرهای مدرن است
مدیریت شهری و تهران الکترونیک
شهر الکترونیک؛ رویایی در بیداری
کنترل دیجیتالی تهران
معرفی سامانه آدرس‌یاب شهر تهران
نخستین جشنواره ساب پورتال‌های شهرداری تهران
شهر الکترونیک برای کاهش ترافیک
باشگاه شهر الکترونیکی قرآنی دانشجویان آغاز به کار کرد
پرسش و پاسخ‌های نشست شهر مجازی
شهر مجازی؛ گزارش یک نشست
فناوری اطلاعات مکانی در مکان یابی خودروهای امدادرسان
شهرداری تهران تا پایان امسال به سیستم یکپارچه شهرسازی مجهز می‌شود
افتتاح دو پروژه هوشمند
آموزش شیوه‌های زندگی الکترونیک
تهران شهر نرم‌افزارها می‌شود
برنامه های مدیریت شهری برای تحقق تهران الکترونیک

اجلاس شهرداران جهان درباره دولت الکترونیک

شهر سئول کره جنوبی میزبان شهرداران ومقامات 35 شهر جهان بود که به منظور بحث و تبادل نظر درباره دولت الکترونیک گرد هم آمده بودند. به گزارش خبرنگار سما، این اجلاس شامل برنامه های متعددی نظیر میزگرد شهرداران، معرفی تجارب موفق شهرهای مختلف در توسعه دولت الکترونیک و تورهای فرهنگی و تخصصی در زمینه فناوری های اطلاعات و ارتباطات بود. این اجلاس در نهایت با ایراد بیانیه پایانی مجمع و توافق شهرداران به منظور توسعه دولت الکترونیک برای ارتقای مدیریت شهری، تبادل دانش و تجارب موفق کسب شده در این زمینه، تقویت ظرفیت‌های دیجیتال شهری و تلاش برای کاهش شکاف دیجیتال به پایان رسید. بنا بر این گزارش، شهردار تهران نیز از جمله مدعوین ویژه این اجلاس بود که به دلیل مشغله فراوان کاری، امکان حضور در این اجلاس را نیافت و خدادادی، مشاور امور بین الملل شهردار تهران و قائمی مدیر عامل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران، به نمایندگی از شهرداری تهران در این اجلاس حاضر شدند که ضمن قرائت پیام دکتر قالیباف، برخی تجارب موفق شهرداری در راستای توسعه دولت الکترونیک نظیر سامانه مدیریت شهری 137 را تشریح کردند.[قالیباف در فهرست 11 شهردار برتر جهان] همچنین در حاشیه این اجلاس، پیام دعوت دکتر قالیباف برای حضور در اولین اجلاس شهرداران آسیایی که آبان ماه سال جاری در تهران برگزار خواهد شد، به تعدادی از شهرداران آسیایی شرکت کننده در اجلاس تسلیم شد. لازم به ذکر است کره جنوبی که از لحاظ استفاده از پهنای باند و نیز پیشتازی در ایجاد دولت الکترونیک در جهان رتبه اول را داراست، بهترین گزینه برای میزبانی چنین اجلاسی بود
در همین زمینه: ناگفته‌هایی از مشکلات دولت الکترونیک
حلقه‌های مفقوده دولت الکترونیک در ایران
گزارش خدمات تعاملی الکترونیک کشور منتشر می‌شود
توسعه ICT ؛ اولویت فراموش شده دولت و مجلس
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران

ساخت خانه‌های IT در محلات تهران

«کلانشهر تهران، شهر الکترونیکی می‌شود.» این جمله دکتر قالیباف در نخستین ماه‌هایی که مسئولیت شهرداری تهران را بر عهده گرفته بود، نشان ازعزم جدی شهرداری تهران در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات دارد. همان زمان، قالیباف، با بیان اینکه بستر مربوط به ICT برای مدیریت کامل در شهرداری تهران فراهم است و باید از این ظرفیت‌ها استفاده کرد، دستیابی به مدیریت واحد شهری را منوط به توسعه شهر الکترونیکی دانست. حالا حدود 3 سال از آن زمان می‌گذرد و می‌توان ارزیابی درستی از آنچه شهردار تهران وعده کرده بود داشت. توسعه دفاتر خدمات الکترونیک شهری و راه‌اندازی پرتال الکترونیک شهر تهران از جمله فعالیت‌هایی است که در این مدت انجام شده است، اما شهردار تهران همچنان توسعه زیرساخت‌های الکترونیک را از اولویت‌های اصلی توسعه شهری می‌داند: بهترین راه برای تحقق شعارهایی از جمله عدالت، صرفه جویی و مبارزه با فساد، توسعه سامانه‌های الکترونیک در شهر است که فرصت برابر برای برخورداری از امتیازات و امکانات را در اختیار شهروندان قرار می‌دهد و رانت اطلاعاتی را از بین می‌برد. در همین راستاست که توسعه و ساخت خانه‌های IT در محلات تهران در برنامه امسال تابستان شهرداری جای دارد. به همین بهانه با علی‌اصغر قائمی، مدیر‌عامل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری و مهدی عباسعلی مدیرعامل مؤسسه رایانه‌شهر تهران گفت‌وگو کرده‌ایم ساخت خانه‌های IT از کجا شروع شد؟ قائمی: شهردار تهران در سخنرانی‌های مختلف تربیت، آموزش و تعلیم شهروندان را یکی از 3 راهبرد اصلی فعالیت‌های مدیریت شهری عنوان کرده‌اند. پیرو اظهار نظرات ایشان در بحث سرویس‌های الکترونیک فعالیت گسترده‌ای در شهرداری و سازمان فناوری اطلاعات شهرداری تهران انجام شد و از آنجاکه سازمان فرهنگی- هنری در حوزه آموزش با شهروندان تعامل خوبی داشت، جلسات مشترکی برگزار شد که ماحصل این جلسات تصمیم بر تشکیل تعدادی خانه IT در محله‌های تهران است. پس این خانه‌های IT قرار است وظیفه تربیت شهروند الکترونیک را بر عهده داشته باشند؟ عباسعلی: آموزش بحث اصلی است و از طریق این نقاط سیاست کلی تربیت شهروند الکترونیک در برنامه سازمان فرهنگی- هنری قرار می‌گیرد. و بحث‌های فرعی در این مجموعه‌ها؟ عباسعلی: قرار است روی ساخت بازی‌های رایانه‌ای و ساخت انیمیشن به‌صورت آماتوری هم فعالیت کنیم چون کار میدانی ما نشان داده که در این زمینه قابلیت زیادی در کشور داریم. ارائه سرویس‌ها و خدمات مورد نیاز شهروندان در زمینه فناوری اطلاعات هم از دیگر فعالیت‌های ما به شمار می‌رود. استفاده از خدمات این خانه‌های IT رایگان است؟ قائمی: نه، کلاس‌های آموزشی رایگان نیست ولی برای گروه‌های مختلف مثل دانش‌آموزان، دانشجویان، بسیجیان و... آیین‌نامه تخفیف داریم. در واقع نگاه ما یک نگاه یارانه ای است. این نوعی رقابت با بخش خصوصی نیست؟ الان مراکز بسیاری در بخش آموزش دوره‌های رایانه فعال هستند. قائمی: نه. ما فقط قصد داریم تا با برگزاری دوره‌های حداقلی ICDL شهروندان را به سطح یک کاربر معمولی برسانیم. ضمن اینکه این خانه‌ها قرار است مرکز ارائه خدمات IT باشند و نه مرکز آموزشی. از آن گذشته ما حتی قصد تصدی‌گری هم نداریم و برنامه‌مان این است که بعد از یک سال اداره خانه‌ها به مردم واگذار شود و نظارت و سیاستگذاری بر عهده ما باشد. برای استفاده از خانه‌های IT چه کسانی جامعه هدف شما را تشکیل می‌دهند؟ عباسعلی: همه شهروندان. اما شما اشاره کردید که برای استفاده از کلاس‌ها برای گروه‌هایی چون دانشجویان و دانش‌آموزان تخفیف‌هایی دارید. گروه‌هایی در مراکز دیگر هم امکان استفاده از خدمات آموزشی و برخورداری از تخفیف را دارند و به‌علاوه انگیزه استفاده از این امکانات در این گروه‌ها به‌صورت بالقوه بیشتر است. وقتی از همه شهروندان صحبت می‌کنیم مثلا مادربزرگ من هم باید انگیزه و امکان استفاده از خدمات الکترونیک شهری را داشته باشد. قائمی: همین‌طور است. خدمات باید برای مردم ملموس شود و فرهنگ‌سازی لازم انجام شود. اگر شهروندان ما بدانند که مثلا با استفاده از پرتال الکترونیک شهر تهران می‌توانند عوارض خودرو خود را بپردازند مسلما انگیزه لازم برای استفاده از این خدمات را خواهند داشت. وقتی صحبت از فرهنگ‌سازی می‌شود این نگرانی وجود دارد که ماجرا به‌صورت شعاری و با چند همایش و چاپ مقاله و پوستر تمام شود. عباسعلی: فرهنگ‌سازی بستر‌های مختلفی دارد. از برگزاری کلاس‌های آموزشی گرفته تا چاپ بروشور و البته تهیه CD‌های آموزشی. سعی ما این است در قالب بسته‌های فرهنگی که در تابستان در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد، این اطلاعات را هم به مردم برسانیم. البته ما نباید زیاد هم نگران استفاده مردم از خدمات باشیم ؛ اگر همه دستگاه‌ها خدمات خوب و کاملی ارائه دهند مسلما شهروندان از این خدمات استقبال می‌کنند. مردم دنبال استفاده از خدمات با‌کیفیت‌تر، راحت‌تر و کم‌هزینه‌تر هستند و نیازی به سیاستگذاری حاکمیت در این زمینه نیست. پس باز هم می‌رسیم به همان بحث قدیمی و تکراری که اگر خدمات ارائه شود مردم استفاده می‌کنند اما برای ارائه خدمات باید زیر ساخت هایی فراهم شود که در حال حاضر به‌صورت کامل مهیا نیست. قائمی: در سال‌های اخیر کار‌های خوبی در این زمینه انجام شده است اما هنوز مسائل دست و پاگیر حقوقی را داریم که متولیان باید فکری به حالش بکنند. بحث پول الکترونیک و امنیت فضای سایبر را داریم و از اینها گذشته پهنای باند و سرعت کافی اینترنت باید در اختیار شهروندان باشد. اما بعضی از مسئولان متولی IT در کشور معتقدند از آنجایی‌که حدود 26 میلیون از کاربران اینترنت در ایران وقت خود را در محیط های چت می‌گذرانند و نهایتا برای چک کردن ای‌میل از اینترنت استفاده می‌کنند سرعت 56 کیلوبیت کافی است. عباسعلی: حتی اگر چنین آماری صحیح باشد این نقطه ضعف ماست که نتوانسته‌ایم سرویس‌ها و خدمات لازم را برای استفاده مردم در محیط مجازی مهیا کنیم. علاوه بر این حتی در تولید محتوای به روز و مورد نیاز مردم هم ضعیف عمل کرده‌ایم. متأسفانه ما در تبدیل فرصت به تهدید خیلی حرفه‌ای شده‌ایم اما باید بپذیریم که ما چه بخواهیم و چه نخواهیم دنیای مجازی به سرعت در حال پیشرفت است و ما نباید فرصت‌سوزی کنیم. آیا شما سرعت 56 را برای استفاده از خدمات الکترونیکی و رسیدن به مفهوم شهروند الکترونیک کافی می‌دانید؟ قائمی: اگر به‌دنبال کارکرد هستیم باید سرعت اینترنت بالا باشد. سرعت 56 شاید برای انتقال TEXT کافی باشد اما مثلا برای مقوله آموزش مجازی حتی سرعت 128 هم کافی نیست. سرعت و خدمات لازم و ملزوم یکدیگرند. هرچه سرعت بالا‌تر باشد توانایی ارائه سرویس و استفاده از خدمات بالا می‌رود. این را هم بپذیریم که غالب مردم ما به کارکرد‌های منفی فناوری فکر نمی‌کنند و راهکار مقابله با رویکرد‌های منفی احتمالی، پرهیز از فناوری نیست بلکه باید آنقدر جاذبه‌های مثبت را زیاد کنیم که کسی به طرف استفاده منفی متمایل نشود.
در همین زمینه: نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری
شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
آغاز فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک از پاییز
راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان
انتشار راهیاب تهران بزرگ
کیفیت و سرعت عمل حرف اول را می‌زند
شهر الکترونیک کمیته نظارت بر سیاست‌ها می‌خواهد
اسناد 100 ساله شهرداری در موزه مجازی
زندگی شبکه‌ای در پیچ و خم خیابان‌ها
شهر الکترونیک به مشارکت و همگرایی نیاز دارد
محورهای نخستین روز کنفرانس بین‌المللی شهر الکترونیک
شهر الکترونیک باید عدالت محور باشد
کنفرانس بین المللی شهر الکترونیک اول اسفند در تهران
اینترنتی بخرید و حتی چانه هم بزنید!
نصب کیوسک‌های اینترنتی در تهران
آغاز همایش بین‌المللی شهرداری الکترونیک
شهرسازی و شبکه اطلاعات جغرافیایی
قالیباف: فن‌آوری اطلاعات ضرورت اجتناب‌ناپذیر شهرهای مدرن است
مدیریت شهری و تهران الکترونیک
شهر الکترونیک؛ رویایی در بیداری
کنترل دیجیتالی تهران
معرفی سامانه آدرس‌یاب شهر تهران

آغاز فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک از پاییز

مدیرکل ضوابط و مقررات شهرسازی شهرداری تهران گفت: دفاتر خدمات الکترونیک شهر هم اکنون در مناطق ۲۲گانه توسط کارکنان شهرداری اداره می‌شوند که از پاییز امسال بخش خصوصی عهده دار ارائه خدمات در این حوزه خواهد شد. به گزارش همشهری، فرزان شیروان‌بیگی خاطرنشان کرد: فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک شهر براساس مصوبه شورای شهر از سال گذشته در دستور کار شهرداری تهران قرار گرفت و این دفاتر در مناطق ۲۲ گانه تهران با استفاده از کارکنان شهرداری شروع به فعالیت کردند. وی استفاده از توان بخش خصوصی را از اهداف اولیه شهرداری تهران در دایر کردن این دفاتر دانست و افزود: فراخوان دعوت از بخش خصوصی ابتدای سال‌جاری از طریق سایت شهرداری و روزنامه‌ها ارائه شد که ۱۱۷۰ نفر ابتدای امر اعلام آمادگی کردند که از میان آنها پس از بررسی مدارک، ۳۰۰ نفر پذیرفته شد. مدیرکل ضوابط و مقررات معاونت معماری و شهرسازی شهرداری تهران یادآور شد: از میان این افراد ۱۵۰ نفر مراحل کنترل صلاحیت‌های فنی، کارشناسی، اجرایی و... را طی می‌کنند و همزمان با این مرحله سرفصل‌های آموزشی و دوره‌های توجیهی را نیز طی خواهند کرد تا در نهایت ۷۰ نفر به‌عنوان برگزیده نهایی معرفی شوند.
در همین زمینه: نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری
پرداخت الکترونیک در فضای اینترنت برای ایرانی‌ها فراهم است
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
راه اندازی 6500 روستای الکترونیک در ایران
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
ساخت خانه‌های IT در محلات تهران
راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان
انتشار راهیاب تهران بزرگ
کیفیت و سرعت عمل حرف اول را می‌زند
شهر الکترونیک کمیته نظارت بر سیاست‌ها می‌خواهد
اسناد 100 ساله شهرداری در موزه مجازی
زندگی شبکه‌ای در پیچ و خم خیابان‌ها
شهر الکترونیک به مشارکت و همگرایی نیاز دارد
محورهای نخستین روز کنفرانس بین‌المللی شهر الکترونیک
شهر الکترونیک باید عدالت محور باشد
کنفرانس بین المللی شهر الکترونیک اول اسفند در تهران
اینترنتی بخرید و حتی چانه هم بزنید!
نصب کیوسک‌های اینترنتی در تهران
آغاز همایش بین‌المللی شهرداری الکترونیک
شهرسازی و شبکه اطلاعات جغرافیایی
قالیباف: فن‌آوری اطلاعات ضرورت اجتناب‌ناپذیر شهرهای مدرن است
مدیریت شهری و تهران الکترونیک
شهر الکترونیک؛ رویایی در بیداری
کنترل دیجیتالی تهران
معرفی سامانه آدرس‌یاب شهر تهران
نخستین جشنواره ساب پورتال‌های شهرداری تهران

نشست تیرماه انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی

مطالعات مربوط به گذر از شکاف دیجیتال در نشست انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی بررسی می‌شود نشست تیرماه انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی با عنوان بحث و گفتگو پیرامون مطالعات مربوط به گذر از شکاف دیجیتال برگزار می‌شود این نشست شنبه 15/4/87 از ساعت 15:30 تا 17:30 در محل سالن کنفرانس مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف برگزار می‌شود. گفتنی است سخنرانان اصلی این نشست دکتر یحیی تابش و دکتر شهیندخت خوارزمی هستند. انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی از اعضای خود و از دیگر کارشناسان و علاقمندان حوزه فنآوری اطلاعات جهت شرکت در این نشست و بحث و بررسی پیرامون موضوع دعوت به عمل آورده است زمان: شنبه 15/4/87 ساعت 15:30 تا 17:30 نشانی: تهران، خیابان آزادی، دانشگاه صنعتی شریف، ساختمان مرکز محاسبات، اتاق کنفرانس
در همین زمینه: گزارش همایش سیاست‌گذاری توسعه فناوری اطلاعات
سند توسعه داریم؛ دریغ از یک برنامه جامع
همایش: سیاست‌گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
نشست مجمع عمومی انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی

راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان

معاونت کنترل کیفیت و رئیس امور مهندسان ناظر معاونت شهرسازی شهرداری تهران از راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان خبر داد. جابر نصیری با اعلام این مطلب به همشهری گفت: کلیه فعالیت‌ها و خدماتی که از سوی این واحد به مهندسان ارائه می‌شود از این به بعد به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود. او اضافه کرد: به‌منظور تسهیل در ارائه امور معاونت کنترل و کیفیت و جلوگیری از اتلاف وقت و کاهش سفرهای درون‌شهری با راه‌اندازی سایت و ارائه پسورد به مهندسان، میزان مراجعه آنها به این مرکز کاهش یافته و تمام فعالیت‌ها به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود. نصیری با اشاره به اینکه هر سال ۲۷ هزار پروانه ساختمانی- یعنی معادل ۲۸ میلیون متر مربع پروانه ساختمانی- صادر می‌شود، گفت: راه‌اندازی سامانه الکترونیکی برای این بخش نقطه عطفی در این بخش از خدمات شهرداری به حساب می‌آید. وی با بیان اینکه از این به بعد کل کار به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود، افزود: طرح‌های مهندسان که از طریق اینترنتی با این بخش در ارتباط هستند، در نهایت از همین طریق برای بایگانی به باکس بایگانی شهرداری ارسال و بایگانی کاغذی به مرور حذف خواهد شد.
در همین زمینه: نخستین مزرعه اینترنتی ایران
راه اندازی 6500 روستای الکترونیک در ایران
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
ساخت خانه‌های IT در محلات تهران
آغاز فعالیت دفاتر خدمات الکترونیک از پاییز
همسایگی مسکن، محیط زیست و شهر
شهر الکترونیک، راهی برای تحقق شعار عدالت است
انتشار راهیاب تهران بزرگ
کیفیت و سرعت عمل حرف اول را می‌زند
بانک‌های الکترونیکی می‌آیند
مهلت 6 ماهه دولت به بانک‌ها

نشست مجمع عمومی انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی

نشست مجمع عمومی انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی(IRASIS) برگزار می‌شود وب‌سایت انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی اعلام کرد: "به اطلاع کلیة اعضای انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی و سایر دوستداران مباحث مربوط به علوم ارتباطات و فناوری‌های اطلاعات می‌رساند؛ پیرو استقبال گستردة فرهیختگان و علاقه‌مندان به این حوزه، به منظور راحتی شرکت‌کنندگان در این نشست، مقرر گردید نشست مجمع عمومی این انجمن، در سالن شهید مطهری دانشکدة علوم اجتماعی و علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شود.
لذا از عموم علاقه‌مندان برای شرکت در مجمع عمومی انتخابات دور دوم هیات مدیره انجمن ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی دعوت به عمل می‌آید." زمان: 24 اردیبهشت ماه 1387 ساعت 16:30 الی 18:30
مکان: خیابان شریعتی، سه راه ضرابخانه، خیابان داوود گل نبی، دانشکدة علوم اجتماعی و علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی
در همین زمینه: سخنرانی؛ جامعه اطلاعاتی چیست؟
نشست ارتباطات و جامعه اطلاعاتی در برنامه پنجم برگزار شد
برنامه‌جامع برای آینده جامعه‌اطلاعاتی ایران ضروری است
گزارش همایش سیاست‌گذاری توسعه فناوری اطلاعات
سند توسعه داریم؛ دریغ از یک برنامه جامع
همایش: سیاست‌گذاری‌های توسعه فناوری اطلاعات در ایران
ایران و مسائل بین‌المللی راهبری اینترنت
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
نشست تیرماه انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه اطلاعاتی
جامعه اطلاعاتی به اطلاعات منسجم و در دسترس نیاز دارد
پیام دبیر کل سازمان ملل به مناسبت روز جهانی ارتباطات
هیات‌مدیره دوم انجمن‌ایرانی مطالعات جامعه‌اطلاعاتی
برنامه روسیه برای رسیدن به جامعه اطلاعانی اعلام شد
ویتنام میزبان کنفرانس ابعاد اخلاقی جامعه‌اطلاعاتی
کتاب تحقیق در جامعه اطلاعاتی منتشر شد
مدیریت دانش در جامعه اطلاعاتی بررسی می‌شود
سازمان‌های دولتی نقش چندانی در فعالیت‌های جامعه اطلاعاتی ندارند
کارآفرینی دیجیتالی و جامعه اطلاعاتی ایران
پروفسور معتمدنژاد: بسیاری از اهداف WSIS محقق نشد
جامعه اطلاعاتی باز و فراگیر برای جوانان
نشست‌های جامعه اطلاعاتی در زمینه 11 خط عمل
گزارش همشهری‌آنلاین از نشست 11 خط عمل جامعه اطلاعاتی
15 اسفند: نشست ایران و یازده خط عمل دو اجلاس جهانی
نشست خبری سمینار ایران و 11 خط عمل جامعه اطلاعاتی
اذعان به نقش مهم ایران در اقدامات جهانی برای جامعه اطلاعاتی
پرسش و پاسخ‌های نشست شهر مجازی
شهر مجازی؛ گزارش یک نشست
نشست شهر مجازی برگزار می‌شود
برپایی نشست خدمات اینترنتی و توسعه فضای مجازی
نشست تخصصی: ISPها و توسعه فضای مجازی
جامعه اطلاعاتی؛ هزار کارشناس اینترنتی در آتن
گروه تازه در مسیر جامعه اطلاعاتی
نشست مجمع راهبری اینترنت در آتن
هم‌اندیشی درباره نشست‌های جهانی جامعه اطلاعاتی
از ژنو تا تونس و از تونس تا آتن
سایت ایران و جامعه اطلاعاتی دوباره راه اندازی شد
رو در رو با مانوئل کستلز
تکامل جامعه اطلاعاتی: مرور یک گزارش
فصلنامه تکفا؛ ویژه جامعه اطلاعاتی

شهر الکترونیک، راهی برای تحقق شعار عدالت است

شهردار تهران با حضور در شبکه ۶ سیما، عملکرد شهرداری تهران در طول ۲.۵ سال گذشته و برنامه های آینده مدیریت شهری را تشریح کرد. در این برنامه ۴۵ دقیقه‌ای، محمدباقر قالیباف عملکرد شهرداری را در چند سال اخیر قابل قبول خواند وگفت: کارهای اساسی برنامه‌ریزی شهری انجام گرفته و امروز بر امور مدیریت شهر مسلط هستیم. می‌دانیم که چه می‌خواهیم و به کجا می‌خواهیم برویم و چگونه باید برویم. امروز در شهر، مدیریتی زنده و با برنامه جاری است و کارها را پیش می برد. شهردار تهران در پاسخ به سؤال مجری در مورد سامانه ۱۳۷ و مساعدت آن به مدیریت شهری اظهار داشت: شماره تلفن ۱۳۷ در واقع یک سامانه مدیریتی است که نبض شهر در آن می‌تپد. در این سامانه، کار ما بیشتر جنبه خدماتی دارد و با دسترسی آسان به نیازهای مردم پاسخ می‌دهد. در روز حدود ۴ هزار تماس تلفنی با این سامانه برقرار می‌شود که حدود ۱۲۰۰ مورد از آنها نیاز به اقدام جدی دارد. قالیباف در باره اولویت‌های مدیریت شهری خاطر نشان کرد: دغدغه من به عنوان شهردار باید خواسته‌های مردم باشد. از طریق سامانه ۱۸۸۸ دریافته‌ایم که مهم‌ترین دغدغه مردم، موضوع ترافیک و معضلات ناشی از آن نظیر آلودگی هوا و صعوبت حمل و نقل است. در خصوص جلوگیری از تخریب باغ‌ها و فضای سبز شهری، قالیباف با تاکید بر تلاش شهرداری بر توسعه فضای سبز شهر ادامه داد: « انصافا در سال های اخیر به موضوع فضای سبز توجه ویژه ای شده و سرانه آن از ۵ متر به ۱۱ متر افزایش یافته است. در مواقعی هم که به اجبار در طرح های توسعه شهری مواردی از جابه‌جایی درختان اتفاق می افتد این کار روال قانونی و منطقی خود را طی می کند. الان جلوی تخریب باغ های درون شهری به جد گرفته شده و نمی گذاریم باغ به برج تبدیل شود. شورای شهر و شهرداری روی این موضوع بسیار تاکید دارند.» شهردار تهران ۳ راهبرد اصلی فعالیت های مدیریت شهری‌را «فعالیت های اقتصادی و خدماتی»، «تربیت،آموزش و تعلیم شهروندان» و «آسایش و رفاه شهروندان» برشمرد و در مورد ضرورت توسعه فضاهای فرهنگی و تفریحی گفت: « این که در تهران مردم مجبورند چند شیفت کار کنند و نیز وجود مشکلاتی همچون ترافیک و آلودگی، ایجاب می کند که فضای مناسب و کافی را برای رفع خستگی و استراحت و تفریح مردم ایجاد کنیم. لذا در جهت آسایش و رفاه شهروندان، خانه های فرهنگ و اماکن مذهبی را توسعه داده ایم، سالن های سینما و تئاتر ساخته ایم، فضاهای سبز و پاتوق های محلی، سرسراهای ورزشی و اجتماعات احداث و برنامه های زیادی را در جهت غنی سازی اوقات فراغت شهروندان اجرا کرده ایم . به طور مثال در طول ۲۲ ماه گذشته ۵۰۰ زمین چمن مصنوعی با اولویت مناطق محروم و محله های جنوب شهر ایجاد کرده‌ایم.» شهردار تهران در مورد احداث نمایشگاه بین المللی جدید گفت: «همان گونه که به مردم تهران قول دادیم، نمایشگاه بین‌المللی را در محل شهر آفتاب در جوار مرقد مطهر حضرت امام خمینی، که دسترسی به مترو دارد، احداث می‌کنیم. به همین منظور قرارداد با سرمایه گذار خارجی در حال نهایی شدن است و امیدواریم در زمانبندی ۳ ساله احداث نمایشگاه و هتل و شهربازی مجاور آن را به پایان برسانیم.» در باره برنامه های شهرسازی و اصلاح بافت های فرسوده شهری، قالیباف به طرح جامع شهری اشاره کرد و افزود: « طرح جامع شهرتهران با دیدگاهی راهبردی تنظیم شده و پس از کار متراکم و فشرده کارشناسی داخلی و خارجی، سیر مراحل اداری و قانونی را طی کرد و در شورای عالی شهرسازی به تصویب رسید و جهت اجرا به شهرداری ابلاغ شد. در طول ۴۰ سال گذشته شهر تهران به طور سلیقه‌ای و بدون سند بالادستی، که روال منطقی و قانونی خود را طی کند، اداره می‌شده است اما اکنون طرح جامع فعلی می‌تواند راهگشای حل بسیاری از مشکلات باشد.» قالیباف توسعه زیرساخت های الکترونیک را از اولویت های اصلی توسعه شهری دانست و تاکید کرد که بهترین راه برای تحقق شعارهایی از جمله عدالت، صرفه جویی و مبارزه با فساد، توسعه سامانه های الکترونیک در شهر است که فرصت برابر برای برخورداری از امتیازات و امکانات را در اختیار شهروندان قرار می دهد و رانت اطلاعاتی را از بین می برد. شهردار تهران ضمن تشریح اقدامات گسترده شهرداری تهران در توسعه دفاتر خدمات الکترونیک شهری اعلام کرد که اینک شهروندان تهرانی می توانند با مراجعه به پرتال‌الکترونیک شهر تهران، اطلاعات شهری مورد نیاز خود را به سادگی و بدون تحمیل هزینه دریافت و از حقوق خود دفاع کنند.
در همین زمینه: نخستین مزرعه اینترنتی ایران
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
جریمه‌های سنگین برای شهروندان خطاکار در پراگ
نبود رابطه جدی میان علم و عمل چالش مهم کشور است
خدا کند
قالیباف: قانون شهرداری‌ها نیازمند بازنگری است
برخورد با تخلفات در شهرداری علنی می‌شود
سخنرانی قالیباف در جمع جانبازان مشهد
پیام شهردار تهران به وزیر پیشین کشور
شهردار تهران: شهر را شاد نگه می‌داریم
قالیباف: در حوزه ترافیک نوع نگاه را باید تغییر داد
راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان
انتقاد شهردار تهران از وضعیت مسکن
دیدگاه قالیباف درباره تبدیل شهرداری به نهاد اجتماعی
سخنرانی دکتر قالیباف در هم‌اندیشی طلاب و روحانیون شهرری
پیام شهردار تهران به کارگاه ابزار سنجش عدالت در شهر
گفت‌و‌گوی تایم با قالیباف

بانک‌های الکترونیکی می‌آیند

بانک مرکزی در سال‌جاری مجوز تاسیس ۲ بانک صد درصد الکترونیکی را صادر خواهد کرد. معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی گفت: بانک مرکزی در حال حاضر در حال آماده‌سازی چارچوب‌های اولیه برای تاسیس بانک‌های الکترونیکی است. محمدحسین مهرانی افزود: شرایط اعطای مجوز برای بانک‌های الکترونیکی همانند شرایط تاسیس سایر بانک‌هاست و این بانک‌ها باید تمام عملیات بانکی خود را به‌صورت الکترونیکی انجام دهند؛ به‌طوری که تنها در حوزه ستادی متمرکز خواهند بود و شعبه فیزیکی نخواهند داشت. وی از قصد بانک مرکزی برای اعطای مجوز تاسیس ۲ بانک الکترونیکی تا پایان سال ۸۷ خبر داد و گفت: این ۲ بانک الکترونیکی عملیات دستی و سنتی را به الکترونیکی تبدیل خواهند کرد. این بانک‌ها علاوه بر فعالیت‌های داخلی در خارج از مرزها نیز فعال خواهند بود و هزینه‌های نیروی انسانی را کاهش می‌دهند. وی همچنین از عزم شبکه بانکی کشور برای صدور کارت‌های اعتباری در سال‌جاری خبر داد و گفت: درصورتی که افراد در زمان مقرر پرداخت‌های خود را انجام دهند کارمزدی به آنها تعلق نخواهد گرفت، در غیراین صورت باید مبلغی به‌عنوان وجه التزام پرداخت کنند. وی گفت: مرکز کنترل نظارت و اعتبارات، اطلاعات اعتباری افراد را در حوزه‌های مالی، حقوقی و حتی اجتماعی جمع‌آوری کرده و با استعلام از ثبت احوال، آنها را به‌عنوان اعتبار مشتری مد نظر قرار می‌دهد و مشخص می‌کند هر شخص که کارت اعتباری دریافت می‌کند، چه میزان اعتبار دارد که در آینده نزدیک به کل اعتبارات تعمیم داده خواهد شد. مهرانی اظهار داشت: بانک‌ها در سال‌جاری باید برای ۳ درصد از جمعیت کشور کارت اعتباری صادر کنند. این مقام مسئول افزود: سقف اعتباری این کارت‌ها در حال حاضر محدود است و آیین‌نامه آن در حال تدوین است. وی ادامه داد: استفاده از این کارت‌ها در درازمدت تقاضا برای چک پول و ایران‌چک را کاهش می‌دهد.
در همین زمینه: توسعه ICT ؛ اولویت فراموش شده دولت و مجلس
نخستین مزرعه اینترنتی ایران
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
راه‌اندازی سامانه اینترنتی خدمات مهندسی ساختمان
انتشار راهیاب تهران بزرگ
انتشار ایران چک جدید از ۲۵ اردیبهشت
امکان انتقال بین بانکی مبالغ بالا به شیوه الکترونیکی
مجوز بانک مرکزی برای راه‌اندازی بانک‌های الکترونیکی
خزانه بانک مرکزی شش‌قفله شد
کارشناسان: حق با بانک مرکزی است
انتقاد وزارت کار، پاسخ بانک مرکزی
نامه جهرمی در مخالفت با بسته سیاستی بانک مرکزی
واکنش کارشناسان به دستورالعمل بانک مرکزی
بسته سیاستی-نظارتی 1387 شبکه بانکی ابلاغ شد
دستورالعمل جدید بانک مرکزی برای صدور چک بانکی

شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک

با افزایش تعداد کاربران اینترنت لزوم ارایه خدمات شهری به شهروندان توسط شهرداری بیش از پیش احساس می‌شود یکی از اهداف شهرداری تهران هم دستیابی به شهری الکترونیک است. پایه‌های این شهر که مرکز اطلاعات آن محسوب می‌شود، به‌تازگی بنا نهاده شده و اکنون دستیابی به شهری کاملا الکترونیک چندان دور از دسترس نیست. چندی قبل شهردار تهران در مراسم بهره‌برداری از دیتا‌سنتر سازمان فن‌آوری و اطلاعات شهرداری تهران مهم‌ترین و اولویت‌دارترین کار در مدیریت شهری به منظور تحقق مشارکت معنی‌دار شهروندان را دستیابی به شهر الکترونیک عنوان کرد. شهر الکترونیک به معنی دستیابی به دنیای ارتباطات مستقیم مردم با مسئولان و تجمیع اطلاعات شهر در یک مرکز محسوب می‌شود که اکنون کلان‌شهر تهران به ستون‌های این شهر الکترونیکی دست یافته است. قالیباف می‌گوید: «در کنار داشتن اطلاعات 2پارامتر از اهمیت زیادی برخوردار است؛ اول آن‌که اطلاعات دقیق و صحیح باشد و در کمترین زمان قابل دسترس باشد و دوم این‌که این اطلاعات را بتوان پردازش و از آن‌ها به صورت بهینه استفاده کرد».برای رسیدن به این 2مهم به زیرساخت‌هایی نیاز است که اکنون با تاسیس دیتا‌سنتر شهرداری تهران این زیرساخت‌ها بنا شده است. موضوعی که در راه‌اندازی شهر الکترونیک اهمیت دارد، ابزاری است که برای مدیریت در اختیار مدیران قرار می‌گیرد. قالیباف در این خصوص معتقد است: «یک مدیر نیازمند قدرت است. خیلی‌ها فکر می‌کنند قدرت در پول و جایگاه نهفته شده، اما در حقیقت در جایی نهفته شده که اطلاعات در آن‌جا متمرکز هستند. اگر مدیری نیازمند پول و اختیار است تا کار خود را انجام دهد، به این معنی است که یا توان انجام کار را ندارد و با در تشخیص کار موفق نیست. امروز شهرداری به بزرگ‌ترین ابزار مدیریت شهری یعنی دیتا‌سنتر که متعاقب آن شهر الکترونیکی بنا می‌شود دست یافته است. قائمی، مدیرعامل سازمان فن‌آوری اطلاعات شهرداری تهران درباره بهره‌برداری از دیتا‌سنتر به همشهری زندگی می‌گوید: «شعار شهرداری تهران قرار گرفتن تهران در میان 10شهر برتر جهان از لحاظ الکترونیکی طی 5سال آینده است. شهردار پایتخت به اهمیت و فواید IT به خوبی پی برده و در هر برهه از مدیریت خود به این مساله تاکید داشته است. در این راستا برای دستیابی به شعار شهرداری تهران برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته است. ما به صورت روزانه سرویس‌هایی را ارایه می‌دهیم که این سرویس‌ها جایگاه تهران را در رنکینگ بالا می‌برد و به مرور زمان و براساس برنامه‌ای که تنظیم کرده‌ایم به آن‌چه شهرداری مد نظر دارد، دست خواهیم یافت». پایه‌های شهر مجازی مهندس قائمی می‌گوید:« دیتا‌سنتر جزیی از سیستم IT است که برای دستیابی به شهر الکترونیک اولویت اول محسوب می‌شود. برای دستیابی به شهر الکترونیک به فضایی نیاز است تا اطلاعات در آن تجمیع و پردازش شود. این فضا باید دارای استانداردهای جهانی از لحاظ امنیتی باشد و برق آن نیز به صورت شبانه‌روز تامین شود. به این فضا که در حال حاضر به آن دست یافته‌ایم، دیتا‌سنتر گفته می‌شود». 1000ترابایت فضای اطلاعات در حال حاضر فضایی که برای جمع‌آوری اطلاعات داریم 500ترابایت است که این فضا می‌تواند تا 1000ترابایت افزایش یابد. امروزه بسیاری از شبکه‌های اینترنتی از کشورهای خارجی هاست دریافت می‌کنند که از لحاظ امنیتی هزینه‌بر است، اما این دیتا‌سنتر به عنوان هاست شهرداری عمل می‌کند و قابلیت آن را دارد تا به مراکز دیگر نیز سرویس‌دهی کند. پل ارتباطی شهرداری‌ها دیتا‌سنتر سازمان فن‌آوری اطلاعات شهرداری ،تمامی اطلاعات شهرداری‌های مناطق را در اختیار دارد و در صورت نیاز آن‌ها را پردازش نیز می‌کند. در بازدید از دیتا‌سنتر اولین موردی که به چشم می‌خورد تابلویی است که نشان‌دهنده ارتباطات مناطق و شهرداری‌هاست. این تابلو نشان می‌دهد شهرداری در 550نقطه شهر به وسیله سیستم وایرلس و در 180نقطه با فیبرهای نوری وصل است. 15000خط تلفن سیستم دیتا‌سنتر قابلیت سرویس‌دهی به مراکز گسترده‌ای را دارد. از این‌رو به این سیستم 15000خط تلفن متصل شده تا هر مرکز که قادر نباشد از سیستم‌های وایرلس و فیبر نوری استفاده کند، از خطوط تلفن سرویس خود را دریافت کند. در حال حاضر از این 15000هزار خط تلفن 1200خط در اختیار مراکز مختلف قرار گرفته و توسط آن سرویس‌دهی می‌شود. سیستم تله‌کنفرانس در دیتاسنتر سیستم‌های ماهواره‌ای قرار داده شده که قادر خواهند بود تمامی شبکه‌های تلویزیونی را پوشش دهند. این بخش به برگزاری تله‌کنفرانس‌ها اختصاص داده شده و این ارتباطات را میسر می‌کند. این سیستم در کنار 15000خط متصل شده به دیتاسنتر قرار دارد تا بتوان از طریق سیستم‌هایADSL نیز آن را استفاده و در اختیار کابران قرار داد. 1000سرور ظرفیت دیتا‌سنتر در فضایی که برای دیتا‌سنتر قرار داده شده به صورت 3خط موازی سیستم‌ها چیده شده‌اند و هر یک از آن‌ها دارای سرورهای مختلفی هستند. در هر یک از این لاین‌ها که به سرورها اختصاص داده شده 300 سرور گنجانده شده که این تعداد یک‌سوم تعدادی است که می‌توان در آن تعبیه کرد. به گفته مسئول دیتا‌سنتر این بخش ظرفیت 1000سرور را داراست. سیستم خنک‌کننده دیتا‌سنتر بنا به فعالیتی که دارد حرارت زیادی از خود ساتع می‌کند که این حرارت اگر از بین نرود عملکرد دستگاه‌های پردازشگر را دچار مشکل می‌کند. به همین خاطر وقتی وارد محوطه دیتا‌سنتر می‌شوید سرما را به‌راحتی حس می‌کنید. سیستم خنک‌کننده دیتا‌سنتر «اینرو» نام دارد و به وسیله آب هوا را خنک می‌کند. سیستمی که برای اولین بار در ایران استفاده شده است. 25درجه گرمای هوا دمای استاندارد این محوطه باید بین 25 تا 30درجه و رطوبت نیز بین 35 تا 55درجه باشد در غیراین‌صورت دستگاه‌ها دچار مشکل می‌شوند. از این‌رو هواکش‌هایی در کنار سرورها قرار دارند که هوای خنک را به داخل دستگاه منتقل می‌کنند. از طرفی بخش گرم سیستم در محوطه‌ای دربسته قرار داده شده تا حرارت به محوطه منتقل نشود. 7ماه، 6میلیارد محوطه دیتا‌سنتر باید به‌گونه‌ای باشد که برق را از خود عبور ندهد تا مشکلی برای سیستم‌ها به‌وجود نیاید. سیستم خاصی در ساخت این محوطه به کار رفته که هزینه زیادی نیز دربرداشته است. با این حال تمامی این سیستم‌ها ظرف مدت 7ماه به وسیله بهترین وسایل احداث شده و درمجموع نیز 6میلیارد تومان برای آن هزینه شده است. سیستم مانیتورینگ دیتا‌سنتر به سیستم مانیتورینگی متصل است که این سیستم تمامی ارتباطات نقاط مختلف درون شهر را نشان می‌دهد. هم‌چنین این سیستم مانیتورینگ امنیت سیستم را نیز کنترل می‌کند. از دیگر کارهایی که این بخش انجام می‌دهد، انتقال اطلاعات به مرکز دیگری در خارج از تهران است تا در صورت بروز مشکل در این مرکز اطلاعات که بسیار با ارزش هستند، حفظ شوند. سیستم امنیتی برای حفظ ایمنی دیتا‌سنتر شیشه‌هایی در این محوطه به کار رفته که دوجداره و ضدگلوله هستند. دیوارهایی نیز قادر خواهند بود در دمای 700درجه به مدت 2ساعت دوام بیاورند. هم‌چنین برای اطفای حریق محوطه از سیستمی استفاده شده که به دلیل وجود باد در محوطه از ردیاب استفاده می‌کند و ظرف 10ثانیه محوطه را از مایع مخصوصی پر می‌کند که به سیستم‌ها آسیب نرسد. ژنراتور‌های شبانه‌روزی در بخش زیرین ساختمان فن‌آوری اطلاعات موتورهای برق قرار دارد که وظیفه روشن نگه‌داشتن سیستم‌ها را برعهده دارد. در این بخش ژنراتورهایی قرار دارد که در صورت قطعی برق قادر خواهند بود به سرعت برق را وارد شبکه کنند. البته باتری‌هایی نیز هستند که در صورت عدم کار کردن این ژنراتورها تا 2ساعت می‌توانند برق سیستم را تامین کنند.
در همین زمینه: هزار راه نرفته تا شهرالکترونیک
نخستین نمایشگاه بین‌المللی مدیریت الکترونیک شهری
یک کلیک تا شهر الکترونیک
مدلی بومی برای مدیریت واحد در شهر الکترونیکی
جزئیات پیاده سازی شهر الکترونیک در گرگان
مجموعه مقالات دومین کنفرانس شهر الکترونیک منتشر شد
تعالی انسان و طبیعت نقطه عطف شهر مجازی است
18 گام شهرداری برای تحقق شهر الکترونیک تهران
راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک
آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران
ساخت خانه‌های IT در محلات تهران
شهر الکترونیک کمیته نظارت بر سیاست‌ها می‌خواهد
زندگی شبکه‌ای در پیچ و خم خیابان‌ها
شهر الکترونیک به مشارکت و همگرایی نیاز دارد
شهر الکترونیک باید عدالت محور باشد
نشست تخصصی: شهر الکترونیک
مدیریت شهری و تهران الکترونیک
شهر الکترونیک؛ رویایی در بیداری
شهر الکترونیک برای کاهش ترافیک
برنامه های مدیریت شهری برای تحقق تهران الکترونیک

آشنایی با آیین‌نامه دورکاری

دورکاری یک نوع مدیریت جدید در کشور محسوب و در این طرح یک ارتباط جدید بین کار و کارمند و کارمند با مدیر اجرا می‌شود به طوریکه کارمند به جای اینکه در اداره حاضر شود و کار را انجام دهد، کاری که برایش تعریف شده را در خانه انجام می‌دهد و مدیر به جای اینکه کارمند را در اداره نظارت کند، این کنترل از طریق فرایند‌های الکترونیکی از داخل خانه انجام می‌شود. وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک در جلسه مورخ 1389/3/30 بنا به پیشنهاد مورخ 1389/3/4 معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور و به استناد اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با هدف افزایش بهره‌وری، انعطاف کاری و کاهش حجم رفت و آمد کارمندان دولت و اثرات جانبی آن آیین نامه دورکاری را موافقت کردند. متن کامل آیین نامه دورکاری (کار در خانه) به شرح زیر است: ماده۱- در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف- دورکاری: انجام وظایف محول شده بدون حضور فیزیکی کارمند واجد شرایط در محل کار سازمان خود با رعایت ضوابط و برای دوره زمانی مشخص. ب- کارمند دورکار: آن دسته از کارمندان دولت که در راستای طرح دورکاری و در چارچوب ضوابط تعیین شده به انجام فعالیت می پردازند. ج- دستگاه اجرایی: دستگاه‌های اجرایی مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری د- معاونت توسعه مدیریت: معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور ه- کارگروه اجرایی: کارگروه اجرایی طرح دورکاری موضوع ماده (3) ماده۲- دستگاه‌های اجرایی موظفند به منظور توسعه دولت الکترونیک، فعالیت‌های مربوط به مشاغل عمومی و اختصاصی را احصا و از طریق دورکاری انجام دهند.
ماده۳- به منظور برنامه ریزی، هدایت و نظارت بر امور دورکاری دستگاه اجرایی، کارگروهی با عنوان کارگروه اجرایی طرح دورکاری مرکب از افراد زیر و با وظایف و اختیارات مربوط در دستگاه تشکیل می‌گردد. الف- ترکیب کارگروه
۱- معاون ثابت دستگاه اجرایی به عنوان رئیس
۲- نماینده وزیر یا رئیس دستگاه اجرایی
۳- مدیر واحد و برنامه دستگاه اجرایی (یا عناوین مشابه) به عنوان دبیر
۵- مدیر واحد انفورماتیک دستگاه اجرایی (یا عناوین مشابه)
۶- مدیر واحد پشتیبانی دستگاه اجرایی (یا عناوین مشابه)
۷- مدیر واحد متولی فعالیت مورد نظر برای انجام از طریق دورکاری (حسب مورد)
ب- وظایف و اختیارات کارگروه
۱- احصا و تعیین امور و فعالیت هایی که تمام یا بخشی از آنها قابل انجام از طریق دورکاری می باشد و ارائه آنها به بالاترین مقام دستگاه برای تأیید
۲- تعیین ساز و کارهای لازم برای سنجش و اندازه‌گیری کمی و کیفی فعالیت‌هایی که از طریق دورکاری صورت می پذیرند.
۳- تأیید توجیه فنی- اقتصادی امور و فعالیت‌های قابل انجام از طریق دورکاری بر اساس گزارش‌های دریافتی از واحدهای متولی فعالیت‌های موردنظر
۴- تأیید صلاحیت کارمندان متقاضی دورکاری
۵- تعیین امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای انجام دورکاری
۶- تعیین ساز و کارهای لازم برای امنیت اطلاعات مورد استفاده در فرآیند دورکاری
۷- تعیین دوره‌های زمانی برای فعالیت‌های دورکاری هر کارمند
۸- نظارت بر اجرای فرآیند دورکاری در دستگاه اجرایی
۹- تهیه گزارش‌های مدیریتی نهایی فعالیت‌های انجام شده از طریق دورکاری ماده۴- پس از تعیین فعالیت‌های قابل انجام از طریق طرح دورکاری و اعلام آن به کارمندان، انجام آن با درخواست کارمند و موافقت دستگاه یا پیشنهاد دستگاه و موافقت کارمند صورت می‌پذیرد. تبصره- در صورت وجود چند کارمند واجد شرایط متقاضی دورکاری، افراد معلول و زنان باردار یا دارای فرزندکمتر از شش سال از اولویت برخوردار خواهند بود. ماده ۵- دستگاه اجرایی موظف است امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای انجام دورکاری را در اختیار کارمند دورکار قرار دهد. ماده۶- کارمند دورکار موظف است امکانات و تجهیزات دورکاری را صرفا برای انجام فعالیت‌های دستگاه متبوع خود استفاده نماید. مسئولیت نگهداری از امکانات و تجهیزات مذکور بر عهده وی خواهد بود. ماده۷- دستگاه اجرایی موظف است اقدامات لازم را برای امنیت شبکه‌های اطلاعاتی مورد استفاده برای طرح دورکاری و محافظت از داده‌ها و اطلاعات به عمل آورد. کارمندان دورکار نیز موظفند ضوابط حفاظتی دستگاه متبوع خود را رعایت کرده و داده‌ها و اطلاعات مربوط به فعالیت یا فعالیت‌های شغلی خود را در اختیار اعضای خانواده یا سایر افراد قرار ندهند. ماده۸- هر ماه مبلغی به میزان ۵ درصد حداقل حقوق موضوع ماده (۷۶) قانون مدیریت خدمات کشوری تحت عنوان کمک هزینه‌های جانبی برای مواردی از قبیل گرمایش، سرمایش و روشنایی منزل کارمندان دورکار به آنان پرداخت می‌گردد. تبصره- پرداخت‌های رفاهی مستقیم و غیرمستقیم مانند سایر کارکنان به این افراد پرداخت خواهد شد. ماده۹- کارمند دورکار ملزم به رعایت موارد زیر می‌باشد: الف- با دستگاه یا واحد سازمانی متبوع خود هماهنگی کامل داشته و از انضباط کاری لازم در خصوص حضور و تحویل به موقع محصول کاری خود برخوردار باشد. ب- همواره امکان دسترسی سهل و آسان به کارمند وجود داشته باشد به طوری که حداکثر به فاصله یک روز کاری پس از درخواست تلفنی دستگاه متبوع، کارمند جهت انجام امور مورد نظر و هماهنگی به واحد مربوط مراجعه نماید مگر آنکه با هماهنگی قبلی در مرخصی باشد. ج- امور محول شده را خود به انجام رسانده و از واگذاری تمام یا بخشی از آن به شخص یا اشخاص ثالث پرهیز نماید. د- کیفیت و کمیت مورد انتظار و لازم در انجام امور محول شده را به طور دقیق مدنظر قرار داده و رعایت نماید. ه- چنانچه به دلایل مشکلات شخصی یا بیماری امکان انجام کار وجود نداشته باشد کارمند دورکار موظف است مطابق با آیین‌نامه استفاده کارکنان از مرخصی مراتب را به اطلاع مدیر بلافصل رسانده و برای مدت موردنظر درخواست مرخصی نماید. و- چنانچه امکانات و تجهیزات مورد استفاده برای دورکاری به گونه‌ای ایراد پیدا نماید که امکان ادامه فعالیت میسر نباشد ضمن توقف فعالیت مراتب را سریعا به اطلاع دستگاه برساند. ماده۱۰- کارمند متقاضی دورکاری موظف است قبل از شروع دوره دورکاری، تعهدنامه پیوست را که تأیید شده به مهر دفتر هیئت دولت است امضا نماید و در صورت عدم رعایت موارد ذکر شده در ماده ۹ توسط کارمند دورکار، کارگروه اجرایی در جلسه‌ای فوق العاده و بر اساس گزارش مکتوب مدیریت واحد متبوع، بلافاصله وضعیت کار در منزل کارمند را بررسی و حسب قوانین و مقررات با وی برخورد می شود. ماده۱۱- حداقل زمان هر دوره دورکاری برای هر کارمند دور کار شش ماه می باشد و حداکثر زمان هر دوره توسط کارگروه اجرایی تعیین خواهد شد. ماده۱۲- ساعات کاری کارمند دورکار، نحوه انجام وظایف و نحوه ارتباط با فرد دورکار توسط کارگروه اجرایی با رعایت ماده ۸۷ قانون مدیریت خدمات کشوری تعیین می‌شود. پرداخت اضافه کاری و سایر پرداخت‌های قانونی به اینگونه کارکنان بر اساس حجم و کیفیت کار تعریف شده توسط کارگروه اجرایی و با پیشنهاد مدیر واحد متبوع کارمند و تأیید رئیس کارگروه اجرایی صورت خواهد گرفت. ماده۱۳- معاونت توسعه مدیریت موظف است ضوابط مربوط به ارزیابی عملکرد کارمندان دورکار را تهیه و به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ نماید. دستگاه‌های اجرایی نیز موظفند عملکرد کارمندان دورکار خود را بر این اساس ارزیابی و بر مبنای نتایج حاصل شده با استفاده از ظرفیت‌های قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به تداوم، ارتقا یا قطع همکاری فرد به صورت دورکاری اقدام نمایند. ماده۱۴- کارمند دورکار موظف است در صورت لزوم روزهایی را هر هفته که توسط مدیر واحد متبوع وی تعیین می‌گردد در محل کار خود در دستگاه حضور فیزیکی داشته باشد. ماده۱۵- مدیر واحد متبوع کارمند یا کارمندان دورکار موظف است پس از پایان هردوره از طرح دورکاری، گزارشی در مورد عملکرد افراد ذیربط و نحوه پیشرفت امور به کارگروه اجرایی ارسال نماید. ماده۱۶- ساز و کارهای مربوط به اعمال سایر مقررات از جمله مرخصی‌های استحقاقی، از کارافتادگی، تسهیلات رفاهی و تنظیم ساعات کار منطبق با قوانین توسط معاونت توسعه مدیریت ابلاغ خواهد شد. ماده۱۷- دستگاه‌های اجرایی موظفند هر سال گزارش فعالیت های انجام شده از طریق دورکاری را به معاونت توسعه مدیریت ارائه نمایند. این تصمیم‌نامه در تاریخ 1389/3/30 به تأیید ریاست جمهوری رسیده است.
در همین زمینه: مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

مفاهیم: دورکاری چیست؟

دورکاری یک نوع مدیریت جدید در کشور محسوب و در این طرح یک ارتباط جدید بین کار و کارمند و کارمند با مدیر اجرا می‌شود؛ به طوریکه کارمند به جای اینکه در اداره حاضر شود و کار را انجام دهد، کاری که برایش تعریف شده را در خانه انجام می‌دهد و مدیر به جای اینکه کارمند را در اداره نظارت کند، این کنترل از طریق فرایند‌های الکترونیکی از داخل خانه انجام می‌شود. صاحبنظران بر این باورند که، دورکاری مزایای بسیاری دارد، در حال حاضر و براساس سیستم موجود کارکنان دولت باید راس ساعت خاصی در محل کار خود حاضر شوند و راس ساعت خاصی نیز به منازل خود بازگردند که این رویه علاوه بر هزینه‌های بالا وقت افراد را نیز هدر می‌دهد. در دنیای پیشرفته امروز دورکاری یکی از روش‌های مدرن کار کردن است و با توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و فراگیرشدن امکانات بسیاری از جمله اینترنت پرسرعت و ارزان، تلفن همراه، تله‌کنفرانس، رایانه‌های پرقدرت شخصی و شبکه‌های بی‌سیم، به سرعت در حال توسعه و گسترش است. more آیین‌نامه دورکاری به اعتقاد کارشناسان، افزایش روزافزون مسافرتهای درون شهری، ترافیکهای سنگین صبحگاهی و عصرگاهی، افزایش هزینه های رفت و آمد افراد از محل کاربه خانه ها، ایجاد آلودگی در شهرهای به ویژه بزرگ، اتلاف زمان افراد برای رسیدن به محل کار، از بین رفتن انرژی از جمله موضوعاتی است که طبق آن ایده های دور کاری مطرح شده است. بر همین اساس، وزرای عضو کمیسیون اموراجتماعی و دولت الکترونیکی در خرداد ماه سال جاری و بنابه پیشنهاد معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور و به استناد اصل 138 قانون اساسی ،با هدف افزایش بهره وری، انعطاف کاری وکاهش حجم رفت وآمد کارمندان دولت و اثرات جانبی آن ، آیین نامه دورکاری را مصوب کردند ومتعاقب آن کلیه دستگاههای اجرایی دولتی موظف شدند به منظور توسعه دولت الکترونیکی، فعالیتهای مربوط به مشاغل عمومی و اختصاصی را احصا وازطریق دورکاری انجام دهند. دورکاری چیست؟ دورکاری، هر گونه شکلی از به کار گیری فناوری های اطلاعاتی (مانند ارتباطات راه دور و رایانه) به جای مسافرت های مربوط به کار و حرکت کار به سمت کارکنان، به جای حرکت کارکنان به سوی کار می باشد. دورکاری یک شغل نیست، بلکه یک روش سازماندهی کار است که حول پردازش اطلاعات ساخته می شود. افراد یا گروههایی از افراد، دور از کارفرما، مشتری یا طرف قرارداد، کارشان را انجام می دهند؛ کاری که مستلزم استفاده از انواع گوناگون تجهیزات الکترونیکی است. در واقع دورکاری، نوعی شیوه کار است که به شاغل اجازه می دهد بدون نیاز به حضور در اداره تکالیف و وظایف حرفه ای خود را به دور از بروکراسیهای سنتی با انعطاف پذیری بیشتری انجام دهد که یکی از اصول توسعه آن فناوری اطلاعات است. تاریخچه دورکاری از اواخر سالهای 1970، وقتی که ریز رایانه‌ها و مودم‌ها در دسترس عموم قرار گرفتند، رویای کار از راه دور به شکل کاملتری به حقیقت پیوست. جک ام.نیلز که در کتاب‌های مختلف با عنوان پدر دورکاری از او یاد می‌شود، اولین کسی بود که به صورت رسمی به تحقیق در این خصوص پرداخت و اندیشه دورکاری در دهه 1970 برای نخستین بار از سوی او مطرح شد. اما موسسه Fedscoop یکی از مراجع رسمی اخبار حوزه IT در دولت فدرال آمریکا محسوب می‌شود در گزارش TELEWORK2010 که مورد تایید شرکتهای Intel , Cisco نیز می باشد ، نتایج بررسی و مقایسه وضعیت دورکاری بین کارکنان دولتی و کارکنان بخش خصوصی حوزه مرتبط با IT را در دولت فدرال آمریکا بطور خلاصه بیان نموده است. بر اساس این گزارش، میزان رضایت از دورکاری در بخش دولتی 91 درصد و در بخش خصوصی 95 درصد بوده است. این گزارش می‌افزاید، زمان حضور افراد دور کار در خانواده پس ازدورکاری 46 درصد افزایش داشته و کاهش 71 درصدی آلودگی هوا، 69 درصدی افزایش بهره‌وری، 76 درصدی افزایش کیفیت زندگی، 70 درصدی ذخیره پول و 84 در صدی صرفه جویی در وقت نیز از دیگر تغییرات محقق شده در میان افراد دور کار پس ازدورکاری محسوب می‌شود. در همین حال، دکتر تهمینه ناطق یکی از طراحان Telwork در کشور، از پروژه دورکاری شرکت IT and T به عنوان موفق‌ترین شرکت دورکاری در دنیا یاد می‌کند و می‌گوید: دورکاری در این شرکت، در زمان توفان کاترینا صورت گرفت. در این شرکت به شکل دوره ای دورکاری انجام شد و چندین بار نیروها براساس ارزیابی عملکرد، به سازمان فراخوانده شدند تا اصلاحات لازم در روند بهبود انجام کار براساس منطقی علمی صورت بگیرد تا مشخص شود که چه نوع کارهایی را می توان از طریق دورکاری انجام داد. مزیت‌های دورکاری بر همین اساس و با توجه به مواردی که به آن ها اشاره شد، دورکاری به دلیل مزیت هایی که دارد مورد توجه سازمان های مختلف قرار گرفته است. به اعتقاد کارشناسان، از نظر بهره‌وری فردی می‌توان گفت وقتی یک فرد از کنترل های سازمانی خارج می شود، با «خرد مدیریتی» تلاش می کند که عملکرد خود را افزایش دهد و با برنامه‌ریزی که برای انجام کارها دارد تمام تلاش خود را به کار می‌گیرد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن با کمترین هزینه، کارش را بهبود دهد و چون در دورکاری ساعت انجام کار برای فرد شناور تعریف می‌شود، بنابراین مناسب ترین ساعت را برای انجام کار بهتر انتخاب خواهد کرد و اعتماد به نفس نیروی کار با خرد مدیریتی افزایش خواهد یافت. هم چنین از طریق دورکاری بهره‌وری سازمان‌ها افزایش می‌یابد و هدررفت انرژی در سازمان ها کاهش خواهد یافت و وقتی نیروهای کار در پروژه دورکاری مشغول به کار می شوند از میزان تنش ها و درگیری ها و تعارضات سازمانی هم کم خواهد شد. در این شرایط، مدیران می توانند از فرصت ها برای برنامه ریزی در جهت استفاده بهینه از منابع سازمانی سود ببرند. ویژگی افراد دورکار به گفته مسوولان، افراد کاملا توانمند، خوداتکا، آگاه به مسئله می‌توانند دورکاری انجام دهند، همچنین عدم نیاز مکرر به مسئول، عدم پرسشگری، افرادی که کمتر به دستگاه خود مراجعه می‌کنند و امکانات لازم را در منزل یا محل مورد نظر دارند در این طرح می‌گنجند. بر همین اساس، در طرح دورکاری، کارهایی که به وسیله یک فرد قابلیت انجام داشته باشد و افرادی که کمتر نیاز به نظارت مستقیم دارند، در اولویت قرار دارند. نفرساعت ملاک ارزیابی احمد بزرگیان، معاون نوسازی و تحول اداری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهوری با تاکید بر اینکه فعالیت طرح دورکاری باید قابل اندازه گیری باشد، عنوان کرد: به عبارت دیگر، باید مشخص باشد که چند نفر ساعت برای این کار زمان صرف خواهد شد، مثلا فعالیتی 10 نفر ساعت یا 50 نفر ساعت و یا کمتر و بیشتر زمان می‌برد، بنابراین قابلیت اندازه‌گیری دارد. کارهای دسته جمعی دورکار نمی‌شوند وی با تاکید بر اینکه علاوه بر آن باید فرد دورکار توانایی و قابلیت دورکاری را داشته باشد، تاکید کرد: کارهای دسته جمعی که نیاز به حضور فیزیکی افراد دارد، مشمول این طرح نیست و در طبقه بندی ها قرار نمی گیرد. زیرساخت اجرای دورکاری فراهم است از سوی دیگر و به گفته معاون نوسازی و تحول اداری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهوری ، تعریف دولت از دورکاری دقیقا به معنای TeleWorking نیست و تنها بخشی از این طرح نیاز به سرعت اینترنت دارد. به اعتقاد دکتر احمد بزرگیان، عمده آنچه که در دورکاری تشریح شده تنها با زیرساختهای فعلی امکانپذیر است مگر آنکه دورکاری در بحث خدمات الکترونیکی باشد که باید از طریق دسترسی داخلی اینترانت و یا پرتال های خدماتی انجام پذیرد و اموری که برای دورکاری تعریف شده با اینترنت دایل آپ و یا خطوط پرسرعت ADSL انجام پذیر است و فعلا مشکلی در این جهت نداریم. وزارت ارتباطات و دورکاری اما در خود وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز که به باور اکثر صاحبنظران، در اجرای طرح دورکاری در کشور ، یکی از بازیگران اصلی می‌باشد اقدام های برای اجرای دورکاری آغاز شده و کارگروهی به ریاست معاون توسعه مدیریت و امور پشتیبانی و با عنوان کارگروه اجرایی طرح دورکاری ستاد وزارتخانه تشکیل شده است. برای این منظور شاخص‌هایی نیز تعریف شد و افرادی که دانش لازم را داشته و 60 درصد از شاخص های تعریف شده را جذب کنند، در یک دوره شش ماهه دور کار خواهند شد. بر اساس ضوابط مشخص شده، این کار در تمامی شرکت ها و سازمان های تابعه وزارت اجرایی خواهد شد.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3

هلن صدیق بنای: محیط‌های آموزشی مجازی ابزاری انعطاف پذیرند که استعداد فوق العاده‌ای برای رفع نیازهای مربوط به اقتصاد جهانی دارند. پژوهش کمی‌درخصوص فرهنگ و ارتباطات کامپیوتر محور انجام شده‌است، به همین نسبت می‌توان گفت، پژوهش‌های مربوط به "فرهنگ" و "کلاس‌های آموزشی آنلاین" از آن هم کمتر است. با این وجود، در پژوهش‌های موجود می‌توان، دست کم سه نتیجه احتمالی از ترکیب فرهنگ با کلاس‌های آموزشی آنلاین، شناسایی کرد. نتیجه اول، پاسخی است که بر تمایزات فرهنگی در شرایط رفتاری، بین ملیت‌های مختلف دانش‌آموزان و نیز رابطه یک گروه فرهنگی با گروه دیگر، تأکید دارد. مهمترین پژوهش در این زمینه، پژوهش کیم وبونک است که تعاملات گروهی، سه فرهنگ آمریکایی، فنلاندی و کره‌ای را بررسی کرده است. او در این خصوص از COW استفاده کرده است. COW محل کنفرانسی است که در آن کنفرانس‌های ملی برگزار می‌شود و می‌توان از آن طریق به دانش‌آموزان هر گروه ملی که مایل به شرکت در آن هستند، دست یافت. تعامل برحسب مقایسه بین گروه‌های ملی و با توجه به طبقه‌بندی‌های مورد استفاده هافستد، ترامپنارز و سایرین، تفسیر شده‌است. به عنوان مثال گفته می‌شود؛ فنلاندی‌ها پژوهش‌های خود را روی گروه‌های کوچک انجام می‌دهند، حال آنکه آمریکایی‌ها و کره‌ای‌ها تک تک انجام می‌دهند. به طور کلی نتایج بر حسب موضوع‌های متضاد و نه بر حسب تأثیر کمی‌تعامل فرهنگ‌های مختلف، محاسبه می‌شود. نتیجه دوم، کلا بر نحوه‌ی تأثیر ارتباطات کامپیوتر محور بر فرهنگ محلی تأکید دارد. پژوهش پیکووی که بر روی دانشجویان دختر کشور امارات انجام داده است،نشان می‌دهد که برخلاف عقیده‌ی عامه، فناوری لزوماً چالش برانگیز نیست، بلکه فرهنگ سنتی را از طریق گسترش تجمع مجازی (همایش سنتی که در آن افراد برای صحبت کردن، تبادل نظر و ارائه راه‌کارهای لازم گرد هم می‌آیند) تقویت می‌کند افزون بر این، آن‌جا که بین ارزش‌های آفلاین و آنلاین واگرایی وجود دارد، کاربران می‌توانند ارزش‌های جدید را بپذیرند این بدان معنا است که آنها با پذیرش استفاده از فناوری ارتباطات کامپیوتر محور صرفاً در مرحله آغازین تکامل فرهنگی هستند نتیجه سوم بر تجربه‌ی یادگیری آنلاین و نقشی که این نوع یادگیری ایفا می‌کند، تأکید دارد. گودفلو و دیگران از راه مصاحبه با دانشجویان شرکت کننده فرهنگ‌های مختلف، برداشت‌ها و طرز تلقی‌های دانشجویان در مورد آموزش مجازی آنلاین را مورد بررسی قرار دادند. آموزش مجازی نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که دانشجویان دیگر فرهنگ‌ها، یعنی دانشجویانی که به لحاظ فرهنگی، بومی‌نبودند، برداشت شان از یادگیری آنلاین با دانشجویان بومی‌تا اندازه‌ای متفاوت است. در این پژوهش افراد محلی و غیرمحلی انگلیسی زبان به همراه محل سکونتشان مشخص شده بود. با توجه به آنچه که گفته شد، می‌توان گفت؛ بررسی آموزش مجازی آنلاین نشان داد که محیط‌های آموزشی مجازی ابزاری انعطاف پذیر هستند که استعداد فوق العاده ای برای رفع نیاز‌های مربوط به اقتصاد جهانی دارند. اما هنوز نحوه استفاده از آن به طور کامل مشخص نیست. چرا که همچنان از قواعد آموزش حضوری در محیط‌های آموزشی مجازی استفاده می‌شود. اندیشمندان درخصوص تجربه زیستی دانشجویان در فضای مجازی تقریباً چیزی نمی‌دانند، اما در زمینه نحوه برآورده ساختن انتظارات در این گونه محیط‌ها به نکات قابل توجهی دست یافته‌اند. آگاهی از تاثیر فرهنگی در آموزش جهانی در گروی فهم مدل‌های فرهنگی ملی است. تعداد شاخصه‌های موجود برای بررسی کلاس چند فرهنگی یا چند ملیتی چندان زیاد نیست. در نتیجه، پژوهش حاضر عمدتاً بر مواردی تاکید دارد که بتواند آنها را از طریق همین مدل‌ها بخصوص تمایزات مشخصی نظیر تعامل با نرم افزارها را مورد ارزیابی قرار دهد. به منظور فهم تجربه "زیستی آنلاین" و نحوه ارتقای کیفیت تجربه آنلاین دانشجو، ارزیابی کمی‌این تجربه‌ها برای تعریف جوانب مختلف مواجه فرهنگی در فضاهای آموزشی آنلاین ضروری است، یعنی سوالات ما باید با "چه" و "کدام" شروع شود. بنابراین پاسخ به این سوالات درصورت بررسی کمی‌به "چگونه" و "چرا" ختم می‌شوند. روش‌شناسی پژوهش مطالعات اولیه در خصوص فناوری‌های ارتباطات کامپیوتر محور به مثابه جایگزینی برای تعامل انسان و یادگیری به مثابه فرایند شناختی، همه در یک سنت تحقیقاتی مثبت‌گرایانه انجام شده‌است. مطالعات بعدی روشی انسانی‌تر را انتخاب کرده و پژوهش کیفی را باب کردند. و این، پاسخی بود به شناخت مشکلی که اغلب مسائل آموزشی با آن مواجه بودند. محتوا و متغیرهای که به راحتی قابل اندازه گیری نیستند. دی لندشیرز معتقد است که تا دهه 1980 هیچ تحقیقی نمی‌تواند پاسخ تمام سوال‌ها برخاسته از مسائل آموزشی را بدهد اسفارد با بررسی گونه‌های مختلف یادگیری، چنین نتیجه می‌گیرد که ما به عنوان محقق محکوم هستیم در واقعیتی زندگی کنیم که از طیف متنوعی از تصاویر ساخته شده‌است. پاسخ‌های واحد تنها بر یک مبنای محلی قرار دارند. کار ما به ناچار آن است که به جای ایجاد نظریه ا‌ی همگن درباره‌ی یادگیری، ترکیبی از تصاویر را پدید بیاوریم والکر و اورز هم اینگونه بیان می‌کنند که "قطعا مبنایی برای سنت‌های پژوهشی و برقراری ارتباط بین آنها وجود دارد" که با ارجاع به مشکلات عملی پژوهشی درخصوص آموزش، ماهیتاً از یک وحدت معرفت‌شناختی اساسی برخوردار است پژوهش درخصوص مسائل آموزشی با هر نوع فرضیه‌ای، چه معرفت‌شناختی و چه وجود شناختی، پژوهش‌گران را با چالش مواجه خواهد ساخت. از آن جا که پژوهش‌های بین‌رشته ای طیفی از کامپیوتر تا انسان شناسی را از گذر اقتصاد، روانشناسی، جامعه شناسی و زبانشناسی در بر می‌گیرند و هریک زبان، ایده، و فرهنگ خاص خود را دارند، لذا پژوهش ارائه شده هم از این دو راهی خلاصی نیست. اما این پژوهش با نظریه "وحدت" همخوانی دارد. چرا که تحلیل کمی‌محیط‌های آنلاین را بسیار سودمند می‌داند. اما در این پژوهش اکثر سوال‌های مربوط به "چگونگی" و "چرایی" بی پاسخ می‌مانند. مگر آنکه ابزارهای تحلیلی کیفی نیز در این پژوهش به کار گرفته شوند. پژوهش ارتباط کامپیوتر محور آموزشی هنوز حوزه ای "جدید" به شمار می‌رود. چرا که شیوه‌های اثبات شده از پیش که در موضوع کنکاش کرده یا آن را به انحراف می‌کشانند، زیاد نیستند. در واقع ما بیش از آن که به رویکرده‌های بسته و محدود نیازمند باشیم محتاج رویکردهای باز هستیم وجود رویکردی "گسترده و سراپا چشم" برای هدایت این پژوهش ضروری است. بخصوص، به هنگام بررسی الگوهای استفاده از فضای آموزشی مجازی، می‌توان بین زبان انگلیسی (گوینده محلی- غیر محلی) و استفاده کاربر از حوزه‌های ارتباطی در صفحه‌ی نمایش، ارتباط برقرار کرد. زمانی‌که ماهیت و اهداف دانشجو از ارسال پیام در حوزه‌های ارتباطی مورد بررسی بیشتر قرار گرفت، روشن شد که ارسال پیام، بنابر هدف ارتباط، ارتباط نزدیکتری با زبانی دارد که دانش آموختگان آن زبان به عنوان زبان اول با آن آشنا نیستند (یعنی زبان کار با سیستم). این مسئله نشان‌گر تفاوت در رویکرد ما نسبت به تک‌تک دانشجویان در کلاس آنلاین است اما، بررسی چرایی این تفاوت‌ها نیازمند تحلیل آماری بود که تقریباً غیرممکن می‌نمود. اتخاذ رویکردی کیفی در تحلیل پیام‌ها و استفاده از رویکردی کمی‌در تحلیل زبان مورد استفاده در پیام‌ها و نیز بررسی آماری اهداف ارسال پیام‌ها، گزارش کامل‌تری از کیفیت و دلیل بروز تفاوت در ارسال پیام را به دست می‌داد. مطالعه‌ی محیط‌های آموزشی مجازی ماهیت ناهم زمان محیط‌های آموزشی مجازی که در آنها هر فعالیتی به طور خودکار ثبت می‌شود، گزینه‌ای جالبی را پیش‌روی محقق می‌گذارد. چرا که داده‌ها از پیش جمع‌آوری و از پیش تنظیم شده اند و در نتیجه تحلیل عددی و آماری آنها کار چندان دشواری نخواهد بود. بنابراین جای تعجب نیست که تحقیقاتی که انجام شده اند، نوعی گرایش کمی‌دارند. آموزش مجازی ماهیت داده‌های از پیش تنظیم شده چندان قابلیت ارزیابی و ارزش گذاری در یک پژوهش کیفی را ندارند، چرا که: داده‌ها بر طبق فرم‌ها و موضوع‌هایی که در صفحه اصلی ساخته می‌شوند، ثبت می‌گردند. داده‌هایی که به طور کامل نیازهای محققان را برآورده نمی‌کنند. صفحه نمایش در اصطلاح فرهنگ، فی نفسه یک فرهنگ است و از این رو معلمان و دانشجویان به انواع روش‌های شناخته شده و شناخته نشده از آن استفاده می‌کنند. داده‌ها آن‌چنان یک‌نواخت و بی‌مایه است که نمی‌توانند برای فرایندهایی که ارتباط را هدایت می‌کنند، مؤثر و مفید باشند داده‌ها در شرایط کیفی به حسب سرنخ‌های غیرشفاهی عمق ندارند. آنها بدون احساس گذر زمان می‌آیند (به عنوان مثال تکلم) و جزئیات آنها آن‌قدر عینی نیست که مثلاً مردم نگاری بتواند در صورت مشاهده و بررسی یک فضای آموزشی حضوری آنها را ثبت و جمع‌آوری کند
تنها داده‌های صفحه‌ی نمایش در دسترس است. به عنوان مثال، بسیاری کلاس‌ها بر تبادل ایمیل شخصی و شرکت در چت تک به تک مبتنی است. هدف از این کار تکمیل اطلاعات صفحه نمایش (و در نتیجه اطلاعات ثبت شده) است. بررسی یا ثبت این داده‌ها وظیفه مکانیزم صفحه نمایش نیست.
داده‌ها را نمی‌توان به آسانی توضیح داد به عنوان مثال، صفحه‌ی نمایش چنین ثبت می‌کند که X در ناحیه Y، Z مرتبه مورد استفاده قرار گرفته، اما این مسئله ثبت شده هدف X و یا نوع کنش آن را در این حوزه نشان نمی‌دهد یا در صورت حضور، بیانگر انجام هرگونه عمل یا وظیفه ای در این حوزه است.
اعتبار داده‌ها به میزان اعتبار صفحه نمایش است. اگر سرور مشکل پیدا کند یا پشتیبانی نشود، ممکن است داده‌ها از بین بروند یا بدون اینکه محقق از آنها آگاهی پیدا کند ثبت نشوند. دو مسئله‌ی دیگر بر معرفت‌شناسی تحقیق درخصوص آموزش آنلاین تأثیر دارند: مسئله اول نیاز به توجیه مربیان و عموم مردم برای وجود آموزش آنلاین در دنیایی که قاعده آموزش آن، حضور رودررو در کلاس درس است. این مسئله نیازمند انجام چندین تحقیق با هدف نشان دادن یکسانی یا نابرابری نتایج دوره‌های "هویتی" آنلاین و آفلاین است. پژوهش‌هایی که مستلزم و متضمن نتیجه و داده‌هایی است که بتوان آنها را به لحاظ آماری مقایسه کرد. این پژوهش‌ها ضمن آنکه امکان‌پذیر بودن اجرای تعدادی از برنامه‌های آنلاین را تأیید می‌کنند (برحسب نتایج بدست آمده از یادگیرندگان)، اندکی، دانش مربوط به شیوه‌های کار در کلاس آنلاین و روش‌های یادگیری آنلاین را ارتقا می‌دهند. بعلاوه، این پژوهش‌های مختلف می‌توانند، بحث‌های مربوط به ماهیت، کیفیت و مشکلات آموزش از راه دور را پیچیده‌تر کنند. چرا که هر چند آموزش آنلاین امکان دسترسی به اطلاعات از راه دور را میسر می‌سازد، عمدتاً به عنوان ابزاری مکمل (یعنی بخشی از برنامه حضوری) به کار می‌رود. مسئله دوم تأثیر تاریخ اینترنت (و گسترش فضاهای ارتباط کامپیوتر محور) بر پژوهش‌های مربوط به آموزش آنلاین است که نشان‌گر تأکید بر کیفیت تجربه‌ی کامپیوتر است و نه ماهیت پیامی‌که منتقل می‌شود. این وضعیت ناشی از مطالعاتی است که کاملاً اثبات‌گرایانه هستند. همانگونه که اشاره شد، این وضغیت در بسیاری از پژوهش‌های پیشین که محققان سنت اثبات گرایی انجام دادند به چشم می‌خورد. استفاده از این پارادایم برای پژوهش درخصوص ارتباط کامپیوتر محور همچنان در زبانی که برای توصیف رفتارهای آنلاین به‌کار می‌رود ادامه دارد، مثلاً سرنخ‌های غیرشفاهی در تقابل با سرنخ‌های شبه زبانی. این پارادایم در طرح‌های تحقیقی مانند؛ آزمون پیشینی- پسینی یا تطبیقی و موضوع‌ها مورد پژوهش مانند؛ مطالعات تطبیقی در خصوص دستاوردهای دانش‌آموزان، نمرات ارزیابی نسخه‌های آنلاین و آفلاین یک دوره نیز همچنان مدنظر است.
این پژوهش‌ها می‌توانند به نتایجی برسند که روش‌های آموزش و یادگیری به صورت آنلاین کارایی دارند یا ندارند. اما، آنها چندان کمکی به چرایی این وضعیت و نیز فهم نتایج برحسب زندگی واقعی یک دانشجو نمی‌کنند. به گفته توو و کوری، این نتایج در سطح "خود" نیستند. توجه بیشتر به توان افراد در کلاس محیط آموزشی آنلاین و برای عمق بخشیدن به "وقایع" مربوط به یادگیری آنلاین و نیز پرهیز از تقابلی دیدن (یعنی درست و غلط یا خوب و بد) ضروری است. بدون داشتن فهمی‌عمیق از فرایندهای کلاس آنلاین، تلاش برای طراحی و حمایت از این نوع یادگیری و آموزش، "رها کردن تیر در تاریکی است". با وجود تفاسیر توو و کوری یک سنت منسجم تحقیقاتی آنلاین در سطح "خود" برحسب درک دانشجویان از آموزش آنلاین وجود دارد. به طور کلی می‌توان گفت که، صفحه‌های نمایش محیط آموزشی آنلاین دربرگیرنده‌ی پرسش‌نامه‌هایی است که برای بازخورد و تمرینی استاندارد درنظر گرفته می‌شوند. بعضی از آنها شامل پژوهش‌های پیش‌رو است که در شکاف میان بلوک‌ها و مدل‌های فعالیت آنلاین قرار گرفته‌اند. این گزارش‌ها موارد مفیدی از تجربه دانشجویان ارائه می‌کنند. اما اکثریت پاسخ‌ها بر موضوع‌های گزینشی، موضوع‌های مربوط به دانشجویی خاص یا یک واحد درسی خاص تأکید دارند. علاوه بر این آنها ممکن است در معرض تأثیرات "محیطی" قرار بگیرند. یعنی اینکه پاسخ‌دهندگان بر اساس تفسیرشان از سوال‌ها پاسخ می‌دهند. بخصوص، اگر پاسخ‌دهندگان بدانند یا شک کنند که پاسخ‌هایشان به اساتید باز می‌گردد یا به نوعی در نتایج درس‌ها و مطالعاتشان تأثیر خواهد گذاشت. همچنین درخصوص سوالاتی که ناظر به کیفیت یا تناسب آموزش و یادگیری است. آیا دانشجویان در وضعیتی هستند که بتوانند در مورد این قبیل موضوع‌ها بر مبنای غیر از سلیقه‌های شخصی خود قضاوت کنند؟ نمی‌توان به این مسئله اطمینان داشت. بنابراین، پژوهش‌های دوره ای و سایر پژوهش‌های از این دست در نهایت نمی‌توانند به نحو موثر حوزه‌های مورد نظر پژوهشگری را که می‌کوشد الگوهای جامع‌تری از رفتار یا "محل‌های تنش" را پدید آورده و بررسی کنند. تحقیقات به هنگام استفاده از روش‌های پژوهشی با چنین خطراتی مواجه می‌شوند. شیوه ای که در این پژوهش از آن استفاده کرده ایم مستقل از هرگونه دوره خاص آنلاین است و با سایر شیوه‌های جمع آوری اطلاعات در ارتباط است، به نحوی که می‌تواند تاثیرات منفی و "نامحسوسی" را تا حد امکان خنثی کند. سایر پژوهش‌های مربوط به "خود "در تلاش برای توضیح ادبیات مورد نیاز در کلاس آنلاین به بررسی مهارت‌های فنی و اطلاعاتی دانشجویان پرداخته است. پژوهش تپر، موضوع‌های مربوط به پژوهش حاضر را بخصوص، پیچیدگی متغیرهای مهم را برجسته می‌کند. او در بررسی سطح آموزشی پیشین، متغیری را که به نظر می‌رسید، بتواند سطوح آموزشی آنلاین دانشجویان را تا سطح دانشگاه تعیین کند را یافت. اما، تجربه‌های پیشین دانشجویان در این فرایند تاثیر بسزای دارد و معادله ای غیرقابل تفسیر را پدید می‌آورند. به نظر می‌رسد که علت پیدایش این دوراهی‌ها در پژوهش‌های حاضر تعداد متغیرهای غیرفرهنگی باشد که بین فرد و یادگیری او واسطه می‌شوند. مصاحبه‌های که در این پژوهش با دانشجویان صورت گرفته یکی از تلاش‌هایی است که در راستای بدست آوردن گزارشی واضح و روشن از تمام فرایندها و متغیرهای پژوهش انجام گرفته است. سالمون، ضمن بررسی ادبیات ارتباطات کامپیوتر محور در آموزش، نظیر توو و کوری، معتقد است در زمینه آموزش نقش "فناوری"، پررنگ‌تر از نقش دانشجو و استاد است. او می‌افزاید، از آن‌جا که ارتباطات کامپیوتر محور بسیار انعطاف‌پذیر است، شیوه‌های ارزیابی آن نیز باید انعطاف‌پذیر و متناسب با شرایط آن باشند سالمون نظریه‌ی "پژوهش عملی" را برای ارتباطات کامپیوتر محور مطرح می‌کند، چرا که این نظریه مستلزم مشارکت فعال محقق در پژوهش درخصوص ارتباطات کامپیوتر محور است. پژوهش عملی نوعی اشتیاق ذاتی را برای پژوهشگر درنظر می‌گیرد که می‌خواهد دستگاه پژوهش را دگرگون سازد و حل مسئله برایش در رأس همه چیز است. آموزش مجازی این مسئله اجازه نمی‌دهد که ما آن را به عنوان روش شناسی پژوهش حاضر درنظر بگیریم چراکه درخصوص ماهیت تاثیر فرهنگ در کلاس آنلاین تقریباً هیچ نمی‌دانیم و در این جا فهم ماهیت مسئله پیش از تعمق روی آن ضروری است. مطالعه‌ی مردم‌نگاری کلاسهای آموزشی آنلاین معمولاً نوعی تلاش برای فهم "زنده‌ی" فرهنگ در فضای آنلاین محسوب می‌شود، برحسب اتفاق نیز پژوهش‌های ما در پی آن است. مردم‌نگاری سابقه‌ی طولانی در پژوهش‌های آموزشی در فضای رو در رو یا حضوری دارد. توصیف عمیق آن تمام نکات ریز و جزئیات زندگی در کلاس را که اکثرا در پژوهش‌های تجربی از قلم می‌افتد را دربر می‌گیرد. رویکرد مردم‌نگارانه در دنیای مجازی به مراتب دشوارتر است. سیلوا، در بررسی جامع روابط بین مردم نگاری آنلاین و آفلاین، می‌گوید که هدف مردم‌نگاری آنلاین ارائه شیوه‌ای برای دیدن با چشم مشارکت کنندگان است که در واقع نشانه‌ی تأکید بر کاربران است تا بافت تکنولوژیک. (همانگونه که سایر نویسندگان بر انجام آن تاکید دارند) او این مسئله را اینگونه موشکافی می‌کند که "اگر بنا باشد رسانه‌ها را کنار بگذاریم، با چه فرضیه‌ای، یک محقق می‌تواند وارد سایت آنلاین شود؟. . . و نظر به این‌که بافت، جزء لاینفک تفسیر است، آیا این امر در نگارش مردم‌نگاری امکان‌پذیر است؟ هرینگ، نیز ضمن بررسی مسائل مربوط به پژوهش انتقادی در مورد ارتباطات کامپیوترمحور، معتقد است که مردم‌نگاری مجازی به دلایلی دشوارتر است. زیرا گروه‌ها و جمعیت حاضر در ارتباط کامپیوتر محور را نمی‌توان به صورت تصادفی، نظریه، علاقه، تمایلات سیاسی، اجتماعی آنها را همگن و همخوان در نظر گرفت. البته این ناهمگنی را شاید بتوان در اتاق‌های چت یا فهرست‌های ایمیل که هرینگ آنها را بررسی کرده است، مشاهده کرد. از طرفی، محققانی مانند کنراد در محیط آموزشی مجازی معتقدند که اعضای محیط‌های آموزشی مجازی چندان اختلاف و تضادی با هم ندارند. می‌توان گفت که شرکت آنها در امر آموزش مشترک آنها را تبدیل به یک گروه همخوان و قابل تحقیق می‌کند. بخصوص آنکه آنها از پیش زمینه و علاقه‌های متنوعی برخوردار هستند. به نظر می‌رسد که "تضاد" و عدم همخوانی تا اندازه‌ای به عنوان جزء لاینفک "فرهنگ" بعضی از فضاهای آنلاین پذیرفته شده‌است. مردم نگاری چارچوبی بی‌نقص را برای پژوهش فراهم نمی‌کند اما با این وجود، با نظریه‌پردازی مبنای مکرر درخصوص تفسیر داده‌های مردم نگارانه، می‌توان وسیله‌ای جهت تلفیق تمام عناصری که پژوهش آنها را پدید می‌آورد، فراهم نمود. در این نظریه‌پردازی مبنایی، فرایندهای جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات بیشتر موازی و مشابه است تا متوالی و زنجیره‌ای. به محض آن که داده‌ها جمع آوری شدند، تحلیل آغاز می‌گردد و اطلاعات بعدی در نتایج تحلیل و در فرایندی تکراری مورد بررسی قرار می‌گیرند. مراحل پژوهش حاضر از اول مشخص شده است، با این وجود نتایج هر مرحله ممکن است در مراحل پیشین یا پسین وارد شوند. به عنوان مثال، ایده‌های ناشی از بررسی اطلاعات صفحه نمایش که پیشتر در مطالعه راهبردی مورد بررسی قرار گرفته اند، طرح پروتکل، مصاحبه را کامل می‌کنند و مواد لازم را برای طراحی پژوهش نهایی مهیا می‌سازند. همچنین، ایده‌هایی که در این فرایند مورد آزمایش قرار می‌گیرند در نهایت برای بازبینی تفاسیر مربوط به اطلاعات مباحثه‌ای در آینده مفید خواهند بود. اطلاعات مذبور ایده‌های مطرح در این پژوهش را تولید می‌کنند. به این ترتیب نظریه‌پردازی مبنایی می‌تواند با استفاده از روش‌های کمی‌و کیفی، اطلاعات مختلفی را جمع آوری کنند. این نظریه‌پردازی نواقص مربوط به روش‌شناسی مطالعه راهبردی را نیز بررسی می‌کند و کاربردی عینی به نظریه تجربه زیست فرهنگی دانشجویان در محیط آنلاین می‌بخشد. بررسی فرضیه پیشین، که تجربه ی آموزشی آنلاین به لحاظ فرهنگی بر اساس آن طراحی شد. پژوهش حاضر تجربه یک دانشجو در فضای آموزش آنلاین است که به سه روش پژوهشی مختلف بررسی شده‌است: تحلیل آماری اطلاعات صفحه نمایش مربوط به کاربرد، تولید و ارسال پیام
مصاحبه‌های جامع با شرکت‌کنندگان در کلاس آنلاین
بررسی الکترونیکی همچنین تعدادی از روش‌های تحلیلی نیز برای بررسی داده‌های این پژوهش به‌کار گرفته می‌شود. این تنوع سبب اعتماد بیشتر و در نهایت نتایج بهتری کسب می‌شود. همچنین این امر بینش بهتری نسبت به حوزه‌ی جدید پژوهشی ایجاد می‌کند. نظریه‌پردازی در این خصوص بسیار مؤثر است، چرا که به پیدایش ایده‌ها، پیوندها و نظریه جدید کمک می‌کند. استفاده بالقوه از نظریه‌های موجود برای بررسی داده‌ها مردود نیست، اما لازم است به این ایده که "نظریه‌ی آموزشی" با اکثر ایده‌ها در تضاد است و نیز اینکه چرا موضوع پژوهشی از پشتوانه‌ی علمی‌پیشینی برخوردار نیست تا بتواند نتایج جدید را تفسیر کند، توجه کرد. مراحل پژوهش این پژوهش سه مرحله اصلی دارد به شرح زیر دارد: مرحله اول؛ فعالیت‌های مربوط به یک کلاس آنلاین سطح کارشناسی ارشد بعد از فراغت از تحصیل بررسی می‌شود. این کار با استفاده از اطلاعات ثبت شده خودکار توسط صفحه نمایش انجام می‌شود. داده‌های مربوط به پیام‌ها و کاربرد، به منظور بررسی این‌که آیا الگوها در میان گروه‌های دانشجویان قرار گرفته‌اند یا نه؟ مورد بررسی قرار می‌گیرند. در صورت نبود هر یک از عناصر فیزیکی مانند؛ استاد، دانشجویان و...، بررسی داده‌هایی که توسط صفحه‌ی نمایش به‌طورخودکار جمع شده‌اند، منظور آمارهای مربوط به استفاده از حوزه‌های مختلف توسط دانشجویان و محتوای پیام‌ها؛یکی از چند راه بررسی تعامل موجود در فضای آموزشی است. این کار در مقایسه با کلاس حضوری، برابر با بررسی امور یک کلاس رسمی‌و نیز بررسی الگوهای تعامل در کلاس و رفتار معلم است. دلیل انتخاب این کلاس برای پژوهش آن است که این کلاس تماماً آنلاین است و تمام تعاملات در آن از طریق کامپیوتر صورت می‌گیرد. بنابراین به واسطه تحت تاثیر قرار گرفتن عکس العمل ساختارهای جدید یا ساختارهای تجربی تعامل اکثرا "نوعی" است. دیگر این‌که این کلاس از آزمون‌ها و موارد درسی خوبی استفاده می‌کند. در نهایت این‌که اساتید این کلاس کاملا با صفحه‌ی نمایش و مواد درسی آشنا هستند. همه این موارد، سبب می‌شود داده‌ها کمتر تحت تأثیر عوامل و عناصر غیرمترقبه و آسیب رسان قرار گیرند. مرحله دوم با مشارکت‌کنندگان دو دوره مصاحبه می‌شود. با این مصاحبه‌ها، الگوها دقیق تر مورد بررسی قرار می‌گیرند و از طرفی به "چرایی" پیدایش ابعاد مذکور در فرایند تحلیل آماری اطلاعات صفحه نمایش پاسخ می‌دهند. بررسی این موضوع مانند، آمارهای کاربردی و پیام‌های مباحثه ای به هنگام بررسی کلاس حضوری، امکان بررسی عملکرد یادگیری در یک کلاس خاص را فراهم نمی‌کند اما در قالب نگرشی غیرعمومی‌قابل اجرا است. مطالعه‌ی این فعالیت "خصوصی" مستلزم ابزار پژوهشی دیگری است. در این مورد مصاحبه‌ها با گروهی از دانشجویان داوطلب از کلاس مورد پژوهش در مرحله‌ی اول انجام می‌شود. سومین مرحله دراین پژوهش به بررسی گروه‌هایی از دانشجویان آموزشی آنلاین در دانشگاه‌های سراسر دنیا می‌پردازد. موضوع‌های مورد پژوهش در این مرحله هم آنهایی هستند که از تحلیل مراحل 1 و 2 به دست آمده است، تحلیلی که نشان می‌دهد این اطلاعات برای فهم تأثیر فرهنگ در محیط‌های آموزشی آنلاین مؤثر هستند.
منبع: http://iwww.iet.open.ac.uk
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)

