از سری مسابقات دینی پرسش های مسابقه ای برای مراحل گوناگون معاد

مشخصات کتاب

پرسش های مسابقه ای برای مراحل گوناگون معاد / محمد شیخ فروتن؛ [تهیه کننده] مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما. _ _ قم: مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما، 1386.

132 ص. _ _ (مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما؛ 1154)

14000 ریال: ISBN: 978-964-514-088-3

کتابنامه: ص [131] _ 132؛ همچنین به صورت زیرنویس.

1. معاد. 2. معاد _ _ پرسش ها و پاسخ ها. الف. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما. ب. عنوان . 6 م 9 ش /222 BP44 /

ص :1

اشاره

ص :2

دیباچه

دیباچه

برگزاری مسابقه ها به وسیله رسانه، یکی از قالب های مهم برای انتقال مفاهیم و معلومات گوناگون است. خوشبختانه رسانه با بهره گیری مناسب از این مسئله، مسابقه های گوناگونی برگزار می کند. در این میان پرداختن به موضوع های دینی و تخصصی می تواند، وسیله ای نیکو برای انتقال مفاهیم دینی به بینندگان و شنوندگان باشد. بی شک تقویت باورهای دینی مانند خداباوری و معادباوری افزون بر تصحیح عقاید، آثار و پی آمدهای مثبتی در روابط اجتماعی دارد. ازاین رو، نویسنده ارجمند جناب آقای محمد شیخ فروتن کوشیده اند. آموزه های معاد را در قالب پرسش های مسابقه ای ارائه دهند. رویدادهای مهم سفر به عالم دیگر از لحظه آغاز تا ورود به بهشت یا دوزخ موضوع این پرسش های ساده و روان است. بی شک اجرای چنین مسابقه هایی می تواند فضای جدیدی را بر روی تهیه کنندگان ارجمند بگشاید و موفقیت های بی شماری را به همراه داشته باشد. با توجه به علاقه عمومی مخاطبان به آگاهی از مراحل گوناگون معاد و یافته های روایی آن، این مسابقه تا حدود زیادی پاسخ گوی این نیازها خواهد بود و گفتنی است همواره شروع چنین تحولی در قالب های مسابقه ای، همتی بلند و عزمی راسخ می طلبد که تهیه کنندگان و برنامه سازان، بارها این امر را به اثبات رسانده اند. امید که با همت بلندشان، دریچه ای نوین و پرمحتوا در قالب مسابقه های دینی، فراروی مخاطبان گشوده شود.

انّه ولیّ التوفیق

اداره کل پژوهش

مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما

ص :3

پیش گفتار

پیش گفتار

انسان پیوسته در نوعی غفلت به سر می برد،(1) به همین دلیل، ممکن است از ادامه راه پرفیض تکامل و نجات بازماند و حتی از حد حیوانات نیز فروتر رود.(2) حضرت امیرمؤمنان علی (ع) در این باره می فرماید: «مردم در زندگانی دنیا، در خواب به سر می برند و همین که مرگ به سراغشان بیاید، بیدار و هشیار می شوند».(3)

تنها راه رهایی انسان از غفلت، توجه به دو اصل مهم مبدأ و معاد است؛ یعنی دریابد از کجا آمده است و به کجا می رود و در فاصله میان مبدأ و این مقصد، چگونه و برای چه زندگی می کند. علم و معرفت انسان به پایان دنیا و زندگی اخروی و ایمان به معاد، سبب تولد و حرکتی جدید و سازنده و کاملاً بیدارکننده خواهد بود و مایه رهایی از هلاک و گمراهی در دنیا و آخرت است.

معاد و بازگشت به جهان آخرت، از اصلی ترین مسائل اعتقادی مسلمانان، بلکه همه مردم جهان است و به استحکام بنای فرهنگ یک جامعه می انجامد. با توجه به اهمیت این موضوع، بر آن شدیم تا با پرداختن

ص :4


1- مؤمنون: 115.
2- اعراف: 179.
3- مرصاد العباد، ص 468. «الناس نیام اذا ماتوا انتبهوا».

به گوشه ای از این بحث بسیار گسترده، در تبیین مسائل اعتقادی و فرهنگی جامعه اسلامی خویش سهیم باشیم.

در این مجموعه کوشیده ایم برخی از رویدادهای معاد از لحظه مرگ تا ورود به بهشت و دوزخ را نشان دهیم و مخاطبان را تا اندازه ای با صحنه های پس از مرگ به صورت نمایش و مسابقه آشنا کنیم، ولی از آنجا که این کار، مشکل یا به عبارتی ناممکن بود (چون بسیاری از مطالب قیامت و عالم برزخ قابل تجسم نیست و باید در جای خود اتفاق بیافتد و به نمایش درآوردن آن محال است)، تلاش کردیم تا با استفاده از آیات و روایات ائمه معصومین (ع) تا جایی که حقایق تحریف نشود، این برنامه را طبیعی نشان دهیم. بنابراین، تعدادی پرسش را درباره مسائل اعتقادی (با توجه به موضوع های مورد پرسش در قبر و قیامت) به صورت چهارگزینه ای، جدول، معما، شعر و داستان در قالب یک مسابقه حضوری در چهار مرحله قبر و پرسش نکیرین، برزخ و هم نشینان، قیامت و پل صراط و بهشت و دوزخ، تنظیم کردیم که در مراکز آموزشی و صدا و سیمای جمهوری اسلامی قابل اجراست.

در این مجموعه، کوشیده ایم پرسش ها تا حد امکان ساده طرح شود و تنها در مرحله نهایی (بهشت و دوزخ)، برخی پرسش ها، مشکل هستند که با پاسخ های نزدیک به هم طرح شده است. گفتنی است هدف، ارائه نمونه ای از کارهایی است که می توان در این زمینه اجرا کرد.

ص :5

مرحله نخست: قبر و پرسش نکیر و منکر

اشاره

مرحله نخست: قبر و پرسش نکیر و منکر

ابتدا دو شرکت کننده، هر کدام با پوشیدن لباسی مخصوص (در صورت امکان سفید) در وسیله ای چهارگوش می خوابند و آن وسیله به سرعت در مسیر نیمه تاریک و سرازیری که دیواره های آن شیشه ای و توخالی است، به حرکت درمی آید. پس از توقف دستگاه، شرکت کننده ها، در شش موضوع(1) به پرسش ها پاسخ می دهند. صفحه نمایش بزرگی پیش روی آنان ظاهر می شود و از هر کدام، به صورت یکی در میان، سه پرسش (از سوی دو نفر که نکیر و منکر هستند) پرسیده می شود؛ یعنی هر کدام از آنها به شش پرسش پاسخ می دهند.

در این مرحله زمان باید به گونه ای تنظیم شود که شرکت کننده در پاسخ دادن عجله کند و زمان برای او باارزش باشد؛ چون دیواره ها در حال تنگ شدن است.

اگر شرکت کننده به پرسش ها پاسخ مثبت بدهد، نور محیطی که داخل آنجا ایستاده است، بیشتر می شود و نور فضای داخلی دیواره های شیشه ای،

ص :6


1- الف) خدا؛ ب) پیامبران، دین و قرآن؛ ج) رهبری و ولایت؛ د) عمر؛ ه ) مال و درآمدها و خرج آن؛ و) دوستان.

کم می شود. اگر پاسخ منفی داده شود، عکس آن اجرا خواهد شد. همچنین بهتر است حدنصابی برای امتیازهای این شش پرسش قرار دهیم که اگر به حد نصاب رسید، شخصی خوش سیما وارد صحنه می شود. شخص خوش سیما خود را معرفی می کند و می گوید: من حسنات تو هستم و آمده ام که با تو همراه شوم و تو را یاری کنم.» این شخص از این به بعد همراه شرکت کننده خواهد بود و در موارد بعدی به او کمک می کند، ولی اگر امتیاز او به این حد نرسید، این شخص خوش سیما وارد نمی شود و او به تنهایی مراحل بعدی را می گذراند.

به هر حال، هر دو شرکت کننده با هر امتیازی وارد مرحله بعد می شوند.(1)

پرسش های مرحله نخست

اشاره

پرسش های مرحله نخست

زیر فصل ها

موضوع اول: خدا

موضوع دوم: پیامبران، دین و قرآن

موضوع سوم: رهبری و ولایت

موضوع چهارم: عمر

موضوع پنجم: مال و درآمدها و خرج آن

موضوع ششم: دوستان

موضوع اول: خدا

موضوع اول: خدا

1. کسی که خدا را ناظر می بیند:

الف) در محضر او معصیت نمی کند. ب) با بندگان خدا با مدارا رفتار می کن

ج) رفتار خویش را کنترل می کند. د) هر سه مورد.

2. اعتقاد به سمیع بودن خدا، چه تأثیری بر انسان دارد؟

الف) در کارهای فردی از ترس خدا گناه نمی کند.

ص :7


1- بحارالانوار، ج 6، صص 175 و 260.

ب) ضامن کارهای اجتماعی است و از تخلف های پنهان جلوگیری می کند.

ج) در انجام دادن کارهای فردی و اجتماعی خود دقت می کند.

د) هیچ کدام.

3. بصیر (بینا) بودن خداوند به چه معناست؟

الف) به تمام عالَم احاطه کامل و هم زمان دارد و همه را می بیند.

ب) همه چیز را می بیند و می شنود.

ج) به تمام مناظر عالَم، آگاه است. د) هیچ کدام.

4. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) منظور از «صفات جمال»، صفاتی است که برای خدا ثابت است، مانند: علم، قدرت، ازلی بودن، ابدی بودن.

ب) منظور از «صفات جلال»، صفاتی است که از خدا نفی می شود، مثل: جهل، عجز، جسمانی بودن.

ج) به صفات جمال، صفات ثبوتیه و به صفات جلال، صفات سلبیه نیز می گویند.

د) هر سه مورد.

5. چرا خدا یکی است؟

الف) اگر خدای دیگری بود، او هم پیامبر می فرستاد.

ب) اگر خدای دیگری بود، نظام آفرینش به هم می خورد.

ج) نامحدود نمی تواند بیش از یکی باشد وگرنه هر دو محدود می شوند.

د) هر سه مورد

ص :8

6 . در آیه 164 سوره نساء می خوانیم: «وَ کَلم اللّه موسی تکلیما؛ خداوند با موسی سخن گفت.» منظور از سخن گفتن خدا چیست؟

الف) حضرت موسی (ع) با خدا حرف زد.

ب) خدا با الهام قلبی یا آفرینش امواج صوتی در فضا، سخن می گفت.

ج) خدا می تواند با زبان سخن بگوید. د) هیچ کدام.

7. خشم و غضب الهی به چه معنا است؟

الف) نوعی هیجان و برافروختگی درونی خدا.

ب) برخی حرکات تند، شدید و خشن علیه بندگان.

ج) برچیدن دامنه رحمت و دریغ داشتن لطف از کسانی که کار زشت می کنند.

د) هر سه مورد.

8 . یکتاپرست و موحد به چه کسی می گویند؟

الف) کسی که خدا را یکی بداند. ب) کسی که فقط خدا را بپرستد.

ج) کسی که در آفرینش همه موجودات و همه کارها، حضور قدرت و صفات خدا را احساس می کند. د) هر سه مورد.

9. کدام یک از موارد زیر، انگیزه خداجویی است؟

الف) انگیزه عقلی ب) انگیزه فطری

ج) انگیزه عاطفی د) هر سه مورد

10. چرا ذات خدا را نمی توان درک کرد؟

الف) چون خدا جسم نیست.

ب) چون ذات خدا، نامحدود و عقل و علم انسان، محدود است.

ص :9

ج) چون خدا همه چیز را می داند. د) هیچ کدام.

11. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) خداوند هم از نظر ذات یکتا است و هم از نظر صفات.

ب) خداوند فقط در علم و قدرت یکتا است.

ج) خداوند در آسمان ها مکان ویژه ای دارد.

د) هیچ کدام.

12. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) خداوند به کارهای نیک ما نیازی ندارد و سود آن برای خود انسان ها است.

ب) ضرر کارهای بد انسان ها به خودشان بازمی گردد و متوجه خدا نمی شود.

ج) گاهی خداوند برای انجام کارها، مصلحت افراد را در نظر می گیرد و گاهی خیر.

د) موارد الف و ب.

موضوع دوم: پیامبران، دین و قرآن

موضوع دوم: پیامبران، دین و قرآن

1. تعداد پیامبران چندتا است؟

الف) 124 نفر ب) 14000 نفر

ج) 124000 نفر د) 113 نفر

2. تعداد پیامبران مرسل چند نفر است؟

الف) 5 نفر ب) 124000 نفر

ج) 113 نفر د) 12 نفر

ص :10

3. پیامبری که با بیماری سختی مورد آزمایش قرار گرفت، چه کسی بود؟

الف) حضرت یوسف ب) حضرت ایوب

ج) حضرت یحیی د) حضرت زکریا

4. پیامبران اولوالعزم چه کسانی هستند؟

الف) حضرت ابراهیم، حضرت عیسی، حضرت محمد صلی الله علیه و آله ، حضرت یوسف، حضرت یعقوب.

ب) حضرت نوح، حضرت ابراهیم، حضرت عیسی، حضرت ایوب، حضرت دانیال.

ج) حضرت نوح، حضرت ابراهیم، حضرت موسی، حضرت عیسی، حضرت محمد صلی الله علیه و آله .

د) حضرت محمد صلی الله علیه و آله ، حضرت عیسی، حضرت موسی، حضرت اسماعیل، حضرت نوح.

5. پیامبران اولوالعزم چند نفرند؟

الف) 5 نفر ب) 7 نفر

ج) 4 نفر د) 6 نفر

6 . پیامبر اسلام پیش از نبوت چه آیینی داشت؟

الف) پیرو آیین مسیح بود.

ب) برنامه خاصی از سوی پروردگار داشت و بر اساس آن عمل می کرد.

ج) پیرو دین زرتشت بود. د) هیچ کدام.

7. کدام یک از افراد زیر در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قرآن را گردآوری کردند؟

ص :11

الف) سلمان ب) امام علی (ع)

ج) عثمان د) هر سه مورد

8 . نخستین کسی که قرآن را نشانه گذاری کرد، چه کسی بود؟

الف) ابوالاسود دولی ب) ابوموسی اشعری

ج) عبداللّه عمر بن مسعود د) هیچ کدام

9. به چه سوره هایی، مکی می گویند؟

الف) به سوره هایی که در طول ده سال دوم بعثت در مدینه نازل شده است.

ب) به سوره هایی که پس از بعثت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل شده است.

ج) به سوره هایی که در طول سیزده سال اول بعثت در مکه نازل شده است.

د) هیچ کدام.

10. به چه سوره هایی، مدنی می گویند؟

الف) به سوره هایی که در طول ده سال دوم بعثت در مدینه نازل شده است.

ب) به سوره هایی که پس از بعثت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل شده است.

ج) به سوره هایی که در طول سیزده سال اول بعثت در مکه نازل شده است.

د) هیچ کدام.

11. کدام یک از نام های زیر از نام های قرآن به شمار می رود؟

ص :12

الف) مبین ب) فرقان

ج) زَبور د) الف و ب

12. نخستین و آخرین سوره ای که بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نازل شد، کدام است؟

الف) حمد _ علق ب) علق _ نصر

ج) بقره _ حج د) هیچ کدام

13. طولانی ترین و کوتاه ترین سوره قرآن کدام است؟

الف) زلزال _ جمعه ب) فیل _ توبه

ج) بقره _ کوثر د) هیچ کدام

14. قرآن چند سوره دارد؟

الف) 114 سوره ب) 124 سوره

ج) 200 سوره د) 113 سوره

15. سوره بقره چند آیه دارد؟

الف) 256 آیه ب) 215 آیه

ج) 286 آیه د) 315 آیه

16. قصه اصحاب کهف، در چه سوره ای بیان شده است؟

الف) نمل ب) کهف

ج) اسراء د) علق

17. نام قوم حضرت موسی (ع) چه بود؟

الف) لوط ب) هود

ج) بنی اسرائیل د) هیچ کدام

ص :13

18. نام کدام یک از زنان زیر در قرآن آمده است؟

الف) حضرت مریم ب) حضرت فاطمه

ج) حضرت خدیجه د) حضرت زینب

19. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) خواندن سوره بقره در نماز، صحیح نیست؛ چون طولانی است.

ب) نوشتن قرآن با قلم و مرکب نجس، اشکالی ندارد.

ج) اگر نمازگزار هنگام نماز، آیه سجده را بشنود و با اشاره سجده کند، نمازش صحیح است. د) موارد الف و ج.

20. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) نجس کردن خط و ورق قرآن، حرام است و اگر نجس شود، باید فوری آن را آب کشید.

ب) اگر جلد قرآن نجس شود، در صورتی که بی احترامی به قرآن باشد، باید آن را تطهیر کرد.

ج) دست زدن بی وضو به قرآن حرام است.

د) هر سه مورد.

21. کدام یک از سوره های زیر، سجده واجب دارد؟

الف) فصلت ب) نجم

ج) علق د) هر سه مورد.

22. در کدام یک از سوره های زیر، سجده واجب وجود ندارد؟

الف) نجم ب) سجده

ج) مریم د) موارد الف و ب

23. کدام یک از موارد زیر از آداب قرآن خواندن به شمار می رود؟

ص :14

الف) وضو داشتن. ب) مسواک زدن.

ج) گفتن اعوذ باللّه من الشیطان الرجیم.

د) هر سه مورد.

24. کدام یک از موارد زیر از آداب تلاوت قرآن نیست؟

الف) با خضوع خواندن ب) اندیشه کردن در قرآن

ج) از روی قرآن تلاوت کردن د) ایستاده خواندن

25. علامت «ج» در میان آیات قرآن به چه معنی است؟

الف) وصل کردن بهتر است. ب) وقف کردن بهتر است.

ج) وصل بهتر از وقف است. د) امر به وصل مابعد.

موضوع سوم: رهبری و ولایت

موضوع سوم: رهبری و ولایت

1. ولایت تکوینی یعنی چه؟

الف) یعنی کسی بتواند به فرمان و اذن خداوند در جهان آفرینش تصرّف کند.

ب) یعنی ولایت پدر و جدّ بر طفل صغیر.

ج) یعنی حاکم اسلامی شدن. د) هیچ کدام.

2. ولایت تشریعی یعنی چه؟

الف) ولایت تشریعی همان ولایت تکوینی است.

ب) ولایت تشریعی همان حاکمیت و سرپرستی براساس قانون الهی است.

ج) ولایت تشریعی حاکمیت در مقیاسی محدود است، نه وسیع.

د) هر سه مورد.

3. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

ص :15

الف) بیعت مردم در مشروعیت رهبری پیامبر یا امام نقشی ندارد.

ب) بیعت پیامبر با یاران خود، نوعی تأکید بر وفاداری آنها بود، نه مشروعیت دادن به نبوت.

ج) بیعت، مشروعیت دادن به رهبری است. د) موارد الف و ب.