شاید بزرگترین نگرانی درباره آنچه افراد مختلف آن را پنجمین میدان جنگ می‌خوانند (چهار میدان دیگر زمین، دریا، هوا و فضا هستند) نامرئی بودن آن است. حملات سایبری دامنه متنوعی دارند، از شوخی‌های معمولی گرفته تا کرم‌های مخرب رایانه‌ای که به واسطه حافظه‌های قابل حمل جا به جا شده و امنیت کلی کشوری را به خطر می‌اندازند. از آنجایی که امروزه تمامی زندگی ما به تکنولوژی، رایانه‌ها و اینترنت گره خورده است اطمینان از ایمن بودن این ابزارها بسیار حیاتی است. [چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟] متخصصان با بررسی حملات سایبری پیشین به بررسی سازه‌هایی پرداخته‌اند که بیشترین آسیب پذیری را در برابر حمله‌های تبهکارانه سایبری داشته‌اند تا راه حلی مناسب به دست آورند. کرم استاکس نت - 2010 این کرم در سال جاری کشف شد و متخصصان این کرم را به عنوان یکی از پیچیده ترین کرمهای رایانه ای که تا به حال مشاهده شده می شناسند. این کرم به سیستمهای رایانه ای صنعتی که سیستمهای ماشینی نیروگاه‌ها و کارخانه‌ها را تحت کنترل دارند، حمله می‌کند. این کرم با بهره برداری از چهار نقطه ضعف که پیش از این در سیستم عامل ویندوز ناشناخته باقی مانده بودند، فعالیت می‌کند. برای مثال یکی از آسیب‌پذیری‌های ویندوز به استاکس نت کمک می کند در میان شبکه های محلی گسترش پیدا کند، دیگری به پخش شدن کرم در میان سخت افزارهای قابل جا به جایی از قبیل حافظه های USB و یا درایورهای CD کمک می کند. [کرم جاسوس؛ تروریست سایبری] به گفته متخصصان قابلیتهای این کرم در استفاده از بیش از یک نقطه ضعف سیستم عامل رایانه‌ها کاملا بی‌سابقه است و نشان از حمایت دولتی و پشتیبانی مالی شدید از این کرم رایانه‌ای دارد. با وجود اینکه هنوز تعیین قطعی هدف اصلی استاکس‌نت امکان‌پذیر نیست اما حملات این کرم به شکلی مشخص و نامتناسب به سوی ایران متمرکز بوده است. هر چند که این عملیات ناموفق بود. [جنگ سایبری آمریکا ورژیم صهیونیستی علیه ایران] عملیات آئورا - 2009 در سال گذشته میلادی، گوگل، آدوبی و در حدود 30 شرکت دیگر اعلام کردند قربانی حملات به شدت پیچیده سایبری شده‌اند. هکرها طی این حملات توانسته بودند با بهره برداری از نقطه ضعفی شناخته نشده در مرورگر اینترنت اکسپلورر، به اطلاعات حیاتی و خصوصی این شرکتها دست پیدا کنند. نام این حمله سایبری توسط نایب رئیس شرکت مک کافی، "دیمیتری آلپروویچ" انتخاب شده است که با ردیابی فایلهای آلوده موفق به کشف واژه "آئورا" به معنی سپیده دم در میان فایلها شد. این بار هم با وجود اینکه امکان اطمینان یافتن وجود نداشت، باز همه نگاه ها متوجه چین شد و انتشار اسنادی درباره ارتباط دولت چین با این حمله سایبری توسط وب سایت جنجالی ویکی لیکز، فرضیه مقصر بودن چین در این حملات گسترده سایبری را تقویت کرد. به گفته آلپروویچ این حمله مدل ذهنی که "در برابر چه کسی باید از خود محافظت کنیم" و "محرک هکرها چه می تواند باشد" را تغییر داد. نکته کلیدی دیگر نیاز به افزایش احتیاط در میان کارمندان شرکتهای چند ملیتی است تا در هنگام استفاده از رایانه های شرکت دقت کافی را به خرج دهند زیرا در شرکت گوگل یک کلیک کوچک و نا آگاهانه بر روی یک پیغام کوتاه منجر به بروز تمامی این مشکلات شد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا - 2008 برخی از سازمانها به ویژه سازمانهای دولتی رایانه های خود را از دسترس عموم و یا عضویت در شبکه‌های غیر ایمن خارج می کنند تا از بروز شکافهای امنیتی در آن جلوگیری کنند. در زبان رایانه‌ای این شکاف به شکاف هوایی شهرت دارد با این همه با ظهور رسانه های قابل حملی مانند حافظه های USB و یا CD ها تبهکاران سایبری فرصتی مناسب را برای نفوذ به درون شبکه های بسیار ایمن به دست آوردند. در سال 2008 وزارت دفاع آمریکا با چنین حملاتی مواجه شد که منبع اصلی آن یک حافظه USB غیر ایمن بود که به یک لپ تاپ وصل شده بود. این حافظه حاوی کدهای مخربی بود که در سرتاسر رایانه های وزارت دفاع آمریکا پخش شد و اطلاعات موجود در این رایانه ها را به سرورهای خارجی ارسال کرد. از دیگر حملات سایبری ارتشی ناشی از حافظه‌های قابل حمل می‌توان به استاکس نت که به آن اشاره شد و کپی شدن فایلهای فوق سری ارتشی توسط سرباز "بردلی مانینگ" بر روی CD یکی از خواننده‌ها پاپ اشاره کرد که این اسناد و فایلها که حاوی تصاویر ویدیویی حمله آمریکایی ها به غیر نظامیان و 250 هزار مکالمه دیپلماتیک بود در نهایت توسط وب سایت ویکی لیکز منتشر شد. نکته قابل توجه در این حمله سایبری توجه به این نکته است که اگر افراد نسبت به آنچه در رایانه های خود ذخیره می کنند، دقت کافی به خرج ندهند، رعایت ایمنی برای پرهیز از شکاف هوایی ارزشی نخواهد داشت. گرجستان - 2008 در سال 2008 و درست یک هفته پس از یورش روسیه به گرجستان، حمله‌ای سایبری دولت و وب سایتهای رسانه‌ای این کشور را دچار اختلال کرد. همانظور که در سال 2007 نیز جو سیاسی اقتضا می‌کرد کرملین دستور یک حمله سایبری را به استونی صادر کند. با این تفاوت که افرادی که به گرجستان حمله کردند سیستمهای رایانه‌ای سازمانی این کشور را نیز بی‌نصیب نگذاشتند. این حمله به "باتنت" شهرت داشته و به گونه‌ای است که هر شهروند روسی می‌توانسته است آگاهانه یا نا آگاهانه و با دانلود نرم‌افزاری سبک به ایجاد اضافه بار بر روی وب سایتهای دولتی و سازمانی گرجستان کمک کرده باشد. استونی - 2007 در این سال کشور استونی در معرض سیلی از حملات سایبری قرار گرفت که کل زیرساختارهای اینترنتی کشور را تحت تاثیر خود قرار دادند و البته هدف اصلی وب سایتهای دولتی و سازمانی، بانکها و روزنامه‌ها بودند. با توجه به زمانبندی حملات که در زمان مجادله این کشور و روسیه بر سر برداشتن یادبود شوروی از پایتخت استونی بود، مقامات استونی روسها را عامل اصلی این حملات می دانند. با این حال مثل همیشه امکان ردیابی منشا اصلی این نوع از حملات وجود نداشته و نخواهد داشت. منبع: مهر
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2

هلن صدیق بنای: فرهنگ محیط آموزش مجازی را باید با توجه به توانایی زبانی دانشجویان و آشنایی آنها با زبان آموزش فضای مجازی، بررسی کرد. اگر قبول کنیم، آموزش آنلاین می تواند در هر جا، هر زمان و برای هر فردی فعال و در دسترس باشد. باید این را هم بپذیریم که دانشجویان این فضای آموزشی می‌توانند از فرهنگ‌ها و پیشینه‌های مختلفی باشند. بدان معنا که این دانشجویان با کوله‌باری از تجربه و فرهنگ وارد فضای مجازی می‌شوند. در خصوص اینکه اساساً یادگیری آنلاین چیست، ایده‌های مختلفی وجود دارد. کاربران و متخصصان امر در مورد اینکه این نوع یادگیری چه چیز به آنها می‌دهد یا خواهد داد، نظرهای گوناگونی دارند. بررسی مسائل فرهنگی به منظور بررسی ماهیت تأثیر فرهنگ در کلاس مجازی، ابتدا لازم است که فهم و درک فرهنگ را در بافت آموزشی روشن کنیم. جارونپا و لیدنر خاطر نشان ساخته‌اند که با وجود انبوه تحقیقات درخصوص ارتباطات کامپیوتر محور و ارتباطات بین فرهنگی، هنوز جای پژوهشی درخصوص "ارتباطات کامپیوتر محور بین فرهنگی" بسیار خالی است. آنها مانند بسیاری دیگر، چارچوب تحلیلی خود را از کتاب با ارزشش هافستد تحت عنوان "پیامدهای فرهنگی"، که در حال حاضر مورد استناد بسیاری از محققان است و در سیستم‌های آموزشی مجازی آنلاین هم کاربرد دارد، استخراج کرده‌اند. هافستد با نظر به کتاب کلاچون، تعریفی کوتاهی از فرهنگ ارائه می‌دهد. او می‌گوید: در برنامه‌ریزی جامع و اجتماعی، ذهن اعضای یک گروه یا یک موضوع را از گروه یا موضوع دیگری که برایش تعیین کننده است،جدا می کند. مانند؛ ارزش‌ها، نماد‌ها، قهرمانان، مناسک، سبک‌ها و... او معقتد است؛ ارزش‌ها در مرکز این نمودار پیازی شکل قرار می گیرند و سه عنصر دیگر، لایه‌های اطراف آن‌را تشکیل می‌دهند. هویت، از اعمالی که به تصاویر و نمادهای دوجانبه ناشی می شود شکل گرفته و به لایه‌های بیرونی آن پیاز بستگی دارد. معمولاً فرهنگ به مثابه‌ی یک مفهوم، ناظر به جوامع است، اما ممکن است برای هر نوع انسان یا گروه انسانی نیز به‌کار رود. مانند: سازمان، یک شغل، یک گروه سنی، یک جنس یا یک خانواده. هافستد می‌افزاید؛ جوامع، کامل‌ترین گروه‌های انسانی هستند. بنابراین از اهمیت بالای برخوردارند جوامع ممکن است شامل گروه‌های قومی، نژادی مختلف باشند، اما این گروه‌ها معمولاً ویژگی‌های فرهنگی مشترکی با هم دارند، آن چنان که خارجی‌ها آنها را داری یک هویت قلمداد می‌کنند. آموزش مجازی- فرهنگ هافستد در یک پژوهش طرز نگرش کارمندان، ای بی ام را در بیش از 50 کشور مورد بررسی قرار داده است. هدف او از این پژوهش ایجاد الگوهای فرهنگی است که به اعتقاد هافستد ریشه در تاریخ دارند. الگو هایی که سبب ثبات عقاید و عناصر فرهنگی در طول زمان، مبتنی بر هنجارهای اجتماعی می شوند. از نگاه او، تفاوت فرهنگی را باید برحسب مطالعه‌ی تاریخ فهمید، اما این تفاوت عمدتاً از طریق مطالعه‌ی زبان، که مشخصاً بخشی از فرهنگ محسوب می‌شود، بررسی می‌شود. زبان امری خنثی نیست، تفکر در گروی واژه‌ها و موضوع های خاص زبانی است. "معنی"، می تواند فراتر از واژه ها و موضوع های قرار گیرد. چرا که ممکن است این "معنا " از زبان های دیگر وارد" زبانی" شود. با این وجود فهم و درک به واسطه انتظارات متفاوت یک زبان همواره حائز نوعی چالش است. جستجوی هافستد در خصوص الگوهای ثابت فرهنگی، او را به این شناخت رساند که هر یک از پنج بعد فرهنگ ملی ریشه در یک مسئله اساسی دارد که تمام جوامع بر آن توفق دارند، البته پاسخ‌های آنها بر مبنای آن تغییر می‌کند. این پنج بعد عبارتند از : فاصله قدرت: که به راه‌کارهای مختلف برای مسئله اساسی بی‌عدالتی انسانی مربوط می‌شود
کنارگیری با تردید: که با نوعی فشار و استرس در یک جامعه در رویارویی با آینده‌ای مبهم
در ارتباط است.
فردگرایی در برابر جمع‌گرایی: که با پیوستن افراد به گروه‌ها در ارتباط است.
مردسالاری در برابر زن‌سالاری: که با تقسیم نقش‌های عاطفی بین زنان و مردان در ارتباط است.
جهت‌گیری دراز مدت، در برابر کوتاه مدت: که با تأکید بر تلاش‌های افراد چه در حال حاضر و چه در آینده در ارتباط است. هافستد اطلاعات اولیه گزارش خود را در سال 1973 جمع آوری کرده در حالیکه این گزارش را در سال 2001 ارائه می دهد. این امر نشان می دهد که "فرهنگ ها و خاصه فرهنگ های ملی به مرور زمان به هیچ وجه تغییر نمی کنند". این مسئله بطور ضمنی، بیانگر آن است که فرضیه های که مبنای پژوه‌ی حاضر را تشکیل می دهند، همچنان قابل اعتماد، معتبر و کارایی دارند.
ترنر، همپدن و ترامپنارز همانند هافستد، پژوهش خود را در مورد 46 هزار مدیر در بیش از 40 کشور انجام دادند. آنها دست‌کم به شش بعد متضاد در مورد فرهنگ رسیدند: 1. کلان گرایی (قوانین، کدها، احکام و تعمیم‌ها) - خردگرایی (انتظارات، شرایط خاص و روابط خاص) 2. فردگرایی (آزادی فردی، حقوق بشر، رقابت) - جمع‌گرایی( مسئولیت اجتماعی، روابط هماهنگ و همکاری) 3. تخصیص (جوهردار بودن، تحلیل و تقلیل و عینی بودن) - تلفیق یا ادغام‌سازی (کلی‌نگرانه، جمعی، ترکیبی و ارتباطی) 4. تحقق یافته (آنچه انجام داده‌اید، ثبت و ضبط شده‌ها) - اسنادی (هویت، استعداد و ارتباطات شما) 5. جهت درونی (وجدان و درونیات) - جهت بیرونی (نمونه‌ها و تأثیرات خارجی و بیرونی) 6. زمان پیوسته (زمان مسابقه‌ای است در یک مجموعه) - زمان متقارن (زمان رقصی است موزون) این نویسندگان در آثار اخیر خود، خاطر نشان کرده اند که فرهنگ‌ها عبارتند از تصویرهایی از جهان که در آینه چشمان اعضای آنها شکل می گیرند. پس چه کسی می گوید که ابتدا به کجا باید نگریست یا تیر نگاه را به کدام سو نشانه رفت؟ با این وجود، هیچگونه قانونی وجود ندارد. بحث، بحث تفاوت و تمایز است که خود مبنای تصمیمات مختلف (تاریخی) است. بنابراین، فهم فرهنگ به توانایی درک و اندیشه در دو جهت بستگی دارد. این کتاب اخیر، فرهنگ را با تولید ثروت و موفقیت اقتصادی پیوند می دهد و می بایست آن را از چشم انداز اقتصاد جهانی مورد بررسی قرار داد. در این چشم انداز تشکیل تیم و گروه از اهمیت بسزایی برخوردار است. کار تیمی یا گروهی یعنی همکاری در کلاس درس نیز حائز اهمیت است. اما یک تیم یا یک گروه برای رسیدن به هدف غایی خود نیازمند تعادل است. کار تیمی برحسب پیامدهای مشترک آن سنجیده می شود و با محیط های آموزشی که در آنها سیستم های ارزیابی صرفاً عملکرد تک تک افراد را می سنجند و به نتیجه کار گروهی توجهی ندارند، تفاوت دارد. هافستد و ترامپنارز، تفاسیری از فرهنگ ارائه می‌دهند که می‌توان از آنها در بررسی فضای آموزشی آنلاین برای دانشجویان بر اساس ملیت‌های آنان استفاده کرد. چنانچه فرض بر این باشد که این محیط ابعاد ملی یک کشور را نشان می دهد، (همانگونه که هافستد به هنگام اشاره به موسسه ها به مثابه نقطه نمود فرهنگ ها از آنها نام می برد) پس ارزیابی متقابل دانشجو و موسسه به نحوی که بتوان میزان یا احتمال موفقیت آمیز بودن این تعامل (دانشجو و موسسه) را محاسبه کرد، کار چندان دشواری هم نخواهد بود. از طرفی چالش های بالقوه در این خصوص را می توان ارزیابی کرد. آگاهی از پیشینه های فرهنگ ملی نیز امکان دسته بندی آموزش را به منظور رفع نیازهای خاص کلاس هایی که در آن دانشجویان از زمینه فرهنگی مشترک برخوردار هستند را تسهیل می کند. البته در آموزش جهانی فضای مجازی، دستیابی به همخوانی کامل درمیان دانشجویان بسی دشوار است. چرا که ممکن است ملیتی غالب باشد. با وجود این بعید است که در کلاس درسی به طور کامل از فرهنگ ها و ملیت ها مختلف خبری نباشد. هافستد تاکید می کند، از آن جا که ابعاد موردنظر او در سطح یک فرهنگ پخش شده است، حتی یک گروه از یک ملیت در فضای آموزشی مجازی می تواند برحسب تفسیر و یا انتخاب کنشی خاص، تفاوت قابل ملاحظه‌ای با گروه دیگر داشته باشند. به عنوان مثال، یک ملیت ممکن است از ویژگی های اساساً فردگرایانه برخوردار باشند، همچنین در این گروه ممکن است؛ افرادی باشند که در عمل به رفتارهای جمعی تمایل داشته باشند. آموزش مجازی-فرهنگ
یکی از مزایای آموزش آنلاین آن است که مکان خاصی نیاز ندارد یعنی دانشجویانی که در خانه نیستند، نیز می‌توانند از این آموزش بهره‌مند شوند. این امر شامل آن دسته از افرادی می شود که به قول هافستد به فرهنگ یک کشور تعلق دارند و هم افرادی را دربر می گیرد که هرگز به آن کشور پا نگذاشته اند، و به کشور دیگری تعلق دارند. علاوه برآن، آموزش آنلاین، آن دسته از افرادی را دربر می گیرد که ممکن است در نتیجه جهانی شدن اقتصاد به لحاظ ملی و جغرافیایی از میراثی ترکیبی برخوردار باشند. یا افرادی که در فرهنگ آموزشی خاصی پرورش یافته اند. اما با وجود آن متعلق به نسلی هستند که به دلایل قومی یا دینی و یا. . . به فرهنگ ملی و جغرافیایی وابسته هستند. از برداشت‌های دیگری که می‌توان از تفاسیر هافستد و ترامپنارز درخصوص فرهنگ استنباط کرد، آن است که بنابر تحلیل این دو نفر، فرهنگ ملی ازلی است و ارزیابی‌های دیگر از فرهنگ و خرده فرهنگ را کنار می‌زند. به عنوان مثال؛ جدا از گروه‌بندی‌های موجود، در سازمان های بزرگی چون IBMکه هافستد پژوهش خود را در آنجا انجام داده است، نمونه‌هایی از فرهنگ‌ها و پیمان های مشترکی وجود دارند که رشد کرده‌اند. همچنین، فرهنگ‌های حرفه‌ای که ممکن است، شرکت‌ها را تغییر دهند. (مانند وکلا یا حسابداران) یا اینکه می‌توانند در خود ملت پدیدار شوند و حتی ممکن است خرده فرهنگ‌های درون یک ملت کنار گذاشته شوند موضوع های فرهنگی ملت محور و جغرافیا محور چندان توانایی رویارویی با ناهماهنگی کلاس های آموزش مجازی جهانی را ندارند. چرا که این رویارویی مستلزم فهمی بدون مکان(فهم سیال) است. جایگاه زبان در تعریف فرهنگ هافستد بر این باور است که زبان خنثی نیست. چرا که هم پرورش‌دهنده و هم انتقال‌دهنده فرهنگ است. ادلی اندیشمند دیگری به این نکته اشاره می‌کند که چگونه آنچه با زبان انجام می‌شود، توسط "مجموعه تفاسیر"، "دیدگاه‌های شخصی" و " دشواری های بینشی" معین و مشخص می شود. ایده‌ها تنها در صورتی بیان می‌شوند که زبان واژه ی مناسب برای بیان آنها را داشته باشد. همچنین، پیدایش واژه در زبان می‌تواند، ایده‌های جدید تولید کنند. بنابراین به نظر می‌رسد که فرهنگ محیط آموزش مجازی را باید با توجه به توانایی زبانی دانشجویان و آشنایی آنها با زبان تعلیم و آموزش محیط آموزشی مجازی، بررسی کرد. استفاده‌ی از حداقل استانداردهای زبانی در محیط های آموزشی مجازی نظیر آزمون‌های تافل و IELTS نشان می‌دهد که در واقع اگر دانشجویان در زبان محیط آموزشی مجازی با هم رقابت کنند، می‌توانند در محیط آموزشی مجازی به نحو مؤثری شرکت کنند. اما، این امر می‌تواند تا اندازهای دشوار باشد. همان‌گونه که محققانی چون وندن براندن و لامبرت خاطر نشان می‌کنند، ممکن است زبان را بجای آنکه در جایگاه وسیع ارتباطات قرار دهند به عنوان یک پدیده‌ی ماشینی و فنی قرار دهند در این راستا دو مسئله پیچیده‌ی دیگر باقی می‌ماند: نخست آنکه تفاوت بسیاری بین دانش "واقعی" زبان بر حسب واژه، مانند؛ لغت، ترکیب و غیره، با دانش "تجربی" زبان که مستلزم فهم نحوه‌ی کاربرد زبان در بافت جامعه است، وجود دارد. این مسئله شامل توانایی تفسیر اطلاعات "تشابه زبانی" است. یعنی اطلاعات غیرشفاهی، که در بعضی ادبیات‌ها به "سرنخ‌های غیرشفاهی" معروف است. این سرنخ‌ها جزئیات مربوط به زبان بدنی(زبان حرکات بدن- ایما و اشارات) و بیان صوتی را برای ما آشکار می سازند. علاوه برآن، بافت را نمی‌توان به "بافت واقعی و عینی" مثل؛ "کلاس درس" یا "فروشگاه" محدود کرد.

این بافت به حسب سن یا جنس افراد و جزئیات دیگر مثل نیت، مقصد، تعامل و غیره متفاوت است. رقابت واقعی زبانی اغلب به رقابت کارکردی منتهی نمی‌شود. دوم آنکه، زبان"اول" به عنوان اولین زبان آموخته می‌شود و بنابراین فرد نسبت به زبان دیگری آگاهی ندارد. درعین حال زبان دوم یا زبانهای بعدی را نمی‌توان از یک نقطه‌ی مجزا فراگرفت. هر زبانی، غیر از زبان اول، بی‌شک تحت‌تأثیر زبان ها، فرضیه ها و دانش ذهنی و زبانی قبلی فرد قرار می‌گیرد. بر اساس نوع زبان، مسائلی وجود دارد که نیازمند تفسیر و نیز دارای چالش‌هایی که باید رفع گردند. بخصوص اگر وجه اشتراک های نظیر، واژه ها یا عبارات یکسان بین زبان ها موجود باشد. در ابتدا، زبان به مثابه‌ی ورود به فرهنگی خاص آموخته می‌شود، و سپس با عملکرد و زبان بدنی و غیره در می‌آمیزد. و با هدف ورود و فرهنگی شدن پا به یک واقعیت زیسته‌ی خاص می‌گذارد. یعنی فرایند اجتماعی شدن را طی می‌کند. با این همه، زبان به دلیل ارتباطش با فرهنگ به مثابه "کد" در نحوه تفکر افراد و پیش زمینه های فرهنگی ظاهر شده و همواره در پژوهش‌های مختلف به عنوان یکی از چندین شاخصه‌ی تمایز فرهنگی مدنظر بوده است. گودفالو و دیگران در یکی از پژوهش‌های مربوط به مسائل فرهنگی آموزش مجازی، به منظور استقرار و تثبیت دانشجویانی که به لحاظ فرهنگی متفاوت هستند از سخنگوی محلی به عنوان شاخصه و نشانه استفاده کردند. آنها باید مسئله‌ی دیگر را هم در نظر بگیرند و آن شیوه‌ای است که دانشجویان با آن رفتار زبانی خود را طبقه‌بندی می‌کنند (تفاوت های فرهنگی). آموزش مجازی-فرهنگ
به عنوان مثال، چگونه می‌توان دانشجویی را که در فرهنگی خاصی متولد شده و تحصیلات ابتدایی را در همان فرهنگ گذرانده و حال به هنگام تحصیلات عالی، هم زبان فضای آموزشی را به عنوان زبان اول و هم فرهنگ شهروندی آن را اقتباس و کسب کرده است؟ شواهد مربوط به کلاس حضوری نشان می‌دهد که این سؤال پیچیده است. به عنوان مثال، وودرو و شام، تمایلات یادگیری اولین نسل دانش آموزان چینی در منچستر را بررسی کردند. آنها مشاهده کردند که این دانش آموزان بین دو فرهنگ، زبان انگلیسی و کانتونی شناورند و معتقدند که باید خود را به خوبی "با هر دو فرهنگ" سازگار کنند ظاهراً آنها در یک کلاس درس می خواندند، اما رفتار، احساسات و سلیقه های آنها متفاوت بود. چرا که هنجارهای آموزشی چینی‌ها با قواعد انگلیسی ها فاصله بسیاری داشت. پژوهش‌درخصوص مسائل فرهنگی ارتباطات و کامپیوتر محور احتمالاً به دلیل فشارهای اقتصادی بر سر راه تولید محصولاتی که می‌توان آنها را به سراسر جهان صادر کرد، مسائل مربوط به تمایزات فرهنگی به طور گسترده‌ای به حسب طراحی آنها در فضای آنلاین مورد بررسی قرار گرفته است. البته تعامل کاربران در صفحه‌ی نمایش، در مقایسه با رفتار اجتماعی آنان در یک کلاس مجازی، بهتر مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش عمدتا بر ایجاد پارامترهایی برای نسخه سازی و تعیین پارامترهای ایده آلی برای استفاده در گروه های تک فرهنگی (اغلب در بافت های تجاری یا اقتصادی) مبتنی است. همانطور که اشاره شد کلاس آموزش مجازی به لحاظ فرهنگی همخوان است. از نگاه بورگز، ولیج و اسکریونر این امر سبب بروز چالش در فرهنگ می‌شود. برای مثال؛ رویکردهایی مانند نسخه ساز را نمی‌توان به نحو مؤثری در مورد سیستم‌های مشترک بین کاربران فرهنگ‌های مختلف به‌کار برد. چون آنها بر تمایزاتی مبتنی هستند که بین فرنگ‌ها وجود دارند و نسخه های خاص همان فرهنگ‌ها را تولید می‌کنند. آنها همچنین بر این باورندکه در تفسیر فرهنگ به مثابه‌ی یک پدیده و ویژگی های ملی آن باید انتقادگرایانه مورد بررسی قرار گیرد. چرا که آنها به انحاء مختلف، دست آورد تعامل با فرهنگ‌های دیگر هستند. آنیبر و دیگران این مسئله را دوباره بازبینی می کنند. کشور مورد مطالعه‌ی آنها یعنی بوتسوانا، مستعمره بریتانیا بوده و بی‌شک عناصر فرهنگی استعمارگران هنوز در آنجا بر جای مانده است. آنها بر این بارورند که این کشور درون مرزهایش بیش از 14 گروه قومی و نژاد های اصیل وجود داشت که هر یک زبان و بافت فرهنگی خاص خود را داشتند. مردم این گروه‌ها به زبان محلی و ملی خود یعنی ستسوانا و انگلیسی صحبت می‌کردند. شاید تعجب کنید اگر بگوییم، هیچ اشتراکی بین افراد جامعه محلی و جامعه پژوهش آماری انجام شده، وجود نداشت. هر چند توافق شدیدی در مورد تمایل به یک وسیله‌ی ارتباطی محلی وجود دارد. اما با این وجود هیچ توافقی مبنی بر استفاده از زبان محلی وجود ندارد. حتی زبان محلی‌ای که در سطح کشور پذیرفته شده است، برای اغلب کاربران پذیرفتنی نیست. چرا که به لحاظ ملی، اقتباس زبان محلی برای اغلب کاربران مورد قبول نبود از نگاه بورگس ولیج و سکریونر بافت های فرهنگی صرفاً محلی نیستند، بلکه می توانند از طریق زبان، چندین فرهنگ را دربر بگیرند. به عنوان مثال، لزومی ندارد فردی ایتالیایی باشد تا معنای "پیتزا"، "موزارلا" (نوعی پنیر نرم ایتالیایی) و یا "پیپرونی" که نوعی سوسیس شکم پر است را بداند. با وجود نظریه و راه کار، آنیبر و دیگران جهت ایجاد وجهی مشترک که قابل فهم و پذیرش باشد در یک گروه بین فرهنگی نمی تواند تمایزات را از میان برداشت. اما می توان این تفاوت ها و تمایزات فرهنگی و تفسیری را شناسایی کرده و مفاهیم مشترک جدیدی را خلق کرد راه کار مزبور برمبنای پژوهش های پیشین آنها در سال 1998 بدست آمده است. بنابراین راه کار پشتوانه تعامل و تبادل در گروه‌های اموزشی مجازی آن است که این گروه ها به لحاظ فرهنگی ترکیبی باشند اور در پژوهش خود به این‌که چگونه کاربران فرهنگ‌های مختلف از یک صفحه وب آموزشی استفاده می‌کنند و آن را تفسیر می‌کنند، اشاره می‌کند. او ر این باور است که، کاربران با پیوند یک موضوع به بعضی از ارزش‌های فرهنگی، برای هر عنصر، یک مدل فرهنگی می‌سازند. سپس بر طبق این چارچوب و مدل سازی، فهم و انتظار خود را از آن عنصر تنظیم می‌کنند ارزش فرهنگی بر فهم فرهنگی مشارکت کنندگان در یک کشور و بر تجربیات آموزشی و اجتماعی گذشته‌ی آنها مبتنی است. ری بورن و دیگران معتقدند؛ فرهنگ ملی، تجربه و فناوری با هم از طریق تعامل در فضایی آموزشی مجازی، فرهنگ سومی را می‌سازند. این فرهنگ سوم برخاسته از تعامل بین فرهنگی است. هنگامی که افراد فرهنگ‌های مختلف عادلانه با هم ارتباط و احترام متقابل دارند. تمام مخاطبان و صاحبان فرهنگ سوم در یک معنا مشترک هستند. کیفیت و ماهیت تعاملات، جهت و میزان فرهنگ سوم را تعیین می‌کند پژوهش ری بورن و دیگران از نقطه نظر بررسی کلاس آموزش مجازی قابل توجه است. چرا که گرچه این پژوهش در بافتی سازمانی و اقتصادی انجام گرفته است، با این وجود دست آورد تلاش هایی است که همگی ناظر به شاخصه های فرهنگی یک مجموعه است. در واقع، نرم افزاری است که هدف آن تقویت همکاری و تعامل در گروهی متنوع، نظیر جامعه است. چارچوب نظری این پژوهش برخاسته از دیدگاه حال حاضر در خصوص فرهنگ است . آن دسته از تجربه های عمیق، مشترک و ناگفته ای که اعضای فرهنگی خاص به اشتراک دارا هستند و بدون آموزش آن را اجرا می کنند. این تجربه ها، پیشینه‌ای را می سازند که تمام رویدادها براساس آن مورد قضاوت قرار می گیرند
دیدگاهی که ناظر بر وضعیتی است که هرچه در آن سازمان ها متنوع شوند بر اهمیت همکاری و ارتباطات بین فرهنگی افزوده می شود. حفظ و بهبود این همکاری مستلزم بوجود آوردن اعتماد است. موضوع اصلی پژوهش ری بورن که بر روی آن کار کرده نرم افزار FORUM است که بر اساس، راه کارهایی برای جلب اعتماد و تقویت ارتباط بین اشخاص طراحی شده است. این نرم افزار مبنا و موضوع اصلی پژوهش است. چراکه هدف از طراحی آن تسهیل تعاملات بین مشارکت‌کنندگان در یک فرهنگ، خاصه انتظارات اعضای یک فرهنگ است، هرچند که آنها به طور خودجوش نوع تعامل را برگزیده باشند.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1

هلن صدیق بنای:
این مقاله به بررسی محیط‌های آموزشی مجازی، پیشینه ماهیت و مسائل مربوط به کاربرد آنها می پردازد. توسعه ارتباطات اینترنتی و ارتباطات کامپیوتر محور همچنین قابل استفاده بودن این وسایل ارتباطی در هر زمان و هر مکان، بسیاری از اندیشمندان را به سوی خلق شیوه‌ای برای تأمین نیاز روزافزون آموزش، در عرصه‌ای به بزرگی جهان کرده است. مسئله نیاز شدید به دسترسی آسان برای آموزش در سطح دنیا برای اولین بار در کنفرانس 1992 Jomtien مطرح و شکل گرفت. سالها بعد از آن، یونسکو اعلام کرد که 877 میلیون مشغول به کار در دنیایی که نیاز به سواد کاربردی روز افزون دارد، بی‌سوادند. پژوهش سازمان توسعه و همکاری اقتصادی از 20 کشور صنعتی نشان داده است که دست‌کم از هر چهار بزرگسال، یک فرد از حداقل تحصیلات برای گذران زندگی و کار در جامعه محروم است در همین راستا، تعدادی از مربیان آموزش سنتی و دیگر موارد آموزشی را به سمت ارائه خدمات آموزشی از طریق ارتباطات آنلاین کشاند. فضای آموزش مجازی بر خلاف فضای آموزشی سنتی مستلزم تعامل رو در رو دانش‌آموزان نیست. دانش آموزانی که وارد فضای آموزش مجازی می‌شوند با خود اندوخته هایی به همراه دارند. اندوخته هایی که شامل "آموزش و تجربه های پیشین"، "شیوه‌های یادگیری" و "زبان و فرهنگ" است. از طرفی برنامه‌های آموزشی مجازی که در محیط‌های آموزشی آنلاین تنظیم می‌شوند، بیشتر به زبان انگلیسی طراحی و تنظیم می‌شوند. این برنامه های آموزشی، مسئله برخورد و تاثیر فرهنگ ها را بوجود می آورد. اینکه چگونه می توان برنامه‌های خاصی را برای رفع نیازهای دانش آموزان در یک مجموعه‌ی فرهنگی طراحی کرد؟ و اینکه چگونه برنامه‌ای را که برای کاربران آمریکایی درست شده را می‌توان برای دانش آموزان اروپایی یا حتی آسیای به‌کار برد؟ در مطالعات مربوط به بافت چند فرهنگی که توسط چند پژوهشگر ترنر، ترومپنرز، هامفن و هاستد انجام شده است، محتوا به منظور ارتقاء آموزش، دانش آموزان چند فرهنگی که در یک محیط فرهنگی مشترک آموزش می‌دیدند، بررسی شد. مانند؛ اروپایی ها، آسیایی ها و آمریکایی‌هایی که در بافتی آمریکایی زندگی می کنند. همچنین تأثیرات فرهنگ بر رفتار دانش‌آموزان در فضای مجازی بررسی شد و آنها فرهنگ را برحسب موقعیت جغرافیایی و ملی جوامع تعریف و تعیین کردند. با توجه به اینکه تجربه های دانش‌آموزان در یادگیری آنلاین و مطالعات آنها در کلاسهای مجازی به لحاظ فرهنگی شکل می‌گیرد.
سؤال های تحقیقات اینگونه مطرح می شود: • چگونه فرهنگ در کلاسهای آموزشی آنلاین متجلی می‌شود؟ • چگونه فرهنگ بر توانایی مشارکت دانش‌آموزان در کلاسهای آموزشی آنلاین تأثیر می‌گذارد؟ • چگونه زبان (به مثابه موقعیت نمای بافتی و کانالی برای فرهنگ) بر توانایی مشارکت دانش‌آموزان در آموزش آنلاین تأثیر می‌گذارد؟ بخش اول این مطالعات محیط‌های آموزشی مجازی، پیشینه ماهیت و مسائل مربوط به کاربرد آنها را بررسی می کند. سپس تعاریف فرهنگ و اینکه چگونه محققان، مسائل فرهنگی را در محیط‌های آموزش مجازی مورد مطالعه قرار می‌دهند، خواهد پرداخت. در پایان هم، عملکرد محیط‌های آموزش مجازی را با مسائل فرهنگی ارتباط داده و خلاء‌های موجود بر سر راه پژوهش‌های بعدی را پر خواهند کرد. محیط های آموزش مجازی چه محیط هایی هستند؟
در سال 1999 گزارشی مربوط به مقوله آموزش در کشورهای مشترک المنافع درخصوص سنجش توسعه‌ی آموزش مجازی در سطح دنیا ارائه شد که در آن آموزش مجازی را پدیده‌ای فوق‌العاده پویا خوانده است باراجاس و اوون آموزش مجازی را از هر دو نوع تعامل رودررو و تعامل از راه دور می‌دانند که در آن، یک مکان یا یک زمان مجازی وجود دارد

محیط های آموزش مجازی بیش از آن که طیفی از اینترانت‌های محلی باشند (که برای تکمیل امکانات آموزشی سنتی رودررو به‌کار می‌روند)، فضاهای مستقل اینترنتی کاملاً وب محور هستند. در چنین فضایی جز مشارکت دانش‌آموزان، هیچ فضای مادی دیگری برای آن متصور نیست. محیط‌های آموزشی مجازی می‌توانند به بزرگی یا کوچکی یک فناوری موجود باشند و می‌توانند شمار زیادی از دانش‌آموزان را سرویس دهند. پاستل به سه گونه از محیط آموزش مجازی نام می برد: - کمکی یا مکمل - ترکیبی یا ادغام - و آنلاین محض که در آن هیچ نوع وسیله‌ی آموزشی‌ای وجود ندارد

او می‌گوید: "در حال حاضر نوع ترکیبی آن بسیار کم ولی رو به افزایش است." کروک و لایت نیز در این زمینه می گویند:" در عصر فناوری و ارتباطات، تعداد اندکی از دانشگاه‌ها از فعالیت های مجازی استفاده می‌کنند " محیط های آموزش مجازی، از طریق یک صفحه نمایش به شبکه ها‌ی جهانی وب در اینترنت دسترسی دارند. صفحه های وبی که دارای کلمه‌ی عبور و شناسایی هستند. این فضاهای آموزشی با نرم‌افزارهای خاصی چون WebCT، Blackboard، Firstclass، Lotus Notes و ... قابل اجرا هستند. آموزش مجازی و مسائل فرهنگی صفحه‌ی نمایش در این فضا جای همان تخته سیاه مدارس را گرفته است. صفحه‌ی که می‌توان از طریق آن تمام ابعاد آموزشی را تجربه کرد. درون صفحه‌ی نمایش؛ دنیای ارتباطات و اطلاعات، محتوا، دانش‌آموز، گروه و منابع و مأخذ وجود دارد. همچنین در صفحه‌ی اطلاعات طبقه‌بندی شده آن؛ موضوع، فرم های پژوهشی و سایر اطلاعات عمومی مانند؛ راهنمای پژوهش، تقویم و لیست کلاس ها قرار دارد. تعامل در فضای مجازی تعامل در فضای آموزشی مجازی را می توان اینگونه طبقه بندی کرد؛ - دانش‌آموز و محتوا (از طریق صفحه ها، لینک ها و. . . ) - دانش‌آموز و دانش‌آموز (از طریق اتاق یا صفحه‌ی گفتگو، ایمیل و پیام‌های ارسالی) - دانش‌آموز و معلم (از طریق اتاق های گفتگو، ایمیل و از طریق صندوق‌های مخصوصی که دانش‌آموزان تکالیف خود را به معلم تحویل می‌دهند). - دانشجو و استاد ( از طریق اتاق های گفتگو درخصوص موضوع ها و منابع با ارسال پیام و گفتگوی همزمان به بحث و تبادل می پردازند). فواید محیط های آموزشی مجازی
یکی از فواید محیط های آموزشی مجازی یا آموزش آنلاین نوع آموزش آن است که ذاتاً تأثیرپذیرتر از آموزش حضوری است. چرا که می توان برنامه‌های آن را به راحتی سازمان‌دهی کرد. کلاس‌ها می‌توانند، شماره‌های متعددی داشته باشند. آموزش می‌تواند تمام وقت باشد. و مهم تر از همه اینکه می توان این برنامه‌ها را در "هر جا" و در هر "زمان" مورد بهره برداری و دسترسی قرار داد. دوره‌ها را می‌توان نسبت به نیاز افراد، سلیقه های دانشجویان و ارائه آموزش جامع تر برنامه ریزی کرد. ماهیت ارتباط از راه دور و مکالمه غیرهمزمان به دانشجویان امکان می‌دهد پیش از پاسخ به سوال راجع به آن اندیشیده و "دانش" خود را به شیوه‌ی معنادارتری انتقال دهند کار اشتراکی را بحث‌های همزمان و غیر همزمان آسان‌تر می‌کند این اشتراک و همکاری "یادگیری جایگزین" را تقویت می‌کند و بنابراین، بهتر و دقیق تر می‌تواند الگوهای کار را منعکس کند. بدین ترتیب آموزش آنلاین حوزه‌ی عملکرد افراد را بسط داده و ارتباط بین آموزش و محیط کار را تداوم می‌بخشد. همین امر باعث می شود، آموزش در تمام مراحل زندگی میسر شود. در نتیجه مهارت های لازم اقتصادی برای عصر حاضر و دنیایی که در حال جهانی شدن است را حمایت می کند. این تحلیل در بحث های آموزشی پیش‌تکنولوژیک که در آنها اصل بر حضور افراد برای آموزش یا نسل سوم (کاغذ محور) یا نسل چهارم آموزش چند رسانه ای (پیش از آموزش آنلاین) آموزش از راه دور شکل می‌گیرد. مسئله این است که آیا این بحث ها با وجود محدودیت‌های مختلف می‌توانند با آموزش آنلاین و محیط های آموزش مجازی رقابت کنند؟ دریفوس تجسم برای آموش را ضروری می داند. به اعتقاد او آموزش یک دوره ترکیبی هفت مرحله‌ای است که چهار مرحله آخر آن یعنی استادی، تخصصی، کارشناسی و دانش کاربردی مستلزم حضور فیزیکی دانش‌آموز و تکرار عینی او است و بدون درگیر شدن با کار و حضور مربیان، نمی‌توانیم مهارتی کسب کنیم. از نظر بربولوز، این مسئله رویکردی تقریباً وابسته به آموزش آنلاین است. و به شدت نیازمند فهم مسائل مربوط به روند تعاملات رودررو است. خود این مسائل محور پژوهش‌های پیشین درخصوص محیط های آموزشی مجازی بود. با این وجود بربولوز معتقد است، اگر اهداف از یک عنصر منسجم برخوردار باشند، هرگز نمی توان از طریق تعاملات آنلاین به طور کامل به آنها نزدیک شد. در صورتیکه مسئله، صرفا نزدیکی یا شباهت به یک سبک خاص فرهنگی نباشد و هدف ایجاد سبک‌های جدید باشد، باز هم این امر جای بحث دارد. بحث اینکه آیا "تجسم " تأثیری در این سبک ها خواهد داشت یا نه؟ اگر دارد، این تاثیر چگونه است او در ادامه خاطر نشان می‌کند؛ فضای آموزشی مجسم، از نگاه دانشجویان با ایده‌آل خود فاصله زیادی دارد. به نظر بسیاری از آنها تعامل آنلاین، خاصه به دلیل عدم حرکت یا تلاش فیزیکی و یا به دلیل گمنامی نسبی آن برای تعامل مجسم معمولی مناسب‌تر است. اینترنت در حال اثبات بخشی جذاب برای آزمایش میزان توانایی افراد در حرکت به ورای این حقایق مجسم فیزیکی است. البته نه به دلیل "گریز" از آنها، بلکه به خاطر تغییر معنای آنها برای ما و دیگران است. آنها همچنان ما و تعاملات ما را تحت تأثیر قرار می‌دهند، البته، نه به شیوه‌های دست دوم و منسوخ، بلکه به روش‌های مختلف و موثر. فابری و گرهارد هم، به نیاز حس تجسم اشاره می‌کنند، البته، برخلاف درفیوس، این امر ملزم به رودررویی نیست. آنها معتقد به "حضور" (احساسی که فرد در آن به طور آنلاین تنها نیست) و "هم حضوری" هستند. یعنی اینکه فردی آگاهی از حضور و وجود دیگران در یک فضا داشته باشد. آنها معتقدند؛ همزمانی نمی‌تواند نسخه دوم و یا شباهتی به دنیای واقعی داشته باشد. به نظر تعدادی از نویسندگان حرکت به سوی آموزش آنلاین نماد تصویری از "دانای همیشه حاضر"the sage on the stage است. یعنی همان معلم ناطق حاضر، دارنده‌ی همه علوم که به "راهنمای همیشه همراه" the guide on the side تبدیل می‌شود. کسی که به سهولت یادگیری و اکتشافات شخصی دانش‌آموز کمک می کند و نیز دانایی که فقط نحوه‌ی کسب دانش را می‌داند. به باور تعدادی دیگری از افراد، بحث "تجسم" نوعی نارضایتی را منعکس می‌کند، نارضایتی حرکت از نقشی به نقش دیگر، و به تعبیر بربولوز، پذیرش راه‌های مختلف لزوماً به معنای پذیرش راه‌های دست دوم و منسوخ نیست. افرادی هم هستند که معتقدند؛ شانس کمتری در این روند وجود دارد. در این میان لانکشر و همکارانش بحث آشفتگی عجیبی که جایگاه علم، شرایط، موقعیت آموزش و یادگیری رادچار کرده، مطرح می کنند. از نظر آنها این امر، نه تنها، ناشی از تأثیر تحولات و پیشرفت سریع فناوری در قالب اینترنت و آموزش آنلاین است، بلکه به خاطر بی‌ثباتی ایده‌های اساسی مربوط به علم است. ایده هایی مانند این که می‌گوید: "کتاب یا کلمه‌ی چاپ شده نمادی از یک رسانه است". آنها خواهان بازنگری سریع علم شناختی در آموزش هستند. با توجه به اینکه این کار باید "فضای هستی شناسی" اینترنت را در نظر داشته باشد. از دیدگاه آنها درست نیست که اینترنت را با وجود محیط های آموزشی، صرفاً به دلیل زیرساختار اطلاعاتی آن، مانند منابع اطلاعاتی یا وسیله‌ی انتقال و یا دست‌کاری اطلاعات دانست. رویکرد آنها شامل، طیف وسیعی از فضاهای ارتباطی تکنولوژیکی است که به شدت متنوع است. بازی‌های مختلفی که به هیچ وجه نمی‌توانند صرفاً جهت اطلاع رسانی باشند. نمی‌توان ادعا کرد که می‌شود آنها را به حسب محتویاتشان فهمید. آنها در عدم پذیرش ایده بربولوز یعنی "نگاه به اینترنت به مثابه نگهدارنده، تحلیل کننده و منتقل کننده اطلاعات" تنها نیستند بربولوز، با در نظر گرفتن این‌که اینترنت جامعه آموزش جهانی را پدید آورده است، وب را "محیطی می‌داند که همکاری را سرعت می‌بخشد". محیطی که جوامع و دانش خود را شکل می دهد. آموزش مجازی و مسائل فرهنگی جالب آنکه، این دو رویکرد شبیه بحث قبلی درخصوص استفاده از رسانه‌ها در آموزش هستند. آنها منعکس کننده بحث‌های جنجالی کوزما و کلارک بر سر مسئله‌ی اهمیت ابزار آموزشی در برابر ایجاد پیام به شکل سنتی آن در رسانه‌ها هستند. کلارک دیدگاهی را مطرح می کند که بر مبنای آن وسیله انتقال با مثابه "کامیونی که محموله ما را جابجا می کند و تاثیر چندانی بر پیامدهای آموزش ندارد" مقایسه می شود به باور او ، این ابزار، مشخصاً مترادف با الگو های "نگهدارنده" بربولوز و "مجرای جمعی" لانکشر و دیگران است. کوزما این دیدگاه ها را رد می کند و معتقد است که رسانه های مختلفی که از موضوع ها و شیوه های بهتری در قیاس با دیگر ابزارهای ارتباطی برخوردارند، تاثیر بیشتری بر آموزش دارند مسائل دیگری درخصوص ابزار و پیام در محیط آموزش مجازی وجود دارد. آنها در این بحث از دو فرضیه فلسفی که در ذات ارتباطات، کامپیوتر محور هستند، مطرح شدند: یکی ابزارگرایی تکنولوژیک یا فناوری به مثابه ابزاری بی ارزش و دیگری جزم گرایی تکنولوژیک یا فناوری به مثابه‌ی نیرویی توقف‌ناپذیر است. ابزارگرایی تکنولوژیک گویای این است که فناوری، چون که انسان نیست، تا اندازه‌ای به لحاظ فرهنگی و ارزشی خنثی است،"یک کشتی خالی"! البته این یک ایده جدید یا ایده‌ی مخصوص ارتباطات کامپیوتر محور نیست. وارشور خاطر نشان می‌کند؛ فناوری های مورد استفاده دانشجویان را نمی‌توان خنثی فرض کرد، چرا که آنها از طریق طرح‌ها و کارکردهای تاریخی شان شکل می‌گیرند او معتقد است که کارکردهای اینترنت در جامعه و زمینه آموزش نه تنها با خنثی بودن در تضاد است، بلکه با نیمی از بحث های مربوط به جزم گرایی و ابزارگرایی تکنولوژیک نیز همخوانی ندارد. چراکه کاربران می توانند فناوری‌ها را بنابر اقتضای زمینه های مختلف فرهنگی با اهداف موردنظر خود همسو کنند. ایس نیز برای ایده‌ی "خنثی بودن" نکته خاصی را یادآوری می کند. او می گوید ما مشکل را به جای اینکه در رشد فعالانه سرمایه داری ببینیم، در ارتباطات کامپیوتر محور دیده ایم. او معتقد است، ما مانند مصرف‌کنندگان، آزادانه در ارتباطات کامپیوتر محور مشارکت می‌کنیم. ولی در واقع به فکر پیشبرد منافع شخصی خود هستیم. متاسفانه، چون جایی هم این مسئله مورد نقد قرار نمی گیرد ما هم همچنان به کار خود ادامه می دهیم. چرا که تبلیغات مصرف گرایانه، که ارزش فرهنگی خاص خود را دارد، لزوماً مورد پذیرش فرهنگ ما نیست. و از هر سو ما را مورد تاخت و تاز قرار داده است. مطالعات پیکوی درخصوص دانشجویان دختر امارات، درباره واکنش آنها به مصرف‌گرایی اینترنتی نمونه‌ای گویایی از غیر"خنثی بودن" این فناوری است. این پژوهش گفته وارشور درخصوص نحوه مقاومت کاربران در برابر عوامل غیر فرهنگی را تایید می‌کند بنابراین با اطمینان می‌توان گفت که ارزش‌های غربی (خاصه ارزش‌های آمریکایی) در سیستم آموزشی آنلاین کاملا نفوذ دارند. ارزش هایی چون؛ هنجارهای حاکم بر رفتارهای آنلاین، نوع ارتباطات، هنجارهای مربوط به ارزیابی و غیره. این مسئله نه تنها سبب بروز مخالفت در میان دانشجویان غیرغربی با فرهنگ‌های مختلف شده است، بلکه مشکلاتی را نیز در میان گروه‌های کاربران غربی پدید آورده است. ایس در مقاله ای که به بررسی موضوع های مربوط به ارتباطات کامپیوتر محور پرداخته است، مشخص می کند؛ چگونه چامبرز در یک دوره آزاد دانشگاهی انگلستان، مشکلاتی که دانشجویان با ارتباطات کامپیوتر محور دارند را مشخص می کند. دانشجویانی که ممکن است با دستورالعمل های اجتماعی حاکم بر روابط دانشجویان، معلمان و هم‌شاگردی های خود، شیوه ها، هنجارها و دیگر ملزومات آموزشی بیگانه باشند جبرگرایی تکنولوژیک، دیدگاهی است که بر اساس آن فناوری و ملزومات، مستقل است و به هیچ عنوان نمی‌توان در برابر آنها مقاومت نمود حتی تصمیم‌های فردی و جمعی نیز نمی‌تواند اراده آن را تغییر دهد. از آن‌جا که ارتباطات کامپیوتر محور صحبت کردن را آزاد، کنترل فردی، و برداشتن فاصله‌ها را تسریع می‌کند، این مسئله ضرورتاً بدین معنا است که فناوری به سمت ایجاد یک دهکده دمکراتیک Democratic Village جهانی پیش می رود. ظاهراً ایده‌های مربوط به ظرفیت ارتباطات کامپیوتر محور، این فرضیه را همراهی کرده و ارتباطات کامپیوتر محور را برای کسانی‌که از آن برای امور آموزشی استفاده می‌کنند، جذاب تر می‌کند. البته این عمل نشان می‌دهد که واقعیت چیز دیگری است. شاید نتوان آن را با اراده یا میل انسان کنترل کرد. مردم کیرباتی در اقیانوس آرام به طور کلی با ارتباطات کامپیوتر محور در برنامه های آموزشی خود مخالفت کردند. چراکه به لحاظ فرهنگی با فرهنگ آنها همخوانی نداشت. مناطق دیگری هم هست که نشان می‌دهند؛ چگونه می‌توان از ارتباطات کامپیوتر محور در بافت‌های مختلف استفاده کرد. فناوری‌های ارتباطات کامپیوتر محور مبهم است. این فناوری‌ها بسته به انتخاب‌های اجتماع یا افراد یعنی بر اساس بافت اجتماعی، کم و بیش به دمکراسی و برابری منجر می‌شوند آموزش آنلاین و تجربه روزافزون کاربران از محیط های آموزشی مجازی در شناسایی و فهم ماهیت فرایندهای مربوط به کلاس های مجازی تاثیر بسزایی دارند. کروک و لایت نیز نکته مهمی را خاطر نشان کردند، اینکه همه افراد به محیط های آموزشی مجازی دسترسی ندارند. مسائل و موارد پیش آمده نیز این مسئله را پیچیده تر کرده است. یعنی هزینه های ایجاد شده برای حفظ و پشتیبانی آموزش مجازی، حقوق بالای کارکنان این مراکز باعث پیدایش آموزش ترکیبی شده است. هدف این "آموزش ترکیبی" بهینه سازی آموزش از طریق ترکیب دو شیوه آموزش حضوری و آنلاین است. با این ترکیب بعضی از مشکلات ناشی از رقابت که پیش تر بدان اشاره شده است، رفع خواهد شد. اما آموزش ترکیبی نه تنها به مسائل مربوط به ثبات دانشجو اهمیتی نمی دهد، بلکه دز واقع بیانگر آن است که بعضی از آموزش های حضوری در عمل صحنه را برای آموزش آنلاین خالی می‌گذارند. ضمنا طبقه‌بندی موضوع ها مسئله‌ای است که هنوز بدان پرداخته نشده است. پژوهش ما باید فهم و تجربه آموزشی کاربران آنلاین را افزایش دهند. افزون بر این اقدام به ترکیب شیوه آموزشی آنلاین و حضوری صرفاً ایده زمان و مکان را متزلزل کرده است. همین امر، مانع گسترش آنلاین به مثابه امری ضروری برای اقتصاد جهانی به شمار می رود.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟

موارد مختلفی توسط متخصصان و اساتید دانشگاهی در زمینه نامگذاری شرکت‌ها یا وب سایت‌ها معرفی شده است که می‌تواند شما را در انتخاب بهترین عنوان برای یک وب سایت یاری رساند به گزارش خبرگزاری مهر، همه افرادی که تا به حال نشانگر ماوس خود را بر روی بخش "نام کاربر" در صفحه وب سایتی متوقف کرده‌اند می‌دانند که ابداع یک نام برای وب سایت، وبلاگ یا نام کاربری سخت‌تر از چیزی است که تصور می‌رود زیرا این نام باید به گونه‌ای انتخاب شود که به یاد سپردنی بوده و کاربر سال آینده از آن متنفر نباشد. سی ان ان در گفتگو با وبلاگ نویسان، اساتید رسانه‌های جمعی و متخصصان نامگذاری، شیوه‌های قابل استفاده‌ای برای نامگذاری مناسب برای یک وب سایت یا هر صفحه اینترنتی دیگری را مورد بررسی قرار داده است. چگونه آغاز کنیم؟ "کریستوفر جانسون" مشاور نامگذاری و نویسنده وبلاگ The Name Inspector معتقد است یافتن نام مناسب را باید با لیستی از کلمات کلیدی که به وب سایت، وبلاگ یا شرکت مورد نظر در ارتباط است آغاز کرد. سپس به بررسی مفاهیم و ریشه شناسی کلمات انتخاب شده پرداخت تا شاید گزینه‌های بیشتر و مناسب‌تری یافته شود. در ابداع یک نام می‌توان از واژه‌های مرکب، واژه‌های چند بخشی و ترکیبی، افزودن پیشوند یا پسوند، یا اصطلاحات استفاده کرد. پس از تهیه لیست نهایی از واژه‌های مناسب باید از خود پرسید آیا واژه‌های این لیست مفهومی دارند؟ نکته منفی در رابطه با این اسامی خسته کننده بودن و عام بودن آنها است و در عین حال معمولا نام دامنه همراه این اسامی از قبل اشغال شده است. نام‌های انتخابی مفهومی دارند؟ می‌توان نام‌ها را بر اساس نحوه ارتباط آنها با مخاطب دسته بندی کرد. به گفته "نینا بکهارد" رئیس شرکت نامگذاری The Naming Group، آژانسی که نامگذاری شرکت‌هایی از قبیل Walmart، پوما و Target را به عهده داشته است طیفی از اسامی وجود دارد که از اسامی توصیفی که مستقیما درباره فواید یک محصول یا ویژگی‌های آن اطلاع رسانی می‌کند آغاز شده و به اسامی پوچ که هیچ مفهومی را در رابطه با محصول ارائه نمی‌کند، ختم می‌شود. برخی از اسامی به سرعت اطلاعاتی را در رابطه با محصول و ویژگی‌های آن ارائه می‌کنند. این اسامی ساده و قابل درک بوده و به مخاطبان یا مشتریان امکان درک ساده گرایش و توانایی‌های یک شرکت یا وب سایت را خواهد داد. با این حال استفاده از این اسامی برای صنایع رو به رشد از قبیل صنایع وابسته به تکنولوژی از محدودیت‌های زیادی برخوردار است زیرا در این صنایع دانسته‌های امروز به سرعت کهنه شده و تغییر پیدا می‌کنند، تحت چنین شرایطی یک نام می‌تواند به یک زندان تبدیل شود، مشابه نام شرکت AT&T که T آخر از ابتدای واژه Telagraph برگرفته شده است. مفهومی ندارند؟ بکهارد معتقد است نام‌های پوچ می‌توانند نام‌هایی کاملا ساختگی باشند مانند Kodak یا نام‌هایی از زبان‌های دیگر باشند مانند Hulu که برگرفته از زبان چینی باستانی است و یا حتی می‌توانند به اندازه‌ای مبهم باشند که افراد آن را در قالب نامی ساختگی ترجمه کنند. نمونه بارز این نوع از نام‌ها Google مشهور است که از واژه Googol به معنی عدد یک به همراه 100 صفر در برابرش برگرفته شده است. این نوع از نام‌ها سرگرم کننده‌تر بوده و می‌توانند شرکت یا یک وب سایت را از میان خیل نام‌هایی که مورد استفاده قرار می‌گیرند مجزا سازد. همچنین این نام‌ها زیرکانه‌تر از نام‌های توصیفی بوده و تفاوت خود را با نام‌های عادی به خوبی به رخ می‌کشند. با این حال نباید بررسی مفهوم نام انتخاب شده را در زبان‌های دیگر فراموش کرد زیرا وجود مفهومی ناخواسته و ناآگاهانه می‌تواند نامی که به سختی و با دقت انتخاب شده است را به استهزا بکشاند. در صورت عدم استفاده از نام‌های توصیفی یا نامهای پوچ می‌توان از نام‌هایی میان این دو نوع استفاده کرد. اسامی مانند Apple یا Yahoo به صورت غیر مستقیم به ارزش‌هایی از برند اشاره دارند که پایه گذاران آن به شناخته شدن و شهرت یافتن در آن زمینه علاقمندند. آیا نام‌ها تاثیرگذار خواهند بود؟ به گزارش مهر، هیچ چیز سریعتر از وجود نامی مشابه در اینترنت نمی‌تواند نامی که به سختی و دقت انتخاب یا ساخته شده است را به ورطه نابودی بکشاند و گاهی اوقات در جستجوی نام‌ها دامنه به نظر می‌رسد تمامی گزینه‌های ممکن اشغال شده‌اند. یکی از راه‌های پیشنهادی برای غلبه بر این مشکل استفاده از غلط املایی، واژه‌های ساختگی یا مرکب است، مشابه آنچه در نامگذاری سایت‌های Flickr، Digg یا Topix رخ داده است. به گفته جانسون موتورهای جستجو بر روی شیوه نامگذاری افراد تاثیر گذاشته است. از آنجا که افراد مختلف در جستجو برای یافتن یا خلق نامهای بدیع و جدید هستند تا نام سایت آنها تنها گزینه در نتیجه جستجو در موتور جستجوی گوگل به شمار رود، از این رو از واژه‌های محبوب موجود در موتورهای جستجو در کنار نام‌های منتخب خود استفاده می‌کنند تا به این شکل جایگاه خود را در جستجوهای اینترنتی بهبود بخشند. شیوه ای که به اعتقاد برخی از متخصصان و از دیدگاه نام گذاری برندها استراتژی شکست خورده‌ای است. آیا نام فراگیر خواهد شد؟ استفاده از ریتم و تم موسیقیایی در نامگذاری می‌تواند جذابیت و دوام نام‌های انتخاب شده را بهبود بخشد. قافیه، تکرار و تکرار یک صدا یا واج آرایی می‌تواند نام نهایی یک محصول، سایت یا شرکت را به سوی تبدیل شدن به نامی فراموش نشدنی هدایت کند. در عین حال بکهارد معتقد است استفاده از بخش‌های مختلف دستوری یک واژه در نامگذاری نیز تاثیر بسزایی در محبوب شدن نام‌های نهایی دارد. برای مثال نام LinkedIn را می توان به عنوان یک فعل، صفت یا اسم استفاده کرد. به اعتقاد بکهارد زمانی که یک نام بتواند از میان بخش‌های مختلف دستوری یک واژه عبور کند می‌تواند به نامی فراگیر تبدیل شود. بر اساس گزارش سی ان ان، تلفظ، هجا و درک و نگارش نام انتخاب شده باید آسان باشد. همچنین کوتاه بودن آن نیز در بسیاری از موارد می‌تواند به شهرت و محبوبیت آن بیافزاید. با این همه در صورتی که نام انتخاب شده مفهوم عمیقی داشته باشد می‌توان بدون در نظر گرفتن همه قوانین و معیارها آن را به عنوان نام نهایی یک وب سایت برگزید
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای

قانون جرائم رایانه‌ای به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده است فصل یکم ـ جرائم علیه محرمانگی داده‌ها و سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی مبحث یکم ـ دسترسی غیرمجاز ماده (1) هرکس به طور غیرمجاز به دادهها یا سیستمهای رایانهای یا مخابراتی که به وسیله تدابیر امنیتی حفاظت شده است دسترسی یابد، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. مبحث دوم ـ شنود غیرمجاز ماده (2) هرکس به طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی در سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا امواج الکترومغناطیسی یا نوری را شنود کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. مبحث سوم ـ جاسوسی رایانهای ماده (3) هرکس به طور غیرمجاز نسبت به دادههای سری در حال انتقال یا ذخیره شده در سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده مرتکب اعمال زیر شود، به مجازاتهای مقرر محکوم خواهد شد: دسترسی به دادههای مذکور یا تحصیل آنها یا شنود محتوای سری در حال انتقال، به حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از بیست تا شصت میلیون ریال یا هر دو مجازات
در دسترس قرار دادن دادههای مذکور برای اشخاص فاقد صلاحیت، به حبس از دو تا ده سال
افشا یا در دسترس قرار دادن دادههای مذکور برای دولت، سازمان، شرکت یا گروه بیگانه یا عاملان آنها، به حبس از پنج تا پانزده سال تبصره 1ـ دادههای سری دادههایی است که افشای آنها به امنیت کشور یا منافع ملی لطمه میزند. تبصره 2ـ آئیننامه نحوه تعیین و تشخیص دادههای سری و نحوه طبقهبندی و حفاظت آن‌ها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارت اطلاعات با همکاری وزارتخانههای دادگستری، کشور، ارتباطات و فناوری اطلاعات و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تهیه و به تصویب هیئت دولت خواهد رسید. ماده (4) هرکس به قصد دسترسی به دادههای سری موضوع ماده (3) این قانون، تدابیر امنیتی سیستمهای رایانهای یا مخابراتی را نقض کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده (5) چنانچه مأموران دولتی که مسؤول حفظ دادههای سری مقرر در ماده (3) این قانون یا سیستم‌های مربوط هستند و به آنها آموزش لازم داده شده است یا داده‌ها یا سیستم‌های مذکور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بیاحتیاطی، بیمبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به دادهها، حاملهای داده یا سیستمهای مذکور شوند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات و انفصال از خدمت از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد. فصل دوم ـ جرائم علیه صحت و تمامیت داده‌ها و سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی مبحث یکم ـ جعل رایانهای ماده (6) هرکس به طور غیرمجاز مرتکب اعمال زیر شود، جاعل محسوب و به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست تا یکصد میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد: تغییر دادههای قابل استناد یا ایجاد یا وارد کردن متقلبانة دادهها
تغییر دادهها یا علایم موجود در کارتهای حافظه یا قابل پردازش در سیستم‌های رایانهای یا مخابراتی یا تراشهها یا ایجاد یا وارد کردن متقلبانة دادهها یا علایم به آنها ماده (7) هرکس با علم به مجعول بودن دادهها یا کارتها یا تراشهها از آنها استفاده کند، به مجازات مندرج در ماده فوق محکوم خواهد شد. مبحث دوم ـ تخریب و اخلال در دادهها یا سیستمهای رایانهای و مخابراتی ماده (8) هر کس به طور غیرمجاز دادههای دیگری را از سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده حذف یا تخریب یا مختل یا غیرقابل پردازش کند به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده (9) هر کس به طور غیرمجاز با انجام اعمالی از قبیل وارد کردن، انتقال دادن، پخش، حذف کردن، متوقف کردن، دستکاری یا تخریب دادهها یا امواج الکترومغناطیسی یا نوری، سیستمهای رایانهای یا مخابراتی دیگری را از کار بیندازد یا کارکرد آنها را مختل کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده (10) هرکس به طور غیرمجاز با انجام اعمالی از قبیل مخفی کردن داده‌ها، تغییر گذرواژه یا رمزنگاری داده‌ها مانع دسترسی اشخاص مجاز به دادهها یا سیستمهای رایانهای یا مخابراتی شود، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده (11) هرکس به قصد به خطر انداختن امنیت یا آسایش عمومی اعمال مذکور در مواد (8)، (9) و (10) این قانون را علیه سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی که برای ارائة خدمات ضروری عمومی به کار می‌روند، از قبیل خدمات درمانی، آب، برق، گاز، مخابرات، حمل و نقل و بانکداری مرتکب شود، به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد. فصل سوم ـ سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانه ماده (12) هرکس به طور غیرمجاز دادههای متعلق به دیگری را برباید، چنانچه عین داده‌ها در اختیار صاحب آن باشد، به جزای نقدی از یک تا بیست میلیون ریال و در غیر این صورت به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده (١٣) هرکس به طور غیرمجاز از سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن دادهها یا مختل کردن سیستم وجه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست تا یکصد میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. فصل چهارم ـ جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی ماده (١٤) هرکس به وسیله سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حامل‌های داده محتویات مستهجن را تولید، ارسال، منتشر، توزیع یا معامله کند یا به قصد ارسال یا انتشار یا تجارت تولید یا ذخیره یا نگهداری کند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. تبصره 1 ـ ارتکاب اعمال فوق در خصوص محتویات مبتذل موجب محکومیت به حداقل یکی از مجازات های فوق می شود. محتویات وآثار مبتذل به آثاری اطلاق می گردد که دارای صحنه‌ها وصور قبیحه باشد.
تبصره 2 ـ هرگاه محتویات مستهجن به کمتر از ده نفر ارسال شود، مرتکب به یک تا پنج میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.
تبصره 3 ـ چنانچه مرتکب اعمال مذکور در این ماده را حرفة خود قرار داده باشد یا بطور سازمان‌یافته مرتکب شود چنانچه مفسد فی‌الارض شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.
تبصره 4 ـ محتویات مستهجن به تصویر، صوت یا متن واقعی یا غیرواقعی اطلاق میشود که بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان است. ماده (١٥) هرکس از طریق سیستمهای رایانهای یا مخابراتی یا حاملهای داده مرتکب اعمال زیر شود، به ترتیب زیر مجازات خواهد شد: چنانچه به منظور دستیابی افراد به محتویات مستهجن، آنها را تحریک یا ترغیب یا تهدید یا تطمیع کند یا فریب دهد یا شیوه دستیابی به آنها را تسهیل کند یا آموزش دهد، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات.ارتکاب این اعمال در خصوص محتویات مبتذل موجب جزای نقدی از دو تا پنج میلیون ریال است.
چنانچه افراد را به ارتکاب جرائم منافی عفت یا استعمال مواد مخدر یا روانگردان یا خودکشی یا انحرافات جنسی یا اعمال خشونتآمیز تحریک یا ترغیب یا تهدید یا دعوت کند یا فریب دهد یا شیوه ارتکاب یا استعمال آنها را تسهیل کند یا آموزش دهد، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات. تبصره ـ مفاد این ماده و ماده (١٤) شامل آن دسته از محتویاتی نخواهد شد که برای مقاصد علمی یا هر مصلحت عقلایی دیگر تهیه یا تولید یا نگهداری یا ارائه یا توزیع یا انتشار یا معامله می‌شود. فصل پنجم ـ هتک حیثیت و نشر اکاذیب ماده (16) هرکس به وسیله سیستمهای رایانهای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر کند، به نحوی که عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. تبصره ـ چنانچه تغییر یا تحریف به صورت مستهجن باشد، مرتکب به حداکثر هر دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد. ماده (17) هرکس به وسیله سیستمهای رایانهای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدون رضایت او منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده (18) هر کس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله سیستم رایانه یا مخابراتی اکاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را برخلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقام‌های رسمی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از این که از طریق یاد شده به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری وارد شود یا نشود، افزون بر اعاده حیثیت به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. فصل ششم ـ مسئولیت کیفری اشخاص ماده (١٩) در موارد زیر، چنانچه جرایم رایانهای به نام شخص حقوقی و در راستای منافع آن ارتکاب یابد، شخص حقوقی دارای مسئولیت کیفری خواهد بود: هرگاه مدیر شخص حقوقی مرتکب جرم رایانهای شود.
هرگاه مدیر شخص حقوقی دستور ارتکاب جرم رایانهای را صادر کند و جرم بوقوع پیوندد.
هرگاه یکی از کارمندان شخص حقوقی با اطلاع مدیر یا در اثر عدم نظارت وی مرتکب جرم رایانهای شود.
هرگاه تمام یا قسمتی از فعالیت شخص حقوقی به ارتکاب جرم رایانهای اختصاص یافته باشد. تبصره ١ـ منظور از مدیر کسی است که اختیار نمایندگی یا تصمیمگیری یا نظارت بر شخص حقوقی را دارد. تبصره ٢ـ مسئولیت کیفری شخص حقوقی مانع مجازات مرتکب نخواهد بود. ماده (٢٠) اشخاص حقوقی موضوع ماده فوق، با توجه به شرایط و اوضاع و احوال جرم ارتکابی، میزان درآمد و نتایج حاصله از ارتکاب جرم، علاوه بر سه تا شش برابر حداکثر جزای نقدی جرم ارتکابی، به ترتیب ذیل محکوم خواهند شد: چنانچه حداکثر مجازات حبس آن جرم تا پنج سال حبس باشد، تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا نُه ماه و در صورت تکرار جرم تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا پنج سال.
چنانچه حداکثر مجازات حبس آن جرم بیش از پنج سال حبس باشد، تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا سه سال و در صورت تکرار جرم شخص حقوقی منحل خواهد شد. تبصره ١ـ مدیر شخص حقوقی که طبق بند «ب» این ماده منحل میشود، تا سه سال حق تأسیس یا نمایندگی یا تصمیمگیری یا نظارت بر شخص حقوقی دیگری را نخواهد داشت. تبصره ٢ـ خسارات شاکی خصوصی از اموال شخص حقوقی جبران خواهد شد. در صورتی که اموال شخص حقوقی به تنهایی تکافو نکند، مابهالتفاوت از اموال مرتکب جبران خواهد شد. ماده (٢١) ارائهدهندگان خدمات دسترسی موظفند طبق ضوابط فنی و فهرست مقرر از سوی کمیتة تعیین مصادیق موضوع ماده ذیل محتوای مجرمانه اعم از محتوای ناشی از جرایم رایانه‌ای و محتوایی که برای ارتکاب جرایم رایانه‌ای بکار می‌رود را پالایش کنند. در صورتی که عمداً از پالایش محتوای مجرمانه خودداری کنند، منحل خواهند شد و چنانچه از روی بیاحتیاطی و بیمبالاتی زمینة دسترسی به محتوای غیرقانونی را فراهم آورند، در مرتبة نخست به جزای نقدی از بیست تا یکصد میلیون ریال و در مرتبة دوم به جزای نقدی از یکصد میلیون تا یک میلیارد ریال و در مرتبة سوم به یک تا سه سال تعطیلی موقت محکوم خواهند شد. تبصره 1- چنانچه محتوای مجرمانه به وب‌سایت‌های مؤسسات عمومی شامل نهادهای زیرنظر ولی فقیه و قوای سه‌گانة مقننه، مجریه و قضائیه و مؤسسات عمومی غیردولتی موضوع قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب 19/4/1373 و الحاقات بعدی آن یا به احزاب، جمعیت‌ها، انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی یا اقلیت‌های دینی شناخته شده یا به سایر اشخاص حقیقی یا حقوقی حاضر در ایران که امکان احراز هویت و ارتباط با آنها وجود دارد تعلق داشته باشد، با دستور مقام قضایی رسیدگی‌کننده به پرونده و رفع اثر فوری محتوای مجرمانه از سوی دارندگان، وب‌سایت مزبور تا صدور حکم نهایی پالایش نخواهد شد.
تبصره 2- پالایش محتوای مجرمانه موضوع شکایت خصوصی با دستور مقام قضایی رسیدگی‌کننده به پرونده انجام خواهد شد. ماده (22) قوه قضائیه موظف است ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این قانون کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را در محل دادستانی کل کشور تشکیل دهد. وزیر یا نماینده وزارتخانههای آموزش و پرورش، ارتباطات و فناوری اطلاعات، اطلاعات، دادگستری، علوم، تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، رئیس سازمان صدا و سیما و فرمانده نیروی انتظامی، یک نفر خبره در فناوری اطلاعات و ارتباطات به انتخاب کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی و یک نفر نمایندة مجلس شورای اسلامی به انتخاب کمیسیون حقوقی و قضایی و تأیید مجلس شورای اسلامی اعضای کمیته را تشکیل خواهند داد. ریاست کمیته به عهده دادستان کل کشور خواهد بود. تبصره 1- جلسات کمیته حداقل هر پانزده روز یک بار و با حضور هفت نفر عضو دارای حق رأی رسمیت می‌یابد و تصمیمات کمیته با اکثریت نسبی حاضران معتبر خواهد بود.
تبصره 2- کمیته موظف است به شکایات راجع به مصادیق پالایش شده رسیدگی و نسبت به آنها تصمیم‌گیری کند. رأی کمیته قطعی است.
تبصره 3- کمیته موظف است هر شش ماه گزارشی در خصوص روند پالایش محتوای مجرمانه را به رؤسای قوای سه‌گانه و شورای عالی امنیت ملی تقدیم کند. ماده (٢3) ارائه‌دهندگان خدمات میزبانی موظفند به محض دریافت دستور کمیته تعیین مصادیق مذکور در مادة فوق یا مقام قضایی رسیدگی‌کننده به پرونده مبنی بر وجود محتوای مجرمانه در سیستم‌های رایانه‌ای خود از ادامة دسترسی به آن ممانعت به عمل آورند. چنانچه عمداً از اجرای دستور کمیته یا مقام قضایی خودداری کنند، منحل خواهند شد. در غیر این صورت، چنانچه در اثر بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی زمینه دسترسی به محتوای مجرمانه مزبور را فراهم کنند، در مرتبه نخست به جزای نقدی از بیست تا یکصد میلیون ریال و در مرتبة دوم به یکصد میلیون تا یک میلیارد ریال و در مرتبة سوم به یک تا سه سال تعطیلی موقت محکوم خواهند شد. تبصره ـ ارائه‌دهندگان خدمات میزبانی موظفند به محض آگاهی از وجود محتوای مجرمانه مراتب به کمیتة تعیین مصادیق اطلاع دهند. ماده (٢4) هرکس بدون مجوز قانونی از پهنای باند بینالمللی برای برقراری ارتباطات مخابراتی مبتنی بر پروتکل اینترنتی از خارج ایران به داخل یا برعکس استفاده کند, به حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از یکصد میلیون تا یک میلیارد ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. فصل هفتم ـ سایر جرائم ماده (25) هرکس مرتکب اعمال زیر شود، به حبس از نود و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج تا بیست میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد: تولید یا انتشار یا توزیع یا معامله دادهها یا نرمافزارها یا هر نوع ابزار الکترونیکی که صرفاً به منظور ارتکاب جرائم رایانهای به کار میروند.
فروش یا انتشار یا در دسترس قرار دادن گذرواژه یا هر دادهای که امکان دسترسی غیرمجاز به دادهها یا سیستمهای رایانهای یا مخابراتی متعلق به دیگری را فراهم میکند
آموزش نحوة ارتکاب جرایم دسترسی غیرمجاز، شنود غیرمجاز، جاسوسی رایانه‌ای و تخریب و اخلال در داده‌ها یا سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی. تبصره ـ چنانچه مرتکب اعمال یاد شده را حرفه خود قرار داده باشد، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد. فصل هشتم ـ تشدید مجازات‌ها ماده (2٦) در موارد زیر، حسب مورد مرتکب به بیش از دوسوم حداکثر یک یا دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد: هر یک از کارمندان و کارکنان اداره ها و سازمان ها یا شوراها و یا شهرداری ها و موسسه ها و شرکت‌های دولتی و یا وابسته به دولت یا نهادهای انقلابی و بنیادها و مؤسسه‌هایی که زیر نظر ولی فقیه اداره می‌شوند و دیوان محاسبات و مؤسسه‌هایی که با کمک مستمر دولت اداره می‌شوند و یا دارندگان پایه قضایی و به طور کلی اعضا و کارکنان قوای سه‌گانه و همچنین نیروهای مسلح و مأموران به خدمت عمومی اعم از رسمی و غیررسمی به مناسبت انجام وظیفه مرتکب جرم رایانهای شده باشند.
متصدی یا متصرف قانونی شبکههای رایانهای یا مخابراتی که به مناسبت شغل خود مرتکب جرم رایانه‌ای شده باشد.
دادهها یا سیستمهای رایانهای یا مخابراتی، متعلق به دولت یا نهادها و مراکز ارایه‌دهنده خدمات عمومی باشد.
جرم به صورت سازمان‌یافته ارتکاب یافته باشد.
جرم در سطح گستردهای ارتکاب یافته باشد. ماده (٢٧) در صورت تکرار جرم برای بیش از دو بار دادگاه می‌تواند مرتکب را از خدمات الکترونیکی عمومی از قبیل اشتراک اینترنت، تلفن همراه، اخذ نام دامنه مرتبه بالای کشوری و بانکداری الکترونیکی محروم کند: چنانچه مجازات حبس آن جرم نود و یک روز تا دو سال حبس باشد، محرومیت از یک ماه تا یک سال.
چنانچه مجازات حبس آن جرم دو تا پنج سال حبس باشد، محرومیت از یک تا سه سال.
چنانچه مجازات حبس آن جرم بیش از پنج سال حبس باشد، محرومیت از سه تا پنج سال. بخش دوم ـ آیین دادرسی فصل یکم ـ صلاحیت ماده (٢٨) علاوه بر موارد پیش‌بینی شده در دیگر قوانین، دادگاه‌های ایران در موارد زیر نیز صالح به رسیدگی خواهند بود: داده‌های مجرمانه یا داده‌هایی که برای ارتکاب جرم به کار رفته‌اند به هر نحو در سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی یا حامل‌های دادة موجود در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران ذخیره شده باشد.
جرم از طریق وب‌سایت‌های دارای دامنه مرتبه بالای کد کشوری ایران ارتکاب یافته باشد.
جرم توسط هر ایرانی یا غیرایرانی در خارج از ایران علیه سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی و وب‌سایت‌های مورد استفاده یا تحت کنترل قوای سه‌گانه یا نهاد رهبری یا نمایندگی‌های رسمی دولت یا هر نهاد یا مؤسسهای که خدمات عمومی ارائه میدهد یا علیه وبسایت‌های دارای دامنة مرتبه بالای کد کشوری ایران در سطح گسترده ارتکاب یافته باشد.
جرایم رایانهای متضمن سوء‌استفاده از اشخاص کمتر از ١٨ سال، اعم از آنکه مرتکب یا بزهدیده ایرانی یا غیرایرانی باشد. ماده (29) چنانچه جرم رایانهای در محلی کشف یا گزارش شود، ولی محل وقوع آن معلوم نباشد، دادسرای محل کشف مکلف است تحقیقات مقدماتی را انجام دهد. چنانچه محل وقوع جرم مشخص نشود، دادسرا پس از اتمام تحقیقات مبادرت به صدور قرار میکند و دادگاه مربوط نیز رأی مقتضی را صادر خواهد کرد. ماده (30) قوه قضاییه موظف است به تناسب ضرورت شعبه یا شعبی از دادسراها، دادگاههای عمومی و انقلاب، نظامی و تجدیدنظر را برای رسیدگی به جرائم رایانهای اختصاص دهد. تبصره ـ قضات دادسراها و دادگاههای مذکور از میان قضاتی که آشنایی لازم به امور رایانه دارند انتخاب خواهند شد. ماده (٣١) در صورت بروز اختلاف در صلاحیت، حل اختلاف مطابق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی خواهد بود. فصل دوم ـ جمع‌آوری ادله الکترونیکی مبحث اول ـ نگهداری داده‌ها ماده (32) ارائهدهندگان خدمات دسترسی موظفند دادههای ترافیک را حداقل تا شش ماه پس از ایجاد و اطلاعات کاربران را حداقل تا شش ماه پس از خاتمه اشتراک نگهداری کنند. تبصره 1ـ داده ترافیک هرگونه دادهای است که سیستمهای رایانهای در زنجیره ارتباطات رایانهای و مخابراتی تولید می‌کنند تا امکان ردیابی آنها از مبداء تا مقصد وجود داشته باشد. این دادهها شامل اطلاعاتی از قبیل مبداء، مسیر، تاریخ، زمان، مدت و حجم ارتباط و نوع خدمات مربوطه میشود.
تبصره 2ـ اطلاعات کاربر هرگونه اطلاعات راجع به کاربر خدمات دسترسی از قبیل نوع خدمات، امکانات فنی مورد استفاده و مدت زمان آن، هویت، آدرس جغرافیایی یا پستی یا IP، شماره تلفن و سایر مشخصات فردی اوست. ماده (٣3) ارائه‌دهندگان خدمات میزبانی داخلی موظفند اطلاعات کاربران خود را حداقل تا شش ماه پس از خاتمه اشتراک و محتوای ذخیره شده و داده ترافیک حاصل از تغییرات ایجاد شده را حداقل تا پانزده روز نگهداری کنند. مبحث دوم ـ حفظ فوری داده‌های رایانه‌ای ذخیره شده ماده (٣4) هرگاه حفظ دادههای رایانهای ذخیره شده برای تحقیق یا دادرسی لازم باشد، مقام قضایی میتواند دستور حفاظت از آنها را برای اشخاصی که به نحوی تحت تصرف یا کنترل دارند صادر کند. در شرایط فوری، نظیر خطر آسیب دیدن یا تغییر یا از بین رفتن دادهها، ضابطان قضایی میتوانند رأساً دستور حفاظت را صادر کنند و مراتب را حداکثر تا 24 ساعت به اطلاع مقام قضایی برسانند. چنانچه هر یک از کارکنان دولت یا ضابطان قضایی یا سایر اشخاص از اجرای این دستور خودداری یا دادههای حفاظت شده را افشا کنند یا اشخاصی که دادههای مزبور به آنها مربوط میشود را از مفاد دستور صادره آگاه کنند، ضابطان قضایی و کارکنان دولت به مجازات امتناع از دستور مقام قضایی و سایر اشخاص به حبس از نود و یک روز تا شش ماه یا جزای نقدی از پنج تا ده میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهند شد. تبصره 1ـ حفظ دادهها به منزله ارائه یا افشای آن‌ها نبوده و مستلزم رعایت مقررات مربوط است.
تبصره 2ـ مدت زمان حفاظت از داده‌ها حداکثر سه ماه است و در صورت لزوم با دستور مقام قضایی قابل تمدید است. مبحث سوم ـ ارائه داده‌ها
ماده (٣5) مقام قضایی میتواند دستور ارائة دادههای حفاظت شده مذکور در مواد (٣٢)، (٣٣) و (٣٤) فوق را به اشخاص یاد شده بدهد تا در اختیار ضابطان قرار گیرد. مستنکف از اجرای این دستور به مجازات مقرر در ماده (٣٤) محکوم خواهد شد. مبحث چهارم ـ تفتیش و توقیف داده‌ها و سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی ماده (٣6) تفتیش و توقیف دادهها یا سیستمهای رایانهای و مخابراتی به موجب دستور قضایی و در مواردی به عمل میآید که ظن قوی به کشف جرم یا شناسایی متهم یا ادله جرم وجود داشته باشد. ماده (٣7) تفتیش و توقیف دادهها یا سیستمهای رایانهای و مخابراتی در حضور متصرفان قانونی یا اشخاصی که به نحوی آنها را تحت کنترل قانونی دارند، نظیر متصدیان سیستمها انجام خواهد شد. در غیر این صورت، قاضی با ذکر دلایل دستور تفتیش و توقیف بدون حضور اشخاص مذکور را صادر خواهد کرد. ماده (٣8) دستور تفتیش و توقیف باید شامل اطلاعاتی باشد که به اجرای صحیح آن کمک میکند، از جمله اجرای دستور در محل یا خارج از آن، مشخصات مکان و محدوده تفتیش و توقیف، نوع و میزان دادههای مورد نظر، نوع و تعداد سختافزارها و نرمافزارها، نحوه دستیابی به دادههای رمزنگاری یا حذف شده و زمان تقریبی انجام تفتیش و توقیف. ماده (39) تفتیش داده‌ها یا سیستم‌های رایانهای و مخابراتی شامل اقدامات ذیل می‌شود: دسترسی به تمام یا بخشی از سیستمهای رایانهای یا مخابراتی.
دسترسی به حاملهای داده از قبیل دیسکتها یا لوحهای فشرده یا کارت‌های حافظه.
دستیابی به دادههای حذف یا رمزنگاری شده. ماده (40) در توقیف دادهها، با رعایت تناسب، نوع، اهمیت و نقش آنها در ارتکاب جرم، به روشهایی از قبیل چاپ دادهها، کپیبرداری یا تصویربرداری از تمام یا بخشی از دادهها، غیرقابل دسترس کردن دادهها با روشهایی از قبیل تغییر گذرواژه یا رمزنگاری و ضبط حامل‌های داده عمل می‌شود. ماده (41) در شرایط زیر سیستمهای رایانهای یا مخابراتی توقیف خواهند شد: دادههای ذخیره شده به سهولت در دسترسی نبوده یا حجم زیادی داشته باشد،
تفتیش و تجزیه و تحلیل دادهها بدون سیستم سختافزاری امکانپذیر نباشد،
متصرف قانونی سیستم رضایت داده باشد،
کپیبرداری از دادهها به لحاظ فنی امکانپذیر نباشد،
تفتیش در محل باعث آسیب دادهها شود،
ایر شرایطی که قاضی تشخیص دهد. ماده (42) توقیف سیستم‌های رایانه‌ای یا مخابراتی متناسب با نوع و اهمیت و نقش آنها در ارتکاب جرم با روش‌هایی از قبیل تغییر گذرواژه به منظور عدم دسترسی به سیستم، پلمپ سیستم در محل استقرار و ضبط سیستم صورت می‌گیرد. ماده (43) چنانچه در حین اجرای دستور تفتیش و توقیف، تفتیش داده‌های مرتبط با جرم ارتکابی در سایر سیستم های رایانه‌ای یا مخابراتی که تحت کنترل یا تصرف متهم قرار دارند ضروری باشد، ضابطان با دستور مقام قضایی دامنه تفتیش و توقیف را به سیستم های دیگر گسترش خواهند داد و داده های مورد نظر را تفتیش یا توقیف خواهند کرد. ماده (44) توقیف دادهها یا سیستمهای رایانهای یا مخابراتی که موجب ایراد لطمه جانی یا خسارات مالی شدید به اشخاص یا اخلال در ارائه خدمات عمومی میشود ممنوع است. ماده (45) در جایی که اصل دادهها توقیف میشود، ذینفع حق دارد پس از پرداخت هزینه از آنها کپی دریافت کند، مشروط به اینکه ارائه دادههای توقیف شده منافی با محرمانه بودن تحقیقات نباشد و به روند تحقیقات لطمهای وارد نسازد و دادهها مجرمانه نباشند. ماده (46) در مواردی که اصل دادهها یا سیستمهای رایانهای یا مخابراتی توقیف می‌شود، قاضی موظف است با لحاظ نوع و میزان دادهها و نوع و تعداد سختافزارها و نرمافزارهای مورد نظر و نقش آنها در جرم ارتکابی، در مهلت متناسب و متعارف نسبت به آنها تعیین تکلیف کند. ماده (47) متضرر می‌تواند در مورد عملیات و اقدام‌های مأموران در توقیف داده‌ها و سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی، اعتراض کتبی خود را همراه با دلایل ظرف ده روز به مرجع قضایی دستوردهنده تسلیم نماید. به درخواست یاد شده خارج از نوبت رسیدگی گردیده و تصمیم اتخاذ شده قابل اعتراض است. مبحث پنجم ـ شنود محتوای ارتباطات رایانهای ماده (48) شنود محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی در سیستمهای رایانهای یا مخابراتی مطابق مقررات راجع به شنود مکالمات تلفنی خواهد بود. تبصره ـ دسترسی به محتوای ارتباطات غیرعمومی ذخیره شده، نظیر پست الکترونیکی یا پیامک در حکم شنود و مستلزم رعایت مقررات مربوط است. فصل سوم ـ استنادپذیری ادله الکترونیکی ماده (49) به منظور حفظ صحت و تمامیت، اعتبار و انکارناپذیری ادله الکترونیکی جمع‌آوری شده، لازم است مطابق آیین‌نامه مربوط از آنها نگهداری و مراقبت به عمل آید. ماده (50) چنانچه دادههای رایانهای توسط طرف دعوا یا شخص ثالثی که از دعوا آگاهی نداشته، ایجاد یا پردازش یا ذخیره یا منتقل شده باشد و سیستم رایانهای یا مخابراتی مربوط به نحوی درست عمل کند که به صحت و تمامیت، اعتبار و انکارناپذیری دادهها خدشه وارد نشده باشد، قابل استناد خواهند بود. ماده (51) کلیة مقررات مندرج در فصلهای دوم و سوم این بخش، علاوه بر جرایم رایانهای شامل سایر جرایمی که ادلة الکترونیکی در آنها مورد استناد قرار میگیرند نیز میشود. بخش سوم ـ سایر مقررات ماده (٥2) به منظور ارتقای همکاریهای بینالمللی در زمینه جرائم رایانهای، وزارت دادگستری موظف است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اقدامات لازم را در زمینه تدوین لوایح و پیگیری امور مربوط جهت پیوستن ایران به اسناد بینالمللی و منطقهای و معاهدات راجع به همکاری و معاضدت دوجانبه یا چندجانبه قضایی انجام دهد. ماده (53) در مواردی که سیستم رایانهای یا مخابراتی به عنوان وسیله ارتکاب جرم بکار رفته و در این قانون برای عمل مزبور مجازاتی پیشبینی نشده است، مطابق قوانین جزایی مربوط عمل خواهد شد. تبصره ـ در مواردی که در بخش دوم این قانون برای رسیدگی به جرایم رایانه‌ای مقررات خاصی از جهت آیین دادرسی پیش‌بینی نشده است طبق مقررات قانون آیین دادرسی کیفری اقدام خواهد شد. ماده (54) میزان جزاهای نقدی این قانون بر اساس نرخ رسمی تورم حسب اعلام بانک مرکزی هر سه سال یک بار با پیشنهاد رئیس قوه قضاییه و تصویب هیأت وزیران قابل تغییر است. ماده (55) وزارت دادگستری موظف است ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات آئیننامههای مربوط به جمع‌آوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی را تهیه کند و به تصویب رئیس قوة قضائیه خواهد رسید. ماده (56) قوانین و مقررات مغایر با این قانون ملغی است. منبع مورد استفاده برای این مدخل
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با شهر الکترونیک