4. تاریخ و محل ولادت امام علی (ع) چیست؟

الف) 13 رجب _ مدینه منوره ب) 13 رجب _ کعبه معظمه

ج) 27 رجب _ کعبه معظمه د) 21 رمضان _ مسجد کوفه

5 . کدام یک از القاب زیر متعلق به امام علی (ع) نیست؟

الف) یعسوب الدین ب) حیدر

ج) امام المتقین د) قائم

6 . کدام یک از موارد زیر کنیه امام علی (ع) به شمار می رود؟

الف) ابوتراب ب) اسداللّه

ج) امیرالمؤمنین د) هیچ کدام

7. علی (ع)، با عقیل چه نسبتی دارد؟

الف) پسربرادر ب) پسرعمو

ج) برادر د) پدر و پسر

8 . در جدول زیر، چهار اسم و لقب امام علی (ع) نهفته است، شما با پیدا کردن عدد رمز، یکی از آنها را نام ببرید؟

(توضیح: پس از انتخاب عدد رمز، ابتدا یکی از چهار خانه ای را که شماره گذاری شده است، انتخاب و حرف آن را یادداشت کنید. سپس از خانه بعدی، بشمرید.مثلاً شما عدد «5» را انتخاب می کنید و خانه شماره «3»

ص :16

را یادداشت می کنید که حرف «ط» است. سپس از خانه بعدی می شمارید تا به پنجمین «ل» برسید و آن را یادداشت می کنید و دوباره از خانه بعدی می شمارید و پنجمین آن را «ر» می نویسید و آن قدر ادامه می دهید تا به پاسخ برسید، ولی اگر به پاسخ مطلوب نرسیدید، عدد را تغییر دهید و به همین ترتیب عمل کنید).(1)

9. در جدول زیر، دو اسم و لقب امام علی (ع) نهفته است. شما با پیدا کردن عدد رمز، یکی از آنها را نام ببرید.(2)

1ی2سدیافل

اللالهاه

10. در جدول زیر، دو اسم و لقب امام علی (ع) نهفته است. با پیدا کردن عدد رمز، یکی از آنها را نام ببرید.(3)

11. در جدول زیر، دو اسم و لقب امام علی (ع) نهفته است. با پیدا کردن عدد رمز، یکی از آنها را نام ببرید؟

ص :17


1- حتی برای سهولت کار می توان زوج بودن عدد رمز را هم به مخاطب بگوییم.
2- توضیح پرسش 13 اینجا تکرار می شود.
3- توضیح پرسش 13 این جا تکرار می شود.

(1)

12. ابتدا دوازده مورد از لقب های امام علی (ع) پیش روی شما ظاهر می شود و شما ده ثانیه فرصت دارید به آنها نگاه کنید و به خاطر بسپارید. پس از آن، جدولی از حروف پیش رویتان باز می شود که شما باید یکی از آن اسما را در آن خانه ها نشان دهید.(2) «علی، مجاهد، طور، شجره طوبی، طاها، ولی، مصباح الدّجا، حیدر، برّ، سیف اللّه ، ساقی، اخ الرسول»

موضوع چهارم: عمر

موضوع چهارم: عمر

اللّهُ الَّذی خَلَقَکُمْ مِنْ ضُعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضُعْفٍ قُوَّهً ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ قُوَّهٍ ضَعْفًا وَ شَیْبَهً یَخْلُقُ ما یَشاءُ وَ هُوَ الْعَلیمُ الْقَدیرُ. (روم: 54)

خدا کسی است که شما را از ضعف آفرید و بعد از ضعف به شما قدرت داد و بعد از قدرت پیری قرار داد. هر چه را خواست، می آفریند؛ چون او دانا و تواناست.

1. بر اساس این آیه شریفه مراحل زندگی انسان را نام ببرید؟

الف) شیرخوارگی، نوجوانی، جوانی ب) کودکی، جوانی، پیری

ج) جوانی، میان سالی، پیری د) تولد، زندگی، مرگ

2. کلمات زیر را در جاهای خالی مناسب قرار دهید؟

(1. علی (ع) 2. دست 3. دو 4. جوانی 5. نمی شناسد)

ص :18


1- توضیح در پرسش 13 این جا تکرار می شود.
2- در جدول همان 12 عدد از لقب ها وجود دارد، ولی در آغاز می توان تعداد بیشتری که حتی در جدول وجود ندارد نمایش داده شود که ما تعدادی از آنها را می آوریم: «علم الهدی، یداللّه ، کهف الورا، امیرالمؤمنین، طاهر، مولود کعبه، یعسوب الدین، امام المتقین».

« ··· می فرماید: ··· چیز است که قدر و قیمتشان را............... مگر کسی که آن دو را از ··· داده باشد، یکی ··· و دیگری تندرستی و عافیت است».

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

موضوع پنجم: مال و درآمدها و خرج آن

موضوع پنجم: مال و درآمدها و خرج آن

1. این آیه به کدام یک از موارد زیر اشاره دارد؟

یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لاتُلْهِکُمْ أَمْوالُکُمْ وَ لاأَوْلادُکُمْ عَنْ ذِکْرِ اللّهِ وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ فَأُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ.... (منافقون: 9)

ای کسانی که ایمان آوردید اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل نسازد و آنهایی که چنین کنند آنان زیانکارانند.

الف) نکوهش مال و ثروت. ب) غفلت از خدا به خاطر پرداختن به امور دنیایی.

ج) توجه به دنیا و آخرت به صورت یکسان. د) موارد الف و ب.

2. کدام یک از موارد زیر نشان دهنده غفلت انسان نسبت به مرگ است.

ص :19

(1)

الف) مال اندوزی. ب) پیش نفرستادن توشه برای آخرت.

ج) دل بستگی به مال و ثروت. د) هر سه مورد.

3. بنابر فرمایش حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله ، کدام یک از دوستان آدمی تا وقت مردن و کدام یک تا لب گور و کدام یک تا قیامت، همراه انسان هستند. به ترتیب بیان کنید.(2)

الف) اهل و عیال، مال و ثروت، اعمال. ب) مال و ثروت، اهل و عیال، اعمال.

ج) اعمال، سلامتی، اهل و عیال. د) فرصت، اعمال، مال و ثروت.

4. مصرع دوم شعر زیر را مرتب کنید.

ص :20


1- المحجه البیضاء، ج 6، ص 43؛ احیاء العلوم، ج 3، ص 202.
2- المحجه البیضاء، ج 6، ص 41؛ احیاءالعلوم، ج 3، ص 201.

برگ عیشی به گور خویش فرست

ز پس _ فرست _ کس _ نیارد _ تو _ پیش

الف) ز پس تو کس نیارد پیش فرست ب) کس نیارد ز پس تو پیش فرست

ج) پیش فرست کس نیارد ز پس تو د) هیچ کدام

5. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

(بوسید _ بنده _ دوست _ سکه _ شیطان)

اول روزی که ··· درهم و دینار زده شد ··· آنها را برداشت و ··· و گفت: هر کس که شما را ··· دارد ··· بر حق من است.(1)

6. به کدام یک از موارد زیر، خمس تعلق می گیرد؟

الف) گوسفند ب) منفعت کسب

ج) طلا و نقره د) هیچ کدام

7. به کدام یک از موارد زیر، خمس تعلق نمی گیرد؟

الف) معدن ب) گنج

ج) گاو د) مال مخلوط به حرام

8 . به کدام یک از موارد زیر، زکات تعلق نمی گیرد؟

الف) گندم ب) جو

ج) خرما د) هیچ کدام

ص :21


1- المحجه البیضاء، ج 6، ص 43؛ احیاءالعلوم، ج 3، ص 22.

9. به کدام یک از موارد زیر، زکات تعلق می گیرد؟

الف) کشمش ب) نقره

ج) گندم و جو د) همه موارد

10. چه مقدار از زیادی مال باید به عنوان خمس پرداخت شود؟

الف) 41 (یک چهارم) ب) 401 (یک چهلم)

ج) 51 (یک پنجم) د) هیچ کدام

11. تا انسان خمس مالی را نداده است، آیا می تواند در آن تصرف کند؟

الف) به مقدار خمس آن می تواند تصرف کند.

ب) در همه آن می تواند تصرف کند و بعد خمس آن را بدهد.

ج) در هیچ مقدار آن نمی تواند تصرف کند تا اینکه خمس آن را بدهد.

د) هیچ کدام.

12. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) خمس و زکات از اصول دین است.

ب) زکات، شرط قبولی نماز است.

ج) خمس از فروع دین و واجب است.

د) خمس از اصول دین و زکات از فروع دین است.

13. زکات در چه صورتی واجب می شود؟

الف) در صورتی که موارد آن به مقدار نصاب برسد.

ب) در صورتی که فرد بی نیاز باشد.

ج) در صورتی که انسان مستطیع باشد.

د) هر سه مورد.

ص :22

موضوع ششم: دوستان

موضوع ششم: دوستان

1. کدام یک از موارد زیر از حقوق دوستان بر یکدیگر به شمار می رود؟

الف) کمک با مال و دارایی ب) دعا در حیات و ممات

ج) عفو از لغزش ها د) همه موارد

2. کلمات به هم ریخته زیر، جمله ای از سخنان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مورد دوست و محبت ورزیدن به اوست. آن را تکمیل کنید.

(او را _ محبت _ از _ قلبی _ کنید _ مطلع _ خود _ می دارید _ دوست)

«پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید: اگر کسی را··· »

3. کدام یک از دوستی های زیر، بهترین انگیزه دوستی است؟

الف) دوستی برای رسیدن به اهداف دنیوی

ب) دوستی برای دست یابی به اهداف عاطفی

ج) دوستی فقط با انگیزه الهی د) هر سه مورد

4. کدام یک از گزینه های زیر در مورد متن صحیح است؟

(دین _ مردم _ نکنید _ منحرف)

«امام صادق (ع) فرمود: با افراد ··· و بدعت گذار دوستی ··· ؛زیرا ··· شما را مثل یکی از آنها می نگرند و رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: انسان (در دیدگاه دیگران) بر ··· دوست و رفیق اوست».

الف) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) کلمات یکی در میان از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :23

د) کلمات یکی در میان از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

5. سخن امام علی (ع) را تکمیل کنید:

«با ··· دوستی مکن؛ زیرا خیری از او به تو نمی رسد. او هر قدر تلاش کند تا به خود نفعی برساند، موفق نمی شود و در عوض به تو ضرر می رساند. مرگ او بهتر از زنده ماندن، سکوت او بهتر از سخن گفتن و دوری از او بهتر از نزدیکی به او است».

الف) حسود ب) احمق ج) فاخر د) فاسق

6 . آیه 29 سوره نجم، به کدام یک از صفت های نکوهیده دوست اشاره دارد؟ «فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلّی عَنْ ذِکْرِنا وَ لَمْ یُرِدْ إِلاَّ الْحَیاهَ الدُّنْیا؛ پس روی برتاب از آن که از یاد ما روی گردانید و جز زندگانی دنیا را نخواست».

الف) حسود. ب) غافل از خداوند و دنیادوست.

ج) بدعت گذار. د) نادان.

7. کدام یک از گزینه های زیر در مورد متن صحیح است؟

(1. قیامت 2. کسانی 3. دوستان 4. مؤمنان 5. گوشت 6. می کردند)

«امام صادق (ع) درباره آزار دادن مؤمنان می فرماید: در روز..................... از طرف خدا ندا می رسد که کجایند آنان که..................... مرا آزار می دادند؟ عده ای که بر صورت هایشان..................... نیست، برمی خیزند. سپس ندا می رسد که اینها..................... هستند که..................... را آزار می دادند و با آنها دشمنی..................... . آن گاه دستور می رسد که آنان را به سوی دوزخ ببرند».

ص :24

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج، در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

8 . دوستان انسان چهار گروهند، بعضی مثل گیاهان هم میوه دارند و هم سایه؛ یعنی هم سود اخروی دارند و هم سود دنیوی. بعضی فقط میوه، و بعضی تنها سایه دارند و بعضی از سایه و میوه بی بهره اند. بگویید آیه 13 سوره حج به کدام یک از انواع دوستان اشاره دارد: «یَدْعُوا لَمَنْ ضَرُّهُ أَقْرَبُ مِنْ نَفْعِهِ لَبِئْسَ الْمَوْلی وَ لَبِئْسَ الْعَشیرُ؛ می خواند آن را که زیانش نزدیک تر است از سودش؛ چه بد سرپرست و چه بد همدمی است».

الف) دوستانی که فقط منافع دنیوی دارند.

ب) دوستانی که فقط منافع اخروی دارند.

ج) دوستانی که هم نفع دنیوی و هم نفع اخروی دارند.

د) دوستانی که نه برای دنیای انسان مفیدند و نه برای آخرت.

9. در پنج دایره زیر، برخی صفات دوست خوب بیان شده است، ولی فقط یکی از این دایره ها کاملاً در بردارنده صفات خوب نیست. آن را

ص :25

مشخص کنید.(1)

10. در پنج دایره زیر، برخی صفات دوست خوب آورده شده است، ولی فقط یکی از دایره ها تماما در بردارنده صفات خوب هستند. آن را مشخص کنید.(2)

پاسخ های مرحله نخست

اشاره

پاسخ های مرحله نخست

زیر فصل ها

موضوع اول: خدا

موضوع دوم: پیامبران، دین و قرآن

موضوع سوم: رهبری و ولایت

موضوع چهارم: عمر

موضوع پنجم: مال و درآمدها و خرج آن

موضوع ششم: دوستان

موضوع اول: خدا

موضوع اول: خدا

1. مورد د صحیح است. 2. مورد ج صحیح است.

3. مورد ج صحیح است. 4. مورد د صحیح است.

5. مورد د صحیح است. 6 .مورد ب صحیح است.

7. مورد ج صحیح است. 8 . مورد د صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد ب صحیح است.

11. مورد الف صحیح است. 12. مورد د صحیح است.

موضوع دوم: پیامبران، دین و قرآن

موضوع دوم: پیامبران، دین و قرآن

1. مورد ج صحیح است. 2. مورد ج صحیح است.

پ3. مورد ب صحیح است. 4. مورد ج صحیح است.

5. مورد الف صحیح است. 6. مورد ب صحیح است.

7. مورد ب صحیح است. 8. مورد الف صحیح است.

9. مورد ج صحیح است. 10. مورد الف صحیح است.

ص :26


1- تذکر: با توجه به توضیح هایی که در مقدمه اول بحث ذکر شد، یکی از مواردی که می توان پرسش را تکرار کرد، همین دو مورد است که با اندک تغییر یا حتی بدون تغییر برای موارد متعدد قابل طرح است.
2- همان.

11. مورد د صحیح است. 12. مورد ب صحیح است.

13. مورد ج صحیح است. 14. مورد الف صحیح است.

15. مورد ج صحیح است. 16. مورد ب صحیح است.

17. مورد ج صحیح است. 18. مورد الف صحیح است.

19. مورد ج صحیح است. 20. مورد د صحیح است.

21. مورد د صحیح است. 22. مورد ج صحیح است.

23. مورد د صحیح است. 24. مورد د صحیح است.

25. مورد ب صحیح است.

موضوع سوم: رهبری و ولایت

موضوع سوم: رهبری و ولایت

1. مورد الف صحیح است. 2. مورد ب صحیح است.

3. مورد د صحیح است. 4. مورد ب صحیح است.

5. مورد د صحیح است. 6 . مورد الف صحیح است.

7. مورد ج صحیح است.

8 . عدد رمز: 4 (حیدر _ ساقی _ طاهر _ ولی).

9. عدد رمز: 2 (یداللّه _ سیف اللّه ).

10. عدد رمز: 2 (اخ الرسول _ علم الهدی).

11. عدد رمز: 2 (کهف الوراء _ مولود کعبه).

12. علی، مجاهد، طور، طاها، ولی، مصباح الدجا، حیدر، برّ، سیف اللّه ، ساقی، اخ الرسول، شجره طوبی.

ص :27

(1)

موضوع چهارم: عمر

موضوع چهارم: عمر

1. مورد ب صحیح است. 2. مورد ج صحیح است.

موضوع پنجم: مال و درآمدها و خرج آن

موضوع پنجم: مال و درآمدها و خرج آن

1. مورد ب صحیح است. 2. مورد د صحیح است.

3. مورد ب صحیح است. 4. مورد ب صحیح است.

5. مورد اول. روزی که سکه درهم و دینار زده شد، شیطان آنها را برداشت و بوسید و سپس گفت: «هر کس که شما را دوست دارد، بنده بر حق من است».

6 . مورد ب صحیح است. 7. مورد ج صحیح است.

8 . مورد د صحیح است. 9. مورد د صحیح است.

10. مورد ج صحیح است. 11. مورد ج صحیح است.

12. مورد ج صحیح است. 13. مورد الف صحیح است.

موضوع ششم: دوستان

موضوع ششم: دوستان

1. مورد د صحیح است.

2. اگر کسی را دوست می دارید، او را از محبت قلبی خود باخبر کنید.

3. مورد ج صحیح است. 4. مورد الف صحیح است.

5. مورد الف صحیح است. 6 . مورد ب صحیح است.

7. مورد ج صحیح است. 8 . مورد د صحیح است.

9. دایره شماره 2. 10. دایره شماره 3.

ص :28


1- تذکر: در جدول بالا فقط حروفی که مورد نظر است، آورده شده و بقیه حروف که بی استفاده هستند، در اینجا ضبط نشده است.

مرحله دوم: برزخ و هم نشینان

اشاره

مرحله دوم: برزخ و هم نشینان

در این مرحله، هر دو نفر جداگانه پا به مکان جدیدی می گذارند که این مکان شبیه بهشت و دوزخ (که در مرحله چهارم دکور آن توصیف می شود) است؛ یعنی شخصی که در مرحله اول امتیاز بیشتری به دست آورده، مکانش شبیه بهشت است و به پرسش های ارزشی پاسخ می دهد و شخصی که امتیاز کمتری به دست آورده، مکانش شبیه دوزخ است(1) و به پرسش های غیرارزشی و اخلاقی پاسخ می دهد.

پرسش ها به شکل انسان یا شیئی ظاهر می شوند و خودشان را معرفی می کنند. ابتدا نقش آفرینان سخن می گویند و شرکت کننده باید نام آنها را بگوید. در این میان، شماره معکوس در حال شمارش است و آن شخص هر چه بیشتر خودش را معرفی کند و عبارات بیشتری بگوید، امتیاز

ص :19


1- در صحنه پردازی بیشتر دقت شود که آثار منفی نداشته باشد یا صحنه عوض شود و به شکل دیگری، امتیاز کم به دوزخ ربط داده شود.

معکوس کمتر می شود. در نتیجه امتیاز او کمتر است. پس از این مرحله هم هر دو شرکت کننده با هر امتیازی، وارد مرحله سوم می شوند.

_ پرسش های مرحله دوم

_ پرسش های مرحله دوم

1. من یکی از صفات حسنه هستم. در روایات آمده است که من برای ایمان مانند سر هستم برای انسان ها؛ یعنی همان گونه که داشتن سر برای زنده بودن ضروری است، وجود من نیز برای داشتن ایمان، لازم و ضروری است. یکی از پیامبران به نام ایوب هم به داشتن این صفت معروف است. نام من چیست؟

2. من یکی از واجبات و فروع دین هستم و سبب می شوم به خداوند نزدیک شوید. در روایات آمده است که در روز قیامت، ابتدا از من می پرسند. اگر من پذیرفته شوم، بقیه اعمال هم پذیرفته می شود و اگر پذیرفته نشوم، بقیه اعمال انسان هم رد می شود. در روایات گوناگون از من به عنوان ستون دین یاد شده است. امام صادق (ع)درباره من فرمود: «کسی که مرا سبک بشمارد، شفاعت ایشان به او نمی رسد.» حال بگویید نام من چیست؟

3. من یکی از فروع دین و از واجبات هستم. خداوند در مورد من فرموده است کسی که من همراه او باشم، پاداش او با خود خداوند است. من هم مایه سلامت روح و هم مایه سلامت جسم می شوم. در ظاهر، به صاحب خود سختی می دهم، ولی در واقع، نافع هستم. یک ماه در سال به من اختصاص داده شده است که در این ماه همه مردم میهمان خداوند هستند. حال بگویید نام من چیست؟

ص :30

4. از فروع دین هستم و خداوند در قرآن کریم همواره مرا با نماز سفارش کرده است. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت شده است که فرمود: «چون مردم مرا منع کنند و نپردازند زمین نیز برکات خود را منع می کند» و در قرآن کریم آمده است که حضرت علی (ع) هنگام رکوع نماز با دادن انگشتری خود، مرا نیز به جا آورد. حال نام مرا بگویید؟

5. از معجزه های الهی به شمار می روم. مثل من نیامده است و نخواهد آمد. بر یکی از پیامبرهای خدا فرستاده شدم. فرق من با معجزه های پیامبران دیگر در این است که معجزه های آنها مخصوص زمان خودشان بود، ولی من برای تمام زمان ها و مکان ها معجزه و عبرت هستم و با گذشت زمان، تغییری در من ایجاد نمی شود. چون خود خداوند در مورد من می فرماید: «إِنّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَ إِنّا لَهُ لَحافِظُونَ.» حال با توجه به این مطالب نام مرا حدس بزنید.