شهر الکترونیک یکی از خاستگاه‌های مدیران شهری و شهروندان در عرضه کردن و مورد استفاده قرار دادن خدمات شهری است شهر الکترونیک عبارت از شهری است که اداره امور شهروندان شامل خدمات و سرویس‌های دولتی و سازمان‌های بخش خصوصی بصورت برخط (online) و بطور شبانه‌روزی، در هفت روز هفته با کیفیت و ضریب ایمنی بالا با استفاده از ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاربردهای آن انجام می‌شود، یا به عبارت دیگر می‌توان گفت در شهر الکترونیکی تمام خدمات مورد نیاز ساکنان از طریق شبکه‌های اطلاع‌رسانی تامین شود. به این ترتیب دیگر نیازی به حرکت فیزیکی شهروندان برای دسترسی به خدمات دولت و نهادهای خصوصی نیست. دسن پرونده‌ها: more شهر‌من؛ شهر‌الکترونیک / شهر الکترونیک؛ رویایی در بیداری / شهرسازی و شبکه اطلاعات جغرافیایی / نیاز شهر الکترونیک به مشارکت و همگرایی / پول الکترونیک در اقتصاد ایران / بانکداری الکترونیک؛ زیربنای تجارت الکترونیک / راهکارهای پیاده‌سازی شهر الکترونیک / نخستین مزرعه اینترنتی ایران / بورس الکترونیک / تجارت الکترونیکی: از رؤیا تا واقعیت / هزار راه نرفته تا شهرالکترونیک / دسن در این شهر الکترونیکی ادارات دیجیتالی جایگزین ادارات فیزیکی می‌شوند و سازمان‌ها و دستگاه‌هایی همچون شهرداری، حمل و نقل عمومی، سازمان آب منطقه‌ای و... بیشتر خدمات خود را به صورت مجازی و یا با استفاده از امکاناتی که ICT در اختیار آنان قرار می‌دهد به مشترکین و مشتریان خود ارائه می‌دهند. در شهر الکترونیک علاوه بر اینکه شهروندان در شهر مجازی و در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های الکترونیک حرکت می‌کنند، قادرند خدمات جاری خود را همچون خریدهای روزمره از طریق شبکه انجام دهند. البته باید به این نکته توجه کرد که شهر الکترونیک یک شهر واقعی است که دارای شهروند، اداره‌ها و سازمان‌های مختلف و... است که در آن فقط ارتباطات و برخی تعامل‌های اجتماعی و تأمین بخش عمده‌ای از نیازهای روزمره از طریق اینترنت صورت می‌گیرد. می‌توان بیشترین ویژگی‌های این شبکه اطلاع‌رسانی را در شبکه حمل و نقل شهری و اطلاع‌رسانی در مورد حوادث غیرمترقبه جست‌وجو کرد که در زمان بروز حوادث غیرمترقبه با توسل به این سیستم می‌توان در کمترین زمان بحران پیش آمده را در منطقه مدیریت کرد. شهر الکترنیک یک نیاز غیرقابل انکار رویکرد جهانی طی ۲۰ سال گذشته به سمت اطلاعاتی شدن جوامع بوده و امروزه جامعه‌ای پیشرفته‌تر است که به لحاظ اطلاعاتی سرعت و قابلیت بیشتری در تولید و تبادل اطلاعات داشته باشد. باتوجه به تکنولوژی های جدید که پیچیدگی زندگی اجتماعی را به دنبال دارند، نیازمند تسهیل امور مختلف زندگی هستیم و بدون توجه به فناوری بسیاری از امور، زندگی قابل عمل، پی گیری و اجرا نیست. در حال حاضر تکنولوژی اطلاعات این امکان را به افراد داده و کمک می کند تا سریع تر به اهداف خود دست یابند. ایجاد شهر الکترونیک و قدم گذاشتن در مرحله تکنولوژی IT نیز یک فرصت انکارناپذیر است. این شهر عاملی در جهت ایجاد سازمان‌های شیشه‌ای است به گونه‌ای که تمام کارکردها و هدف‌های سازمان به طور شفاف قابل مشاهده باشد. شهر الکترونیک دسترسی الکترونیکی شهروندان به شهرداری، ادارات دولتی، بنگاه‌های اقتصادی و کلیه خدمات فرهنگی و بهداشتی شهری به صورت شبانه‌روزی را قابل اطمینان و امن می‌کند. این شهر از بستر پیشرفته اطلاعات مخابراتی برخوردار است، به صورتی که می‌توان از طریق کامپیوتر با خانه‌ها، مدارس، ادارات و غیره ارتباط برقرارکرد. مزایای شهر الکترونیکی از مزایای اقتصادی پیاده‌سازی طرح شهر الکترونیکی می‌توان به کاهش هزینه‌های تردد شهری، افزایش سرمایه‌گذاری در نتیجه گسترش ارتباطات جهانی، صرفه جویی در مصرف سوخت‌های محدود، تسهیل انجام امور اقتصادی به خاطر ۲۴ ساعته بودن ارائه خدمات و... اشاره کرد. کاهش زمان اتلاف شده شهروندان در ترافیک، عرضه بهتر خدمات، توزیع عادلانه‌تر امکانات، کاهش آلودگی محیط زیست، افزایش اشتغال و بهبود مدیریت پایدار شهری از ویژگی‌های اجتماعی شهر الکترونیکی است. مهم‌ترین اثرات فرهنگی این شهر نیز شامل اطلاع‌رسانی سریع، انتشار نشریات الکترونیکی برای شهروندان، آموزش مجازی، ایجاد کتابخانه دیجیتالی، افزایش سواد و ایجاد نوعی جهان‌نگری است که به افزایش رفاه و ارتقای فرهنگ کمک می‌کند. در واقع در شهر الکترونیکی دیگر به شهر به مثابه کالبدی که ساختمان‌های بلند، خیابان‌های پرترافیک و آلودگی‌های زیست‌محیطی را دربرمی گیرد نیست، بلکه شهری است که در آن تعامل میان شهروندان و مسؤولان اهمیت بیشتری می‌یابد و این تعاملات دو سویه است که محیط اجتماعی مطلوبی را برای شهروندان ایجاد می‌کند. این موضوع به ویژه در مورد کلا‌ن شهرها اهمیت دارد. در شهر الکترونیک کلان شهرها، شهرهایی نیستند با آسمان خراش‌های بزرگ، سینماهای عظیم، سالن‌های بزرگ به عنوان محل‌هایی برای تعامل و... بلکه شهرهایی هستند که با زندگی در آنها می‌توان فیلم‌های بزرگ را در صفحات کوچک دید، پشت میز خود در موزه‌ها گردش کرد و به طور کلی دیگر نیازی به چارچوب‌های شهری گذشته نیست. در واقع شهر الکترونیک به معنای شهروند‌سالاری در مدیریت شهری است. فعالیت‌های شهر الکترونیک بسیاری از فعالیت‌هایی که در شهرهای عادی صورت می‌پذیرد قابلیت اجرا در به صورت الکترونیکی و در غالب شهرهای الکترونیکی را دارا می‌باشد و شاید می‌توان گفت این مجموعه فعالیت‌ها در شهرهای الکترونیکی به صورت راحت‌تر اجرا می‌گردد. فعالیت‌های انجام گرفته در یک شهر الکترونیک را می‌توان به مجموعه‌هایی تقسیم کرد که بعضی از آنها عبارتند از: فعالیت‌های بانکی: مثل پرداخت قبوض، برداشت پول از حساب، انتقال پول و غیره
فعالیت‌های اداری: مثل ثبت اسناد و املاک، درخواست پاسپورت و امثال آن
فعالیت‌های تجاری: مثل خرید و فروش کالا، موسیقی، فیلم و مواد غذایی
فعالیت‌های تفریحی: مثل بازی‌های رایانه‌ای، بازدید از موزه‌ها و پارک‌ها
کسب اطلاعات: اخبار، روزنامه‌ها، نشریات، وضعیت آب و هوا، ترافیک شهری، ساعات پرواز هواپیماها و...
فعالیت‌های علمی: تحقیق در مورد پروژه‌ها، یافتن مقاله‌ها، دسترسی به منابع معتبر، کتابخانه ها و کتاب‌ها و تالیفات جدید
فعالیت‌های آموزشی: مدرسه، دانشگاه و سایر آموزشگاه‌ها
فعالیت‌های سیاسی: شرکت در انتخابات، اعلام نظر به مجلس و بخش‌های سیاسی باز
فعالیت‌های مسافرتی: رزرو بلیط سفر، رزرو هتل و کرایه اتومبیل
کاریابی و درخواست کار: آگاهی یافتن از فرصت‌های کاری، پر کردن فرم درخواست کار، ارسال و گرفتن نتیجه
فعالیت‌های درمانی: مراجعه به پزشک، دریافت دستورالعمل های ایمنی و اطلاع از تازه‌های پزشکی
فعالیت‌های تصمیم‌گیری: بهترین و خلوت‌ترین مسیر در شهر برای رسیدن به مقصد، بهترین رستوران برای صرف غذا، بهترین اماکن تفریحی و سایر بهترین‌ها شهر الکترونیکی چگونه شهری است؟ برای درک بهتر و پاسخ به این سئوال به ارائه چند نمونه می‌پردازیم: برای مثال فردی که به دنبال ساخت ساختمان و متقاضی دریافت مجوز از شهرداری است پس از ورود به شبکه اطلاع‌رسانی شهرداری، خدمات مورد نیاز خود به همراه مشخصات زمین تحت مالکیت و ساختمان دلخواه خود را وارد شبکه می‌کند، سپس شهرداری الکترونیک بر اساس استانداردهای موجود، میزان مساحت قابل ساخت و طبقات ساختمان را به متقاضی اعلام می‌کند و در نهایت فرد متقاضی بر اساس مجوز شهرداری با ورود به شبکه مهندسان مشاور با یکی از شرکت‌های مشاور بر اساس طرح و قیمت مناسب به توافق می‌رسد. در این مرحله متقاضی حتی قادر است طرح ارائه شده از سوی مهندس مشاور را به صورت سه بعدی روی صفحه مانیتور مشاهده و اصلاحات دلخواه خود را اعمال کند. این طرح پس از تایید از سوی شهرداری الکترونیک و صدور مجوز با ورود به شبکه امور پیمانکاران و با انتخاب بهترین پیشنهاد از لحاظ قیمت به مرحله عقد قرارداد رسیده و سپس به اجرا درمی‌آید. حتی ارائه گزارش کار از سوی پیمانکار به کارفرما نیز می‌تواند از طریق شبکه صورت پذیرد. کل این پروسه در شبکه هوشمند می‌تواند در کمتر از 2 ساعت به پایان رسد، در حالی که در شرایط عادی مراحل یاد شده به 1 تا 2 سال زمان نیاز دارد. همچنین در زمینه حمل و نقل شهری یکی دیگر از امکانات شهر الکترونیک این است که اگر تمام خودروها به سیستم موقعیت‌یاب محلی مجهز شوند در تمام طول مسیر از قدرت تشخیص موقعیت جغرافیایی خود برخوردار خواهند بود و پلیس نیز به این ترتیب توان مدیریت ترافیک را به راحتی در دست خواهد داشت. علاوه بر این در چنین سیستمی اصولا تصادفی رخ نمی‌دهد، چرا که در صورت احتمال بروز برخورد میان دو متحرک با اعلام خطر به موقع در یک کیلومتر قبل از محل پیش‌بینی تصادف از بروز حادثه جلوگیری می‌شود. در حقیقت با این روش حوادث رانندگی تحت کنترل درآمده و حتی در صورت وقوع روی مانیتور پلیس ثبت می‌شود و نیازی به اطلاع‌رسانی مجدد نیست. بنابراین علاوه بر افزایش سرعت رسیدن پلیس به محل حادثه، دیگر نیازی به کشیدن کروکی نخواهد بود و همین امر کار شرکت‌های بیمه را سهل‌تر از گذشته می‌کند. همچنین تصور کنید در یک شهر دیجیتالی وجود سیستم هوشمند تا چه حد قادر خواهد بود خدمات اورژانسی را گسترش دهد. برای مثال فردی را در نظر بگیرید که از یک طرف دچار عارضه قلبی شده و هر ثانیه برای او حکم مرگ و زندگی دارد و از طرف دیگر مرکز اورژانس هم نمی‌تواند در مورد صحت هر تماس تلفنی اطمینان حاصل کند، در این شرایط سیستم هوشمند به مرکز اورژانس این امکان را می‌دهد که به مجرد برقراری تماس تلفنی، محل سکونت تماس گیرنده و حتی نام مالک آن روی مانیتور مرکز اورژانس حک شود. از سوی دیگر محل حادثه روی مانیتور آمبولانس قرار می‌گیرد و سیستم اطلاع‌رسانی جغرافیایی (GIS) نیز به مرکز اورژانس اطلاع می‌دهد که نزدیک‌ترین آمبولانس به شخص حادثه دیده کدام است و کوتاه‌ترین مسیر تا مقصد و نزدیک‌ترین مرکز فوریت‌های پزشکی و بیمارستان هم مشخص می‌شود. بنابراین با استفاده از سیستم ناوبری هوشمند در لوای طرح شهر الکترونیک، اطلاعات مکانی، مسیر حرکت، سرعت و موقعیت مربوط به وسایل نقلیه از جمله وسایل نقلیه عمومی، پلیس، آتش نشانی، آمبولانس‌ها، اتوبوس‌ها و دیگر وسایل قابل دریافت است. اهمیت این موضوع وقتی بیشتر روشن می‌شود که توجه داشته باشیم سیستم‌های ناوبری مطلوب آن دسته از سیستم‌هایی هستند که امکان تغییر نقشه و استفاده از نقشه‌های موجود و به روز کشور، قابلیت حمل و نقل و قیمت قابل قبول و مناسب داشته و در بازار نیز به راحتی در دسترس باشند. اجرای شهر الکترونیک اصولاً چهار مرحله برای اجرایی کردن الگوی شهر یا شهرداری الکترونیک توصیه می‌شود. در مرحله اول که مرحله پیدایش نامیده می‌شود، لازم است سند راهبردی بر مبنای مطالعات میدانی از امکانات و پتانسیل‌های موجود تهیه شود. در این زمینه استفاده از تجربیات جهانی نیز مؤثر خواهد بود. توسعه زیرساخت‌ها و آموزش به کارکنان ادارات یا سازمان‌های وابسته به شهرداری صورت می‌گیرد. در مرحله دوم که مرحله ارتقاء نام دارد، شهرداری یا شهر الکترونیکی فعالیت خود را با ارائه ابتدایی‌ترین خدمات بر روی شبکه اینترنت از طریق وب‌سایت‌های طراحی شده آغاز می‌کند. در مرحله بعد، مرحله تعامل، فعالیت‌هایی برای آموزش به کاربران و شهروندان شهر الکترونیک انجام می‌شود و در مجموع تعاملی دو سویه میان مدیران شهری و شهروندان از طریق وب‌سایت‌ها ایجاد خواهد شد. در مرحله یکپارچگی که آخرین حلقه ایجاد شهر الکترونیکی محسوب می‌شود، دامنه خدمات ارائه شده به شهروندان گسترش می‌یابد و خدمات متنوع‌تری عرضه می‌شود. در اجرای شهر الکترونیکی باید به ارائه سبک زندگی الکترونیک و در خور عصر توجه داشت و باید توجه کرد که سبک زندگی سنتی برای جامعه اطلاعاتی، تضادها و نابهنجاری‌های خاصی را به دنبال خواهد داشت. بنابراین یک الگوی مناسب زندگی با توجه به شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه مورد نظر و مناسب در جامعه اطلاعاتی، یکی از برنامه‌های شهرهای الکترونیک است. البته با توجه به اینکه توسعه شهرهای الکترونیک، دستاوردهای بسیاری را برای شهروندان، سازمان‌های شهری و دیگر ذینفعان شهر به همراه دارد، مطمئن هستم در صورتی که در کشور برنامه‌ریزی‌ها بر اساس اولویت‌های جهانی و واقعیت‌های موجود جهان که حرکت به سوی جامعه اطلاعاتی است انجام شود، اجرای شهر الکترونیک در اولویت قرار می‌گیرد. دکتر علی اکبر جلالی
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟

هلن صدیق بنای:
امنیت "پسورد" یا همان "کلمه عبور" یکی از حیاتی‌ترین امور برای فعالیت در دنیای کامپیوتر و فعالیت‌های آنلاین است در عصر حاضر با توجه به ضرورت به کارگیری کلمه عبور یا پسورد برای ورود و فعالیت در عرصه شبکه‌های اجتماعی و تجاری در مرحله اول نیاز به آموزش و در مراحله بعدی اطلاع رسانی به موقع و صحیح داریم. [چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟] بی توجهی و سهل انگاری در این امر می‌تواند بسیار خطر ساز و عواقبی جبران ناپذیر برای کاربران و هم برای شبکه های اجتماعی و تجاری در پی داشته باشد. بدین منظور در یک تحقیق، رایج ترین کلمه‌های عبور که برای شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های تجارت الکترونیک استفاده می‌شوند، توسط شرکت مطالعات داده‌های امنیتی امپروا Imperva. کشف و شناسایی شده است. در این پژوهش؛ حداقل 10 کلمه عبور بسیار رایج که توسط مردم در شبکه‌های اجتماعی یا در ورود به سایت‌های تجارت الکترونیک مورد استفاده قرار می‌گیرد، اعلام شد. این اقدام یعنی اعلام کلمه‌های عبوری که کاملا در معرض حملات هکرها (قفل شکنان) قرار دارد و زنگ خطری برای افرادی که از این کلمه‌های عبور استفاده می‌کنند. اما افراد بسیاری هستند که از کنار این هشدارها؛ بی‌تفاوت عبور می‌کنند. چرا؟ به این دلیل که از دانش و اطلاعات کافی در این زمینه بی‌بهره هستند. با توجه به تحلیل 32 میلیون اطلاعات در زمینه "کلمه عبور" که اخیرا توسط هکرها از سایت Rockyou.com هک شده و در معرض دید عموم قرار گرفته بود، می‌توان چنین برداشت کرد که ساده انگاری و سهل انگاری افراد در نحوه استفاده و انتخاب درست و قوی یک کلمه عبور نتایج این‌چنینی نیز در بر خواهد داشت. تحقیقات مذکور لیستی از این کلمه‌های عبور رایج را ارائه داده است. با توجه به لیست ارائه شده، کاربران شبکه‌های اجتماعی و تجاری باید برای حفظ امنیت شبکه‌های کاری خود از انتخاباین نوع کلمات عبور جدا خودداری کنند؛ زیرا این کلمه‌های عبور کاملا برای هکرها شناخته شده و به راحتی قابل شکستن هستند. مدیر فنی شرکت امپروا، امیچی شالمن Amichai Shulman می‌گوید: استفاده از کلمه‌های عبور ضعیف یا رایج اجازه می‌دهد که یک هکر با کمترین تلاش در عرض ثانیه‌ای به حساب یا فضای شخصی شما در شبکه‌های اجتماعی دسترسی پیدا کند. این اتفاق یعنی دردسری کامل برای فعالیت‌های شبکه‌ای شما. "کلمه عبور" ضعیف چیست؟ بعضی از کلمه‌های عبور یافت شده در این مطالعات نشان می‌دهند که کوتاهی و سادگی آنها، کاربرانش را در معرض خطر جدی حملات مجازی مانند "حملات نفوذی یک هکر" قرار می‌دهد. حدود 50 درصد از کلمه‌های عبور از اسامی، واژه‌های رایج،حروف الفبا، اعداد متوالی یا کلمه‌های صفحه کلید یا خود کلمه عبور انتخاب شده بود. رایج‌ترین آنها عبارتند از: 1. 123456
2. 12345
3. 123456789
4. Password
5. ilowyou
6. princess
7. rockyou
8. 1234567
9. 12345678
10.abc123 بررسی‌های انجام شده در انگلیس هم نشان می‌دهد که حدود نیمی از مردم این کشور از کلمه عبور یکسان برای ورود به سیستم‌های بانکی، فروشگاه، سایت‌های شبکه اجتماعی و تجارت الکترونیک استفاده می‌کنند.[چطور CAPTCHA کار می‌کند؟] همچنین از هر پنج نفر انگلیسی یک نفر از نام حیوان خانگی یا حیوان مورد‌علاقه‌اش و از هر هشت نفر یک نفر از تاریخ‌های خاص و به یادماندنی مانند تولد، ازدواج، استخدام و ... از هر 10 نفر یک نفر از نام کودکانش برای رمز گذاری استفاده می‌کند. "کلمه عبور" قوی چیست؟ بر اساس توصیه کارشناسان اینترنتی، یک کلمه عبور قوی باید: • دارای حروف بزرگ و کوچک، شماره و حتی علائم نقطه‌گذاری باشد. • حداقل شامل 8 تا 12 حروف و عدد ترکیبی باشد. • حتما به‌طور مرتب آن را تغییر دهید. • هرگز از یک کلمه عبور برای تمامی سایت‌ها و حساب‌های اینترنتی استفاده نکنید. • نباید از حروف یا اعداد ترتیبی و پشت سر هم مانند 123456 یا ABCDE استفاده کنید. • استفاده از چند زبان مختلف در کلمه رمز مناسب است، مانند: انگلیسی با روسی یا فارسی با انگلیسی • تا جایی که امکان دارد از اسامی خاص، معنی دار و متداول مانند؛ اسامی همسر، فرزند و دوستان صمیمی، حیوان‌ها (ببر، یوز پلنگ یا گربه وحشی) یا نام حیوانات خانگی و مکان‌های معرف (برج ایفل و...) استفاده نکنید. چرا که هکر‌ها می‌دانند اکثر افراد از یک کلمه معنی‌دار یا کلماتی که در بالا شرح داده شده، برای رمز عبور خود استفاده می‌کنند. • سعی کنید کلمه رمز شما کوتاه نباشد و در حد امکان پیچیده و دارای معنا یا مفهوم نباشد. • از دادن کلمه رمز به اعضای خانواده و حتی دوستان مورد اعتماد خودداری کنید. زیرا با این اقدام شما دیگر کلمه رمز معنا نخواهد داشت. در ضمن بحث اینکه این اقدام نشانه صمیمیت و اعتماد بین شما است، درست نیست. • از نوشتن کلمه رمز در دفترچه یادداشت روزانه یا تقویم رو میزی خودداری کنید. • مهمتر از همه اینکه کلمه عبور خود را فراموش نکنید. موارد فوق تنها چند راه ساده برای پیچیده کردن و در عین حال محفوظ ماندن رمزهای عبور هستند، شما هم می‌توانید از روش‌های ابتکاری و ابداعی خود برای هر چه بیشتر کردن امنیت "کلمه عبور" استفاده کنید. امنیت پسورد یا همان کلمه عبور یک مقوله حیاتی برای فعالیت در دنیای پیچیده کامپیوتر و فعالیت‌های آنلاین است. بی تفاوت از کنار آن رد نشوید. www.webuser.co.uk/news/top-stories/439612/common-passwords
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر

شاید امروزه باید بپذیریم که سرنوشت جهان تغییر کرده است. ازدحام جمعیت در شهرهای بزرگ جهان از این پدیده‌های نه چندان نوظهور، هیولایی هراس‌آور ساخته‌اند. شهرها رشد کرده‌اند و هر روز نیز به جمعیت آنان افزوده می‌شود و مشکلات هر روز بیش از پیش بر پیکره این مراکز بزرگ اقتصادی اجتماعی و فرهنگی سیطره می‌یابند. امروزه شهرها نماد زندگی مدرن هستند. انسان‌های شهرنشین به مثابه خوابگردانی هستند که در ازدحام دود و آهن زندگی می‌کنند و با مشکلات بی‌پایان دست به گریبانند. شهرهای قرن بیستم سرزمین‌هایی دیگرگونه‌اند. دیگر در این ازدحام ساختمان‌ها و آسمانخراش‌ها جلوه‌ای از طبیعت نمی‌توان یافت. رشد شهر نشینی بر اقلیم شهرها نیز تاثیرگذار بوده است. در کنار همه این موارد، چاره‌اندیشی برای حل مشکلات شهرنشینی تاکنون نتوانسته است راه به جایی ببرد. از طرفی شهرها جمعیت بسیاری را در خود جای‌داده‌اند و همچنان بر آن افزوده می‌شود. از طرف دیگر کاهش خدمات شهری به‌دلیل تراکم جمعیتی نتوانسته است این مناطق جمعیتی را همچنان به‌عنوان سرزمین رویاها حفظ کند. شهرها در این قرن که رشدی حیرت آور را تجربه کرده‌اند و هم‌اکنون بیش از 50 درصد جمعیت جهان را در خود جای داده‌اند به مناطقی پر از مشکلات مختلف تبدیل شده‌اند. حمل‌ونقل عمومی، ترافیک، آلودگی، توزیع نامناسب مراکز فرهنگی و اسکان جمعیت مهاجر از جمله برخی مشکلات شهرها در سال‌های اخیر بوده است اما این سؤال همواره وجود داشت که توسعه شهرها چه چشم‌اندازی در آینده خواهد داشت؟ در واقع نگرانی از توسعه شهری از سویی و رشد جمعیت و در کنار آن رشد کالبدی شهر، زمینه را برای توسعه نامتوازن شهرهای جهان فراهم کرده بود. شهر مجازی و شهر واقعی رشد فناوری‌های نوین و گسترش جهان‌های مجازی وسوسه‌ای تازه پیش روی فعالان عرصه‌های مختلف است. در واقع اینترنت و دنیای مجازی توانسته است عرصه‌ای مناسب برای صاحبان کسب و کار به‌وجودآورد؛ عرصه‌ای که مشکلات زندگی واقعی در شهرها را نداشته است. هم از این روست که شهرهای مختلف جهان برای کنترل مشکلات مختلف از جمله آلودگی هوا و ترافیک به استفاده از این عرصه روآورده‌اند و به آن توجهی ویژه دارند. در واقع شهر‌های بزرگ با استفاده از این فناوری راهی نو جسته‌اند برحل مشکلاتی که به‌نظر لاینحل می‌آمد. شهرهایی نظیر نیویورک، توکیو، سئول، دوبی و حتی بسیاری دیگر از شهرها برای بهره‌مندی از دنیای مجازی رقابت سختی را آغاز کرده‌اند که نتیجه آن بی‌تردید حل مشکل شهروندان ساکن در این شهرهاست. در واقع شهر الکترونیک در پاسخ به پرسش‌های بسیاری ظهور کرد. پرسش‌هایی نظیر؛ شهرها در آینده چگونه خواهند بود؟ مردم چگونه در فرایندهای اداره شهر شرکت خواهند کرد؟ فعالیت اداری افرادی که در شهرها زندگی می‌کنند چگونه خواهد بود؟ تفریحات و سرگرمی شهرها درصورت توسعه کالبدی به چه صورت خواهد بود؟ گام اول ایران در حال حاضر 7/53‌درصد کل کاربران اینترنت خاورمیانه را به‌خود ا‌ختصاص داده است. این کاربران عمدتا در شهرهای کشور مستقرند و می‌توانند به‌عنوان کاربران تقریبا جدی اینترنت شناخته شوند؛ کاربرانی که بتوانند نیازهای خود را در جهان مجازی تامین کنند و از خدمات ارائه شده در دنیای مجازی بهره‌مند شوند. در واقع ایران با داشتن 18‌میلیون کاربر اینترنت از پتانسیل بالایی در ایجاد شهروندان الکترونیک بهره‌مند است؛ شهروندانی که اگرچه ممکن است از دانش روز در عرصه الکترونیک چندان بهره‌مند نباشند اما قادر خواهند بود با توجه به زیرساخت‌های موجود در کشور از خدمات الکترونیک بهره‌مند شوند. اگرچه هنوز تجارت در دنیای مجازی در کشور به‌صورت جدی شکل نگرفته است و عمده اقدامات در این عرصه وابسته به نهادهای خصوصی بوده و کمتر نهادها و دستگاه‌های دولتی در این امر حرکت کرده اند اما استقبال مردم از تجارت الکترونیک با توجه به زیرساخت‌های موجود قابل توجه است. در واقع اشتیاق شهروندان شهرهای بزرگ در گام اول برای ورود به جهان مجازی پتانسیلی مناسب برای تحقق شهر الکترونیک است. سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران در این راستا در 3 حوزه زیرساخت، ارائه سرویس‌های الکترونیکی، فرهنگ‌سازی و ارتقای سطح آگاهی کارکنان در حوزه ICT طرح‌های متعددی را اجرا کرده است که تعدادی از آنها عبارتند از: دفاتر خدمات الکترونیکی شهر: در این دفاتر امور شهرسازی، درآمد و نوسازی، امور ترافیکی و هر‌آنچه شهروند به خاطر آن احتیاج به مراجعه به شهرداری دارد، ارائه می‌شود. در حال حاضر 70 دفتر در سطح شهر تهران ایجاد و مشغول به فعالیت هستند. مدیریت و کنترل طرح‌ها: از آنجایی‌که اغلب فعالیت‌های شهرداری به‌صورت طرح‌های کوچک و بزرگ و در قالب6 الی 7‌هزار قرارداد سالانه انجام می‌شود، کنترل و مدیریت مکانیزه این طرح‌ها از نظر پیشرفت فیزیکی و همچنین کنترل و مدیریت مالی طرح، یکی دیگر از طرح‌های تحول‌ساز بوده است که در شهرداری تهران برای نخستین‌بار انجام شد. سامانه مدیریت فوریت‌ها: هدف از سامانه 137 امکان ارتباط هر شهروند در هر زمان و از هر کجا به شهرداری و درخواست یا اعلام نیاز درخصوص خدمات شهری تحت مسئولیت شهرداری و ارجاع مکانیزه و بدون وقفه به عوامل اجرایی و همچنین کنترل و نظارت و اطلاع رسانی مجدد به شهروند است. ممیزی مکانیزه شهر تهران: برای جمع‌آوری و به‌روزرسانی اطلاعات وضع موجود املاک، نرم‌افزار مورد نیاز تهیه شد و کارشناسان ممیزی با تجهیزات کامل در حال انجام ماموریت هستند که با توجه به تدابیری که در سیستم شهرسازی اندیشیده‌شده است در آینده نیازی به انجام ممیزی نیست. سامانه قوانین و مقررات شهری: در راستای یکپارچه‌سازی و تجمع قوانین و مقررات شهری،
اطلاع رسانی به شهروندان و تکریم ارباب‌رجوع، وحدت رویه در اجرای قوانین و مقررات توسط واحدهای اجرایی در شهرداری، تشخیص قوانین و مقررات منسوخ شده ایجاد شده است که نهایتا در سیستم یکپارچه شهرسازی به‌کارگیری خواهد شد. کاوشگر شهر تهران: برای ارائه سرویس و خدمات الکترونیکی به شهروندان و دسترسی آسان جهت جست‌وجو از طریق نرم‌افزار برپایه اطلاعات مکانی اماکن، معابر و نشانی در شهر تهران، این نرم‌افزار تهیه شده است که از طریق پورتال اینترنتی شهرداری تهران در اختیار عموم گذاشته شده است. سامانه طرح ترافیک: با توجه به محدودیت آمدوشد در محدوده ترافیکی شهر تهران و نیاز شهروندان به تهیه آرم طرح ترافیک این نرم‌افزار تهیه شد و شهروندان می‌توانند از طریق وب فرم درخواست خود را تکمیل کنند که پس از بررسی توسط سازمان حمل‌ونقل و ترافیک نسبت به صدور آرم طرح ترافیک اقدام کنند. سامانه آرشیو الکترونیکی: با توجه به حجم پرونده‌های شهرسازی و نوسازی نسبت به اسکن پرونده‌های شهرسازی و نوسازی اقدام شده است که در این حالت تمامی واحدهای اجرایی شهرداری می‌توانند از طریق شبکه شهرداری به مستندات مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند و همچنین جهت انجام بازدید، مامورین بازدید می‌توانند با استفاده از تجهیزات سخت‌افزاری بدون حمل لاشه پرونده ماموریت خود را به‌طور کامل انجام دهند سامانه یکپارچه شهرسازی: یکی از سرویس‌های این سامانه تشکیل پرونده است که توسط دفاتر خدمات الکترونیکی به کارگیری شده است. به نوعی اجرایی شدن فعالیت‌های دفاتر خدمات الکترونیکی منوط به این سرویس بوده و همچنین امکان مشاهده تمامی اطلاعات شهرسازی به‌صورت تجمیعی وجود دارد.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟

ستاره حمیدیان:
امروزه تلفن‌همراه یکی از همراهان همیشگی ما در زندگی است که هرگز نمی‌توانیم آن را ترک کنیم؛ حتی زمانی که به تعطیلات می‌رویم زیرا این تکنولوژی به ما کمک می‌کند که همواره روابط‌مان را حفظ کنیم و از سوی دیگر می‌توانیم از سایر خدمات آن نیز بهره ببریم. همانطوری که می‌دانید تلفن‌همراه تنها یک تلفن نیست بلکه بررسی‌ها نشان داده که 70 درصد افراد از آن به‌طور حرفه‌ای استفاده می‌کنند و حتی کلیه قرارهای کاری خود را با آن ساماندهی می‌کنند. در این میان مسافران نیز می‌توانند از آن استفاده‌های متعددی داشته باشند که در پاسخ به 8 سؤال زیر شما می‌توانید سایر استفاده‌های مفید تلفن‌همراه را در تعطیلات بیابید. 1 – آیا می‌توانم با گوشی‌ام تلفن هواپیما را خریداری کنم و سوار هواپیما شوم ؟ بله.از 15 مارس در سایت «ایرفرانس» می‌توانید پروازتان را با تلفن‌همراه توسط «اس.ام.اس» و یا «ام.ام.اس» خریداری کنید. برای این کار تنها کافی‌است 30 ساعت قبل از پرواز بلیت تان را خریداری کنید. چاپ کارت پرواز بی‌فایده است زیرا پس از برگشتن از سفر به دستتان می‌رسد. شما برای سوارشدن به هواپیما تنها کافی‌است صفحه تلفن‌همراه‌تان را با یک کارت شناسایی نشان دهید. شرکت هوایی« فینر» نیز از 15آوریل آماده است که پروازهای داخلی را در سوئد و فنلاند با «اس.ام.اس» ارائه دهد و بلیت الکترونیکی هم توسط «اس.ام.اس» ارسال خواهد شد. شرکت هوایی «اس.آ.اس» نیز این سیستم را از همین تاریخ برای پرواز از شهرهای بزرگ سوئد به لندن، کپنهاگ، هلسینکی و اسلو بدین نحو ارائه می‌دهد. 2- آیا می‌توانم با گوشی تلفن‌همراه یک راهنمای توریستی دانلود کنم؟ بله. چنین عملی ممکن است. شما می‌توانید هم یک راهنمای توریستی متنی و یا شنیداری داشته باشید؛ البته هنوز این مسئله برای تمامی مقصدها امکان‌پذیر نیست ولی در حال گسترش برای کشورهای بسیار زیادی‌است. سایت‌های مختلفی از جمله Cityspeaker.com بیش از 750 گوینده را برای بیش از 20 مقصد دانلود می‌کند که حاوی اطلاعات کامل و جامعی در مورد موزه‌ها، بناهای تاریخی و میادین تاریخی در اروپاست. سایتwww.cityzeum.com نیز امکان دانلود بیش از 1700 راهنمای شنیداری و 6راهنمای« ام.پی تری»را به‌طور رایگان داراست و سایت‌های بسیار دیگری نیزامکان دانلود راهنمای شنیداری سفر را به رایگان قرارداده‌اند. 3- آیا می‌توانم با گوشی‌ام هتلم را مشاهده کنم ؟ بله .چنین کاری نیز ممکن است شما می‌توانید با ورود به سایت www.hrs.com رزرواسیون بیش از 230000 هتل روی زمین را با قابلیت دیدن تصاویر رؤیای فون یا بلک بری خود دانلود کنید و یا می‌توانید با وارد کردن شهر مقصد روی سایت www.earth.google.com و یا سایت www.map.google.com کلیه هتل‌های موجود در شهر مقصد را ببینید و جایتان را رزرو کنید. 4- آیا امکان ترجمه یک جمله از زبان مادری‌ام را به زبان کشور مقصد با کمک گوشی تلفن‌همراهم دارم؟ بله. با دانلود نرم افزاهای مترجم روی‌گوشی تلفن‌همراه‌تان شما می‌توانید چنین کاری را انجام دهید ولی توصیه می‌شود برای این کار یک مترجم جیبی و یا یک راهنمای خاص همراه خود داشته باشید. 5- آیا امکان دسترسی به نقشه و مناطق مختلف مقصد را با گوشی‌ام دارم؟ بله. برای این کار لازم است که تلفن‌همراه شما مجهز به یک سیستم «جی.پی.اس» باشد؛ البته نقشه مکانی جایی که شما در آن به سفر رفته‌اید نیز باید در «جی.پی.اس» شما باشد.نقشه‌های موجود در سایت و نرم‌افزاهای مختلف در این زمینه بسته به درخواست شما بسیار متفاوت هستند. اگر شما مجهز به دستگاه «آیفون» باشید می‌توانید با کمک سایت «نقشه گوگل» بسیار راحت نقشه و مسیرهای مورد نظر در مقصد را بیابید. تمامی نقشه‌ها به‌طور رایگان از اینترنت دانلود می‌شوند. حتی با کمک شبکه «وی.فای» خود می‌توانید به اینترنت متصل شوید؛ البته باید توجه داشته باشید که هزینه‌های بین‌المللی‌شدن سیستم خود را نیز باید پرداخت کنید. حتی با یک سیم کارت محلی در گوشی تلفن‌همراه‌تان می‌توانید به راحتی نقشه‌های مورد نظر را از روی اینترنت دانلود کنید که در این صورت هزینه آن کمتر از بین‌المللی کردن سیستم اینترنت کشور خودتان خواهد بود. 6- آیا می‌توانم گوشی‌ام را با هر پریز برقی شارژ کنم؟ خیر. ولتاژ و جریان برق در کشورهای مختلف، متفاوت است بنابراین باید حتما آداپتور همراه داشته باشید. البته شارژرهایی وجود دارد که به‌صورت بین‌المللی در سراسر دنیا قابل استفاده است و به انواع پریزهای خارجی و دستگاه‌های الکترونیکی متصل می‌شوند که به نام‌های Travel pack , or leach travel هستند. همچنین می‌توانید خودتان را به یک شارژر خورشیدی مجهز کنید که قابلیت شارژ با نور خورشید را دارد و برای بسیاری از آداپتورها فراهم شده است. 7- آیا کسی از کشور مبدا می‌تواند به من تلفن کند؟ بله، ولی قیمت آن اغلب بسیار بالا خواهد بود. نحوه عمل بدین ترتیب است که شخصی که به شما تلفن می‌زند تنها همان مبلغ کشور شما را پرداخت می‌کند ولی شما باید هزینه ارتباط بین کشور خودتان و کشوری که در آن هستید را پرداخت کنید؛ از این‌رو قیمت آن قدری گران خواهد بود. 8- آیا گوشی من همواره در خارج کار می‌کند؟ خیر. تمامی نقاط دنیا تحت پوشش یک اپراتور تلفن همراه قرار ندارند و تمامی دستگاه‌های تلفن همراه نیز امکان دریافت فرکانس‌های اپراتورهای محلی را دارا نیستند اما معمولا یک دستگاه سه بانده 1900،1800، 900 GSM تقریبا با تمامی اپراتورها کار می‌کند. ولی لازم است که نرخ استفاده از آن را حتما سؤال کنید زیرا اغلب آنها گران هستند.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران

خلاصۀ مدیریتی پژوهش‌های راهبردی و برنامه‌ای درباره پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران که محصول همکاری مستمر سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران و دانشگاه تهران است. سفارش دهنده پروژه: سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران مسئول پروژه: دکتر سعیدرضا عاملی مشاوران طرح:
دکتر مرتضی علیپور، دکتر نادر علیان، دکتر یونس شکرخواه، دکتر شهیندخت خوارزمی، دکتر سید محمد موسوی، دکتر یونس نوربخش و دکتر علی کرمانشاه آغاز پروژۀ مطالعات شهر مجازی تهران گروه پژوهشگران:
مهدیه اناری، مجتبی حاجی‌جعفری، هادی خوشنویس، سارا سجادی، احسان‌شاقاسمی، شاهو صبّار، سیدعباس عاملی حسین علیپور سفلی، سعیده سادات قادری، مینا مکی، ابراهیم محسنی آهوئی، حامد موسوی، حمیدرضا یغمایی، فرناز احمد زاده نامور.
1. مقدمه
1.1. چارچوب نظری
ظهور جهان دوم که از آن تعبیر به فضای مجازی می‌شود، ظرفیت‌های مستقل و در عین حال، ترکیب های بسیار گسترده‌ای را فراهم آورده است که قدرت و ظرفیت «جهان جدید» و «شهرهای جدید» را به صورت گسترده و خیره کننده‌ای افزایش داده است. برای فهم این فضای تازه، شناختن خصایص اصلی این فضا از جمله «غیرمرکزی‌بودن»، «به‌هم‌پیوستگی»، «دیجیتالی‌بودن»، «قابلیت دسترسی» و «حافظۀ مجازی» اهمیتی اساسی دارد. با فهمیدن ظرفیت‌های این فضا می‌توان با نگاه پارادایمی دوفضایی‌شدن، ارتباط ترکیبی «تکاملی- تعاملی» میان دو فضای فیزیکی و مجازی برقرار کرد که به توسعه فیزیکی- مجازی تمام ابعاد زندگی بشری خواهد انجامید. اساساً توسعۀ شهری یک هدف مطلوب در حوزۀ نظری جامعه‌شناسی شهری در همه سنت‌های فکری پیشین بوده و در همه دوره‌های تاریخ بشری حتی در میان اقوام بدوی نیز یک مطلوب مورد انتظار بوده است. از این منظر، دوفضایی کردن شهر نیز یک نوع توسعۀ کلان فضای شهری محسوب می‌شود. از لحاظ نظری، دوفضایی‌شدن شهر در ارتباط عمیق با پارادایم «دو فضایی شدن‌ها» است. پارادایم دوفضایی شدن‌ها بر این نظریه تأکید می‌کند که صنعت ارتباطات به طور عام شرایط سرعت‌یافته‌ای را برای حرکت جمعیت، ارتباطات بین‌فردی و نزدیک شدن فضاها فراهم آورده است. این روند در دو فضای واقعیِ فیزیکی و واقعیِ مجازی صورت می‌گیرد 2.1. برنامه‌ریزی راهبردی
برنامه‌ریزی راهبردی برای ایجاد شهرهای مجازی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است، چرا که این شهرها ساخته می‌شوند نه این که به مرور و خود به خود ایجاد شوند. از این رو توجه به ساختارهای برنامه‌ریزی راهبردی و همچنین تهیۀ برنامه‌های راهبردی و الگوهای پیاده‌سازی بر مبنای این ساختارهای برنامه‌ریزی، امری اجتناب‌ناپذیر است. ساخت‌های فضای مجازی به طور عام و شهرهای مجازی به طور خاص نیازمند تعریف و تدوین برنامه‌های راهبردی و الگوهای پیاده‌سازی هستند تا هم چشم‌اندازهای اجرا را در نظر داشته باشند و هم مأموریت‌ها و اهداف در آن مشخص شوند و با تبیین راهبردهای اجرایی و الگوهای پیاده‌سازی، به تحقق زنجیره‌ای شهر مجازی کمک کنند. شهرهای مجازی از آنجا که به صورت یکپارچه ساخته می‌شوند، نیازمند نگاهی راهبردی برای ایجاد، توسعه و نگهداری هستند که از طریق برنامه‌ریزی راهبردی می‌توان به امر دست یافت. 3.1. شهر تهران
تهران در مسیر حیات اجتماعی و سیاسی خود به منظور احراز هویت یک کلان شهر، و کسب عنوان پایتخت ایران و مرکزیت سیاسی کشور چندین مرحله مشخص تاریخی را پشت سر نهاده، تا به مقام و موقعیت امروزی رسیده است. [آشنایی با تاریخ تهران] این دوره‌ها را در یک دسته‌بندی می‌توان به (1) تهرانِ روستایی؛ تهران باغ و چنار، (2) تهرانِ عهد ناصری؛ تهران عمارت و کاخ، (3) تهرانِ عصر مشروطیت، (4) تهرانِ دوران پهلوی، و (5) تهران در عهد نظام جمهوری اسلامی، تقسیم کرد.
تهران دارای چهل مرکز آموزش عالی، چهل درصد جمعیت دانشجویی، پنجاه درصد اعضاء هیئت علمی دانشگاه، کتابخانه‌های بزرگ ملی، تالارهای بزرگ کشور، موزه‌ها و پارک‌های اصلی کشور، و فرهنگ‌سراهای متعدد و متنوع است که چهره‌ای فرهنگی و هنری به شهر داده است.
همچنین تهران با داشتن هجده درصد جمعیت کشور، سی درصد خانه‌های کشور، بیست و چهار درصد مصرف آب، برق و گاز و اختصاص بیست و نُه درصد عمده‌فروشی وخرده‌فروشی‌ها و رستوران‌ها و هتل‌های کشور و چهل و چهار درصد خدمات مالی و چهل و هشت درصد امور اداری کشور و همچنین سی و چهار درصد کارمندهای اداری کشور، پنجاه و شش درصد ماشین‌های نمره شدۀ کشور، چهل و شش درصد پروازهای کشور به مقصد تهران و سی و پنج درصد خطوط ارتباط تلفنی، به عنوان بزرگترین بازار تولید و مصرف اقتصادی ایران، جایگاه مهم شهری را به لحاظ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی به خود اختصاص داده است. 2. مسأله
استفاده از فضای مجازی و درگیر شدن با ظرفیت‌های این جهان، موجب شده است تا این گونه شهرها به مثابه بخشی جدانشدنی از زندگی روزمره درآیند. استفاده از فضای مجازی در جهت تسهیل امور و فعالیت‌ها باعث شد تا به کارگیری این فضا به عنوان یک ضرورت در زندگی امروز نمود پیدا کند. بر این اساس می‌توان برخی از مسایلی که نیاز به شهر مجازی را ضرورت می‌بخشد را مورد اشاره قرار داد. 1.2. عدم دسترسی سریع به امکانات و خدمات
شهر تهران، کلان‌شهری بسیار گسترده با پیچیدگی‌های شهری خود است که امکانات آن در نقاط مختلف شهر پراکنده شده‌اند. برای استفاده از برخی خدمات و امکانات حیاتی شهر گاه باید مسافت‌های زیادی را پیمود. این امر خود موجب ایجاد ترافیک، آلودگی هوا و همچنین از بین رفتن زمان مفید زندگی افراد می‌شود. میزان جذب و تولید سفر 12 میلیون و 500 هزار سفر روزانه در شهر تهران، می‌تواند گواهی بر این ادعا باشد. می‌توان گفت دسترسی سریع به خدمات و امکانات از خواست‌های اصلی تمامی شهروندان تهرانی است که متأسفانه به علت تراکم بیش از اندازه خیابان‌ها و نبود شیوه‌های دسترسی جایگزین، به یکی از مسایل اساسی شهروندان تبدیل شده است. 2.2. فرسایش منابع در فعالیت‌های غیرضروری
بسیاری از نیروها، منابع و سرمایه‌های انسانی، اقتصادی و اجتماعی شهر تهران در حال حاضر یا در ترافیک‌های پیچیدۀ شهری در حال اتلاف است و یا در سطح مدیریت ترافیک و آلودگی هوا از بین می‌رود. از سوی دیگر زمان به عنوان مهمترین مسأله، در زندگی شهروندان تهرانی که بیشتر وقت خود را در خیابان‌ها و ترافیک به سر می‌برند، امری بی‌معنا شده است. تهران از منابع و ظرفیت‌های گسترده بسیاری برخوردار است. اما به علت مشکلات بیش از حد در تهران از جمله ترافیک و آلودگی هوا، این منابع برای حل این مشکلات صرف می‌شود تا برای ایجاد شهری نمونه و مطابق با استانداردهای زندگی امروزه. 3.2. ترافیک و تراکم شدید حرکتی در بخش‌های حساس شهر
ترددهای شهری، در بخش‌های مختلف شهر، به منظور استفاده از امکانات و خدمات متنوع ارائه شده در سطح شهر انجام می‌گیرد. تراکم‌های شهری را می‌توان به صورتی نظام‌مند در جهت آسایش و آرامش شهروندان مدیریت کرد. در حال حاضر تراکم حرکت‌های شهری تنها به منظور انجام کار است که این تراکم بیش اندازه و ناموزون نه تنها کارها را با وقفه و کارآیی نامناسب روبرو می‌سازد، بلکه موجب فرسایش نیروها و منابع در امور غیر ضروری نیز می‌شود. ترافیک در تهران ریشۀ بسیاری از مسائل و مشکلات دیگر شهر و شهروندان است. ایجاد شیوه‌های جایگزینی که بتواند باری هر چند کوچک را از دوش ترافیک شهر بردارد، می‌تواند بسیاری دیگر از مشکلات تهران از جمله مهم‌ترین آنها، آلودگی هوا، را نیز تا حدودی حل کند. در حال حاضر میزان سفرهای روزانۀ شهر تهران در حدود 12 میلیون و 500 هزار سفر است که بر اساس پیش‌بینی‌های صورت گرفته در طرح جامع حمل و نقل و ترافیک شهر تهران، در سال 1404، میزان سفرهای روزانه در حدود 18 تا 20 میلیون سفر خواهد بود. 4.2. اتلاف زمان در انجام امور
زمان از مهم‌ترین منابع و شاید مهم‌ترین منبع برای افراد یک جامعه باشد. ایجاد فضایی که بتوان در آن امور را با سرعت بیشتر انجام داد و زمان مفید زندگی را به جای اتلاف در ترافیک و صف‌های اداره‌ها و سازمان‌ها و مراکز خرید، به آسایش و استراحت اختصاص داد، می‌تواند دغدغۀ مهمی را در ذهن افراد پاسخگو باشد. اگر میزان هر سفر درون‌شهری را 4 دقیقه در کیلیومتر فرض کنیم، با میزان 12 میلیون و 500 هزار سفر روزانه، تقریباً زمانی برابر با 835 هزار ساعت زمان شهروندان در سفرهای روزانه صرف می‌شود. این آمار بدون در نظر گرفتن مدت زمانی است که صرف امور اداری می‌شود. هر چند که زمان شهروندان می‌تواند صرف کارهای مفیدتری شود، اما همین امر که زمان افراد در ترافیک‌های پیچیدۀ شهری و یا در فرایندهای دیوان‌سالارانۀ ادارات تلف نمی‌شود و فرسایش ذهنی برای شهروندان ایجاد نمی‌شود خود می‌تواند نقطۀ قابل تأملی در ایجاد روش‌های جایگزینی برای انجام امور و فعالیت‌های اداری باشد. 5.2. سرمایه‌گذاری منتهی به تخریب محیط‌زیست
یکی از مهم ترین نکته‌ها در مورد وضعیت فعلی شهر تهران، تخریب اندک محیط‌زیست شهری باقی‌مانده برای احداث ساختمان‌هایی است که نه تنها کمکی محیط‌زیست شهر نمی‌کند، بلکه با ایجاد تراکم‌های غیرضروری برای انجام اموری که به نحوی شایسته‌تر قابل انجام بوده‌اند، منجر به آلودگی‌های زیست‌محیطی خطرناک‌تر همچون آلودگی هوا می‌شوند. در سال 1386 23 میلیون و 540 هزار و 979 متر مربع، اسکلت بنای پروانه‌های ساختمانی، تخریب و نوسازی در شهر تهران بوده است. همچنین 23 میلیون 731 هزار 296 متر مربع، میزان کل مساحت طبقات پروانه‌های صادره در شهر تهران بوده است. سرمایه‌گذاری در عمران شهری امری قابل قبول است. اما زمانی که این سرمایه‌گذاری برای انجام اموری است که با هزینه‌های کمتر نیز قابل اجرا هستند، سرمایه‌گذاری‌های این چنینی مشکلی برای تهران و شهروندان تهرانی خواهند بود. 6.2. آلودگی هوا
آلودگی هوا را نیز می‌توان یکی از مسایل اساسی تهران دانست که ناشی از عوامل مختلفی همچون ترافیک و صنایع در تهران است. مسألۀ صنایع تا حدودی در سال‌های اخیر در حال حل‌شدن است. اما آلودگی هوا ناشی از ترافیک یکی از مسایل حیاتی شهر است که نیاز به برنامه‌ریزی‌های چندبعدی با استفاده از فناوری‌های روز چه در سطح فیزیکی و چه در سطح مجازی دارد. آلودگی به صورت عام و آلودگی هوا و آلودگی صوتی می‌توانند موجبات تخریب روح و روان مردم را ایجاد کنند. شهر تهران در سال 86 در 6/0 درصد روزها از نظر وضعیت بهداشتی منوکسید کربن، در حالت بسیار ناسالم قرار داشته است. همچنین در 7/15 درصد روزهای سال نیز در حالت ناسالم بوده است. از لحاظ وضعیت بهداشتی ذرات معلق هوا نیز در 01/10 درصد روزهای سال نیز در حالت ناسالم قرار داشته است. 3. ساختار سیاست شهر مجازی تهران
شهر مجازی از خصلت‌های نظامند بودن، دسترسی آسان به خدمات، فراگیری خدمات شهری و به نوعی غیرمرکزی کردن خدمات شهری همراه با چندرسانه‌ای بودن، تاریخی بودن و توجه به تنوع‌های قومی و دینی برخوردار است. شهر مجازی، شهر نظام بخشیدن به ارزش‌های دینی و فرهنگی جامعه ایرانی است. شهر مجازی، ظرفیتِ ساختن ایده‌آل‌های زندگی را در یک فضای شهری فراگیر و مبتنی بر چارچوب‌های قانونمند، اخلاقی و الهی را دارد. شهرمجازی، شهر شهرهاست که قدرت ساخت شهرهای هزار طبقه را دارد. شهر مجازی در منطق الگوریتمی شهر، شهری تغییر پذیر، متنوع و مبتنی بر هنر و معماری والاست. شهر مجازی، شهر متغیرها و فرامتغیرها است؛ شهری است که هم به جزئیات و هم به کلیت امر زندگی توجه می‌کند. شهر مجازی، شهر ساختن بدون تخریب محیط زیست و ساختن با بهره‌وری متمایل به بی‌نهایت است. شهر مجازی، شهر ریاضی و منطق ریاضی است که بر مبنای آن مهندسی‌های مجازی جدیدی متولد می‌شوند که از ذات «تغییرپذیری» و «سیال‌بودن» برخوردارند. زمان در شهر مجازی از مفهومی هندسی و غیرخطی برخوردار است و فرایندهای مبتنی بر زمان مجازی در محیطی بدون فاصله و در نتیجه متفاوت از حیث «حرکت و سرعت» بررخوردار است. این بدان معناست که ما در عین تحرک از امکان ثبات برخورداریم. 1.3. چشم‌اندازها
چشم‌انداز به خروجی‌های برنامه در پایان زمان تعیین شده توجه می‌کند. چشم‌انداز شهر مجازی تهران به افقی معطوف است که در پایان برنامه پنج سالۀ شهرداری تهران قابل وصول خواهد بود. چشم‌اندازهای شهر تهران بر اساس چهارده تبدیل اساسی که در انتقال از شهر تک‌فضایی به شهر دوفضایی صورت می‌گیرد، قرار گرفته است. چشم‌اندازهای شهر مجازی تهران عبارتند از: 1.1.3. کاهش آلودگی محیط‌زیست تهران که در اثر فعالیت‌های فیزیکی ایجاد می‌شود؛
2.1.3. کاهش ترافیک شهر تهران، تراکم حرکت و ترددهای کاری شهروندان برای انجام امور اداری شهر؛
3.1.3. انتقال همۀ خدمات شهری قابل انتقال به فضاهای مجازی و دوفضایی کردن خدمات؛
4.1.3. الکترونیک و دجیتال کردن تمام اطلاعات مرتبط با شهر مجازی تهران؛
5.1.3. سرمایه‌گذاری کاری بیشتر در فضای مجازی و کاهش هزینه‌های جانبی در فضای فیزیکی؛
6.1.3. سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی تهران برای رشد و توسعۀ آرامش؛
7.1.3. استفاده از منابع جهانی در شهر و جهانی‌کردن شهر تهران از طریق فضای مجازی؛
8.1.3. ایجاد دسترسی همه‌جایی به تمامی امکانات و خدمات شهر به صورت دوفضایی؛
9.1.3. اصلاح و سرعت‌بخشی در فرایندهای کاری و اداری و صرفه‌جویی در زمان شهروندان؛
10.1.3. رفع نابرابری در تولید درآمد، توزیع منابع و ارائه و مصرف خدمات؛
11.1.3. کاهش فرسایش منابع انسانی، طبیعی، اقتصادی و اجتماعی شهر در فعالیت‌های غیرضروری؛ 2.3. نگاه راهبردی
نگاه کلان یا نگاه راهبردی، دیدگاه کلانی است که بر رابطه فضای فیزیکی با فضای مجازی شهر سایه افکنده است و به نوعی پارادایم برنامه‌ریزی دوفضائی توسعه شهری را منعکس می‌کند. نگاه کلی طراحی شهر مجازی تهران متکی بر پارادایم و نگاه دوفضائی‌شدن شهر و حکمرانی شهر خوب است. بر مبنای این نگاه کلان، نگرش‌های توسعه‌ای شهر، امکانات و روندهای شهر، دوفضائی دیده می‌شود که بخشی از آن در فضای فیزیکی تأمین و بخش دیگر به فضای مجازی منتقل می‌شود. بر مبنای این نگاه، همه روندهای تکرار شونده و همه روندهایی که مستلزم توسعه سفرهای درون شهری و بین‌شهری و توسعه بورکراسی اداری و همه مقوله‌هایی که به نوعی «زحمت شهروندی» را موجب می‌گردد، به فضای مجازی و سامانه نظام‌مند خدمات منتقل می‌شود. از سوی دیگر نگاه کلان حکمرانی شهر خوب با خصیصه‌هایی محوری همچون (1) موثر بودن، (2) شفافیت اطلاعاتی، (3) پاسخگوئی (4) مسئولیت پذیری، (5) مشارکت اجتماعی و (6) سلامت اجتماعی، به دنبال ایجاد شهرِ دوفضایی خوب و زندگی سالم و کارآمد برای شهروندان و کارگزاران است. 3.3. سیاست‌های کلان
سیاست‌های کلان فرامتغیرهایی هستند که بر همه برنامه‌ها، تصمیم‌ها و لایه‌های شهر مجازی اثر می‌گذارند. تمامی عملکردها، فعالیت‌ها و روند‌ها برای طراحی، آماده‌سازی، ایجاد و توسعۀ شهر مجازی تهران باید در قالب سیاست‌های هشت‌گانۀ «عدالت‌گرایی»، «دین‌گرایی»، «ایرانی‌گرایی»، «مردم‌گرایی»، «تاریخی‌گرایی»، «قدرت‌گرایی»، «جهانی‌گرایی» و «ساده‌گرایی» باشد. 4.3. مأموریت‌ها
ماموریت اشاره به وظایف مشخصی دارد که به نوعی جمع‌بندی وظایف اصلی را منعکس می‌کند. وظایف و مأموریت‌ها در سه سطح برای شهر مجازی تهران قابل تعریف است: 1) خدمات نقطه به نقطه سازمان‌ها و نهادهای رسمی شهری از طریق جایگاه فیزیکی و حضوری و فضای وبگاه‌های مستقل و یا وبگاه‌های وابسته؛ 2) فضاهای عمومی که در محیط لایه‌های شصت و هفت گانه شهر مجازی نمود پیدا می‌کنند؛ 3) فضاهای مربوط به بخش خصوصی و سازمان‌های غیردولتی. وظایف شهر مجازی تهران در سطح کلان، مأموریت‌های این شهر را تشکیل می‌دهد که اهداف اصلی شهر مجازی تهران را منعکس می‌کند:
1.4.3. کاهش ساخت و ساز برای انجام فعالیت‌های اداری؛ 2.4.3. انتقال خدمات قابل انتقال و اطلاع رسانی کامل برای جلوگیری از تردد جهت در یافت خدمات؛
3.4.3. توسعۀ دفاتر شهر مجازی تهران برای توسعۀ دسترسی به اطلاعات و خدمات شهر؛
4.4.3. توسعۀ اطلاعات و خدمات شهر مجازی تهران برای کاهش ترددها؛
5.4.3. ایجاد بسترهای قانونی برای انجام امور اداری از طریق فضای مجازی؛
6.4.3. ایجاد بسترهای فنی برای مدیریت خدمات شهر؛
7.4.3. تعریف خدمات اداری جدید مبتنی بر فضای مجازی؛
8.4.3. دیجیتال کردن تمام اطلاعات اداری برای قرار گرفتن در شهر مجازی تهران؛
9.4.3. دیجیتال کردن تمام اطلاعات مرتبط با شهر تهران در شصت و هفت لایۀ شهر مجازی تهران؛
10.4.3. یکپارچه‌سازی منابع و زیرساخت‌های ارتباطات و اطلاعات موجود در شهر؛
11.4.3. توسعۀ سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در فناوری اطلاعات و ارتباطات شهر تهران؛
12.4.3. ایجاد خدمات جدید و توسعۀ خدمات موجود به فضای مجازی شهر؛
13.4.3. استفاده از هزینه‌های صرفه‌جویی‌شده عمرانِ اداریِ فیزیکیِ شهر در توسعۀ فضاهای تفریحی؛
14.4.3. ایجاد سامانه‌های گردشگری مجازی برای توسعۀ گردشگری و جذب گردشگران خارجی؛
15.4.3. گسترش سازه‌های عمومی فرهنگی و هنری برای ایجاد رفاه و آرامش؛
16.4.3. انتقال ظرفیت‌های فرهنگی، تاریخی و هنری شهر تهران در بستر فضای مجازی شهر؛
17.4.3. ایجاد سامانه‌های اینترنتی و موبایل شهر مجازی در پایانه‌های و خودروهای حمل ونقل عمومی؛
18.4.3. ارائۀ نسخۀ موبایل شهر مجازی تهران؛
19.4.3. ایجاد سامانه‌های خدمت‌رسانی پیامک؛
20.4.3. توزیع منابع انسانی رهاشده در اثر ارایۀ خدمات مجازی در شهر برای خدمت‌رسانی سریع‌تر؛
21.4.3. ایجاد سامانه‌های اطلاع‌رسانی و خدمت‌رسانی از طریق تلفن همراه؛
22.4.3. ایجاد فرصت‌های شغلی تازه در کنار شهر مجازی تهران همچون دفاتر شهر مجازی؛
23.4.3. ایجاد سامانه‌های حمل ونقل برای جابه‌جایی کالاها و خدمات؛
24.4.3. انتقال خدمات اداری شهر تهران به فضای مجازی شهر؛
25.4.3. سرمایه‌گذاری برای آغاز فعالیت‌های اداری تازه در شهر مجازی؛ 5.3. فرامتغیرها
فرامتغیرها، متغیرهایی هستند که در تمامی حوزه‌ها و لایه‌ها اثرگذار هستند و محدود به حوزه و لایۀ خاصی نیستند. به این معنا که در ساختار شهر مجازی تهران، متغیرها و فرامتغیرهایی وجود دارند که در سطح میانی سیاست قرار دارند. متغیرها، لایه‌هایی هستند که اطلاعات و خدمات را به صورت نظام‌مند به کاربران ارائه می‌کنند. فرامتغیرها در واقع همان خدماتی هستند که به صورتی کلی در تمامی لایه‌های شهر موجود هستند. فرامتغیرهای شهر مجازی تهران عبارتند از: (1) فرامتغیر کاربران خاص، (2) فرامتغیر موبایل، (3) فرامتغیر ویکی، (4) فرامتغیر وب 2 و وب معنایی و در نهایت (5) فرامتغیر مرتبط با استانداردهای فضاهای وبگاهی مانند امور مربوط به طراحی، محتوا، کاربرپسندی، تعاملی بودن و فناوری. 6.3. لایه‌ها
لایه یک محیط مجازی است که همه عناصر مرتبط با آن در یک محیط یکپارچه گرد هم می‌آیند. به عبارتی می‌توان گفت لایه خود یک «شهر موضوعی» است که بر اساس موضوع خود، مصادیق مرتبط را گرد هم می‌آورد. در واقع شهر مجازی، شهری افقی و عمودی است. در سطح عمودی، لایه‌های شهر قرار دارند و در سطح افقی، عناصر درون هر لایه، قرار می‌گیرند. بنابراین شهر لایه‌ها یعنی «شهر شهرها» که در سطح عمودی با سایر لایه‌های شهر مرتبط می‌شود و در سطح افقی با عناصر مرتبط با موضوع خاص یک لایه ارتباط برقرار می‌کند و همه اجزاء و خدمات مرتبط با موضوع لایه پیاده‌سازی می‌شوند.
شهر مجازی تهران در شصت و هفت لایه طراحی شده است که این شصت و هفت لایه در هشت حوزۀ «فرهنگ»، «اجتماع»، «اقتصاد»، «مدیریت شهری»، «خدمات»، «امور بنیادین شهر»، «اطلاع‌رسانی» و «گردشگری» قرار گرفته‌اند. لایه‌های شهر مجازی تهران با نگاه راهبردی «دوفضایی‌شدن» طراحی شده‌اند. به این معنا که این لایه‌ها از سویی در ارتباط کامل با فضاهای مجازی مرتبط در دیگر لایه‌ها و در سوی دیگر در تعاملی موازی با مسایل مرتبط با فیزیک شهر تهران قرار دارند. 7.3. برنامه عمل
برنامۀ عمل زبان اجرایی برنامۀ راهبردی است. خدماتی که در برنامه‌های عمل تشریح شده‌اند، در حقیقت چارچوب کلی اجرای هر لایۀ شهر مجازی تهران هستند. در این برنامه‌های عمل، خدمات منتخب هر یک از شصت و هفت لایه‌ای را که در گزارش «لایه‌های شهر مجازی تهران» آمده بودند به طور مفصل تشریح و تبیین شده‌اند. در شهر مجازی تهران، 227 برنامۀ عمل تعریف شده است. برنامه‌های عمل فرامتغیرهای کاربران خاص و موبایل در برنامۀ راهبردی شهر تهران ذکر شدند. در مجموع 844 مورد از خدمات پیشنهادی لایه‌ها، در قالب این برنامه‌های عمل تعریف برنامه‌ای شده‌اند.
خدمات پیشنهادی در لایه‌های شهر مجازی تهران بر اساس پنج عامل اساسی انتخاب شده‌اند: (1) مطالعات کارکردی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شهر تهران؛ (2) تجربه‌های وبگاه‌های موفق در حوزۀ هر لایه؛ (3) تجربۀ خدمات ارائه شده در بیست شهر مجازی برتر جهان؛ (4) بررسی اسناد بالاسری و تجربه‌های سازمانی حوزۀ هر لایۀ؛ (5) و نتایج مطالعات پیمایشی و پژوهش میدانی کاربران و کارگزاران تهران. 4. روش‌شناسی پژوهشی
انجام مطالعات پژوهشی پروژۀ شهر مجازی تهران نیازمند شناخت وضعیت قانونی و تجربه‌های انجام گرفته در حوزۀ فناوری اطلاعات و شهرهای مجازی در جهان بود. بر این اساس اولین مرحلۀ پژوهشی پروژه، به جمع‌آوری، مطالعه، بررسی، استخراج خروجی‌های متناسب با پروژه و در نهایت تلخیص و گزار‌ش‌نویسی اسناد بالادستی سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی و همچنین سازمان‌ها و نهادهای کشورهای پیشرفته، اختصاص یافت.
در مرحلۀ دوم مطالعات پیمایشی امکان‌سنجی، نیازسنجی و مشکل‌سنجی در دو سطح کاربران و کارگزاران و همچنین مطالعات ثانویۀ داده‌های سامانۀ مدیریت خدمات شهری 137 و سامانۀ نظارت همگانی 1888 صورت گرفت. شهروندان کاربران نهایی پروژه هستند و بدین خاطر ضروری بود تا نیازها و مسایل که برای آنها مهم است در پژوهش منعکس شود. از سوی دیگر کاگزاران، اداره‌کنندگان شهر هستند و در سطحی کلان‌تر به مسایل و نیازها و امکانات اشراف کامل‌تری دارند. مطالعات آمایشی 137 و 1888 نیز در جهت آشنایی با نیازهای و مشکلات مردم و دسترسی به مبنای مستحکم‌تری برای تحلیل مورد بررسی قرار گرفتند.
در مرحلۀ سوم ساختار شهر مجازی تهران، بر اساس مطالعات صورت گرفته، با روش طراحی لایه‌ها با توجه به رویکرد متغیری و فرامتغیری انجام شد. در این مرحله، ابتدا نسخۀ اولیۀ لایه‌های اصلی شهر بر اساس کارکردهای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی شهر تهران طراحی شد و در آنها تعاریف مفهومی، تعاریف فضای مجازی، تجربه‌های لایه در فضای مجازی و همچنین پیشنهادهای اولیۀ خدمات لایه ارایه شد که به تدریج و با تکمیل نتایج دیگر مراحل پروژه، ساختار لایه‌ها نیز تکمیل و به صورت نهایی درآمد.
در مرحلۀ چهارم پروژه، بیست شهر مجازی منتخب مورد تحلیل خدمات و اطلاعات قرار گرفتند و در نهایت رابطۀ این شهرها با شهرهای فیزیکی‌شان با توجه منطق‌های چهارگانۀ شهرهای مجازی تبیین شد.
در مرحلۀ پنجم مطالعات اسناد بالادستی ابتدای پروژه و مطالعات اسنادی تکمیلی در لایه‌های طراحی شده منعکس شدند.
در مرحلۀ بعد، هزینه/فایدۀ شهر مجازی تهران مورد بررسی قرار گرفت تا با مقایسۀ این برآورد با وضعیت شهر فیزیکی تهران، توجیه عملی برای اجرای پروژۀ شهر مجازی تهران تبیین شود.
در ادامه برآورد اثرات زیست محیطی شهر مجازی تهران انجام گرفت تا از بعدی دیگر اجرای شهر مجازی تهران توجیه شود.
در نهایت نیز برنامه‌های عمل شهر مجازی تهران از میان خدمات پیشنهادی لایه‌های شهر مجازی تهران، بر پایۀ معیارهای مهم انتخاب که عبارت بودند از اولویت‌های کاربران، کارگزاران و همچنین حوزۀ اجرایی خدمات تعریف شدند. در پایان این مرحله نیز برنامۀ راهبردی شهر مجازی تهران تدوین شد تا شهر مجازی تهران سندی به عنوان پشتوانه اجرایی داشته باشد. 5. گزارش کار
پروژۀ شهر مجازی تهران با همت شهرداری تهران و همکاری علمی دانشگاه تهران، تحت مدیریت دکتر سعیدرضا عاملی آغاز شد. کارگروه پژوهشی فضای مجازی دانشگاه تهران شامل مشاورین ارشد در زمینه‌های شهرهای مجازی، جامعه اطلاعاتی، روابط عمومی و رسانه‌ها، فناوری، برنامه‌نویسی و اینترنت، به همراه شانزده نفر کارشناس پژوهش، دارای مدارک کارشناسی‌ارشد و کارشناسی، با 17 هزار ساعت کار مفید کارشناسی و نزدیک به 1000 ساعت کار مشاوره ای، در این پروژه فعالیت داشتند. 1.5. گزارش اسناد بالادستی
گروه فعال در پروژه طراحی الگوی مناسب برای شهر مجازی تهران در یکی از قدم‌های اول فعالیت خود، مجموعه‌ای از اسناد این حوزه را با حجم بیش از 10 هزار صفحه، از منابعی چون اتحادیة اروپا، سازمان ملل، سازمان‌های مرتبط با دولت آمریکا و منابع دیگر جمع‌آوری کرده، مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داد تا طرح اختصاصی شهر مجازی تهران را بر پایة مستحکمی از ادبیات و تجربیات موجود در این حوزه قرار دهد.
در این راستا، مطالب گرفته شده بر اساس محتوای آن‌ها به گروه‌های مختلف تقسیم شدند که برخی از آن‌ها عبارتند از : «دولت الکترونیک و خدمات عمومی»، «شهرهای مجازی»، «جامعة اطلاعاتی»، «طرح‌های راهبردی فناوری اطلاعات»، «امنیت فضای مجازی»، «دولت الکترونیک: طرح‌ها، برنامه‌ها و گزارش‌ها»، «اخلاق در فضای مجازی»، «اینترنت»، «گزارش‌های سالانة گروه‌عمل فناوری اطلاعات و ارتباطات سازمان ملل»، «هویـت الکترونیک و امـضای دیجیتال»، «هویت مؤلـف در فضـای دیجیتال»، «اینترنت و دین»، «تجارت و فناوری اطلاعات»، «کاربردها و تجربه‌های فناوری اطلاعات» و غیره.
این اسناد معمولاً در برگیرندة پژوهش‌ها و تحلیل‌هایی است که به طور کاربردی و با ملاحظة کشورهای مختلف، به مسایل و مشکلات و چشم‌اندازهای این کشورها می‌پردازند و به شکل‌های مختلف از قبیل «برنامة عمل»، «مطالعة موردی»، «برنامة راهبردی» و موارد دیگر ارایه می‌شوند. مزیت این مطالب آن است که مستندی به مطالعات موردی و تحلیل شرایط عملی کشورهای مختلف هستند و طیف گسترده‌ای از مسایل تجربه شده و راه‌حل‌های به کار رفته یا پیشنهاد شده در مورد آن‌ها را در بر می‌گیرند. این مطالب در مجموع اسناد مهمی از برنامه‌های استراتژیک کشورهای توسعه‌یافته جهان در حوزة فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات، فضای مجازی و مفاهیم مرتبط با این حوزه را در بر می‌گیرند. 2.5. گزارش پیمایش امکان‌سنجی، نیازسنجی و مشکل‌سنجی
1.2.5. پیمایش کاربران
به منظور کسب اطلاع از اولویت‌های مردم تهران در استفاده از فضای مجازی پرسشنامه‌ای طراحی و هم به شکل آنلاین و هم به شکل دستی در میان مردم تهران توزیع شد. علاوه بر سؤالات دموگرافیک و یک پرسش باز، در طراحی سایر پرسش‌ها از طیف لیکرت استفاده شد و در هر پرسش از پاسخگو خواسته شد که مشخص کند ارایه شدن گونه‌ای از خدمات، چه میزان برای او به عنوان یک شهروند اهمیت دارد.
با توجه به این که مبنای بررسی خدمات در این پژوهش «لایه‌ها»ی تعیین شده برای آن هستند، پس هدف ما این خواهد بود که اولویت و اهمیت لایه‌ها و خدمات مربوط به آن‌ها را برای مردم مشخص کنیم. پرسشنامة کاربران با عنوان «اولویت‌سنجی اطلاعات و خدمات الکترونیک برای کاربران شهر تهران»، شامل الف- شش پرسش دموگرافیک (سن، جنسیت، طبقة اجتماعی، شهر محل زندگی، زبان مادری و مدرک تحصیلی)، ب- یک پرسش باز در مورد مشکلات شهروندان با خدمات دولتی و ج- دو مجموعه پرسش به ترتیب به تعداد 42 و 33 پرسش است. در ارایة خدمات الکترونیک به لحاظ نوع تعاملی که میان کاربر و دارندة وبگاه برقرار می‌شود، دو گروه عمدة خدمات را می‌توان تشخیص داد. گروه اول، خدمات مبتنی بر اطلاع‌رسانی یک‌سویة دارندة وبگاه به کاربر هستند. گروه دوم، گسترة متنوعی از خدماتی را در بر می‌گیرد که در آن‌ها اطلاعات به صورت دوسویه بین کاربر و وبگاه منتقل می‌شود.
در نهایت، مقایسة رتبه‌بندی خدمات با جدول تناظر خدمات و لایه‌ها، طبقه‌بندی اولویت لایه‌ها را از دید جمعیت هدف نشان می‌دهد. در این زمینه دو طبقه‌بندی مختلف به دست می‌آید، یک طبقه‌بندی از مقایسة جدول تناظر خدمات و لایه‌ها با رتبه‌بندی به دست آمده برای خدمات مبتنی بر اطلاع‌رسانی و دیگر از مقایسة جدول تناظر خدمات و لایه‌ها با رتبه‌بندی به دست آمده برای خدمات مبتنی بر تعامل. وجود این دو جدول را به این شکل می‌توان توضیح داد که مردم در اغلب موارد در زمینة کسب اطلاعات از طریق اینترنت یک اولویت‌بندی و در زمینة بهره‌مندی از خدمات مبتنی بر تعامل اولویت‌بندی دیگری دارند. طبیعتاً طراحان شهر مجازی در راستای ارایة خدمات مبتنی بر اطلاع‌رسانی باید جدول اول و در راستای ارایة خدمات مبتنی بر تعامل باید جدول دوم را مد نظر قرار دهند.
2.2.5. پیمایش کارگزاران
این مطالعه، پیمایشی است جهت کسب دانش در زمینة «خواسته‌ها»، «مشکلات»، «اولویت‌ها» و «دانش» کارگزاران فضای مجازی شامل افراد فعال در رده‌های مدیریتی در شهرداری تهران و سازمان‌های زیرمجموعة آن. داده‌های مورد نیاز این مطالعه از طریق توزیع پرسشنامه میان سازمان‌های مورد اشاره جمع‌آوری شد و با توجه به اکتشافی بودن مطالعه، بخش عمده‌ای از یافته‌های پژوهشی که ماهیت کیفی دارند از طریق استخراج مقولات به دست آمد. تعدادی از پرسش‌های پرسشنامه و شیوة انتخاب شده برای استفاده از داده‌های جمع‌آوری شده، امکان تحلیل کمّی داده‌ها را نیز فراهم کرد.
یافته‌های «کیفی» بخش اول از این پیمایش نشان می‌دهد که کارگزاران در پنج حوزه مختلف قوانین و مقررات موجود را ناکارآمد می‌دانند از این جهت که این قوانین و مقررات نمی‌توانند حذف کامل حضور فیزیکی افراد را تأمین کنند. این حوزه‌ها عبارتند از: «امور مالی»، «تشکیل پرونده»، «مذاکرات»، «تحویل مدارک صادر شده به متقاضی» و «موارد متفرقه».
اما در مورد اینکه «کارگزاران این حوزه تا چه اندازه شناخت مورد نیاز برای سرمایه‌گذاری در زمینة توسعة فضای مجازی و علم لازم برای حرکت در جهت درست را دارند؟»، در دو بخش نگرش‌سنجی و دانش‌سنجی یافته‌های پیمایش مورد بررسی قرار گرفت. در بخش نگرش‌سنجی، یافته‌های کیفی نشان می‌دهد که ظهور اینترنت از دید مدیرانی که پرسشنامه‌ها را پر کرده‌اند، دست‌کم 9 دسته آسیب و خطر در پی دارد که به شرح زیر هستند: آسیب‌های اجتماعی، آسیب‌های فردی، آسیب‌های فرهنگی، آسیب‌های اخلاقی، آسیب‌های سیاسی، آسیب‌های اقتصادی، آسیب‌های اطلاعاتی، آسیب‌های جسمی و روانی، آسیب‌های شبکه‌ای. از سوی دیگر، کارگزارانی که به پرسشنامه‌ها پاسخ داده‌اند، فوایدی برای اینترنت قائل شده‌اند که آن‌ها را می‌توان در 7 دسته مقوله‌بندی کرد: افزایش رفاه و عدالت اجتماعی، فواید اقتصادی و توسعه‌ای، فواید فرهنگی، فواید اطلاعاتی، فواید ارتباطی، فواید علمی و آموزشی، فواید سازمانی. از سوی دیگر کارگزاران 35 اقدام توسعه‌ای و 4 اقدام محدودکننده را که از نظر ایشان دولت باید در زمینة اینترنت و فناوری‌های جدید انجام دهد، پیشنهاد داده‌اند. در سوی دیگر، یافته‌های کمّی پیمایش کارگزاران نشان می‌دهد که که 77.78 درصد از مدیران، هم به آسیب‌ها و هم به فواید استفاده از اینترنت در ایران اشاره کرده‌اند و 12.96 درصد آنان تنها به فواید استفاده از اینترنت در ایران اشاره کرده‌اند. تنها 9.26 درصد از کارگزاران پاسخ‌دهنده، فقط به آسیب‌های استفاده از اینترنت در ایران اشاره کرده‌اند. در ضمن، بررسی پیشنهادات کارگزاران نشان می‌دهد که 79.63 درصد از پاسخگویان، در زمینه اقدامات دولت در زمینه اینترنت تنها پیشنهادات توسعه‌ای ارایه داده‌اند و 16.66 درصد از آنان، هم پیشنهادات توسعه‌ای و هم پیشنهادات محدودکننده ارایه کرده‌اند. این یافته‌ها نیز آشکارا نشان‌دهندة دید مثبت مدیران شرکت‌کننده در این مطالعه نسبت به فضای مجازی است. همچنین حدود 90 درصد از کارگزاران «کاملا موافق» یا «موافق» این امر هستند که آشنایی کامل با رایانه و اینترنت و فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات باید به عنوان یک شاخص مهم در استخدام نیروهای جدید در شرکت‌ها و سازمان‌ها در نظر گرفته شود. حدود 93 درصد از کارگزاران پاسخگو با این امر که برگزاری کلاس های آموزش فناوری‌های ارتباطات و اطلاعات برای کارمندان ناآشنا با این فناوری‌ها باید فورا در دستور کار قرار گیرد «کاملا موافق» یا «موافق» هستند. 27.78 درصد از کارگزاران پاسخ‌دهنده با این امر که خدمات مختلف مالی و شهری از قبیل صدور گذرنامه پرداخت قبض‌ها و غیره نه‌تنها باید از طریق اینترنت میسر گردد بلکه باید انجام آن‌ها با مراجعه حضوری افراد متوقف و ممنوع شود، «کاملا موافق» هستند و 24.07 درصد از آنان «موافق» و 27.78 درصد از آنان با این امر «تا حدی موافق» هستند.
اما در سطح دانش‌سنجی کارگزاران، یافته‌های کیفی شامل عناوین نرم‌افزارهای «عام»، «نیمه‌تخصصی» و «تخصصی» که کارگزاران استفاده می‌کنند. یافته‌های کمّی این بخش از مطالعه نیز نشان می‌دهد که حداکثر 6 درصد از کارگزاران از اینترنت و رایانه استفاده نمی‌کنند و 42 درصد آنان از نرم‌افزارهای تخصصی یا نیمه تخصصی بهره می‌گیرند. مدیران مورد مطالعه در این پیمایش، به طور متوسط 14.8 ساعت در هفته در زندگی شخصی خود از اینترنت و رایانه استفاده می‌کنند و بطور میانگین 15.15 ساعت در هفته در محل کار خود از اینترنت و رایانه استفاده می‌کنند. این یافته‌ها نشان‌دهندة آشنایی مناسب کارگزاران با اینترنت و رایانه است.
در بخشی دیگر در مورد مسألۀ «بزرگترین مشکلات مدیران و سازمان‌ها» و «چگونگی کمک از فضای مجازی برای رفع کامل یا نسبی آنها»، این مطالعه نشان می‌دهد که کارگزاران مورد مطالعه، جدی‌ترین مشکلات خود را در زمینة استفاده از فضای مجازی در یک یا چند مورد از هشت مورد «جمع‌آوری و سازمان‌دهی داده‌ها و اطلاعات و گزارش‌دهی»، «مشکلات ارتباطات میان همکاران»، «زمان‌بر بودن گردش مکاتبات اداری / زمان‌بر بودن امور اداری»، «مشکلات ارزیابی و نظارت»، «ضعف کارمندان در استفاده از سیستم‌های رایانه‌ای جدید»، «گردش کار نامناسب»، «محدودیت دسترسی به اطلاعات»، و «محدودیت مالی جهت تهیة رایانه و سایر سیستم‌های مورد نیاز و به‌روز ساختن آن‌ها»، می‌بینند.
این مطالعه نشان می‌دهد که اولویت‌های کارگزاران جهت استفاده از خدمات فضای مجازی مربوط به 18 لایه از لایه‌های طرح شده در این پژوهش است. مهمترین این لایه‌ها، چهار لایة «خدمات شهرداری»، «علوم و پژوهش»، «حمل‌ونقل و تحرکات جمعیتی» و «امور مالی و بانکی» هستند. این لایه‌ها عبارتند از 1. لایة خدمات شهرداری، 2. لایة علوم و پژوهش، 3. لایة حمل‌ونقل و تحرکات جمعیتی، 4. لایة امور مالی و بانکی، 5. لایة شهرداری، 6. لایة محیط‌زیست، 7. لایة روابط عمومی، 8. لایة تفریح و سرگرمی، 9. لایة ورزش، 10. لایة بازار، 11. لایة آموزش، 12. لایة سینما، 13. لایة گردشگری، 14. لایة نظرسنجی، 15. لایة شهروندی، 16. لایة قوانین و مقررات، 17. لایة شبکه‌های اجتماعی و 18. لایة امور خیریه و خدمات داوطلبانه. در ضمن این مدیران، ارایة 11 خدمت را به عنوان موارد ضروری پیشنهاد می‌دهند: 1. تهیة بایگانی الکترونیکی پرونده‌ها و اسناد، 2. برقراری ارتباطات الکترونیکی بین سازمانی، 3. فراهم ساختن شرایط مدیریت پویا مبتنی بر اطلاعات اینترنتی، 4. راه اندازی اتوماسیون اداری و الزام واحدها به استفاده از این سیستم، 5. راه اندازی سایت اینترنتی اختصاصی سازمان و برنامه‌ریزی برای مکانیزاسیون کامل سازمان، 6. ثبت درخواست‌های درون‌سازمانی و برون‌سازمانی از طریق سیستم‌های ارتباطات و اطلاعات جدید، 7. امکان ارائه پیگیری درخواست‌ها به صورت برخط، 8. استفاده از پورتابل شهرداری تهران در زمینة امور درون‌سازمانی و برون‌سازمانی، 9. دسترسی به سوابق پرونده‌ها و افراد برای تسهیل رسیدگی به پرونده‌های مختلف، 10. راه‌اندازی سیستم نوبت‌دهی برای مراکز خدماتی و 11. راه‌اندازی سیستم‌های رایانه‌ای مدیریت کارها و آموزش افراد برای استفاده از این سیستم‌ها.
همچنین به نظر کارگزاران مشکلات دیگری همچون «کاربرد تشریفاتی فضای مجازی»، «پرهیز برخی از مدیران یا کارشناسان سازمان‌ها از شفاف‌سازی»، و «ریشه‌دار بودن فرهنگ پیگیری رودررو» بر سر راه عملیاتی شدن شهر مجازی تهران هستند. 3.5. گزارش تدوین لایه‌های شهر مجازی تهران
لایه‌های شهر مجازی تهران با رویکرد اساسی برخواسته از رویکردهای دو فضایی به «ساختار و خدمات شهر» و نگاه «حکمرانی خوب و پسندیده» به «محتوای شهر» طراحی شده است. به لحاظ کلی، معماری شهر مجازی تهران در قالب لایه‌بندی هفت قلمرویی و در ظرف 67 لایه طراحی شده است. لایه‌ها با نگاه متغیری و فرامتغیری مدل‌سازی شده‌اند. فرامتغیرها به عنوان متغیرهایی فرض شده‌اند که بر همه لایه ها اثر می‌گذارند. لذا ممکن است وجهی از شهر مثل تلفن همراه یا نظارت همگانی یا لایه کاربران خاص، ضمن این که یک لایه از شهر مجازی را تشکیل می‌دهند، به عنوان فرامتغیر در سایر لایه‌ها عمل کنند. فرایند دست‌یابی به خروجی‌های طراحی شهر مجازی تهران در نمودار صفحه بعد منعکس شده است. نسخه اول لایه‌های شهر مجازی چهار نوع کار متفاوت یعنی مفهوم‌سازی، مرور ادبیات مربوطه، مرور وبگاه‌های مربوطه و تعریف خدمات الکترونیک را در برداشته است. در این روند به دو فرا‌متغیر یعنی فرا‌متغیر روشندلان و فرا‌متغیر خدمات موبایل توجه شده است که به اختصار در ذیل توضیح داده می‌شوند. 4.5. گزارش شهرهای مجازی
مطالعه شهرهای مجازی مهم دنیا در دو سطح مطالعه کیفی و مطالعه کمی انجام شد. انتخاب بیست شهر، از بین شهرهای مجازی دنیا بر اساس سه عامل زیر صورت گرفت.
پیمایش سازمان ملل متحد از آمادگی دولت‌الکترونیکی کشورهای جهان در سال 2008 میلادی : 80% شهرهای انتخاب شده در این تحلیل از کشورهایی هستند که بنا به آخرین آمار سازمان ملل در سال 2008 از رتبه یک تا بیست این پیمایش برخوردار هستند.
آسانی یافت در اینترنت: پس از اینکه کشورهای برتر در زمینه توانمندی‌ها و آمادگی وبی مشخص شدند، برای انتخاب شهرهای مورد نظر از این کشورها کلید واژگانی تعریف شد که بر این اساس آن دسته از شهرهایی که فعالیت‌ها و خدمات مناسب‌تری را ارائه می‌کردند بر اساس کلید واژه‌گانی چون درگاه رسمی شهر ، وبگاه رسمی شهر ، شهر مجازی ، شهر الکترونیک ، درگاه شهر یافت شدند. اساسا این عامل به این دلیل مورد توجه قرار گرفت که در نهایت شهرهای مجازی در صورتی موثر و کارا هستند که قابلیت دسترس‌پذیری بالایی را در فضای مجازی و نزد شهروندان و کاربران داشته باشند. بنابراین باید با کلید واژگان متداول در این حوزه امکان دسترسی به آن‌ها فراهم گردد.
فراوانی مقولات تحت پوشش: پس از مشخص شدن کشورهای برتر در حوزه فعالیت‌های وبی و مشخص شدن شهرهای منتسب به این کشورها، بیش از پنجاه شهر لیست شد که برای انتخاب نهایی از بین این شهرها یک عامل دیگر به عنوان کمیت و کیفیت مقولات تحت پوشش مد نظر قرار گرفت. بر اساس این فاکتور آن دسته از شهرهایی مورد بررسی و تحلیل قرار می‌گیرند که حداقل بیست مقوله اطلاعاتی و خدماتی را پوشش داده باشند و امکان مطالعه لایه‌های شهری از طریق آن میسر باشد.
در سطح کیفی، تمامی بیست شهر انتخاب شده، بر اساس لایه‌های در نظر گرفته شده برای شهر مجازی تهران مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفتند. این ارزیابی در هشت حوزه(فرهنگ، مسائل و امور اجتماعی، اقتصاد، مدیریت شهری، خدمات شهری، امور بنیادین شهری، روابط عمومی و اطلاع رسانی و توریسم و جاذبه‌های گردشگری) و شصت و هفت لایه انجام پذیرفته است. هدف از انجام این کار بررسی وضعیت لایه‌های مفروض برای شهر مجازی تهران در نمونه‌های موفق دنیا و مطالعه خدمات ارائه شده از این لایه‌ها در سطح شهرهای مجازی برتر دنیا بود. در نهایت و پس از انجام مطالعه کیفی شهرهای مجازی، آن دسته از خدمات ارائه شده در لایه‌های مختلف این شهرها که قابلیت بومی سازی و پرداختن به آن‌ها از طریق شهر مجازی تهران وجود داشت، به بخش خدمات لایه‌های شهر مجازی تهران افزوده شد.
لازم به توضیح است که رابطه بین شهرهای مجازی مورد مطالعه با شهرهای فیزیکی آن‌ها، تماما از رابطه XX1 برخوردار بودند. به این معنا که خدمات فیزیکی ارائه شده در سطح شهرها، تماما به شهر مجازی آن‌ها انتقال یافته است و طراحی این شهرها بدون در نظر گرفتن ظرفیت‌های مجازی بوده است؛ که البته این شکل از طراحی شهرهای مجازی XY)، سطح پیشرفته شهرسازی مجازی و به عبارتی شهرسازی تکمیلی به حساب می‌آید. در سطح کمی نیز تمامی بیست شهر بر اساس آمار به دست آمده از وبگاه آلکسا مورد ارزیابی قرار گرفتند. در ارزیابی کمی مواردی چون، دسترسی روزانه کاربران به شهر مجازی، رتبه وبی ، میزان مشاهده از بخش‌های مختلف شهر و همین‌طور میزان مشاهده صورت گرفته از شهرهای مجازی توسط کاربران جهانی ، مورد توجه قرار گرفته است. هدف از انجام این مطالعه کمی، بررسی جایگاه جهانی این شهرها و الگوگیری مناسب جهت طراحی شهر مجازی تهران بوده است. در ادامه جدول بیست شهر مجازی مورد مطالعه به همراه آدرس و اطلاعات دیگر آمده است. 5.5. گزارش هزینه / فایده شهر مجازی تهران
یکی از مقایسه‌های کاربردی برای نشان دادن کارایی و قابلیت‌های یک درگاه الکترونیک در مقایسه با خدمات نوع فیزیکی واقعی یا مبتنی بر کاغذ، ارائه آمار از مجموع خدماتی که می‌توانند تماماً در وضعیت مجازی ارائه شوند و مقایسه آن با خدماتی است که می‌توانند صرفاً در کنار خدمات مبتنی بر کاغذ و جهان واقعی ارائه شوند، می‌باشد. با توجه به عدم امکان کمی کردن برخی اطلاعات مربوط به آینده، ضروری است به عنوان نخستین اقدام در تحلیل، این اطلاعات را به عنوان پیش فرض مورد تحلیل قرار دهیم: الف) میزان رویکرد شهروندان تهرانی به خدمات الکترونیک، ب) ضریب نفوذ اینترنت در بین خانوارهای تهرانی.
بدیهی است، این مقایسه بدون در نظر گرفتن ضریب نفوذ اینترنت و با فرض ضریب نفوذ 100% انجام گرفته است. با این حال می‌توان ضریب نفوذ اینترنت زیر وضعیت ایده‌آل (100%) را به عنوان یک عامل در فرصت از دست رفته، از طریقِ اعمال کاهش ضریب نفوذ به نفع خدمات همنشین در نتایج تاثیر داد. به این معنا که هر اندازه ضریب نفوذ اینترنت کمتر باشد، درصد بیشتری از خدمات جایگزین بایستی به خدمات مبتنی بر کاغذ (خدمات همنشین) متمایل شوند و برعکس، با بالا رفتن ضریب نفوذ اینترنت، درصد بیشتری از خدمات جایگزین، از وضعیتِ مبتنی بر کاغذ خارج می‌شوند. این عامل، رابطه مستقیمی با کاهش هزینه‌ها دارد. از مجموع 1952 مورد خدمت ذکر شده در لایه‌های مختلف، 1617 مورد از قابلیتِ جایگزینی کامل برخوردار است. لازم به ذکر است میزان تفاوت تعداد خدمات این جدول با خدمات پیشنهادی در انتهای لایه‌های شهر مجازی تهران، ناشی از تکراری است که در این جدول به آنها پرداخته نشده است. خدمات در اینجا به صورت واحد ارائه شده‌اند. از مجموع 1952 مورد، تنها 335 مورد خدمت بایستی با خدمات مبتنی بر کاغذ به طور همنشین ارائه شوند. 6.5. گزارش اثرات زیست محیطی
با توجه به آمارهای ارائه شده در طرح جامع حمل‌ونقل و ترافیک تهران، اگر میزان سفرهای روزانه در سال 1404 به صورت میانگین 18 میلیون سفر باشد، اگر 57/43 درصد از کل این سفرها در مناطق مرکزی تهران جذب شود بنابراین روزانه 7 میلیون 842 هزار و 600 سفر به 7 منطقۀ مرکزی تهران که بیشترین حجم خدمات اداری، شهری و مراکز خرید کالا و خدمات را دارند، جذب می‌شود. با فرض این مسأله که تمامی (100%) خدمات اداری، شهری و مراکز خرید کالا و خدمات در این مناطق قرار دارند و با فرض این مسأله که تمامی (100%) خدمات و نیازهای شهروندان تهرانی در چارچوب خدمات شهر مجازی تهران تعبیه شده است و همچنین با توجه به اینکه ضریب نفوذ اینترنت در شهر تهران 100 درصد (100%) است، می‌توان این گونه برآورد کرد که با ایجاد شهر مجازی تهران و همچنین توسعه و گسترش آن تا سال 1404، با توجه به اینکه 83 درصد از خدمات شهر مجازی تهران قابلیت جایگزینی با خدمات اداری، شهری و تراکنشی شهر فیزیکی تهران را دارند، 6 میلیون 509 هزار 358 مورد از سفرهای روزانۀ شهروندان تهرانی به مناطق مرکزی تهران که بیشترین حجم ترافیک و آلودگی هوا را دارند، می‌تواند کاسته شود. این کاهش سفرهای روزانه معادل 16/36 درصد از کل 18 میلیون سفر روزانه در تهران در افق سال 1404 است. این میزان کاهش منجر به کاهش آلودگی هوا در شهر تهران به خصوص در مناطق مرکزی تهران و همچنین کاهش مصرف سوخت خواهد شد.
اگر در سال 1404 میزان سفرهای روزانه با استفاده از وسایل نقلیۀ شخصی 25 درصد باشد – با توجه به طرح جامع حمل‌ونقل -، 1 میلیون 960 هزار 650 سفر در مناطق مرکزی شهر تهران با استفاده از این خودروها صورت می‌گیرد. با توجه به آمارهای آلودگی هوا اگر به صورت میانگین سهم آلایندگی خودروهای شخصی 83 درصد باشد، یعنی آلایندگی این خودروها حدوداً 5 برابر خودروهای حمل‌ونقل عمومی است. با فرض این مسأله که هر هزار سفر روزانه منجر به یک واحد آلودگی می‌شود و نسبت آلودگی وسایل شخصی به عمومی پنج به یک است، میزان آلایندگی 1 میلیون و 960 هزار و 650 سفر روزانه برابر با 65/1960 واحد آلودگی هوا است. این میزان برای وسایل نقلیۀ عمومی 95/5881 واحد است. اگر میزان آلودگی نسبی را محاسبه کنیم، میزان آلودگی 25 درصد سفرهای روزانه، یا همان 1 میلیون و 960 هزار و 650 سفر با خودروی شخصی، برابر با 25/9803 واحد خواهد بود که حدود 2 برابر آلایندگی 75 درصد از سفرهای روزانه با وسایل حمل‌ونقل عمومی است که برابر با 95/5881 واحد است. بنابراین اگر فرض کنیم تمام (100%) سفرهای روزانۀ با خودروهای شخصی به مناطق هفت‌گانۀ شهر تهران با ایجاد شهر مجازی تهران و ارائۀ خدمات آن از بین می‌روند، بنابراین حدود 9800 واحد آلودگی هوای تهران در مناطق مرکزی تهران کاسته می‌شود.
باید توجه داشت که این تخمن با فرض گرفتن 100 درصد بودن پوشش خدمات شهری در مناطق هفت گانۀ مرکزی، پوشش تمام خدمات در شهر مجازی تهران و همچنین ضریب نفوذ اینترنت شهر تهران است. بنابراین با توجه به آمارهای دقیق‌تری که از ضریب نفوذ اینترنت و همچنین نقشۀ خدمات اداری و شهری و اهداف سفرهای روزانه به مناطق مرکزی تهران به دست می‌آید، این میزان کاهش سفرهای روزانه کمتر خواهد شد. 6. الگوی مدیریت شهر مجازی تهران
شهر مجازی تهران از آنجا که با نگاه کلان دوفضایی طراحی شده و ساخته می‌شود، نیازمند سازمانی مجزا برای اداره و سازمان‌دهی نیست. نظام مدیریت شهر مجازی تهران را می‌توان در مجموعۀ یک ستاد مدیریتی تعریف کرد. این ستاد مدیریتی در سه سطح: (1) خدمات نقطه به نقطه سازمان‌ها و نهادهای رسمی شهری از طریق جایگاه فیزیکی و حضوری و فضای وبگاه‌های مستقل و یا وبگاه‌های وابسته؛ (2) فضاهای عمومی که در محیط لایه‌های شصت و هفت گانه شهر مجازی نمود پیدا می‌کنند؛ (3) فضاهای مربوط به بخش خصوصی و سازمان‌های غیردولتی. مدیریت کلان این شهر مجازی می‌تواند با هماهنگی‌هایی، بدون نیاز به ایجاد سازمانی تازه، در قالب سازمانی ستادی که در تمامی مجموعه های دولتی، شهری، عمومی و خصوصی فعال است، به فعالیت بپردازد.
مدیریت خدمات اداری نقطه به نقطه به این امر توجه دارد که هر یک از سازمان‌های شهری و دولتی شهر تهران، خدمات خاصی برای ارائه دارند که می‌توان با هماهنگی با نهادها و سازمان‌های مربوطه، با استفاده از زیرساخت‌های خود سازمان‌ها این خدمات را به صورت متمرکز در قالب بخش‌های مربوط به هر سازمان در شهر مجازی تهران ارائه کرد. به این معنا که هر سازمانی بخش مخصوص به خود را خواهد داشت که خدمات خود را مستقیماً در این بخش ارائه می‌کند. این سطح تنها نیازمند هماهنگی‌هایی برای عرضه خدمات در قالب رابط‌های کاربری شهر مجازی تهران هست تا بخش‌های مختلف شهر قالبی واحد برای خدمات داشته باشند. خدمات هر سازمان می‌تواند در خود سازمان و با استفاده از پایگاه‌های داده‌ای همان سازمان، مدیریت و پاسخ داده شود. نیازی به انتقال و یکپارچه‌سازی این پایگاه‌های اطلاعاتی نخواهد بود، چرا که خدمات به صورت مستقیم توسط خود سازمان‌ها ارائه می‌شود. همانطور که پیشتر گفته شد، در این سطح باید هماهنگی‌هایی برای عرضۀ خدمات و تعریف آنها در قالب الگوی رابط‌های کاربری شهر مجازی تهران انجام شود.
در سطح مدیریت خدمات فضاهای عمومی، خدمات ممکن است ارتباط نزدیکی با خدمات دو سطح پیشین هم داشته باشند، در لایه‌های شصت و هفت گانۀ شهر مجازی تهران عرضه می‌شوند. این خدمات می‌توانند خدمات اطلاع‌رسانی، خدمات تعاملی، خدمات تراکُنِشی، خدمات شبیه‌سازی و خدماتی از این دست باشد که در قالب لایه‌ها و به صورت عام برای تمامی کاربران عرضه می‌شوند.
مدیریت خدمات مربوط به بخش خصوصی و سازمان‌های دولتی را می‌توان در دو سطح تعریف کرد: سطح خدمات برای کاربران و سطح ایجاد نرم‌افزارها و زیرساخت‌های فناورانه، اجتماعی و فرهنگی. در سطح اول بخش خصوصی همچون بخش دولتی و شهری، دارای بخشی مختص به خود است که خدمات خود را در آن عرضه می‌کند. این بخش از سطح مدیریت خدمات بخش خصوصی همانند سطح مدیریت خدمات اداری است. اما آنچه این سطح را از سطح خدمات اداری متفاوت می‌سازد، مشارکت بخش خصوصی در طراحی و توسعه شهر مجازی تهران است. به این معنا که می‌توان بخش‌هایی از شهر مجازی تهران را برای طراحی و توسعه در اختیار بخش خصوصی قرار داد. حال این طراحی و توسعه می‌تواند مباحث نرم‌افزاری و یا سخت‌افزاری را در برگیرد. 1.6. مدیریت تغییر نگرش واقعی- مجازی
از الزامات ایجاد یک شهر مجازی کارآمد آن است که تفکر تمام افرادی که قرار است بنیان‌گذار، توسعه‌دهنده و استفاده کننده از شهر مجازی باشند، تفکری دوفضایی و مبتنی بر واقعیت و مجاز توأمان داشته باشند. چنانکه در الگوی پنج بخشی ارایه شده مشاهده می‌شود، شیوة مدیریتی متناسب با این الگو در خود الگو درج است که در اینجا مرور می‌شود: (1) آموزش عمومی در دو سطح کوتاه‌مدت و بلند‌مدت، (2) آموزش کارگزاران، (3) آموزش همگانی دایمی، (4) اطلاع‌رسانی و (5) فرهنگ‌سازی به وسیلة اجبار. 2.6. مدیریت ظرفیت‌سازی واقعی- مجازی
شاید بتوان اصلی‌ترین و مهمترین ظرفیت‌های فضای مجازی را در تقابل‌هایی متصور شد که شهر فیزیکی را در برابر فضای شهر مجازی یا به عبارتی محدودیت‌های شهر فیزیکی را در برابر ظرفیت‌های نامحدود شهر مجازی قرار می‌دهد. این ظرفیت‌ها را در تبدیل‌هایی می‌توان دنبال کرد که ظرفیت‌های فیزیکی را تبدیل به ظرفیت‌های مجازی می‌کنند. تبدیل شهر فاسد به شهر عادل، تبدیل شهر سلسله مراتبی به شهر تک مرتبه‌ای، تبدیل شهر مبتنی بر ارتباطات حضوری به شهر مبتنی بر ارتباطات غیر حضوری و شهر اتوماتیک، تبدیل شهر پرهزینه به شهر کم هزینه، تبدیل شهر محلی به شهر جهانی، تبدیل شهر آنالوگ شیئی به شهر دجیتالی، تبدیل شهر تک عنصر به شهر الگوریتمی: شهر تغییر معطوف به همه عناصر، تبدیل شهر مکان محور به شهر فضا محور، تبدیل شهر آلوده به شهر پاک، شهر مبتنی بر زمان مجازی، تبدیل شهر مبتنی بر کار حضوری به شهر مبتنی بر کار از راه دور، انرژی مجازی، تبدیل شهر خستگی‌آفرین به شهر آرامش آفرین- تغییر منطق بوروکراسی انرژی‌کش به منطق بوروکراسی انرژی آفرین، تبدیل شهر منزوی به شهر شبکه‌ای، از جمله این تبدیل‌ها هستند. 7. الگوهای پیاده‌سازی شهر مجازی تهران
برنامه عمل بر مبنای وظایف شهرداری و یا اموری که برای شهرداری امکان هماهنگی آن فراهم باشد، تهیه شده است و هر برنامه عمل خدمت یا خدمات متعددی را در خود جمع کرده است. پیاده‌سازی شهر مجازی تهران در قالب سه مدل ذیل پیشنهاد شده است. 1.7. اولویت شهروندان و حوزۀ اجرایی شهرداری
برنامه عمل اول بر مبنای اولویت‌های به دست آمده از داده‌های سامانۀ مدیریت شهری 137، سامانۀ نظارت همگانی 1888 و پژوهش‌های نیازسنجی، مشکل‌سنجی و اولویت‌سنجی کاربران و کارگزاران این پژوهش و همچنین اولویت اجرایی شهرداری تهران. 2.7. حلقه‌های پیاده‌سازی شهر مجازی تهران
برنامه عمل بر مبنای شروع پیاده‌سازی برنامه عمل با اولویت خروجی‌های آسان تا پیچیده است که تابع هرم ذیل می‌باشد. در واقع پایه گستردۀ هرم در اولویت اول اجرا قرار می‌گیرد. در این مدل خدمات به ترتیب اولویت عبارتند از: اطلاع‌رسانی، ارتباطات تعاملی، خدمات اداری، تراکنشی و شبیه‌سازی.
ایجاد و تکامل شهر مجازی تهران نیازمند شکل‌گیری کمیته‌ها و حلقه‌های چندگانه‌ای است که هر کدام وظیفه‌ای خاص را در قبال توسعه شهر مجازی تهران بر عهده خواهند داشت. منظور از حلقه‌های پیاده‌سازی، ستادهایی هستند که هر یک وظیفه‌ای مشخص را در راستای ایجاد، توسعه و نگهداری بخش‌های مختلف شهر بر عهده دارند. به این منظور، حلقه‌های چهار‌گانه‌ای با شرح وظایف مشخص برای پیاده‌سازی شهر مجازی تهران پیش‌بینی شده‌اند که به شرح زیر هستند: حلقه اجتماعی‌شدن؛ حلقه سازوکارهای فیزیکی؛ حلقه ساخت‌وسازهای مجازی؛ حلقه اجرایی (ستاد اجرایی). 3.7. اولویت‌بندی لایه‌ها بر اساس ضریب سلامت اجتماعی
برنامه عمل بر مبنای فرمول چند متغیره است که هم به ضریب سلامت اجتماعی توجه می‌کند و هم به اولویت‌های اجتماعی و کارگزاران. در ارائه مدل اولویت پیاده‌سازی لایه‌های شهر مجازی، عامل سلامت اجتماعی به عنوان تعیین‌گر اصلی برنامه و عوامل دو‌گانه اولویت اجتماعی و اولویت مدیران به عنوان تعیین‌کننده‌های ثانویه در نظر گرفته می‌شوند. دو عامل دیگر در تعیین رتبه نهایی لایه، یعنی اولویت اجتماعی و اولویت مدیران (کارگزاران) به ترتیب از پیمایش‌های اولویت‌سنجی شهروندان و اولویت‌سنجی کارگزاران و بر مبنای رتبه‌های نسبی از تحلیل پیمایش، به دست آمده است. سه دسته اطلاعات فوق، یعنی متغیر‌های ثانوی اولویت مدیران و شهروندان و متغیر حاکم سلامت اجتماعی بر مبنای الگوی متناسب در همدیگر تاثیر داده می‌شوند. بر این اساس، برای هر کدام از لایه‌ها، رتبه‌های شهروندان و کارگزاران با ضرایب یکسان با یکدیگر جمع می‌شوند و بر عدد 2 تقسیم می‌شوند تا متوسط رتبه به دست آید. 8. جمع‌بندی
شهر مجازی تهران در یک برنامۀ عمل 5 دوره کاری تدوین شده است که چشم‌اندازها، سیاست‌های کلان و راهبردی، مأموریت‌ها، لایه‌ها و خدمات آنها تبیین شده است. 5 دوره کاری می‌تواند پنج سال باشد و می‌تواند در صورت تأمین شرایط و الزامات در 5 دورۀ شش ماهه و یا حتی سه ماهه انجام شود. شهر مجازی تهران فضایی نیست که یک‌باره ساخته شود، بلکه ضمن داشتن تصویر روشن از برنامه عمل و ساختار کلی شهر، یک مسیر ساخت‌و‌ساز مجازی ادامه‌دار است. مزیت مطالعات شهر مجازی تهران را در نگرش دوفضایی، بهره‌برداری از تجربیات جهانی، توجه به مسائل محیطی و بومی، تبیین جزئیات در کنار کلیات شهر مجازی تهران، انجام مطالعات محیطی و میدانی و توجه همزمان به شهروندان و مدیران شهری، تبیین مأموریت‌ها، خطوط عمل و تبیین کاربردی برنامه عمل است.
شهر مجازی تهران؛ صرفا به توسعه‌های مرتبط با محیط مجازی توجه نمی‌کند، بلکه مسیر جبران‌های مجازی را در جهت توسعه محیط‌های طبیعی و ایجاد زندگی آسان‌تر و سالم‌تر در طبیعت دنبال می‌کند
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با آموزش مجازی