6 . من میان همه مسلمانان مشترک هستم و سبب اتحاد و هم دلی آنها می شوم؛ یعنی به عبادت همه مسلمانان یک جهت می دهم و سبب می شوم که سیاه و سفید، ثروتمند و فقیر همه در کنار من، خود را بنده یک خدا بدانند و از او اطاعت کنند. نامم چیست؟

7. تکرارم هیچ گاه سبب کهنگی من نشده است. در آیه 45 سوره عنکبوت نیز خداوند مرا نهی کننده از فحشا و منکر می داند. نام مرا بگویید.

8 . سبب سلامت روح و جسم انسان ها می شوم. امام صادق (ع) در حدیثی، به سبب برقراری مساوات میان فقیر و غنی مرا واجب دانست تا غنی طعم گرسنگی را بچشد و نسبت به فقیر ادای حق کند.

ص :31

9. در شرایط ویژه ای، خداوند مرا واجب کرده است و در روایات آمده است کسی که مرا انجام دهد، از گناهان خود خارج می شود، همانند روزی که از مادر متولد شده است. جنبه های الهی و سیاسی دارم. سبب اتحاد و انسجام مسلمانان در زمان و مکان خاصی می شوم. نام مرا بگویید.

10. هر کس مرا داشته باشد، آسوده خاطر، در پی به دست آوردن توشه آخرت است. من صفتی هستم که سبب می شوم آدمی به آنچه دارد، بسنده کند. حرص، صفتی است که ضد من است. من چه هستم؟

11. از بافضیلت ترین عبادت ها هستم که در روایات و قرآن سفارش زیادی به آن شده است. از جمله آثار خیر من این است که عمر را زیاد می کنم؛ روزی را افزایش می دهم؛ خُلق را نیکو می کنم؛ اجل را به تأخیر می اندازم، بلاها را دفع می کنم و حساب روز قیامت را آسان می سازم. خداوند در قرآن مجید دراین باره می فرماید: «...واتَقُواللّه الذی تسائلونِ بِهِ و الارحام؛ در مورد نزدیکان از خدا پروا کنید». (نساء: 1)

12. با داشتن من اعمال با ارزش پذیرفته می شود و به عبارتی دیگر، کار من پاک کردن عمل از غیرخدا است. وقتی فردی عملی را به قصد قربت انجام دهد، نه برای اینکه در چشم مردم عزیز شود، آن وقت این صفت را پیدا کرده است. بالاترین درجه من هنگامی است که آن فرد در عوض کاری که انجام داده است، از غیرخدا پاداش نخواهد؛ نه در دنیا و نه در آخرت. پایین ترین مرتبه من آن است که در عمل خود، قصد رسیدن به ثواب و

ص :32

خلاصی از عقاب را داشته باشد.(1) ریا، صفتی است که در مقابل من قرار دارد.

13. دارا بودن من یعنی اعتماد کردن و مطمئن بودن به خدا و تکیه کردن بر حول و قوه الهی.(2) رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «هر که خواهد غنی ترین مردمان شود، باید اعتماد او به آنچه نزد خداست، بیشتر باشد از اعتماد او به آنچه در دست خود اوست.» آیه های زیادی از قرآن، مؤمنان را به من سفارش کرده اند. برای مثال: «وَ مَن یَتَوَکَّل عَلَی اللّه فَهُوَ حَسْبُهُ». من چه هستم؟

14. از فروع دین هستم و وجودم در جامعه بسیار حیاتی است. من ضامن حفظ خوبی ها در جامعه اسلامی هستم؛ زیرا اگر نباشم، دین از میان مردم برچیده می شود و گمراهی ظاهر می گردد. رسول اکرم صلی الله علیه و آله درباره من فرمود: اگر من در جامعه ای نباشم، بدانِ آن جامعه بر خوبان مسلط می شوند و خوبان هرچه دعا کنند، دعایشان مستجاب نمی شود. حال که ضرورت وجود مرا در جامعه دانستید، بگویید من کیستم؟

15. از صفات مهلکه عظیمه، بلکه از گناهان کبیره هستم و در کتاب خداوند با صراحت از من نهی شده است: «یا عِبادِیَ الَّذینَ أَسْرَفُوا عَلی أَنْفُسِهِمْ لاتَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَهِ اللّهِ.» در بعضی از روایت ها آمده است که من با کفر مساوی هستم. اگر من در وجود کسی باشم، امید را از او می گیرم و دیگر او انگیزه

ص :33


1- معراج السعاده، ص 629.
2- مصباح الشریعه، باب 85، ص 414.

انجام دادن کار خوب را نخواهد داشت. نام من چیست؟

16. اگر در وجود کسی باشم، آرزو خواهد کرد نعمت های برادر مسلمانش از بین برود. از بدترین رذایل و خبیث ترین آنها هستم که صاحب خود را به عذاب دنیا و آخرت دچارمی سازم. در دنیا صاحب خود را لحظه ای از غم و غصه، آسوده نمی گذارم. رسول اکرم صلی الله علیه و آله در مورد من فرمود: همان گونه که آتش، هیزم را نابود می کند، من اعمال انسان را نابود می سازم. حال نام من را بیان کنید؟

17. از زشت ترین گناهان کبیره به شمار می روم. صاحب خود را در دیده ها خوار می سازم و مایه دل شکستگی و ملال آدمی می شوم. خداوند در قرآن کریم، کسانی را که این صفت را دارند، بی ایمان می خواند. کسی که من صفت او باشم، هفتاد هزار فرشته به او لعنت می کنند و از دل او بوی تعفن برمی خیزد. در روایات، می خوانیم حتی اگر کسی به شوخی این گناه را مرتکب شود، مزه ایمان را نمی چشد. امام حسن عسکری (ع)درباره من فرمود: جمیع اعمال خبیثه در خانه ای است و کلید آن خانه من هستم، من یکی از گناهان زبانی انسان به شمار می روم.

18. پس از توجه به این داستان بگویید من کدام صفت زشت هستم:

«روزی یکی از اصحاب عیسی (ع) در سفری با او همراه شد. در راه به کنار دریا رسیدند. عیسی (ع) گفت: «بسم اللّه ». سپس بر روی آب روان شد. آن مرد که کار حضرت عیسی (ع) را دید، خود نیز بسم اللّه گفت و بر روی آب روان شد و به عیسی (ع) رسید. ناگهان صفتی بر او غلبه کرد و با خود گفت: این عیسی روح اللّه بر روی آب راه

ص :34

می رود. من هم بر روی آب راه می روم. فضیلت او بر من چیست. در اندیشه بود که ناگهان، در آب فرو رفت. پس از تکاپوی بسیار، حضرت عیسی (ع) دست او را گرفت و از آب بیرون آورد. سپس به او گفت: چون پا از حد خود بیرون گذاشتی، خدا بر تو غضب کرده است. توبه کن».

اگر مرا داشته باشی، فکر می کنی از همه بهتر هستی و دیگر کسی را نمی پسندی و فقط از خودت راضی می شوی. حالا نام من چیست؟

19. یکی از پست ترین صفات زشت و از گناهان زبانی به شمار می روم. صاحب من، از رحمت خداوند دور می شود. کار من، برافروختن آتش نفاق و دشمنی است. خداوند در قرآن کریم، مردم را آشکارا از من نهی کرده و فرموده است: «وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَهٍ لُمَزَهٍ.» پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرموده است کسی که این صفت را داشته باشد، وارد بهشت نمی شود. در شعری مرا هیزم کش بدبخت نامیده اند. نامم را بگویید.

20. یکی از صفات ناپسند و حرام هستم. از نتایج دنیادوستی به شمار می روم و سبب می شوم صاحبم از انجام دادن کارهای خیر باز ماند. در روایات آمده است هر گوشتی که از من بر بدن روییده شود، سزاوار آتش است. به ویژه آنکه در این زمان، من در میان مردم بسیار زیاد شده ام. زیاد شدن من سبب زیاد شدن گناهان در میان مردم می شود. در روایتی دیگر از امام صادق (ع) آمده هرگاه کسی با چیزی که از من به دست آورده است، به حج برود، چون گوید: «لبیک اللهم لبیک»، خطاب می رسد: «لالبیک و لاسعدیک». بیشتر در کار و درآمد سراغ مردم می روم. حال مرا حدس بزنید.

ص :35

21. از گناهان کبیره ای هستم که در روایات به «شرک اصغر» تعبیر شده ام. سبب می شوم کارهای خیر انسان ها از میان برود. اگر بخواهم خودم را در چند جمله معرفی کنم، باید بگویم من دوست دارم به وسیله کارهای خوب، مقام و منزلتی نزد مردم به دست آورم، نه پیش خدا. برای مثال، با بی حال نشان دادن خود به دیگران بفهمانیم روزه هستیم. حال می توانی نامم را بگویی؟

22. من یکی از گناهان کبیره هستم که نه در دنیا به صاحبم خیری می رسانم و نه در آخرت و صاحب من از عمر خود هم خیری نمی بیند. حتی یک لقمه نان با دل خوش، از گلوی او پایین نمی رود. من نشانه بی معرفتی و نمک ناشناسی هستم. آیات و اخبار بی شماری که در نکوهش قطع صله رحم آمده است، شامل من هم می شود. کسی که من همراه او شوم، بوی بهشت را که از هزار سال راه شنیده می شود، (با وجود من) نمی شنود. خود خداوند پس از سفارش به حمد و ثنای خود، به ترک من سفارش کرده است. خداوند می گوید حتی از گفتن کلمه اُف هم به پدر و مادر بپرهیزید تا من به وجود نیایم. حال می توانید بگویید من چه صفتی هستم که اگر همراه شما باشد، داشتن عبادت تمام پیامبران هم از شما پذیرفته نمی شود؟

23. من نتیجه دوستی حب دنیا به شمار می روم. صاحب من، همه چیز را برای خود می خواهد و با بذل و بخشش هیچ میانه ای ندارد و همه چیز را از دیگران دریغ می کند. حال، نام مرا حدس بزنید.

24. با توجه به توضیح های زیر، نام مرا حدس بزنید: شخصی برای اینکه فردی کار او را انجام دهد، چیزی به عنوان هدیه به او می دهد. در

ص :36

حقیقت می خواهد با استفاده از جایگاه آن فرد، به هدف مورد نظرش برسد؛ من حرام و نامشروع هستم. حال بگویید نام من چیست؟

26. از بزرگ ترین صفات ناپسندم. چه بسیارند انسان هایی که به مقام های بالا دست یافته اند، ولی چون گرفتارم شده اند، هلاک گشته اند. من مراتبی دارم که بدترین آن، سرکشی نسبت به خداوند است. دارنده من خود را از همه چیز و همه کس بالاتر می داند. شیطان به خاطر داشتن من، از درگاه خداوند رانده شد. خداوند در آیه 23 سوره نحل درباره صاحبان من می فرماید: «إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْتَکْبِرینَ».

پاسخ های مرحله دوم

پاسخ های مرحله دوم

1. صبر. 2. نماز. 3. روزه. 4. زکات. 5 . قرآن.

6. قبله. 7 . نماز. 8 . روزه. 9. حج. 10. قناعت.

11. صله رحم. 12. اخلاص. 13. توکل.

14. امر به معروف و نهی از منکر. 15. ناامیدی. 16. حسد.

17. دروغ. 18. عجب. 19. سخن چینی.

20. مال حرام خوردن. 21. ریا. 22. عاق والدین.

23. بخل. 24. رشوه. 25. تکبر.

ص :37

مرحله سوم: قیامت و پل صراط

اشاره

مرحله سوم: قیامت و پل صراط

در این مرحله، شرکت کنندگان پس از عبور از مرحله دوم، خود را به پل صراط می رسانند. پل صراط، یک مکان باریک، لغزنده و متحرک است، در آغاز، حرکت آن ملایم است تا بازیگر بتواند با کمی سختی، عبور کند، ولی اگر نتوانست به پرسشی پاسخ دهد، حرکت آن بیشتر می شود، به گونه ای که ادامه راه برایش دشوار خواهد بود. اگر همچنان نتواند به پرسش ها پاسخ دهد، آن قدر حرکت پل، زیاد می شود تا او تعادل خود را از دست بدهد. (باید توجه داشت که در عقبه دوم که از نماز پرسش می شود، مسئله فرق می کند، اگر نتوانست به پرسش های نماز پاسخ دهد همان جا یک باره می افتد و اصلاً به عقبه های بعدی نمی رسد؛ زیرا در روایات آمده است اگر نماز انسان در قیامت پذیرفته شود، به بقیه موارد رسیدگی می شود و اگر پذیرفته نشود، به موضوع های بعدی پرداخته نمی شود.

پل صراط، هفت عقبه و ایستگاه دارد و در هر عقبه ای، موضوعی پرسیده می شود. در عقبه اول، ولایت امانت و رحم؛ در عقبه دوم، نماز؛ در عقبه سوم، خمس و زکات؛ در عقبه چهارم، روزه؛ در عقبه پنجم، حج؛ در عقبه ششم، طهارت و در عقبه هفتم، حق الناس پرسیده می شود. هر کدام از این عقبه ها را یکی از طبقات دوزخ احاطه کرده است. دور عقبه اول،

ص :38

دوزخ؛ دور عقبه دوم، لظی؛ دور عقبه سوم، حطمه؛ دور عقبه چهارم، سقر؛ دور عقبه پنجم، جحیم؛ دور عقبه ششم، سعیر و دور عقبه هفتم، هاویه است.(1)

_ در دکور و صحنه مرحله سوم، موارد زیر در نظر گرفته شود:

پس از سکوتی که بر جهان حاکم شده است و همه مرده اند، خداوند اسرافیل (ع) را زنده می کند و او در شیپور خود می دمد. دوباره همه زنده می شوند و پا به عرصه قیامت می گذارند. این در حالی است که اوضاع دگرگون شده است.

در قرآن مجید و احادیث، نشانه های گوناگونی برای قیامت به چشم می خورد که بعضی از آنها عبارتند از:

1. در آن روز، زلزله ای سخت، زمین را متلاشی می کند. (فجر: 21)

2. کوه ها به شکل ذرات گرد و غبار در هوا پراکنده می شوند. (واقعه: 6)

3. مردم از ترس و وحشت مانند پروانه (یا ملخ) به هر سو پراکنده می شوند. (قارعه: 5)

4. خورشید، تاریک و ستارگان، تیره می گردند. (تکویر: 1)

5. آب دریاها روان می شود. (انفطار: 3)

6. ماه دیگر نور ندارد. (قیامت: 8)

7. چشم های خلق از وحشت خیره می شود. (قیامت: 7)

ص :39


1- درباره دوزخ و حالات دوزخیان، در مرحله چهارم، مفصل صحبت شده است. بهتر است برای تهیه دکور و صحنه این قسمت از مطالب آنجا نیز استفاده شود.

8. مردم از ترس، چشم ها را به زیر می اندازند. (نازعات: 9)

9. مردم گروه گروه به صحرای قیامت وارد می شوند. (نبأ: 18)

10. زمین، صاف و بدون پستی و بلندی می شود. (انشقاق: 3)

11. در قیامت، بعضی چهره ها نورانی و بعضی تاریک است. (عبس: 39)

12. از مجرمان پرسش نمی کنند و قیافه آنها گویای وضع آنهاست. (الرحمن: 39)

13. در قیامت، کافران روز سختی را می گذرانند. (مدثر: 9)

14. حرارت و گرمای بسیاری در روز قیامت وجود دارد، به گونه ای که گفته شده که شدت گرما در آن روز به اندازه ای است که بعضی فریاد می زنند و از خدا می خواهند آنان را از آن بلا و ناراحتی نجات دهد؛ اگرچه آنها را به دوزخ بیندازد. (المحجه البیضاء، ج 8، ص 328)

15. آفریدگان در آن روز چنان عرق می ریزند که از مجموع عرق های آنها در محشر، جوی های آب به راه می افتد. (المحجه البیضاء، ج 8 ، ص 328)

16. پیامبر خاتم فرمود: خدا در قیامت، ده گروه از امت مرا از صفوف مسلمانان جدا می کند و قیافه هایشان را تغییر می دهد. آنها عبارتند از:

1. سخن چینان (که به شکل میمون محشور می شوند).

2. حرام خواران (به شکل خوک در می آیند).

3. رباخواران (وارونه وارد محشر می شوند).

4. حاکمان جور (کور به محشر می آیند).

5. افراد خودخواه و خودپسند (گنگ و کر محشور می شوند).

6. عالمان بی عمل (زبانشان را می جوند و چرک از دهانشان خارج می شود).

ص :40

7. آزاردهندگان همسایه (با دست و پای بریده وارد محشر می شوند).

8. سعایت کنندگان (به شاخه هایی از آتش آویزان می گردند).

9. شهرت پیشه گان و کسانی که خمس و زکات را نمی پردازند (با بویی بدتر از مردار محشور می شوند).

10. تکبرکنندگان (لباس های آتشین بر تن آنها می کنند).(1)

_ امام صادق (ع) فرمود: «قیامت پنجاه ایستگاه دارد؛ در هر ایستگاه، هزار سال انسان را نگه می دارند».(2)

پرسش های مرحله سوم

اشاره

پرسش های مرحله سوم

زیر فصل ها

عقبه اول: ولایت، امانت، رحم

عقبه دوم: نماز

عقبه سوم: خمس و زکات

عقبه چهارم: روزه

عقبه پنجم: حج

عقبه ششم: طهارت

عقبه هفتم: حق الناس

عقبه اول: ولایت، امانت، رحم

عقبه اول: ولایت، امانت، رحم

1. این آیه بر چه مطلبی دلالت دارد؟

یا أَیُّهَا الرَّسُولُ! بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ.

ای پیامبر! آنچه بر تو نازل شده است، تبلیغ کن که اگر تبلیغ نکنی، رسالت او را انجام نداده ای.

الف) نزول امر رسالت بر پیامبر ب) نزول قرآن

ج) ابلاغ مسئله ولایت د) موارد الف و ج

2. سنت و رویه رسول گرامی اسلام در زمینه ولایت چه بود؟

الف) خود تشکیل حکومت داد و به اجرای قوانین اسلام پرداخت.

ب) فقط قوانین را وضع و آیات قرآن را برای مردم بیان کرد.

ص :41


1- مجمع البیان، ج 10، صص 423 _ 424.
2- المحجه البیضاء، ج 8، ص 329.

ج) برای پس از خود، به فرمان خدا حاکم تعیین کرد.

د) موارد الف و ج.

3. غیبت صغرای دوازدهمین پیشوای شیعیان از چه سالی آغاز شد؟

الف) سال شهادت پدرش؛ یعنی سال 260 هجری قمری

ب) دو سال پس از شهادت پدرش؛ یعنی سال 262 هجری قمری

ج) سه سال پس از شهادت پدرش؛ یعنی سال 263 هجری قمری

د) هیچ کدام

4. چگونه ماهیت و کیفیت قوانین اسلام بر تشکیل حکومت اسلامی دلالت می کند؟

الف) احکام شرع دربردارنده قوانین و مقررات گوناگونی است که یک نظام کلی اجتماعی را می سازد.