آموزش از راه دور سابقه‌ای بالنسبه طولانی دارد. تقریباً در اواسط دهه ١٨٠٠ میلادی نخستین مدارس مکاتبه‌ای در اروپا به وجود آمد که از طریق پست به آموزش تندنویسی و زبانهای خارجی می‌پرداختند. این شیوه آموزشی همپای دیگر علوم و فناوریها پیشرفت کرده و هم اینک تا حد استفاده از انواع فناوریها و محصولاتی چون رایانه، مخابرات و فناوریهای شبکه‌سازی دیجیتال گسترش یافته و به آموزش الکترونیکی ( electronic (e-Learning منجر شده است. [آشنایی با کنسرسیوم شبکه تارگستر جهانی (W3C)] آموزش الکترونیکی، همچنان که از نامش برمی‌آید: شامل همه آموزش‌هایی است که با استفاده از ابزارهای الکترونیکی اعم از صوتی، تصویری، رایانه‌ای، شبکه‌ای و غیره انجام می‌شود.[چطور سرورهای اینترنت کار می‌کنند؟] آموزش الکترونیکی پدیده‌ای جدید و نو در دنیای امروز است که هنوز در بسیاری از نقاط جهان ناشناخته است یا شناخت اندک و مبهمی از آن وجود دارد در صورتی که آموزش غیرحضوری یا آموزش از راه دور، سالهاست که به لحاظ تحولات و تغییرات ساختار اجتماعی و فرهنگی جهان معاصر در عرصه آموزش و یادگیری وارد و نهادینه شده است. در حقیقت آموزش الکترونیکی یکی از شیوه‌های آموزش از راه دور است. [جهان مجازی به معنای واقعی یک جهان است] تاریخچه این روش آموزشی نمایانگر این واقعیت است که توسعه و تکامل فناوری آن به سهولت میسر نشده و دستیابی به وضعیت فعلی، مستلزم گذار از مسیرهای تاریخی متفاوتی بوده است. همان‌طور که اشاره شد، آموزش غیرحضوری در واقع با آموزش مکاتبه‌ای در اواسط دهه ١٨٠٠ میلادی آغاز شده است. هم اکنون نیز در نقاط مختلف دنیا از جمله در ایران از این شیوه آموزشی برای تحصیل و یادگیری استفاده می‌شود. اما سابقه بهره‌گیری از آموزش غیرحضوریِ مبتنی بر فناوری، به اوایل دهه ١٩٠٠ میلادی باز می‌گردد. ابزارهایی مانند اسلاید و تصاویر متحرک با تولید و توسعه وسایل سمعی بصری، به عنوان ابزار کمک آموزشی به کلاسهای درس راه یافت و ظهور صنعت تلویزیون نقطه عطفی در روند تکاملی آموزش از راه دور پدید آورد. به عبارت دیگر، سبب شد که نظریه پردا زان متخصصان آموزش ازفضای سنتیِ آموزش مکاتبه‌ای خارج شده وبه موازات آن از تلویزیون برای آموزش استفاده کنند. در دهه‌های اخیر، گستره فعالیت در زمینه آموزش و یادگیری نیز چون دیگر فعالیتهای علمی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و غیره، ازتوسعه و پیشرفت سریع فناوری و ظهور پدیده‌هایی چون ماهواره، رایانه، اینترنت و غیره متاثر و دگرگون شده است. تاریخچه آموزش الکترونیکی در ایران به زمان بهره‌گیری از ابزارهای کمک آموزشی سمعی بصری شامل نمایش اسلاید و فیلم‌های آموزشی در کلاس درس بازمی‌گردد. پس از آن، تلویزیون به عنوان رسانه آموزشی مورد توجه قرار گرفت و تلویزیون آموزشی ملی ایران به طور رسمی به امر آموزش همگانی در سراسر کشور پرداخت. پس از ورود صنعت رایانه به ایران و رشد و نفوذ رایانه‌های شخصی در میان اقشار مختلف فرهنگی اجتماعی، فعالیت در زمینه آموزش مبتنی بر رایانه نیز آغاز شد و بیش از ده سال است که در این زمینه فعالیت می‌شود و این امر با تولید لوح‌های فشرده آموزشی آغاز شده است.[تدوین استاندارد آموزش های الکترونیکی در کشور] به طور کلی، از نیمه دوم سال ١٣٨٠ به بعد، رویکرد به این مقوله جدی‌تر و فعالیت‌های عملیاتی در زمینه آموزش اینترنتی و بهره‌گیری از پهنای باند مخابراتی برای ارائه دوره‌های آموزشی در گوشه و کنار کشور آغاز شده است.[کارآفرینی دیجیتالی و جامعه اطلاعاتی ایران] آموزش الکترونیک چیست؟ روش‌های نوین آموزش مبتنی بر فناوری با عناوین متفاوتی مانند روشهای جایگزین، رسانه‌های نوین و چندرسانه‌ای، رسانه دانش، بهترین راه حل آموزشی و غیره خوانده شده است، اما به نظر می‌رسد بهترین عبارت که تعریف جامع و کاملی از تمام نامهای مذکور باشد، همان آموزش الکترونیکی است. هر چند آموزش الکترونیکی از فناوری شبکه گسترده جهانی (World Wide Web) بهره می‌گیرد، ولی به هیچ وجه به آن محدود نمی‌شود. در عرصه آموزش الکترونیکی، علاوه بر آموزش بر مبنای وب، آموزش غیرحضوری، آموزش از راه دور، تعلیم و تربیت از راه دور، بازآموزی، خودآموزی وآموزش بر مبنای رایانه ((Computer Based Training (CBT) نیزمی‌توانند مطرح شوند. در این فصل به تعاریف مختلف، ضرورت‌ها، مزایا و محدودیت‌های آموزش الکترونیکی می‌پردازیم و اشکال متفاوت آن را بررسی می‌کنیم. تعریف آموزش الکترونیک آموزش الکترونیکی مجموعه وسیعی از نرم افزارهای کاربردی و روشهای آموزشی شامل آموزش مبتنی بر رایانه، آموزش مبتنی بر وب، کلاسهای درس مجازی وغیره است.[مفاهیم: آنالیز وب چیست؟] آموزش الکترونیکی به کمک رایانه‌ها از طریق رسانه‌های الکترونیکی، اینترنت، وب، شبکه‌های سازمان یافته مثل اکسترانت و اینترانت و پخش ماهواره‌ای، دیسک و نوارهای صوتی و DVD و CD-ROM سخت، بسترهای چندرسانه‌ای مانند تصویری ارائه می‌شود. در واقع، آموزش الکترونیکی آموزش از راه دور بر مبنای فناوری است.[آشنایی با رهنمودهای دسترسی به محتوای وب] به عبارت دیگر، محتوای دوره آموزشی با استفاده از انتقال صدا، تصویر و متن ارائه می‌شود که با بهره‌گیری ازارتباط دو سویه بین افراد فراگیر و استاد یا بین فراگیران، کیفیت ارائه دوره آموزشی به بالاترین سطح خود می‌رسد. [چطور سیستم صدای دالبی کار می‌کند؟] استفاده از تجهیزات و امکانات پیشرفته‌تر، امکان ارائه اطلاعات و دانش را با کیفیت بهتر و بالاتر فراهم می‌سازد. مثلاً در کسب اطلاعات از طریق وب، هرچه پهنای باند ارسال داده‌ها بیشتر شود، اطلاعات بیشتری دریافت می‌شود. این شیوه آموزشی را آموزش Online (برخط) نیز می‌نامند که اساس آن ارسال متنها، تصاویر، گفتار آموزشی، تمرینها، امتحانها و نگهداری نتایج دوره آموزشی شامل نمرات و مطالب مهم آن است. برای تکمیل این نوع آموزش، می‌توان از تصاویر متحرک، شبیه‌سازی، امکانات صوتی تصویری و غیره استفاده کرد.[مرکز آموزش همشهری] آموزش الکترونیکی به صورت دوره‌های همزمان (Synchron) یا غیرهمزمان (Asynchron) ارائه می‌کنند و به طور همزمان Log in می‌شود. درآموزش همزمان همه کاربران به طور مستقیم با یکدیگر در ارتباط اند. در حالی که در آموزش ناهمزمان، ارتباط با تأخیر برقرار می‌شود مانند ارتباط با پست الکترونیکی. حرف e در واژه آموزش الکترونیکی e-Learning از دیدگاه کاربران چنین تعبیر می‌شود. اکتشاف : exploration
برای فراگیران وب این شیوه آموزشی وسیله اکتشافی برای دستیابی به اقیانوسی از اطلاعات و منابع است. تجربه : experience
وب می تواند تجربیات آموزشیِ همه جانبه و فراگیری را از آموزش همزمان، سلسله مباحث متوالی و خودآموزها، در اختیار فراگیران قرار دهد. سرگرمی و مشغولیت: engagement
وب بافراهم ساختن رویکردهای خلاق آموزشی برای کاربران، و ایجاد حس مشارکت و همکاری، فراگیران را مشتاق و علاقه مند می‌سازد. سهولت استفاده: ease of use
استفاده از وب نه تنها برای فراگیرانی که با قابلیتهای آن آشنا هستند، بلکه برای فراهم آورندگان مطالب اینترنتی نیز ساده، سهل و آسان است، زیرا آنها می‌توانند به راحتی مطالب را در کلیه ساختارهای فنی همانند یونیکس و ویندوز... در اختیار کاربران قرار دهند. اعطای قدرت انتخاب: empowerment
وب به کمک مجموعه‌ای از ابزارها، فراگیران را قادر می‌سازد که بهترین روش یادگیری را از دیدگاه خود برگزینند. می‌توان برای آموزش الکترونیکی تعاریف زیر را در نظر گرفت: الف) آموزش الکترونیکی آموزش مبتنی بر فناوری است.
ب) آموزش الکترونیکی نقطه عطف و همگرایی آموزش و اینترنت است.
پ) آموزش الکترونیکی استفاده و بهره‌گیری از فناوری شبکه برای طراحی، ارائه، انتخاب، مدیریت و توسعه آموزش است.
ت) آموزش الکترونیکی به مفهوم آموزش راه‌اندازی شده با اینترنت است که می‌تواند مواردی نظیر ارائه مطالب درسی در قالبهای چندگانه، مدیریت آموزشی و شبکه‌ای مرکب از فراگیران، کارشناسان و تهیه کنندگان مطالب را دربرگیرد. مزایا و محدودیت‌های آموزش‌الکترونیک مزایا: هدف آموزش الکترونیکی ارتقای دانش و مهارتهای نیروی انسانی با به‌کارگیری برنامه‌ای به روز و مقرون به صرفه است. حتی اگر کارمندان مؤسسه‌ای وقت کافی برای حضور در کلاسهای سنتی داشته باشند، باز هم آموزش‌های زنده مبتنی بر کلاس درس هزینه بالایی برای شرکت ایجاد خواهد کرد. علاوه بر این، کارمندان باید همزمان با پیشرفت فناوری، اطلاعات خود را به روز کنند. از مزایای دیگر آموزش الکترونیک می‌توان به این موارد اشاره کرد. الف. آموزش همیشگی برای همه کس و در همه جا: در این نوع آموزش، دسترسی فراگیران به مطالب و محتوای دوره وابسته به زمان و مکان نیست. اینترنت می‌تواند اره حلی منطقی برای سازمانها باشد و دستیابی به اهداف آموزشی آنها را محقق سازد. از طریق شبکه‌های رایانه ای دسترسی به آموزش الکترونیک دائمی بوده و محدودیتی از لحاظ استفاده از آن برای کارمندان، دانشجویان و نیز بقیه افراد جامعه وجود ندارد. تنها نیاز اصلی برای استفاده از آموزش مبتنی بر رایانه و آموزش‌های Online، داشتن یک رایانه است. همچنین، در آموزش الکترونیکی افراد قادرند در هر ساعت از شبانه روز و در تمام هفته به فراگیری اطلاعات مورد نیازشان بپردازند. ب. صرفه‌جویی در هزینه‌ها: درآموزش الکترونیکی از هزینه‌های رفت وآمد و هزینه‌های مربوط به اساتید و مشاوران کاسته و از اتلاف وقت جلوگیری می‌شود. در این آموزش، دوره‌های آموزشی می‌توانند به جلسات کوتاه‌تری تقسیم شده و در عوض در روزها و هفته‌های بیشتری ارائه شوند. درآموزش الکترونیکی، مؤسسات کارمندان خود را دست نمی‌دهند و بازدهی کارکنان افزایش می‌یابد، زیرا به رفت و آمد در ساعات پرترافیک نیاز نیست. پ. همکاری و تعامل: راه حل آموزش الکترونیکی، همچون آموزش سنتی ،موجب تعامل بین دانشجو و استاد برای درک بهتر مفاهیم می‌شود بااین تفاوت که در بحث بین دو دانش‌آموز، دیگر اعضای کلاس می‌توانند بدون توجه به بحث، به ادامه آموزش بپردازند و ناگزیر از شرکت در بحث نمی‌شوند.
فنون ارتباطات و تدریس در محیط Online، تعاملها را ممکن می سازد. تعامل در آموزش الکترونیکی در محیطهایی مانند اتاقهای گفتگو (Chat Rooms)، پست الکترونیک (e-Mail)، تابلوهای اعلانات (Bulletin Board) و غیره امکان پذیر است. ت. یادگیری بدون واهمه: دانشجویانی که در یک دوره Online ثبت نام می‌کنند، وارد محیط عاری ازریسکی (Risk Free) می‌شوند که می‌توانند در آن موارد جدیدی را آزمایش کنند و مرتکب اشتباه شوند بدون اینکه خود را در معرض قضاوت دیگران قرار دهند. این قابلیت ف به ویژه زمانی ارزش دارد که دانش آموزان یادگیری مهارت‌هایی نظیر تصمیم‌گیری و رهبری را تجربه می‌کنند. محیط عاری از ترس، قدرت اعتمادبه نفس و خلاقیت فراگیران را بالا خواهد برد. ث. قابلیت انتخاب سطوح مختلف: در آموزش الکترونیکی، دانشجویان با توجه به راهنمایی‌های انجام شده، می‌توانند سطوح و دوره‌های آموزشی مورد نیازشان را در کوتاه‌ترین زمان ممکن انتخاب کنند. در هر مرحله از آموزش الکترونیکی که دانشجو احساس کند سطح مورد نیازش رابه درستی انتخاب نکرده است، می‌تواند با گذراندن مراحل لازم وارد دیگر سطوح دوره‌های آموزشی شود. ج. سنجش سطح در هر مقطع: در آموزش الکترونیکی، برای دانشجو، قبل از ورود به دوره آموزشی، یک مرحله آزمون در دوره انتخابی گذاشته می‌شود که دانشجو با توجه به اطلاعات قبلی خود و نتایج این آزمون، برای ادامه آموزش تصمیم می‌گیرد. به علاوه، در هر زمان از دوره آموزشی دانشجو می‌تواند در آزمون پایان دوره شرکت کرده و نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کند. چ. آموزش به روز: برای مؤسسات و شرکتهای تولیدی و آموزشی مسئله مهم تربیت نیروها با توجه به پیشرفت فناوری است تا آنها را برای ورود به بازارهای رقابت و کسب سود بیشتر آماده کنند.
در آموزش الکترونیکی، مدیران آموزشی می توانند صفحات و محتواهای آموزشی خود را باتوجه به نیازهای جامعه و بازار کار ،لحظه به لحظه تغییر دهند در حالی که درآموزش سنتی مراحل بازبینی و تغییر محتوا، ماهها به طول می‌انجامد. ح. شبیه‌سازی محیطهای آموزشی: آموزش الکترونیکی قادر است تمامی محیطهای مختلف آموزشی را با توجه به نرم افزارهای گوناگون تولید کند و در اختیار کاربران قرار دهد. در این نوع آموزش، کاربران می‌توانند وارد جاهایی شوند که از نظر واقعی ورود به آنها سخت یا غیر ممکن است، یا از وسایل کمک آموزشی با توجه به نیاز خود بهره گیرند. محدودیت‌ها ١. هزینه اولیه راه اندازی و استفاده از تجهیزات رایانه ای نسبتاً بالاست.
٢. ممکن است دانشجویان ، دانش رایانه ای کافی نداشته باشند که در این صورت باید دوره هایی را برای فراگیری دانش رایانه بگذرانند.
٣. هزینه به کارگیری خطوط تلفن در آموزش ، بالا بوده و ممکن است پهنای باند کافی برای استفاده از روشهای مختلف آموزشی وجود نداشته باشد.
٤. در مواردی لازم است که مدرسان با برخی از قوانین کپی برداری ، نحوه ارائه مطالب و دیگر موضوعات آموزشی آشنا شوند.
٥. استفاده کنندگان از این آموزش امکان استفاده از موارد تجربی را نخواهند داشت. * این مقاله به کوشش جمعی از مهندسان و کارشناسان معاونت بهره‌برداری فنی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، سروش و با همکاری معاونت بهره‌برداری فنی نوشته شده است که اسامی آنان به شرح زیر است:
غلامحسین خادم الحسینی (مدیر گروه)، داوود اتراکی، فرزاد پهلوانی، معصومه پیراسته علیرضا تاجر اردبیلی، هما درویش زاده، علی رضابخش، هما سیگاری، علی اکبر شایسته فر، آقای صباغی، عمران صالحی، مهدی علیجان قصاب، غلامعلی عمویی، تمنا فراهانی، ابراهیم مرتاضی
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008

رشید عسگری:
گزارش شرکت‌های امنیتی نشان می‌دهد که میزان جرایم سایبر در سال میلادی 2008 افزایش چشم‌گیری داشته است. هم اکنون که به روزهای پایانی سال 2008 می‌رسیم خوب است که نگاهی به وضعیت امنیت شبکه اینترنت بیا‌ندازیم. گزارش‌ها و آمارهای حملات و کلاهبرداری‌های اینترنتی خبر از این می‌دهند که تجارت‌های زیرزمینی فضای سایبر بیش از پیش حرفه‌ای تر شده و در حال جذب نیروهای بیشتری است. با این حال سال 2008 شاهد جنبش‌های جدی در مقابل هکرها و کلاهبرداران بود به طوری که شرکت تولید کننده نرم‌افزار امنیتی Sophos اعلام کرده‌است که در چند ماه پایانی سال 2008 بیش از 20هزار عامل مخرب (Malicious) را شناسایی کرده و سیمانتک؛ شرکت تولید کننده نرم‌افزار نورتون ادعا می‌کند که هم‌اکنون توانایی شناسایی و نابودی بیش از 1 میلیون ویروس را دارد. گزارش‌ها و مطالعات خوبی نیز در این سال منتشر شد که از جمله آن‌ها می‌توان به گزارش سیمانتک از وضعیت کلاهبرداران اینترنتی اشاره کرد.[گزارش سیمانتک درباره کلاهبرداران اینترنتی] در اوایل ماه نوامبر نیز شبکه‌ای به نام McColo که گمان می‌رود بزرگترین سرویس دهنده به هکرها و هرزنامه‌نویسان بود توسط مطالعه‌ای که واشینگتن پست منتشر کرده‌بود شناسایی و تعطیل شد.[کاهش 70درصدی هرزنامه در پی تعطیلی McColo] دریایی از ویروس گزارش Sophos دلیل افزایش قدرت شناسایی ویروس‌ها توسط شرکت‌های سازنده ویروس‌یاب‌ها را تولید انواع مختلف ویروس‌ها و برنامه‌های مخرب توسط هکرها می‌داند به طوری که گاهی از یک ویروس ده‌ها نسخه مختلف تولید می‌شود. این حرکت هکرها نیز خود به دو دلیل انجام می‌شود. اول اینکه گوناگونی و تعدد نسخه‌های ویروس‌ها، نرم‌افزارهای ویروس‌یاب را با مشکل مواجه می‌سازد و هکرها مطمئن می‌شوند که از میان دریایی از میلیون‌ها ویروس آن‌ها بالاخره یکی از آن‌ها به مقصد می‌رسد. دلیل دوم نیز وجود دیدگاه عمومی غلطی در مورد ایمنی کامپیوترهای شخصی است. به این ترتیب که اکثر مردم و حتی شرکت‌ها و دارندگان صنایع تنها در برابر خطرات نرم‌افزارهای مخرب بزرگ و پر سروصدا عکس‌العمل نشان می‌دهند و هکرها نیز از همین دیدگاه برای نشر ویروس‌ها و حمله‌های کوچکی استفاده می‌کنند که مانند موریانه بیت‌های اطلاعات را از دل بانک‌های اطلاعاتی به سرقت می‌برد. تغییر استراتژی حمله در گذشته، حملات و نشر نرم‌افزارهای مخرب با استفاده از ایمیل کردن موضوعات تحریک آمیز صورت می‌گرفت و هکرها طعمه‌های خود را تبدیل به پایگاه‌هایی برای حملات مجدد به کاربران دیگر می‌کردند. اما فضای سایبر در سال 2008 شاهد تغییر استراتژی گسترده‌ای بود. هم اکنون میزان روبرو رشد حملات مربوط به نوع جدیدی است که طی آن هکرها با دستکاری و نفوذ به سایت‌های معروف به طور نامحسوس، ویروس‌ها و برنامه‌های مخرب خود را در دل آن‌ها جاسازی می‌کنند و به مقاصد خود دست می‌یابند. شرکت Sophos می‌گوید که در هفته‌های پایانی سال 2008 میلادی، هر 4 ثانیه یک وب‌سایت آلوده را شناسایی کرده‌است. جالب اینجاست که نوع سایت‌هایی که به عنوان طعمه برای شکار کاربران مورد استفاده قرار می‌گیرند نیز در حال تغییر است. در سال‌های اخیر بیشتر نفوذ هکرها برای قرار دادن برنامه‌های مخرب در سایت‌های غمار، عکس‌ها و مطالب غیراخلاقی و فروش نرم‌افزارهای دزدی و قلابی بود در حالی که در سال 2008، Sophos شاهد آلوده شدن سایت‌های معروف و پربیننده بوده‌است. ویروس‌های هوشمند سال 2008 برای شرکت‌های امنیتی سایبر از جمله F-Secure، سال سخت و پردردسری بوده‌است. میکو هایپونن؛ مدیر تحقیقات شرکت F-Secure می‌گوید که در سال 2008 هکرها و حملات آن‌ها پیچیده‌تر و هوشمندانه‌تر شد. او ویروس "Mebroot" را مثال می‌زند که از سیستم گزارش باگ استفاده می‌کند. این ویروس زمانی که توسط برنامه ویروس‌یاب شناسایی می‌شود، به سازندگان خود گزارشی از چگونگی پروسه شناسایی می‌فرستد و به آن ‌ها اجازه تکمیل کردن ویروس را می‌دهد. به این ترتیب این ویروس به سرعت به روزرسانی و منتشر می‌شود. ویروس‌یاب‌های قلابی چند سایت کلاهبرداری برای جذب طعمه به ساخت نرم‌افزارهای امنیتی و ویروس‌یاب روی آوردند و نوآوری جالبی برای کلاه‌برداری پدید آورده‌اند. به این ترتیب که کلاهبرداران با تبلیغ کردن در سایت‌های معتبر و پربیننده نرم‌افزارها و اسکن‌هایی را برای دانلود به کاربران معرفی می‌کنند که در هر بار جستجو ویروس‌ها و رخنه‌های دروغینی را شناسایی می‌کند و برای پاک کردن آن‌ها از کاربر می‌خواهد که وجهی را پرداخت کند. ظاهراً کلاه‌برداران در استفاده از این ترفند موفق بوده‌اند چرا که حدود پنج میلیون نفر هدف این کلاهبرداری قرار گرفته‌اند. سال 2008 برای هکرها و کلاهبرداران سال خوب و پر درآمدی بود ولی‌همچنان شرکت‌های سرویس دهنده اینترنت، شرکت‌ها و سازمان‌ها و عموم مردم در مورد خطراتی که متوجهشان است اطلاع چندانی ندارند. بازهم جا دارد توصیه همیشگی متخصصان امنیت سایبر را تکرار و به کاربران گوشزد کنیم که فرقی نمی‌کند تا چه حد با اینترنت سرو کار دارید، در کجای جهان زندگی می‌کنید و کدام ISP به شما خدمات می‌دهد. تا زمانی که به شبکه اینترنت و هر شبکه گسترده دیگری متصل هستید، خطرات حملات هکرها متوجه شماست.[روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی] به سایت‌های معتبر امنیتی بروید و از متخصصان امنیت سایبر در مورد روش‌های مقابله با حملات اینترنتی سوال کنید، قبل از قرار دادن اطلاعات شخصی خود بر روی شبکه، به عواقب افشای این اطلاعات فکر کنید، نرم‌افزارهای معتبر و اصلی امنیتی را خریداری کنی و بدانید که اینترنت به سرعت در حال تغییر است و نمی‌توان به اطلاعات کهنه و قدیمی دوستان و آشنایان اطمینان کرد.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی

کیوان مافی:
این لیست می‌تواند تا حدی به حفظ حریم شخصی شما در فضای آنلاین کمک کند و به شما یادآوری می‌کند که دنیای مجازی خیلی هم امن نیست. از خانه‌تان خارج شدید تا خیابان پایینی قدم زدید، جلوی ویترین چند فروشگاه چند دقیقه‌ای صبر کردید، از دکه روزنامه فروشی مجله‌ای خریدید، از بانک پول گرفتید و به فروشگاه رفتید و کلی هم خرید کردید و در راه برگشت به خانه تلفنتون زنگ خورد و با دوستتان گپ زدید و به خانه رسیدید. در این مسیر کلی آدم دیدید که نه آن‌ها شما را می شناختن و نه شما آن‌ها را. این چند سطر می‌تواند سناریوی یک روز ما باشد. ما در زندگی روزمره یاد گرفتیم که چطور به همه کارهایمان برسیم و حریم شخصی و خودمان را حفظ کنیم ولی هنوز بلد نیستیم چطور در دنیای مجازی زندگی کنیم. • از سیاست حفظ حریم شخصی سایت‌ها مطلع شوید وب سایت‌ها می‌توانند به خیلی از اطلاعات شخصی شما دسترسی پیدا کنند. مثلا این که شما از چه رایانه‌ای استفاده می‌کنید، چه نرم‌افزارها و سخت‌افزارهایی روی آن نصب دارید و یا این که چه سایت‌های را دیده‌اید. بنابراین مراقب باشید که سراغ چه سایتی رفته‌اید و فراموش نکنید که به هر سوالی که در این سایت‌ها هستند جواب ندهید مگر این که از سیاست‌های حفظ حریم شخصی آن سایت مطلع باشید. • ایمیل‌های متفاوت داشته باشید اشتباه بزرگی که اکثر کاربران آنلاین مرتکب می‌شوند استفاده از یک ایمیل در جاهای مختلف است. مثلا استفاده از ایمیل شخصی در محل کارشان. باید بدانید وقتی که از محل کارتان ایمیلی می‌فرستید یک کپی از آن در سرورهای محل کارتان ذخیره می شود و کارفرمای شما به شکل کاملا قانونی این اختیار را دارد به هر اطلاعاتی که در سرور ذخیره شده دسترسی پیدا کند. بنابراین از ایمیل شخصی در محل کارتان استفاده نکنید و سعی کنید که ایمیل شخصی و کاریتان جدا باشند. • به کودکتان یاد بدهید که دادن اطلاعات به شکل آنلاین مثل دادن اطلاعات به غریبه‌هاست به کودکتان این نکته را بیاموزید که قبل از دادن هر گونه اطلاعاتی مثل اسم و فامیل و آدرس و ... به سایت‌ها از شما اجازه بگیرند. خیلی از وب سایت‌ها با دلگرم گردن کودکان به بازی‌های آنلاین و هدیه‌های مختلف از آن‌ها اطلاعاتی راجع به خانواده‌ها می گیرند. در بسیاری از کشورها گرفتن اطلاعات از کودکان زیر 13 سال جرم محسوب شده و امکان پیگیری قانونی وجود دارد. • بعد از کار با اینترنت memory cache را پاک کنید وقتی شما صفحات مخلتف را باز می‌کنید تعدادی از عکس‌ها و اطلاعات این صفحات روی کامپیوتر شما ذخیره می‌شود که البته این کار به سریع‌تر باز شدن این صفحات در آینده کمک می‌کند اما بسیاری از کارشناسان به شما پیشنهاد می‌دهند که از خیر temperory internet files بگذرید و اطلاعات آنها را بعد از کار با اینترنت پاک کنید چرا که این فایل‌ها می‌توانند همراه خود برنامه‌های جاسوسی را روی سیستم شما نصب کنند. • از ایمن بودن فورم‌های اینترنتی مطئمین شوید وقتی قرار است فورمی اینترنتی را پر کنید اول به ایمن بودن آنها توجه کنید اطلاعاتی که از طریق این فورم‌ها منتقل می‌شوند به راحتی می توانند حریم شخصی شما را هدف بگیرند. در مرورگرهای جدید می‌توانید به شکل گرافیکی قفلی که در کنار این صفحات دیده می شوند دقت کنید. این قفل که نشانگر ssl هست نشان به شما می‌گوید که این اطلاعات در محیطی امن به مقصد می‌رسند. • Cookies غیر ضروری را حذف کنید Cookiesها فایل‌هایی هستند که در هنگام باز شدن صفحات مختلف در اینترنت در کامپیوتر شما ایجاد و ذخیره می شوند . مثلا هنگامی که جایی Username و Password می‌زنید cookieyها اطلاعات شما را ذخیره می کنند. هرچند که وجود این فایل‌ها در باز شدن صفحات می‌توانند موثر باشند یا شما را از انجام کارهای تکراری مثل وارد کردن اسم کاربر و رمز خلاص کنند اما شاید بهتر باشد از خیر این فایل‌ها هم بگذرید. • ایمیلتان با استفاده از رمزگذاری ایمن نگه دارید خیلی‌ها معتقدند که ایمیل رسانه مطئمن و ایمنی نیست و به راحتی می‌توان در هر زمانی هر اطلاعاتی که توسط ایمیل منتقل شده بازبینی کرد. در بعضی برنامه‌ها مثل Ie یا Netscape و یا Outlook ایمیل رمزگذاری می‌شود ولی اگر از این برنامه‌ها استفاده نمی‌کنید می‌توانید از برنامه‌های رمزگذارهای دیگری استفاده کنید. • ازخودتان سوال کنید دنیای مجازی را مثل دنیای واقعی جدی بگیرید و قبل از دادن اطلاعات به افراد مختلف از خودتان بپرسید که چرا این اطلاعات را باید به آن‌ها بدهید. چرا باید اسم و آدرس و شغلتان را یک سایت بداند. جواب‌های منطقی شما به این سوال‌ها جلوی خیلی از مشکلات را می‌گیرد. Mafi@hamshahrionline.ir
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟

کارت شناسایی بیومتریک یا Biometric ID Cards ترکیبی از کارت شناسایی معمولی و یک یا چند مشخصه بیومتریک است این کارت‌ها کاملا مورد اعتماد هستند و تقلب در آنها و سوء استفاده از آنها تقریبا غیر ممکن است. این کارت‌ها شامل نوع کارت، مانند: کارت رانندگی، کارت ماشین و... هستند و سپس مشخصات دارنده کارت مانند: نام، نام خانوادگی و ... و یک عکس مربوط به دارنده کارت تمام مشخصات بعد از ورود به همراه اسکن عکس و تعیین پیکسل‌هاِی عکس با توجه به یک الگوی مخصوص رمز گذاری که برای آن سازمان در نظر گرفته شده رمز گذاری شده و در قسمت زیر عکس به صورت کد (bar code) ذخیره می شود، سپس هنگام تشخیص عکس و تمام مشخصات ثبت شده برروی کارت خوانده شده و به وسیله الگوی رمز گذاری برای آن سازمان رمزگذاری می‌شود و سپس bar code بوسیله دستگاه خوانده شده و رمز حاصل از آن با رمز بدست آمده از رمز گذاری مقایسه می‌شود و در صورت تطبیق هویت فرد تایید می‌شود. در این روش چون هم رمز و هم مشخصات بر روی کارت ثبت می‌شود دیگر نیازی به اطلاعات حجیم نمی باشد و فقط الگوهای رمز گذاری باید مشخص باشد و این در مقایسه با حجم بسیار زیاد الگوهای ذخیره شده ناچیز است. اگر در این کارت‌ها یک مشخصه بیومتریک نیز مانند اثر انگشت ثبت شود نه تنها از قانونی بودن کارت اطمینان حاصل می‌شود بلکه از اینکه کارت به شخص تعلق دارد نیز می‌توان مطمئن شد. اسکن عنبیه یکی از روش های ثبت مشخصات بیومتریک است که هم اکنون از آن در بسیاری از نقاط امنیتی در جهان استفاده می‌شود. طبق تحقیق های انجام شده چشم انسان از ویژگی های کاملا منحصر به فرد و یکتای او به شمار می‌رود. به‌طوری که احتمال اشتباه سیستم در این روش یک در ۱۰۷۸ است که بسیار قابل توجه است، همچنین اسکن از عنبیه این امکان را برای سیستم فراهم می‌سازد تا ۲۰۰ نقطه از عنبیه بررسی و مقایسه شود، در حالی که شناسایی از طریق اثر انگشت ۶۰ تا ۷۰ نقطه را بررسی می‌کند. در بدن انسان عنبیه چشم ساختاری ظاهری ولی به نوعی محافظت شده به حساب می آید، عضوی است که با گذر زمان دستخوش تغییر نمی‌شود و این ویژگی، این روش شناسایی را بیش از سایر روش ها ایده آل می‌سازد. در اکثر مواقع عنبیه چشم افراد پس از انجام عمل جراحی نیز بدون تغییر باقی می‌ماند. حتی افراد نابینا نیز می‌توانند از این روش استفاده کنند، البته تا زمانی که چشم آنها عنبیه داشته باشد. استفاده از عینک یا لنزهای تماسی هیچ کدام بر روال کار تشخیص، اختلال ایجاد نمی کنند و سبب تشخیص نادرست نمی‌شوند. تاریخچه استفاده از اسکن عنبیه استفاده از اسکن عنبیه برای شناخت و تشخیص هویت نخستین بار در سال 1936 توسط چشم پطشکی به نام فرانک بارچ پشنهاد شد اما این موضع تا مدت ها به عنوان یک نظریه تخیلی باقی ماند و تنها در دهه 1980 در سری فیلم های جیمز باند این موضوع مطرح و به تصویر کشیده شد. در سال 1987 دو چشم پزشک دیگر به نام های آران سفیر و لئونارد فلوم مجددا این نظریه را مطرح کردند و در سال 1989 از استاد خود جان داگمن در دانشگاه هاروارد خواستند تا الگوریتم شناسایی و تشخیص عنبیه را به وجود آورد.این الگوریتم ها که حقوق آن در اختیار داگمن قرار گرفت توسط شرکت" آیریس تکنولوژیز" تولید شد و پایه سیستم ها و محصولات کنونی قراری گرفت.در حال حاضر در بسیاری از فرودگاه ها در دنیا از جمله در امارات از اسکن عنبیه استفاده می شود.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟

با توجه به تعداد روزافزون مراجعه مشترکان تلفن ثابت به مراکز مخابراتی برای دریافت فهرست مکالمه‌ها و صورتحساب و به منظور تسریع در امر اطلاع رسانی، شرکت مخابرات استان تهران، تسهیلاتی را در این زمینه در نظر گرفته است. با توجه به تعداد روزافزون مراجعه مشترکان تلفن ثابت به مراکز مخابراتی برای دریافت فهرست مکالمه‌ها و صورتحساب و به منظور تسریع در امر اطلاع رسانی، شرکت مخابرات استان تهران، تسهیلاتی را در این زمینه در نظر گرفته است. این خدمات عبارتند از: سایت اینترنتی سایت اینترنتی شرکت مخابرات استان تهران WWW.TCT.IR خدماتی چون مشاهده و ارائه ریزمکالمات تلفن ثابت، 118 کل کشور، درخواست کشف مزاحمین تلفنی و ارائه فرم‌های مختلف به مشترکان و پرداخت اینترنتی قبوض تلفن ارائه می‌کند. مشترکان تلفن ثابت جهت مشاهده و دریافت ریزمکالمه‌ها و صورتحساب تلفن خود از طریق سایت TCT باید با مراجعه به مراکز مخابراتی و دریافت یک کلمه 8حرفی (می تواند ترکیبی از حروف و عدد باشد) اقدام کنند. آدرس اینترنتی سایت ریزمکالمه‌ها http://phone.tct.ir است که مشترکان با آوردن صفحه اصلی و با وارد کردن شماره تلفن خود به‌عنوان نام کاربری و کلمه 8 حرفی به‌عنوان رمز عبور، می‌توانند از امکانات این سایت استفاده و فهرست مکالمه‌ها و صورتحساب خود را مشاهده کنند. همچنین مشترکان برای استفاده از 118 از طریق این سایت می‌توانند به نشانی اینترنتی http://118.tct.ir مراجعه کنند. سرویس پیام‌رسان ریزمکالمات 1818 با راه اندازی این سرویس، مشترکان می‌توانند از طریق تماس با شماره تلفن 1818، از وضعیت ریزمکالمه‌ها و صورتحساب خود به شکل شنیداری یا به‌صورت نمابر آگاه شوند. این سامانه طوری طراحی شده که چنانچه مشترک با تلفن ثابت خود با سامانه تماس بگیرد و اطلاعات همان تلفن را بخواهد، نیازی به وارد کردن رمز عبور نیست. در غیراین صورت مشترک باید به دریافت یک عدد 5 رقمی به‌عنوان رمز عبور از مرکز مخابراتی اقدام کند که دریافت اطلاعات از طریق نمابر نیز با داشتن رمز عبور امکان‌پذیر است. همچنین مشترکان با دریافت شناسه قبض و شناسه پرداخت می‌توانند از طریق روش‌های غیرحضوری قبض تلفن خود را پرداخت کنند. روش‌های پرداخت قبوض از طریق خودپرداز ATM، SMS و اینترنت مالک یا قائم مقام قانونی یا استفاده‌کننده تلفن ثابت با داشتن حساب خودپرداز نزد بانک‌های عامل طرف قرارداد (ملی، صادرات، سپه و... ) با مراجعه به دستگاه خودپرداز و ورود اطلاعات شناسه قبض و شناسه پرداخت، می‌تواند قبض موردنظر را پرداخت کند. در سرویس پرداخت تلفنی، SMS و اینترنتی شخص مالک یا استفاده‌کننده تلفن ثابت با داشتن حساب نزد بانک عامل، طرف قرارداد (توسعه صادرات، پارسیان، ملت) می‌تواند بدون مراجعه به دستگاه خودپرداز از طریق تماس تلفنی یا SMS یا اینترنت با ورود اطلاعات شناسه قبض و شناسه پرداخت و شماره حساب خود اقدام به پرداخت قبض کند. سرویس پست الکترونیکی (E-Mail) مالک یا قائم مقام قانونی یا استفاده‌کننده تلفن ثابت درصورت داشتن نشانی پست الکترونیکی (E-Mail )، می‌تواند با مراجعه به مراکز مخابراتی و ارائه مدارک لازم و نیز اعلام نشانی پست الکترونیکی، فهرست مکالمه‌ها و صورتحساب هر دوره را از طریق پست الکترونیکی خود دریافت کند. شرکت مخابرات استان تهران همچنین در نظر دارد با امکان‌سنجی توانمندی‌های فنی و فراهم آوردن بسترهای اجرایی مناسب، تسهیلاتی فراهم آورد که مشترکان تلفن ثابت بتوانند صورتحساب خود را از طریق سرویس اینترانت و با استفاده از کارت‌های اعتباری پرداخت کنند.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟

محمد رسولی:
حتما شما هم این جمله را از مسئول کامپیوتر یا شبکه یا افراد متخصص در کامپیوتر شنیده‌اید: "کلمه عبور خود را به دیگران ندهید" یا جمله‌هایی شبیه به این مبنی بر حفظ و نگهداری از کلمه عبور. دلیل این همه اصرار و جمله‌های تکراری چیست؟ و چرا ما باید کلمه عبور خود را از همکار یا هر فرد دیگری پنهان نگهداریم؟ بدون شک، تمام کاربرانی که تا به حال با کامپیوتر کار کرده‌اند،[ چطور با کامپیوتر کار کنیم؟] می‌دانند که فایل‌ها، تنها اجزاء دارای ارزش در کامپیوتر هستند [چند نکته درباره کامپیوتر] که در صورت از بین رفتن، شاید هرگز قابل برگشت نباشند. به طور کل، انواع مختلف فایل‌هایی که یک کاربر در طول ماه‌ها و سال‌های گذشته برای خود تولید یا جمع‌آوری می‌کند، به عنوان سرمایه‌ایی برای او محسوب می‌شود. چنانچه این فایل‌ها مربوط به محیط کار یا پروژه‌های کاربر باشد، ادامه کار او به آنها بستگی دارد و چنانچه مربوط به مسائل شخصی باشد، می‌تواند زندگی و آرامش شخص را به خطر بیاندازد. همانطور که اکنون حفظ رمز کارت‌های اعتباری برای همه افراد ضروری است (به دلیل ارتباط مستقیم با سرمایه) بدیهی است با بالا رفتن ارزش اطلاعات دیجیتال، لزوم حفظ و نگهداری از رمز نیز امری واجب خواهد شد. با توجه به مسائل فوق، نگهداری، حفظ و انتخاب یک رمز خوب برای هر کاربر امری لازم و ضروری به نظر می‌رسد و با توجه به افزایش دستگاه های دیجیتال و لزوم انتخاب رمز برای هر کدام از آنها به نظر می‌رسد در آینده تمامی افراد، تمایل به حفظ و نگهداری رمز را در خود احساس می‌کنند. به همین منظور لازم است که اطلاعاتی هرچند کم در این زمینه دارشته باشیم. اهمیت حفظ رمزها توسط صاحبان آنها به حدی است که اکنون توصیه‌های بسیاری در این زمینه می‌شود تا کاربران را مجاب به دقت بیشتر در این راستا و همچنین فراگیری ریزه‌کاری‌های این امر کند. اکتشاف رمز و به دست آوردن رمز دیگران یکی از دغدغه‌های هکرها بوده تا با استفاده از آن بتوانند به اطلاعات شخصی یا کاری یک کاربر دست یافته یا از طریق آن وارد یک شبکه محلی شوند. اصولا چهار روش شناخته شده برای به دست آوردن رمز دیگران وجود دارد که در صورت آشنایی کاربران با آنها، می‌شود درصد بسیار زیادی از آن را کاهش داد. این چهار روش به شرح زیر هستند: 1- Passive Online Attacks: در این روش هکرها از نرم‌افزار یا سخت‌افزارهای جاسوسی یا Sniffer ها استفاده می‌کنند. به این ترتیب که این نرم‌افزار یا سخت‌افزار با قرار گرفتن بر روی شبکه، اطلاعات در حال انتقال بر روی سیم‌ها را Sniff کرده و برای هکر ارسال می‌کنند.(سخت‌افزارهای Sniffer در کنار کابل شبکه (کابل‌های سیمی) قرار گرفته و اطلاعات داخل آن را می‌خوانند ولی نرم‌افزارها با نصب بر روی یک کامپیوتر شبکه این کار را انجام می‌دهند). طبق آخرین اخبار غیر رسمی، سخت‌افزار Sniffer کابل فیبر نوری با قیمت 45000 دلار در آمریکا ساخته شده است. 2- Active Online Attacks: این روش در واقع حدس زدن رمز کاربران است که روش تجربی و با توجه به فرهنگ و ذهنیات فرد است. به طور معمول کاربران از مبتدی تا حرفه‌ای سعی می‌کنند رمزی را برای خود در نظر بگیرند که به راحتی بتوانند آن را در خاطر نگهدارند. به همین دلیل اکثر کاربران از موارد آشنا نظیر شماره شناسنامه، نام فرزند، نام همسر و ... که همگی قابل حدس زدن می‌باشند را به عنوان رمز خود در نظر می‌گیرند. کاربران زرنگ‌تر از ترکیب آنها استفاده می‌کنند که یافتن و حدس زدن آن کمی مشکل‌تر خواهد بود. هکرها نیز با توجه به این اصل که کارایی بسیاری نیز برای آنها دارد، ابتدا اطلاعات پرسنلی افراد را یافته و با آنها به حدس‌زنی رمز می‌پردازند. 3- Offline Attacks: در این روش از ابزار نرم‌افزاری برای یافتن رمز استفاده می‌شود. این ابزارها معمولا بر دو نوع هستند:
الف - Dictionary Attack: ابزارهای این روش، با کمک گرفتن از ذهن هکر، به یافتن رمز در کلمات لغت‌نامه می‌پردازند. برای این کار حتی از لغت‌نامه‌های غیر انگلیسی نیز استفاده می‌شود (لغت‌نامه فارسی نیز برای این موضوع درست شده است)
ب - Brute Force: در این روش نرم‌فزار ابتدا تعداد حروف رمز را با کمک هکر (یا بدون کمک) یافته و با استفاده از حروف و کلمات پیشنهادی هکر، به صورت منظم و یک به یک با جای‌گذاری آنها ، سعی در یافتن رمز می‌کند( در این روش به دلیل تعداد بسیار بالای حروف و اعداد، ممکن است زمان بسیاری نیاز داشته باشد و هرچه رمز قوی‌تر و پیچیده‌تر باشد، زمان بیشتری لازم دارد). در این روش بدیهی است که انتخاب رمز مناسب و قوی می‌تواند به شکست این نرم‌افزار بیانجامد. در مواردی که رمز قوی و مناسب است برای پیدا کردن آن،حتی ممکن است کامپیوتر احتیاج به چندین سال زمان برای یافتن آن داشته باشد که عملا غیر قابل استفاده خواهد بود. 4- Non Electronic Attacks: در این روش از راه‌های غیر معمول و غیرکامپیوتری برای یافتن رمز دیگران استفاده می‌شود. برخی از این روش‌ها عبارتند از:
الف- نگاه کردن به کی‌بورد هنگام تایپ کاربر بدون اینکه او متوجه شود (معمولا افرادی که از تبحر خاص در تایپ برخوردارند یا چشمان تیزی دارند به راحتی می‌توانند حروفی که تایپ می‌شوند را ببینند) ب - از پشت سر فرد نگاه کردن
ج-کاغذ فسفری: با دادن یک کاغذ مخصوص فسفری به کاربر بدون اینکه او متوجه شود، دستانش به فسفر آغشته شده، سپس بر روی کی‌بورد اثر کلماتی که تایپ می‌کند، برجا خواهد ماند. البته این اثرات در حالت عادی غیر قابل رویت هستند و با نور مخصوصی که به آنها تابیده می‌شود، قابل رویت خواهند بود. به این ترتیب فرد می‌تواند متوجه رمز کاربر شود یا حداقل بخش عمده‌ای از آن را به دست آورد. د - مهندسی اجتماعی: هکرها اعتقاد بسیاری به این مهندسی دارند. در این روش با استفاده از فرهنگ، ذهنیات، کمبودهای روحی و ... افراد مختلف، اطلاعات مهمی را به دست می‌آورند. به واقع در این روش که بسیار نیز موثر است، با ترفندهای مختلف، اطلاعات فرد را از خود او یا اطرافیانش به دست می‌آورند. در این روش بیشتر که بر روی مسئول شبکه یا افراد مهم انجام می‌شود و به جای استفاده از ابزار، سعی می‌شود با روش‌های مختلف گفتاری، رمز یا اطلاعاتی که منجر به لو رفتن رمز می‌شود را از زبان خود فرد بیرون کشید. علاوه بر روش‌های فوق که به صورت دسته‌بندی شده وجود دارد، چند روش که هنوز دسته بندی نشده نیز وجود دارد که به معرفی آنها می‌پردازیم: 1- Key Loggers: این نوع نرم‌افزارها با قرارگیری بر روی یک سیستم، کلیه استفاده‌های کاربر از ماوس و کی‌بورد را ضبط کرده و برای هکر ایمیل می‌کند. در این روش حتما می‌بایست نرم‌افزار بر روی کامپیوتر شما نصب شود پس دقت کنید هیچ نرم‌افزاری را بدون شناسایی و نوع عملکرد بر روی کامپیوتر خود نصب نکنید. 2- Fishing: در این روش، صفحه‌ای مشابه یکی از سایت‌های معتبر جهان ساخته و برای شما ارسال می‌شود یا اینکه شما را تشویق به ثبت نام برای شرکت کردن در یک قرعه‌کشی بزرگ می‌کند و شما نیز بدون توجه،تمام اطلاعات خود را وارد می‌کنید. توجه داشته باشید حتی اگر این کار را انجام می‌دهید، از رمز ایمیل یا رمزهای مهم خود در این صفحات استفاده نکنید و به صفحاتی که از شما اطلاعات می‌خواهند به راحتی پاسخ ندهید. در ادامه چند پیشنهاد برای حفظ رمز و نهایتا حفظ اطلاعات به شما پیشنهاد می‌کنم، امیدوارم که مفید باشد: 1- انتخاب رمز قوی: به راستی چه رمزی قوی و مناسب است؟ پیشنهاد من به شما انتخاب رمزی حداقل 8 حرفی با ترکیبی از حرف، عدد و یکی از کاراکترهای خاص (@-$=% و ...) است. کاراکتر خاص را فراموش نکنید زیرا باعث می‌شود نرم‌افزارهای Brute Force از یافتن رمز شما عاجز شوند.
2- استفاده از دو روش برای شناسایی: در سیستم خود و برای ورود از دو روش شناسایی استفاده کنید مثلا استفاده از کارت هوشمند و رمز معمولی به صورت سری که باعث می‌شود ورود به محوطه شخصی شما بسیار سخت شود. این روش معمولا هزینه چندانی نیز برای شما ندارد. 3- استفاده از تجهیزات بیومتریک: تجهیزات بیومتریک، تجهیزاتی هستند که از مشخصات منحصر به فرد فیزیک شما استفاده می‌کنند مانند اثر انگشت، اثر شبکیه چشم صدا یا ... . این موارد چون تقریبا در جهان منحصر به فرد است، غیر قابل تقلب و سوء استفاده است. در حال حاضر بهترین روش شناسایی افراد در جهان همین روش است و تنها ضعف وارده به آن، قیمت بالای آن است ولی به نظر می‌رسد آینده از آن این تکنولوژی است. با توجه به موارد ذکر شده فوق، با کمی دقت می‌توانیم علاوه بر حفظ اطلاعات شخصی و کاری خود، از عواقب خطرناک لو رفتن آن نیز جلوگیری کنیم. Rasouli@Hamshahri.org

در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟

حسن جراحی*:
متاسفانه با وجود پیشرفت‌های صورت گرفته در زمینه امنیت عابرکارت‌ها - به دلیل آنکه بسیاری از مردم هنوز نسبت به استفاده از چنین سیستمی اطلاعات و آگاهی کافی ندارند - در پرونده‌های بسیاری شاهد آن هستیم که افراد شیاد با به دست آوردن رمز عابرکارت طعمه‌های خود، دست به سرقت از حساب‌های عابربانکی آنها زده‌اند.دانستن نکاتی کلیدی برای جلوگیری از چنین سرقت‌هایی به استفاده‌کنندگان از این خدمات کمک می‌کند تا در دام سارقان عابرکارتی قرار نگیرند: 1 - نخستین موضوعی که برای پیشگیری از چنین سرقت‌هایی توصیه می‌شود، این است که دارندگان عابرکارت همیشه این نکته را مد نظر داشته باشند که رمز عابر کارت، جزء اسرار شخصی هر فرد است و باید تنها در اختیار خود وی باشد؛ بنابراین از بازگو کردن رمز عبور خود برای دیگران خودداری کنید. چنانچه یکی از دوستان یا آشنایان‌تان پولی به‌عنوان قرض از شما خواست، به جای آنکه کارت و رمز خودتان را برای برداشت پول به او بدهید، خودتان شخصا به بانک رفته و از حسابتان برداشت کنید. اگر هم به هر دلیلی کارت و رمز خود را در اختیار دیگران گذاشتید، در اولین فرصت رمزتان را تغییر دهید. 2 - در چندین پرونده که تاکنون مورد بررسی قرار گرفته است، راه مهمی که سارقان برای پیدا کردن رمز طعمه‌های خود مورد سوءاستفاده قرار می‌دهند، دیدن اعداد رمز موقع وارد کردن آنها به دستگاه خودپرداز است.
در بازجویی‌های صورت گرفته، اکثر سارقان عابربانکی اعتراف می‌کنند که رمز طعمه خود را هنگامی دیده‌اند که او در حال وارد کردن رمز بوده؛ در چنین شرایطی آنها در کنار یا پشت وی قرار گرفته و به راحتی شماره رمز عبور را به خاطر سپرده‌اند و بعد با ربودن کارت به شیوه‌های گوناگون یا حتی با استفاده از برخی شگردها - بدون دراختیار داشتن کارت - اقدام به برداشت پول کرده‌اند.
بنابراین چنانچه در حال وارد کردن رمز هستید و فردی به‌صورت مشکوکی به شما نزدیک شده و در حال نگاه کردن به دستگاه است، با صراحت از او بخواهید از شما فاصله بگیرد و خودتان نیز طوری در جلوی باجه قرار بگیرید که وی نتواند حرکات انگشتان‌تان را ببیند. 3 - راه دیگری که برای افشای رمز وجود دارد، در اختیار گذاشتن شماره رمز هنگام خرید با عابرکارت است، بسیاری از مالباختگان پرونده‌های سرقت‌های عابرکارتی کسانی هستند که خودشان شماره رمزشان را هنگام خرید کالایی با عابر کارت، در اختیار فروشنده گذاشته‌اند و متاسفانه در مواردی فروشنده نیز با در اختیار داشتن این رمز، بعدا اقدام به برداشت از حساب آنها کرده است.
در یکی از مواردی که مدتی قبل پرونده آن بررسی شد، مرد جوانی که در یک مغازه کار می‌کرد، با به دست آوردن رمز مشتریان و با شگردی بسیار ماهرانه، ده‌ها میلیون تومان از حساب دیگران برداشت کرده بود. 4 - موضوع دیگری که باید در استفاده از عابرکارت‌ها به خاطر داشت، این است که از کنار هم قرار دادن شماره رمز و کارت‌تان خودداری کنید چرا که در صورت گم شدن آنها یا به سرقت رفتن‌شان، افراد دیگر می‌توانند به راحتی از آنها سوءاستفاده کنند. 5 - چنانچه احساس کردید رمز شما لو رفته، در اولین فرصت رمز خود را عوض کنید. 6 - همیشه تا برداشت بعدی، فیش برداشت قبلی را نزد خود نگه دارید و اگر متوجه شدید حساب شما کاهش داشته است، به سرعت موضوع را به بانک اطلاع دهید چرا که ممکن است شما در دام سارقان عابرکارتی افتاده باشید. 7 - موضوع دیگری که باید به خاطر داشت، این است که عابرکارت‌ها نباید برای جابه‌جایی یا نگهداری مبالغ کلان مورد استفاده قرار گیرند؛ بنابراین از نگهداری مبالغ زیاد در چنین حساب‌هایی خودداری کرده و سعی کنید آ‌نها را به‌سرعت به حساب‌های دیگری منتقل کنید. * بازپرس دادسرای ناحیه 5
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)