ب) ماهیت قوانین اسلام تا حدود زیادی پرمحتواست.

ج) با دقت در ماهیت و کیفیت احکام شرع درمی یابیم که اجرای آن مستلزم تشکیل حکومت است.

د) موارد الف و ج.

5. از شرایط زمام دار حکومت اسلامی چیست؟

الف) عقل و تدبیر ب) فقاهت و آگاهی به زمان

ج) عدالت د) هر سه مورد

6 . منظور خداوند از رد امانت در آیه 58 سوره نساء چیست؟

إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤدُّوا اْلأَماناتِ إِلی أَهْلِها وَ إِذا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ.

همانا خداوند فرمانتان دهد که امانات را به اهل آنها بازگردانید و اگر میان مردم، داوری می کنید، به عدل و داد داوری کنید.

ص :42

الف) مال مردم ب) احکام اسلامی

ج) امامت د) هر سه مورد

7. در این روایت که از امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف نقل شده، منظور از حوادث واقعه، چیست؟(1) «... و اما الحوادثَ الواقِعَه... فارجِعُوا فیها الی رُواهِ حدیثِنا...»

الف) پیش آمدها و گرفتاری هایی که برای مردم و مسلمانان پیش می آید.

ب) احکام قضاوت و دادرسی

ج) مشکلات خصوصی مردم

د) هیچ کدام

8. امانت دار و کسی که مال را امانت می گذارد، باید چه شرط هایی داشته باشند؟

الف) مرد و عاقل باشد ب) بالغ و عاقل باشد

ج) مرد و بالغ باشد د) هر سه مورد

9. منظور از امانت خلقی و خالقی چیست؟

الف) مال مردم، امامت ب) امامت، مال مردم

ج) مال مردم، احکام شرعی د) احکام شرعی، مال مردم

10. اگر کسی که امانت را پذیرفته است، بمیرد یا دیوانه شود، تکلیف چیست؟

الف) وارث در برگرداندن مال به صاحب مال مخیر است.

ب) بنا بر احتیاط مستحب، وارث باید مال را به صاحب مال برگرداندند.

ص :43


1- همه پرسش های مربوط به ولایت، از کتاب ولایت فقیه امام خمینی رحمه الله آورده شده است.

ج) وارث یا ولی میت باید به صاحب مال خبر دهد و مال را به او برگرداند.

د) موارد ب و ج.

11. ودیعه به چه معنا است؟

الف) قرض ب) امانت

ج) هدیه د) رشوه

12. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) اگر کسی که امانت را پذیرفته است، در نگه داری آن کوتاهی کند و تلف شود، ضامن نیست.

ب) کسی که چیزی را امانت می گذارد، هر وقت بخواهد، می تواند آن را پس بگیرد و امانت دار هم باید هر وقت صاحب امانت طلب کرد، امانت را بدهد.

ج) کسی که نمی تواند امانت را نگه داری کند، بنا بر احتیاط واجب باید نپذیرد.

د) هیچ کدام.

13. این کلام گهربار از کدام معصوم است؟ «صله رحم کنید و به خویشاوندانتان سر بزنید، هر چند با دست خالی و گفتن سلام».(1)

الف) امام علی (ع) ب) امام صادق (ع)

ج) رسول اکرم صلی الله علیه و آله د) امام باقر (ع)

ص :44


1- اصول کافی، ج 2، ص 155: «صلوا ارحاکم ولو بالتسلیم».

14. به فرموده پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، کسانی که با دست پر به دیدار خویشاوندان نزدیک می روند. چه پاداشی دارند؟(1)

الف) پاداش جهادگر در راه خدا. ب) ثواب صد حج و عمره.

ج) ثواب یک صد شهید. د) آمرزش گناهان.

15. به فرموده پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله کدام گروه از مردم وارد بهشت نمی شوند؟

الف) نمازگزاران بی خشوع.

ب) کسانی که زبان ها و دل هایشان با هم اختلاف داشته باشند.

ج) کسانی که قطع صله رحم کنند و علم بدون عمل داشته باشند.

د) موارد ب و ج.

16. حضرت علی (ع) فرمود: «پناه می برم به خدا از گناهی که در فنای صاحب خود شتاب می کند.» آن گناه چیست؟(2)

الف) قطع رحم ب) سهل انگاری در نماز

ج) غیبت کردن د) آزار همسایگان

17. آیه 36 سوره نساء اشاره به چه مطلبی دارد؟ «وَ اعْبُدُوا اللّهَ وَ لاتُشْرِکُوا بِهِ شَیْئًا وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْسانًا وَ بِذِی الْقُرْبی».

الف) نیکی به پدر و مادر ب) شریک قرار ندادن برای خدا

ج) صله رحم د) هر سه مورد

18. کدام یک از موارد زیر، می تواند از فواید صله رحم باشد؟

ص :45


1- بحارالانوار، ج 74، ص 102.
2- کافی، ج 2، ص 347، ح 7.

الف) خلق را نیکو می گرداند، بر روزی می افزاید و عمر را طولانی می کند.

ب) اجل را به تأخیر می اندازد، اعمال را پاکیزه می سازد و بلاها را دفع می کند.

ج) حساب قیامت را آسان می سازد و آدمی را از بدی ها محافظت می کند.

د) هر سه مورد.

19. بنابر فرمایش امیرمؤمنان علی (ع)، صاحب کدام یک از خصلت های زیر نمی میرد تا وبال آن را ببیند؟

الف) قطع رحم و سرکشی ب) قسم دروغ

ج) بی نمازی د) موارد الف و ب

عقبه دوم: نماز

عقبه دوم: نماز

1. آیه 24 سوره طه «أَقِمِ الصَّلاهَ لِذِکْری» که خطاب به حضرت موسی (ع) است، چه چیزی را به ما می فهماند؟

الف) نماز در ادیان دیگر هم بوده است.

ب) نماز ستون دین است.

ج) نماز یاد خداست. د) موارد الف و ج.

2. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) نماز تنها واجبی است که در هیچ شرایطی ترک نمی شود.

ب) نماز، پرتنوع ترین عبادت است.

ج) بر اساس آیه 2 سوره بقره «الَّذینَ یُؤمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَ یُقیمُونَ الصَّلاهَ»، نماز،

ص :46

نخستین واجب پس از ایمان به توحید و معاد است.

د) هر سه مورد.

3. با توجه به ترجمه آیه 31 سوره بقره کدام گزینه صحیح است. (در مورد افراد بی ایمان) «نه تصدیق کرد و نه نماز خواند»؟

الف) فلا صَدَّق و لا صلّی ب) و لا صلّی فلا صَدَّقَ

ج) فلا صلّی فلا صَدَّقَ د) هیچ کدام

4. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. می خواهد 2. مقام 3. اذان 4. احترام 5. بی تفاوت 6 . نشانه)

«در حدیث می خوانیم که هر کس ··· بداند ··· و ارزش او نزد خداوند چیست، ببیند که خداوند نزد او چه مقامی دارد، اگر ··· نماز نزد تو بزرگ و محترم بود، تو نیز نزد خدا ··· داری و اگر نسبت به انجام فرمان او ··· بودی، مقام و ارزشی نزد او نداری و همچنین اگر نماز، تو را از فساد و فحشا بازداشت، ··· تأثیر و قبولی نماز است.(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و بعد کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :47


1- بحارالانوار، ج 75، ص 199.

د) ابتدا کلمات فرد و بعد کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

5. کدام یک از موارد زیر در مورد این آیه صحیح است؟ «إِنّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ، فَصَلِّ لِرَبِّکَ...».

الف) نماز تشکر از خداست. پس خدا در مقابل بخشش کوثر، به نماز فرمان داده است.

ب) نماز، تکمیل کننده کوثر است.

ج) کوثر اعطا شده، با نماز هیچ فرقی ندارد.

د) هر سه مورد.

6 . کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) انسان با گفتن جمله «مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ» در نماز هر شبانه روز، دست کم مسئله قیامت را ده بار به خود تلقین می کند.

ب) راه مستقیم که در «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ» از خدا می خواهیم، همان راه اهل بیت است.

ج) چون نماز نخستین پرسش در روز قیامت است، پس کلید پذیرش همه عبادت ها است. د) هیچ کدام.

7. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) محراب در لغت به معنی محل جنگ است؛ زیرا نماز را جنگ با شیطان می دانیم.

ب) در آیه 40 سوره ابراهیم «رَبِّ اجْعَلْنی مُقیمَ الصَّلاهِ وَ مِنْ ذُرِّیَّتی»، حضرت ابراهیم (ع)برای توفیق اقامه نماز برای خود و ذریه اش دعا می کند.

ج) منافقان هرگاه به نماز می ایستند، بی حالند: «وَ إِذا قامُوا

ص :48

إِلَی الصَّلاهِ قامُوا کُسالی».

د) نماز حقیقی از فساد باز نمی دارد.

8 . نخستین کلمه واجبی که در نماز باید به زبان بیاوریم، چیست؟

الف) نیت ب) اللّه اکبر

ج) بسم اللّه الرحمن الرحیم د) هیچ کدام

9. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) اولین کلام در نمازمان اللّه اکبر است.

ب) اللّه اکبر یعنی خدا بزرگ است.

ج) کسی که خداوند را با گفتن اللّه اکبر، بزرگ می داند، همه چیز را کوچک می بیند.

د) هر سه مورد.

10. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) نماز احتیاط و سجده و تشهد فراموش شده را باید رو به قبله به جا آورد.

ب) اگر لباس نمازگزار از پول خمس نداده خریده شده باشد، نماز باطل است.

ج) اگر کسی به عمد با لباس نجس نماز بخواند، باطل است.