امضای الکترونیک یا دیجیتالی یا همان قفل کردن اطلاعات، یک روش کاملاً ریاضی است. چیزی که در این باره لازم است شماره های رمزی است که یکطرفه عمل می‌کنند. رمزهای یکطرفه رمزهایی هستند که فقط از یک جهت خوانده می‌شوند. اگر یک عدد جا به جا شود کل رمز باطل می‌شود. مطمئناً در مورد مسائل شخصی به همین راحتی با کسی صحبت نمی کنید؛ در مورد بعضی مسائل هم نه تنها صحبت نمی کنید؛ بلکه محتاط هم هستید، مثلاً در مورد حساب بانکی! شماره کردیت کارت را آدم به هر کسی نمی دهد! ولی گاهی اوقات چاره‌ای نیست، در همه شرایط نمی‌توان پول نقد پرداخت کرد. مثلاً خریدهای اینترنتی، مثل بلیط‌های ارزان قیمت برخی شرکتهای هواپیمایی که فقط فروش اینترنتی دارند. در این شرایط باید مطمئن بود که کس دیگری به این اطلاعات دسترسی پیدا نمی کند. شرکتهای معتبری که خدماتی مثل خریدهای اینترنتی ارائه می‌دهند به سیستم محافظت کننده‌ای مطمئنی هم مجهز هستند، مثلاً امضاهای دیجیتالی. Claus Peter Schnorr کلاوس پتر اشنور (Claus Peter Schnorr) یکی از طراحان امضاهای دیجیتالی است. او می‌گوید: این امضاها مثل رمزنویسی است. از طریق امضای دیجیتالی اطلاعات را قفل می‌کنید و مطمئن می‌شوید که کس دیگری به آنها دسترسی پیدا نمی کند. این اطمینان تضمین شده است. وب سایتهای اینترنتی که این قفلهای مطمئن را در اختیار دارند به راحتی قابل تشخیص‌اند. وقتی وارد این سایتها می‌شوید یک کلید زرد رنگ کوچک در سمت چپ صفحه می‌بینید. این یعنی اینکه اطلاعاتی که فرستنده ارسال می‌کند قفل شده به گیرنده می‌رسند، اطلاعات را کس دیگری نمی‌تواند بخواند و یا تغییر بدهد. گیرنده برنامه مخصوصی در اختیار دارد که قفل اطلاعات فرستاده شده را باز می‌کند. برنامه پیچیده‌ای که به راحتی هک شدنی نیستند. امضا کننده نیازی ندارد از اطلاعات پس زمینه نرم افزاری سر در بیاورد، فقط باید بداند روی کدام دکمه باید کلیک کند تا امضا تایید شود. این روزها معمول ترین نوع امضاهای اینترنتی، امضاهایی هستند که شما اصلاً نمی‌دانید امضا کرده‌اید. مثلاً وقتی یک برنامه نرم افزاری را دانلود می‌کنید باید مطمئن باشید که نرم افزاری که دارید دانلود می‌کنید ارژینال است. این هم وقتی شدنی است که این نرم افزار با کلید امضا همراه باشد که آن هم توسط فرستنده کنترل می‌شود. امضای دیجیتالی یا همان قفل کردن اطلاعات یک روش کاملاً ریاضی است. چیزی که لازم است شماره‌های رمزی است که یکطرفه عمل می‌کنند. رمزهای یکطرفه رمزهای هستند که فقط از یک جهت خوانده می‌شوند. اگر یک عدد جا به جا شود کل رمز باطل می‌شود. اکثر این اعداد هم عددهای فرد هستند. این هم یکی از رازهای دنیای ریاضی برنامه‌نویس‌هاست. از قرار معلوم هک کردن اعداد فرد مشکل‌تر است. هرچه اعداد این رمزهای یکطرفه بیشتر باشند ضریب اطمینان قفل بالاتر می‌رود، چون باز کردنش سخت تر می‌شود، و یا آنطور که اشنور معتقد است با تکنیک امروزی اصلاً شدنی نیست. در مورد ضریب اطمینان این امضاها باید به این نکته توجه کرد که هر روش مطمئنی دست کم تا مدت زمان مشخصی مطمئن است. تا زمانی که قفل هک نشده، اطلاعات محفوظ می‌ماند. البته هنوز کسی نتوانسته این نوع قفل‌ها را که در خریدهای اینترنتی از آنها استفاده می‌شود باز کند، اما نمی‌توان صددرصد مطمئن بود. برای اشنور که ریاضدان و برنامه‌نویس است، بعضی از این قفل و امضاها به سادگی باز شدنی هستند. هر چند که شکستن قفل یک برنامه برای کاربرهای اینترنتی که به آن اطمینان کرده‌اند فاجعه است، اما برای یک ریاضی‌دان نکته جالبی است که نشان می‌دهد نقطه ضعف برنامه کجا بوده که هکرها توانسته‌اند آن را باز کنند. کلاوس پتر اشنور یکی از معروفترین برنامه نویسان کامپیوتری، پروفسور ریاضیات و اینفورماتیک دانشگاه گوته در فرانکفورت آلمان است. او طراح امضای دیجیتالی است به نام امضا اشنور که یکی از معروفترین و مطمئن ترین قفلهای اینترنتی است که در تمام دنیا از ان استفاده می‌شود. اشنور پیش از این، برای این طرح جایزه یک ونیم میلیون مارکی لابنیز (Leibniz) را دریافت کرده است. لابنیز یکی از مطرحترین جوایزی است که از سوی جامعه دانشمندان آلمانی به خلاقترین طرحهای علمی اهدا می‌شود. dw-world.de
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

مفاهیم: دولت دیجیتال چیست؟

دکتر علی صباغیان:
ظهور و گسترش اینترنت تحولات عمیقی در ساختار ، مدیریت و مفهوم خدمات دولتی به وجود آورد ه است. هر چند هنوز دولت الکترونیکی در عهد طفولیت خود قرار دارد. اما آثار آن در شیوه ای که برخی دولت ها برای انجام وظایف اصلی خود همچون جمع آوری مالیات ، اجرای مقررات و حتی امور دفاعی مورد استفاده قرار داده اند از قبل به خوبی آشکار شده است. همچنین از هم اکنون در مقیاس کوچکتر البته با پیامدهای بلند مدت بالقوه مهم تاثیر اینترنت بر فرایند سیاسی و تعامل بین مردم و نمایندگانشان آغاز شده است. به همین دلیل کنفرانس توسعه و تجارت سازمان ملل متحد در گزارش سال 2001 خود تحت عنوان «تجارت الکترونیکی» و گزارش توسعه 2001 به این امر توجه کرده و بخش پنجم گزارش مزبور تحت عنوان «به سوی دولت دیجیتال» را به این موضوع اختصاص داده است. این مقاله با استفاده از مطالب این بخش و به منظور آشنایی بیشتر خوانندگان با زوایای پدیده اینترنت به ویژه در عرصه زندگی سیاسی و اجتماعی تهیه شده است. به طور کلی می توان دولت الکترونیکی را به عنوان کاربرد فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی ، به ویژه اینترنت به منظور تقویت دسترسی به خدمات دولتی و توزیع آن ها به نفع شهروندان ، شرکت ها و کارمندان بخش عمومی تعریف کرد. کاربرد فناوری های اطلاعاتی فی نفسه امری جدید نیست، چراکه موسسات دولتی از اولین و بزرگ ترین مصرف کنندگان این فناوری ها بوده اند. با وجود این ، به کارگیری تعداد زیادی از رایانه های بزرگ برای اخذ عوارض ، جمع آوری مالیات و یا حتی قراردادن یک رایانه شخصی بر روی میزهر یک از کارمندان بروکراسی سنتی را به یک دولت دیجیتال تبدیل نمی کند. بلکه این اینترنت با ظرفیت پالایش است که مرزهای زمان و مکان را در می نوردد و اطلاعات ارزشمندی را از منابع بی شماری به طور مجازی را گردهم می آورد و از این طریق امکان تجدید ساختار و شبکه بندی خدمات دولت را فراهم می نماید و این خدمات دولتی را مطابق با خواست مصرف کنندگان شفاف و کارآمد می سازد. با این وجود سرعت کلی دمسازی دولت ها با اینترنت به طور قابل ملاحظه ای کندتر از سرعتی است که بخش خصوصی با آن خود را با اینترنت تطبیق می دهد. دلایل این امر مسایل زیر است: اولاً گستردگی و پیچیدگی عملیات دولت یکی از دلایل اصلی کندی نسبی توسعه دولت دیجیتال است. بسیاری از سازمان های دولتی خدماتی راعرضه می کنند که به بخش اعظم جمعیت کشور مربوط می شود. به علاوه بسیاری از خدمات ارایه شده توسط سازمانهای دولتی از قبیل آموزش و پرورش از نظر سیاسی و اجتماعی حساس هستند. همچنین در ارایه خدمات دولتی سطوح مختلف سازمان که نسبت به سطوح بالاتر پاسخگو هستند ذیمدخل می باشند. این سازمان ها از جمله موسسات مجری قانون نمی توانند حتی مدت اندکی که برای ایجاد ساختارهای دولت الکترونیکی لازم است کار خویش را تعطیل کنند. ثانیاً - نابرابری در دسترسی به اینترنت یک موضوع برای نگرانی جدی سیاسی است. دولت ها نمی توانند مشتریان خدمات خود را انتخاب کنند بلکه آن ها باید خدمات خویش را به طور برابر در اختیار همه شهروندان قرار دهند. امروزه حتی در کشورهایی که دسترسی گسترده ای به اینترنت دارند تنها نیمی از جمعیت در خانه‌های خود به اینترنت متصل هستند. از آنجا که موسسات دولتی باید خدمات خویش را به طور یکسان در اختیاز همه مردم قرار دهند آنها قادر نیستند تا زمانی که بخش اعظم جمعیت جامعه به اینترنت دسترسی پیدا کنند به سازمان‌های کاملاً الکترونیک تبدیل شوند. بر این اساس ، تاسیس دولت دیجیتال به ویژه در کشورهای در حال توسعه ارتباط عمیقی به سیاست های بهبود دسترسی مردم به اینترنت پیدا می کند. ثالثاً - تفاوت های اساسی بین انگیزه ها و موانع پیش روی موسسات دولتی و فعالان بخش خصوصی وجود دارد. برای یک شرکت خصوصی که بارقابت گسترده اینترنتی، سایر شرکت ها مواجه است. نفی اینترنت یک انتخاب جذاب نیست. این در حالی است که موسسات دولتی که با مشتریان انحصاری روبه رو هستند هرگز مقیدبه رقابت گسترده با اینترنت نیستند. البته فعالان بخش عمومی همچون برخی از شرکت های راه‌آهن و هواپیمایی که با رقابت تجاری مستقیم و غیر مستقیم رو به رو هستند از این قاعده کلی کندی حرکت موسسات دولتی به سمت بره گیری از خدمات اینترنتی مستثنی هستند. دلیل این امر هم این است که این شرکت ها برای آن که بتوانند با رقبای خویش هماوردی کنند مجبور به استفاده از اینترنت هستند. و بالاخره این که عوامل سازمانی و فرهنگی نیز در کندی حرکت دولت ها به سمت دیجیتالی شدن موثر می باشند. ساختار هرمی موسسات دولتی نسبت به ساختارهای افقی و منعطف موجود در شرکت های بخش خصوصی دمسازی کمتری با اینترنت دارد. افزایش شفافیت و پاسخگویی که از مستلزمات ذاتی انتقال از سازمان سنتی به سازمان دیجیتال است توسط موسسات دولتی به دلایل مشروع همچون مسایل امنیتی یا به دلیل خطلات بالقوه آن برای ساختار بروکراسی خطرناک جلوه می کنند. التبه با این وجود ؟ ادعای مربوط به رقابت بین ادارات یا سطوح مختلف دولتی برای افزایش پاسخ گویی در مورد طرح های مربوط به دولت دیجیتال گسترش یافته است. اگر چه دلایل فوق نسبت به کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه به میزان معتبر هستند اما تردیدی نیست که کشورهای در حال توسعه در راه حرکت به سمت دیجتالی شدن با مشکلات گسترده دیگری همچون فقدان زیربناهای ارتباطی ، دانش ضعیف رایانه ای و بی سوادی عمومی عدم آگاهی نسبت به پتانیسل های اینترنت و مقررات دست و پاگیر که استفاده از اینترنت را محدود می کند مواجه هستند. همچنین اگر چه کاربرد اینترنت و به طور کلی فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی در مدیریت عمومی برای این بخش منافع مالی خالص زیادی به دنبال دارد اما در بسیاری از کشورهای در حال توسعه سرمایه گذاری در این بخش هزنیه های بالایی را بر بودجه های آن ها تحمیل می کند. با این وجود به رغم مشکلاتی که فراروی دولت ها برای استفاده از اینترنت در ارایه خدماتشان وجود دارد، دولت دیجیتال به یک پدیده در حال گسترش همچون تجارت الکترونیکی تبدیل شده است. برای نمونه در ماه اوت سال 2000 گزارش منتشره از سوی موسسه تحقیقاتی فاستر برآورد کرده است که تا سال 2006 دولت آمریکا حدود 15 درصد مالیات و درآمدهای خود را از طریق اینترنت جمع آوری خواهد کرد. این میزان افزایش حکایت از آن دارد که سرعت گسترش پدیده دولت دیجیتال در این مدت سه برابر میزان سال 2000 خواهد بود. گزارش یاد شده همچنین برآورد کرده است که تا سال 2006 موسسات دولتی آمریکا سالانه 333 میلیون پرونده از طریق اینترنت ثبت خواهند کرد . در آوریل سال 2000 گروه مطالعاتی گارتنر پیش بینی کرد که هزینه های دولت آمریکا (در سطوح فدرال - ایالتی و محلی) در طرح های دولت دیجیتال از 1.5 میلیارد دلار در سال 2000 به 6.2 میلیارد دلار در سال 2005 افزایش یابد. انتظار این که این روند در سایر مناطق جهان با همان سرعت و به همان دلایل که تجارت الکترونیکی از آمریکا به سایر کشورهای توسعه یافته و سپس در حال توسعه سرایت کرد، گسترش یابد باید یک انتظار منطقی به نظر می رسد.
در همین زمینه: آشنایی با آیین‌نامه دورکاری
مفاهیم: دورکاری چیست؟
آشنایی با مسائل آموزش مجازی - 3
آشنایی با بزرگترین حملات سایبری جهان (2007 - 2010)
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 2
آشنایی با مسائل فرهنگی آموزش مجازی - 1
چطور بهترین نام را برای وب‌سایت انتخاب کنیم؟
آشنایی با قانون جرائم رایانه‌ای
آشنایی با شهر الکترونیک
چطور کلمه عبور انتخاب کنیم؟
آشنایی با شهروند الکترونیک
آشنایی با گام‌های دیجیتال یک شهر
چطور از تلفن همراه در تعطیلات بهره ببریم؟
آشنایی با پروژه مطالعات شهر مجازی تهران
آشنایی با آموزش مجازی
آشنایی با امنیت فضای سایبر در سال 2008
آشنایی با روش‌هایی برای حفظ حریم شخصی در دنیای مجازی
مفاهیم: کارت شناسایی بیومتریک چیست؟
چطور قبض تلفن را از راه دور پرداخت کنیم؟
چطور کلمه عبور خود را حفظ کنیم؟
چطور از رمز عابر کارت خود محافطت کنیم؟
آشنایی با امضای الکترونیک (دیجیتال)

تلفن همراه

بانکداری همراه

مقدمه

بانکداری همراه ( همچنین معروف به M-Banking, mbanking, SMS Banking) است به عنوان اصطلاحی استفاده می شود برای انجام مانده گیری حساب ،بررسی وضعیت چک ، پرداخت اعتبارات و دیگر معاملات بانکی از طریق تلفن همراه توسط دستگاه هایی مانند : تلفن های هوشمند، PDA ( دستیار دیجیتال شخصی) و انواع گوشی های موبایل. برای اولین بار بانکداری موبایلی از طریق وب در اروپا و در سال ۱۹۹۹ راه اندازی گردید. بانکداری از طریق موبایل تا همین اواخر از طریق وب یا از طریق پیامک انجام می گردید.

مدل کسب و کار بانکداری همراه

در بانکداری همراه تکیه بر ارایه خدمات بانکداری بدون شعبه و از راه دور است. این خدمات بیشتر به این دلیل مورد توجه هستند که ویژگی های زیر را دارا می باشند: انجام معمالات خورد
کاهش مراجعات به بانک ها
انجام خدمات ۷۲۴
کاهش شدید هزینه ها
سرعت بالای انجام عملیات ها
در دسترس بودن
ایمن بودن
و…

موبایل ها و انواع خدمات

به طور کلی خدماتی که از طریق موبایل ارایه می شود را می توان به بخش های زیر تقسیم نمود: الف) انجام خدمات بانکی به صورت مستقیم: خدمات کارت
مانده گیری
سه تراکنش آخر
انتقال وجه بحساب
پرداخت قبوض
انتقال وجه به کارت
خرید کارت شارژ
صورتحساب
مسدود کردن کارت
خدمات حساب ها
مانده گیری
سه تراکنش آخر
انتقال وجه
پرداخت قبوض
انتقال وجه به کارت
خرید کارت شارژ
صورتحساب
بررسی وضعیت چک
خدمات اقساط
شناسایی وام
بررسی وضعیت اقساط
پرداخت اقساط ب) استفاده از موبایل به عنوان کیف پول الکترونیک یکی از کاربرد های نوین موبایل در بانکداری الکترونیکی استفاده از آن به عنوان یک کیف پول الکترونیکی می باشد. به عنوان مثال اکثر افراد موبایل تلفن همراه خود را بیشتر همراه دارند تا کیف پولشان را!! حال با قرار داند تراشه ای در گوشی تلفن همراه می توان آن را به عنوان کارت در دستگاه های مربوط استفاده نمود.

سلامت همراه

تاثیر موبایل بر سلامت چیست؟

نگرانی ها درباره اثرات امواج تلفن همراه بر سلامت انسان با رشد بیش از حد تلفنهای همراه بیشتر شده است. این نگرانی ها به خاطر این است که تلفن همراه از خود امواج الکترومغناطیسی در مقیاس مایکروویو ساطع می کند و مقداری از این امواج جذب بدن انسان می شوند. امواج رادیویی که توسط گوشیها ساطع می شوند می توانند تا دو وات قدرت داشته باشند و میزان برونداد امواج گوشیها بستگی به استانداردهای مخابراتی هر کشور دارد.
از آنجا که انرژی تشعشعات دستگاههای رادیویی توسط بافتهای بدن قابل جذب بوده از این رو می توان میزان امواجی که بدن انسان از گوشی همراه جذب می کند را با مقیاس جذب خاص یا SAR اندازه گیری کرد. با استفاده از این مقیاس می توان میزان نرخ جذب بافتهای در معرض تشعشع را اندازه گیری کرد.
از این رو به تازگی از سوی کمیته تدوین و تصویب ضوابط فنی و مقررات استفاده از طیف فرکانس، مقررات مربوط به حدود تشعشعی (SAR) به تصویب رسید. این مصوبه به منظور تعیین دقیق حدود انرژی تشعشعی جذب شونده مجاز و روشهای اندازه گیری نرخ جذب ویژه SAR براساس استاندارد ملی ایران به نام “پرتوهای غیر یون ساز” تدوین شد. این مصوبه از ۵ آبان ماه لازم الاجرا است.
طبق این مصوبه گوشیهای موبایل از آبان ماه سال جاری باید گواهی حدود تشعشعی SAR از آزمایشگاههای معتبر بین المللی داشته باشند.

خطرات تشعشعات ماکروویو

بر اساس تحقیقات انجام شده مضرات تلفن همراه از زمانی مطرح شد که فردی در فلوریدای آمریکا در سال ۱۹۹۳ گرفتار تومور مغزی شده و از همسرش که دارای تلفن همراه بود شکایت کرد. با افزایش استفاده از تلفن همراه در میان مردم از نوامبر سال ۲۰۰۲ گروهی از شرکتها شروع به تحقیق و بررسی روی اثرات امواج رادیویی تا ۱۰ برابر قوی تر از امواج رادیویی تلفن همراه روی سلولها و ژنها کردند.براساس گزارشهای رسیده از این گروه، امواج رادیویی تلفن همراه هیچ اثر منفی روی سلولها، ژنها و DNA انسان ندارد. همچنین سازمان بهداشت جهانی (WHO) نیز با این گفته که امواج رادیویی تلفن همراه اثر مخربی بر سلامت انسان ندارد موافقت کرده است. اما از آنجا که هنوز ادعاهایی بر خطر این امواج وجود دارد این سازمان تحقیقات بیشتری را برای اطمینان به محققان پیشنهاد می کند.
افرادی که به میزان بیشتری از تلفن همراه استفاده می کنند دچار سردرد یا دردهایی در ناحیه آرواره، گردن، بازو و شانه ها می شوند. بسیاری از محققان معتقدند امواج الکترومغناطیسی تلفن همراه باعث سردرد، بالا رفتن فشار خون و به وجود آمدن این گونه اثرات در بدن انسان نمی شود اما بعضی افراد معتقدند در اثر استفاده از تلفن همراه دچار این علائم می شوند.

تشعشات امواج ماکروویو گوشیهای همراه

رمضانعلی صادق زاده معاون صنایع پیشرفته سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در خصوص اینکه آیا تشعشعات گوشیهای موبایل بر بافتهای بدن اثر دارد یا خیر در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: قدرت تشعشات گوشیهای موبایل دو وات است از این رو توصیه می شود که کاربران از هندز فری استفاده کنند و یا گوشیهای خود را در هنگام مکالمه با فاصله ای از گوش قرار دهند.
وی به اثرات مخرب تشعشات امواج گوشیهای موبایل اشاره کرد و افزود: تشعشات گوشیهای موبایل به دلیل اینکه فرکانس ماکروویو است، زمانی که در مجاورت بدن قرار می گیرد ایجاد حرارت اضافی در سلولها می کند.
صادق زاده با تاکید بر اینکه تشعشعات گوشیهای موبایل بیشتر بخشهای مغز، قلب و چشم را متاثر می کند، اظهار داشت: بر این اساس در هنگام مکالمات طولانی مدت با موبایل مشاهده شده است که در فرد سرگیجه، سردرد، احساس خستگی و کم خوابی ایجاد می شود.

تشعشات ناشی از آنتن های موبایل

وی با بیان اینکه تشعشعات آنتن‌های موبایل (BTS) از گوشیهای موبایل قوی تر هستند به مهر گفت: به دلیل اثرات مخربی که این آنتن‌ها بر بدن موجودات زنده دارد از این رو باید بر روی بامها نصب شوند تا از تاثیرات آنها کاسته شود.
صادق زاده با تاکید بر اینکه در نگهداری و تعمیر BTS ها باید دقت لازم صورت گیرد، خاطرنشان کرد: علاوه بر اینها باید بر اساس استانداردهای موجود به گونه ای نصب و راه اندازی شوند که حدود تشعشعات آنها منطبق بر استانداردها باشد.
معاون صنایع پیشرفته سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران ادامه داد: در برخی موارد برای اینکه آنتن ها مناطق بیشتری را تحت پوشش خود درآورند، محدوده تشعشعات آن بیشتر می شود که این امر علاوه بر اینکه در کیفیت آنتن دهی مناطق مجاور اختلال ایجاد می کند باعث ایجاد اثرات منفی را بر بدن می شود.

تجارت همراه

مقدمه

پیشرفت فناوری و توسعه فناوری‌های سیار منجر به شکل‌گیری نوع جدیدی از تجارت الکترونیکی تحت عنوان تجارت همراه شده است. در این نوع تجارت ارتباطات به‌صورت سریع و بی‌سیمی صورت می‌گیرد. تجارت سیار عبارت است از خرید و فروش کالاها و خدمات با استفاده از وسایل بی‌سیمی از قبیل تلفن‌های همراه یا کمک داده‌های شخصی . با وجود آنکه هنوز بسیاری از سئوالات و ابهامات فنی، تجاری و قانونی در زمینه تجارت سیار باقی مانده است اما امتیازات منحصر به فرد این پدیده منجر به رشد سریع بکارگیری ابزارهای همراه در مبادلات تجاری و به تبع آن بازاریابی کالاها و خدمات، حتی در کشورهای در حال توسعه شده است، به گونه‌ای که در بسیاری از کشورهای در حال توسعه تجارت سیار به عنوان گزینه‌ای برای تسهیلات مخابراتی در نظر گرفته شده است. با رشد ضریب نفوذ تلفن همراه و توسعه تجارت سیار، پرداخت سیار یک نیاز اجتناب ناپذیر برای پرداخت هزینة کالاها و خدمات خواهد بود. این امر مستلزم پیاده¬سازی پروتکل¬های بی سیمی است که بتواند مکانیزم¬های پرداخت از راه دور را به خوبی روشهای رودررو با استفاده از یک دستگاه واحد مدیریت نماید.
مشتریان همواره علاقمند به استفاده از روشهای ساده، سریع، شخصی، امن و قابل استفاده در هر مکان و زمان هستند و دستگاه‌های سیار بدلیل راحتی استفاده، بلادرنگ بودن، عدم نیاز به پول نقد جانشین خوبی می‌باشند. البته نباید ریسک¬ها و مشکلات امنیتی خاص این محیط را نادیده گرفت. براساس تحقیقات انجام شده توسط Forrester ، مسائل امنیتی مانع اصلی برای حدود ۵۲ درصد کسانی است که هیچ نوع تراکنش تجاری با تلفنهای همراه انجام نمی¬دهند. امن کردن اطلاعات پرداخت روی اینترنت و شبکه تلفن همراه کار پرزحمت ولی ممکنی است. با دقت کافی، توجه به جزئیات، انتخاب و استفاده از ابزارهای مناسب می¬توان حریم‌های خصوصی و یکپارچگی را هم برای داده¬های مشتریان و هم برای سایر داده¬ها¬ فراهم نمود. همیشه باید توجه داشت که هر راه¬حل امنیتی نیاز به توجه و نظارت دایمی دارد.
چشم‌انداز ارتباطات سیار حاکی از آن است که تجارت سیار به احتمال بسیار زیاد یکی از اصلی‌ترین عوامل زمینه‌ساز تبادل داده‌های دیجیتالی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه خواهد بود. در این بررسی با مطالعه تعاریف، مفاهیم، تکنولوژی‌های موجود ،کاربردها، مزایا و چالش‌های تجارت سیار به معرفی این پدیده پرداخته شده است.

تعریف تجارت همراه

تجارت الکترونیکی طی چند سال اخیر در محافل علمی و نیز در عرصه‌های اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی و سیاسی مورد توجه قرار گرفته است. این توجهات عاملی مؤثر در جهت پیشرفت‌های چشمگیر در استراتژی‌ها و ملزومات و کاربردهای تجارت الکترونیکی بوده است.
با ظهور و گسترش شبکه‌های بی‌سیم ، امروزه نسل جدیدی از کاربردهای تجارت الکترونیکی تحت نام تجارت سیار پدیدار شده است. تجارت سیار از طریق هزاران ابزار موبایلی نظیر تلفن‌های همراه، ابزارهای دیجیتالی شخصی (PDA)، دفترچه‌های یادداشت دیجیتالی و حتی داشبوردهای بی‌سیم اتومبیل ها در جریان است.
« تجارت سیار به هرگونه انتقال الکترونیکی یا تبادل اطلاعات که بوسیله یک ابزار سیار و از طریق شبکه سیار انجام می‌شود و طی آن ارزش حقیقی یا پیش‌پرداخت پولی در قبال دریافت کالا، خدمات یا اطلاعات منتقل می‌گردد» تعریف می‌شود(۱). یا در شکل ساده‌تر به «فرآیندی اطلاق می‌شود که طی آن تبادلات تجاری از طریق شبکه‌های مخابراتی سیار و با استفاده از ابزارهای پرداخت، ارتباط یا اطلاعات سیار نظیر گوشی‌های تلفن همراه یا سایر ابزارهای دیجیتالی مشخص انجام شود»(۲ ).
هرچند توسعه تجارت سیار با محدودیت‌هایی نظیر استانداردهای چندگانه، محدودیت باندهای ارتباطی، محدودیت عملیاتی، اندازه‌های محدود صفحه نمایش و سایر محدودیت‌های فیزیکی در ابزارهای سیار روبرو است، لیکن تجارت سیار همزمان با توسعه قابلیت‌های ابزارهای سیار، نرم‌افزارهای کاربردی، استانداردسازی شبکه‌ها و سازگار شدن این ابزارها با فرهنگ‌های مختلف جوامع بشری، رشدی فزاینده را تجربه می‌کند. ضریب نفوذ ابزارهای سیار بالاتر از هر فن‌آوری دیگری است و این مسئله تجارت سیار را به شکل انقلابی جهانی درآورده است. پیش‌بینی‌های Accentere نشان می‌دهد که تا پایان سال ۲۰۰۵ تعداد استفاده‌کنندگان از ابزارهای سیار به حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر خواهد رسید که از این تعداد حدود ۶۸۴ میلیون نفر توأماً از طریق ابزارهای سیار خود به شبکه اینترنت دسترسی خواهند داشت (۳).
نکته قابل توجه این است که بر اساس پیش‌بینی مذکور طی سال ۲۰۰۵ تعداد کاربران اینترنت از طریق ابزارهای سیار برای اولین بار از تعداد کاربران اینترنت از طریق رایانه‌های شخصی (خطوط ارتباطی ثابت) پیشی می‌گیرد. این مسئله خود بیانگر پتانسیل قوی تجارت سیار است که می‌تواند در آینده نزدیک بیشترین سهم از تجارت الکترونیکی را به خود اختصاص دهد.

حجم تجارت همراه

بر اساس پیش‌بینی مؤسسه OVUM حجم تجارت سیار در جهان تا پایان سال ۲۰۰۶ به بیش از ۲۰ میلیارد دلار خواهد رسید که نسبت به پیش‌بینی ۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۵ و ۷/۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۴ قابل توجه بوده و حاکی از یک جهش اساسی در سال ۲۰۰۶ می‌باشد. مؤسسه تحقیقاتی Jupiter نیز تخمین‌هائی به شرح جدول (۱) از حجم تجارت سیار برحسب مناطق جغرافیایی جهان ارائه داده که پیش بینی می ‌شود به ۲/۲۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۵ برسد(۴). جدول(۱ ):حجم تجارت سیار(میلیارد دلار) سال
ناحیه ۲۰۰۱ ۲۰۰۲ ۲۰۰۳ ۲۰۰۴ ۲۰۰۵
آمریکای شمالی ۱/۰ ۲/۰ ۷/۰ ۸/۱ ۵/۳
اروپای غربی ۱/۰ ۵/۰ ۷/۱ ۶/۴ ۸/۷
آسیا ۳/۱ ۶/۲ ۵ ۴/۷ ۴/۹
آمریکای لاتین ۰/۰ ۰/۰ ۱/۰ ۲/۰ ۵/۰
سایر ۰/۰ ۱/۰ ۲/۰ ۴/۰ ۱
کل جهان ۵/۱ ۴/۳ ۶/۷ ۵/۱۴ ۲/۲۲
آمریکا ۱/۰ ۲/۰ ۶/۰ ۷/۱ ۳/۳
ژاپن ۲/۱ ۱/۲ ۵/۳ ۵/۴ ۵/۵
Source:www.clickz.com/stats/sectors/wireless/article.php/513431

مزایای تجارت همراه

مزایایی که تجارت همراه دارد باعث شده که کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه پیشرو سرمایه‌گذاریهای کلانی را انجام دهند، برخی از مزیت‌ها عبارتند از : ۱٫ تسریع در عملیات : مصرف کنندگان در حال حرکت، کار ، مسافرت، تجمع و خرید می‌توانند تجارت را انجام دهند.
۲٫ ایجاد ارتباط شبکه : استفاده‌کنندگان می‌توانند در موقعیت‌های مختلف با همدیگر ارتباط برقرار نموده و بازاریاب‌ها می‌توانند از این شیوه دسترسی برای گسترش تولیدات و ارایه پیشنهادهای مطابق با انتظارات مشتریان استفاده کنند.
۳٫ عمومیت بخشی : با گسترش فناوری‌های مکان‌یابی از قبیل سیستم‌های مکان‌یابی جهانی (GPS)، شرکت‌ها می‌توانند استفاده‌کنندگان را در همه جا شناسایی کنند و کالاهاو خدمات خود را در محل‌های آن‌ها معرفی نمایند.
۴٫ قابلیت حمل داده‌ها : مصرف‌کنندگان می‌توانند از فایل‌های تولیدات،آدرس شرکتها، اطلاعات مربوط به رستوران‌ها و هتل‌ها، حساب‌های بانکی، جزئیات کارت‌های اعتباری و پرداختی و امنیت اطلاعات و دسترسی به اطلاعات مورد نیاز استفاده نمایند.
در صورتی که در تجارت الکترونیکی با توجه به استفاده از رایانه‌ها و شبکه خط مستقیم چنین مزایایی وجود ندارد. تجارت الکترونیکی نیاز به زیرساختارها و تجهیزات گران قیمت دارد. هزینه‌های زیرساخت‌ها در تجارت سیار نسبت به تجارت الکترونیکی پایین است، امروزه ارتباطات از طریق اینترنت و تلفن همراه نقش مهمی در همگرایی دارد.
در بیشتر کشورهای توسعه یافته، مشتریان از تلفن همراه برای خرید از مغازه‌های خرده‌فروشی، همچنین برای ارتباط با بانک‌ها و رزرو کردن در مسافرت‌ها، دیدن ورزش ‌ها و برنامه‌های خبری و جستجوی شبکه استفاده می‌کنند.

مدل عمومی تجارت همراه

مدل عمومی تجارت الکترونیکی را می‌توان در قالب سه عنصر اساسی شرح و بسط داد. این عناصر شامل ابزار موبایلی مشتری، ابزار تجاری و سرویس دهنده زیربنایی می‌باشد(۵).
۵-۱- ابزار موبایلی مشتری: همان وسیله ارتباطی مشتری (کاربر) با شبکه تجارت موبایلی است که به سه شکل اصلی قابل تصور می‌باشد:
- رایانه قابل حملی که از طریق یک اتصال بی‌سیم به شبکه وصل شده است.
- ابزار بی‌سیمی نظیر یک تلفن همراه یا PDA که مستقلاً به شبکه بی‌سیم با دامنه ارتباطی وسیع متصل است.
- فن‌آوری بی‌سیم با دامنه ارتباطی محدود ارتباطی نظیر Bluetooth که با ابزارهای نزدیک خود ارتباط برقرار می‌کند. (البته این نوع فن‌آوری در داخل یک ابزار موبایلی جاسازی شده است).
۵-۲- ابزار تجاری : در واقع طرف مقابل مشتری می ‌باشد که تبادل تجاری مورد نظر بین این ابزار با ابزار سیار مشتری انجام می ‌شود.ابزار تجاری هم به سه صورت اصلی قابل توصیف است:
- یک وب سایت اینترنتی که عرضه کننده کالا،خدمت یا اطلاعات خاصی می باشد.
- یک ماشین هوشمند فروش که از فن‌آوری ارتباطی دامنه محدود(Bluetooth) ویا ترکیب آن با فناوری ارتباطی دامنه وسیع بهره می ‌برد.
- یک برچسب یا بارکد بر روی یک کالا که اطلاعات مربوط به آن را به ابزار سیار منتقل می کند.
۵-۳- سرویس دهنده زیر بنائی: سرویس دهنده ‌ای الکترونیکی است که به منظور اتصال ابزارهای سیار با ابزارهای تجاری که پروتکلهای متفاوتی دارند, مورد نیاز می‌باشد. فن‌آوریWAPیک نمونه از سرویس دهنده زیر بنائی است که اطلاعات سایت‌های اینترنتی را به نحوی به کد تبدیل می‌کند که در صفحه نمایش ابزارهای سیار مشتری قابل نمایش باشد.
۵ شکل کلی برای ارتباط ۳ عنصر مزبور در مدل تجارت سیار وجود دارد که در جدول (۲ ) به اختصار توضیح داده شده است. جدول (۲) : اشکال مختلف مدل تجارت سیار
شکل مدل مثال وظایف توضیحات
C—-M
مشتری با استفاده از تلفن همراه خود یک نوشیدنی از دستگاه فروش هوشمند می‌خرد و هزینه آن در قبض هزینه ماهانه تلفن همراه وی محاسبه می‌شود. C = تلفن همراه
M= دستگاه فروش نوشابه به دلیل استفاده از فن‌آوری Bluetooth نیازی به استفاده از سرویس‌دهنده زیربنایی نیست.
M—S—C مشتری هزینه‌های یک صورتحساب را از طریق اتصال بی‌سیم به حساب بانکی خود می‌پردازد. C = تلفن همراه یا PDA
M= سایت اینترنتی بانک
S= فن‌آوری WAP برای اتصال به اینترنت سرویس‌دهنده در مرکز مدل قرار می‌گیرد و ارتباط مشتری با ابزار تجاری را برقرار می‌سازد.
M—C—S مشتری اطلاعات یک کالای ارائه شده در یک نمایشگاه را از طریق بارکد روی کالا بازخوانی می‌کند و سپس با مراجعه بی‌سیم به وب‌سایت نمایشگاه، بهای کالا را می‌پردازد. C= تلفن همراه یا PDA
M= بارکد روی کالا
S= فن‌آوری ارتباط‌دهنده ابزار موبایلی با سایت اینترنتی نمایشگاه ابزار موبایلی مشتری در مرکز قرار می‌گیرد و با ایجاد ارتباط با دو عنصر دیگر تبادل تجاری را انجام می‌دهد.
C—M—S مشتری از طریق ارتباط بی‌سیم دامنه محدود ابزار موبایلی خود با یک دستگاه خودپرداز بانکی، از حساب خود پول برداشت می‌کند. C= تلفن همراه یا PDA
M= دستگاه خودپرداز
S= فن‌آوری ارتباط‌دهنده دستگاه خودپرداز با بانک ابزار تجاری در مرکز قرار می‌گیرد و از طریق ارتباط دو جانبه خود با دو عنصر دیگر، تبادل تجاری را انجام می‌دهد.
ارتباط کامل سه جانبه مشتری از طریق ارتباط دامنه محدود خود با یک پارکینگ اجازه پارک‌کردن اتومبیل خود را دریافت می‌کند و از طریق ارتباط بی‌سیم دامنه وسیع خود و پارکینگ با اینترنت، هزینه پارک کردن را می‌پردازد. C= تلفن همراه یا PDA
M= دستگاه خودکار کنترل پارکینگ
S= فن‌آوری ارتباط‌دهنده مشتری و پارکینگ از طریق اینترنت در این شکل مدل، هریک از عناصر با دو عنصر دیگر ارتباط برقرار می‌کنند و تبادل تجاری با ارتباط سه جانبه عناصر امکان‌پذیر می‌شود.

کاربردهای تجارت همراه

کاربردها و امکانات زیادی برای تبادلات تجاری از طریق شبکه‌های سیار متصور است و با ظهور نوآوری‌های تکنولوژیکی، مرتباً محصولات جدیدی از این حوزه معرفی می‌شوند. برخی از مهمترین این کاربردها به شرح جدول (۳ ) می‌باشد(۶):
جدول(۳): کاربردهای تجارت سیار
طبقه جزئیات توضیحات مثال
بانکداری سیار انجام عملیات مالی از طریق شبکه‌های بی‌سیم عملیات بانکی، کارگزای و پرداخت وجوه از طریق تلفن همراه خرید سهام از بورس اوراق بهادار
خرید سیار خرید یک کالا، خدمت یا اطلاعات از طریق تلفن همراه پرداخت بهای خرید نیز می‌تواند از طریق سیستم‌های پرداخت سیار انجام شود. خرید یک نوشیدنی از ماشین فروش هوشمند.
جستجوی محل فروش جستجو در شبکه‌های خرید الکترونیکی به منظور یافتن محل دقیق فروش یک کالا یا خدمت با ویژگی‌های خاص خصوصاً برای کالاهایی که خرید آنلاین آن میسر نیست یا مشتری قصد مقابسه قیمت در سایر فروشگاه‌ها را داشته باشد، مفید است. جستجوی محل فروش یک اتومبیل با مدل، رنگ و تجهیزات جنبی دلخواه
بازیها و سرگرمی‌های سیار خرید و دریافت انواع بازیها و سرگرمی‌هایی که بوسیله ابزار سیار قابل استفاده‌اند. خرید یا به صورت مستقیم و یا از طریق پرداخت هزینه اشتراک انجام می‌شود. بازی‌ها، آهنگ‌های زنگ و کاغذ دیواری صفحه تلفن همراه
حراج‌های سیار خرید و فروش کالاها در یک حراجی از طریق تلفن همراه از این طریق امکان شرکت در یک حراج اینترنتی از شبکه سیار ایجاد می شود. رقابت بر سر خرید یک تابلو نقاشی از داخل یک هواپیمای در حال پرواز
مدیریت سیار انبار کاهش هزینه‌های انبارداری از طریق مدیریت بی‌سیم شبکه توزیع و انبار از طریق هدایت انبارهای سیار که بر کامیون‌های باری قرار دارند انجام می‌شود. یک مرکز توزیع که سفارش فروشگاه‌ها را از طریق نزدیکترین کامیون سیار خود تامین می‌کند.
مدیریت خدمات کنشگر (Proactive) کوششی در جهت بهبود کیفیت خدمات از طریق ابزارهای سیار و شبکه بی‌سیم قسمت‌هایی از یک فرآیند اداری می‌تواند به جای مراجعه حضوری مشتری از طریق شبکه سیار انجام شود. کارشناس اداره بیمه به جای حضور در محل، صحنه حادثه را از طریق دوربین سیار ملاحظه کرده و پرداخت خسارت را تأیید می‌کند.
دفتر کار سیار مدیریت دفتر کار از طریق تلفن همراه حتی دفتر کار می‌تواند فقط یک محیط مجازی در شبکه سیار باشد. مدیری که از داخل یک کنفرانس یا یک هواپیما و یا در ترافیک، دفتر کار و کارکنان خود را مدیریت می‌کند.
آموزش از طریق تلفن همراه ارائه حمایت‌های آموزشی برای کاربران سیار به خصوص در مناطقی که امکان ارتباط ثابت وجود ندارد با یک شبکه سیار ماهواره‌ای امکان آموزش از راه دور ایجاد می شود. شرکت یک دانش‌آموز در کلاس درس با استفاده از امکانات صوتی و تصویری ابزارهای سیار
پایگاه‌های اطلاعاتی و اطلاع‌رسانی بی‌سیم ایجاد پایگاه‌های اطلاعاتی به منظور ذخیره اطلاعات و یا ارائه آن به صورت یک خدمت از این طریق کاربران می‌توانند در هر مکانی تنها با استفاده از یک شبکه موبایلی به اطلاعات پایگاه دسترسی داشته باشند. دریافت اطلاعات هواشناسی و پیش‌بینی وضع هوا در چند روز آینده از طریق تلفن همراه.
Source: Varshney,U.and Vetter,R.(2002).

پرداخت همراه

مفهوم تجارت همراه در اواسط دهه ۱۹۹۰ مطرح شد و بر اساس پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه انتظار می‌رفت تا سال ۲۰۰۰ تراکنش‌های تجارت سیار جز فعالیت‌های روزانه همه افراد شود. با سرمایه‌گذاری‌های بسیار زیادی که روی ارتقاء شبکه‌های موبایل انجام شده، قدرت اپراتورها در انتقال سرویس‌ها بسیار افزایش یافته و آینده ارتباطات امیدبخش پیش‌بینی می‌شود. از طرف دیگر تغییر جهت بعدی در استفاده از فناوری اطلاعات به طور واضح به سمت تجارت سیار و تجارت بی‌سیم خواهد بود.
در اغلب تلفن‌های همراه این قابلیت وجود دارد که مقادیری را ذخیره کرده یا مکانیزم‌هایی برای شناسائی و صدور مجوز به صورت امن و بدون نیاز به اعتماد به کارت خوان‌ها یا کامپیوترهای شخصی و مودم یا ترمینال‌های نقطه فروش فراهم کنند. بعضی از صاحبنظران بر این عقیده هستند که تلفن همراه به عنوان وسیله پرداخت حتی جایگزین کارتهای هوشمند خواهد شد )۹،۸،۷ (.
با وجود اینکه پرداخت سیار زیر مجموعه‌ای از پرداخت‌های الکترونیکی است ولی تعاریف مستقلی برای پرداخت سیار وجود دارد. گروه Mobile Payment به عنوان یکی از مهمترین گروه‌های فعال در زمینه تجارت سیار، پرداخت سیار را فرآیندی تعریف می‌نماید که دو طرف را قادر می‌سازد تا ارزش مالی یک محصول یا سرویس را با استفاده از یک دستگاه تلفن همراه مبادله کنند. دستگاه موبایل شامل تلفن‌های همراه،کمک داده‌های شخصی و رایانه‌های تلفن همراه می‌باشد(۱۰).
پروتکلهای پرداخت الکترونیکی امن و استاندارد فراوانی برای اینترنت وجود دارند، ولی محدودیت منابع در محیط سیار مانند هزینه بالا، نرخ انتقال وپهنای باند کم کانال ارتباطی، محدودیت ظرفیتهای محاسباتی، محدودیتهای باتری و حافظه دستگاههای سیار مانع اصلی استفاده مستقیم از پروتکلهای موجود در این محیط است. به عبارت دیگر یک پروتکل جدید و مناسب برای محیط سیار لازم می¬باشد.
یک سیستم پرداخت سیار باید برای همه طرف ‌های مرتبط سودمند باشد. برای اینکه یک سیستم پرداخت موفق باشد کاربر نهایی، فروشنده، صادرکننده محصول پرداخت و اپراتور تلفن همراه باید در آن ارزش اضافی ببیند. کاربر نهایی، سادگی و سرعت استفاده، راحتی، امنیت و هزینه مناسب را ترجیح می‌دهد.
فروشندگان می‌خواهند که سیستم پرداخت سیار ، مجموعه بالقوه زیادی از مشتریان را پوشش دهد. آنها علاقمند هستند که محصولات پرداخت سیار برای آنها درآمد اضافی (مثلاً از طریق گسترش عرضه خدمات) و کاهش هزینه (مثلاً از طریق افزایش امنیت و کاهش ریسک انکار تراکنش)داشته باشد.
هزینه استفاده مشتری از یک سیستم پرداخت جدید باید کم و نصب سیستم باید ساده باشد. از طرف دیگر چرخه تبادل مالی از مشتری تا فروشنده باید سریع صورت گیرد. صادرکنندگان محصول پرداخت (معمولاً بانک‌ها)، برای پوشش هزینه‌های توسعه سیستم، لازم است نکات تجاری مثبتی را در پرداخت تجاری ببینند. برای مثال وفاداری مشتریان ، می‌تواند با محصولات جدید و دارای نوآوری افزایش یابد. حتی در مورد محیط سیار هم امکان ارائه نام تجاری به همراه سرویس پرداخت بسیار مهم است. نام‌های تجاری معتبر استفاده از محصول برای مشتری را هم راحت‌تر می‌کند.
استفاده گسترده از محصولات پرداخت سیار با افزایش ترافیک، تأثیر مثبت مستقیمی روی درآمد اپراتورها دارد. همچنین موقعیت‌های تجاری جدیدی برای اپراتورها در عرضه خدمات به فروشندگان و سایر طرف‌ها در زنجیره ارزش فراهم می‌شود. بنابراین در طراحی پروتکل‌ها سودمندی آن برای مشتریان و مؤسسات مالی باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد. فناوری‌های پرداخت سیار متنوعی ایجاد شده و در دسترس قرار گرفته‌اند که برخی موفق و بسیاری ناموفق بوده و بتدریج ناپدید شده‌اند.
موسسه تحقیقاتی Forrester سه مسئله مهم را که منجر به عدم موفقیت پرداخت‌های سیار می‌شود شناسایی کرده است: (۱) عدم اعتماد مشتریان (۲) مشکلات بازیگران پرداخت الکترونیکی در توافق بر سر نحوه همکاری (۳ ) عدم وجود زیرساخت استاندارد شده و مناسب برای کاربر.
برخی دلایل دیگری را برشمرده‌اند:محدودیت دستگاه و شبکه، عدم تکامل راه‌حل‌های پرداخت، عدم علاقمندی مشتریان و عدم وجود استانداردهای همگانی.
از طرف دیگر اغلب صاحبنظران معتقد هستند که عناصر موفقیت شامل ترکیبی از سادگی استفاده و قابلیت استفاده سرویس، صرفه اقتصادی، اطلاع و درک از بازار، همکاری با شریکان مناسب، امنیت و قابلیت تکنیکی کار سیستم‌های مختلف با یکدیگر می‌باشد.
اغلب مدل‌های پرداخت سیاری که تا به حال مطرح شده‌اند، بر اساس راه‌حل‌های انحصاری بوده اند. قسمت‌های متفاوت زنجیره ارزش بوسیله یک بخش و یا بخش‌هایی که ارتباطات تنگاتنگی با یکدیگر دارند مدیریت می‌شود. چنین راه‌حل‌هایی منجر به تقسیم بازار میان تعداد محدودی فروشنده و مشتری می‌شود.
یک پرداخت سیار طی فرایندی به شرح زیر انجام می‌شود(۱۱):
۱- ثبت نام: مشتری یک حساب نزد تهیه‌کننده خدمات پرداخت سیار باز می‌کند (حساب ممکن است با نام یا بی‌نام، قابل شارژ یا غیر قابل شارژ و online یا offline باشد).
۲- تراکنش: طی ۴ مرحله فرآیند تراکنش یک معامله موبایلی انجام می‌شود:
الف- مشتری تمایل خود را برای خرید یک کالا یا خدمت را با فشار دادن یک دکمه یا ارسال یک SMS، اعلام می‌کند.
ب – فروشنده کالا یا خدمت، تقاضای مشتری را برای ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار ارسال می‌کند.
ج- ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار، تصدیق هویت و مجاز بودن مشتری را از طرف سوم مورد اعتماد درخواست می‌کند.
د – در صورت تصدیق هویت مجاز بودن مشتری و وجود اعتبار کافی برای معامله مذکور، فروشنده کالا را برای مشتری ارسال می‌کند.
۳- تسویه حساب: تسویه حساب مبلغ معامله می‌تواند به سه صورت انجام پذیرد:
الف- بلادرنگ با برداشت از حساب بانکی مشتری و واریز به حساب فروشنده از طریق شبکه سیار انجام شود.
ب – به صورت پیش پرداخت از طریق یک کارت هوشمند یا یک کیف پول الکترونیکی که در ابزار سیار قرار دارد، پرداخت شود.
ج – خرید اعتباری باشد و ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار صورتحساب را برای مشتری یا حساب بانکی وی ارسال کند. شکل کلی فرآیند فوق در نمودار زیر نشان داده شده است(۱۱): Nambiar, S.& Chang. Tieu, L:Source البته سیستم‌های رایج پرداخت موبایلی تنوع زیادی دارند و تا ۳۰ نوع از این سیستم‌ها گزارش شده است. نمودار فوق یک فرم کلی است که در بعضی از سیستم‌های رایج تفاوت‌هایی وجود دارد. مثلاً ممکن است تائید هویت به وسیله خود مشتری و از طریق PIN انجام شود و یا اینکه ارسال صورتحساب و تسویه حساب هم توسط ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سیار انجام شود (ارائه‌دهنده خدمات پرداخت نقش طرف سوم مورد اعتماد را هم برعهده می‌گیرد).
m-PAY,Paybox,iPIN ،Vodafone m- Pay Bill و jalda برخی از سیستم‌های رایج پرداخت سیار هستند که در کشورهای مختلف رواج دارند.(۱۱)

چالش‌های تجارت همراه

در این بخش چالش‌های فرا‌روی تجارت همراه بررسی می‌شود:
۸-۱- چالش‌های تجاری
مسائل تجاری زیادی در رابطه با تبلیغات سیار وجود دارد که شناسایی آنها کمک فراوانی به حرفه افراد در استفاده از تبلیغات سیار می‌نماید. علاوه بر آن اشراف بر این مسائل در برنامه‌ریزی تجاری و یافتن راه‌حل‌ها از اهمیت زیادی برخودار است. آگاهی از این مشکلات و پیشگام شدن در این صنعت ممکن است منجر به دستیابی به یک موقعیت خوب در بازار تبلیغات سیار گردد. برخی از اساسی‌ترین مشکلات عبارتند از:
الف- هزینه: مصرف‌کنندگان، بازاریاب‌ها، عرضه‌کنندگان و آژانس‌های خدمات تبلیغات سیار با مشکل هزینه مواجه هستند. برای مصرف‌کنندگان، هزینه جاری تجهیزات سیار و حق اشتراک اینترنت بالاست. برای آژانس‌های تبلیغاتی نیز ملزومات مالی و تحقیقات صنعتی و اقدامات جایگزینی فناوری بسیار هزینه‌بر است.
ب-Push در مقابل Pull: تبلیغات سیار، کاربران تلفن همراه را در استفاده از روشهای Pull یا Push آزاد می‌گذارد، به عنوان مثال، اگر شرح حال یک مشتری نشان بدهد که او از تماشای فیلم لذت می‌برد تبلیغات فیلم می‌تواند روی ابزار تلفن همراه آن مشتری فرستاده شود (Push) ، اما تبلیغاتی که به این طریق ارسال می‌گردد، می‌تواند برای آن مشتری ناخواسته باشد و تأثیر ناخوشایند بر علاقه او برای خرید داشته باشد، مگر آنکه با شیوه (Pull) مشتری، اطلاعات مربوط به فیلم‌هایی که در حوزه علایق اوست را ارسال کند. بنابراین شیوه Pull برای مشتری خوشایند بوده اما دارای هزینه بیشتری و مستلزم راه‌حل‌های سیستماتیک کاملتری است چون بدون شناخت از پذیرشگران، تبلیغات سیار کارامد نخواهد بود.
ج- ریسک تجاری بالا: بازاریابی سیار هنوز در آغاز دوره رشد است. در یک بازار جدید، عدم اطمینان بالاست و این به معنی ریسک تجاری بالا و سود کمتر تبلیغات است. این مسایل مالی موجب کندی سرمایه‌گذاری بر‌فعالیتهای تحقیق و توسعه برای بهبود فرآیندهای تجاری دراین بازار می‌گردد.
د- دریافت تبلیغ : یکی دیگر از چالش‌های تبلیغات سیار، این است که آیا تبلیغ ارسال شده دریافت شده است یا خیر؟ سوالاتی که مطرح می‌شود عبارتند از: آیا دستگاه تلفن همراه روشن و ارتباط برقرار است؟ آیا تبلیغ فرستاده شده بدست مشتری خواهد رسید؟ مطابق مطالب فوق، تبلیغات سیار به روش Push ممکن است هزینه کمتری نسبت به روش Pull داشته باشد. علی‌رغم تبلیغات سنتی رادیو و تلویزیون که شکل ناخواسته بودن آن مورد پذیرش جامعه قرار گرفته است،تبلیغات سیار که روی تلفن همراه شخصی فرستاده می‌شود هنوز ناخواسته (مزاحم) قلمداد می‌شود.
هنگام ملاحظه شرح حال مشتری، موضوع حریم خصوصی شخصی باید مورد توجه قرار گیرد. وجود یک قانون دولتی و رسمی که مشخص کند چه آژانس‌های تبلیغاتی اجازه تقاضای اطلاعات و سهیم شدن در آنها را دارند ضروری است. اطلاعات جمع‌آوری شده توسط گروه یانکی نشان می دهد که بیش از ۵۰ درصد از مشتریان موضوع پوشیده ماندن اطلاعات در مورد شرح‌حال شخصی خود و اطلاعات موقتی حرفه‌شان را مورد توجه قرار می‌دهند.
۸-۲- چالش‌های فنی
علاوه بر مسائل تجاری، در تبلیغات سیار، یک تعداد مشکلات فنی نیز وجود دارد که به طور خلاصه بیان می‌شود:
الف- صفحه نمایش کوچکتر : کوچک بودن صفحه نمایش و ثابت بودن اندازه دستگاههای همراه، باعث محدودیت کامل کاربر تبلیغات سیار است و نمایش اطلاعات به شکل متغیر مقدور نیست. بنابراین بنگاه‌های تبلیغات سیار باید دائماً به دنبال حل این مساله باشند که چگونه در صفحه نمایش کوچک، تبلیغات انجام دهند. مشکل دیگر ثابت نبودن اندازه صفحه نمایش تلفن های همراه است. آژانس‌های تبلیغاتی برای ایجاد یا ارسال تبلیغات با این مشکل مواجه هستند و تا زمانی که برخی استانداردها از سوی تولیدکنندگان ابزارهای همراه در مخابره تبلیغات بی‌سیم تعریف و اعمال نگردد این مشکلات مرتفع نخواهد شد.
ب- چارچوب (شکل) ثابت: وقتی در مورد تغییر شکل تبلیغات سیار تصمیم گرفته می‌شود، فروشندگان باید در پی این موضوع باشند که چه نوع اشکالی راحت‌تر بر روی دستگاه دریافت کننده نهایی قابل رویت هستند. برای مثال فونت‌های خاص، رنگ‌ها، اشکال و تصاویر ممکن است روی برخی از ابزارهای تلفن همراه قابل نمایش نباشند. ج- سرعت پایین بارگیری: مشکلاتی که چندسال قبل اینترنت با آن مواجه بود، اکنون اینترنت سیار به دلیل محدودیت پشتیبانی فنی با آن روبرو است که مهمترین آنها سرعت پایین بارگذاری است. این مسأله نه تنها روی پذیرش تبلیغات سیار توسط کاربر تأثیر می‌گذارد بلکه عملکرد تبلیغات را نیز کاهش می‌دهد چون ممکن است کاربر یک صفحه سیار را به خاطر سرعت پایین بارگذاری متوقف، پاک یا فراموش کند.
د- طیف وسیع فناوری‌ها:بازیگران قدرتمند، مانند مایکروسافت، نوکیا و phone.com ، فناوری‌ها و راه‌حلهای متفاوتی را در این خصوص ارائه می‌کنند و در نتیجه آژانس‌های تبلیغات سیار با این مشکل مواجهند که کدام فناوری را برای استفاده برگزینند. این صنعت اکنون سعی در توسعه تجهیزات برای ارسال تبلیغات بر ابزارهای تلفن همراه و سازماندهی برای قانونمندکردن استانداردهای آن دارد.
ﻫ-استانداردسازی: تبلیغات سیار خالی از استانداردهای تعریف شده خوب و قاعده‌مند در چارچوب محتوا، پرداخت و پروتکل مخابره تبلیغات است. بدون تعریف استانداردها و مقررات کاراتر، موفقیت بازیگران عمده این حرفه مانند بنگاههای تبلیغات سیار، عرضه‌کنندگان خدمات و فروشندگان خیلی مشکل خواهد بود.
۸-۳ -چالشهای امنیتی
تجارت سیار نیز بدون یک محیط امن میسر نیست. در یک سناریوی پرداخت سیار، چالش‌های امنیتی متفاوتی وجود دارد(۱۲).
این چالش‌های امنیتی مربوط به یکی از عوامل زیر می‌شود:
الف- دستگاه‌های تلفن همراه
ب- واسط رادیویی
ج- بستر شبکه‌های اپراتور
پرداخت سیار، برای جلب اطمینان خریداران، فروشندگان و اپراتورهای شبکه باید امین باشد. این خدمات از زیرساخت موجود شبکه‌های اپراتورها استفاده می‌کنند. قسمت مهمی از این شبکه‌ها واسط‌های رادیویی هستند که ارتباط شبکه ثابت با دستگاه‌های را با کمک آنتن‌ها فراهم می‌نمایند.
در عین حال اطلاعات محرمانه کاربر، موجود در دستگاه تلفن همراه و خود دستگاه باید در مقابل استفاده غیر مجاز محافظت شوند. هر یک از این قسمت‌ها چالش‌های خاص و مستقلی دارند که در ترکیب با یکدیگر می‌توانند مشکلات امنیتی عمده‌ای را برای پرداخت سیار ایجاد کنند. در ادامه هر یک از این موارد به اختصار بررسی می‌شود.
الف- دستگاه‌های تلفن همراه
ایجاد امنیت برای دستگاه‌های تلفن همراه مهمترین مشکلی است که در بسیاری از موارد بدون راه‌حل باقی مانده است. برخی از خصوصیاتی که این وسیله را مفید نموده ، باعث ایجاد مسائل امنیتی حاد و جدیدی شده است.
گوشی‌ها، دستگاه‌های کوچک و قابل حملی هستند و به سادگی دزدیده یا گم می‌شوند. از آنجا که بنگاه‌های اقتصادی نمی‌توانند امنیت فیزیکی را تامین کنند، حفاظت امنیتی قوی که در اینجا استفاده می‌شود شامل احراز هویت کاربر (استفاده از PIN یا کلمه عبور) می‌باشد. امروزه دستگاه‌هایی که امکان شناسائی کاربرشان را با استفاده از اثر انگشت دارند پیشنهاد شده‌اند(۱۳) .
بدلیل قابلیت‌های فزاینده دستگاه‌های تلفن همراه، تهدیدهای سنتی هم به آنها منتقل شده است. مشکلات امنیتی سیستم‌های عامل به راحتی راه را برای دسترسی مهاجمان باز می‌کند. دستگاه‌هایی که از سیستم عامل windows استفاده می‌کنند آسیب‌پذیری آنها را هم دارند(۱۴). همچنین گوشی‌ها به طور بالقوه در مقابل ویروس‌ها و کرم‌ها آسیب‌پذیر هستند. تا به حال ۴۰ ویروس و کرم شناسائی شده‌اند که تنها مورد آخر به دستگاه و اطلاعات آن آسیب می‌رساند. اغلب این ویروس‌ها برای حملات ممانعت از خدمات‌رسانی برنامه‌ریزی شده بودند. ولی ویروس ها یک تهدید جدی در آینده خواهند بود(۱۵) .
مشکل دیگر این است که فروشندگان به خاطر کارکرد بهتر دستگاه و برنامه‌ها معمولاً دستگاه‌ها را با پیش فرض عدم خصوصیات امنیتی، می‌فروشند.
ب – واسط رادیویی
دسترسی ایمن به یک شبکه مخابراتی نیازمند محافظت از محرمانگی، یکپارچگی و اصل‌بودن داده‌های در حال انتقال می‌باشد. خصوصاً داده‌های شخصی کاربر باید از استراق سمع محافظت شوند. در شبکه GSMکلید ترافیک سیگنال‌ها و داده‌ها با الگوریتم AS رمز می‌شوند. این رمزنگاری از دستگاه موبایل تا آنتن دریافت‌کننده ادامه دارد. اما علیرغم اینکه راه‌حل‌هایی برای شکستن نسخه‌های مختلف این الگوریتم منتشر شده است، کنترل استفاده یا عدم استفاده از رمزنگاری در اختیار دستگاه کنترل‌کننده آنتن‌ها می‌باشد(۱۶).
همچنین در شبکه GSM کاربر امکان مشاهده خصوصیات امنیتی را ندارد. بنابراین استفاده کردن یا عدم استفاده از رمزنگاری بدون اطلاع کاربرصورت می‌گیرد.
علاوه بر آن در GSM احراز هویت یکطرفه است، به این معنی که فقط شبکه مشترک را شناسایی می‌کند و امکان احراز هویت عناصر شبکه برای کاربر وجود ندارد. بنابراین یک هکر به راحتی و با داشتن تجهیزات کافی که زیاد هم گران‌قیمت نیستند، می‌تواند وانمود کند که یک آنتن در شبکه مخابراتی بوده و داده‌ها و سیگنال‌های کاربر را دریافت کند به این ترتیب هکر با راه‌اندازی یک آنتن، بدون نیاز به دسترسی به کلیدهای رمزنگاری و تنها با ارسال دستور عدم استفاده از رمز کردن اطلاعات برای تلفن همراه می‌تواند کلید داده‌های کاربر را به راحتی دریافت کند. به عبارت دیگر واسط رادیویی شبکه GSM در مقابل کلیه حملات مطرح در شبکه‌های الکترونیکی آسیب‌پذیر بوده و امنیت آن قابل اتکا نیست.
ج- بستر شبکه‌های اپراتور
بسته به اینکه از چه کانالی برای عرضه سرویس استفاده شود، مشکلات و امکانات آن متفاوت است. GSM چهار کانال WAP ، SMS و USSD و کانال صوتی را عرضه می‌نماید.
WAP-
پروتکل WAP برای دسترسی دستگاه‌های بی‌سیم و تلفن‌های همراه به اینترنت طراحی شده
است. در ساختار WAP یک درگاه در مسیر وجود دارد که به عنوان یک مترجم بین پروتکل‌های اینترنت، (http, SSL/ TLS , UDP/TCP/IP) و پروتکل متناظر آن در WAP (WSP/WTP, WTLS,WDP) عمل می‌کند. این درگاه محتوای وب را به نحوی فشرده می‌کند که مطابق با پهنای باند محدود شبکه‌های و محدودیت‌های پردازشی و نمایش حافظه دستگاه‌های تلفن همراه باشد.
این ساختار تضمین می‌کند که دستگاه‌های تلفن همراه قابلیت دسترسی به اکثر محتوای وب را داشته باشند. در نسخه‌های ۱ و ۲/۱ در لایه امنیتی از WTLS که نسخه ساده شده TLS/SSL می‌باشد استفاده می‌شود. WTLSامنیت پیوسته را از ابتدا تا انتها فراهم نمی‌کند. این پروتکل برای تأمین امنیت کانال از تلفن تا درگاه است و از درگاه تا سرورهای وب از TLS/SSL استفاده می‌شود. انتقال از یک اتصال امن به دیگری مستلزم آن است که داده‌ها رمزگشایی و مجدداً رمز شوند و بنابراین مدت زمان کوتاهی داده‌ها به صورت رمز نشده باقی می‌مانند و به صورت بالقوه مستعد حملات گوناگون هستند. به این مشکل امنیتی معمولاً فاصله WAP می‌گویند. این فاصله به معنی آن است که کاربر و فراهم‌کننده سرویس هر دو باید برای برقراری ارتباط امن به درگاه اعتماد کنند (۱۷) .
در حال حاضر در نسخه WAP 1.0، واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی وجود دارد تا امنیت پیوسته را تضمین کند و این تابع Signtextes است که تنها تابع رمزنگاری است که قابلیت امضای پیغام توسط کاربر را فراهم می‌کند و می‌تواند برای شناسائی کاربر و امضای محتوا استفاده شود. متأسفانه این برنامه‌ها از طریق درگاه‌های اپراتور ارسال می‌شود و بنابراین تضمینی وجود ندارد که از قلم نیفتند یا در مسیر تغییر داده نشوند. حتی اگر اپراتور قابل اعتماد باشد راههای زیادی برای جعل هویت وجود دارد. همچنین حملات با نوع قرار گرفتن هکر در مسیر کاملاً ممکن می‌باشد.
بین سال‌های ۲۰۰۲-۲۰۰۰ مجموعه‌ای از استانداردها برای WAP منتشر شد. در نسخه‌های ۲/۱ و ۰/۲ برای بعضی از مسائل امنیتی مطرح، راه حل ارائه شد. در نسخه WAP 2.0 کانال امنیتی به نحوی تغییر داده شده تا امنیت یکسره با TLS/SSL فراهم شود. در نسخه WAP 2.0 مشکل “فاصله WAP” و حملات ممکن به آن حل شد. ولی برقراری ارتباط TLS/SSL در کل مسیر از تلفن تا سرور، بار محاسباتی زیادتری نسبت به WTLS را به تلفن همراه تحمیل می‌کند. مشکلات امنیتی درنسخه WAP 2.0 هنوز هم حل نشده‌اند.
استناد نکردن به درگاه باعث از دست دادن بسیاری از بهینه‌سازی‌های فراهم شده توسط آن است. حتی با تلفن‌های همراه قدیمی‌تر و با پهنای باند بیشتر، تأخیر زیاد خواهد داشت. مزایای وجود این درگاه بر معایب آن کاملاً برتری دارد. بنابراین در نسخه WAP 2.0 به عنوان یک پروکسی حفظ شده است. حذف آن پیچیدگی استاندارد را بسیار بالا می‌برد و پیاده‌سازی آن برای ارائه کننده سرویس تلفن‌های همراه و فروشندگان و سایر بازیگران بسیار مشکل می‌شود.
یکی از راه‌های تضمین امنیت درکل مسیر، قرار دادن درگاه WAP در شبکه محلی مؤسسه مالی یا ارائه کننده سرویس می‌باشد. در این صورت داده‌ها در شبکه امنی رمزگشایی و مجدداً رمز می‌شوند. اما پیاده‌سازی و نگهداری درگاه WAP منابع و هزینه‌های زیادی (از جمله هزینه‌های مربوط به خرید نرم‌افزارها و مجوزها) دارد که در صورت پائین بودن حجم تراکنش‌ها مدت زمان بازگشت سرمایه طولانی خواهد بود. - SMS
خدمات پیام کوتاه امکان تبادل پیام‌های کوتاه تا حداکثر ۱۶۰ حرف را ممکن می‌کند. SMS از طریق مسیر سیگنال مجزایی ارسال می‌شود و قابلیت انتقال همزمان با صوت، داده و دورنگار را دارد. بنابراین در زمانی که یک ارتباط تلفنی برقرار است قابل دریافت است.
مرکز SMS یا SMSC هسته اصلی سیستم SMS است. این مرکز پیام‌ها را دریافت کرده و ذخیره می‌کند و سپس آنها را برای تلفن‌های مقصد ارسال می‌کند. این مرکز می‌تواند پیام‌ها را از کاربران سایر شبکه‌های بی‌سیم و با سیم هم دریافت کند، اگر پیام بلافاصله نتواند تحویل شود، در مرکز ذخیره می‌ماند و وقتی تلفن مقصد قابل دسترس شود پیام مجدداً ارسال می‌شود. بنابراین دریافت آن توسط تلفن تضمین می‌شود (۱۸) .
سیستم SMS برای محافظت از پیام‌ها از مکانیزم رمزنگاری GSM در واسط رادیویی استفاده می‌کند و در سایر قسمت‌های شبکه پیام‌ها به صورت رمز نشده مبادله یا نگهداری می‌شوند. ذخیره پیام‌ها در مرکز SMS می‌تواند مشکلاتی مثل امکان مشاهده یا تغییر پیام‌ها را توسط هکر ایجاد کند.
یکی از خطراتی که سیستم SMS را تهدید می‌کند SMSهای جعلی است. براحتی می‌توان SMSهایی با مبدأ جعلی خصوصاً از طریق اینترنت تولید کرده و ارسال نمود و امکان تشخیص جعلی بودن این پیام‌ها هم در اغلب موارد وجود ندارد. ابزارهای تولید چنین SMSهایی بسیار ارزان و ساده در دسترس هستند.
در صورتی که SMS به عنوان کانالی برای تجارت سیار انتخاب شود، مکانیزم‌های مفیدی مانند STK برای پشتیبانی از امنیت آن بکار میرود ، STK یک بستر کاربردی است که این امکان را فراهم می‌کند که کاوش‌ها و سیم‌کارت‌ها در تلفن‌های همراه قابلیت مدیریت برنامه‌هایی مثل عملیات بانکی و سرویس‌های اطلاعاتی را بدست آورند.
این برنامه‌ها واسط کاربر و تبادل پیام‌ها را با سرور از طریق کانال SMS مدیریت می‌کنند.
STK می‌تواند عملیاتی مانند رمزنگاری را پشتیبانی کند. اما تنها چند درصد از سیم‌کارت‌ها بستر STK دارند. در سال‌های اخیر SMS موفقیت زیادی داشته است ، بطوریکه با پیش‌بینی‌هایی که برای حجم تبادل SMS شده بود فاصله زیادی دارد.
در دنیای GSM نزدیک به ۴۰ میلیارد پیام کوتاه در ماه در کل دنیا مبادله می‌شود و این تعداد با گذشت زمان با نرخ بالایی درحال افزایش است.
SMS درحال تکامل به EMS می‌باشد که امکان تبادل داده‌هایی مانند MMS با فناوری متفاوتی را دارد و انتظار می‌رود به همراه SMS و نه به عنوان جایگزین آن استفاده شود.
- USSD
USSD یک فناوری GSM است که مانند SMS بر اساس قابلیت‌های GSM برای انتقال اطلاعات بر روی کانال سیگنال است و به عنوان کانال تبادل اطلاعات و احراز هویت می‌تواند جایگزین SMS شود. USSD به دو صورت قابل استفاده است :
۱- کاربر ارتباط را آغاز می‌کند وقابلیت آن روی همه تلفن همراه GSM وجود دارد.
۲- وقتی است که یک برنامه ، ارتباط را با موبایل آغاز می‌کند که در اکثر گوشی‌ها با عملکرد بسیار متفاوتی پیاده‌سازی شده است.
USSD خصوصیات خاصی دارد که در SMS وجود ندارد :
- بر اساس ارتباط است بنابراین مشکل تأخیر SMS را ندارد. اما چون خصوصیت ذخیره و ارسال را ندارند، اگر پوشش از بین برود تعامل با کاربر قطع خواهد شد.
- هیچ منوی خاصی در تلفن برای دریافت یا ارسال USSD لازم نیست و کاربر می‌تواند مستقیماً از صفحه اولیه تلفن دستورات USSD را وارد کند.
- برخلاف SMS ارتباط مستقیم تلفن همراه با تلفن همراه را پشتیبانی نمی‌کند.
- در بعضی بازارها (مانند ایران) اپراتورها هنوز قابلیت محاسبه هزینه سرویس آن را ندارند.
- در تئوری می‌تواند با STK کار کند. اما عملاً انواع کمی از گوشی ها آن را پشتیبانی می‌کنند.
- سایر فناوری ها بجز GSM آن را پشتیبانی نمی‌کنند.
- کانال صوتی
ارتباط از طریق کانال صوتی به صورت سوئیچ مداری بوده و می‌تواند برای انتقال اطلاعات یا شناسائی مشتری مورد استفاده قرار گیرد. مکانیزم‌هایی نظیر DTMF این امکان را فراهم می‌کند تا داده‌هایی مانند رمز عبور، از طریق کانال صوتی جابه‌جا شود. همچنین خود صوت هم می‌تواند به صورت یک نشانه برای شناسائی با مکانیزمی مشابه اثر انگشت عمل کند.
در صورت استفاده از نرم‌افزارهای تبدیل صوت به متن نیز در سرور سرویس‌دهنده از صوت می‌توان برای انتقال کلمه رمز استفاده نمود. به دلیل آنکه این اطلاعات در میان هزاران تماس تلفنی دیگر مبادله می‌شود، ریسک افشا شدن آنها زیاد نیست.

موانع توسعه تجارت همراه

برای ارتقاء خدمات تجارت همراه در کشور و پیاده‌سازی خدمات جدید، یکسری موانع به چشم می‌خورد که باعث شده تاکنون تجارت سیار در ایران به جایگاه واقعی خود متناسب با کشورهای پیشرفته نرسد. بی‌تردید شناخت این مشکلات و کوشش در جهت رفع آن‌ها می‌تواند آینده روشنی را برای خدمات تجارت سیار نمایان سازد.
مهمترین موانع را می‌توان در ۴ بخش فنی ، سازمانی ، عملیاتی و مالی طبقه‌بندی نمود، در این بخش موانع مذکور به تفکیک این بخش‌ها تشریح می‌شوند:
۹-۱- موانع فنی
تأمین امنیت شبکه موضوعی است که شدیداً وابسته به سطح فنی شبکه است و علاوه بر این سرعت انتقال اطلاعات و محرمانه بودن اطلاعات شخصی نیز در ارتباط با سطح فن‌آوری است .عدم تأمین کافی امنیت و سرعت در شبکه منجر به عدم تمایل کاربران به استفاده از این خدمات می‌شود. از سوی دیگر مدیریت شبکه نیز به علت در اختیار نداشتن دانش فنی کافی فاقد کارایی لازم بوده و مانع توسعه شبکه خواهد شد.
۹-۲- موانع سازمانی
پیاده‌سازی شبکه‌های سیار مستلزم طراحی و پیاده‌سازی یک ساختار سازمانی جدید است. به این منظور لازم است که اصول عملیاتی و فرآیندهای اجرایی سازمان‌دهی شوند و مسئولیت‌ها و وظایف ابعاد سازمان مشخص شود. عدم وجود یک هدف اصلی و چارچوب سازمانی مشخص باعث تداخل امور و ایجاد واکنش‌های منفی در بخش‌های داخلی و خارجی شبکه می‌گردد. الگوبرداری صرف از مدلهای مربوط به کشورهای دیگر نیز خود یک اشتباه مضاعف است که می‌تواند منجر به ناسازگاری کل شبکه‌های تلفن همراه با سیستم اجتماعی گردد.
۹-۳- موانع عملیاتی
مسأله تأمین امنیت همواره یک دغدغه اصلی در فرآیند عملیاتی شدن خدمات سیار است و عدم تامین امنیت مانع اصلی برای اجرای این شبکه تلقی می‌شود. از سوی دیگر عواملی وجود دارند که خارج از حیطه اثرگذاری یک بانک قرار دارند مانند ضعف پوشش شبکه تلفن‌های همراه که مانع از گسترش خدمات سیار می‌گردند. محدودیت‌های فیزیکی و فنی گوشی‌های تلفن همراه نیز یک عامل درونی برای عدم رشد سریع شبکه می‌باشد. علاوه بر موارد مذکور پایین بودن سطح دانش فنی کارکنان نیز می‌تواند به صورت یک عامل محدودکننده در آید.
۹-۴- موانع مالی
هر چند ارائه خدمات از طریق شبکه سیار ، هزینه تبادلات بانکی را به شدت کاهش می‌دهد ، لیکن هزینه اولیه که شامل خرید تجهیزات، آموزش فنی و بازاریابی می‌باشد، به بانک تحمیل می‌شود .از سوی دیگر هزینه ارتباط تلفن همراه طی دریافت خدمات بانکداری سیار به عنوان یک هزینه اضافی برای مشتری به وجود می‌آید که در تحلیل‌های هزینه فایده وی به عنوان یک عامل محدود کننده عمل خواهد کرد. از سوی دیگر سیستم‌های پرداخت سیار که وظیفه تبادلات مالی را بر عهده دارند دارای پیچیدگی‌ها و نکات فنی خاص خود است که اگر به خوبی مورد توجه قرار نگیرد یا سازماندهی نشود، عملاً مانعی بزرگ برای پیاده‌سازی بسترهای تجارت سیار ایجاد می‌کند.

زیرساخت‌های ایران برای تجارت همراه

همانگونه که ذکر شد برای توسعه تجارت همراه به فراهم بودن عوامل زیر نیاز است :
۱- زیر‌ساخت‌های ارتباطی
۲-پرداخت سیار
۳- امنیت الکترونیکی
۴- قوانین و مقررات مناسب
۵-فرهنگ استفاده از تلفن همراه به عنوان ابزار تجاری
در ایران ضریب نفوذ تلفن همراه پایین است، به‌طوری که بر اساس گزارش وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ( ICTw ( در سال ۱۳۸۳ ضریب نفوذ تلفن همراه ۴۹/۷ بوده که در مقایسه با متوسط کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته پایین می‌باشد. از سوی دیگر هنوز تلفن همراه در ایران چندان جنبه تجاری پیدا نکرده و بیشتر برای مکالمات روزمره و ارسال پیام کوتاه SMS استفاده می ‌شود. ضمن اینکه کیفیت مکالمات از طریق تلفن همراه مناسب نیست و از طرفی ایران از نظر ضریب نفوذ میزبانان اینترنتی شکاف بسیار زیادی حتی با کشورهای در حال توسعه دارد. همچنین مسائل امنیتی تجارت سیار و عدم اعتماد و اطمینان مردم از عوامل تاثیر گذار به‌شمار می‌رود. با توجه به اینکه تجارت الکترونیکی در ایران هنوز به حد بلوغ نرسیده و به صورت گسترده استفاده نمی‌شود، لذا توسعه تجارت سیار که معمولاﹰ بعد از تجارت الکترونیکی مطرح شده است با مشکلات زیادی مواجه می‌باشد. با تصویب قانون تجارت الکترونیکی و آئین‌نامه‌های مربوط به‌نظر میرسد که زیر‌ساخت‌های حقوقی تا حد زیادی برای تجارت سیار فراهم باشد. پرداخت الکترونیکی و سیار یکی از پیش‌نیازهای اساسی تجارت سیار است. هر چند بانکهای کشور اقدامات مناسبی برای گسترش بانکداری الکترونیکی انجام داده و در حال توسعه و گسترش خدمات الکترونیکی هستند, با این وجود در حال حاضر نه بانکهای کشور توانایی پرداخت الکترونیکی در سطح گسترده را دارند و نه تقاضای گسترده برای استفاده از ابزارهای الکترونیکی از سوی فعالان اقتصادی صورت می‌گیرد, بنابراین تلاش زیادی در زمینه‌های زیر ساخت‌های ارتباطی, پرداخت الکترونیکی و فرهنگی نیاز است تا بتوان از مزایای تجارت سیار برای رشد و توسعه اقتصادی استفاده نمود.

جمع‌بندی و پیشنهادات

در این گزارش تجارت همراه از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفت.تجارت سیار دارای مزایایی از قبیل قابلیت حمل داده‌ها، عمومیت بخشی، ایجاد ارتباط شبکه، تسریع در عملیات و بسیاری مزایای دیگر می‌باشد که ابزار مناسبی برای توسعه و تسهیل تجارت در ابعاد داخلی و خارجی بوده و قابلیت بکارگیری در مناطق دوردست و روستاها را نیز دارد.
با این وجود مشکلاتی از قبیل موانع مالی، موانع عملیاتی، موانع سازمانی و موانع فنی نیز بر تجارت سیار وارد است. ایران هنوز به لحاظ امنیتی, زیرساخت‌های ارتباطی و فرهنگی با مشکلات جدی مواجه است تا بتواند از آن به عنوان ابزار تجاری استفاده نماید،در این راستا راهکار‌های زیر می تواند در جهت رفع موانع و توسعه تجارت سیار موثر باشد:
_ توسعه و ارتقاء شبکه مخابراتی: پوشش گسترش و سرعت بالای انتقال اطلاعات دو عامل اساسی هستند که می‌بایست در شبکه مخابراتی کشور در نظر گرفته شود.
_ ترویج استفاده از PDA ها: برای فائق آمدن بر مشکلات محدودیت‌های فیزیکی و فنی گوشی‌های تلفن همراه، کاربران باید در مورد استفاده از ابزارهای جدید PDA تشویق و راهنمایی شوند.
_ سیستم پرداخت سیار ملی: به منظور مدیریت صحیح تجارت سیار، باید یک سیستم پرداخت سیار ملی طراحی شود که تمام پرداخت‌های سیار کشور از آن طریق هدایت و نظارت شود.
_ اجرایی شدن قوانین: برای ایجاد بسترهای سیستماتیک و کارآمد می‌بایست قوانین مربوطه به صورت دقیق و جامع هر چه سریعتر اجرایی شوند
_ اتصال به شبکه‌های بین‌المللی: پس از اتصال شبکه سیار به شبکه‌های بین‌المللی، امکان ارائه و دریافت خدمات بانکداری بین‌المللی در سطح بین‌المللی وجود خواهد داشت.
_ آموزش: آموزش‌های فنی و کاربردی ، هم برای پرسنل شبکه‌های تجارت و سیار و هم برای کاربران این خدمات در نظر گرفته شود.
_ دانش فنی: روزآمد نمودن دانش فنی شبکه‌های سیار از طریق واردات فن‌آوری و یا با تکیه بر توان فنی داخلی، مورد توجه جدی قرار گیرد.
_ بازاریابی: تجزیه و تحلیل بازار و سنجش امکانات توسعه در تجارت سیار توسط سازمان‌های دولتی در سطح کلان و ارائه‌دهندگان این خدمات در سطح خرد انجام شود.
_ استانداردهای ملی و جهانی: استاندارد سازی خدمات و فعالیتهای حوزه تجارت سیار در سطح ملی و بین‌المللی انجام شود.
_ حمایت: به نگهداری ، حمایت و ارتقاء سیستم‌ها پس از راه‌اندازی توجه شود.قابل ذکر است اجرای این پینشهادات تنها از طریق تعامل و همکاری سازمانها و نهادهای دولتی از یک سو و شرکتها و مؤسسات بخش خصوصی از سوی دیگر امکان پذیر می‌باشد و در این مسیر دولت و به خصوص وزارت فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات در فراهم نمودن بسترها و زیرساخت‌ها نقش اساسی بر عهده دارند و شرکتها و مؤسسات ارائه دهنده خدمات و به خصوص بانک‌ها به عنوان ارائه دهندگان خدمات سیار نقش اساسی در هماهنگ‌سازی فعالیت‌ها، استانداردسازی فرآیندها و تأمین امنیت شبکه‌های تجارت سیار به عهده خواهند داشت.

فهرست منابع

۱-Nambiar,S.,Chang-Tien,L.(2004).”M-Payment and M-Commerce
Fraud Management”Available in:europa.nvc.cs.vt.edu/ ctlu/publication/M-Payment Solutions.pdf. 2-Jukic,N.,Sharma,A.,Jukic,B. and Parameswaran,M.(2001).”M-Commerce:
Analysis of Impact on Marketing Orientation”. Available in: http://www.ebusinessforum.gr/content/downloads/011020.pdf. 3-Accenture Company.(2001).”Through the Wireless Window:Where do we grow from here”Available in: http://www.accenture.com/xdoc/en/industries/products/cgs/mcommercewhitepaper.pdf 4-Capgemini Ernest & Young Institute.(2004).”Mobile Payments: Money in your Hands”Available in:www.capgemini.com/tme/pdf/MobilePayments.pdf. -5 Chari, S. Kermani, p. Smith, S. and Tassulas,L. (2001),”Security Issues in M-Commerce: A usage- Based Taxonomy”.
Available in www.cs.dartmouth.edu/sws/papers/ckst.pdf. 6- Varshney,U.and Vetter,R.(2002).”Mobile Commerce:Framework,Application
and Network Support”.Mobile Networks and Applications 7:185-198. 7- Bucci ,” Mobile financial services and m-payment in Italy”, 2001 8.J.Henkel , F.Zimmerman ,”The political dimention of payment system innovations- the case of mobile payment” , 2001. 9- M.Krueger, “The future of M-Payments- business options and policy issues”, 2001 10-MobilePaymentforum.com -11Nambiar, S., Chang. Tieu, L. (2004). “M.Payment & M-Commerce fraud Management”. Available in: europa.nvc.cs.vt.edu/~ctlu/publication/m.paymentsolutions.pdf -12 S.Schwidersti.Grosche, H.knospe. “Secure M-Commerce”, information security Group Holloway, university of London. -13 Bluefire security technology,” Mobile Insecurity: A Practical Guide to Threats and Vulnerabilities” , January 2003. -14″White Paper: Handheld and Smart phone Security for Mobile Business”
15- Cyber threats Not To Be Dismissed, Says Clarke”, Computer World, January 2003. 16- ETSI TS 102 338 V1. 0. 0 (2004-08): Digital cellular telecommunications system (Phase 2 & Phase 2+); Global System for Mobile communication (GSM);System definition. 17- N.Christian Juul “Security Issues in Mobile Commerce using WAP”, 15th Bled Electronic Commerce Conference e-Reality: Constructing the e-Economy Bled, Slovenia, June 17 – 19, 2002 18- ETSI TS 100 559 V4. 11. 0: Digital cellular telecommunications system (Phase 2):Point-to-Point (PP) Short Message Service (SMS): Technical Specification

آموزش همراه

یادگیری همراه چیست؟

وقتی بحث آموزش و یادگیری به میان می آید،بلافاصله کلاس متشکل ازچهار دیوار، دارای میز، صندلی ، تخته سیاه ،سکوت و خشک نشستن دانش آموزان، قوانین و مقررات انظباتی،تأکید و اصرار معلم به یاددهی ،زمان آموزش ثابت و مشخص و... به ذهن می آید.این سبک و شیوه یاددهی آموزش(training) از سوی محققان و متخصصان حوزه علوم تربیتی شیوه سنتی لقب گرفته که با زور و اجبار همراه است. اکنون با ورود تکنولوژی های جدید آموزشی،آموزش این شیوه مرسوم تغییر ماهیت پیدا کرده و متمرکز به سمت آموزش توزیع شده،یادگیری به موقع و هنگام نیز هدایت شده است(رسول زاده،1387).پذیرش راههای جدید آموزشی اکنون به صورت یک اجبار در امده چون سرعت و شتاب حرکت در زندگی بشر امری اجتناب ناپذیر است،آموزش و فراگیری سریع نیز از این قاعده مستثنی نیست. رد پای تاریخچه تکنولوژی آموزشی به سال 1844 بر می گردد که ساموئل مورس اولین پیام تلگرافی خود را از طریق امواج فرستاد و نخستین انتقال اطلاعات را به وسیله امواج پایه ریزی کرد(شریفی،1387).استفاده از امواج موجب شکل گیری رادیو آموزشی شد.(پسر یک جنگلبان بدون آنکه به مدرسه برود درسهای خود را از طریق رادیو آموخت از آن زمان به بعد سیر پیشرفت تکنولوژی و نقش آن در آموزش ادامه یافت) و در حال شکل گیری است از جمله آموزش با ضبط صوت،تلویزیون آموزشی،ویدئو،فیلم،ماهوارهةکامپیوتر،تلفن همراه و..... ورود رایانه به عرصه زندگی بشر به ویژه در عرصه آموزش موجب دگرگونیهای زیادی را فراهم آورد و در مدت کوتاهی توانست فضای ثابت مدرسه و کلاس،اقتدار معلمی را تسخیر نموده و زیر سوال ببرد و به جای آن فضای مجازی و یادگیری الکترونیکی را جایگزین نموده،کارکردهای جدیدی را تعریف کند.این تغییر رویکرد آموزشی از یاددهی به یادگیری با بهره گیری از تجهیزات و تکنولوژی آموزشی فضای حاکم بر نظام آموزشی جوامع را متحول ساخت و زمینه ظهور واژه های مثل یادگیری الکترونیکی،آموزش مجازی ،یادگیری همراه،آموزش مبتنی بر رایانه،اینترنت،وب و تلفن همراه و....گسترش داد. وسایل همراه تونسته است شیوه سنتی آموزش حضوری را تغییر داده و از آموزش تعریف تازه ای ارائه نماید و زمینه یادگیری فراگیران را در منزل،محل کار ،مسافرت از لحاظ زمانی و مکانی هموار کرده و بسیاری از محدویت ها و ناکارامدی ها را برطرف سازد.(مقاله اسدپور کمال،1387) امروزه با ایجاد و توسعه فناوری های نوین شاهد حرکتی از آموزش استاد محور، کلاس محور، کتاب و جزوه محور به سوی آموزش فراگیر محور، برای هر فرد در هر زمان و مکان هستیم که دستیابی به این هدف نیازمند فراهم آوری امکانات و تجهیزات است که بتواند در کنار روش های سنتی یا متداول آموزش برای آموزشی مستقل، مادام العمر، طولانی مدت و موثر مهیا کند . در عصر حاضر که عصر فناوری اطلاعات است می توان هر چیزی را از نوع همراه آن تصور کرد،حتی اگر آن چیز یادگیری باشد. مقوله ی یادگیری همراه نیز بحث جدیدی است که پس از آموزش الکترونیکی مطرح شده است تا از این پس،در هر جا و هر وقت بتوان به امر آموزش و یادگیری پرداخت و نیز بتوان از امر یادگیری ارزشیابی به عمل آورد. وسایل همراه مثل تلفن همراه در عصر جدید،مانند بند نافی ،فرد را به محیط کارش وصل می کند و دیگر او جدا از محیط کار نیست.هر جا که باشد کار به دنبال اوست.هرجایی می تواند محیط کار و یادگیری او محسوب شود.نکته ی دیگری که دارای اهمیت است این است که،وسایل همراه مرز فضای خصوصی و عمومی را مخدوش کرده اس.به عنوان مثال در گدشته،وقتی فرد در کابین تلفن عمومی مشغول صحبت می شد،اگر در کابین بسته نمی شد و یا شیشه ی کابین شکستته بود،فرد احساس راحتی نمیکرد،چون تصور می کرد که حرفهایی دارد که دیگران نباید بشنوند.ولی امروزه در مترو،اتوبوس،تاکسی و سایر محیط های عمومی ،افراد بسیاری را می بینیم که به راحتی درباره تجارت،کار منزل و موارد تحصیلی و ارتباطات شخصی و خصوصی خود حرف می زنند.(عطاران،1386) برای آنانی که در آموزش از یاد گیری همراه استفاده می کنند تعاریف مختلفی وجود داردۀتقریباً تمام تعاریفی که به نحوی به استفاده از فناوری های الکترونیکی توسط فراگیران را برای یادگیری تسهیل شده ی بهتری که در جا و مکان مشخص نباشد ،را شامل می شود.

اینترنت همراه

اینترنت همراه چیست ؟

وسیله ای است به شکل و اندازه یک فلش مموری که استفاده از اینترنت پر سرعت را بر روی لپ تاپ و کامپیوترهای خانگی میسر می سازد. اینترنت همراه مهمترین کاربرد این وسیله برقراری ارتباط کامپیوتر شما با اینترنت می باشد. همچنین می توان همزمان با استفاده از اینترنت از امکانات ارسال و دریافت SMS ، MMS، بر قراری تماس تلفنی و پاسخگویی به تماس استفاده کرد. توجه داشته باشید هنگام استفاده از اینترنت می توانید تماس تلفنی برقرار کنید و یا پاسخ گوی تماس باشید. در واقع می توانید از کامپیوتر خود همانند یک گوشی موبایل استفاده نمایید. یکی دیگر از گاربردهای مهم این وسیله مدیریت ازسال پیام کوتاه (SMS) می باشد که برای ارسال پیام های تبلیغاتی بسیار موثر و کاربردی می باشد. این دستگاه و تکنولوژی پیشرفته ی آن در مسافرت ، جلسات ، کلاس های درس و دانشگاه ، سرویس های خبری ، شرکتهای پخش و پست و تمامی افرادی که لزوم دسترسی به اینترنت را به همراه سایر امکانات سیم کارت خود احساس کرده اند کاربرد شگرفی دارد. بوسیله این مودم می توانید در هر کجا که دسترسی به شبکه موبایل فراهم است از اینترنت پر سرعت استفاده نمایید. هزینه ی استفاده از اینترنت در این روش بسیار مقرون به صرفه است. هزینه استفاده از سرویس GPRS (اینترنت) در سیم کارت های همراه اول و ایرانسل ماهیانه فقط ده هزار تومان می باشد!

دورکاری

مقدمه

دورکاری یک نوع مدیریت جدید در کشور محسوب و در این طرح یک ارتباط جدید بین کار و کارمند و کارمند با مدیر اجرا می‌شود؛ به طوریکه کارمند به جای اینکه در اداره حاضر شود و کار را انجام دهد، کاری که برایش تعریف شده را در خانه انجام می‌دهد و مدیر به جای اینکه کارمند را در اداره نظارت کند، این کنترل از طریق فرایند‌های الکترونیکی از داخل خانه انجام می‌شود. صاحبنظران بر این باورند که، دورکاری مزایای بسیاری دارد، در حال حاضر و براساس سیستم موجود کارکنان دولت باید راس ساعت خاصی در محل کار خود حاضر شوند و راس ساعت خاصی نیز به منازل خود بازگردند که این رویه علاوه بر هزینه‌های بالا وقت افراد را نیز هدر می‌دهد. در دنیای پیشرفته امروز دورکاری یکی از روش‌های مدرن کار کردن است و با توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و فراگیرشدن امکانات بسیاری از جمله اینترنت پرسرعت و ارزان، تلفن همراه، تله‌کنفرانس، رایانه‌های پرقدرت شخصی و شبکه‌های بی‌سیم، به سرعت در حال توسعه و گسترش است. به اعتقاد کارشناسان، افزایش روزافزون مسافرتهای درون شهری، ترافیکهای سنگین صبحگاهی و عصرگاهی، افزایش هزینه های رفت و آمد افراد از محل کاربه خانه ها، ایجاد آلودگی در شهرهای به ویژه بزرگ، اتلاف زمان افراد برای رسیدن به محل کار، از بین رفتن انرژی از جمله موضوعاتی است که طبق آن ایده های دور کاری مطرح شده است. بر همین اساس، وزرای عضو کمیسیون اموراجتماعی و دولت الکترونیکی در خرداد ماه سال جاری و بنابه پیشنهاد معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور و به استناد اصل ۱۳۸ قانون اساسی ،با هدف افزایش بهره وری، انعطاف کاری وکاهش حجم رفت وآمد کارمندان دولت و اثرات جانبی آن ، آیین نامه دورکاری را مصوب کردند ومتعاقب آن کلیه دستگاههای اجرایی دولتی موظف شدند به منظور توسعه دولت الکترونیکی، فعالیتهای مربوط به مشاغل عمومی و اختصاصی را احصا وازطریق دورکاری انجام دهند.

دورکاری چیست؟

دورکاری، هر گونه شکلی از به کار گیری فناوری های اطلاعاتی (مانند ارتباطات راه دور و رایانه) به جای مسافرت های مربوط به کار و حرکت کار به سمت کارکنان، به جای حرکت کارکنان به سوی کار می باشد. دورکاری یک شغل نیست، بلکه یک روش سازماندهی کار است که حول پردازش اطلاعات ساخته می شود. افراد یا گروههایی از افراد، دور از کارفرما، مشتری یا طرف قرارداد، کارشان را انجام می دهند؛ کاری که مستلزم استفاده از انواع گوناگون تجهیزات الکترونیکی است. در واقع دورکاری، نوعی شیوه کار است که به شاغل اجازه می دهد بدون نیاز به حضور در اداره تکالیف و وظایف حرفه ای خود را به دور از بروکراسیهای سنتی با انعطاف پذیری بیشتری انجام دهد که یکی از اصول توسعه آن فناوری اطلاعات است.

تاریخچه دورکاری

از اواخر سالهای ۱۹۷۰، وقتی که ریز رایانه‌ها و مودم‌ها در دسترس عموم قرار گرفتند، رویای کار از راه دور به شکل کاملتری به حقیقت پیوست. جک ام.نیلز که در کتاب‌های مختلف با عنوان پدر دورکاری از او یاد می‌شود، اولین کسی بود که به صورت رسمی به تحقیق در این خصوص پرداخت و اندیشه دورکاری در دهه ۱۹۷۰ برای نخستین بار از سوی او مطرح شد. اما موسسه Fedscoop یکی از مراجع رسمی اخبار حوزه IT در دولت فدرال آمریکا محسوب می‌شود در گزارش TELEWORK2010 که مورد تایید شرکتهای Intel , Cisco نیز می باشد ، نتایج بررسی و مقایسه وضعیت دورکاری بین کارکنان دولتی و کارکنان بخش خصوصی حوزه مرتبط با IT را در دولت فدرال آمریکا بطور خلاصه بیان نموده است. بر اساس این گزارش، میزان رضایت از دورکاری در بخش دولتی ۹۱ درصد و در بخش خصوصی ۹۵ درصد بوده است. این گزارش می‌افزاید، زمان حضور افراد دور کار در خانواده پس ازدورکاری ۴۶ درصد افزایش داشته و کاهش ۷۱ درصدی آلودگی هوا، ۶۹ درصدی افزایش بهره‌وری، ۷۶ درصدی افزایش کیفیت زندگی، ۷۰ درصدی ذخیره پول و ۸۴ در صدی صرفه جویی در وقت نیز از دیگر تغییرات محقق شده در میان افراد دور کار پس ازدورکاری محسوب می‌شود. در همین حال، دکتر تهمینه ناطق یکی از طراحان Telwork در کشور، از پروژه دورکاری شرکت IT and T به عنوان موفق‌ترین شرکت دورکاری در دنیا یاد می‌کند و می‌گوید: دورکاری در این شرکت، در زمان توفان کاترینا صورت گرفت. در این شرکت به شکل دوره ای دورکاری انجام شد و چندین بار نیروها براساس ارزیابی عملکرد، به سازمان فراخوانده شدند تا اصلاحات لازم در روند بهبود انجام کار براساس منطقی علمی صورت بگیرد تا مشخص شود که چه نوع کارهایی را می توان از طریق دورکاری انجام داد.

مزیت‌های دورکاری

بر همین اساس و با توجه به مواردی که به آن ها اشاره شد، دورکاری به دلیل مزیت هایی که دارد مورد توجه سازمان های مختلف قرار گرفته است. به اعتقاد کارشناسان، از نظر بهره‌وری فردی می‌توان گفت وقتی یک فرد از کنترل های سازمانی خارج می شود، با «خرد مدیریتی» تلاش می کند که عملکرد خود را افزایش دهد و با برنامه‌ریزی که برای انجام کارها دارد تمام تلاش خود را به کار می‌گیرد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن با کمترین هزینه، کارش را بهبود دهد و چون در دورکاری ساعت انجام کار برای فرد شناور تعریف می‌شود، بنابراین مناسب ترین ساعت را برای انجام کار بهتر انتخاب خواهد کرد و اعتماد به نفس نیروی کار با خرد مدیریتی افزایش خواهد یافت. هم چنین از طریق دورکاری بهره‌وری سازمان‌ها افزایش می‌یابد و هدررفت انرژی در سازمان ها کاهش خواهد یافت و وقتی نیروهای کار در پروژه دورکاری مشغول به کار می شوند از میزان تنش ها و درگیری ها و تعارضات سازمانی هم کم خواهد شد. در این شرایط، مدیران می توانند از فرصت ها برای برنامه ریزی در جهت استفاده بهینه از منابع سازمانی سود ببرند.

ویژگی افراد دورکار

به گفته مسوولان، افراد کاملا توانمند، خوداتکا، آگاه به مسئله می‌توانند دورکاری انجام دهند، همچنین عدم نیاز مکرر به مسئول، عدم پرسشگری، افرادی که کمتر به دستگاه خود مراجعه می‌کنند و امکانات لازم را در منزل یا محل مورد نظر دارند در این طرح می‌گنجند. بر همین اساس، در طرح دورکاری، کارهایی که به وسیله یک فرد قابلیت انجام داشته باشد و افرادی که کمتر نیاز به نظارت مستقیم دارند، در اولویت قرار دارند.

نفرساعت ملاک ارزیابی

احمد بزرگیان، معاون نوسازی و تحول اداری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهوری با تاکید بر اینکه فعالیت طرح دورکاری باید قابل اندازه گیری باشد، عنوان کرد: به عبارت دیگر، باید مشخص باشد که چند نفر ساعت برای این کار زمان صرف خواهد شد، مثلا فعالیتی ۱۰ نفر ساعت یا ۵۰ نفر ساعت و یا کمتر و بیشتر زمان می‌برد، بنابراین قابلیت اندازه‌گیری دارد.

کارهای دسته جمعی دورکار نمی‌شوند

وی با تاکید بر اینکه علاوه بر آن باید فرد دورکار توانایی و قابلیت دورکاری را داشته باشد، تاکید کرد: کارهای دسته جمعی که نیاز به حضور فیزیکی افراد دارد، مشمول این طرح نیست و در طبقه بندی ها قرار نمی گیرد.

زیرساخت اجرای دورکاری فراهم است

از سوی دیگر و به گفته معاون نوسازی و تحول اداری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهوری ، تعریف دولت از دورکاری دقیقا به معنای TeleWorking نیست و تنها بخشی از این طرح نیاز به سرعت اینترنت دارد. به اعتقاد دکتر احمد بزرگیان، عمده آنچه که در دورکاری تشریح شده تنها با زیرساختهای فعلی امکانپذیر است مگر آنکه دورکاری در بحث خدمات الکترونیکی باشد که باید از طریق دسترسی داخلی اینترانت و یا پرتال های خدماتی انجام پذیرد و اموری که برای دورکاری تعریف شده با اینترنت دایل آپ و یا خطوط پرسرعت ADSL انجام پذیر است و فعلا مشکلی در این جهت نداریم.

وزارت ارتباطات و دورکاری

اما در خود وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز که به باور اکثر صاحبنظران، در اجرای طرح دورکاری در کشور ، یکی از بازیگران اصلی می‌باشد اقدام های برای اجرای دورکاری آغاز شده و کارگروهی به ریاست معاون توسعه مدیریت و امور پشتیبانی و با عنوان کارگروه اجرایی طرح دورکاری ستاد وزارتخانه تشکیل شده است. برای این منظور شاخص‌هایی نیز تعریف شد و افرادی که دانش لازم را داشته و ۶۰ درصد از شاخص های تعریف شده را جذب کنند، در یک دوره شش ماهه دور کار خواهند شد. بر اساس ضوابط مشخص شده، این کار در تمامی شرکت ها و سازمان های تابعه وزارت اجرایی خواهد شد.

مکان یابی (GPS)

مقدمه

سیستم مکان یابی جهانی (Global Positioning System) یک سیستم هدایت (ناوبری) ماهواره‌ای اســت شـامل شبکه‌ای از 24 ماهواره در گردش که درفاصله 11 هزار مایلی و در شش مدار مختلف قرار دارند. در واقع یک سیستم راهبری و مسیریابی ماهواره‌ای است که از شبکه‌ای با 24 ماهواره تشکیل شده است و این ماهواره‌ها به سفارش وزارت دفاع ایالات متحده ساخته و در مدار قرار داده شده‌اند. این سیستم در ابتدا برای مصارف نظامی تهیه شد، ولی از سال 1980 استفاده عمومی آن آزاد و آغاز شد. خدمات این مجموعه در هر شرایط آب و هوایی و در هر نقطه از کره زمین در تمام ساعت شبانه روز در دسترس است. پدید آورندگان این سیستم ، هیچ حق اشتراکی برای کاربران در نظر نگرفته‌اند و استفاده از آن رایگان است. 24 ماهواره که دور زمین در گردش هستند. ماهواره‌ها درحال حرکت می‌باشند و درعرض 24 ساعت دو بار کامل بـــر گرد زمیــن می‌گردنــــــد. (هرروز دوبار با سرعتی درحدود 108 مایل درثانیه) ماهواره‌های GPS به نام NAVSTAR شناخته می‌شوند. لازمه هرگونه آشنایی با GPS فراگیری ماهیت اصلی این ماهواره‌ها می‌باشد. اولین ماهواره GPS درفوریه 1978 پرتاب شد. وزن هر ماهواره تقریباً 2000 پاوند و دارای صفحات آفتابی به پهنای 17­f می‌باشد. قدرت فرستنده آن 50 وات و یا کمتر است. هر ماهواره 2 سیگنال ارسال می‌کند: L1 و L2 . GPS های غیر نظامی از فرکانس 42MHZ.1575 :L1 اسـتــفــاده می کننند. هر ماهواره حدوداً 10 سال فعال می‌ماند و جایگزینی ماهواره‌ها به موقع انجام شده و ماهواره‌های جایگزین به فضا پرتاب می‌گردند. برنامه شبکه GPS هم اکنون تا سال 2006 تنظیم و جایگزینیهای لازمه ترتیب داده شده‌اند. مسیر گردش ماهواره‌ها آنها را بین عرض جغرافیایی 60 درجه شمالی و60 درجه جنوبی قرار می‌دهد. این امر به معنی آن است که در هر نقطه از زمین و در هر زمان می‌توان سیگنالهای ماهواره‌ای را دریافت نمود. و هر چه به قطبهای شمال – جنوب نزدیک شویم نیز همچنان ماهواره‌های GPS را خواهیم دید. هرچند دقیقاً در بالای سر ما نخواهند بود و این در دقت و صحت عمل آنها در این نقاط تأثیر می گذارد. یکی از بزرگترین مزایای رهیابی بوسیله GPS نسبت به روشهای دیگر زمینی آن است که این سیستم درهر شرایط جوی و بدون توجه به نوع کاربرد گیرنده GPS بخوبی کار می‌کند.

ماهواره‌های GPS

24 عدد ماهواره GPS در مدارهایی به فاصله 24000 هزار مایل از سطح دریا گردش می‌کنند. هر ماهواره دقیقا طی 12 ساعت یک دور کامل به دور زمین می‌گردد. سرعت هر یک 7000 مایل بر ساعت است. این ماهواره‌ها نیروی خود را از خورشید تأمین می‌کنند. همچنین باتریهایی نیز برای زمانهای خورشید گرفتگی و یا مواقعی که در سایه زمین حرکت می‌کنند به همراه دارند. راکتهای کوچکی نیز ماهواره‌ها را در مسیر صحیح نگاه می‌دارد. به این ماهواره‌ها NAVSTAR نیز گفته می‌شود. در اینجا به برخی مشخصه‌های جالب این سیستم اشاره می‌کنیم:
اولین ماهواره GPS در سال 1978 یعنی حدود 35 سال پیش در مدار زمین قرار گرفت.
در سال 1994 شبکه 24 عددی NAVSTAR تکمیل گردید.
عمر هر ماهواره حدود 10 سال است که پس از آن جایگزین می‌گردد.
هر ماهواره حدود 2000 پاوند وزن دارد و طول باتریهای خورشیدی آن 5.5 متر است.
انرژی مصرفی هر ماهواره ، کمتر از 50 وات است.

GPS چگونه کار می‌کند؟

ماهواره‌های این سیستم ، در مداراتی دقیق هر روز 2 بار به دور زمین می‌گردند و اطلاعاتی را به زمین مخابره می‌کنند. گیرنده‌های GPS این اطلاعات را دریافت کرده و با انجام محاسبات هندسی ، محل دقیق گیرنده را نسبت به زمین محاسبه می‌کنند. در واقع گیرنده زمان ارسال سیگنال توسط ماهواره را با زمان دریافت آن مقایسه می‌کند. از اختلاف این دو زمان فاصله گیرنده از ماهواره تعیین می‌گردد. حال این عمل را با داده‌های دریافتی از چند ماهواره دیگر تکرار می‌کند و بدین ترتیب محل دقیق گیرنده را با اختلافی ناچیز ، معین می‌کند. گیرنده به دریافت اطلاعات همزمان از حداقل 3 ماهواره برای محاسبه 2 بعدی و یافتن طول و عرض جغرافیایی و همچنین دریافت اطلاعات حداقل 4 ماهواره برای یافتن مختصات سه بعدی نیازمند است. با ادامه دریافت اطلاعات از ماهواره‌ها گیرنده اقدام به محاسبه سرعت ، جهت ، مسیر پیموده شده ، فواصل طی شده ، فاصله باقی مانده تا مقصد ، زمان طلوع و غروب خورشید و بسیاری اطلاعات مفید دیگر ، می‌نماید.

گیرنده GPS

بسته به نوع مصرف و بودجه می‌توان از طیف وسیع گیرنده‌های GPS بهره برد. همچنین ، باید از در دسترس بودن نقشه مناسب و بروز جهت ناحیه مورد استفاده ، اطمینان حاصل شود. امروزه بهای گیرنده‌های GPS بطور چشمگیری کاهش پیدا کرده است و هم اکنون در کشور ما (ایران) با بهایی معادل یک عدد گوشی متوسط موبایل نیز می‌توان گیرنده GPS تهیه کرد. در کشورهای توسعه یافته از این سیستم جهت کمک به راهبری خودرو ، کشتی و انواع وسایل نقلیه بهره گیری می‌شود. هر چه نقشه‌های منطقه‌ای که در حافظه گیرنده بارگذاری می‌شود دقیقتر باشد، سرویسهایی که از GPS می‌توان دریافت داشت نیز ارتقاء می‌یابد. برای مثال ، می‌توان از GPS مسیر نزدیکترین پمپ بنزین ، تعمیرگاه و یا ایستگاه قطار را سوال نمود و مسیر پیشنهادی را دنبال کرد. دقت مکان یابی این سیستم در حد چند متر می‌باشد، که بسته به کیفیت گیرنده تغییر می‌کند. از سیستم محل یابی جهانی می‌توان در کارهایی چون نقشه برداری ، پروژه‌های عمرانی ، کوهنوردی ، کایت سواری ، سفر در مناطق ناشناخته ، کشتی رانی و قایقرانی ، عملیات نجات هنگام وقوع سیل و زمین لرزه و هر فعالیت دیگر که نیازمند محل یابی باشد، بهره برد. هر کس که بخواهد بداند کجاست و به کجا می‌رود به این سیستم نیازمند است، با توجه به نزول شدید بهای گیرنده‌های این سیستم و افزایش امکانات آنها ، این تکنولوژی در آینده نزدیک بیش از پیش در اختیار همگان قرار خواهد گرفت.

اطلاعاتی که یک ماهواره GPS ارسال می‌کند چیست؟

سیگنـال GPS شـــــامــل: یـــک کد شبه تصادفی Pseudo Random Code ، داده‌ای بنام ephemeris و یک داده تقویــــمی بنام almanac می‌باشد. کد شبه تصادفی مشخص کننده ماهواره ارسال کننده اطلاعات (کد شتاسایی ماهواره) می‌باشد. هر ماهواره با کدی مخصوص شناسایی می‌شود: RPN Random Code Pseudo این عددی است بین 1 و 32. این عدد در گیرنده هر GPS نمایش داده می‌شود .دلیل اینکه تعداد این شناسه‌ها بیش از 24 می‌باشد امکان تسهیل در نگهداری شبکه GPSباشد. زیرا ممکن است یک ماهواره پرتاب شود و شروع به کار نماید قبل از اینکه ماهواره قبلی از رده خارج شده باشد. به این دلیل از یک عدد دیگر بین 1و 32 برای شناسایی این ماهواره جدید استفاده می‌شود. داده Ephemeris دائماً بوسیله ماهواره‌ها ارسال می‌گردد و حاوی اطلاعاتی درمورد: وضعیت خود ماهواره (سالم یا ناسالم) و تاریخ و زمان فعلی می‌باشد . گیرنده GPS بدون وجود این بخش از پیام در مورد زمان و تاریخ فعلی درکی ندارد. این بخش پیام نکته اساسی برای تعین مکان می‌باشد.
Almanac داده‌ای را انتقال می‌دهد که نشان دهنده اطلاعات مداری برای هر ماهواره و تمام ماهواره‌های دیگر سیستم می‌باشد. حال می‌توان شیوه کار GPS را بهتر بررسی کرد. هر ماهواره پیامی را ارسال می‌کند که بــطور ســــــاده می‌گوید: من ماهواره شماره X هستم ، موقعیت فعلی من Y است و این پیام در زمان Z ارسال شده است. هر چند که این شکل ساده شده پیام ارسالی است ولی می تواند کل طرز کار سیستم را بیان نماید. گیرنده GPS پیام را می‌خواند و داده‌های almanac و ephemeris را جهت استفاده بعدی ذخیــره می‌نماید. این اطـلاعـات می‌توانند برای تصحیح و یا تنظیم ساعت درونی GPS نیز به کار روند. حال برای تعیین موقعیت ، گیرنده GPS زمانهای دریافت شده را با زمان خود مقایسه می‌کند. تفاوت این دو مشخص کننده فاصله گیرنده GPS از ماهواره مزبور می‌باشد. این عملی است که دقیقاً یک گیرنده GPS انجام می‌دهد. با استفاده از حداقل سه ماهواره یا بیشتر ، GPS می‌تواند طول و عرض جغرافیایی مکان خود را تعیین نماید. (که آن را تعیین دو بعدی می‌نامند.) و با تبادل با چهار (و یا بیشتر) ماهواره یک GPS می‌تواند موقعیت سه بعدی مکان خود را تعیین نماید که شامل طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع می‌باشد. با انجام پشت سر هم این محاسبات ، GPS می‌تواند سرعت و جهت حرکت خود را نیز به دقت مشخص نماید.

عوامل موثر در دقت عمل

یکی از عواملی که بر روی دقت عمل یک GPS اثــر می‌گذارد. شکل قرار گرفتن ماهواره‌ها نسبت به یکدیگر می‌باشد (از نقطه نظر GPS). اگر یک GPS با چهار ماهواره تبادل نماید و هر چهار ماهواره در شمال و شرق GPS باشند طرح و هندسه این ماهوارها برای این GPS بسیار ضعیف می‌باشد و شاید GPS قادر نباشد مکان یابی نماید. زیرا تمام اندازه گیریهای فاصله در یک جهت عمومی قرار دارند. مثلث سازی ضعیف است و ناحیه مشترک بدست آمده از اشتراک این مسافت سنجیها وسیع می‌باشد (مکانی که GPS برای مکان خود تصور می‌کند بسیار وسیع می‌باشد و در نتیجه تعیین دقیق محل آن ممکن نیست). در این موقعیتها حتی اگر GPS مکان یابی را انجام دهد و موقعیتی را گزارش نماید دقت آن نمی‌تواند زیاد خوب باشـــــــد (کمتر از500-300 فوت). اگر همین چهار ماهواره در چهار جهت (شمال ، جنوب ، شرق ، غرب) و با زوایای 90 درجه قرارداشته باشند، طرح این چهار ماهواره برای GPS مزبور بهترین حالت می‌باشد، چرا که جهات مسافت سنجی چهار جهت متفاوت و نقطه اشتراک این مسافت سنجیها بسیار کوچک می‌باشد. و هر چه این نقطه اشتراک کوچکتر باشد به معنی آن است که بیشتر به نقطه واقعی حضور خود نزدیک شده‌ایم. در این موقعیت دقت عمل کمتر از100 فوت می‌باشد. طرح و هندسه قرار گرفتن ماهواره‌ها هنگامی که GPS نزدیکی ساختمانهای بلند ، قلل کوهها ، دره‌های عمیق و یا در وسایل نقلیه قرار گرفته باشد به مسأله مهمتری تبدیـل می‌گردد. اگر مانعی در رسیدن سیگنالهای بعضی از ماهواره‌ها وجود داشته باشد GPS می‌تواند از بقیه ماهواره‌ها بـــرای مکان یابی خود استفاده نماید. هرچه این موانع بیشتر و شدیدتر شوند مکان یابی نیز مشکلتر می‌گردد. یک گیرنده GPS نه تنها ماهواره‌های قابل استفاده را تشخیص می دهد بلکه مکان آنها را در آسمان نیز تعیین می‌کند. (ارتفاع و زاویه) منبع دیگر ایجاد خطا "چند مسیری" می‌باشد. "چند مسیری" نتیجه انعکاس سیگنال رادیویی بوسیله یک شی می‌باشد. این پدیده باعث ایجاد تصاویر سایه دار در تلویزیونها می‌گردد، هر چند در آنتنهای جدید این شکل بوجود نمی‌آید، این پدیده در آنتنهای رو تلویزیونی قدیمی بوجود می‌آمد. بروز این اختلال برای GPSها به این شکل است که امواج بعد از انعکاس بوسیله اشیاء (مانند ساختمانها یا زمین) به آنتن GPS برسند. در این صورت سیگنال مسیر بیشتری را تا رسیدن به آنتن GPS طی می‌کند و این باعث می‌شود که GPS فاصله ماهواره را بیشتر از آنچه هست محاسبه نماید. که باعث ایجاد خطا در مکان یابی نهایی می‌گردد. در صورت بروز این اختلال تقریباً 15 فوت بر خطای نهایی افزوده می‌شود. منبع دیگری نیز برای ایجاد خطا ممکن است وجود داشته باشند. افزایش تأخیر (delay) به دلیل اثرات جوی نیز می‌تواند بر روی دقت کار اثر بگذارد. همچنین خطاهای ساعت داخلی GPS. در هر دو این موارد گیرنده GPS طوری طراحی شده است که این اثرات را جبران نماید، ولی خطاهای کوچکی بر اساس همین اثرات همچنان بروز خواهند کرد. در عمل ، دقت کار یک GPS غیر نظامی معمولی ، با توجه به تعداد ماهواره‌های تبادلی و طرح قرار گرفتن آنها بین 60 تا 225 فوت می‌باشد. GPSهای پیچیده‌تر و گرانتر می‌توانند با دقتهایی در حد سانتیمتر کار کنند. ولی دقت یک GPS معمولی نیز می‌تواند به کـــمک پـــردازشی بـــه نـــام DGPS Differential GPS به حدود 14 فوت یا کمتر برسد. سرویسهای DGPS با هزینه کمی قابل اشتراک می‌باشند . سیگنال تصحیحات DGPS توسط سازمان Army Corps Of Engineers و از ایستگاههای مخصوص ارسال می‌گردد. این ایستگاهها در فرکانس KHZ .325- 283.5 کار می‌کنند. تنها هزینه استفاده از این سرویس خریدن یک دامنه از این سیگنالها می‌باشد. با این کار یک گیرنده دیگر به GPS ما متصل می‌شود (از طریق یک کابل سه رشته‌ای) و عمل تصحیح را طبق یک روش استاندارد به نام (RTCM SC-104) انجام می‌دهد. اشتراک سرویسهای DGPS از طریق امواج رادیویی FM نیز ممکن می‌باشد.

چه کسانی از GPS استفاده می‌کنند؟

GPSها دارای کاربردهای متنوعی در زمین ، دریا و هوا می‌باشند، اساساً GPS هر جایی قابل استفاده است مگر در نقاطی که امکان وصول امواج ماهواره در آنها نباشد، مانند داخل ساختمانها ، غارها و نقاط زیر زمینی دیگر و یا زیر دریا. کاربردهای هوایی GPS در رهیابی برای هوانوردی تجاری می‌باشد، در دریا نیز ماهیگیران ، قایقهای تجاری ، و دریا نوردان حرفه‌ای از GPS برای رهیابی استفاده می‌کنند. استفاده‌های زمینی GPS بسیار گسترده‌تر می‌باشد. مراکز علمی از GPS برای استفاده از قابلیت و دقت زمان سنجی‌اش و اطلاعات مکانی‌اش استفاده می‌کنند. نقشه برداران از GPS برای توسعه منطقه کاری خود بــــهره می‌گیرند. سایتهای گران قیمت نقشه برداری دقتهایی تا یک متر را فراهم می‌آورند. GPSها علاوه بر صرفه جویی دقتهای بهتری را برای این سایتها به ارمغان می‌آورند. استفاده‌های تفریحی از GPS نیز به تعداد تمام ورزشهای تفریحی متنوع است. به عـنوان مثال برای شکارچیان ، برف نوردان ، کوهنوردان وسیاحان و … . در نهایت باید گفت هر کسی که می‌خواهد بداند که در کجا قرار دارد، راهش به چه سمتی است و یا با چه سرعتی در حرکت است می‌تواند از یک GPS استفاده کند. در خودروها نیز وجود GPS به امری عادی بدل خواهد شد. سیستمهایی در حال تهیه است تا در کنار هر جاده‌ای با فشار دادن یک کلید موقعیت به یک مرکز اورژانس انتقال یابد (بوسیله انتقال موقعیت فعلی به یک مرکز توزیع). سیستمهای پیچیده دیگری موقعیت هر خودرو را در یک خیابان ترسیم می‌کنند، این سیستمها به راننده بهترین مسیر برای رسیدن به یک هدف خاص را پیشنهاد می‌کنند.

موارد دیگر

توریسم همراه
امنیت اطلاعات
NFC
رایانش ابری (Cloud Computing)
CMS
اطلاع رسانی و اخبار همراه
نسل سوم تلفن همراه
زیرساختهای تلفن همراه
ترافیک همراه
WiMAX
Wi-Fi
مکان یابی (GPS)
RFID
اتوماسیون (Automation)
دوربین‌های مداربسته تحت شبکه (IPCamera)

تجارت الکترونیک

مقدمه

تجارت الکترونیک به معنی اطلاع رسانی، بازاریابی، تبلیغات، خرید و فروش کالا و خدمات، حفظ و برقراری روابط تجاری از طریق سیستم های مخابراتی و ابزارهای پردازش اطلاعات است. ویژگی اصلی همه این فعالیت ها، تسهیل فرآیندهای تجاری، حذف فرآیندهای غیر ضروری در انجام امور بازرگانی و کاهش هزینه ها از طریق بهبود و افزایش هماهنگی، کاهش هزینه های اداری، کاهش هزینه های تبلیغات و اطلاع رسانی به ویژه هزینه مکاتبات و کاغذبازی در دسترس قرار گرفتن و بهبود دسترسی به بازار و افزایش تنوع برای مشتریان به معنای عام است. مهمترین ویژگی تجارت الکترونیک برقراری ارتباط سازمان یا فرد با کل مخاطبان و سازگار ساختن محصولات و خدمات با نیازهای افراد است . برآیند این عمل، رقابت شدید، تنوع عرضه کنندگان و محصولات و خدمات آنها و در نتیجه کاهش هزینه ها و افزایش رضایتمندی مشتریان را در پی دارد .

1- تعریف تجارت الکترونیک

برای تجارت الکترونیکی تعاریف مختلفی ارایه شده است که اغلب آنها مبتنی بر تجارب گذشته در استفاده از تجارت الکترونیکی بوده است . در ساده ترین شکل می توان آن را به صورت انجام مبادلات تجاری در یک قالب الکترونیکی تعریف نمود کمیسیون اروپایی در سال 1997 آن را به شکل زیر تعریف نموده است :
تجارت الکترونیک بر پردازش و انتقال الکترونیکی داده ها ، شامل متن ، صدا و تصویر مبتنی می باشد . تجارت الکترونیکی فعالیت های گوناگونی از قبیل مبادله الکترونیکی ، طرحهای تجاری ، طراحی و مهندسی مشترک ، منبع یابی ، خرید های دولتی ، بازاریابی مستقیم و خدمات بعد از فروش را در بر می گیرد .
وزارت صنایع و تجارت بین المللی ژاپن گفته است :
تجارت الکترونیکی که تا چندی قبل به تعداد معینی از شرکتها محدود می گردید در حال ورود به عصر جدیدی است که در آن تعداد زیادی از اشخاص گمنام مصرف کنندگان در شبکه حضور دارند . به علاوه محتوای آن از حیطه مبادله داده های مربوط به سفارش دادن یا قبول سفارش فراتر رفته و فعالیت های عمومی تجاری از قبیل تبلیغات ، آگهی ، مذاکرات ، قراردادها و تسویه حسابها را نیز در بر گرفته است .
از مجموعه تعاریف ارایه شده می توان نتیجه گیری نمود که زمینه های کاربرد تجارت الکترونیک بسیار گسترده تر از مبادله کالا خدمات و وجوه است و در تعریف آن و تبیین سیاست های مورد نظر باید علاوه بر کاربردهای بالفعل به کاربردهای بالقوه آن نیز توجه داشت .

2- حجم مبادلات الکترونیکی و سرعت گسترش

ارزش مبادلات الکترونیکی در جهان طی سالهای اخیر به سرعت در حال افزایش بوده است . گرچه در مورد سرعت گسترش این شیوه از مبادله برآوردهای بسیار متفاوتی ارایه گردیده است . اما در همه پیش بینی های به عمل آمده دیده شده است که تجارت الکترونیکی در سالهای آینده با رشد فزاینده ای رو به رو خواهد بود . در گروه کشورهای توسعه یافته ( اعضا OECD ) ایالات متحده آمریکا همچنان بیشترین سهم از مبادلات الکترونیک را به خود اختصاص خواهد داد اما اروپا به سرعت در حال کم کردن فاصله خود با ایالات متحده است .
در سال 1999 حجم مبادلات در ایالات متحده آمریکا معادل 700 میلیارد دلار و در سایر کشورهای جهان 330 میلیارد دلار بوده است . پیش بینی می شود که حجم تجارت الکترونیکی کالاها و خدمات شرکت های آمریکایی در سال 2003 و 2800 میلیارد بالغ گردد که این رقم معادل 25 درصد خریدهایی است که بین شرکت های آمریکایی در آن سال صورت خواهد گرفت . انجام مبادلات الکترونیکی توسط شرکت ها و مصرف کنندگان اروپایی در سال 2004 معادل 1600 میلیارد دلار یا 3/6 کل معادلات در اروپا بر آرود گردیده است .
در حیطه تجارت بین المللی نیز تجارت الکترونیکی سهم فزاینده ای را به خوداختصاص خواهد داد . بر آوردهای موجود حاکی از آن است که تا سال 2003 بین 10 تا 25 درصد از تجارت از طریق الکترونیکی صورت خواهد گرفت یعنی حتی با فرض بسیار محافظه کارانه 13000 میلیارد دلار برای جمع صادرات و واردات کالایی در جهان در سال 2003 ) این رقم در سال 1999 حدود 1500 میلیارد دلار بوده است ) به 1300 تا 3250 میلیارد دلار بالغ خواهد گردید .
کشورهای عضو شواری همکاری خلیج فارس از نظر حجم تجارت الکترونیکی درصد فهرست کشورهای عربی قرار دارند . ارزش تجارت الکترونیکی این کشورها سالانه به 3/1 میلیارد دلار می رسد . کشور مصر 500 میلیون دلار و حجم تجارت الکترونیکی کشورهای عربی جمعا 2/1 میلیارد دلار است . بر اساس پیش بینی بانک الاهلی مصر حجم تجارت الکترونکی کشورهای عربی از حدود 3 میلیارد دلار در سال 2002 خواهد رسید .
در کشورهای تازه صنعتی شده نیز تجارت الکترونیکی به سرعت در حال گسترش است . به عنوان نمونه رویکرد تجارت الکترونیکی در سنگاپور گرچه از سال 1996 اتخاذ گردید اما قوانین و زیر ساخت های مورد نیاز برای انجام این کار تا سال 1998 فراهم گردید . هدف اعلام شده این کشور آن است که تا سال 2003 حدود 4 میلیارد دلار سنگاپور کالا و خدمات از طریق تجارت الکترونیکی مبادله گردد .
و احوال کسب و کار پذیرش تجارت الکترونکی توسط تولید کنندگان و مصرف کنندگان وجود قوانین و مقررات مناسب فراهم بودن خدمات حمایتی برای تجارت الکترونیکی و زیر ساختهای اجتماعی و فرهنگی به عنوان عمده ترین محورهای تعیین کننده گسترش تجارت الکترونیکی در کشورها شناخته شده اند .

3- گریزناپذیرترین تجارت الکترونکی

رشد سریع و روز افزون تجارت الکترونیکی در کشورهای پیشرفته مزیت های رقابتی حاصل از آن به مفهوم آن است که ما باید سریعا در استراتژیها و سیاست های تجاری و بارزگانی خود تجدید نظر اساسی به عمل آوریم . عمده تارین دلایل قابل طرح در این زمینه به شرح زیر است .
1- در صورت عدم بکارگیری تجارت الکترونکی موقعیت رقابتی کشورمان به میزان صرفه جویی حاصل از انجام مبادلات به صورت الکترونیکی ضعیف خواهد شد .
2- عدم بهره گیری تز تجارت الکترونیکی همچنین به معنای کندی در انجام معاملات و از دست رفتن فرصت های لحظه ای . زودگذر در تجارت جهانی است .
3- با گسترش این روش از مبالادت در کشورهای پیشرفته شیوه های کاغذی قبلی منسوخ می شود و در عمل امکان انجام مبادله با این کشورها از طریق روشهای سنتی از میان خواهد رفت که این امر به معنای منزوی شدن در عرصه تجارت جهانی خواهد بود .
گذشته از اینها گسترش تکنولوژی اطلاعات نقش مهمی در ایجاد اشتغال و رشد تولید در کشورمان ایفا می کند . به عنوان مثال طی سالهای 97-1995 بیش از یک سوم رشد اقتصادی ایالات متحده آمریکا ناشی از گسترش استفاده از اینترنت و صنایع مرتبط با تکنولوژی اطلاع رسانی بوده است .
مجموعه این عوامل باعث گردیده که کشورهای مختلف جهان به سرعت نسبت به تهیه و تنظیم سیاست های در زمینه تجارت الکترونیکی و تسهیل و تقویت آن اقدام نمایند .
حالا اگر موافقید یه نگاهی بکنیم که کشورهای پیشرفته دنیا چه کار کرده اند که در تجارت الکترونیکی موفق بوده اند . بیایید از تجربه های آن ها استفاده کنیم تا شهری آباد ، استانی آباد و کشوری آباد داشته باشیم .
استراتژی دولت آمریکا مبتنی بر پنج اصل برای موفقیت در تجارت الکترونیک
1- بخش خصوصی باید نقش اصلی را در این زمینه داشته باشد .
2- دولت هاباید از بکارگیری محدودیتی غیر موجه در تجارت الکترونیک اجتناب نمایند .
3- هرجا که حضور دولت لازم باشد هدف از آن حضور باید در حمایت و به اجرا درآوردن قوانین محدود ، ساده ، قابل پیش بینی و سازگار برای انجام تجارت خلاصه شود .
4- دولتها باید ویژگی های منحصر به فرد اینترنت را مورد توجه قرار دهند .
5- تجارت الکترونیکی از طریق اینترنت باید در سطح جهان پخش شود .
حالا چظور و چگونه این استراتژی باید به اجرا گذاشته شود . در زمینه حقوق گمرگی نماینده تجاری آمریکا ماموریت یافت تا ظرف 12 ماه با دولتهای خارجی به توافقاتی دست یابد که بر مبنای آن کلیه محصولات و خدماتی که از طریق اینترنت مبادله می شوند از حقوق کمرگی معاف شوند و کلیه تجهیزات تشکیل دهنده اینترنت نیز از شمول تعرف گمرکی معاف شوند . در زمینه مالیات نیز وزیر خزانه داری آمریکا ماموریت یافت با همکاری دولتهای ایالتی ، محلی و خارجی به توافقاتی دست یابد که مانع تحمیل هر گونه مالیات جدید و تبعیض آمیز بر تجارت از طریق اینترنت گردد .
در بحث تسهیل پرداخت الکترونیکی وزیر خزانه داری آمریکا پیدا کرد با همکاری دولت های خارجی بر تحولات جدید در زمینه سیستم های پرداخت های الکترونیکی نظارت نموده و با هرگونه قوانین و مقررات محدود کننده توسعه سیستم های جدید پرداخت های الکترونیکی مخالفت نماید و همزمان با توسعه سیستم های پرداخت الکترونیکی ضمن همکاری نزدیک با بخش خصوصی در ارتباط با سیاست گذاری در این زمینه اطمینان حاصل نماید که قابلیت انعطاف فعالیت های دولتی نیازهای بازارهای در حال ظهور را بر آورد می سازد .
در بحث ایجاد چارچوب حقوقی هماهنگ به وزیر بازرگانی ماموریت داده شد تا با همکاری بخش خصوصی و دولتهای محلی ایالتی و خارجی از توسعه داخلی و بین المللی چارچوب هماهنگ که در آن مبادلات الکترونیکی در سطح جهان به رسمیت شناخته شده تسهیل گردیده و قابلیت اعمال داشته باشد حمایت نماید . همچنین وزیر بازرگانی ماموریت یافت که با همکاری آنها به رویکرد مشترکی برای حصول اطمینان از صحت مبادلات الکترونیکی و امضاهای دیجیتال ظرف 12 ماه دست یابد .
سالهای بعد وقتی پیشرفت خود را در تجارت الکترونیک حس کردن استراتژی های بهتری دادند که حالا با هم مطالعه می کنیم تا ما هم بیشتر در تجارتمان موفق بشویم .
• دسترسی سریع به اینترنت در منزل ، محل کار
• حمایت از مصرف کنندگان . تولید بیشتر در عوض حذف واسطه ها ، مرزها برداشته شده
• تسریع در گسترش اینترت در کشورهای در حال توسعه
• تشریح نبعات سرمایه گذاری و گسترش استفاده از اینترنت
• کمک به کسب و کارهای کوچک در استفاده از اینترنت و تجارت الکترونیکی

4- کشورهای آسه آن

کشورهای اسه آن نیز با درک اهمیت راه اندازی تجارت الکترونیکی و تاثیر آن بر کارایی تجاری کشورهای عضو اخیرا در نشست مقامات ارشد اقتصادی آسه آن توافق کردند تا نسبت به ایجاد کمیته هماهنگی الکترونیکی اقدام نمایند . مالزی به عنوان یکی از بنیانگذاران این اتحادیه از هماهنگی سازی در گسترش تجارت الکترونیکی در قالب یک مجمع منطقه ای حمایت می کند . این کشور دارای یک دستور کار در زمینه تکنولوژی اطلاعاتی ملی است به گونه ای که تا سال 2020 بتواند به جرگه کشورهای توسعه یافته بپیوندد . سرمایه گذاری 10 میلیارد دلاری این کشور در زمینه ایجاد یک کریدور مالتی مدیا در جنوب کوالالامپور توسط دولت و دادن انگیزه های لازم از جمله معافیت های مالیاتی حمایت از حقوق مالکیت فکری و عدم محدودیت در استخدام کارکنان متخصص خارجی از عمده ترین سیاست های دولت در این زمینه است . شرکت های بزرگی نظیر مایکروسافت اینتل ، اوراکل ؛ گلدگوئیست در این زمینه با مالزی همکاری دارند . هدف آن است که دولت زمینه های حقوقی و فیزیکی لازم را فراهم آورد تا بخش خصوص بتواند از مزایای تجارت الکترونکی برخوردار شود . در این ارتباط تهیه پیش نویس قوانینی در زمینه استفاده از امضا الکترونکی حمایت از حقوق مالکیت فکری جلوگیری از استفاده غیر قانونی از اطلاعات رایانه ای ، ارایه خدمات درمانی از طریق رایانه و دولت الکترونکی (انجام امور سیاسی و حکومتی از طریق ارتباط الکترونیکی )از جمله عمده ترین اقدامات به عمل آمده می باشد .
حالا می خوام جواب یکی از دوستان را بدم که توی فالو پرسید ولی درست و حسابی قانعش نکردن توضیح کاملش را با هم مرور کی کنیم .
شهر اینترنت دوبی به تازگی به هدف متنوع کردن درآمدهای کشورای امارت متحده عربی و به طور خاص شهر دوبی و ایجاد پل ارتباطی بین کشورهای آسیایی و جذب کارشناسان و سرمایه گذاران آمریکای و اروپایی که قصد تجارت و سرمایه گذاری در کشورهای منطقه خلیج فارس را دارند تاسیس شد .
کارشناسان و دست اندرکاران هدف اجرای این طرح را به دستور مستقیم " شیخ محمد بن راشد : ولیعهد دوبی و وزیر دفاع امارت عربی متحده اجرا شد ترمیمی شکاف ارتباطی موجود بین اروپا و خاور دور ذکر می کنند و معتقدند شهر دوبی می تواند این شکاف ارتباطی را پر کند .
آنها معتقدند بازار شهر دوبی طی دو هفته گذشته از مرز کشورهای عضو شواری همکاری خلیج فار و جمهوری اسلامی ایران شبه قاره هند فراتر رفته است و اکنون پایگاهی برا فعالیت انواع شرکت های جهانی برای ورود به بازار عظیم خاورمیانه ، شرق و جنوب آفریقا ، شرق میانه حتی کشورهای شبه قاره هند و آسیای میانه است تا جمهوریها تازه استقلال یافته شوری سابق امتداد یابد . از این جهت شهر اینترنت دوبی برای پوشش این بازار 5/1 میلیارد نفری و به طور کلی به عنوان مرکز اصلی برای تمامی شرکت های جهانی در تمام جهان در نظر گرفته شد .
مجموعه شهر اینترنت دوبی با امکان استقرار بش از 195 دفتر شرکت جهانی که از جمله مهمترین آنها مایکروسافت ، گلدگوئیست ، هیولیت پاکارد ، آی بی ام ، کامپاک و دهها شرکت دیگر می باشد در چهار چوب مجموعه ساختمانی و با بیش از 3900 آپارتمان مسکونی در منطقه ای آزادی تجاری جبل علی در شهر دوبی با هزینه بیش از 5/2 میلیارد درهم ( حدود 690 میلیون دلار ) بنا شده است . ارایه خدمات پشتیبانی 24 ساعته قیمت های مناسب استفاده از اینترنت در دفاتر و منازل فراوانی شبکه های محلی LAN و شبکه وسیع MAN و نیز شبکه های متعدد از MULTIMEDIA بر اساس معیارهای بین المللی استفاده از تلفن اینترنتی با سیستم IP و IDSL و امکان ارتباطی بی سیمی ، خدمات اطلاع رسانی منطقه ای ، سیستم شبکه ای امنیتی و مراقبتی تلویزیونی ، کارخانجات مولد برق مخصوص شهر ، دفاتر مجهز به تمامی خدمات مورد نیاز شرکت های اقتصادی و تبلیغاتی با اجاره های کم از جمله تسهیلاتی است که در این شهر فراهم است .
شرکت های ثبت شده در این شهر می توانند زمین مورد نیاز را به صورت صد درصد قابل تجدید به مدت 5 سال برای ساخت تاسیسات و کارخانجات در مالکیت خود داشته باشند . معافیت کامل مالیاتی درآمد ناشی از فروش ، سود و درآمدهای خاص از دیگر امتیازهایی است که برای اولیت بار در امارتن در این شهر ارایه می شود .
به طور کلی در امارات امان مالکیت برای خارجی ها تنها به میزان 49 درصد مجاز است . دوبی به عنوان واسطه در محور مصر – اردون و شبه قاره هند سعی در یافتن استراتزیک برای استقرار شرکت هایی است که در جهت توسعه برنامه های تجاری و تکنولوژی اطلاعاتی خصوصا تجارت الکترونیک فعالیت می کنند .
مسولان دوبی تصمیم دارند اولین دانشگاه اینترنت در جهان را در شهر اینترنت دوبی تاسیس کرده تا تمامی رشته های مربوط به فعالیت های الکترونیکی را پوشش دهند . شهر دوبی درحال حاضر از نظر تعداد استفاده کنندگان از اینترنت در جهان مرتبه هیجدهم و در میان کشورهای منطقه خلیج فارس از بهترین امکانات ارایه خدمات اینترنتی و مخابرات برخوردار است .
ایجاد صنودق سرمایه گذاری خاص از سوی دولت از جمله امکاناتی است که برای حمایت از تمامی طرحهاو افکار صاحبان اندیشه در زمینه های بازرگانی و اقتصادی در شهر دوبی ایجاد شده است . قوانین سهل و آسان فراهم بودن رفع تمامی نیازمندیها برای فعالت های موقت و همیشگی با کمترین زمان برای طی مراحل ادرای ارایه خدمات صدور رویداد در مدت 14 ساعت و انجام امور مربوطه به مهاجرت و گذرنامه های مخصوص به کارشناسان از جمله تسهیلاتی است که در شهر اینترنت دوبی ارایه می شود . شرایط ثبت نامن برای عضویت و فعالت در شهر اینترنت دوبی بسیار سهل و اسان است . مجوز برای فعالیت در این شهر به صورت زیر ارایه می شود .
1- شرکت هایی که مقر فعالت آنها در کشور امارت عربی متحده است .
2- شعبه های شرکتهای خارجی
3- شرکت های جدیدی که در منطقه آزاد و با مسولیت محدود تاسیس شده و دارای سهام هستند . صدور پروانه فعالیت برای شرکت ها پس از ارایه درخواست عضویت در این شهر و ارایه مشخصات مربوط بخ مساحت دفتر یا زمینهای مورد نیاز برای اجاره نیروی انسانی ادارای یا خدماتی ، اعلام میزان اصل سرمایه برای تاسیس کارخانه یا دستگاههای مورد استفاده و تعیین نوع پروانه درخواستی انجام می شود .
شهر اینترنت دوبی از نظر موقعیت خدمات شهری و جذابیت طبیعی در مکانی بنا شده است که امکان سریع رسیدن به محل کار ، مسکن ، هتلهای مجهز و خدمات رفاهی فراهم شده است . این شهر در منطقه ساحلی جمیرا بهترین مکان شهر دوبی در ساحل آبهای خلیج فارس در کنار هتلهای بین المللی تاسیس شده است .
کانال آبی به طور 5/3 کلیومتر در موازات ساحل جمیرا و ساخت تاسیسات کارخانه ای و مسکونی و تجاری برای 10 هزار نفر و نیز ساخت هتل ها و اماکن تفریحی که برای 10 تا 14 سال آینده در نظر گرفته شده از جمله برنامه های توسعه ای شهر اینترنت دوبی می باشد .
از جمله برنامه های دیگر در نظر گرفته شده در دوبی ایجاد شهر تبلیغات است که چند ماه گذشته ساخته شده و قرار است به زودی به طور کامل مورد بهره برداری قرار گیرد . به گفته مسولان شهر دوبی بیش از 90 درصد مساحت این شهر واگذار شده است و در روزهای آینده با حضوز تعداد زیادی از موسلان بلند پایه اماراتی و نیز نمایندگان شبکه ماهواره ای ، رسانه خبری جهانی ، منطقه ای ، محلی و کارشناسان رایانه در منطقه افتتاح خواهد شد .
به طور کلی مسولام حکومت محلی دوبی در نظر دارند شهر دوبی را از وضعیت کنونی که مرکزی برای صادرات و واردات کالا در آمده است به منطقه ای برای فعالیت های تجاری الکترونیکی نیز تبدیل کنند . اشباع بازار مصرف در کشورهای منطقه خلیج فارس از عمده ترین دلایل اقدام مسولان امارت در جهت رشد و توسعه اقتصاد مبتنی بر قوانین سهل و آسان می باشد . مزایای استفاده از تجارت الکترونیک برای ایران ما چه منافعی دارد .

راه اندازی تجارت الکترونیک به لحاظ کاهش هزینه مبادلات ، سرعت بخشیدن به انجام مبادله ،؛ تقویت موضعی رقابتی کشور در جهان ، بهره گیری از فرصت های زود گدر در عرصه صادرات و حتی خرید به موقع کالا از خارج از کشور دارای منافع متعدد در زمینه اهش هزینه و تورم و افزایش صادرات و اشتغال و تولید می باشد . لیکن در این بخش از گزارش تنها به برآورد کاهش هزینه مبادلات اکتفا می شود زیرا همین عامل به تنهایی تجارت الکترونیکی را دارای توجیه اقتصادی می نماید .
طبق برآوردهای به عمل آمده ارزش فعلی صادرات جهانی کالا و خدمات حدود 7 هزار میلیارد دلار است که از این مبلغ 500 میلیارد دلار صرف تهیه و مبادله اسناد تشکیل می دهد و با الکترونیکی شدن این مبادلات هزینه تهیه و مبادله اسناد به شدت کاهش خواهد یافت . برآوردهای انجام شده نشان می دهد که استفاده از مبادله الکترونیکی اطلاعات به جای روشهای سنتی مبتنی بر کاعذ بین 21 تا 70 درصد صرفه جویی در هزینه فعالیت های مختلف تجای می شود. بدین ترتیب با الکترونیکی کردن مبادلات می توان حدودا بین 5/1 الی 5 درصد ارزش مبادلات باشد . اما ارزش مبادلات در کشور چقدر است ؟

طی سالهای 78-1357 ارزش جاری تولید ناخالص داخلی کشور بیش از دو برابر حجم نقدیگی بوده است . به عبارت دیگر سرعت گردش پول اندکی بیش از 2 است و با مبنا قرار دادن این رقم ارزش مبادلات در کشور لااقل دو برابر ارزش تولید ناخالص خواهد بود .
در جداول پیوست لایحه برنامه سوم تسعه نرخ رشد سالانه تولید ناخالص داخلی 6 درصد و متوسط نرخ رشد سالانه تورم 9/15 درصد پیش بینی گردیده بود . بنابراین می توان گفت که ارزش جاری تولید ناخالص داخلی کشور در طول سالهای برنامه با نرخ 22 درصد در سال افزایش خواهد یافت و از 7/416 هزار میلیارد دلاتر در سال 1378 به رقم 2/1126 هزار میلیارد ریال در سال 1383 بالغ خواهد گردید . با فرض ثابت ماندن سرعت گردش پول ، حجم مبادلات از 6/1016 هزار میلیارد ریال ذر سال 1379 به 4/2252 هزار میلیارد در سال پایان برنامه سوم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی ایران خواهد رسید . با مبنا قرار دادن رقم 5/2 درصد برای صرفه جویی حاصله میزان صرفه جویی در انجام مبادلات اقتصاد کشور از 4/25 هزار میلیارد در سال 1379 به 3/56 هزار میلیارد ریال در سال 1383 بالغ خواهد گردید و در طول برنامه سوم 6/196 هزار میلیارد ریال صرفه جویی به عمل خواهد آمد .
بدیهی است که انجام کلیه مبادلات اقتصاد کشور به صورت الکترونیکی در کوتاه مدت امکان پذیر نیست . اگر فرض کنیم که الکترونیکی شدن مبادلات تنها در عرصه تجارت خارجی کشور صورت گیرد به واقعیت نزدیکتر خواهیم بود . طی سالهای اخیر نسبت ارزش مبادلات و واردات کالای کشور به تولید ناخالص داخلای حدود 30 درصد بوده است .
بنابراین با فرض ثابت ماندن این نسبت ( علیرغم آزادسازی نسبی تجاری و جهش مورد نظر در صادرات غیر نفتی کشور ) میزان صرفه جویی حاصل از الکترونکی کردن مبادلات خارجی کشور معادل 30 درصد ارقام مذکور برای کل کشور خواهد بود که از رقم 62/7 هزار میلیارد در سال 1379 به 89/15 هزار میلیارد در سال 1383 بالغ خواهد گردید و در مجموع 98/58 هزار میلیارد در سول سالهای برنامه سوم صرفه جویی به عمل خواهد آمد . حالا می خواهیم با هم مرور کنیم چرا رشد تجارت الکترونیک در کشور ما نسبت به کشورهای توسعه یافته کمتر است

1- فقدان زمینه های حقوقی لازم برای استفاده از تجارت الکترونیکی از قبیل عدم مقبولیت اسناد و امضاهای الکترونیکی در قوانین و مقررات جاری
2- نبود سیستم انتقال الکترونیکی وجوه و کارتهای اعتباری
3- محدودیت خطوط ارتباطی و سرعت پایین آنها در انتقال داده های الکترونیکی
4- نبود شبکه اصلی تجارت الکترونیکی در کشور و سخت افزار و نرم افزار مربوطه آن
5- عدم اطلاع کافی موسسات بزرگ و کوچک داخلی از تجارت الکترونیک و مزایای آن
6- هزینه اولیه نسبتا بالای استفاده از تجارت الکترونیکی در شرکتهای دولتی و خصوصی به ویژه برای موسسات کوچک و نبود انگیزه لازم در آنها برای استفاده از این روش
7- کمبود دانش و فرهنگی استفاده از تجارت الکترونیکی و شبکه اینترنت
8- لزوم حمایت از حقوق مصرف کنندگان در تجارت الکترونیک
9- حقوق گمرکی و مالیات های قابل وصول از تجارت الکترونیکی
10- تامین امنیت لازم برای انجام مبادلات الکترونیکی و محرمانه ماندن اطلاعات مربوطه رویکرد دولت جمهوری اسلامی ایران

با عنایت به گسترش سریع و شتابان تجارت الکترونیکی در جهان تاثیر این امر بر افزایش کارایی تجاری و حفظ و تقویت موقعیت رقابتی کشورها ، ناگریز بودن استفاده از این شیوه مبادلات در آینده و توجیه قوی اقتصادی این امر ضرورت دارد .از هم اکنون و به روشنی رویکرد خود در ارتباط با این موضوع را اعلام و سیاست ها و اقدمات خاص را برای تحقق این امر اتخاذ نمایم . البته در مواد قانونی راه کارهای اجرای قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی اقدامات و سیاست هایی در راستای این مطلب وجود دارد . به عنوان مثال در ماده 94 قانون برنامه سوم توسعه انجام داد و ستد الکترونکی و اوراق بهادار در سح ملی در ماده 103 همین قانون دستیابی آسان به اطلاعات داخلی و خارجی زمینه سازی برای اتصال کشور به شبکه های جهانی بهبود خدمات و ترویج استفاده از فناوریهای جدید و ایجاد زیر ساخت های ارتباطی . شاهراهای اطلاعاتی لازم با پهنای باند کافی و گسترده در ماده 116 راه اندازی شبکه جامع اطلاع رسانی بازرگانی کشور و در راه کارهای بخش بازرگانی اموری نظیر تنظیم و پیشنهاد لایحه تجارت الکترونیکی ، برگزاری دوره های آموزش فنی – کابردی در زمینه تجارت الکترونیکی و بالاخره الزام شرکت ها ، موسسات و سازمان های دولتی دخیل در صادرات به انجام حداقل 50 درصد از مبادلات خارجی از طریق بهره گیری از فناوری تجارت الکترونیک تصریح شده اند .
حالا به منظور حصول اطمینان از توفیق این فرآنید ضرورت دارد دولت جمهوری اسلامی ایران نیز مانند سایر دول جهان با ارایه چارچوبی مشخص رویکرد خود به این را بیان و مجموعه اقدامات و سیاست های که اجرای آنها را ضروری می داند مشخص نماید . در این رویکرد باید به وضوح جایگاه و نقش دولت و بخش های غیر دولتی معین گردد چارچوبی قانوی لازم پیش بینی شوند زیر ساختهای مورد نیاز و چگونگی و سرعت تامین آنها معین گردد و وظایف و سیاست های فوق وزارتخانه یا سازمان خاصی مسول شناخته شود .

5- اهمیت تجارت الکترونیک

تجارت الکترونیک هنوز برای بسیاری از مردم مفهوم جدیدی است، اما در عصر اطلاعات، هدایت فعالیت های کسب و کار از طریق اینترنت، به ویژه برای شرکت های کوچک و متوسط که می خواهند با شرکت های بزرگتر رقابت کنند، بخش جدا نشدنی از پیکر فعالیت های تجاری سازمان است . براساس اظهار نظر سازمان تکنولوژی اطلاعات آمریکا، انقلاب تجارت الکترونیکی به شرکتهای کوچک امید بخشید تا بتوانند در کنار شرکت های عظیم به تجارت بپردازند. شرکت های کوچک باید عضو سیستم تجارت الکترونیک شوند، در غیر اینصورت توانایی خودشان را برای باقی ماندن در صحنه رقابت کسب و کار از دست خواهند داد . مبادله الکترونیک اطلاعات یکی از قدیمی ترین و بنیادی ترین ابزارهای یکپارچه سازی فعالیت های تجاری است. جالب اینکه به علت ماهیت سازگار استانداردسازی های صورت گرفته، این ابزار هنوز هم یکی از مفیدترین و پیشرفته ترین کاربردهای تجارت الکترونیکی امروزی محسوب می شود . مبادله الکترونیک اطلاعات EDI ، تبادل اطلاعات تجاری در یک الگوی استاندارد شده میان رایانه هاست. در تبادل الکترونیکی اطلاعات، اطلاعات بر اساس یک الگوی مشخص که توسط طرفین مبادله کننده تعیین شده است، سازماندهی می شود، به طوری که اجازه می دهند رایانه ها بدون دخالت، مبادله را صورت دهند و نیازمند هیچ گونه دخالت عامل انسانی یا ورود مجدد اطلاعات نیستند. سه دلیل عمده زیر برای به کارگیری مبادله الکترونیک اطلاعات وجود دارد : 1- کاهش مبادلات کاغذی
2- کاهش ورود مجدد اطلاعات
3- سرعت و سادگی استانداردهای مبادله اطلاعات در اسناد الکترونیکی بسیار زیاد هستند حتی صنایع گوناگون در کشورهای مختلف نیز استانداردهای خاص خود را دارند .
واژه وب سایت آنچنان عرف شده است که بسیاری از مردم اعتقاد دارند" اگر وب سایتی برای خودتان بسازید ، موفقیت از آن شما خواهد بود ". در روزهای اول که اینترنت به کار گرفته شد ممکن بود این امر به حقیقت بپیوندد ولی در حال حاضر که میلیون ها معامله تجاری از طریق وب سایت صورت می پذیرد این امر دیگر میسر نیست. در ابتدا فرد باید هدف معقول و قابل حصولی را انتخاب کرده و بعد برای تحقق آن برنامه ریزی کند. کسب وکار از طریق اینترنت ارزانتر از باز کردن فروشگاه خرده فروشی است و قابلیت دسترسی به مشتریان بیشتر است و همچنین هزینه دسترسی به مشتریان قطعا" کمتر از روشهای معمول تبلیغات است .
پس از اینکه برنامه خود را تدوین کردید چه چیزی را می بایست مدنظر قرار دهید؟ آنچه در زیر خواهد آمد سوال نهایی است که برای برنامه ریزی کسب و کار خود باید مد نظر داشته باشید : مشتریان ما چه کسانی هستند و ترجیحات آنها چیست ؟
استراتژی شرکت برای معرفی کالا و خدمات به مشتریان چیست ؟
شرکت ، محصولات ، بازاریابی و سایت شما چه مشخصه منحصر به فردی دارد ؟
چگونه این عوامل باعث افزایش فروش می شوند ؟
برای فروش محصولات خود از چه استراتژی خاصی استفاده می کنید ؟
o چه هزینه هایی مرتبط بر فروش محصولات شما است ؟
صورت گردش وجوه نقد شرکت برای دو سال اول به چه صورت خواهد بود ؟
o چه نوع برنامه ریزی باعث جذب مشتریان بالقوه خواهد شد ؟
به ازای هر سفارش ، چه تعداد مشتری از سایت شما دیدن خواهند کرد ؟
چه میزان سرمایه گزاری برای تحقق موارد فوق مورد نیاز است ؟

6- استقرار چار چوب سازمانی مناسب

چارچوب مناسب سازمانی شامل موضوعات مختلف، از جمله تجزیه و تحلیل اطلاعات در شرکت و حصول اطمینان از طبقه بندی درست اطلاعات مشتریان است که سیستم اینترنت این ویژگی را به خوبی تامین می کند. از عملکرد خوب نیروی انسانی نیز می بایست اطمینان کافی به دست آورد تا مرتبا وب سایت را به رویکرد و خدمات فنی مورد نیاز را پوشش دهد. از طرف دیگر همچنان که تعداد وب سایت ها رو به افزایش است، روزبه روز بر اهمیت موضوع بازاریابی از این طریق افزوده می شود. بدین جهت ضروری است تمام معاملات تجاری با استراتژی تجارت الکترونیک شرکت سازگاری یافته تا از این طریق کانال توزیع اطمینان بخشی برای کسب و کار شرکت فراهم شود .

7- احترام به انتظارات مشتریان

برای درک انتظارات مشتریان لزوما باید در اینترنت به بررسی و تحقیق پرداخت، مشتریان اینترنتی، بخش جدیدی از مشتریان را تشکیل می دهند و لازم است اطلاعات و علایقشان مورد توجه قرار گیرد. بدین منظور باید تمایزات بین کسب و کار از طریق اینترنت و کسب و کار عادی مورد توجه قرار گرفته و از تجزیه و تحلیل آن به مزیت های رقابتی دست یافت. یک سایت خوب بین گرافیک های جذاب و سرعت بارگذاری، موازنه مطلوب برقرار می کند. این امر دسترسی مشتری به اطلاعات مورد نیاز را آسان می کند. باتوجه به این مطلب لازم است در وب سایت ها به جستجو پرداخته و زمانی را برای بررسی این موضوع که رقبا چه می کنند، اختصاص داد . وب سایت ها منبع غنی برای تحقیقات رقابتی و درک این که چه کاری را بهتر از دیگران می توان انجام داد و یا چه کاری را دیگران بهتر انجام میدهند، است . در نهایت بایستی دید به چه طریقی می توان از اینترنت برای افزایش مزیت رقابتی شرکت سود برد و از آن علیه رقبای خود استفاده کرد .

8- کیفیت وب سایت

از لحظه ای که صفحه اول وب سایت در مقابل دید مشتری ظاهر می شود، ده ثانیه وقت داریم تا او را به جمع مشتریان خود اضافه کنیم .
هدایت مشتری – مطمئن شوید مشتری می تواند به آسانی اطلاعات مورد نیاز خود را به دست آورده و از صفحه ای به صفحه دیگر برود و دقیقا میزان قابل قبولی از اطلاعات در اختیار وی قرار گیرد. تصویر محصولات باید از کیفیت خوبی برخوردار باشد. کیفیت نامطلوب تصاویر محصول، مشتریان بالقوه را کاهش می دهد. تصویر محصولات باید واضح و جذاب باشد، به یاد داشته باشیم .

9- گسترده فکر کنید، اما محدود عمل کنید

به محض اینکه روی شبکه اینترنت قرار گرفتید، یک شرکت بین المللی خواهید بود. درخواست های مختلفی از سراسر دنیا دریافت خواهد کرد، بنابراین باید برنامه ریزی کنید چگونه با این موضوع برخورد کنید. اگر از قبل استراتژی بین المللی داشته باشید، دارای مزیت رقابتی هستید. بسیاری از شرکتها به آسانی این موضوع را نادیده می گیرند. البته نباید از بازارهای محلی نیز غافل ماند، بسیاری از فرصتهای کسب و کار در تجارت الکترونیک از تقاضای خدمات و محصول بازار محلی نشات می گیرد .
بنابراین قویا توصیه می شود از ابتدا روی محل تمرکز شرکت در بازار محلی و این که تا چه حدودی رقابت پذیر هستید مطالعه کنید .

10- روش های پرداخت

کارت اعتباری – در حال حاضر کارت اعتباری معمول ترین روش پرداخت بهای محصولات و خدمات از طریق شبکه اینترنت است. مشتری به صورت online فرم مخصوص سفارش راکه حاوی اطلاعات کارت اعتباری هست را تکمیل می کند. بسیاری از کارت های اعتباری این نوع معاملات را پوشش می دهند که بدین ترتیب شانس فروش برای شمار قابل توجهی از مشتریان افزایش می یابد. یک نوع کارت های اعتباری دارای ( PIN) مجازی هستند که سطح بالاتری از امنیت را برای مشتریانی که نگران سوءاستفاده از اطلاعاتشان هستند، فراهم می سازد. بدین ترتیب برای هر خرید ابتدا یک پیام الکترونیک برای صاحب کارت اعتباری ارسال می شود تا معامله را تایید کند و سپس کالا برای مشتریان فرستاده می شود . کارت ATM – کارت ATM یا کارت Debit در اروپا رواج دارد و به آن EC می گویند. مزیت آن برای فروشنده ، هزینه کمتر معامله نسبت به چکهای معمول است. این کارت ها همانند کارت های اعتباری عمل می کنند، برخی شرکتها این کارتها را برای پرسنل خودشان صادر می کنند تا از کالا ها و خدمات خاصی استفاده کنند. انتظار می رود این کارتها برای تجارت الکترونیک با بنگاه در شبکه اینترنت به حالت استاندارد در آید . چک های الکترونیک – چک های الکترونیک همان مشخصه های چکهای کاغذی متعارف را دارند. در آسانترین شکل این سیستم ها، مشتری فرم مخصوصی را در شبکه اینترنت تکمیل میکند. سپس این اطلاعات نزد فروشنده ارسال و روی فرم های خام چک نزد وی بوسیله پرینتر چاپ شده و تبدیل به چک کاغذی می شود، این روش پرداخت هنوز مرحله تولد را می گذراند . کیف پول دیجیتال - کیف پول دیجیتال راه حل دیگری برای امنیت کارت های اعتباری است. برای ایجاد کیف پول دیجیتال، مشتری اطلاعات کارت اعتباری خودش را ارایه می کند، و یک کد مخفی که به کارت اعتباری وی ارتباط دارد، دریافت می کند. در خلال خرید online ، کد کیفیت پول دیجیتال که از طریق شرکت ارایه کننده کارت اعتباری مورد تایید واقع شده ، برای انجام معامله، الزامی است . شارژ الکترونیک – شارژ الکترویک این امکان را به مشتری می دهد تا به صورت online خرید کرده و هزینه مربوطه را از طریق قبض تلفن پرداخت کند. این طریق پرداخت در حال حاضر فقط در کشورهای آمریکا و کانادا امکان پذیر بوده و قرار است در آینده به اروپا نیز تسری یابد .

11- کاهش هزینه ها

تجارت الکترونیک به شرکت ها کمک می کند تا کالای خود را به شکل مناسب معرفی کنند. در سایت شرکت، به آسانی انواع اطلاعات جدید و مرتبط بامحصول و کسب و کار به مشتریان ارایه می شود .
اگر مشتریان شرکت تشویق شوند تا به صورت منظم از سایت بازدید کنند، پولی را که قرار است برای بازاریابی و تبلیغات هزینه شود صرفه جویی می شود . البته در درجه اول باید وب سایت به مشتریان معرفی شود . اگر مشتریان سایت را بازدید کرده و ارضا شوند، به احتمال زیاد هرزگاهی برای دیدن محصولات جدید به سایت مراجعه می کنند . هر چند اگر هدف کاهش هزینه در زمینه بازاریابی باشد ، باید راه حل مناسب از طریق اینترنت و تجارت الکترونیک ارایه شود، تا نیاز به سرمایه گذاری دراین زمینه کاهش یابد .

12- افزایش فروش

کانال جذب بازار جدید می تواند به شکل موثرتری به مشتریان بالقوه جدید و یا حتی مشتریان فعلی ختم شود. بدون شک، اینترنت، به عنوان وسیله ای بسیار شایع جهت خرید مطرح است و بسیاری از مشتریان این نوع خدمت را به لحاظ تنوع انتخاب، زمان خرید، محیط جذاب تر و ... ، مطلوبتر یافته اند . این حقیقت بیانگر قابلیت گسترش بازار از طریق تجارت الکترونیک است. کاهش هزینه ها از طریق مبادلات تجاری الکترونیک، این امکان را فراهم می سازد تا قیمت های کمتری به مشتریان پیشنهاد شود که به طور قطع به افزایش فروش ختم می شود . یکی از مهمترین و بازارگراترین کاربردهای عملی تجارت الکترونیک، بخش مصرف گرایی آن است این کاربردها شامل خرید از راه دور، عملیات بانکی، دلالی سهام و تبلیغات مستقیم است، به هر حال همان طور که انتظار می رود پتانسیل عظیم این بخش، بیشتر انگیزه های مرتبط با تجارت الکترونیک را به خود جلب می کند . در آینده شرکتها و شریکهای تجاری می توانند از طریق ایجاد ارتباط ایمن میان شبکه های فرعی و شبکه های شرکای تجاری در یک اکسترانت، که تکیه بر توانایی ارتباطات اینترنتی و نرم افزاری آن دارد، به گسترش و توسعه محصول، تولید و توزیع و یا تحویل محصولات خود بپردازند .
از طرف دیگر این نوع عملیات و سهیم شدن در اطلاعات منجر به رقابت بسیار شدید در بازار می شود. سازمان ها در این بازار دیگر نمی توانند با روش های سنتی مدیریت، موفق باشند. در نتیجه، پیدایش سازمان های مسطح و ساختار مجازی، انجام کار از راه دور و استفاده از منابع خارج از سازمان گسترش خواهد یافت، که آثار آن نقش تجارت الکترونیک را در موفقیت شرکت ها، انکار ناپذیر می سازد .

بیمه الکترونیک

1- بیمه الکترونیکی چیست؟

بیمه الکترونیکی چیست؟ تاریخچه رشد آن در ایران و دیگر نقاط جهان چگونه بوده است؟ مزایا، مشکلات، آثار و موانع رشد بیمه الکترونیک چیست؟ این مجموعه پرسش هایی است که قصد داریم در این مقاله درباره آن صحبت کنیم.بیمه الکترونیکی E Insurance به معنای عام به عنوان کاربرد اینترنت و فناوری اطلاعات در تولید و توزیع خدمات بیمه ای اطلاق می شود و در معنای خاص، آن را می توان به عنوان تامین یک پوشش بیمه ای از طریق بیمه نامه ای دانست که به صورت آنلاین درخواست، پیشنهاد، مذاکره و قرارداد آن منعقد می شود.

2- فناوری اطلاعات و بیمه مجازی

استفاده از فناوری اطلاعات به عنوان یکی از کانال های توزیع نه تنها در صنعت بیمه بلکه در دیگر صنایع در جهان در دستور کار قرار دارد.مزایای استفاده از فناوری اطلاعات باعث شده است بخش عظیمی از سرمایه گذاری های بیمه گران در این حوزه به کار گرفته شود. از دید بیمه گران دنیا باید فناوری اطلاعات جایگزین روش سنتی فروش بیمه شود و به عنوان یک کانال توزیع در کنار دیگر کانال های مرتبط قرار گیرد. از نتایج به کارگیری صنعت بیمه الکترونیک در شرکت ها و سازمان ها می توان به این موارد اشاره کرد: ۱) کاهش هزینه تولید اسناد و مدارک ۲) حذف سریع اطلاعات تکرار شده و اشتباه ۳) افزایش اطلاعات مستند و قابل اطمینان ۴) افزایش امکان دسترسی و ارائه سریع تر خدمات به مشتریان ظرفیت کاهش هزینه با به کار گیری سیستم خرید و فروش الکترونیک به ویژه برای شرکت های بیمه ای که به روند کار موثر و جریان پیوسته آن ارتباط دارد، فراهم آوردن امکان تولید و به کارگیری اسناد، فرم های الکترونیک، مدت زمان انجام کار را از ماه ها به هفته کاهش می دهد.به علاوه ارزش افزوده، کارایی و بازدهی بالا، امنیت، کاهش زمان درگیر با کار و ایجاد یک زمینه رقابت به صورت متفاوت از بهترین نتایج استفاده از سیستم خرید و فروش اینترنت است.

3- کارایی بیمه الکترونیکی E-Insurance

کارایی بیمه الکترونیکی E-Insurance عبارت است از: ۱) بیمه الکترونیکی هزینه های مدیریتی و اداری را از طریق پروسه اتوماسیون کسب و کار کاهش می دهد و اطلاعات مدیریتی را بهبود می بخشد. ۲) کارمزد پرداختی به واسطه ها را از طریق فروش مستقیم بیمه نامه به مشتری کاهش می دهد (البته بخشی از این کارمزد باید صرف جذب مشتری و بازاریابی شود)کاهش هزینه در بازار رقابتی موجب کاهش حق بیمه می شود و به مشتریان و مردم اجازه خرید بیمه بیشتری را می دهد که نتیجه آن نفوذ بیشتر بیمه در کشور است.

4- مروری بر مزایای فروش الکترونیکی بیمه

۱) در جهان کنونی به علت تشابه محصولات بیمه ای، رقابت در قیمت برای بیمه گران مشکل است و با توجه به این که تمایز بین بیمه گران در ارائه خدمات وجود دارد، بنابراین تدارک الکترونیکی برای فروش بیمه از اهمیت ویژه ای برای کاهش هزینه و قیمت برخوردار است. هم چنین براساس برآورد انجام شده هزینه های فروش، امور اجرایی و تسویه خسارت در بلند مدت بین ۹ تا ۱۲ درصد بسته به نوع رشته بیمه کاهش می یابد. ۲) پایین آمدن هزینه در فضای رقابتی موجب کاهش قیمت و در نهایت افزایش نفوذ بیمه می شود. ۳) بیمه الکترونیک موانع ورود به بازار را کاهش و رقابت را افزایش می دهد و اینترنت این اجازه را به بیمه گران می دهد که از فرآیند پر هزینه و طولانی راه اندازی شبکه سنتی فروش پرهیز کنند. ۴) به دلیل ماهیت اطلاعات (Information - Intensive) فعالیت بیمه ای برای تجارت الکترونیکی مناسب است. ۵) امکان انتشار سریع اطلاعات و در حجم زیاد از طریق اینترنت به وجود می آید.۶) برای رشته های بیمه ای با پیچیدگی و ارزش معاملاتی بیشتر نظیر بیمه های مستمری، بیمه درمان و بسیاری از بیمه های کسب و کار که به مشاوره زیاد نیاز دارد، نیز اینترنت می تواند به عنوان ابزار بازاریابی یا پشتیبانی تسویه خسارت مورد استفاده قرار گیرد.

5- مروری بر مشکلات فروش الکترونیکی بیمه

۱) به علت این که بیمه فروختنی است نه خریدنی، فروش بیمه الکترونیکی فشار لازم را برای جذب مشتری های بالقوه ندارد. ۲) به کارگیری بیمه الکترونیکی در رشته های پیچیده بیمه ای و دارای ارزش بالای معاملاتی مناسب نیست. ۳) به کارگیری روش فروش الکترونیکی بیمه بیش از هر چیزی نیازمند توسعه فرهنگ بیمه و همگانی شدن آن است. ۴) نبود ساخت مناسب مخابراتی و الکترونیکی حق بیمه و دریافت خسارت در کشورهای در حال توسعه مانع گسترش فروش الکترونیکی بیمه است.۵) نقص انتقال اطلاعات، ممکن است اعتبار و کارآمدی یک قرارداد بیمه ای را تحت تأثیر قرار دهد و مشکلات جدی ایجاد کند. ۶) نگرانی از فاش شدن اطلاعات شخصی افراد مانع مهمی برای توسعه بیمه الکترونیک است. ۷) بیمه الکترونیک مراحل مبادله را شتاب می دهد و فرصت های زیادی برای کلاه برداری ایجاد می کند. ۸) قانونی نبودن امضای الکترونیکی مانع فروش آنلاین بیمه است.

6- انواع بیمه های معمول و تعامل با بیمه الکترونیک E-Insurance

بازاریابی روی اینترنت برای محصولاتی به شیوه توزیع آنلاین مناسب است که می توان آن ها را استاندارد کرد و با تعداد محدودی از پارامترها، تشریح و نرخ گذاری کرد؛ نظیر بیمه خودرو، بیمه مسئولیت خصوصی، بیمه خانوار و بیمه عمر زمانی.البته این بدان معنا نیست که دیگر محصولات بیمه ای از فرصت های فراوانی که تجارت الکترونیکی در اختیارشان می گذارد برای بهبود کیفیت خدمتشان استفاده نکنند.

7- پیش نیازها و پیش شرط های بیمه الکترونیک E-Insurance

یک قرارداد بیمه یا بیمه نامه مثل دیگر قراردادها به ۴ شرط نیاز دارد: ۱) قانونی بودن Legality ۲) ظرفیت و قابلیت (Capacity) ۳) پیشنهاد (Offer) ۴) قبول (Acceptance)

8- پیش شرط های بیمه الکترونیک

اگر همه یا برخی از این شرایط وجود داشته باشد فروش آنلاین بیمه مشکل خواهد بود: ▪ امضای الکترونیکی قانونی نباشد. ▪ طبق مقررات، اسناد فیزیکی (بیمه نامه ها) باید به مشتریان تحویل داده شود و کپی آن نزد بیمه گر و نماینده نگهداری شود. ▪ چارچوب اسناد بیش از حد مقرراتی باشد. ▪ بیمه گران و نمایندگان موظف به ارائه فیزیکی مجوز صدور بیمه باشند. ▪ تصویب فیزیکی پوشش بیمه ای توسط شخص ثالث (نماینده دولت ...) ضروری باشد.

9- بیمه الکترونیک E-Insurance و نهادهای نظارتی

از نظر نهادهای نظارتی نگرانی کشورهای در حال توسعه به طور معمول فعالیت های خارج از مرز و چگونگی حفاظت از منافع مصرف کنندگان در دیگر حوزه های قضایی است.البته خیلی از کشورها برای ارائه خدمات در داخل کشور دریافت مجوز را ضروری و فعالیت خارج از مرز را ممنوع کرده اند. بنابراین تجارت بین مرزی در بیمه های اشخاص (Personal line) و محصولات بیمه ای انبوه (Mass Ins. Products) توسعه نیافته است. هم چنین بیمه الکترونیکی به عنوان کانال جدید توزیع محصولات بیمه ای ایجاب می کند که روند مراحل مبادلات شتاب یابد و فرصت های زیادی برای کلاه برداری و تقلب ایجاد شود. بنابراین نهادهای نظارتی باید روش های نظارتی را متحول کنند تا بتوانند در حفظ منافع مصرف کنندگان واکنش سریع نشان بدهند. البته ظهور بیمه الکترونیکی اصول نظارت فعلی را در بازار بیمه به طور بنیادی تغییر نمی دهد.

10- نظارت بیمه الکترونیک E-Insurance

برای بررسی ویژگی های نظارت بیمه الکترونیک انجمن بین المللی نظارت کنندگان بیمه(IAIS) یک گروه کاری برای تجارت الکترونیکی و اینترنت تشکیل داد که این گروه اصول نظارت بیمه در اینترنت را منتشر کرد که در کنفرانس سالانه IAIS در کیپ تاون آفریقا در ۱۰ اکتبر ۲۰۰۰ تصویب شد. در بیشتر کشورهای در حال توسعه بیمه گران باید نرخ و شرایط و فرم بیمه نامه را قبل از ارائه به مردم به تایید نهاد نظارتی برسانند. این امر درمورد بیمه گرانی که بیمه را با استفاده از اینترنت ارائه می کنند نیز صادق است. نهادهای نظارتی باید توجه ویژه ای به نرخ و شرایط و نوع قرارداد بیمه ای که در وب سایت عرضه می شود داشته باشند. نهاد نظارتی باید مطمئن باشد که قرارداد مربوط یک پایه قانونی دارد و برخلاف منافع بیمه گذار نیست چون که در بیمه الکترونیک بیمه گذار به طور معمول در چانه زنی و مذاکره برای مواد بیمه نامه شرکت نمی کند.

11- جمع بندی مبحث بیمه الکترونیکی E-Insurance

به کارگیری تدریجی کانال اینترنت در ابتدا باید مکانی باشد برای معرفی محصولات بیمه ای، نرخ، شرایط و آموزش مصرف کنندگان و به تدریج با رفع مشکلات بیمه الکترونیکی فروش بیمه استاندارد می شود و اشخاص می توانند از طریق اینترنت ابزار مناسبی برای عرضه بیمه با خدمات بهتر و قیمت پایین تر بیابند یا ارائه دهند.

بازاریابی الکترونیک

1- بازاریابی الکترونیک چیست؟

چگونه یک مشتری جدید پیدا کنیم؟ (جذب مشتری) و چگونه این مشتری جدید را حفظ کنیم؟(حفظ مشتری). این‌ها سوالاتی هستند که در بازاریابی الکترونیک مطرح هستند. بازاریابی الکترونیک همان اهداف بازاریابی سنتی را دنبال می‌کند، با این تفاوت که بازاریابی الکترونیک با به کارگیری ابزارها و روش‌های نوین فناوری جدید به دنبال نوآوری است. می‌توان بازاریابی الکترونیک را به این شکل تعریف کرد: بازاریابی الکترونیک چیست؟ اداره ارتباط متقابل مشتری در یک محیط پیشرفته‌ی رسانه‌ای به منظور کسب سود برای شخص یا سازمان مربوط. بازاریابی الکترونیکی یک عملکردی خاص که تنها با فروش محصولات و خدمات در ارتباط باشد نیست. بلکه فرآیندی مدیریتی است برای اداره کردن ارتباط ایجاد شده میان سازمان و مشتری.

2- عملکرد بازاریابی الکترونیک

عملکرد بازاریابی الکترونیک را می‌توان در سه بخش زیر معرفی و دسته‌بندی کرد 1- یکپارچگی: بازاریابی الکترونیک تمامی مراحل فروش توسط شرکت و همچنین فروش از طریق نمایندگی های شرکت را به صورت یک فرآیند یکپارچه دربرمی‌گیرد. 2- میانجی‌گری(واسطه گری): بازارایابی الکترونیک میزان نیاز و خواسته‌ی مشتریان شرکت را با میزان تولید و ظرفیت ارایه‌ی خدمات توسط شرکت کنترل می‌کند. 3- واسطه‌گری: بازاریابی الکترونیک میان بخش‌های مختلف شرکت از جمله بخش‌های مالی و سرمایه‌گذاران خارجی نقش واسطه را بازی می‌کند.

3- نکات کلیدی بازاریابی الکترونیک

برای درک بهتر نکات کلیدی بازاریابی الکترونیک لازم است ارتباطات متقابل مشتری و سازمان به طور کامل مورد بررسی قرار گیرد. چرخه‌ی بازاریابی الکترونیک شامل چهار مرحله‌ی اصلی است: 1- تهیه و تدارک
2- ارتباط
3- نقل و انتقال
4- خدمات پس از فروش در مرحله تهیه و تدارک سازمان باید نیازها و خواسته‌های مشتریان را تعیین کند. سازمان جهت تولید محصولات و یا ارایه‌ی خدمات خود نیازمند تجزیه و تحلیل نیازهای مشتریان است و این عمل از طریق تفکیک مشتریان صورت خواهد گرفت.
زمانی که محصول (یا خدمت) مطابق سلیقه و خواسته‌ی مشتری طراحی شد مرحله‌ی ارتباط آغاز می‌شود. شرکت (سازمان) باید در مورد ارایه‌ی کالای مورد نظر به مشتری با او مکاتبه کند.

4- مرحله‌ی ارتباط با مشتری

مشتری ارزشمندترین اطلاعات را درباره‌ی محصولات و خدمات خریداری شده ارایه می‌کند. بنابراین باید او را با خدمات پس از فروش که خواسته‌ها و نیازهایش را برآورده می‌سازد، حمایت کرد.
مرحله‌ی ارتباط دارای چهار زیر مجموعه است که حروف آغازین این زیرمجموعه‌ها، کلمه‌ی AIDA را می‌سازد؛ (Attention توجه – Information اطلاعات – Desire خواست و علاقه – Action عملکرد). ارتباط متقابل میان شما و مشتری در طول مرحله‌ی ارتباط باید بسیار نزدیک و صمیمی باشد.
سازمان باید در ابتدا نظر مشتریان را درباره‌ی محصولات و خدمات جدیدی که ارایه کرده است، جلب کند. تبلیغ از طریق بنر وسیله‌ای مناسب برای جذب مشتریان است. برای موفقیت دراین روش باید بنرهای طراحی شده قدرت جلب نظر مشتری را داشته باشند.
پس از این مرحله، سازمان باید اطلاعات مورد نیاز را در اختیار مشتری قراردهد تا او نظرات خود را درمورد محصولات و خدمات ارایه شده مطرح کند. مشتری باید قدرت انتخاب اطلاعات مورد نیاز خود را از میان عنوان‌های مختلف داشته باشد.
شرکت (سازمان) باید برای خرید محصولات و خدمات جدید در مشتری انگیزه‌ی لازم را ایجاد کند. برای رسیدن به این هدف می‌توان از کلیه‌ی امکانات رسانه‌ای موجود در اینترنت بهره جست.

5- آغاز حرکت

فرآیندهای بالا منجر به خریداری محصول یا سفارش خدمتی از سوی مشتری می‌شود. آغاز حرکت!
زمانی‌که مشتری تصمیم به خریداری محصول (یا سفارش خدمتی) گرفت باید ارتباط مستقیم میان او و بخش فروش شرکت برقرار شود.
اگر دو مرحله اول با موفقیت پشت سر گذاشته شوند، مشتری محصول یا خدمتی را که ارایه می‌دهید خریداری خواهد نمود.
مرحله‌ی تحویل کالا (خدمات) نیز اهمیت بسزایی درفرآیند بازاریابی شما دارد، (مطمئن‌ترین فرآیند برای پرداخت پول توسط خریدار و همچنین تحویل به موقع سفارش به مشتری(.
پس از فروش محصول (یا خدمات) نباید فعالیت‌های بازاریابی قطع شوند. در مرحله خدمات پس از فروش تلاش برای ایجاد ارتباط میان مشتری و فروشنده است. جذب مشتری جدید مشکل‌تر و پرهزینه‌تر از نگه‌داری و حفظ مشتریان قبلی است. حفظ مشتری، نیازمند تلاش بیش‌تر نیروی انسانی سازمان مربوط و توانمند کردن سیستم اطلاع‌رسانی است.
مشتری مهم‌ترین عامل در تبلیغ خدمات و کالای ارایه شده است و به همین دلیل باید از خدمات پس از فروش مناسبی بهره‌مند شود.

6- بازاریابی الکترونیک جایگزین بازاریابی سنتی

بازاریابی الکترونیک نمی‌تواند به طور کامل جای‌گزین بازاریابی سنتی شود. اطلاعاتی که ازطریق ارتباط با مشتری در مرحله‌ی خدمات پس از فروش جمع آوری می‌شوند، باعث به وجود آمدن مرحله‌ی تهیه و تدارک می‌شود.
فرآیند بازاریابی الکترونیک تنها بر استفاده از امکانات اینترنت اصرار نمی‌ورزد و از همه‌ی روش‌های بازاریابی بهره‌برداری می‌کند، اما امکاناتی را دراختیار ما می‌گذارد که بازاریابی سنتی فاقد آنهاست. به عنوان نمونه، روش بازاریابی تک به تک (one to one) و یا ارتباط مستقیم با مشتریان.
در حقیقت بازاریابی سنتی و بازاریابی الکترونیک تکمیل کننده‌ی یکدیگر هستند و بازاریابی الکترونیک نمی‌تواند به طور کامل جای‌گزین بازاریابی سنتی شود.

7- عوامل موفقیت در بازاریابی الکترونیک(BONI):

چهار عامل مهم در کسب موفقیت بازاریابی الکترونیک عبارت‌اند از: 1- سود رسانی به مشتری .
2- توانایی ارایه‌ی خدمات و اطلاعات مورد نیاز مشتری به صورت Online.
3- توانایی کنترل و هدایت وب سایت.
4- ایجاد یکپارچگی میان فعالیت‌های بازاریابی الکترونیک با سایر فعالیت‌ها.
استفاده از روش‌های بازاریابی الکترونیک برقراری ارتباط میان مشتری و سازمان را از طریق درک نیازهای مشتریان و با وابسته کردن آن‌ها به محصولات و خدمات شرکت، فراهم می‌کند.

8- فعالیت‌های online برخط برای جذب مشتری

برای جذب مشتری باید فعالیت‌های online شرکت برای او سودآور باشد. همچنین باید خدمات متنوعی به او ارایه شود. خدمات و تسهیلاتی که باعث ایجاد انگیزه‌ی لازم در مشتری جهت خرید (در حال و آینده ) شود. بنابراین محتوای وب سایت و خدماتی که در وب سایت ارائه می‌شوند باید خواسته‌ها و علایق شخصی مشتری را در نظر گرفته و حتا امکاناتی برای ایجاد بخش‌های شخصی برای او فراهم آورد (مانند خدماتی که Yahoo ارایه می‌دهد). شرکت باید خدمات منحصر به فردی ارایه دهد. خدماتی که با سایر رقبا تفاوت داشته باشد. وب از امکانات مختلفی برای معرفی و برقراری ارتباطات online استفاده می‌کند. هر وب سایت باید ترکیبی از اطلاعات مناسب، برقراری ارتباط آسان و مطمئن و انتقال اطلاعات مورد نیاز مشتری را درخود داشته باشد. قرارگیری این اطلاعات در اختیار مشتری موجب آگاه نمودن او می‌شود. تبادل نظر مشتریان موجب ارتباط آنها با سایرین می‌شود و این امکان را به وجود می آورد که اطلاعات مورد نیاز مشتریان در کنار هم قرار گیرد.بروز نمودن اطلاعات و خدمات وب سایت از اهمیت بالایی برخوردار است.
اطلاعات وب سایت باید مختصر و مفید باشند. صفحات وب باید از ساختار مناسبی برخوردار و پیکربندی و کنترا صفحات با یکدیگر تطابق داشته باشد.
مساله مهم همکاری همه اعضای شرکت در فرآیند بازاریابی الکترونیک است، چرا که رضایت مشتری بستگی به میزان عملکرد همه اعضای شرکت به تعهدات‌شان دارد.

9- نتیجه گیری:

بازاریابی الکترونیک همان اهداف بازاریابی سنتی را دنبال می‌کند: جذب مشتری و حفظ آن
فناوری ارتباطات و اطلاعات باعث به وجود آمدن فرصت‌های جدید برای تعریف دوباره‌ی ارتباط بین فروشنده و مشتری می‌شود.
استفاده از روش‌های بازاریابی الکترونیک موجب تقویت ارتباط میان مشتری و فروشنده از طریق درک خواسته‌ها و نیازهای مشتری و وابسته کردن او به کالاها و خدمات فروشنده می‌شود.
با توجه به امکان برقراری ارتباط تک به تک در بازاریابی الکترونیک، فروشنده باید شناخت صحیحی از مشتریان خود داشته باشد.
هر چه میزان شناخت شما از مشتریان خود (نیاز ها، خواسته‌ها، علایق و سلیقه‌ها) بیش‌تر باشد به همان اندازه فرآیند بازاریابی الکترونیک شما موثرتر و بهتر عمل خواهد کرد.
بازاریابی الکترونیک موفق، پیشرفت شرکت را در دنیای الکترونیک به همراه خواهد داشت و باید عضو ثابت و دایم خط‌مشی‌های بازاریابی شرکت باشد.

شهرداری الکترونیک

1- شهرداری الکترونیک چیست؟

شهرداری الکترونیک ، سازمانی است که با بهره گیری از فناوری اطلاعات ، خدمات خود را در حوزه وظایف شهرداری به صورت سریع ، قابل دسترس و امن به شهروندان ارائه می کند .خدمات این شهرداری به صورت 24 ساعته و فارغ از محدودیت های زمانی و مکانی در شهر واقعی است.

2- ویژگی های شهرداری الکترونیک

حذف پرونده های کاغذی و تبدیل آن به اطلاعات دیجیتالی . حذف بخش های مربوط به پاسخگویی تلفنی در سازمان. توجه به ارتباطات الکترونیک و لزوم به کارگیری آن در بخش های پاسخگویی. ایجاد محلی برای تبادل نظرات شهروندان درباره عملکرد شهردار و سازمان شهرداری. پرداخت عوارض های مربوط به نوسازی و ... از طریق اینترنت. حذف روند های مربوط به پرونده های شهرداری و کاهش افزایش رفت وآمد فیزیکی به سازمان. اطلاع رسانی روزبه روز فعالیت های شهرسازی وامور مربوط به شهر.

3- ضرورت ایجاد شهرداری الکترونیک

در دنیای امروز که هر بیشتر به سمت ماشینی شدن قدم می گذاریم دیگر روابط چهره به چهره و مستقیم نمی تواند پاسخگوی مشکلات ما باشد در شهرهای امروز ما با افزایش جمعیت ودر نتیجه آن افزایش ترافیک شهری رو به رو هستیم . هم چنین روش های بروکتراتیک گذشته و کاغذ بازی های پیشین نمی تواند روشی مناسب در جهت رسیدگی به کارهای اداری شهروندان باشد از این سازمان های مهم نظیر شهرداری ها در شهرهای بزرگ که به نوعی قلب تپنده شهر محسوب می شوند باید دست از روش های پیشین برداشته و وارد دنیای الکترونیک و مجازی شوند . دنیای که در آن فعالیت ها بسیار سریعتر و مطمئن تر انجام می گیرد و نیازی به تراکم جمعیت در دنیای فیزیکی نیز نیست. باید برای کاهش ترافیک شهری ، هزینه های انجام کار ، برخوردها و ناراحتی های روانی ، فساد اداری و دهها مشکلی که همه روزه درادارات و سازمان های بزرگ با آن روبرو هستیم چاره ای اندیشید وبهترین راه حل ایجاد سازمان های مجازی است که از مشکلات یاد شده می کاهند و حتی به بهبود روند کاری نیز منجر می شوند . برای کاهش بسیاری از معضلات شهری از جمله ترافیک، آلودگی‌های زیست محیطی و هزینه‌های سنگین ناشی از ترددهای غیر ضروری شهروندان کشور در آینده‌ای نه چندان دور باید خدمات شهرداری از طریق شبکه اینترنت و پایگاه‌های الکترونیکی این نهاد دریافت گردند .این اقدام خود یکی از گام هایی است که در مسیر ایجاد دولت الکترونیک نیز می تواند بسیار موثر باشد .

بانکداری الکترونیک

1- بانکداری الکترونیک چیست؟

بانکداری الکترونیک را می‌توان استفاده از تکنولوژی پیشرفته شبکه‌ها و مخابرات جهت انتقال منبع (پول) در سیستم بانکداری معرفی کرد. در تعریفی دیگر بانکداری الکترونیکی عبارت از ارائه کلیه خدمات بانکی به صورت الکترونیک و از طریق واسطه‌های ایمن و بدون نیاز به حضور فیزیکی مشتری. خدمات بانکداری الکترونیکی به دو روش قابل ارائه است:

2- بانکداری دوگانه (Brick-and-Click)

که ترکیبی از کانال‌های تحویل الکترونیکی و بانکداری سنتی است. بانک‌هایی که فعالیت بانکداری مرسوم را که در آن خدمات بانکی با مراجعه مستقیم مشتریان و در محلی مانند اداره انجام می‌شود، همراه با ارائه خدمات بانکداری اینترنتی.

3- بانک‌های مجازی (Virtual Bank)

بانکی است که صرفا تولیدات و خدمات خود را از طریق کانال‌های توزیع الکترونیکی بدون وجود شعبه انجام می‌دهند.
این گونه بانک‌ها به دلیل صرفه‌جویی‌هایی که از هزینه‌های غیرمستقیم (over head) بهره‌مند می‌شوند معمولا سودی بالاتر از حد متوسط ملی آن کشور پرداخت می‌کنند و صرفا در اینترنت موجود می‌باشند.

4- رویکردهای بانکداری الکترونیک

الف) صفحات وب (وب جهان گستر)
ساده‌ترین شکل بانکداری الکترونیک که به منظور نمایش اطلاعات پیرامون بانک و محصولات و خدمات آن می‌باشد از طریق شبکه جهان وب (وب جهان گستر) می‌باشداین صفحات امکان تعامل مشتریان و بانک را به منظور تبادل اطلاعات فراهم می‌آورد و همچنین وب به عنوان مکانیزمی برای رسیدگی به شکایات و پیشنهادهای مشتریان و به عنوان ابزاری به منظور توسعه ارتباطات تعاملی توسعه سیستم‌های فروش، توسعه خدمات جدید از قبیل پست الکترونیک و ... مورد استفاده قرار می‌گیرد. ماهیت تعاملی کانال‌های الکترونیکی ارتباطات، این امکان را فراهم می‌آورد که احتمال به خاطر سپاری اطلاعات و ماندگاری آن در حافظه افراد افزایش یافته و در نتیجه مشارکت و همکاری مشتری با بانک بهبود یابد. ب) بانکداری اینترنتی
بانکداری اینترنتی به معنی انجام تراکنش‌های بانکی و مالی به کمک اینترنت و تفاوت آن با سایر تراکنش‌های مالی شبکه‌های در نوع شبکه‌ای است که مورد استفاده قرار می‌گیرد، یعنی در بانکداری اینترنتی، اینترنت به عنوان شبکه گسترده جهانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به طور کلی طیف وظایف مالی که از طریق اینترنت قابل دسترسی است، عبارتند از:
?) نمایش حساب‌ها و صورتحساب‌ها،
?) صورتحساب‌های پرداخت ،
?) انتقال پول بین حساب‌ها ،
?) مشاهده ترتیب پردازش حساب‌ها
?) مشاهده تراکنش‌ها ،
?) ترتیب لیست چک‌ها ج) بانکداری خانگی
نوع دیگری از بانکداری الکترونیک، بانکداری خانگی و یا انجام امور بانکی از منزل می‌باشد. در این نوع از بانکداری دسترسی به اطلاعات حساب‌ها و خدمات بانکی از طریق کامپیوترهای شخصی و با استفاده از یک مودم و یک خط تلفن به علاوه یک نرم‌افزار کاربردی مالی و یا بانکی صورت می‌پذیرد. تفاوت عمده‌ای که بین این نوع از بانکداری و بانکداری اینترنتی وجود دارد در نوع شبکه‌ها مورد استفاده می‌باشد. در مجموع بانکداری اینترنتی به عنوان زیرمجموعه بانکداری خانگی است. د) خدمات بانکی مبتنی بر تلویزیون
در این روش با استفاده از تلویزیون‌های ماهواره‌ای ارائه اطلاعات حساب‌های مشتریان بر روی صفحه تلویزیون آنها ارائه می‌شود . امتیاز عمده این نوع خدمات در این است که نیازمند استفاده از کامپیوترهای شخصی نبود و این امر توسعه بازاری این نوع سیستم‌ها را تشویق می‌کند. دو نمونه از این بانک‌ها عبارتند از: HSBC، LIYED. ه) بانکداری تلفنی
در بانکداری تلفنی مشتریان قادر خواهند بود که عملیات مالی خودشان را از طریق تلفن انجام دهند که این خدمات به دو طریق انجام می‌گیرد یکی بانکداری تلفنی مبتنی بر اپراتور . انسانی و دیگری به طور اتوماتیک.

5- پول

پول از هزاران سال پیش در تمدن‌های مختلف وجود داشته است. دوران توسعه و پیشرفت پول را می توان به چند گروه اصلی تقسیم نمود . اول ؛ عبارت است از استفاده از تمام اشیا به عنوان پول (پایاپای). دوم ؛ عبارت است از تجارت با اشیای ارزشمند. سوم ؛ سکه ها. چهارم ؛ اسکناس. پنجم ؛ حساب‌های سپرده و جاری (چک). ششم ؛ پرداخت الکترونیکی و انتقال الکترونیکی وجوه و هفتم ؛ کارت های دیجیتالی.

6- پول الکترونیکی چه مفهومی دارد ؟

امروزه این مسئله پذیرفته شده است که بانکداری الکترونیکی می تواند به دو جریان مجزا تقسیم شود : یکی عبارت است از محصولات پول الکترونیکی، به ویژه در شکل محصولاتی که ارزش را ذخیره می کنند و دیگری عبارت است از تحویل یا دسترسی الکترونیکی به محصولات.
جامعه‌ی اروپا در پیش نویس دستورالعمل خود، پول الکترونیکی را بدین‌گونه توصیف نموده است:
الف- بر روی قطعه‌ای الکترونیکی همانند تراشه‌ی کارت و یا حافظه‌ی کامپیوتر به صورت الکترونیکی ذخیره شده است.
ب- به عنوان یک وسیله‌ی پرداخت برای تعهدات اشخاصی غیر از مؤسسه‌ی صادر کننده، پذیرفته شده است.
ج- بدین منظور ایجاد شده است که به عنوان جانشین الکترونیکی برای سکه و اسکناس در دسترس و اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد.
د- به منظور انتقال الکترونیکی وجوه و پرداخت‌های با مقدار محدود ایجاد شده است.

7- مزایای بانک‌داری الکترونیک

مزایای بانکداری الکترونیک را می توان از دو جنبه مشتریان و موسسات مالی مورد توجه قرار داد از دید مشتریان می توان به صرفه جویی در هزینه ها، صرفه جویی در زمان و دسترسی به کانال های متعدد برای انجام عملیات بانکی نام برد.
از دید موسسات مالی می توان به ویژگی هایی چون ایجاد و افزایش شهرت بانک‌ها در ارائه نوآوری، حفظ مشتریان علی رغم تغییرات مکانی بانکها، ایجاد فرصت برای جستجوی مشتریان جدید در بازارهای هدف، گسترش محدوده جغرافیایی فعالیت و برقراری شرایط رقابت کامل را نام برد.

8- خلاصه مزایا

امکان دسترسی مشتریان به دریافت خدمات بانکی بدون حضور فیزیکی با ارتباطات ایمن. ?ـ استفاده از اینترنت برای ارائه عملیات و سرویس های بانکی و اعمال تغییرات انواع حسابهای مشتری. ?ـ ارائه مستقیم خدمات و عملیات بانکی جدید و سنتی به مشتریان از طریق کانال های ارتباطی متقابل الکترونیک.
آخرین مشکل ما خودسانسوری است، ایرانی‌ها خیلی تمایل ندارند مسائل اقتصادی خود را فاش کنند آن هم به دلیل مالیات است در دنیای الکترونیکی همه چیز ثبت و ضبط می‌شود و مردم ما زیاد از این واقعه راضی نیستند به همین خاطر تمایلی به بانکداری و پول الکترونیک ندارند. اگر بخواهیم این کار را به سرانجام برسانیم به یک عزم ملی و قانون نیاز داریم. هر وقت به یک تعامل و عزم ملی برای به کارگیری بانکداری الکترونیک رسیدیم، 10 سال بعد می‌توانیم شاهد این مقوله در کشور باشیم.

روابط عمومی الکترونیک

1- روابط عمومی الکترونیک چیست؟

روابط عمومی الکترونیک چیست؟ و فرقش با روابط عمومی سنتی چیست؟ روابط عمومی الکترونیک به لحاظ مفهومی فرقی با روابط عمومی سنتی ندارد . در روابط عمومی الکترونیک ما از کاغذ استفاده نمی کنیم و شاید وجه تمایز اصلی روابط عمومی الکترونیک و روابط عمومی سنتی به لحاظ شکلی در همین نکته نهفته باشد؛ چون همه ابزارند و معمولا از ابزار برای رسیدن به اهداف که در فلسفه وجودی هنر هشتم نهفته شده استفاده می شود. به طور کلی، اینترنت کار کارشناسان روابط عمومی را آسان تر کرده است. کارگزاران روابط عمومی به واسطه استفاده از پایگاه ها و سایت ها و پست الکترونیک با سرعت بیشتر به مخاطبانی بیشتر دسترسی پیدا می کنند. یکی از مزیت های اصلی روابط عمومی الکترونیک، تعاملی بودن آن است. کارگزاران روابط عمومی می توانند از طریق تریبون های آزاد فهرست پستی با همکاران خود در سراسر جهان تعامل داشته باشند و اینترنت این تعامل را آسان تر کرده است. در فرم سنتی روابط عمومی، انتقال اطلاعات به طور ناقص صورت می گیرد و هزینه های زیادی صرف اشتباهات می شود. به اعتقاد دکتر مارلو ، این اشتباهات و افزایش هزینه ها سبب شده تا کارگزاران روابط عمومی به استفاده از خدمات فناوری اطلاعات به ویژه روابط عمومی الکترونیک گرایش بیشتری پیدا کنند. همچنین از روابط عمومی الکترونیک می توان برای توسعه طرح های موجود روابط عمومی استفاده کرد که باعث توسعه فعالیت های سنتی آن نیز می شود. به علاوه روابط عمومی الکترونیک، رابطه موجودبین متخصصان روابط عمومی و روزنامه نگاران را تغییر داده و این امر نشانگر این است که روابط عمومی از پوسته یک شغل رابطه یی صرف خارج خواهدشد و به جایگاه شایسته و بایسته خود دست می یابد. مساله دیگر که در این زمینه می توان به آن اشاره کرد این است که روابط عمومی الکترونیک یک چرخه خبری 24 ساعته به وجود آورده است ، یعنی مخاطبان سازمان شما در هر زمان و مکان که اراده کنند می توانند به مطالب مورد دلخواه خود دست پیدا کنند.در واقع، روابط عمومی الکترونیک محدودیت های موجود را از بین برده است . شما در روابط عمومی الکترونیک با تک تک مخاطبان در ارتباط هستید.

2- نقاط ضعف و قوت روابط عمومی الکترونیک چیست؟

ظاهرا نقطه ضعفی در روابط عمومی الکترونیک وجود ندارد . همه ما باید توجه داشته باشیم که روابط‌عمومی الکترونیک یک فن برتر و مدرن است که در اختیار کارگزاران روابط عمومی قرار گرفته است. در آمریکا بیش از 95 درصد کارگزاران روابط عمومی دارایpc متصل به اینترنت هستند و بخش اعظم فعالیت های آنها از طریق اینترنت صورت می گیرد . در آلمان بیش از 60 موسسه و شرکت دولتی و خصوصی از روابط عمومی الکترونیک برای تسریع در اطلاع رسانی و برقراری ارتباط سریع با مخاطبان استفاده می کنند.

3- مفهوم روابط عمومی الکترونیکی و دیجیتالی

روابط عمومی دیجیتالی عبارت است از استفاده از فناوری دیجیتالی خصوصا کاربردهای مبتنی بر وب سایت‌های اینترنتی برای افزایش دسترسی و ارائه خدمات و اطلاعات ارتباطی به کاربران و سازمان‌ها و نهادها و دریافت اطلاعات از طریق آن . این روش زمینه بالقوه‌ای برای کمک به ایجاد رابطه‌ای ساده، روان و مؤثر بین سازمان‌ها و نهادها و ارائه خدمات ارزان قیمت و فوری به کلیه گروههای کاربر را فراهم خواهد کرد. روابط عمومی الکترونیکی و دیجیتالی در واقع فضائی در خدمت کاربر قرار می‌دهد که در آن کاربر، به راحتی به اطلاعات دست پیدا کرده و نیاز خود را مرتفع می‌کند.

4- ویژگی‌های روابط عمومی الکترونیکی و دیجیتالی

روابط عمومی در جوامع اطلاعات آینده نقش مهمی در امر اطلاع رسانی بهینه، ارائه سرویس‌ها و خدمات به تک تک افراد جامعه خواهد داشت. ویژگی‌های خاص روابط عمومی دیجیتال سبب تسهیل دسترسی شهروندان و مخاطبان به اطلاعات و خدمات مورد نیاز و کاهش هزینه‌ها خواهد شد. -در روابط عمومی الکترونیکی بهره‌گیری از فناوری‌های نوین هدف نیست بکه وسیله است وسیله‌ای در جهت ارائه خدمات و سرویس‌های مورد نیاز به مخاطبان. -روابط عمومی دیجیتالی در قید زمان و مکان نیست. خدمات و اطلاعات در تمامی روزها و ساعات در دسترس شهروندان و مخاطبان قرار می‌گیرد. -روابط عمومی دیجیتالی ارتباطی دو سویه بین سازمان ها و مردم حاکم می‌کند. - مخاطب در روابط عمومی دیجیتالی جمع نیست بلکه فردی است. در روابط عمومی الکترونیکی باید پاسخگوی تک تک اعضای جامعه اطلاعات بود.

گردشگری الکترونیک

1- گردشگری الکترونیک چیست؟

گردشگری الکترونیکی نقطه عطفی بین گردشگری و فناوری اطلاعات است که هردو پدیده از عمده ترین فعالیت های در آمدزا و مولد فرصت های شغلی در جهان است گردشگری خود به انواع گوناگونی تقسیم شده است و فناوری اطلاعات نیز با فعالیت های گوناگونی بر توسعه گردشگری تآثیر گذار است.نقش فناوری اطلاعات در توسعه این صنعت از دوبعد قابل بررسی است :یکی بکارگیری فناوری اطلاعات در اطلاع رسانی و ارایِه خدمات گردشگری که به معنی استفاده همه جانبه از پتانسیل های صنعت فناوری اطلاعات در جهت توسعه زیر ساخت های صنعت گردشگردی است و دیگری گردشگری مجازی است که به معنای گردش و سفر به صورت الکترونیکی و شامل اکترونیک شدن منابع گردشگری است.مفهوم گردشگری الکترونیک شامل کلیه اجزا کسب و کار از قبیل تجارت الکترونبکی تحقیق و توسعه الکترونیکی تولید محتوای الکترونیکی و ارایه خدمات به صورت الکترونیکی است.گردشگری مجازی ابزاری است که با آن یک علاقمند به گردشگری بتواند در کوتاهترین زمان ممکن با حداقل امکانات و پایین ترین هزینه و با دانش اندک ظرفیت های گردشگری یک کشور را شناسایی و با یک برنامه هدف دار و هدایتگر از سوی دولت و آژانس ها و مراکز به مکانی خاص مسافرت کند.گردشگری مجازی (e-tourism) مقوله جدیدی است که کمتر از 20 سال از پدید آمدن نمی گذرد گردشگری مجازی به معنای حضور در سرزمین دیجیتال اطلاعات و ارتباطات و ظهور بر پهنه شبکه گسترده جهانی (world wide web) است که امکان مشاهده اطلاعات صوتی تصویری متنی را از دنیای فیزیکی پیرامون ما در اختیارمان می گذارد دور دنیا که در نوشنه های ژول ورن در 80 روز انجامید اکنون با hyper textهای دنیای web با یک کلیک امکان پذیر شده است و شما با یک کلیک از این سوی دنیا به ان سوی دیگر می روید و در این مسافرت حتی یک ریال هم خرج نخواهید کرد ! واژه گردشگری الکترونیک (e-tourism) به معنای کسب و کار الکترونیکی (e-business) در مسافرت و گردشگری الکترونیک است و سه مجموعه متمایز مدیریت کسب و کار نظام های اطلاعاتی مدیریت و گردشگری را شامل می شود.

2- گردشگری در چه مواردی کاربرد دارد و برای چه کسانی مفید است؟

گردشگری الکترونیک برای معرفی جاذبه های باستانی بناهای جذاب اشیای قیمتی و هر پدیده مادی دارای فرم و حجم و اندازه کاربرد دارد و برای تمامی کشور ها به خصوص کشورهای در حال توسعه که غالبا از امکانات و زیر ساخت های مناسب و کافی برخوردار نیست و با احداث و توسعه آن ها بسیار گران تمام می شود و در کوتاه مدت مقدور نیست مناسب تر است بنابراین توسعه این نوع گردشگری در مناطق و کشور های اهمیت تعیین کننده ای دارد که عمده ترین تاکید آن ها بر بازدید از میراث باستانی و سایر پدیده های دارای فرم و حجم و اندازه است این نوع گردشگری برای انواع گردشگری از جمله گردشگری روستایی گردشگری کشاورزی گردشگری ساحلی و هر نوع گردشگری دیگر که هدف گردشگران از آن استفاده از آب و هوا(اقلیمی) افتاب طعم غذاها و جذابیت هایی از این گروه باشد مناسب و پاسخگو نیست به عبارتی استفاده از سواحل نسیم صبحگاهی هوای مطبوع از طریق ابزار الکترونیک ممکن نیست .این نوع گردشگری در کشور هایی که مشکل نیروی انسانی آموزش دیده در رابطه با تور گردانی یا راهنمایان تور دارند موثر خواهد بود .گردشگری الکترونیک برای افراد مانند محققان که صرفا برای مطالعه بر روی یک جاذبه از آن بازدید می کنند بسیار مفید است چرا که امکان بررسی و مطالعه را تا حدودی در محل زندگی یا تحقیق خود خواهند داشت در این نوع گردشگری امکان معرفی صنایع دستی وجود دارد و حتی از طریق تجارت الکترونیک به فروش تولیدات و صنایع دستی کمک می کند.

3- مزایای گردشگری الکترونیک

طبق آداب و رسومی که بین بیشتر مردم دنیا وجود دارد افراد پس از سفر به یک منطقه تولیدات آن جا را به عنوان سوغات برای اقوام خود خریداری می کنند این کار ممکن است با صرف زمان و هزینه فراوان صورت گیرد و در عین حال بسیاری از مسافران تولیدات خاص یک منطقه را به درستی ندانند. اینترنت باعث شده تا تهیه این قبیل کالاها بسیار آسان شود افراد امروزه می توانند با مراجعه به سایت های موجود تمامی تولیدات مناطق مختلف جهان را مشاهده کرده و در صورت تمایل آن ها را بخرند علاوه بر این موارد هتل ها شرکت های هواپیمایی و... که به عنوان بزرگترین حامیان صنعت جهانگردی محسوب می شوند نیز تمام خدمات خود را به صورت مجازی در اختیار مردم قرار داده اند این سرویس های جدید به افراد کمک می کند تا بلیت هواپیما بلیت هتل و دیگر خدمات مورد نیاز خود را در اینترنت و بدون صرف زمان رفتن به شعبه های شرکت های مذکور خریداری کنند که این خود از مزایای گردشگری محسوب می شود و هم چنین این نوع بخصوص گردشگری به افراد امکان می دهد پیش از آن که به صورت فیزیکی سفر خود را آغاز کنند به صورت مجازی و از طریق ابزارهای اینترنتی وارد محل مورد نظرشان شوند و با در اختیار گرفتن برنامه های تلویزیونی مقاله ها گزارش های منتشر شده در نشریات کتب ها درباره آن مکان مزایا و معایب این سفر را در یابند و به راحتی در مورد انجام این سفر تصمیم گیری کنند.به عنوان مثال اگر شما قصد بازدید از موزه لوور در پاریس یا هرمیتاژ در مسکو و هر نقطه دیگری را در دنیا و یا نه در کشور خودتان داشته باشید لازم نیست هزینه های کمر شکنی را به خود تحمیل کنید فقط کافیست پای کامپیوترخودتان بنشینید و با خرید یک کارت اینترنت و در صورت تحت پوشش بودن با استفاده از ADSL منزل به وب سایت آنها مراجعه کنید و گشتی در این موزه ها بزنید و از دیدن اشیا تاریخی و آثار موجود لذت ببرید و سابقه تمام آن ها را نیز مطالعه کنید بعد میتوانید تصمیم بگیرید که آیا شخصا می خواهید به آن کشورها سفر کنید یا خیر؟ پس همگی بر این اعتقاد هستیم که استفاده از itدر این صنعت بالطبع اطلاعات هدفمند و طبقه بندی شده را در مورد مکان های مورد نظر توریست در اختیار دهند.شاید در نظر بسیاری از مردم سفر به سرزمین های مختلف به کمک فناوری امروزی کاری آسان و بی درد سر به نظر برسد اما بسیاری از دانشمندان این گونه تصور نمی کنند ما برای آن که بتوانیم به مکانی دور دست سفر کنیم مجبوریم به مقدار زیاد سوخت فسیلی را که از منابع محدود تامین می شود به کار بریم این طور که به تازگی مشخص شده سفر های هوایی همه ساله بیشترین سوخت را در جهان مصرف می کنند و در مقابل بیشترین آسیب را به محیط زیست وارد می آورند این سفرها مو جب می شود تا میزان کربن موجود در محیط زیست سالیانه 2 تا 3 در صد افزایش پیدا کند و این طور که پیش بینی شده رقم یاد شده برای سال 2015 به 5 در صد و برای سال 2050 به 10 در صد افزایش خواهد رسید پس از هواپیما ها اتوموبیل ها قرار دارند و بیشترین آسیب را به محیط زیست و محل زندگی ما وارد می کنند تا ما در معرض ابتلا به بیماری های مختلف گردیم همه این خطرات به علت رشد صنعت جهانگردی و افزایش استقبال مردم به سرزمین مختلف است بنابراین یکی دیگر از مزایای گردشگری الکترونیک این است که این قبیل مشکلات یاد شده را ندارد و هیچ آسیبی به محیط زیست وارد نمی کند. به طور کلی اگر بخواهیم درباره مزایای گردشگری نسبت به نوع سنتی اش بحث کنیم به همان ویژگی شبکه های جهانی و یا اینترنت می رسیم همان صرفه جویی در وقت و نبود محدودیت های مکانی و زمانی و استفاده از تکنولوژی های ارتباطات و اطلاعات.علاوه براین که در وقت کاربران صرفه جویی می کند نقش بسیار مهم در کاهش هزینه ها برای افراد دارد.بعد فرهنگی-اجتماعی توسعه گردشگری الکترونیک امکان بازدید از جاذبه ها برای تمامی گروه های سنی –جنسی-فرهنگی و مذهبی قومی و نژادی فراهم می گردد همچنین برخی اعضای خانواده از جمله نوجوانان جوانان و دختران بدون حضور والدین و بدون احساس عدم امنیت و بدون نیاز به مواظبت فیزیکی می توانند از جاذبه های کشورهای دیگر بازدید نمایند همچنین با حذف مسافرت گردشگران نیز مشکلاتی از قبیل خستگی سفر و بیماری را نخواهند داشت.این نوع گردشگری گزینه ای جدید برای کنترل و مهر اثرات منفی اجتماعی و نگرانی های بالقوه گردشگری برای برخی کشورهاست به عنوان نمونه کشورهایی که از ارتباط مستقیم افراد جامعه خود نگران هستند از این طریق می توانند جاذبه ها و میراث خودرا معرفی کنند از جمله در برنامه های 5ساله کشور ما در دوره قبل از انقلاب اسلامی و چه در دوره پس از پیروزی انقلاب اسلامی معرفی فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی از هممترین اهداف مصوف بوده است بعد سیاسی گردشگری الکترونیک بیشتر در گستره بین المللی قابل بحث و پیگیری است .امکان اخذ و بازدید از کشور های دیگر برای بسیاری از افراد و گروههای جامعه به دلایلی از جمله:1 )نداشتن حد نصاب سن لازم 2)ممنوعیت خروج از کشور 3 )نا مساعد بودن روابط کشورشان با کشور مقصد مقدور نیست گردشگری الکترونیک این محدودیت را تا حدود زیادی کمرنگ می کند و گامی موثر در افزایش آگاهی و شناخت ملل از جاذبه های گردشگری و به تبع فرهنگ و میراث یکدیگر به شمار می رود.

4- تور های مجازی

یکی دیگر از مسائلی که وارد جهانگردی شده راه اندازی تورهای مجازی است.این قبیل تورها به کمک تصاویر ویدیویی و عکس های سه بعدی چشم اندازهای زیبایی را از محل سفر عرضه می کنند تا تمایل افراد برای انجام این مسافرت افزایش یابد مسوولان تورهای مجازی معمولا عکس هایی را روی اینترنت به نمایش می گذارند که بسیار با کیفیت است و در یک صحنه می تواند تمام جزئیات یک مکان به خصوص را نمایان کند برای تهیه این قبیل تصاویر عکاس مجبور است که چند عکس را از قسمت های مختلف فضای مورد نظر تهیه کرده و آن ها را به صورت ماهرانه ای در کنار یکدیگر قرار دهد . امروزه لنزها و نرم افزار های مختلفی ساخته شده اند که تولید این قبیل عکس ها را بسیار آسان می کنند و به فرد امکان می دهند که تنها با گرفتن چند عکس پشت سر هم چشم انداز وسیعی از یک مکان را در اختیار کاربران بگذارند.تور مجازی این امکان را برای افراد ایجاد می کند تا در آن واحد از طریق اینترنت یک مکان را با تمام جزئیاتش مشاهده کنند .امروزه بسیاری از شرکت های صنعتی از این فناوری برای بازاریابی های جهانی استفاده می کنند تا تولیدات و خدماتشان را آسان تر به فروش برسانند.طی چند سال گذشته کیفیت کارآمدی و دسترس بودن تورهای مجازی به میزان زیادی ارتقا یافته به طوری که برخی وب سایت ها به کاربران اجازه می دهند از داخل کامپیوتر شخصی خود و با نقشه ای که در اختیار آن ها قرار گرفته تور را کنترل کنند به هر حال با توجه به این که صنعت جهانگردی همانند دیگر صنایع دنیا با سرعت زیاد در حال رشد است کارشناسان بر این باورند که تورهای مجازی در آینده نزدیک پر رونق ترین بخش این صنعت محسوب خواهد شد و به این وسیله زندگی مردم را در سراسر جهان تحت تاثیر خود قرار خواهند داد .

5- سرویس ها و زیر ساخت های گردشگری الکترونیک

برای طراحی و توسعه گردشگری مجازی در هر کشوری نیاز به زیر ساخت هایی است که این زیرساخت ها در دو بخش کلی گردشگری و IT قابل دسته بندی است: website(1 2) e-visa 3) رزوراسیون مراکز اقامتی 4) رزرواسیون مراکز گردشگری (5 رزرواسیون وسایل نقلیه · Website یکی از بهترین زمینه های اطلاع رسانی توان گردشگری یک کشور استفاده از وب سایت ها است.این وب سایت ها به علت ارزش فوق العاده اطلاع رسانی که در اختیار کاربران گسترده اینترنت قرار می دهند فرصت خوبی برای معرفی امکانات گردشگری یک کشور است که از این میان سایت های اطلاع رسانی دولتی مربوط به گردشگری یک کشور در اینترنت از اهمیت خاصی برخوردار است در حقیقت می توان گفت سایت های رسمی سخنگوهای دیجیتالی یک کشور در web هستند و هرچه این پایگاه ها قوی تر و به روزتر باشد مخاطب پذیری آنها بیشتر است. در طراحی این پایگاه های اطلاع رسانی باید به چند نکته توجه داشت: • چند زبانه بودن:( (multi languegsبا توجه به زبان غیر بومی گردشگران زبان های رایج دنیا باید مد نظر قرار بگیرد. • چند رسانه ای بودن:( (multi mediaپایگاه اطلاع رسانی باید از تمامی ظرفیت هایweb مانند عکس فیلم متن و غیره برای اطلاع رسانی استفاده کند و فقط یک وب سایت با ده ها صفحه متن نمی تواند جوابگوی مراجعان باشد. • به روز رسانی قوی:(uptodate) اطلاعات موجود در وب سایت باید هر از چند گاهی به روز شده تا کاربران با تغییرات و قوانین و مقررات آشنایی داشته باشند. • User friendly: وب سایت باید به راحتی اطلاعات در خواستی کاربر را در اختیار او قرار دهد تا موجب سردر گمی او نشود به عنوان نمونه به امکاناتی مانند sortو search روی پایگاه اشاره کرد تا بتواند اطلاعات را در قالب دسته بندی های مورد نظر خود به دست آورد. · e-visa ویزای الکترونیکی یکی از سرویس های بسیار مشهور در زمینه e-tourismاست.در واقع کشور هایی که خدمات ویزا را به صورت الکترونیکی ارائه می کنند آنرا یکی از شاخص های پیشرفت خود در زمینه IT و e-government می دانند.e-visa در سطوح متفاوتی در جهان ارائه می شود و استانداردهایی که سطح سرویسی خاصی را مشخص کنند وجود ندارد .برخی از کشورها e-visa را در حد ارائه اطلاعات اخذ ویزا از طریق اینترنت می دانند و برخی دیگر کل عملیات لازم برای اخذ ویزا را به صورت الکترونیکی و از طریق اینترنت انجام می دهند.در حال حاضر ظاهرا تنها سه کشور روسیه کانادا و استرالیا خدمات صدور ویزا را به صورت کاملا الکترونیکی را عرضه می کنند اما سایر کشور ها نیز برای ارائه این سرویس ها در تلاش هستند.صدور e-visa به صورت کامل یکی از سرویس های مورد نیاز برای e-tourism است.هنگامی که یک گردشگر سفر خود را از طریق اینترنت داشته باشد بحث صدور ویزا چندان مشکل نیست چرا که به سادگی می توان اطلاعات مورد نیاز را به صورت فرم های الکترونیکی از طریق اینترنت دریافت کرد و مقدمات لازم برای صدور ویزا را مهیا کرد هزینه ها را می توان از طریق کارت های اعتباری و پرداخت های اینترنتی دریافت کرد .تنها تفاوتی که میان ویزای معمولی و ویزای الکترونیکی وجود دارد عدم امکان تطابق ویزا با پاسپورت و سایر روش های تشخیص هویت است لذا در مورد e-visa صحت ادعاها به عهده متقاضی ویزا است و ویزای صادر شده باید در مبدا ورودی به گردشگر تحویل گردد.برای این منظور بایستی زیر ساخت های لازم در مبدا ورودی نظیر فرودگاهها ایجاد شود تا دارنده ویزای الکترونیکی با ارائه یک کد یا شماره ویزا و ارائه گذرنامه ویزای خود را در ترمینال ورودی دریافت کند.در نهایت الکترونیکی کردن گردشگری می توان یک کارت هوشمند را به توریست در ابتدای ورود تحویل داد تا در آن کلیه اطلاعات لازم از جمله ویزای الکترونیکی گردشگر وجود داشته باشد تا کلیه مراحل کاغذی حذف و گردشگر تمام عملیات مورد نیاز خود را از طریق همان کارت هوشمند به انجام رساند.به این ترتیب تعامل فیزیکی گردشگر با بخش سرویس دهنده به حداقل رسیده و تمام فرآیند ورود گردشگر الکترونیکی خواهد شد. سایت های زیر در زمینه e-visa به فعالیت می پردازد: http://www.ausvisas.com http://www.visatorussia.com http://www.gotorussia.com · سیستم های رزرو و فروش اینترنتی بلیط یک سایت معتبر سرویس دهنده در زمینه گردشگری الکترونیک ET)) بایستی خدمات مربوط به رزرو و فروش الکترونیکی بلیط موسسات مختلف حمل و نقل (هوایی, دریایی ,ریلی و جاده ای) را دارا باشد.هنگامی که یک توریست به یک سایت ET مراجعه می کند باید قادر باشد تا از طریق همان سایت و همان واسط کاربری کلیه عملیات رزرو بلیط و خرید بلیط خود را به انجام رساند.رزرو و فروش بلیط خطوط هوایی بین المللی عموما از طریق سرویس دهندگان جهانی انجام می پذیرد در سطح جهان اکثر شرکت ها با یک یا چند سرویس دهنده عمده ارائه دهنده این خدمات مانند گابریل گالیلئو و... وارد قرار داده شده و اطلاعات خود را روی اینترنت عرضه می کنند.لیکن در بعد داخلی و منطقه ای شرکت های هوایی و موسسات گردشگری می توانند با استانداردهای مستقلی که خود تعریف می کنند اطلاعات مورد نیاز را مهیا کرده و بر پایه سیستم هایی که خریداری کرده یا طراحی نموده اند به رزرو و فروش اینترنتی بلیط بپردازند.بنابراین وب سایت های ET عموما برای ارائه خدمات رزرو و فروش الکترونیکی بلیط خطوط هوایی بین المللی اطلاعات مورد نیاز گردشگر را از طریق سرویس دهندگان جهانی که با نام (GDS(Global distribution))) شناخته می شوند تامین می کنند .ولی در بعد داخلی از آزادی عمل بیشتری برخوردار بوده و می توانند بین استفاده از خدمات این سرویس دهندگان جهانی و استفاده از سیستم اختصاصی خود یکی را انتخاب کنند.در مورد سایر روشهای حمل و نقل دریایی و ریلی و جاده ای وضعیت متفاوت است.از آنجا که اغلب سرویس دهندگان منطقه ای هستند لذا وضعیت خطوط هوایی کاملا متفاوت است و سایت های فعال در زمینه ET بایستی با موسسات فعال در زمینه های فوق مستقیما وارد مذاکره شده و به نحوی اطلاعات را روی سایت مهیا کنند.به این ترتیب گردشگر با مراجعه به یک سایت ET معتبر می تواند با جستجو در اطلاعات خطوط هوایی مختلف مطابق برنامه زمانی مورد نظر خود پروازی را رزرو کرده و سپس به جستجو در میان اطلاعات دیگر خطوط هوایی بپردازد و در نهایت بلیط مورد نیاز خود را خریداری کند یا از یک شرکت قطار مسافری برای رفتن به مقصد مورد نظر استفاده کند یا... چنانچه بر روی سایت امکان پرداخت پول بصورت الکترونیکی موجود باشد می توان خرید اینترنتی را نیز مهیا کرد .در حالت خرید اینترنتی بلیط از آنجا که تعامل مستقیمی بین گردشگر و فروشنده بلیط وجود ندارد بلیط به صورت الکترونیکی (e-ticket) عرضه می شود به این معنا که گردشگر پس از خرید بلیط تنها یک کد شناسایی دریافت کرده و تا قبل از حضور در ترمینال بلیط در دست نخواهد داشت و پس از مراجعه با مطابقت دادن اطلاعات موجود در بانک اطلاعاتی با کد شناسایی بلیط صادر و به وی تحویل می گردد.نکته بسیار مهم در این زمینه امکان ارتباط دادن این سیستم ها با یکدیگر است به این معنا که سایت بایستی قادر باشد برای گردشگر یک برنامه پیوسته سفر مهیا کند و بعد از آن با اتوبوس سفر خود را ادامه دهد و امکان رزرو بلیط های همه سرویس دهندگان حمل و نقل مهیا باشد.به عبارت دیگر یک وب سایت ET بایستی امکان رزرو و فروش بلیط به عنوان یک محل متمرکز برای تمامی خطوط هوایی, ریلی, جاده ای و دریایی در اختیار گردشگر قرار دهد تا به آن وسیله کل سفر خود را از ابتدا رزرو و برنامه ریزی کند.

آموزش الکترونیک

مقدمه

یادگیری الکترونیکی اینترنت در عرصه های آموزشی نیز چالش های جدیدی را ایجاد کرده است . استفاده از بستر و زیرساخت مناسب اینترنت برای آموزش ، طی سالیان اخیر بشدت مورد استقبال قرار گرفته است . آموزش الکترونیکی ، آموزش مبتنی بر کامپیوتر (CBT) ، آموزش مبتنی بر اینترنت (IBT) و آموزش مبتنی بر وب (WBT) نمونه اسامی انتخاب شده برای روش های جدید آموزشی می باشند . آموزش ( یاد دادن و یاد گیری ) طی سالیان آینده با انقلابی بزرگ روبرو خواهد شد. امکانات سخت افزاری و نرم افراری موجود، بشریت را بسمت یک انقلاب بزرگ آموزشی سوق می دهد. آموزش های Online از سال 1990 مطرح و همزمان با رشد تجهیزات و امکانات مربوطه در دهه گذشته ، گام های موثری را در این زمینه برداشته شده و اینک در نفطه عطفی قرار گرفته است . آشنائی با سیستم های آموزشی جدید برای تمامی دست اندرکاران امر آموزش ، از اهم وظایف است . اگر دانائی را عین توانائی بدانیم ، جوامعی از بشریت به توانائی و خود باوری خواهند رسید که زیر ساخت مناسبی را برای سیستم های آموزشی خود انتخاب و بر همین اساس حرکات هدفمند و سیستماتیک آموزشی را با تاکید بر عناصر متفاوت موجود در یک سیستم آموزشی ، آغاز نمایند. آموزش های الکترونیکی فرصت مناسبی را برای تمام دست اندرکاران سیستم های آموزشی بوجود آورده است تا هر چه سریعتر بتوانند آموزش های فراگیر و مبتنی بر آخرین فن آوری های موجود را در سازمانها و موسسات خود آغاز نمایند.

1- آموزش الکترونیکی چیست ؟

آموزش الکترونیکی امکان فراگیری مستقل از زمان و مکان را برای دانش پژوهان فراهم می آورد. جایگاه کامپیوتر در آموزش های الکترونیکی بسیار حائز اهمیت است . با پیکربندی مناسب کامپیوتر ( سخت افزار، نرم افزار و شبکه ) امکان استفاده از آموزش های الکترونیکی برای علاقه مندان فراهم می گردد. عملکرد کامپیوتر در آموزش های الکترونیکی نظیر عملکرد موبایل در ارتباطات است . با استفاده و پیکربندی مناسب موبایل امکان برقراری ارتباط مستقل از زمان و مکان خاص برای افراد بوجود می آید. آموزش الکترونیکی می تواند مبتنی بر CD-ROM ، شبکه ، اینترانت و یا اینترنت باشد. آموزش الکترونیکی برای ارائه محتوی از عناصر اطلاعاتی با فرمت های متفاوت نظیر: متن ، ویدئو ، صدا، انیمیشن ، گرافیک و محیط های مجازی و یا شبیه سازی شده استفاده می نماید. تجارب بدست آمده از آموزش های الکترونیکی بمراتب گسترده تر از تجارب آموزشی بدست آمده در یک کلاس درس سنتی است . آهنگ فراگیری در سیستم های آموزشی الکترونیکی از یک روند مشخص و سیستماتیک تبعیت کرده و مخاطبان خود را با هر نوع سلیقه و گرایش بسرعت جذب می نماید. آموزش های الکترونیکی رمز موفقیت خود را در شیوه ارائه ، نوع محتویات و توزیع ( عرضه ) مناسب می دانند. در آموزش های الکترونیکی از اغلب مسائل موجود در آموزش های سنتی نظیر : سخنرانی های یکطرفه ، تعامل و ارتباط ضعیف با فراگیران ، اجتناب می گردد. با استفاده از نرم افزارهای مربوط به سیستم های آموزش الکترونیکی می توان بسرعت محیط های آموزشی موثر و کارآ را با بهره گیری از عناصر متفاوت آموزشی ایجاد کرد.

2- سطوح آموزش الکترونیکی

آموزش الکترونیکی در چهار گروه عمده طبقه بندی می گردد. گروه های فوق سطوح متفاوت آموزشی از ابتدائی تا سطوح پیشرفته را تضمین می نمایند : پایگاه های دانش . پایگاه های دانش و اطلاعات خود بعنوان یک آموزش واقعی در نظر گرفته نمی شوند. بانک های اطلاعاتی شکل اولیه ای از آموزش الکترونیکی می باشند. بانک های اطلاعاتی فوق را می توان در سایت های نرم افزاری متعدد، در اینترنت مشاهده نمود. بانک های اطلاعاتی با یک روش سیستماتیک قادر به ارائه توضیحات و راهنمائی های ضروری در ارتباط با سوالات مطرح شده در رابطه با نرم افزار می باشند. در این راستا دستورالعمل های لازم بمنظور انجام عملیات خاص توسط یک نرم افزار بصورت مرحله به مرحله در اختیار متقاضیان قرار می گیرد.بانک های اطلاعاتی فوق ، اغلب بصورت متعامل با کاربران خود ارتباط برقرار می نمایند. مثلا" کاربران می توانند کلمات مورد نظر خود را در بخش مربوطه تایپ تا زمینه جستجو در بانک اطلاعاتی فراهم گردد. در این راستا امکان انتخاب موضوع مورد علاقه بر اساس لیست های مرتب شده ( موضوعی و یا الفبائی ) نیز وجود دارد. حمایت فنی online . حمایت online نیز نوع خاصی از آموزش الکترونیکی بوده که در مواردی شباهت هائی با پایگاه های دانش ، دارد. برای پیاده سازی حمایت های فنی online ، از روش های متعددی نظیر : تالارهای مباحثه ، اتاق های گفتگو ، سیستم های BBS ، پست الکترونیکی و یا ارسال پیام فوری و زنده ، استفاده می شود. سیستم های فوق تعامل بمراتب بیشتری را نسبت به پایگاه های دانش با مخاطب ، برقرار می نمایند. آموزش نامتقارن . سیستم فوق در آموزش های اولیه الکترونیکی استفاده می گردید. در روش فوق امکان خود آموزی با محوریت فراگیران فراهم می گردد. برای پیاده سازی و اجرای سیستم فوق از امکانات و روش های متعددی نظیر : آموزش های مبتنی بر CD-ROM ، اینترانت و یا اینترنت استفاده می گردد. دستیابی به مجموعه ای از دستورالعمل ها بمنظور انجام یک عملیات خاص از طریق سیستم های BBS ، گروه ها و تالارهای متفاوت مباحثه و پست الکترونیکی نمونه هائی از امکانات ارائه شده توسط سیستم های فوق می باشند. در برخی موارد سیستم های فوق ، بصورت کاملا" خود آموز بوده و از لینک های خاصی برای مراجعه به منابع متفاوت استفاده می گردد. دراین نوع سیستم ها، از مربیان آموزشی که بصورت زنده فعالیت های آموزشی فراگیران را مدیریت می نمایند ، استفاده نمی گردد. چارچوب و ساختار ارائه موضوع و محتوی اغلب بصورت خودآموز با هدایت لینک های تعریف شده در موضوعات متفاوت است . آموزش همزمان . آموزش همزمان بصورت بلادرنگ با کمک یک مربی آموزشی که بصورت زنده ناظر تمام فعالیت های آموزشی فراگیران است انجام می گیرد. در سیستم فوق ، فراگیران با ورود به کلاس مجازی ، قادر به برقراری ارتباط مستقیم با مربی و سایر فراگیران موجود در کلاس خواهند بود. در این نوع آموزش الکترونیکی، تمام ویژگی های یک کلاس درس بصورت مجازی شبیه سازی و در اختیار مربی و فراگیران قرار می گیرد . مثلا" می توان بصورت مجازی دست خود را برای سوال کردن بالا برده و یا حتی از یک تخته سیاه مجازی استفاده و محتویات نوشته شده بر روی آن را مشاهده نمود. جلسات آموزشی ممکن است صرفا" در حد و اندازه یک جلسه بوده و یا هفته ها ، ماه ها و یا حتی سال ها ، بطول انجامد. این نوع آموزش ها معمولا" از طریق وب سایت های اینترنت ، کنفرانس های صوتی و یا تصویری ، اینترنت تلفنی انجام می گیرد.

3- روانشناسی یادگیری

چه نوع تحولات و یا اتفاقاتی در مغز انسان در زمان فراگیری ، بوجود می آید؟ آموزش در ابتدا نیازمند محرک های لازم است .بمنظور فراگیری موثر و کارآ ، محرک های موجود می بایست نگهداری گردند. متاسفانه سیستم های نرونی ( عصبی ) موجود در مغز که مسئول کنترل محرک ها و ذخیره سازی اطلاعات در حافظه می باشد ، بسرعت دچار خستگی می گردند ( پس از گذشت چند دقیقه ). بدین ترتیب آنها نیازمند بازسازی در فواصل بین سه تا پنج دقیقه می باشند ، در غیر اینصورت میزان پاسخگوئی و فراگیری آنها دچار افت می گردد. آنها بسرعت بازسازی می گردند ،سیستم آموزشی می بایست بسرعت با خستگی و دلزدگی بوجود آمده برای فراگیران برخورد مناسب را داشته ، تا امکان یادگیری موثرتر بوجود آید. یادگیری بر اساس الگو ها ، موثرترین مدل یادگیری محسوب می گردد. در این روش، الگوها از مجموعه ای به مجموعه دیگر جابجا می گردند. الگوهائی که نرون های مربوط بخود را مسئول پاسخگوئی خواهند کرد ، از اطلاعات متفاوت در محل های متفاوت مغز استفاده می نمایند . مثلا" گوش دادن به یک حقیقت . زمانیک آرد با تخم مرغ ترکیب می گردد ، خمیری بوجود می آید که می توان آن را به قطعاتی بمنظور ایجاد ماکارونی برش داد. ارتباط یک مفهوم با یک حقیقت . غذا که دارای کربوهیدرات بالائی است ، برای تولید انرژی بدن لازم است . تجسم دو چیز بایکدیگر . تیم های ورزشی به انرژی سریع نیاز داشته و آن را از طریق کربوهیدرات تامین می نمایند، بنابراینن قبل از بازی یک وعده غذا مناسب خواهند داشت . سیستم های فوق با یکدیگر مرتبط بوده و از طریق همکاری بایکدیگر حافظه را شکل خواهند داد ( یادگیری ) هدف شکل دهی حافظه ، در هریک از سیستم های نرونی مربوطه است . بنابراین اطلاعاتی که بگونه ای طراحی می گردند تا از یک سیستم نرونی به سیستم نرونی دیگر حرکت نمایند، دارای کارآئی بیشتری در رابطه با یادگیری می باشند.

4- یادگیری الکترونیکی به چه صورت نگهداشت اطلاعات را بهبود می بخشد ؟

آموزش علاوه بر استفاده از سیستم های نرونی مورد نیاز ، مستلزم استفاده از عناصر دیگر نظیر : ارتباط متقابل ، تخیل و فیدبک است . یادگیری الکترونیکی با استفاده از عناصر متفاوت ، که باعث ایجاد عناصر جدید آموزشی می گردد ، فرآیند فراگیری را حذاب تر خواهد کرد. ایجاد جذابیت در یادگیری یکی از دلایل موفقیت آموزش های الکترونیکی است . در صورتیکه از عناصر جدید در سیستم های آموزش الکترونیکی استفاده نگردد ، عملا" جذابیت های لازم برای آموزش را از دست داده ایم . برای موفقیت در آموزش های الکترونیکی نکات زیر می بایست مورد توجه قرار گیرد. بررسی نوع محتویات . استفاده از تصاویر ، صدا و متن و ترکیب مناسب آنها با یکدیگر پیامدهای مثبتی را بدنبال خواهد داشت . ارتباط متفابل با فراگیران بگونه ای که ایجاد محرک های لازم را تضمین نماید. استفاده از بازیها ، امتحانات کوتاه مدت برای اخذ فیدبک سریع از فراگیران مناسب ترین روش برای سنجش میزان موفقیت در آموزش است . ایجاد فیدبک های سریع . دوره های آموزش الکترونیکی می بایست از روش هائی بمنظور اخذ فید بک سریع استفاده تا در صورت اشکال و یا عدم موفقیت ، سریعا" نسبت به برطرف نمودن آن اقدام نمایند. فیدبک های مربوطه می بایست در سریعترین زمان ممکن اخذ گردند. آموزش در هر مرحله بر اساس آموزش در مرحله قبل ایجاد می گردد. بنابراین تشخیص و اخذ فیدبک های سریع ، مراحل متفاوت آموزشی را بدرستی تبین خواهد کرد. در صورتیکه در یک مرحله موفقیتی حاصل نشده باشد ، مرحله بعد که بر اساس مرحله قبل ایجاد شده است ، در امر آموزش توفیق چندانی ایجاد نخواهد کرد. ارتباطات صمیمی با سایر فراگیران و مربیان الکترونیکی . استفاده از اتاق های گفتگو ، تالارهای مباحثه ، پیام های فوری و پست الکترونیکی در ایجاد ارتباط متقابل با فراگیران الکترونیکی بسیار موثر و کارساز خواهد بود.ایجاد کمیته های Online بطرز چشمگیری در عملکرد برنامه های آموزشی تاثیر خواهد داشت . آموزش های الکترونیکی به فراگیران این امکان را خواهد داد تا هر فرد با توجه به مسایل و توانائی خود ، آهنگ یادگیری را خود مشخص نماید. در چنین مواردی ، فراگیران در صورتیکه به دلایلی ، چند روزی از سیستم استفاده ننمایند و از آموزش دور باشند ، پس از برطرف شدن مشکلات ، مجددا" قادر به ادامه آموزش خواهند بود. دوره های آموزشی مبتنی بر آموزش الکترونیکی دارای عناصر قابل کنترلی بوده که توسط کاربران استفاده می گردند. عناصر کنترلی فوق در کلاس ها ی آموزش معمولی استفاده نشده و با استفاده از آنان در آموزش های الکترونیکی ، فراگیران قادر به کنترل فرآیند آموزش ، خواهند بود. قابلیت تنظیم آهنگ آموزش توسط فراگیران یکی از دلایل مهم در رابطه با موثر بودن آموزش های الکترونیکی است . یکی دیگر از عناصری که آموزش های الکترونیکی از آن استفاده می نمایند ، برقراری ارتباط و تعامل متقابل با فراگیران است . میزان و نحوه ارتباط متقابل با فراگیران از حالات ساده که صرفا" کلیک کردن بر روی یک سوال است ، شروع و تا اجرای یک فایل انیمیشن و یا اجرای یک پردازه ادامه خواهد یافت. استفاده از بازیهای محاوره ای که پیام های آموزشی را بر اساس محتویات دوره آموزشی در اختیار فراگیران قرار می دهند ، نیز از جمله روش های موجود برای ارتقاء سطح کیفیی آموزش های الکترونیکی است . آموزش الکترونیکی ، از تجارب و تحقیقات بعمل آمده طی سی سال گذشته در امر آموزش استفاده نموده است . در تحقیقات بعمل آمده، بمنظور ارتقای سطح کیفی آموزش و سرعت در انتقال آموزش ، راهکارهای زیر توصیه شده است : استفاده از رنگ ها و ترکیبات خاص رنگ ترکیب تصاویر و کلمات ترکیب صدا ، صوت ، موزیک با تصاویر استفاده از چندین نوع عناصر اطلاعاتی آموزشی استفاده از لی اوت های ( چارچوپ ) مناسب که براحتی با حرکت طبیعی چشم بتوان آنها را مشاهده نمود.

5- مزایای آموزش الکترونیکی

آموزش الکترونیکی نسبت به آموزش های سنتی دارای مزایای عمده ای است . انعطاف پذیری و حذف تردد های بی مورد و پر هزینه برای شرکت در دوره های آموزشی ، از مهمترین مزایای آموزش های الکترونیکی است . آموزش الکترونیکی دارای مزایای متعدد دیگری نیز می باشد : هزینه تولید دوره های آموزش الکترونیکی گران نبوده و با استفاده از نرم افزارها و ابزارهای موجود می توان پس از تهیه نرم افزار مربوطه ، اقدام به تولید دوره های آموزش الکترونیکی کرد. فراگیران قادر به تنظیم آهنگ یادگیری خواهند بود. اکثر برنامه های آموزش الکترونیکی را می توان در زمان نیاز به آنها ، استفاده کرد . سرعت فراگیری آموزش الکترونیکی نسبت به آموزش های سنتی بمراتب بیشتر بوده و حداقل 50 در صد بهبود و سرعت را بدنبال خواهد داشت . فراگیران دوره های آموزش الکترونیکی می توانند موضوعات و مطالبی را که نسبت به آنها آنشائی دارند ، مطالعه نکرده و صرفا" بر روی موضوعاتی متمرکز گردند که نسبت به آنها آشنائی وجود ندارد. آموزش های الکترونیکی از پیام های یکنواخت بمنظور ارتباط با مخاطب استفاده می نمایند. ( حذف سلایق و تجارب فردی در مقایسه با آموزش های سنتی ) آموزش های الکترونیکی مستقل از پارامترهای زمان و مکان بوده و در هر زمان و هر محل می توانند مورد استفاده قرار گیرند. بهنگام سازی دوره های مبتنی بر آموزش الکترونیکی بسرعت و بسادگی انجام می گیرد. موضوعات و محتویات تغییر یافته بسرعت بر روی سرویس دهنده مربوطه قرار گرفته و فراگیران بلافاصله از نتایج آن بهره مند خواهند شد. آموزش های الکترونیکی مبتنی بر CD-ROM در زمان بهنگام سازی و توزیع هزینه های بالائی را بر سازمان و یا موسسه آموزش دهنده و فراگیران تحمیل خواهد کرد. روش فوق در مقایسه با آموزش های مکاتبه ای مقرون بصرفه خواهد بود. آموزش های الکترونیکی باعث افزایش قدرت نگهداشت اطلاعات در فراگیران می گردد. در این راستا از عناصر متفاوتی نظیر : صوت ، تصویر ، امتحانات کوتاه مدت ، ارتباط متقابل با فراگیر و سایر موارد برای تاکید مجدد در فراگیری هدفمند استفاده می گردد. در صورتیکه فراگیران بخش هائی از یک دوره آموزشی را بدرستی فرا نگرفته باشند ، می توانند در زمان دلخواه مجددا" بخش مربوطه را مطالعه نمایند. مدیریت برنامه های آموزش الکترونیکی برای گروه های زیادی از دانشجویان ، بسادگی انجام خواهد شد. دنبال نمودن وضعیت آموزشی دانشجویان و میزان پیشرفت بوجود آمده ، زمانبندی و اختصاص دوره های آموزشی برای پرسنل و کارمندان یک اداره و دنبال نمودن وضعیت پیشرفت آنها و سایر موارد مربوط به مدیریت آموزشی بسرعت و بسادگی محقق می گردد.

6- برنامه ریزی دوره های آموزشی

برنامه ریزی ، مهمترین مرحله ایجاد هر نوع برنامه آموزشی است . انتقال محتویات استفاده شده در آموزش های سنتی بر روی صفحات نمایشگر کامپیوتر ، بزرگترین پیامدهای منفی و نتایج اشتباه را بدنبال خواهد داشت. محتویات دوره های آموزش الکترونیکی می بایست با استفاده از عناصر مربوطه بدرستی انتخاب و طراحی شده و در محیط مورد نظر نصب گردند. ماهیت و نوع ارائه موضوع و محتوی در آموزش های الکترونیکی با آموزش های سنتی با یکدیگر کاملا" متفاوت بوده و می بایست دقت گردد که همان آموزش های سنتی بنام آموزش الکترونیکی استفاده نگردد. اولین مرحله ... قبل از اینکه چیزی روی کاغذ قرار گیرد ، می بایست مخاطبان آموزشی مشخص گردند. طراحان و پیاده کنندگاه دوره های آموزش الکترونیکی با آشنائی با مخاطبان و میزان توانائی های آنان ، قادر به ارائه برنامه آمورشی مناسب برای آنها خواهند بود. ( یک پزشک قبل از ملاقات بیمار و بررسی بیماری وی ، قادر به تجویز نسخه داروئی مناسب نخواهند بود. ) . پس از مشخص نمودن موارد فوق می بایست عناصر و آیتم های دوره های آموزشی مشخص گردند. مخاطبان آموزشی می بایست نسبت به عناصر و آیتم های انتخابی آشنائی لازم را داشته باشند ، چراکه عناصر فوق بعنوان ابزار در یک سیستم آموزش الکترونیکی استفاده می گردند نه هدف ! . استفاده از ابزارهای ناشناخته برای آموزش قطعا" نتایج مثبتی را برای فراگیران الکترونیکی بدنبال نخواهد داشت . برنامه های آموزشی طراحی شده می بایست در ابتدا ، روش و یا روش های ارائه ( توزیع ) اطلاعات را برای مخاطبان مشخص نماید.( آموزش مبتنی بر وب ، آموزش مبتی بر شبکه ، آموزش مبنتی بر CD-ROM ). در این راستا لازم است به محدودیت های سخت افزاری فراگیران نیز توجه گردد. پهنای باند موجود دارای نقش بسیار مهمی در میزان موفقیت دوره های آموزش الکترونیکی است که از برنامه های چند رسانه ای ( مالتی مدیا ) استفاده می نمایند.

7- سازماندهی ، سازماندهی ، سازماندهی

محتویات و موضوعات مورد نظر جهت آموزش را می بایست به بخش ها و ماژول های مجزا تقسیم تا بتوان آنها را با استفاده از عناصر و آیتم های مورد نظر ، نمایش داد . مثلا" با استفاده از نرم افزارهای موجود برای طراحی دوره های مبتنی بر آموزش الکترونیکی می توان برنامه آموزشی خود را به چندین کتاب تقسیم و هر کتاب شامل فصل ها و صفحاتی باشد. کتاب ، فصل و صفحه نمونه ای از سازماندهی محتویات برای ارائه به فراگیران الکترونیکی می باشد. بهرحال محتویات مورد نظر جهت ارائه را می بایست به بخش های مفهوم دار تقسیم و در ادامه تمام بخش های فوق را در یک دوره آموزشی الکترونیکی با توجه به جایگاه مربوطه استفاده کرد. ماژول های ایجاد شده ، نباید زمانی بیش از بیست دقیقه را دارا بوده تا فراگیران بتوانند با علاقه و رغبت بیشتر و بدون خستگی مطالب دوره آموزشی را دنبال نمایند. روش حرکت بین محتویات یک دوره آموزش الکترونیکی ، یکی دیگر از نکات مهم در زمان سازماندهی یک دوره آموزشی است . در صورتیکه حرکت بین محتویات یکد دوره به سختی انجام گیرد ، فراگیران تمایلی به ادامه دادن نداشته و با فشردن صرفا" یک کلید از دوره خارج خواهند شد. طراحی مکانیزم مناسب برای حرکت بین محتویات و تست و بررسی آن از ابعاد متفاوت ، یکی از مهمترین مراحل در سازماندهی یک دوره آموزشی است . ( ما دوره آموزشی را برای استفاده دیگران طراحی خواهیم کرد ، توجه به خواست فراگیران و پیش بینی تسهیلات و امکانات مربوطه نتایج مثبتی را بدنبال خواهد داشت) .

8- ارتباط متقابل با فراگیران و استفاده مناسب از رسانه های اطلاعاتی

پس از برنامه ریزی و سازماندهی یک دوره آموزشی می بایست در ادامه نحوه ایجاد تعامل با فراگیران ، انیمیشن ، صوت و ویدیو را در یک برنامه آموزشی مشخص کرد. در این راستا لازم است ، برای بیان یک حقیقت از روش های متفاوت ارائه مطلب استفاده تا هر یک با توجه به جایگاه خود ، سهمی در آموزش داشته باشند. مثلا" می توان موضوع و یا آیتم مورد نظر را بصورت یک متن ساده بر روی صفحه نشان داده و در ادامه از فایل های صوتی و تصویری مرتبط با موضوع فوق برای ایجاد ارتباط با موضوع و کمک به درک و شناخت حقیقت و یا موضوع مورد نظر استفاده کرد. در ادامه می بایست شرایطی را فراهم نمود که فراگیران ، استنباط و برداشت خود را از موضوع ، ایجاد و ارائه نمایند. در این راستا می توان از امتحانات کوتاه مدت استفاده و از فراگیران درخواست کرد که استنباط و برداشت خود را از ترکیب دو حقیقت به دو شکل متفاوت ( موضوع یکبار بصورت متن ارائه و از صوت و تصویر برای ارائه همان موضوع و از ابعاد دیگر استفاده شده است ) را بیان نمایند. در سیستم فوق در زمان آموزش از دو مکانیزم متفاوت با توجه به میزان مفید بودن هر یک استفاده شده است . در ابتدا سعی شده است که اصل حقیقت و یا موضوع در ذهن محاطب قرار گیرد ( موج اول یادگیری و استقرار در سیستم نرونی مغز) ، در ادامه با استفاده از امکانات صوتی و تصویری سعی شده است که یک ارتباط منطقی با اصل موضوع برای فراگیران ایجاد و از این طریق موارد جدیدی در ذهن آنها قرار گیرد ( موج دوم یادگیری و استقرار در سیستم نرونی مغز ) ، در نهایت می بایست با ایجاد محرک های لازم ، موج اول و دوم ایجاد شده را به یک جریان موجی همگن در مغز تبدیل تا با فعال شدن موج جدید ، اطلاعات فراگرفته شده و مستقر در بخش های متفاوت مغز باعث فراگیری موارد جدید و ترکیبی خواهد شد. بازیابی اطلاعات فراگرفته شده بر اساس سیستم فوق ، بسرعت و با دقت و صحت بالا انجام خواهد شد.

9- استفاده از متن

استفاده از متن در دوره های مبتنی بر آموزش الکترونیکی دارای جایگاه خاص و مهمی است . یکی از مشکلات موجود در این زمینه استفاده اغلب پیاده کنندگان دوره های آموزش الکترونیکی از محتویات موجود آموزشی و استقرار آنها بر روی صفحات نمایشگر کامپیوتر است . حداکثر میزان ارتباط متقابل با فراگیران ، مطالعه و خواند ن متن بر روی صفحه نمایشگر و کلیک نمودن برای رفتن به صفحه بعد است . در دوره های آموزش الکترونیکی می بایست از متن استفاده کرد .در این راستا لازم است مسئولیت بیشتری ( دارای مفهوم بیشتر ) به متن ها سپرده شود. متن های موجود در هر صفحه نباید بیش از شش خط بر روی صفحه بوده و بمنظور فراگیری مناسب آنان می بایست از سایر عناصر و امکانات ارائه موضوع و محتوی استفاده کرد. متن های ارائه شده نباید بصورت انیمیشن بر روی صفحه ظاهر گردند. نمایش و یا عدم نمایش متن ها در فواصل زمانی و با توجه به اخذ فیدبک های لازم از فراگیران و یا استقرار متن در بخش دیگری از صفحه با توجه به شرایط آموزشی بوجود آمده می تواند نتایج مثبتی را در امر آموزش بدنبال داشته باشد . در صورتیکه فراگیران پاسخ های نادرست به سوالات ارائه شده را ارائه دهند ، می توان با نمایش متن و یا توصیحات کمکی آنها را از نوع اشتباه انجام شده در سریعترین زمان ممکن آگاه ساخت . برای تمام متن های استفاده شده در یک دوره آمورشی می بایست ایندکس مناسبی ایجاد تا در صورت تمایل و یا ضرورت توسط فراگیران با استفاده از روش های جستجو مورد استفاده قرار گیرد.

10- استفاده از صوت

استفاده از صوت در جایگاه مناسب ، اثرات مثبت آموزشی را بدنبال خواهد داشت . با ترکیب بهینه کلمات نوشتاری و صوتی قابلیت نگهداشت و بازیابی اطلاعات ذخیره شده در حافظه بیشتر خواهد شد. در یک دوره آموزش الکترونیکی می بایست محل و میزان ( حجم ) اطلاعات صوتی مورد نظر برای ترکیب با سایر عناصر اطلاعاتی را بدقت مشخص کرد. در صورتیکه برنامه آموزشی مبتی بر وب باشد ، می بایست برای ارائه محتویات صوتی از پهنای باند قابل قبولی استفاده گردد. استفاده از منابع اطلاعاتی بصورت صوت همواره بصورت مکمل آموزشی می بایست استفاده گردد. در صورت استفاده نامناسب از منابع اطلاعاتی صوتی ( هم از بعد جایگاه و هم از بعد حجم) پیامدهای منفی در امر آموزش را بدنبال داشته و اصل فدای فرع خواهد گردید.

11- استفاده از ویدئو

بر اساس تحقیقات و مطالعات انجام شده ، استفاده از تصاویر ویدئویی در امر آموزش بسیار مثبت و مفید خواهدد بود. با توجه به ماژول های طراحی شده برای ارائه موضوعات و محتویات متفاوت یک دوره آموزش الکترونیکی می توان از تصاویر ویدئویی در جایگاه واقعی خود استفاده کرد . در صورتیکه برنامه آموزشی ارائه شده مبتی بر محیط و بستر وب می باشد ، می بایست از پهنای باند قابل قبولی استفاده گردد. حجم قطعات ویدئویی می بایست بدرستی انتخاب و موضوعات مربوطه نیز می بایست دارای یک ارتباط منطقی و سیستماتیک با سایر عناصر اطلاعاتی یک دوره آموزشی باشند.

12- استفاده از انیمیشن

استفاده از عناصر گرافیکی و انیمیشن دارای جایگاهی خاص در آموزش است . مشاهده انیمیشن های آموزشی همواره برای فراگیران دوره های آموزش الکترونیکی جذاب و سرگرم کننده است . در صورتیکه برنامه آموزشی از طریق وب ارائه می گردد ، استفاده از پهنای باند مناسب لازم و ضروری است .

13- استفاده از امتحانات کوتاه مدت

استفاده از آزمون های کوتاه مدت بهمراه دوره های آموزش الکترونیکی بمنظور اخذ فیدبک های مناسب بسیار مفید و لازم است . با اخذ فیدبک های لازم در سریعترین زمان می توان در صورت عدم موفقیت در ارائه یک موضوع و یا محتویات خاص ، اقدام به اعمال تغییرات لازم نموده تا در روند آموزش فراگیران خللی ایجاد نگردد. با برگزاری آزمون های کوتاه مدت ، می توان از روند یادگیری فراگیران نیز سریعا" آگاه و در صورت ازوم مشاوره های آموزشی و هدایت شده ای را برای آنها پیشنهاد کرد.

14- برخی نکات نهائی

برای ایجاد یک دوره آموزش الکترونیکی رعایت موارد زیر پیشنهاد می گردد : انتخاب راهکارهای مناسب بمنظور استفاده بهینه و مناسب از تجهیزات سخت افزاری ، نرم افزاری و پهنای باند قبل از برنامه ریزی اندازه صفحات وب بیش از 40 کیلو بایت نبوده و حداکثر زمان باز شدن یک صفحه در مرورگر کاربر حدودا" 15 ثانیه باشد. استفاده مناسب از امکانات و راهنمائی های لازم در خصوص حرکت بین منابع اطلاعاتی سازماندهی شده دوره آموزشی می بایست بصورت کاملا" ماژولار طراحی و هر ماژول برای استفاده زمانی بیش از 20 دقیقه را بخود اختصاص ندهد. فونت های استفاده شده می بایست ساده باشند. استفاده از فونت هائی که دارای کیفیت بالای نمایشی باشند ، توصیه می گردد. استفاده از رنگ های مناسب برای زمینه و رویه ( نوشته ها ) استفاده از تصاویر گرافیکی ، ویدئویی و صوتی با کیفیت مطلوب استفاده مناسب و بهینه از مثال و سایر امکانات مرتبط در یک دوره آموزشی اخذ فیدبک های لازم در سریعترین زمان از طریق برگزاری آزمون های کوتاه مدت عدم استفاده محض از اطلاعات مبتنی بر مالتی مدیا، همواره می بایست یک ارتباط منطقی با محتویات دوره وجود داشته باشد. در صورت ضرورت و تشخیص می توان بهمراه آموزش های الکترونیکی از برخی روش های سنتی نیز استفاده کرد.

سلامت الکترونیک

مقدمه

امروزه مسئله ی سلامت بیش از پیش ذهن بشر را به خود اختصاص داده است. اما با وجود پیشرفت های چشمگیر هنوز مسئله اختلاف سطح خدمات درمانی در بین مناطق مختلف کشور بعنوان یک معضل اساسی بیان می گردد. سلامت الکترونیک یا پزشکی از راه دور، بصورت بکارگیری فناوری ارتباطات در خدمات درمانی و بهداشتی تعریف می شود. این فناوری نوین با کاهش هزینه و زمان درمان گام عظیمی را در پیشرفت علم پزشکی برداشته است. امروزه اکثر کشورها در جهت ارتقای سلامت الکترونیک و ایجاد تجهیزات مورد نیاز برای استفاده از این فناوری می کوشند. کشور ما نیز با وجود محدودیت ها و مسائل اقتصادی وفرهنگی با روش های متنوعی زمینه اجرای این فناوری را محیا می سازد

1- چکیده

امروزه مسئله ی سلامت بیش از پیش ذهن بشر را به خود اختصاص داده است. اما با وجود پیشرفت های چشمگیر هنوز مسئله اختلاف سطح خدمات درمانی در بین مناطق مختلف کشور بعنوان یک معضل اساسی بیان می گردد. سلامت الکترونیک یا پزشکی از راه دور، بصورت بکارگیری فناوری ارتباطات در خدمات درمانی و بهداشتی تعریف می شود. این فناوری نوین با کاهش هزینه و زمان درمان گام عظیمی را در پیشرفت علم پزشکی برداشته است. امروزه اکثر کشورها در جهت ارتقای سلامت الکترونیک و ایجاد تجهیزات مورد نیاز برای استفاده از این فناوری می کوشند. کشور ما نیز با وجود محدودیت ها و مسائل اقتصادی وفرهنگی با روش های متنوعی زمینه اجرای این فناوری را محیا می سازد.

2- کلمات کلیدی

سلامت الکترونیک، پزشکی از راه دور، تله مدیسین، پرونده الکترونیک سلامت.

3- مقدمه

امروزه تکنولوژی در تمام شئون زندگی ما رسوخ کرده و راهکارهای نوینی را برای حل مشکلات زندگی قرن بیست و یکم فراهم کرده است. چیزی که بیش از هر زمان دیگر احتیاج دنیای کنونی ما است، سرعت در خدمات رسانی و کمرنگ تر شدن محدودیت های زمانی و مکانی است، که این نیز به مدد تکنولوژی های نوین ارتباطی در حال تحقق است ]9[. در دهه اخیر پیشرفت های زیادی در توسعه فنآوری تله مدیسین به عنوان روشــی برای مراقبت های پزشکی از راه دور که به وسیله ارتباطات رسانه ای مدرن دیجیتال حمایت می شود، انجام شده است]2[. با به کارگیری این فناوری انسان ها می توانند از دسترسی یکسان به خدمات بهداشتی و پزشکی الکترونیکی به منظور حفظ سلامت خویش بهره مند شوند و فرایند مراقبت های بهداشتی و درمانی خود را به نحو مناسب تری اداره کنند. کاربرد دیگر این موضوع، کمک به پیشگیری و کنترل بیماری های واگیردار، راهنمایی متخصصین در درمان و تسریع در روند ارائه خدمات بهداشتی و پزشکی است. ایجاد بسترهای فرهنگی- اجتماعی، مالی- اقتصادی، فنی- تکنولوژیک، مدیریتی- فرآیندی وحقوقی- قانونی در کشور نیازمند تلاش های روزافزون مسئولین مربوط و آگاهی هر چه بیشتر افراد عادی در این زمینه می باشد. سلامت الکترونیک از سال 1380 در ایران پایه گذاری شد. در این مقاله معایب و مزایای سلامت الکترونیک وزوایای متعدد این فناوری در ایران و همچنین کاربردهای دیگر این فناوری در پزشکی مورد بررسی قرار گرفته است.

4- سلامت الکترونیک چیست ؟

امروزه سلامت الکترونیک[5] از جنبه های متعددی بررسی شده و کلماتی همچون نسخه الکترونیکی ، پزشکی از راه دور و نوبت دهی از راه دور را همراه خود مطرح می سازد. سلامت الکترونیکی بصورت ارائه خدمات درمانی با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات بیان می شود. سازمان جهانی بهداشت، سلامت الکترونیکی را بکارگیری فناوری اطلاعات در جهت سلامت تعریف کرده است. پیدایش این فناوری در کشورهایی مثل ایران کمک زیادی به تشخیص سریع بیماری، اتخاذ تاکتیک های درمانی صحیح، کاهش اتلاف وقت (که دربعضی موارد مانند بیماری های قلبی حیاتی است) و کاهش هزینه های مربوطه (مستقیم و غیرمستقیم) می کند. عوامل گوناگونی وجود دارد که نیاز به وجود این فناوری را پر رنگ تر می سازد، از جمله این که، در ایران شبکه حمل و نقل کمتر توسعه یافته است، و عواملی همچون وجود پراکندگی جمعیت در بعضی از نقاط کشور و مناطق کوهستانی و صعب العبور، عدم دسترسی به مراکز تخصصی پزشکی در بسیاری از نقاط کشور و افزایش جمعیت سالخورده و نیازمند به مراقبت های ویژه پزشکی. رشد بی وقفه تکنولوژی و دسترسی همگانی به سیستم های ارتباطی و کامپیوتری، افق های جدیدی را در علم پزشکی گشوده است و غیر ممکن ها را ممکن می سازد]2[.

5- کاربرد های سلامت الکترونیک

طیف وسیع سلامت الکترونیک به چهار سطح تقسیم می شود (جدول یک) . سطح
خدمات سطح یک
بهداشت عمومی، برنامه ریزی طب پیشگیری، آموزش بیماران و عموم مردم ودست اندرکاران بهداشتی- درمانی. سطح دو
ارائه خدمات پزشکی و درمان بیماری ها. سطح سه
خدمات توانبخشی، بهداشت سالمندان، پرستاری و مراقبت های پزشکی در منازل. سطح چهار
خدمات جانبی مربوط به امر درمان و بهداشت، تهیه دارو با فناوریICT، امور بیمه.

6- جدول یک (خدمات در سطوح مختلف سلامت الکترونیک )

خدمات ارائه شده در سطح اول بیشتر جنبه اطلاع رسانی و آموزشی دارد. ایجاد سایت های اطلاع رسانی و آموزشی در محیط اینترنت، ارائه کنفرانس های از راه دور، آموزش دانشجویان دانشگاه ها، ارائه دروس از طریق اینترنت، نمایش زنده اینترنتی بخش های عملی درمان، برگزاری دوره های باز آموزی، ارائه نشریات علمی و عرضه جدیدترین اطلاعات پزشکی و درمانی از خدمات این سطح محسوب می شود. ارائه برخی از این خدمات نیاز به تجهیزات کمتری دارد و پیاده سازی آن درزمان کوتاه تری انجام می شود و بازده زودتری خواهد داشت. علی رغم سهولت طراحی و پیاده سازی، این خدمات از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. بطور مثال طراحی سایت اینترنتی برای آموزش روش های مقابله با آنفلوانزای پرندگان وآشنایی با روش های جدید درمان انها اهمیت زیادی خواهد داشت. بخش قابل توجهی از فعالیت های سازمان جهانی بهداشت مانند ایجاد سایت های اطلاع رسانی و مراکز آموزش از راه دور نیز در همین زمینه انجام گرفته است. اطلاع از درمان های ساده می تواند علاوه بر کاهش نیاز به پزشک، در موارد فوریتی منجر به نجات بیمار شود. سطح دوم مربوط به فعالیت های درمانی است. در این سطح خدمات مشاوره پزشک- پزشک، مشاوره پزشک- بیمار، تصمیم گیری در مورد نوع بیماری و انتخاب روش درمانی، سنجش پارامترهای فیزیولوژیکی بیمار از راه دور، اجرای درمان (مانند جراحی از راه دور)، پیگیری درمان و نظارت بر نحوه درمان ارائه می شود. این سطح ازخدمات، پزشکی از راه دور نامیده می شود. راه اندازی مراکز درمانی در مناطق محروم و آسیب دیده از حوادث طبیعی و مناطق جنگی، ارائه خدمات مشاوره به پزشکان و خدمات درمانی به بیماران از دیگر فعالیت های قابل ارائه در این بخش است]1[.

7- ابعاد سلامت الکترونیک

سلامت الکترونیک تنها به معنای الکترونیکی شدن امور و فعالیتهای این حوزه نیست. بلکه ابعاد دیگری را در بر می گیرد که به وجه روشنتری آن را تفسیر می نماید. در اینجا به چند مورد از ابعاد سلامت الکترونیک که بیانگر حیطه گسترده و کارکردهای متنوع آن می باشد، اشاره شده است]3[ . 1. کارایی: یکی از انتظارات مهم از سلامت الکترونیک، افزایش کارایی در ارائه خدمات بهداشتی و درمانی و کاهش هزینه های این حوضه است. در این رابطه، اجتناب از دوباره کاری در امور تشخیصی بویژه انجام معاینات غیرضروری از طریق ارتقای ارتباطات بین مراکز درمانی مختلف و مشارکت بیماران و مراجعین قابل ذکر است. 2. بهبود کیفیت مراقبت های پزشکی: سلامت الکترونیک از چند طریق می تواند به کیفیت کمک نماید. به عنوان مثال با ایجاد امکان مقایسه بین ارائه کنندگان مختلف، مشارکت دادن مراجعین جهت ارزیابی کیفیت ارائه دهندگان خدمات و هدایت بیماران به سمت با کیفیت ترین ارائه کنندگان. 3. توانمند سازی مراجعین و بیماران: با در اختیارقرار دادن منابع دانش پزشکی و اطلاعات ضروری درباره ارائه کنندگان خدمات برای مراجعین تندرستی از طریق اینترنت و سلامت الکترونیک درهای جدیدی را به سمت پزشکی متمرکز بر بیمار گشوده و امکان انتخاب مبتنی بر شواهد را برای بیماران فراهم آورده است . 4. ترغیب به مشارکت: تشویق به ایجاد ارتباطات جدید بین بیماران و کادر پزشکی در راستای تدارک همکاری های جدید برای اتخاذ تصمیمات به صورت گروهی و مشارکتی. 5. آموزش: آموزش پزشکان از طریق منابع اینترنتی قابل دسترسی در همه جا (آموزش پزشکی مستمر) و آموزش افراد عادی (آموزشهای بهداشتی و اطلاع رسانی برای حفظ تندرستی). 6. ظرفیت سازی: ایجاد ظرفیت و توان لازم جهت تبادل اطلاعات به صورتی استاندارد بین مراکز بهداشتی و درمانی مختلف. 7. گسترش حیطه مراقبت های سلامت به فراتر از مرزهای سنتی آن: سلامت الکترونیک، مراجعین را قادر می سازد تا به آسانی از خدمات بهداشتی ارائه دهندگان جهانی به صورت بر خط استفاده نمایند. این خدمات، طیف گسترده ای از ارائه مشاوره ساده تا انجام معاینات پیچیده و تجویز محصولاتی همانند دارو، را در بر می گیرد. 8. اخلاقیات[6]: سلامت الکترونیک شامل اقسام متنوعی از تعاملات بین بیمار- پزشک بوده و به همراه خود موضوعات چالش برانگیزی را نیز در بحث اخلاق دارد. موضوعاتی مانند انجام فعالیت های پزشکی بر خط، ارتقای رضایت بیماران و حفظ امنیت اطلاعات خصوصی آنها. 9. عدالت[7]: دیگرانتظارات از سلامت الکترونیک، افزایش عدالت و ایجاد امکان دسترسی یکسان برای همه است. با این وجود، این امر ممکن است شکاف بین فقرا و اغنیا را بیشتر نماید. افرادی که از پول و مهارت های لازم برخوردار نبوده وبه کامپیوتر و شبکه های کامپیوتری دسترسی ندارند، نمی توانند از خدمات مبتنی بر کامپیوتر بهره برداری مناسبی داشته باشند. در نتیجه این دسته از بیماران (که بیش از همه به اطلاعات بهداشتی و اینگونه خدمات نیاز دارند)، از پیشرفت های فناوری اطلاعات، بهره برداری کمتری خواهند نمود. مگر آنکه از تدابیر ویژه یا ابزارهایی چون کیوسک هایی با اپراتور کاربری اینترنت جهت ایجاد امکان دسترسی استفاده شود.

8- ذخیره سازی و بازیابی الکترونیکی اطلاعات بهداشتی

با به کارگیری فناوری اطلاعات قادر به ثبت انواع اطلاعات بیمار به صورت چندرسانه ای می باشیم. از جمله می توان به اطلاعات پارامترهای حیاتی اشخاص(شبیه ECG،EEG،ENG،EMG)، تصاویرپزشکی(شبیه CT،MRI)، اصوات پزشکی و موارد مشابه اشاره کرد. بدین ترتیب می توان ذخیره سازی و جستجو و بازیابی این اطلاعات را به سهولت انجام داد که درنتیجه قدرت تشخیص و درمان پزشک را بهبود می بخشد. بروز تغییرات در سیستم های مراقبت بهداشتی جامعه و افزایش قدرت تکنولوژی، فشار روزافزونی جهت ایجاد و توسعه ی سیستم های پرونده الکترونیک سلامت(HER[8])به سیاست گذاران و ارائه دهندگان و سیستم های مراقبت بهداشتی تحمیل می کند. در چنین شرایطی استانداردها از اهمیت بالایی در محیط اطلاعات بهداشتی و ایجاد پرونده های الکترونیک سلامت برخوردار می باشند. استانداردها بر روی ایجاد توافق نامه ای جهت استفاده از اصطلاحات کدها و فرایندهایی تاکید دارندکه جهت توسعه ی سیستم های اطلاعاتی بالاخصEHR ضروری می باشند. از این رو طراحان و درمانگران و توسعه دهندگان سیستم های اطلاعاتی استانداردها را جزء لایتجزای ایجاد انگونه سیستم ها می دانند. در این راستا استانداردهای مدیریت اطلاعاتIM)[9]) سازمان های اعتباربخشی با متاثرساختن جنبه های مختلف EHR و نحوه ی مدیریت اطلاعت در یک سازمان نقش مهمی در ایجاد پرونده ی الکترونیک سلامت ایفا می کنند. اگرچه استانداردهای IM لحاظ شده از سوی سازمان های اعتباربخشی، اصطلاحات و عناصر اطلاعاتی موجود در پرونده ها را تعیین نمی کنند، اما این سازمان ها با لحاظ کردن استانداردهایی پرونده ی سلامت و سیستم های اطلاعات الکترونیکی را مورد حمایت قرار می دهند. چالش های مربوط به جمع آوری شواهد و مدارک در زمان ارزیابی سازمان های اعتباربخشی می تواند یکی از فاکتورهای موثر در ایجاد سیستم های کامپیوتری و اتوماسیون فرایندهای بالینی و غیربالینی باشد. در این زمینه برخی از کشورها با ارتقاء استانداردهای IMو سیستم دستی سعی در فراهم کردن بستر مناسب جهت استانداردهای محیط اطلاعات بهداشتی دارند. چراکه شواهد نشان می دهد که جز با اغناء و توسعه ی پرونده های پزشکی و بحث مدیریت اطلاعات ایجاد پرونده های الکترونیک سلامت میسر نخواهد بود. کشورهای در حال توسعه از جمله ایران نیز از بروز تحولات مربوط به ایجاد پرونده ی الکترونیک سلامت مستثنی نبوده و حرکت هایی جهت انجام کامپیتریزاسیون در نظام مراقبتی در حال شکل گیری است. یکی از مسائل دیگری که در ایجاد سیستم های EHR می باید مد نظر قرار گیرد سهولت دسترسی به اطلاعات پرونده ی بیمار و در نتیجه افزایش مخاطرات مربوط به نقض اصول مبوط به محرمانگی و رازداری اطلاعات می باشد. در این زمینه اساسی ترین عنصر در حفظ امنیت، سیستم نیروی انسانی می باشد که ضعیف ترین قسمت اینگونه سیستم ها را تشکیل می دهند. لذا ارائه ی آموزش هایی در خصوص چگونگی حفظ این مراتب به کاربران ضروری می باشد. چراکه یکی از مسائلی که منجر به بایکوت کردن سیستم های EHR می گردد مسائل قانونی مربوط به محیط های الکترونیکی است که مسائلی مانند محرمانگی و امنیت و دسترسی را شامل می شود. در این زمینه نیز تمام سازمان های مورد بررسی، ارائه ی خدمات آموزشی به کاربران را جهت حفظ محرمانگی و امنیت اطلاعات در استانداردهای خود لحاظ کرده اند. طبق بررسی های به عمل آمده ایران از جمله کشورهایی است که در مقایسه با سایر کشورها حداقل استانداردها را در خصوص مدارک پزشکی که بخش اعظم اطلاعات بهداشتی را تشکیل می دهد لحاظ کرده است. به گونه ای که استانداردهای لحاظ شده بهبود کیفیت و عملکرد خدمات این بخش و بحث مدیریت اطلاعات را مد نظر قرار نمی دهد و بین استانداردهای لحاظ شده و مشکلات موجود در بخش های مدارک پزشکی کشورمان هماهنگی وجود ندارد. لذا با توجه به نقاط ضعف و کاستی های موجود در استانداردهای لحاظ شده از سوی وزارت درمان و آموزش پزشکی در راستای مدیریت اطلاعات بهداشتی نقش مهم پرونده های پزشکی و آغاز حرکت هایی در جهت ایجاد سیستم های کامپیوتری در نظام مراقبت بهداشتی درمانی کشورمان انجام یک حرکت استانداردسازی طی مراحل ذیل در بخش های مدارک پزشکی ضروری بنظر می رسد: · ایجاد مجمع و کمیته ی ملی جهت ارزیابی بخش مدارک پزشکی. · تهیه و تدوین و تبیین استانداردهایی در خصوص مدارک پزشکی و فرایند مدیریت اطلاعات در سطح ملی. · ایجاد کمیته های فرعی جهت نظارت و آموزش ارزیابی کنندگان. · توسعه و ویرایش استانداردها. · تعیین چگونگی مکانیسم ارزیابی و نحوه ی مستندسازی، میزان هماهنگی با این استانداردها در زمان ارزیابی. · ارئه ی توصیه هایی جهت بهبود مستمر کیفیت در بخش های مدارک پزشکی. · تحلیل یافته ها بعد از بازرسی توسط کمیته ی فرعی تصمیم گیرنده درباره ی وضعیت نهایی مراکز مورد ارزیابی. · ایجاد یک پایگاه داده جهت امتیازدهی. · جمع آوری داده های حاصل از ارزیابی و مقایسه ی عملکرد یک موسسه در طول زمان و یا عملکرد سایر سازمان ها]6[.

9- مزایا و محدودیت های به کارگیری سلامت الکترونیک

به کارگیری فناوری اطلاعات مزایای متعددی را در زمینه های بهداشت و خدمات درمانی به دنبال دارد که در این قسمت به برخی از آنها می پردازیم: · توزیع مناسب امکانات درمانی و بهداشتی. · دسترسی و خدمات بهداشتی و درمانی بهتر. · امکان ارائه ی خدمات در مناطق روستایی و محروم. · دسترسی آسان به خدمات بهداشتی و درمانی. · اصلاح ساختار اداری و رفع مفاسد اقتصادی. · افزایش آگاهی عمومی و آشنایی انسان ها با حقوق بهداشتی خود. · افزایش خدمات بهداشتی نسبت به خدمات درمانی. · بهبود کیفیت مراقبت پزشکی. · کاهش هزینه های مرتبط به دلیل استفاده ی مفید از منابع و امکانات کلینیکی و کاهش خطاهای احتمالی. · بهبود ارتباطات بین متخصصین و راه اندازی فرهنگ مشاوره. · تسهیل تبادلات علمی و رشد علوم فرهنگی. از سوی دیگر توسعه ی کاربرد فناوری اطلاعات در این حوزه مانند سایر حوزه ها با محدودیت هایی نیز مواجه است که از آن جمله می توان به نبود زیرساخت سخت افزاری مناسب، هزینه ی قابل توجه تامین ملزومات، نبود استانداردها و رویه های یکسان، فقدان فرهنگ به کارگیری آن و ارتباط ضعیف بین بیماران و تامین کنندگان خدمات درمانی اشاره کرد]7[.

10- ملزومات توسعه ی سلامت الکترونیک در حوزه ی بهداشت و درمان

پرواضح است که استفاده ی موثر از فناوری اطلاعات در کلیه ی کاربردهای ممکن نیاز به ملزوماتی دارد که در اینجا به اهم آن ها اشاره می کنیم]7[. 1.شرایط فرهنگی وجود شرایط فرهنگی مطلوب برای به کارگیری فناوری اطلاعات در حوزه ی بهداشت و درمان یکی از مهم ترین ملزومات محسوب می شود. نیروی انسانی مخاطب چنین کاربردهایی است که باید با اعتماد لازم از آن ها استفاده کند و چنانچه طبق عادت در برابر تغییرات حاصل از توسعه مقاومت کند نمی توان به نتایج مطلوب دست یافت. آگاهی و افزایش مهارت متخصصان حوزه ی پزشکی و در مقابل افزایش آگاهی و ایجاد پذیرش اجتماعی جهت بهره وری از خدمات ارائه شده در سطح ملی ضرورتی انکارناپذیر است. بدین منظور می توان با طراحی و ارائه ی آموزش های مناسب به ترویج این فرهنگ پرداخت. 2.نیازمندی های امنیتی بدون شک برای به کارگیری مناسب فناوری اطلاعات در زمینه های پزشکی توجه به ویژگی های امنیتی اطلاعات ضروری است. به عنوان مثال می توان به حفاظت از اطلاعات دیجیتالی برای جلوگیری از سوءاستفاده و تجاوز به حریم افراد اشاره کرد. بنابراین تدارک مکانیزم های امنیتی از قبیل احراز هویت بررسی و تامین صحت اطلاعات کنترل دسترسی و محرمانگی اطلاعات به عنوان ضروریت هایی برای توسعه ی انفورماتیک پزشکی محسوب می شود. 3.محیط حقوقی و اخلاقی وجود قوانین و مقررات شفاف برای حمایت از تعاملات در فضای سایبر امری ضروری است چرا که بدون وجود چنین قوانینی عملا هرج و مرج مانع توسعه ی صنعت انفورماتیک پزشکی شده و اعتماد لازم به اینگونه خدمات از سوی مردم از بین می رود. از سوی دیگر به دلیل وجود ویژگی های اخلاق متفاوت و عقاید مختلف ملل ممکن است برخی از خدمات یا فعالیت های پزشکی در منطقه ای به لحاظ اخلاقی با مشکل مواجه شود(به عنوان مثال مسئله ی سقط جنین) بنابراین در ارائه ی خدمات پزشکی باید به شرایط قانونی و فرهنگی هر منطقه نیز توجه نمود. 4.پرداخت الکترونیکی برای دریافت خدمات الکترونیکی در حوزه ی بهداشت وجود بستر مناسب برای تعاملات مالی تحت وب که امکان پرداخت الکترونیکی را فراهم آورد از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین از دیگر موارد زیربنایی توسعه ی کاربری انفورماتیک پزشکی، ایجاد نظام بانکداری الکترونیکی و بهره مندی از پول الکترونیکی است. 5.زیرساخت فنی وجود زیرساخت های ارتباطی و همچنین تجهیزات پزشکی مناسب از دیگر ملزومات این حوزه است. به عنوان مثال برای انتقال تصاویر و فیلم های مورد نیاز این حوزه به پهنای باند زیاد نیاز است. در کنار تجهیزات ارتباطی و اطلاعاتی لازم است تجهیزات مورد نیاز پزشکی برای تحقق شرایط ارائه ی خدمات درمانی از راه دور فراهم گردد. 6. استانداردسازی وجود استانداردهای مشخص به منظور هماهنگ سازی فعالیت ها و ایجاد ارتباطات کارامد یکی دیگر از ملزومات توسعه ی کاربرد انفورماتیک پزشکی است. اگر بین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان نسبت به استانداردها توافق مشترکی ایجاد شود در فرایند انتشار فناوری تسریع صورت می پذیرد. همچنین استانداردسازی در تسهیل و تامین بودجه ی تحقیقات و نوآوری نقش کلیدی دارد و به دلیل ایجاد شفاف سازی فضای سرمایه گذاری را فراهم می کند چرا که روند مشارکت بخش های سرمایه گذار را تسهیل نموده و در نتیجه زیربنای تامین مالی توسعه صنعت انفورماتیک پزشکی را فراهم می نماید. بسیاری از این استانداردها در دنیا شناخته شده و گسترش یافته اند که نیاز به تامین این استانداردها نخواهیم داشت و درک میزان اهمیت آنها و سرمایه گذاری در تهیه و پیروی از آن ها در قالب قوانین نظارتی بر بخش های تولیدی این محصولات زمینه ی توسعه ی کارآمد را فراهم می آورد.

11- سلامت الکترونیک در ایران

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی وضعیت سلامت الکترونیک و روند ایجاد پرونده الکترونیک سلامت برای مردم ایران را بررسی کرد. این مرکز بیان داشت که در کشور ما از سال 1380 موضوع سلامت الکترونیک و پرونده الکترونیک سلامت مورد توجه قرار گرفته و نتایجی نیز عمدتا توسط وزارت بهداشت و سازمان تامین اجتماعی به دست آمده است که البته در برخی موارد نیز کارها به طور تکراری و موازی انجام شده و هنوز با سطح مورد انتظار فاصله زیادی دارد. همچنین به دلیل مشخص نشدن نهاد ناظر و سیاستگذار به عنوان متولی سلامت الکترونیک وپرونده الکترونیک سلامت در کشور، تضمینی برای تحقق اهداف این بخش در آینده وجود ندارد. از سوی دیگرنبود استانداردهای تعامل و یکپارچگی سامانه‌های بهداشتی و درمانی (مانندLIS، CIS، HIS و MIS ) ایجاب می‌کند که وزارت بهداشت با همکاری نهادهای ذیربط تهیه، تدوین و اجرای این استانداردها را در اولویت کاری خود قرار دهد، زیرا بدون استانداردهای مذکور، بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و مطب پزشکان نمی‌توانند در یک شبکه واحد به تبادل اطلاعات بپردازند و بنابراین در چنین شرایطی تشکیل و تحقق پرونده الکترونیک سلامت غیرممکن خواهد بود. وانگهی بخش اجرایی سلامت الکترونیک در تمامی کشورهای موفق این حوزه به بخش خصوصی محول شده است در کشور ما نیز با وجود اصل44 قانون اساسی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به جای آنکه به بخش اجرایی پرونده الکترونیک سلامت متمرکز شود، می‌تواند مانند بسیاری از کشورها، بخش خصوصی را تشویق به این کار کند چرا که بخش خصوصی با تشویق، کمک و هدایت دولت می‌تواند اهداف سلامت الکترونیک و پرونده الکترونیک سلامت را در کشور محقق سازد]4[. تله مدیسین یا همان پزشکی از راه دور از حدود 15 سال گذشته اهمیت بیشتری یافته است و از آن در اموری مثل آموزش، پایش سلامت و در حال حاضر جراحی از راه دوراستفاده می شود. تله مدیسین یا سلامت الکترونیک، به معنای مراقبت های بهداشتی، روش های پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری ها از طریق فرآیندهای الکترونیکی و ارتباطاتی است. این فرآیندها شامل بهره گیری از انتقال صوت، متن، تصاویرویدیویی و تبدیل سیگنال های الکتریکی در پزشکی می باشد. البته زیرساخت های فنی و مخابراتی کشور، ظرفیت جوابگویی به تله مدیسین و سلامت الکترونیکی را به طور کامل ندارد، چراکه دارای نقص ها و خلاءهایی است. اما از آنجایی که فناوری اطلاعات و ارتباطات، به سرعت درحال گسترش و پیشرفت می باشد، می توان امیدوار بود که به سرعت این موانع از سر راه برداشته شود. در حال حاضر چند بیمارستان، نامزد تبدیل شدن به بیمارستان الگو شده اند که با بررسی ها و مطالعات تکمیلی، یکی از آنها انتخاب و طرح پزشکی از راه دور در آن، پیاده سازی می شود. با به کارگیری تله مدیسین، پزشکان مشغول خدمت در مناطق دورافتاده، قادر خواهند بود تا بدون این که بیمار را در مراحل اولیه، راهی شهرهای بزرگ کنند، از طریق اینترنت با متخصصان در هر نقطه ای از ایران، در ارتباط باشند، با آنها تبادل نظر کنند و مشاوره بگیرند و در صورت نیاز، بعد از طی این مراحل، بیمار را به مراکزی در شهرها اعزام کنند. به طور کلی با استفاده از مشاوره های از راه دور و انتقال اطلاعات به وسیله اینترنت درنقاط دورافتاده می توان هزینه ها و تردد بیماران را کاهش داد و در وقت آنان صرفه جویی کرد و مراقبت های بهداشتی و درمانی و نیز نظارت و پایش بیماران و نیز مراقبت های روزانه از آنان را گسترش داد. یکی از اهداف تله مدیسین، آموزش است. آموزش هایی از طریق اینترنت دراختیار بعضی رزیدنت ها و پزشکان، بدون نیاز به حضورفیزیکی آنان، انجام می گیرد. در حال حاضر بعضی از دانشکده ها، دارای استودیوی مخصوصی می باشند و قادرند برپایه ارتباط های اینترنتی، یک عمل جراحی مهم یا نادر را در نقطه ای از جهان به صورت آن لاین به نمایش بگذارند تا جراحان و پزشکان از آن استفاده کنند. همچنین برای تمرین و آمادگی قبل از عمل جراحی، نرم افزارهایی تولید شده است که دانشجویان با استفاده از آن، می توانند عمل جراحی مجازی انجام دهند. تا چندی پیش برای تشریح آناتومی و استخوان بندی بدن انسان، مجبور بودیم از اسکلت افراد فوت شده استفاده کنیم. در حالی که درحال حاضر با استفاده از برنامه های نرم افزاری کامپیوتری، همه استخوان ها و آناتومی بدن با دقت لازم و اندازه های دقیق، به صورت سه بعدی نمایش داده می شود. اگرچه با توجه به زیرساخت های فنی و مخابراتی و نبود فیبر نوری فراگیر، هنوز نمی توان در ایران، جراحی روباتیک انجام داد، ولی مهندسانی که درزمینه ساخت روبات تخصص دارند، اعلام کرده اند آماده ساخت ربات های جراح برای صادرات به کشورهای پیشرفته اند]5[.

12- نتیجه گیری

با توجه به فواید سلامت الکترونیک و تاثیر آن در بهبود وضعیت درمان، می بایست در جهت ایجاد زیرساخت های مورد نیاز برای بهبود این فناوری در ایران گام های موثرتری برداشت. برای پیاده سازی این مهم در کشور می توان موارد زیر را در نظر گرفت: تقویت بسترهای سخت افزاری و شبکه ای در مراکزارائه ی خدمات بهداشتی و درمانی. برنامه ریزی برای تبلیغات گسترده در زمینه ی فواید سلامت الکترونیک. تشویق پزشکان و افراد عادی به فراگیری آموزش های اولیه به منظور آشنایی و استفاده از ابزارهای مختلف فناوری اطلاعات در جهت سلامت الکترونیک. تشویق بخش خصوصی بمنظور حمایت از بخش اجرایی پرونده الکترونیک سلامت. حمایت دولت از فعالیت های تحقیقاتی فناوری اطلاعات در زمینه ی سلامت. تعیین سیاست گذار به عنوان متولی سلامت الکترونیک و پرونده الکترونیک سلامت در کشور بمنظور وجود تضمینی برای تحقق اهداف. تحقیق و بررسی عوامل موفقیت کشور ها در زمینه پیاده سازی سلامت الکترونیک ودر صورت امکان پیاده سازی این عوامل در کشور. اختصاص یک واحد درسی در زمینه ی سلامت الکترونیک، در دانشکده ی پزشکی برای آموزش داشجویان.

13- منابع

]1[ فروزان و دیگران، مقالات علمی و فنی، مهندسی پزشکی، شماره 76 ]2[ علوم پزشکی وخدمات درمانی شیراز، مدیریت فناوری اطلاعات، سلامت الکترونیکehealth ]3[فیضی و دیگران، نظام سلامت الکترونیک در ایران، فصلنامه مطالعات مدیریت، شماره 51 ]4[ سایت تحلیل خبری عصر ایران، بررسی وضعیت سلامت الکترونیک در ایران، آبان 1388 ]5[ گفتگو بادکتر شادنوش، تله مدیسین و سلامت الکترونیک، برگرفته ازسایت خبرنگارچهارشنبه،۱۰ آبانماه ۱۳۸۵ ]6 [میدانی ودیگران، بررسی تطبیقی استانداردهای مدیریت اطلاعات، مجله ی پزشکی هرمزگان، سال دهم، شماره ی دوم، تابستان1385 ]7[ دکتر فتحیان، محمد، مبانی و مدیریت فناوری اطلاعات، تهران، دانشگاه علم و صنعت ایران، 1385 ]8[ بتولی، سلامت الکترونیک چیست، مجله الکترونیکی پژوهشگاه اطلاعات ومدارک ملی ایران، شماره دوم، آبان 1385 ]9[ فناوری نوین، بررسی وضعیت سلامت الکترونیک در ایران.

پزشکی الکترونیک

مقدمه

مهندسی پزشکی ، علمی چند رشته ای است که شامل کاربردهای اصول و تکنیکهای مهندسی در مسایل زیست شناسی و پزشکی است و علمی است که به مفهوم کاربردی ، تلفیقی از مهارتهای علوم مهندسی ، علوم پزشکی ، زیست شناسی و علوم رایانه در جهت کمک به سلامتی انسان و بهبود بیمار است.

1- محیط کار پزشکی الکترونیک به چه صورت است ؟

امروزه تجهیزات پزشکی بکار رفته در دنیا از تکنولوژی بسیار پیشرفته ای برخوردار هستند و هر روز دستگاههای جدید تر با مزایای بهتر و کاستی های کمتر توسط مهندسین پزشکی ساخته می شود . اما در ایران بدلیل برخوردار نبودن از امکانات و تکنولوژی لازم و نیاز به سرمایه گذاری هنگفت در این زمینه و نداشتن نیروی متخصص در این زمینه و با توجه به تازه بودن این رشته در ایران ، اکثر شرکتها به وارد کردن این تجهیزات و ارائه خدمات پس از فروش می پردازند . البته تعدادی از شرکتها نیز تولیداتی در این زمینه دارند و به بعضی از کشورهای خاورمیانه نیز صادرات دارند که فارغ التحصیلان این رشته علاوه بر شرکتها می توانند در بیمارستانهای مختلف مشغول بکار شوند و مسوولیت نظارت و سفارش تجهیزات مورد نیاز بیمارستان را بعهده گیرند .

2- مهندسی پزشکی ، گرایش بیو الکتریک چیست ؟

بیو الکتریک در واقع ، علم کاربرد مسائل الکتریکی در بررسی مسائل آناتومی و فیزیولوژیکی ( فیزیولوژی علمی است که درباره طرز کار اعضای بدن جانوران و ارتباط آنها با یکدیگر بحث می کند ) و تشخیص درمان بیماریهای موجودات زنده می باشد . دانشجویان مشغول به تحصیل در این رشته با بکارگیری مسائل الکترونیکی و سیستمهای کامپیوتری ، مشغول به ساخت تجهیزاتی می شوند که در زمینه تصویر برداری ، بررسی علائم حیاتی موجود زنده و نمایان ساختن رویدادهای فیزیولوژیکی ، زیست شناسی و پردازش و تبدیل آن به سیگنالهای قابل اندازه گیری می باشد .

3- دانشجویان بیو الکتریک در مدت کارشناسی با چه مفاهیمی آشنا می شوند ؟

پس از فراگیری علوم پایه مهندسی مثل ریاضی و فیزیک و تا حد مختصری علوم پایه پزشکی مانند آناتومی و فیزیولوژی می خوانند و با مدارهای الکتریکی و الکترونیکی آشنا می شوند همچنین دانشجویان با مدارهای الکتریکی و تکنیکهای بکار رفته در تجهیزات پزشکی مانند سیستمهای تصویر برداری ، سیستمهای پرتوپزشکی ، سیستمهای بکار رفته در اتاق عمل و بخش های CCU و ICU و تجهیزات الکتریکی بکار رفته در بدن سروکار دارند . البته این آشنایی ها تا حد محدودی می باشد و جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه ، تحصیل در مقاطع بالاتر مورد نیاز است .

4- مهندسی پزشکی ، گرایش بالینی چیست ؟

عبارت است از ، بکارگیری تکنولوژی برای مراقبتهای پزشکی در بیمارستانها . از وظایف این رشته می توان به توسعه و نصب اطلاعات کامپیوتری تجهیزات پزشکی ، خریداری و استفاده از وسائل پیشرفته پزشکی و همچنین مدیریت بیمارستانها اشاره کرد .

5- مهندسی پزشکی ، گرایش بیو مواد چیست ؟

علم کاربرد قوانین و اصول مهندسی مواد در تحلیل سیستمهای زنده و پزشکی ، مطالعه بافت های زنده و سازگاری مواد مختلف با بدن ، طرح و جنس اجزای قابل کاشت در بدن ، آزمودن مواد جدید و مواد مورد نیاز برای ایمپلنت ها می باشد. درک ویژگی های فیزیولوژیکی موجودات زنده ، از مهمترین اصول در طراحی مواد جایگزین می باشد . از سخت ترین مسائل موجود در این رشته ، انتخاب یک ماده مناسب سازگار با بدن ، برای قرار دادن در بدن است . دانشجویان بیو مواد در مدت کارشناسی با چه مفاهیمی آشنا می شوند ؟
دانشجویانی که در این رشته تحصیل می کنند با مسائل موجود در شیمی مانند شیمی آلی آشنا می شوند ، همچنین با مواد سازگار با بدن و بررسی مسائل فیزیولوژیکی مواد خارجی جایگزین شده در بدن آشنا می شوند و چگونگی تعامل آن مواد داخلی و سیستمهای داخلی بدن موجود زنده نیز در این گرایش مطرح می شود .

6- مهندسی پزشکی گرایش بیو مکانیک چیست ؟

بیو مکانیک در واقع کاربرد علم مکانیک در بیولوژی ( زیست شناسی ) می باشد در بیو مکانیک ، هدف درک مکانیزم سیستمهای زنده است . در مورد یک اورگانیزم ، علم بیو مکانیک کمک به درک عملکرد طبیعی آن ، تخمین تغییرات در اورگانیزم و پیشنهاد روشهای مصنوعی در مورد آن می نماید .

7- کاربرد مهندسی پزشکی ، گرایش بیو مکانیک چیست ؟

مهندس پزشکی ، گرایش بیو مکانیک توانایی طراحی و ساخت ایمپلنت ها ، اورتز ها و پروتزهای مناسب و سازگار با بدن موجود زنده را دارد (که ایمپلنت ، اورتز و پروتز از مواد کاشتنی در بدن است مثل اعضای مصنوعی ) البته بخشی از این گرایش مربوط به طراحی و توسعه دستگاههای توانبخشی درمانی و شیوه های استفاده از آنها می باشد . دانشجویان بیو مکانیک در مدت کارشناسی با چه مفاهیمی آشنا می شوند ؟
دانشجویان مشغول به تحصیل در این رشته ، همانند دیگر رشته های مهندسی ، پس از گذراندن ریاضیات و فیزیک پایه با مسائل مطرح در علم مکانیک مانند ترمودینامیک ، حرارت و جرم و روشهای کامپیوتری بررسی این قوانین در موجودات زنده آشنا می شوند . در پایان گفتنی است که دانشجویان این رشته با توجه به جنسیت و علاقه و روحیات خود می توانند در زمینه های مختلفی از جمله تجارت ، تعمیرات و تولید تجهیزات پزشکی و یا در زمینه تحقیقات پزشکی و فیزیولوژی مشغول بکار شوند .

تحقیقات الکترونیک

1- تحقیقات الکترونیک چیست ؟

منظور از Electronics Research یا تحقیقات الکترونیک، بطور کلی بهره گیری از سیستم های الکترونیکی، مثل کامپیوتر، اینترنت، CD های Multimedia ، نشریه های الکترونیکی و خبرنامه های مجازی نظایر این هاست که با هدف کاستن از رفت و آمدها و صرفه جویی در وقت و هزینه و ضمنا یادگیری بهتر و آسانتر و دسترسی سریع به مطالب می باشد.
البته سیستم هایی که Electronics Research به حساب می‌آیند و امکان تحقیقات از راه دور را فراهم می کنند و متنوع هستند. ولی در وهله اول آنچه که مهم است آگاهی علاقمندان از نوع این سیستم ها و انتخاب صحیح و نحوه استفاده درست از آنها است. این سیستم ها بعضا میتوانند جایگزین کلاس های حضوری هم باشند. درعین حال برای افراد سخت کوش و علاقمند میتواند مکمل کتاب و کلاس باشد. در یک جمله می توان گفت Electronics Research تحقیقات الکترونیکی برای مردم است به جای آوردن مردم برای یادگیری .
در حقیقات الکترونیکی غیر از اینترنت، CD های آموزشی ، ویدیوهای آموزشی و همچنین ماهواره استفاده می شود .آماد نشان داده است که در سال 1999 بالاترین روش تحقیقات الکترونیکی CD های آموزشی و کتابخانه ای بوده است با 53% ولی در سال 2004 پیش بینی می شود که Electronics Research مقام اول تحقیقات الکترونیک را با 63% کسب کند . در Synchronous این امکان وجود دارد در تحقیقات و آموزش الکترونیکی استاد و شاگرد به صورت همزمان با هم گفتگو کنند و در اتاقهای Chat با هم مباحثه کنند ولی در Asynchronous شاگردان مباحث خود را می پرسند استاد در زمان دیگری که مشخص کرده است به پاسخ ها جواب می دهد .
روبرت مرداک (RUPERT Murdoch ) که بر روی آخرین تکنولوژی ها کار میکند می گوید:
I think education is going to be a very big part of the Internet
یعتی آموزش بخش عظیمی از اینترنت را به خود اختصاص خواهد داد.

2- تحقیقات و آموزش الکترونیکی و رابطه آن با آموزش و تحقیقات سنتی

تحقیقات و آموزش الکترونیکی روشهای تحقیقات و آموزشی کنونی را تکمیل می کند و در بعضی از موارد جایگزین آن می شود.یکی از رویکردهای اصلی تحقیقات و آموزش الکترونیکی ، آموزش و تحقیقات ترکیبی به معنی بکارگیری بیش از یک رسانه در امر آموزش و تحقیقات است مانند ترکیب آموزش توسط معلم و ابزارهای بر پایه وب که البته با این روش برای تحقیقات، آموزش و تحقیقات الکترونیکی جایگزین آموزش و تحقیقات کنونی نمی شود بلکه آن را تکمیل می کند هرچه که در موارد بسیاری آموزش و تحقیقات الکترونیکی به تنهایی می تواند پاسخگوی نیازهای آموزشی و تحقیقاتی باشد. در قرن جدید تنها چیزی که شما را می تواند از بقیه رقبا جلوتر بیندازد یادگیری و تحقیقات سریعتر می باشد. همزمان و همراه با تحولات و تغییرات وسیعی که در جهان بوجود آمده است رویکردها و دیدگاه های اندیشمندان نسبت به آموزش ، تحقیقات و یادگیری نیز تحولاتی داشته است. در گذشته جهت آموزش Training را به کار می بردند که به معنای آموزش دادن همراه است و اکنون واژه Learning را به کار می بریم که به معنی آموزش گرفتن می باشد. در آموزش سنتی چون مبنای کار در آموزش دادن همراه بوده است در نتیجه آموزش به صورت اجبار، تنبیه و با زور همراه بوده و نتیجتا افت تحصیلی چه در کلاس درس و چه در خارج کلاس را به همراه داشته است اما در Learning چون خود فرد خواسته است که یاد بگیرد همراه با بازدهی بالایی می باشد. در سال 1995 شرکت IBM در ژاپن بخش آموزش منابع انسانی خود را از نام Training به نام Education تبدیل کرد.

3- مقدمه ای بر آموزش و تحقیقات الکترونیکی

با گسترده شدن فناوری اطلاعات و نفوذ وسایل ارتباط از راه دور به عمق جامعه ، ابزار ها و روش های آموزش نیز دچار تحول شدند. تحول این ابزار ها و روش ها در جهتی است که هر فرد در هر زمان و هر مکان بتواند با امکانات خودش و در بازه زمانی که خودش مشخص می کند مشغول یادگیری شود.در سال های نه چندان دور آموزش از راه دور مطرح شد
این نوع آموزش ویژگی های خودش رو دارد و دارای مزایا و معایبی است. ابتدا آموزش به صورت مکاتبه ای بود و تنها راه ارتباط استفاده از نامه بود. با پیشرفت تکنولوژی و از همه مهمتر ارزان تر شدن هزینه استفاده از تکنولوژی، استفاده از ابزار های جدید تر برای انتقال دانش مطرح شد. با به وجود آمدن و گسترش اینترنت این پدیده جدی تر دنبال شد و ابزار ها و روش ها و استاندارد هایی برای آموزش الکترونیک مطرح شد و هر روز اصلاحات جدیدتری در این زمینه انجام می شود.در واقع می شه گفت آموزش الکترونیکی استفاده از ابزار های انتقال اطلاعات به صورت الکترونیکی (مثل اینترنت)برای انتقال اطلاعات و دانش است.

4- تفاوت آموزش و تحقیقات سنتی و مدرن در اینجا سه تفاوت بررسی شده

فرآیند آموزش و تحقیقات
رویکرد سنتی: یک روش و محتوی آموزشی و تحقیقاتی برای همه
رویکرد مدرن: روش و محتوی آموزشی سفارشی شده برای هر آموزش
زمان آموزش و تحقیقات
رویکرد سنتی : یک بازه زمانی برای همه
رویکرد مدرن : بازه زمانی که توسط آموزش گیرنده تعیین می شود
محل آموزشی و تحقیقات
رویکرد سنتی : یک مکان خاص برای همه
رویکرد مدرن : هر مکانی که آموزش گیرنده بتواند به مطالب آموزشی دسترسی پیدا کند

5- چند دلیل برای استفاده از آموزش و تحقیقات الکترونیکی

اما چند دلیل برای استفاده از آموزش و تحقیقات الکترونیکی معرفی تکنولوژی های جدید به دانش آموزان و آموزش چگونگی دست یابی به تکنولوژی های جدید.
تشویق دانش آموزان برای بدست آوردن اطلاعات از طریق تکنولوژی های جدید.
حضور در اطاق های بحث و گفتگو برای تبادل نظر در مورد مطالب که منجر به تولید دانش می شود .
برقرای ارتباط با مدیر قسمت آموزشی در هر زمان.
کسانی که به علت داشتن کار یا معلولیت و عوامل دیگر قادر به حضور در کلاس درس فزیکی نمی باشند می توانند به راحتی و بدون مشکل از این روش استفاده کنند.
برای افرادی که امکان خروج از کشورشان را برای ادامه تحصیل ندارند.
دستیابی به جدید ترین اطلاعات روز دنیا در رشته مورد نظر.

6- دامنه آموزش الکترونیک

1- آموزش وتحقیقات بر پایه وب: 2- آموزش و تحقیقات مبتنی بر کامپیوتر: 3- آموزش و تحقیقات از طریق وسایل و ابزار دیجیتال همراه: 4- آموزش و تحقیقات از طریق تلفن همراه:

7- مزایای استفاده از ابزارهای دیجیتالی تصویری

* می توان به جای نوشته از تصاویر ثابت و متحرک و یا فیلم استفاده کرد
می توان اندازه نوشته ها را بسته به موقعیت و کاملا دلخواه بزرگ و کوچک کرد.
می توان از خوانندگان متن یا صدای ضبط شده همراه متن و حتی موسیقی در کنار آموزش استفاده کرد.
در صورت خستگی از مطالعه می توان از وسایل تفریحی داخل این وسایل استفاده کرد.

8- دسته بندی نوع یادگیری ومزیت های آموزش و تحقیقات الکترونیکی

کلا نوع یادگیری را می توان به سه دسته تقسیم کرد:
1. تحقیقات شخصی
2. تحقیقات جمعی
3. تحقیقات مجازی تحقیقات شخصی : در این دسته فرد رشته مورد علاقه خود را انتخاب می کند و در محیط اطراف خود مخصوصا اینترنت به دنبال اطلاعات مرتبط با آن می گردد و در آن زمینه تحقیق می کند سپس سوالات خود را از اساتید آن رشته به صورت offline می پرسد.
2. تحقیقات جمعی : در این دسته شرایطی برای افراد مهیا می شود تا با یک دیگر و اساتید خود ارتباط بر قرار کنند. از جمله این ابزار Forum و chat و غیره است. در این روش معمولا زمان شروع و خاتمه دوره آموزشی و امتحانات برای همه آن گروه یکسان است.
3. تحقیقات مجازی : در این دسته شرایط کاملا مانند کلاس درس است و حتی در بعضی از موارد در کلاس های فزیکی برگزار می شود. در این جا از ویدئو کنفرانس و به جای تخته سیاه از یک ویدئو پروژکتور استفاده می شود.

9- مزیت های آموزش و تحقیقات الکترونیک

1. نیازی به صرف وقت و حضور در کلاس نیست.
2. برخورداری از یک روش مطالعه انعطاف پذیر که مطابق نیاز دانشجو است.
3. سرعت مطالعه دست دانشجو است.
4. مانند کلاس های درسی برنامه آموزشی، راهنمایی درس ، دروس مرجع و ... وجود دارد.
5. در تحقیقات به صورت online از مزایای کار گروهی بهره مند می شوید.
6. کنجکاوی و ابتکار بیشتر و دسترسی به تکنولوژی های جدید.
7. اطلاعات به روز است و از اطلاعات به روز می توانید استفاده کنید.
8. ارزیابی به صورت online است. 9. می توانید هر کجا که باشید مدرک خود را از طریق اینترنت به دیگران و رییس خود نشان دهید. 10. می توانید بیش از یک درس یا رشته را فرا گیرید.
11. آموزش الکترونیک را با استفاده از هر فراهم کننده خدمات اینترنتی و بدون محدودیت می توان به کار برد. اما ارائه دهنده دروس می تواند از یک اینترانت برای این کار استفاده کند که در این صورت محدوده آموزش محلی خواهد بود.
12. می توان از هر مرورگری برای آموزش الکترونیک استفاده کرد به شرطی اینکه برنامه های سایت با plug in های مرورگر مطابقت نماید. مثلا حمایت مرورگر از کدهای جاوا.
13. در هر زمان میتوان یاد گرفت. 14. در هر مکانی امکان یادگیری وجود دارد.
15. هزینه های یادگیری کاهش می یابد.
16. دانش و اطلاعات را عموم مردم می توانند بدست آورند.
17. نتیجه آموزش و یادگیری شما سریعتر مشخص می شود.
18. با استفاده از امکانات Multimedia مطالب بیشتر در ذهن می ماند.
19. تبعیض و پارتی بازی کمتر اتفاق می افتد.

10- چند نکته که در آموزش و تحقیقات الکترونیکی باید مورد توجه قرار گیرد

1. زیر ساخت های مخابرتی در ایران هنوز مهیا نیست اما باعث نمی شود از آموزش الکترونیک صرف نظر شود.
2. مفاد آموزشی: مفاد آموزشی به صورت آموزش الکترونیک با روش های آموزش سنتی متفاوت است و باید هم فرق داشته باشد. در آموزش الکترونیک 40 تا 50 درصد متن آموزشی از طریق استاد و بقیه از همکاری و ارتباط دانشجویان تعیین می شود.
3. آموزش الکترونیک باید دوطرفه باشد تا کاربر خسته نشود، مثلا مانند CD ها آموزشی که فقط باید بیننده باشد نباشد. کاربر باید با آن ارتباط داشته باشد.

11- کلام آخر

در پایان باید توجه داشت آموزش و تحقیقات الکترونیکی و تعامل آن با آموزش و تحقیقات سنتی ، مقوله ایست که می بایست بیش از پیش به آن توجه نمود. هر روزه در کلان شهر هایی مانند تهران هزینه های هنگفتی بابت رفت و آمد شهری دانش جویان و دانش آموزان، آلودگی محیطی و صوتی ، مخارج تحصیل و ... پرداخت می گردد . همچنین اثرات مخرب مهاجرت بین شهری و بین المللی را نباید از ذهن دور داشت .
دولت می بایست با فراهم کردن زیر ساخت های مناسبی چون : خطوط اینترنت پر سرعت ،ارائه خدمات سخت افزاری و نرم افزاری مناسب و ارزان ، حمایت از افرادی که موسسین این گونه پروژه های علمی هستند و تبلیغ آموزش و تحقیقات الکترونیکی در بین مردم بستر مناسبی را برای رشد و ارتقاء سطح علمی کشور با استفاده از امکانات روزبه وجود آورد.

حمل و نقل الکترونیک

مقدمه

«شهر الکترونیک»، «شهر هوشمند»، «شهر مجازی» و ... واژه‌هایی هستند که «شهروند الکترونیک» را به دنیای جدید و زندگی در شهرهای مدرن، دعوت می‌کنند، شهری که در آن می‌توان به طور آنلاین خرید کرد، حساب‌های خود را آنلاین پرداخت کرد، آنلاین جلسه برگزار کرد و حتی آنلاین سفر کرد.
شهر الکترونیک ما را از دنیای یک بعدی شهرهای سنتی و امروزی، به دنیای دو بعدی می‌برد که دستاورد فناوری‌های نوین اطلاعات و ارتباطات دنیای اینترنتی است. شهر الکترونیک، شهری ۲۴ ساعته است که امور شهری در تمام شبانه‌روز در آن جریان دارد. شهروندان می‌توانند از طریق اینترنت، در هر زمان و هر مکان به اطلاعات و خدمات آموزشی، تفریحی، تجاری، اداری، بهداشتی و ... موردنیاز خود دسترسی پیدا کنند.
در شهر الکترونیک، پلیس همیشه در دسترس است. شهروندان می‌توانند ناامنی‌های به‌وجود آمده را گزارش دهند تا در اسرع وقت مورد بررسی قرار گیرد.
وقتی اکثر کارهای روزمره را بتوان از طریق اینترنت و در منزل انجام داد زندگی بسیار راحت‌تر خواهد شد. از آنجا که رفت‌وآمدهای شهری در شهر الکترونیک به حداقل می‌رسد، تاثیرات مخرب وسایل نقلیه بر محیطزیست نیز کاهش می‌یابد و محیطی زیباتر و طبیعی‌تر برای زندگی شهروندان به وجود خواهد آمد.
«کارت‌های هوشمند»، «بانکداری الکترونیک»، «آموزش الکترونیک»، «سلامت الکترونیک»، «تجارت الکترونیک»، «دولت الکترونیک» و ... واژه‌هایی هستند که هر روزه به گوش ما می‌رسند، اما تمام اینها وقتی در شهری واحد کنار هم جمع می‌شوند، «شهر الکترونیک» را به‌وجود می‌آورند.
ارائه خدمات با سرعت و کارایی بالا در حوزه شهر، همزمان با کاهش هزینه‌ها و ترافیک، آلودگی‌ها و ... در شهر الکترونیک متصور است. فراهم آوردن زیرساخت‌های ارتباطی، شبکهافزار، نرمافزار، انسانافزار، زیرساخت‌های امنیتی و توسعه نهادهای اطلاعاتی از جمله پیشزمینه‌های ایجاد شهر الکترونیک است.
شهرها، برحسب میزان استفاده از خدمات الکترونیک طبقه‌بندی می‌شوند. در برخی مناطق دنیا نظیر آمریکا، نمونه‌های موفقی از شهرهای الکترونیک وجود دارد. ایجاد شهرهای هوشمند یکی از مهم‌ترین اهداف فناوری اطلاعات است که شهرداری‌ها نقش عمده‌ای در تحقق آن دارند.

1- حمل و نقل هوشمند

سیستم‌های حمل و نقل هوشمند (ITS) مجموعه‌ای از بهکارگیری فناوری‌های روز نظیر دوربین دیجیتال، سیستم‌های موقعیت‌یاب ماهواره‌ای (GPS) و الگوریتم‌های هوشمند مورد استفاده در کامپیوتر است که امروزه جایگزین سیستم‌های سنتی و دستی گذشته شده و راهکاری برای بهبود وضعیت ترافیک، افزایش ایمنی، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلودگی هواست.
در شهر دیجیتال، کنترل و برنامه‌ریزی چراغ‌های راهنمایی داخل شهرها، برای مدیریت، روانسازی و بهینه‌سازی جریان ترافیک، براساس حجم و میزان تراکم خودروها که توسط حسگرهای گوناگونی که در زیرسطح جاده و یا در حواشی آن نصب شده‌اند، سنجیده شده و برای پردازش و اخذ تصمیم، توسط ابزار ارتباطی نظیر فیبرنوری یا به صورت بیسیم به مراکز کنترل مرکزی ارسال می‌شود و در آنجا براساس اصول مدیریت ترافیک و محاسبات فازبندی چراغ‌ها توسط نرم‌افزارهای مربوطه و با در نظر گرفتن شرایط متفاوت، زمان بهینه توقف پشت چراغ و حرکت در شبکه معابر منطقه در وضعیت سبز، پردازش و دستورات لازم به دستگاه‌های کنترل‌کننده چراغ‌ها ارسال می‌شود.
هم‌اکنون در سراسر دنیا استفاده از سیستم کنترل هوشمند چراغ‌های راهنمایی به عنوان ابزاری برای کاهش میزان تاخیر در شبکه راه‌های شهری مطرح و در بیش از ۶۵ کلان شهر مهم جهان بیش از ۱۲ هزار تقاطع را تحت پوشش دارد. در تهران از حدود ۵ سال پیش، عملیات نصب و راه‌اندازی سیستم‌های کنترل هوشمند چراغ‌های راهنمایی شروع شده و در حال حاضر بیش از ۳۰۰ تقاطع مجهز به سیستم‌های هوشمند هستند.
در شهر الکترونیک، تمام خودروها به سیستم موقعیتیاب محلی (GPS) مجهز می‌شوند و در تمام طول مسیر از قدرت تشخیص موقعیت جغرافیایی خود برخوردار خواهند بود و به این ترتیب پلیس نیز توان مدیریت ترافیک را براحتی خواهد داشت.
علاوه براین، در چنین سیستمی اصولاً تصادفی رخ نمی‌دهد، زیرا در صورت احتمال بروز برخورد میان دو متحرک با اعلام خطر بموقع در یک کیلومتر قبل از محل پیش‌بینی تصادف، از بروز حادثه جلوگیری می‌شود. در واقع با این روش حوادث رانندگی تحت کنترل درآمده و حتی در صورت وقوع روی نمایشگر پلیس ثبت می‌شود و نیازی به اطلاع‌رسانی مجدد نیست.
بنابراین، علاوه بر افزایش سرعت رسیدن پلیس به محل حادثه، دیگر نیازی به کشیدن کروکی نخواهد بود و همین امر کار شرکت‌های بیمه را سهل‌تر از گذشته می‌کند.
همچنین، تصور کنید در شهر دیجیتالی، وجود سیستم هوشمند تا چه حدی می‌تواند خدمات اورژانسی را گسترش دهد. مثلاً، فردی را در نظر بگیرید که از یک طرف دچار عارضه قلبی شده و هر ثانیه برای او حکم مرگ و زندگی دارد و از سوی دیگر، مرکز اورژانس نمی‌تواند در مورد صحت هر تماس تلفنی اطمینان حاصل کند. در این شرایط، سیستم هوشمند به مرکز اورژانس این امکان را می‌دهد که به مجرد برقراری تماس تلفنی، محل سکونت تماسگیرنده و حتی نام مالک آن روی نمایشگر مرکز اورژانس حک شود. از سوی دیگر، محل حادثه نیز روی نمایشگر آمبولانس قرار می‌گیرد و سیستم اطلاعرسانی جغرافیایی (GIS) نیز به مرکز اورژانس اطلاع می‌دهد که نزدیک‌ترین آمبولانس به شخص حادثهدیده کدام است و کوتاه‌ترین مسیر تا مقصد و نزدیک‌ترین مرکز فوریت‌های پزشکی و بیمارستان نیز مشخص می‌شود.
بنابراین، با استفاده از سیستم ناوبری هوشمند در لوای طرح شهر هوشمند، اطلاعات مکانی، مسیر حرکت، سرعت و موقعیت مربوط به وسایل نقلیه از جمله وسایل نقلیه عمومی، پلیس، آتشنشانی، آمبولانس‌ها، اتوبوس‌ها و دیگر وسایل، قابل دریافت است. اهمیت این موضوع هنگامی بیشتر روشن می‌شود که توجه داشته باشیم سیستم‌های ناوبری مطلوب، آن دسته از سیستم‌هایی هستند که امکان تغییر نقشه و استفاده از نقشه‌های موجود و به روز کشور، قابلیت حمل و نقل و قیمت قابلقبول و مناسب داشته و در بازار نیز براحتی در دسترس باشند.
سیستم موقعیت‌یاب جهانی یا GPS در حملونقل شهر دیجیتالی، نقش اساسی ایفا می‌کند. نحوه کار سیستم مذکور این‌گونه است که هر جایی که بیشتر از ۴ ماهواره وجود داشته باشد، موقعیت قابل تشخیص است. در حال حاضر، در ایران از تمام ماهواره‌های جهان استفاده می‌شود. به بیان دیگر سیستم GPS از خدمات و اطلاعات ۲۴ ماهواره که به طور مداوم در حال چرخش در مدار زمین هستند استفاده می‌کند.
این ماهواره‌ها تنها برای ایران نمی‌چرخند بلکه تمام کشورهای جهان می‌توانند از خدمات آنها استفاده کنند و گیرنده GPS براحتی می‌تواند تمام اطلاعات را دریافت کند. GPS در واقع دستگاهی است که از طریق ماهواره قادر به موقعیت‌یابی است و هر چه تعداد ماهواره‌ها بیشتر باشد، دقت هندسی نقطه موردنظر، بیشتر خواهد بود. پس از انجام عملیات موقعیتیابی، اطلاعات دریافت شده روی نقشه‌های دیجیتالی ثبت می‌شود. به این ترتیب، شخص و خودروی وی، صاحب شخصیت مکانی می‌شوند.

2- ITS چیست ؟

حمل و نقل از نیازهای جوامع انسانی بوده که به دلیل اهمیت و نقش بلاانکارش در طول اعصار، آدمی را به استفاده از جدیدترین فناوری ها واداشته است امروز نیز شاهد یکی دیگر از این تحولات هستیم که بر خلاف نمونههای پیشین، چندان به تغییرات فرم ارتباط پیدا نمی‌کند و بیشتر به محتوا میپردازد؛ کاربری فناوری ارتباطات و فناوری اطلاعات در عرصه حمل و نقل و در نهایت تحقق سیستم‌های هوشمند حمل و نقل همان تحول شگرف عصر حاضر است که ماهیت این صنعت را دگرگون کرده است.
تا کنون تعاریف و تعابیر بسیاری برای (Intelligent Transportation Systems) ITS یا همان «سیستم‌های حمل و نقل هوشمند» ارایه شده است؛ برای مثال انجمن حمل و نقل هوشمند آمریکا در سال 1998، ITS را به استفاده مردم از فناوری برای صرفه‌جویی در وقت و هزینه در زندگی روزمره، تعبیر کرده بود و درست یک سال بعد، دپارتمان حمل و نقل آمریکا، تعریف رسمی ITS را چنین عنوان کرد: «سیستم‌های جمع‌آوری، نگهداری، پردازش و توزیع اطلاعات مربوط به جابه جایی کالا و مسافر.»اما تعریفی که در برنامه راهبردی ITS ایالت ویکتوریا استرالیا عنوان شده است، تعبیری مدرن‌تر و با دربرگیری بیشتر به شمار می‌آید:
«استفاده هدفمند از ارتباطات و فناوری اطلاعات (ICT) برای خلق سیستم کارآمد و ایمن تر حمل و نقل.»
امروزه «سیستم‌های حمل و نقل هوشمند» خود به عنوان دانشی مستقل نگریسته می‌شود؛ ولی ماهیت میان‌رشته‌ای «سیستم‌های حمل و نقل هوشمند» و امور مربوط به آن، ایجاب می‌کند که به طور خاص از علوم زیرشاخه «ارتباطات و فناوری اطلاعات» مانند مهندسی الکترونیک، مهندسی مخابرات و سیستم‌های رادیویی، مهندسی کامپیوتر و انفورماتیک در کنار «مهندسی عمران» نظیر برنامه‌ریزی حمل و نقل، مهندسی ترافیک، مهندسی سازه و مهندسی راه بهره گیری شود.
«سیستم‌های حمل و نقل هوشمند» از هر سو نگریسته شود به «ارتباطات» باز می‌گردد؛ چرا که بدون شک آن را می‌توان فصل مشترک «حمل و نقل» و «ارتباطات و فناوری اطلاعات» دانست. از همین روست که بازارهای بسیاری به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با آن درگیر هستند و به تبع، فرصت‌های کسب و کار زیادی در متن و حاشیه آن وجود دارد.
به طور کلی، با این‌که به‌کارگیری «سیستم‌های حمل و نقل هوشمند» برای دولت‌ها بسیار هزینه‌بر است و همواره جزو پروژه‌های عظیم به شمار می‌رود، اما سودهای آشکاری چون کاهش مصرف سوخت و انرژی و سودهای نهفته‌ای چون کاهش زمان مؤثر سفر، کاهش آلایندگی محیط زیست، کاهش سفرهای غیرضروری و افزایش ایمنی، سبب شده است که نه تنها تردیدی در به‌کارگیری این سیستم‌ها وجود نداشته باشد و سرمایه‌گذاری کلان در این حوزه را موجه کند، بلکه به ضرورتی در زندگی امروز جوامع بشری تبدیل شود. از طرفی، بخش خصوصی نیز در مقام «تأمین‌کننده» کالا یا خدمات و یا «بهره‌بردار» وارد صحنه می‌شود تا از فرصت‌های ایجاد شده استفاده و نقش خود را ایفا کند. که این حضور روز به روز در این حوزه گسترده‌تر شده و افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌های مختلفی را در سراسر جهان به همراه دارد.

3- شهرسازی الکترونیک

به طور کلی اجرای طرح شهر هوشمند به این معناست که تمام خدمات موردنیاز ساکنان از طریق شبکه‌های اطلاع‌رسانی تامین شود. به این ترتیب دیگر نیازی به حرکت فیزیکی شهروندان برای دسترسی به خدمات دولت و نهادهای خصوصی نیست. به بیانی دیگر ادارات دیجیتالی جایگزین ادارات فیزیکی می‌شوند و سازمان‌ها و دستگاه‌هایی همچون شهرداری، حمل و نقل عمومی و سازمان آب منطقه‌ای، خدمات خود را به صورت مجازی در اختیار مشترکین و مشتریان خود قرار می‌دهند. برای مثال فردی که به دنبال ساخت ساختمان و متقاضی دریافت مجوز از شهرداری است پس از ورود به شبکه اطلاع‌رسانی شهرداری، خدمات موردنیاز خود به همراه مشخصات زمین تحت مالکیت و ساختمان دلخواه خود را وارد شبکه می‌کند. سپس شهرداری الکترونیک براساس استانداردهای موجود، میزان مساحت قابل ساخت و طبقات ساختمان را به متقاضی اعلام می‌کند و در نهایت فرد متقاضی براساس مجوز شهرداری با ورود به شبکه مهندسان مشاور با یکی از شرکت‌های مشاور بر اساس طرح و قیمت مناسب به توافق می‌رسد.
در این مرحله، متقاضی حتی قادر است طرح ارائه شده از سوی مهندس مشاور را به صورت سه‌بعدی روی صفحه نمایشگر مشاهده و اصلاحات دلخواه خود را اعمال کند. این طرح پس از تایید از سوی شهرداری الکترونیک و صدور مجوز با ورود به شبکه امور پیمانکاران و با انتخاب بهترین پیشنهاد از لحاظ قیمت به مرحله عقد قرارداد رسیده و سپس به اجرا درمی‌آید. حتی ارائه گزارش کار از سوی پیمانکار به کارفرما نیز می‌تواند از طریق شبکه صورت پذیرد.
کل این فرایند در شبکه هوشمند می‌تواند در کمتر از ۲ ساعت به پایان رسد، در حالی که در شرایط عادی در شهر تهران مراحل یاد شده به ۱ تا ۲ سال زمان نیاز دارد و طبق آماری که همیشه از سوی مسئولان شهرداری منتشر می‌شود، بیش‌ترین آمار مراجعه مردم به شهرداری تهران در رابطه با مسایل شهرسازی است که در واقع با استناد به سخنان شهردار تهران بیشترین نارضایتی هم در این حوزه وجود دارد، در شهر هوشمند بروکراسی اداری به نحوی بسیار چشمگیر کاهش می‌یابد و میزان رضایتمندی مردم نیز متقابلاً افزایش خواهد یافت. ضمن اینکه در سایه کاهش هزینه‌های اداری فضای جدید در جهت اشتغالزایی ایجاد می‌شود.
امروزه، اگر کسی در شهر مجازی تصمیم به اجرای پروژه‌ای صنعتی داشته باشد، کاری را که مهندسان مشاور در شهرهای حقیقی برای یافتن بهترین نقطه برای احداث کارخانه، ظرف یک سال انجام می‌دهند در کوتاه‌ترین زمان ممکن، اطلاعات مربوط به نزدیک‌ترین گسل، مسیل، طوفان‌ها، جنس خاک، شیب زمین، گاز، لوله‌های آب، کابل‌های برق، و مترو، فاضلاب و سایر اطلاعات زیرزمینی را به دست می‌آورند. در شهر هوشمند، علاوه بر اینکه شهروندان در شهر مجازی و در وزارتخانه‌ها و سازمان‌های الکترونیک حرکت می‌کنند، قادرند خدمات جاری خود را همچون خریدهای روزمره از طریق شبکه انجام دهند.

4- شهروند الکترونیک

با تمام این مسائل، در نهایت این «شهروند الکترونیک» است که باید در این شهر زندگی کند. شهروند الکترونیکی فردی است که با اطلاعات آشنایی داشته باشد و بتواند از خدمات شهر الکترونیک استفاده کند.
«مانوئل کاستلز» محقق اسپانیاییالاصل آمریکایی معتقد است: «شهر اطلاعاتی، نیازمند شهروندان اطلاعاتی است» تنها با این پیش‌نیاز باید پا به دنیای آنلاین گذاشت.
منبع : www.itna.ir www.itsiran.ir www.sarmayeh.net ماهنامه صنعت خودرو www.articles.ir

گمرک الکترونیک

1- گمرک الکترونیکی، چشم انداز روشنی برای آینده است.

معاون گمرکی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در تهیه ملزومات بسته بندی مشکل داریم. بدون شک، صنعت بدون واردات و صادرات معنا ندارد. چرا که مواد اولیه از طریق واردات، در فرآیند تولید قرار گرفته و صادرات، خروجی محصولات است. البته یک شرکت و یا یک کارخانه لزوم صادر کردن به خارج از کشور ندارند ولی با این حال کمبود مواد اولیه، واردات را گریزناپذیر می کند. در این میان وجود تعرفه های گمرکی و قوانین و مقررات جاری، همواره یکی از دغدغه های اصلی تولید کنندگان بوده است. آنها همواره نگران کمبود مواد اولیه و در نهایت کاهش میزان تولید هستند. بنابراین مثلث تولید، واردات و صادرات، مثلث صنعت است. در این میان صنایع غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی ارتباط تنگاتنگی با صادرات و واردات دارند. از آنجا که خروجی این صنایع با بسته بندی ارتباط تنگاتنگی دارد، اهمیت طراحی و نوع انتقال آن مشخص می شود. قوانین و مقررات صادرات و تولید، افزایش تعرفه های گمرکی و شرایط صادرات ما را بر آن داشت تا با دکتر مظفر علی خانی، معاون گمرکی اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران گفت و گویی انجام دهیم. وی اقتصاد ایران را تک محصولی و دولتی دانست و خواستار خصوصی سازی به معنای واقعی شد.
هم چنین علی خانی از شرایط جدید گمرک و اصلاح قوانین و مقررات، به ویژه تنظیم تعرفه ها و رویه های گمرکی خبر داد. در ادامه این گفت و گو را می خوانید:

2- در شرایط اقتصادی کنونی، وضعیت صادرات را چگونه ارزیابی می کنید؟

از آنجا که اقتصاد ایران، تک محصولی بوده و به قیمت جهانی نفت وابسته است، کاهش یا افزایش میزان فروش نفت بر شرایط اقتصادی تاثیر می گذارد. از طرفی دیگر اقتصاد دولتی ایران، مشکلاتی را ایجاد کرده است. در واقع این دو مقوله مکمل یکدیگرند. به عبارتی چون دولت صاحب سرمایه و ثروت بوده و خود اقدام به صادرات نفت می کند، به تولید و تجارت و حمل ونقل پرداخته است. حتی دولت به امور دیگری هم چون بیمه بازرسی و خدمات دیگر نیز روی آورده است.

3- پس در این میان اصل 44 قانون اساسی مطرح می شود. اصلی که به موضوع خصوصی سازی اشاره دارد؟

آنچه که تحت این اصل و شروط چهارگانه به تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید، بر اساس تجارب ناموفق کمونیست و شوروی سابق و همچنین 3 دهه گذشته بود. مطابق فعالیت های کارشناسی چندین سازمان و نهاد ذی ربط که خوشبختانه مورد عنایت مقام معظم رهبری قرار گرفت، شرایطی برای بهبود وضعیت اقتصادی فراهم شد.

یعنی شرایط خصوصی سازی فراهم شده است؟

اگر بخواهیم ماهیت خود اصل 44 قانون اساسی را مورد ارزیابی قرار دهیم، متوجه دولتی بودن اقتصاد ایران می شویم چرا که در متن قانون، اقتصاد دولتی در اولویت امور قرار گرفته و این یعنی برتری سیستم دولتی بر اقتصاد خصوصی. این موضوع را دقیقا در طول دهه 60 خورشیدی مشاهده کردیم. در زمان جنگ تحمیلی، اکثر کارخانجات دولتی شده و تحت نظارت بنیادهای مستضعفان و جانبازان و بقیه سازمان های دولتی قرار گرفتند.
پس متوجه می شویم که در آن زمان شرایط مطلوب نبوده است چرا که قوانین و مقررات طوری وضع شده که فضای کسب و کار تحت تاثیر قرار گرفته است. حال اگر می خواهیم این شرایط بهتر شود، باید نگرش خود را تغییر دهیم.

4- مشکلات دیگر چیست؟

بالا بودن هزینه های سربار، عدم کنترل صحیح تورم، نبود تسهیلات مردمی، نبود بسترهای کارآفرینی، عدم برقراری امنیت اقتصادی و سرمایه گذاری، به عبارتی دیگر برای خصوصی سازی باید فرهنگ سازی کرد. باید فعالیت اقتصادی از منظر بنگاه های اقتصادی سودآور و رشد آفرین باشد و باید مالکیت و مدیریت خصوصی محترم شمرده شود. از طرفی دیگر باید محیط قانونی مناسب ایجاد و از ثبات لازم برخوردار باشد. این در حالی است که قوانین و مقررات باید شفاف سازی شود و غیر قابل تفسیر و به دور از برداشت های سلیقه ای و شخصی باشد. هم چنین صنعت و تجارت باید از انواع و اقسام پرداخت ها رهایی یابد. بنابراین لازمه خصوصی سازی، شروط نامبرده است.

5- این پرسش مطرح است که چگونه انگیزش در نزد سرمایه گذاران داخلی ایجاد شود؟ چه بسترهایی باید فراهم شود تا کارآفرینان و نوآوران؛ خلق ایده کنند؟

همان طور که گفتم باید فضای کسب و کار اصلاح شود. اگر این محیط تغییر کند، طبیعتا سرمایه گذاری تحقق می یابد. این موضوع طبعا از خصوصی سازی مهم تر است. البته حمایت های دولت نیز اهمیت دارد.

6- فضای کسب و کار چگونه اصلاح می شود؟ چگونه تورم کنترل و ریسک سرمایه گذاری پایین می آید؟

در مورد این که تورم باعث افزایش نرخ بهره و نرخ سپرده می شود، نظریات مختلفی بیان می گردد. حرف ما این است که تورم باید یک رقمی بماند تا تولید، گسترش و توسعه یابد. دقت کنید که تورم شاخص بوده و کنترل آن، وظیفه وزارت اقتصاد و امور دارایی و همچنین بانک مرکزی است. وظیفه ما، بهبود شرایط صادرات و در نهایت فرآیند تولید است.
همان طور که در سند چشم انداز بیست ساله 1404 تاکید شده، اقتصاد خصوصی و توسعه اقتصادی کشور مطرح می شود.

7- در این میان تحریم ها و بحران های جهانی چه تاثیر سویی دارد؟

قطعا تاثیر دارد، شک نکنید. آثار ناشی از تحریم ها و بحران جهانی کاملا در اقتصاد ما دیده می شود. این موضوعی که مشکلات را چند برابر کرده است. لذا در بحث تولید و رقابتی بودن بنگاه های اقتصادی، 2 فاکتور اهمیت دارد: قیمت و کیفیت کالا. متاسفانه به دلیل مشکلات ناشی از قانون های کار، تامین اجتماعی، مالیات های مستقیم و همچنین افزایش قیمت انرژی، خدمات مخابرات و منابع انسانی و غیرانسانی، بالا بودن بهره ها و گران بودن پول و در نهایت سیاست انقباضی بانک مرکزی، قیمت تولید در ایران افزایش یافته است. این بالا بودن قیمت تمام شده بر کیفیت کالای تولیدی اثر گذاشته است. از طرفی دیگر قدرت رقابت در بازارهای جهانی و حتی بازارهای داخلی کاهش می یابد. باید بدانید که واحدهای تولیدی به دلیل مشکلات بسیار، توان اخراج کارگران و پرسنل خود را ندارند. بنابراین هزینه های نیروی انسانی افزایش و طبعا کیفیت محصول پایین می آید. کیفیت بسته بندی نیز تحت تاثیر قرار می گیرد؟
دقیقا، همین چیپس و پفک نمکی را بررسی کنید، متوجه پایین بودن کیفیت بسته ها نسبت به چند سال پیش می شوید. اگر بسته ها را باز کنید، خواهید دید که نصف آن از هوا پر شده است. این یعنی کاهش وزن بسته و کیفیت کالا. چرا که اگر آن واحد تولیدی، چنین عملی را انجام ندهد، قادر به ادامه حیات نخواهد بود.

8- به نظر شما چرا توان رقابت را در بازارهای جهانی و حتی داخلی از دست داده ایم؟

مشخص است این واحدهای تولیدی به موقع بازسازی و نوسازی نشده اند. از طرفی دیگر تسهیلات ویژه در اختیار نداشته و در نتیجه افت محسوسی در کیفیت کالاهای خود داشته اند. حال که تحریم های اقتصادی اعمال شده، مشکل واردات تجهیزات جانبی و فن آوری های نوین دو چندان شده است.

9- راهکار چیست؟

باید در صنوف مختلف ظرفیت سازی کرده و توان تولید کارخانجات را افزایش دهیم. در این میان دولت باید به عنوان ناظر عمل کند نه مجری. این موضوع مستلزم بهبود زیر ساخت هاست. البته باید تشکل ها و اتحادیه ها با دولت همسو بوده و در موضوعات آسیب شناسی و اطلاع رسانی و مشاوره، آموزش و ارتباطات ایفاء نقش کنند. از طرفی دیگر باید بنگاه های اقتصادی مدیریت علمی کرده تا بازاریابی رقابتی را به خوبی انجام دهند. از آنجا که تورم بالا بوده و ما به التفاوت بهره ها افزایش یافته است، باید حاشیه امنیت مناسبی را برای تولید کننده فراهم کنیم. راهکار دیگر آزاد شدن نرخ ارز و پرداخت جوایز، مشوق ها و یارانه هاست. به عبارت دیگر پرداخت 1 تا 3 درصد یارانه، جواب گو نخواهد بود.

10- در بحث واردات، قطعا تحریم های اقتصادی بر روی این موضوع تاثیرگذار بوده است. به نظر شما شرایط کنونی چگونه است؟

در شرایط فعلی ورود کالا و دریافت اسناد تجاری نظیر گواهی مبدا و افتتاح L.C دچار اشکال شده است.
از طرفی دیگر انتقال وجه مالی نیز در شرایط فعلی خطرناک جلوه می کند بنابراین خرید ملزومات بسته بندی و تجهیزات جانبی برای تولید کننده و صنعت گر مشکل شده است. در یک کلام باید بگویم که تحریم های سیاسی جاری بر شرایط اقتصادی جامعه تاثیرات سویی داشته است.

11- پس رمز پایداری در چنین شرایطی چیست؟

حذف هزینه ها و یا کاهش آن در امر تولید. باید دولت شرایطی را فراهم کند تا هزینه های سربار به حداقل برسد. چرا که اگر کارخانجات ورشکسته از بازار داخلی حذف شوند، جبران آنها مشکل است. در واقع هزینه های بازاریابی و بازارسازی برای آن صنف و برای آن واحد تولیدی به هدر می رود. از طرفی دیگر معضل بیکاری گسترش یافته و بازده سرمایه گذاری به حداقل می رسد. در نهایت مسائل اجتماعی به عنوان حلقه آخر این زنجیر بروز می کند.

12- به نظر شما کاهش تقاضا در بحران فعلی دنیا بر میزان تولید تاثیر گذاشته است؟

دقیقا، چرا که اگر میزان تقاضا کاهش یابد، قیمت کالاها کاهش یافته و در نهایت کاهش تولید را شاهد خواهیم بود. این موضوع در نهایت منجر به ورشکستگی کارخانجات و صنایع تولیدی می شود. معضلی که هم اکنون در اکثر کشورهای دنیا دیده می شود. بنابراین بحران های موجود بر شرایط اقتصادی حال حاضر کشور تاثیر داشته است.

13- شرایط گمرکی حال حاضر کشور را چگونه می بینید؟

گمرک مرزبان صادرات و واردات کشور است. از طرفی دیگر مرزبان مسائل زیست محیطی، قاچاق کالا و ارز نیز خواهد بود. امروزه گمرک تسهیل کننده امور حمل و نقل و در واقع پل ارتباطی با اقتصاد دنیاست. بنابراین گمرک را باید یک نهاد اثرگذار در توسعه اقتصادی کشور دانست. به عبارتی دیگر تمام قوانین و مقررات صادرات و واردات بر شرایط گمرکی نیز تاثیر گذار خواهد بود. قوانینی نظیر بهداشت، انرژی اتمی، سرمایه گذاری، معادن، استاندارد و حفظ نباتات. در واقع کمتر قانونی را می توان یافت که بر شرایط گمرکی تاثیر نداشته باشد.

14- همان طور که می دانید، افزایش تعرفه های گمرکی یکی از دغدغه های فکری تولید کنندگان است. در راستای بهبود این شرایط چه اقداماتی انجام داده اید؟

هم اکنون لایحه ای با هماهنگی دولت جهت بهبود و اصلاح قوانین گمرکی به مجلس شورای اسلامی تقدیم شده است که امیدواریم به تصویب نمایندگان محترم برسد. از طرفی دیگر رویه ها وتفسیر قوانین و مقررات اهمیت دارد. به عبارتی، این تفسیرهای انبساطی چگونه باید انجام شود؟ و چگونه باید قانون و رویه ها را اجرا کرد؟ شخصا اعتقاد دارم که اجرای قانون از خود قانون مهم تر است.

15- نقش سازمان های هم جوار در این میان چیست؟

این دستگاه ها هم چون سازمان های استاندارد، انرژی اتمی، دامپزشکی، قرنطینه و حفظ نباتات و حتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در صدور گواهی نامه ها و انجام تست ها و آزمایشات کنترل نقش به سزایی دارند. نقشی که در گمرک و ترخیص کالا کاملا پررنگ است. از طرفی دیگر اعتماد و روابط دو جانبه میان تولید کننده و صادر کننده حائز اهمیت است.
هر چه قدر این اعتماد بیشتر شود، فرآیند ترخیص و فرآیند تولید روان تر و آسان تر خواهد بود. جالب است بدانید گمرک حلقه واسط این فرآیند و تاثیر گذار در 18 کنوانسیون بین المللی است.

16- بنابراین گمرک نقش تعیین کننده ای در فرآیند تولید دارد، این طور نیست؟

دقیقا، گمرک علاوه بر آن که سلامت جامعه را تضمین کرده، تولید را تسهیل می کند. از طرفی دیگر محل درآمد دولت از واردات و مالیات های غیر مستقیم است. بنابراین اگر بخواهیم شرایط گمرکی را مطلوب کنیم، باید قوانین و مقررات هم چون صادرات و واردات و امور گمرکی را اصلاح کنیم. این درحالی است که تامین نیروی انسانی متخصص و کارآمد و در نهایت تجهیز گمرک به امکانات مطلوب اهمیت دارد. اگر دستگاه هایی هم چون X-Ray و شبکه های رایانه ای در این ساختار نصب شود، امکانات مطلوب ایجاد می شود.

17- ظاهرا مجلس شورای اسلامی در این راستا اقداماتی انجام داده است.

لایحه ای در مجلس تصویب شده مبنی بر آن که نیم درصد از درآمدهای گمرکی به تامین منابع مالی برای تجهیز اختصاص یابد تا خدمات بهتر و بیشتری به مشتریان ارائه شود. از طرفی دیگر حقوق ورودی کالاهای مختلف بسیار متفاوت است. در اکثر کشورهای دنیا، این حقوق یا یکسان است و یا به هم نزدیک است. در نتیجه احتمال انحراف کم می شود. در غیر این صورت، احتمال آن که تعرفه های گمرکی دستخوش تغییر و تحول شود، وجود دارد. این موضوع منجر به حساسیت در نزد مامورین گمرکی خواهد شد.

18- راهکار چیست؟

باید این اعداد و ارقام به یکدیگر نزدیک شده تا حساسیت ها کم شده و مدیریت مطلوبی صورت گیرد. اگر این تعرفه ها ثبات خوبی داشته باشند، برنامه ریزی بهینه ای انجام خواهد گرفت. در این میان نقش نظارتی دولت بسیار مهم است تا این تعرفه ها و این رویه ها، ساختار مناسبی یابد.

19- در طرح توسعه اقتصادی، به اصلاح ساختار گمرک توجه شده است، در این رابطه چه محورهایی مورد توجه است؟

موضوعاتی همچون گمرک الکترونیکی، اصلاح ساختار سازمان گمرک، ارتقاء سلامت اداری و تسهیل در تشریفات گمرکی، همچنین اصلاح قوانین در دستورکار دولت قرار دارد. در واقع تمام این اقدامات به تسهیل در تشریفات منتهی می شود. در این میان اصلاح ساختار و ارتقاء سلامت مکمل یکدیگرند. در مجموع، این اقدامات، شعار ایمن بودن گمرک را بیان می کند.

20- از ارزش گذاری گمرک بگویید؟

طبق برنامه ریزی های صورت گرفته، گمرک با ارتباطات سازمان یافته و فعال با تشکل های اقتصادی، تسهیل تعامل مثبت تر را در دستور کار دارد. اگر در این بحث از متخصصین استفاده بهینه ای کنیم، به واقعیت ها نزدیک تر خواهیم شد. طبیعتا خروج سرمایه و عدم پرداخت حقوق مدنی و مشکلات دیگری هم چون اختلاف نظر با صاحبان کالا برطرف خواهد شد. اگر چنین اقدامی صورت گیرد، صاحبان کالا احساس رضایت خواهند کرد..

21- و مشکل دیگر، عدم نبود آمارهای دقیق گمرکی است. در این راستا چه اقداماتی صورت گرفته است؟

همان طور که گفتم، گمرک الکترونیکی به منظور رفع این مشکل راه اندازی خواهد شد. طوری که خواب سرمایه کاهش یافته و سپرده گذاری مطلوب صورت می گیرد. خوشبختانه فراکسیون گمرک مجلس شورای اسلامی که از 40 نماینده تشکیل شده، در این راستا همکاری های لازم را داشته اند. این اقدامات به تهیه سند راهبردی ملی گمرکی منتهی شده است. سندی که چشم انداز آینده را مشخص می کند.

22- گمرک الکترونیک و ویژگی های آن

گمرک الکترونیک و ویژگی های آن یکی از بخش های اصلی دولت الکترونیک، تجارت الکترونیک یا همان e-comerce است که به طور طبیعی سازمان گمرک یکی از اصلی ترین نقش ها را در این زمینه عهده دار است. به گزارش خبرگزاری اقتصادی ایران، به طور طبیعی و با رشد حجم کارهای جاری و عملیات اجرایی در صنایع و مشاغل مختلف و کمبود وقت، استفاده از آی تی و آی سی تی امری اجتناب نا پذیر است. به طوری که بدون بهرهگیری از این فناوری، انجام امور مختلف با اختلال جدی مواجه خواهد شد.
به همین منظور، در بیشتر کشورهای دنیا و به دنبال آن در کشور ما، زمینه‌سازی برای استقرار سیستم‌های الکترونیک در حال انجام است. یکی از بخش‌های اصلی دولت الکترونیک، تجارت الکترونیک یا همان e-comerce است که به طور طبیعی سازمان گمرک، یکی از اصلی‌ترین نقش‌ها را در این زمینه عهده‌دار است. بر همین اساس و منطبق با تحولات جهانی، در گمرک ایران هم فعالیت‌هایی برای مکانیزه کردن امور در دست اقدام است؛ فعالیت‌هایی که از اوایل دهه 70 با استقرار سیستم آسیکودا آغاز شد؛ این واژه مخفف Automation for system customs Data است؛ یعنی مکانیزه کردن همه داده‌ها و عملیات گمرکی. این سیستم از سال 76 و در گمرک مهرآباد نصب شد و به تدریج در سه فاز گسترش پیدا کرد. هم‌اکنون حدود 71 گمرک از مجموع 160 گمرکات، دفاتر و بازارچه‌های مرزی به این سیستم مجهز شده که البته این 71 گمرک حدود 98 درصد حجم معاملات گمرکی را انجام می‌دهند. با گسترش سیستم آسیکودا، به تدریج سیستم‌های مکانیزه اداری و مالی، قضایی، مانیفست، کدینگ، و ارزش‌گذاری مکانیزه هم اضافه شدند. سطح پیشرفته این سیستم در دنیا همان گمرک مجازی یا virtul cutoms است، اینکه نیاز جدی به فضای فیزیکی وجود نداشته باشد و یک بازرگان در منزل خود با استفاده از فناوری اطلاعات کالای خود را ثبت و اظهار کند و مدیران هم از همان راه بر عملیات گمرکی نظارت کنند. این یک آرمان است و تا تحقق آن فاصله است، اما گمرک الکترونیک اکنون در کشورهای بسیاری استقرار یافته و در حال انجام کار است. در این میان، باید به یک نکته توجه کرد. معمولاً در کشور های پیشرفته به بخش‌های گوناگون به صورت جداگانه نگاه نمی‌شود؛ برای مثال، گمرک جزیی از یک پازل است که در آن همه بخش‌های اقتصادی و تجاری وظایف خود را تعریف شده می‌بینند و در عین حال به صورت یک مجموعه هماهنگ رفتار می‌کنند تا فعالیت‌های تجاری تسهیل شود. در بسیاری از کشورها، اظهارنامه صادرات برای کشور مقصد اظهارنامه واردات هم به شمار می‌رود و بالعکس، اما در قانون تجارت کنونی ما، در سیستم آسیکودای ++ (پلاس پلاس) تنها تا دریافت شماره عطف کالا، اجازه فعالیت الکترونیک داده شده و پس از آن معذوریت قانونی هست. برای مثال، گمرک با بستن قراردادی با بانک ملی ایران، از سیستم یکپارچه سیبای این بانک برای پرداخت حقوق و عوارض گمرکی استفاده می‌کند و پرداخت الکترونیکی مشتریان تا اندازه بسیاری آسان شده است.
آی تی آنالیزر

پلیس الکترونیک

مقدمه

امروزه مردم دنیا در پی راه حلی جامع جهت دسترسی سریع به در خواست ها و همچنین پلیس برای کنترل دقیق تر و عادلانه جامعه خود در هر کشوری می باشند و با وجود سیستم ها و تجهیزات الکترونیکی این کار برای همه آسان شده و تحولی عجیب را ایجاد کرده است.

1- خدمات الکترونیکی پلیس

صدور الکترونیکی صورت وضعیت خودرو
گواهینامه الکترونیکی
صدور گذرنامه الکترونیکی
درخواست الکترونیکی پروانه کسب
گواهی الکترونیکی عدم سوء پیشینه
ثبت نام الکترونیکی وظیفه عمومی
در خواست و المثنی کارت سوخت به صورت الکترونیکی
سامانه الکترونیکی نوبت‌دهی مراکز نقل و انتقال خودرو
سامانه الکترونیکی رهگیری کارت سوخت
سامانه الکترونیکی شکایات مردمی
اعلام انواع جرائم از طریق سیستم های الکترونیکی
نصب GIS بر روی کلیه خودروها جهت کنترل سرعت و رفتار آنها در جاد هاو شهر ها
کنترل شهر و حمل و نقل عمومی از طریق دوربینهای مداربسته
شناسائی مجرمان به صورت چهره نگاری کامپیوتری و اثر انگشت اسکن شده و...
نصب وب کیوسک های خدمات الکترونیک پلیس در سطح شهر
ارائه کلیه خدمات از طریق وب سایت ها
ارائه کارت الکترونیکی سلامت (سوابق هر شخص)
و غیره ...

امنیت الکترونیک

1- تعریف امنیت اطلاعات

امنیت اطلاعات یعنی حفاظت اطلاعات و سیستم‌های اطلاعاتی از فعالیت‌های غیرمجاز. این فعالیت‌ها عبارتند از دسترسی، استفاده، افشاء، خواندن، نسخه برداری یا ضبط، خراب کردن، تغییر، دستکاری. واژه‌های امنیت اطلاعات، امنیت کامپیوتری و اطلاعات مطمئن گاه به اشتباه به جای هم بکار برده می‌شود. اگر چه اینها موضوعات به هم مرتبط هستند و همگی دارای هدف مشترک حفظ محرمانگی اطلاعات، یکپارچه بودن اطلاعات و قابل دسترس بودن را دارند ولی تفاوت‌های ظریفی بین آنها وجود دارد. این تفاوت‌ها در درجه اول در رویکرد به موضوع امنیت اطلاعات، روش‌های استفاده شده برای حل مسئله، و موضوعاتی که تمرکز کرده‌اند دارد. امنیت اطلاعات به محرمانگی، یکپارچگی و در دسترس بودن داده‌ها مربوط است بدون در نظر گرفتن فرم اطلاعات اعم از الکترونیکی، چاپ، و یا اشکال دیگر. امنیت کامپیوتر در حصول اط