د) هر سه مورد.

11. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) نمازگزار در رکعت اول و دوم می تواند به جای حمد، هر سوره ای را که می خواهد، بخواند.

ص :49

ب) نمازگزار در رکعت اول و دوم می تواند پس از حمد، هر سوره ای را که می خواهد، بخواند.

ج) نمازگزار در رکعت اول و دوم پس از حمد نمی تواند سوره بقره را که خیلی طولانی است، بخواند.

د) هیچ کدام.

12. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) نمازگزار مرد باید نماز صبح و مغرب و عشا را بلند بخواند.

ب) اگر مرد نمازگزار به عمد، نماز صبح و مغرب و عشا را بلند نخواند، فقط گناه کرده، ولی نمازش صحیح است.

ج) اگر مرد نمازگزار به اشتباه نماز صبح و مغرب و عشا را آهسته بخواند، اشکالی ندارد. د) هر سه مورد.

13. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) اگر قسمتی از نماز را به قصد غیرخدا (ریا)، بخوانیم، فقط همان قسمت باطل است و همه نماز باطل نیست.

ب) اگر قسمتی از نماز را به قصد غیرخدا بخوانیم، همه نماز باطل است.

ج) اگر همه نماز را به قصد غیرخدا بخوانیم و ریا کنیم، همه نماز باطل است.

د) هر سه مورد.

14. اگر کسی در پاک بودن لباس شک داشته باشد و نماز بخواند و پس از نماز بفهمد لباسش نجس بوده است، چه حکمی دارد؟

ص :50

الف) نمازش صحیح است. ب) نمازش باطل است، ولی قضا لازم نیست.

ج) کار حرام انجام داده و نماز صحیح است.

د) نمازش باطل و باید قضا کند.

15. اگر نمازگزار فراموش کند که لباسش نجس است و با آن نماز بخواند و بعد یادش بیاید، چه حکمی دارد؟

الف) اگر وقت باقی است، دوباره بخواند و اگر وقت نیست، صحیح است.

ب) نماز باطل است و اگر وقت باقی است، باید دوباره بخواند و اگر وقت گذشته است، باید قضا کند.

ج) نماز صحیح است. د) هیچ کدام.

16. کدام یک از دایره ها کاملاً دربردارنده شرایط لباس نمازگزار است؟

17. در کدام دایره افزون بر واجبات یازده گانه نماز، مطلب اضافه ای نوشته شده است؟

عقبه سوم: خمس و زکات

عقبه سوم: خمس و زکات

1. خمس به چه معنا است؟

الف) پرداخت یک پنجم (51) سود مال به امام یا نایب امام و سادات فقیر.

ب) پرداخت یک پنجم (51) مال به سادات.

ج) پرداخت نصف مال به سادات. د) هیچ کدام.

2. چه مقدار از سهم خمس به سادات تعلق می گیرد؟

الف) نصف آن ب) ثلث آن

ص :51

ج) ربع آن د) یک پنجم آن

3. حکم مالی که انسان شک دارد خمس آن را داده اند یا نه، چیست؟

الف) واجب است خمس آن را بدهد.

ب) بنابر احتیاط مستحب خمس آن را بدهد.

ج) بنابر احتیاط واجب خمس آن را بدهد.

د) می تواند مصرف کند.

4. خمس به چه گروهی از سادات تعلق می گیرد؟

الف) همه سادات ب) از کار افتادگان سادات

ج) به یتیمان و مسکینان سادات د) موارد ب و ج

5. این حدیث پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به چه مطالبی اشاره دارد؟ «شفاعت من حقی است ثابت برای هر کس که ذریه مرا به دست و زبان و مال یاری دهد».(1)

الف) دادن صدقه به سادات. ب) دادن زکات.

ج) هم نشینی و احترام به سادات. د) هیچ کدام.

6 . اگر از کافر یا کسی که به دادن خمس عقیده ندارد، مالی به دست انسان آید، حکم آن چیست؟

الف) باید خمس آن را بدهد. ب) در دادن خمس مخیّر است.

ج) واجب نیست خمس آن را بدهد. د) بهتر است خمس آن را بدهد.

ص :52


1- جامع الاخبار، باب 2، فصل 6 با متن عربی.

7. اگر خمس مالی داده نشده باشد، حکم آن مال چیست؟

الف) تا زمانی که خمس مال داده نشده است، نمی توان در آن تصرف کرد، به شرط آنکه قصد دادن داشته باشد.

ب) تا زمانی که خمس مال داده نشده است، نمی توان در آن تصرف کرد حتی اگر قصد دادن هم داشته باشد.

ج) تا زمانی که خمس مال داده نشده است، می توان در آن تصرف کرد، ولی به مقدار کم.

د) هیچ کدام.

8 . چگونه خمس مال مخلوط به حرام را (که مقدار آن معلوم نیست و صاحبش را هم نمی شناسد) باید پرداخت کرد؟

الف) اصلاً لازم نیست خمس آن را بدهند.

ب) بنابر احتیاط مستحب، باید از عین همان مال، خمس را بپردازند.

ج) بنابر احتیاط واجب، باید از عین همان مال، یک پنجم را به عنوان خمس بپردازند.

د) می توان از مال دیگری خمس آن را بپردازند.

9. کدام یک از موارد زیر در مورد آیه 41 سوره انفال صحیح است؟

وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبی وَ الْیَتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلی عَبْدِنا یَوْمَ الْفُرْقانِ.

الف) این آیه درباره خمس است.

ب) خمس به خدا و پیامبر و ذوی القربی تعلق می گیرد.

ج) خمس به یتیمان و مستمندان و در راه ماندگان سادات تعلق می گیرد.

د) هر سه مورد.

ص :53

10. از آیه 41 سوره انفال چه چیزی برداشت می شود؟

وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْءٍ فَأَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبی وَ الْیَتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلی عَبْدِنا یَوْمَ الْفُرْقانِ.

الف) پرداخت خمس بر همه مسلمانان واجب نیست.

ب) هر کس خمس خود را ندهد، مؤمن نیست.

ج) لازمه ایمان آن است که انسان در دادن خمس کوتاهی نکند و ذریه پیامبر را محتاج نگذارد

د) موارد ب و ج

11. زکات در لغت به چه معنا است؟

الف) پاکی و پالایش ب) رشد و نمو

ج) روشن د) الف و ب

12. زکات به چند چیز تعلق می گیرد؟

الف) هشت چیز ب) نه چیز

ج) ده چیز د) هفت چیز

13. آیا پرداخت مالیات از پرداخت زکات کفایت می کند؟

الف) بلی ب) خیر

ج) فقط در حکومت اسلامی کفایت می کند

د) بنابر احتیاط واجب کفایت می کند

14. آثار و مصالح دینی و مادی زکات چیست؟

الف) تطهیر مالی ب) آزمایش ثروتمندان

ج) تعاون و همکاری همگانی د) هر سه مورد

15. زکات به چه چیزهایی تعلق می گیرد؟

ص :54

الف) طلا، نقره ب) گاو، شتر و گوسفند

ج) گندم، جو، خرما و کشمش د) همه موارد

16. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) زکات برای فقیران و مسکینان و آزاد کردن بندگان به کار می رود.

ب) زکات برای در راه ماندگان مصرف می شود.

ج) زکات به یتیمان و مسکینان سادات تعلق می گیرد.

د) از زکات در ساختن مسجد، مدرسه و پل استفاده می شود.

17. واجبات فرعی در دادن زکات چیست؟

الف) زکات گیرنده باید آشنا باشد.

ب) گیرنده از کسانی نباشد که نفقه وی بر صاحب زکات واجب است.

ج) کسی که زکات می دهد، نباید در نماز سهل انگار باشد.

د) موارد الف و ج.

18. حکمت زکات فطره چیست؟

الف) جبران کاستی های روزه ب) سنت حسنه نبوی

ج) بیمه بدنی خانواده د) هر سه مورد

19. حکم زکات طلا و نقره ای که زن ها برای زینت به کار می برند، چیست؟

الف) زکات دارد ب) زکات ندارد

ج) بهتر است زکات آن پرداخت شود

د) بنا بر احتیاط واجب زکات دارد

20. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

ص :55

الف) پدر می تواند به پسرش زکات بدهد تا با آن پول ازدواج کند.

ب) به کسی که معلوم نیست سید است یا نه، نمی توان زکات داد.

ج) به فقیری که گدایی می کند، می توان زکات داد.

د) پدر می تواند برای خرید کتاب های علمی و دینی، به پسر زکات بدهد.

عقبه چهارم: روزه

عقبه چهارم: روزه

1. صوم در لغت به چه معنا است؟

الف) امساک ب) تطهیر کردن

ج) خودآموزی د) الف و ج

2. حکمت روزه از نظر آثار معنوی و مادی و اجتماعی چیست؟

الف) توجه اهل رفاه به حال محرومان جامعه.

ب) چشیدن سختی ها در طریق فرمان حق.

ج) پرداخت زکات بدن. د) هر سه مورد.

3. پرهیز از چه اموری بر روزه دار واجب است؟

الف) دروغ بستن بر خدا و پیامبر، رساندن غبار و دود غلیظ به حلق.

ب) فرو بردن آب دهان.

ج) خوابیدن. د) هر سه مورد.

4. کفاره روزه ای که به عمد از حرام، افطار کرده است، چیست؟

الف) آزاد کردن برده در صورت امکان ب) دو ماه متوالی روزه گرفتن

ج) اطعام شصت فقیر د) هر سه مورد

5. آیا لازم است انسان نیت روزه را بر زبان خود جاری کند؟

ص :56

الف) واجب است. ب) بهتر است بگوید چون ثواب بیشتری دارد.

ج) واجب نیست. د) موارد ب و ج.

6. حدیث معروف «صوموا تصحوا» از کدام یک از معصومین و مربوط به کدام موضوع است؟

الف) حضرت علی (ع) _ طبی ب) حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله _ طبی

ج) حضرت زهرا (س) _ تربیتی د) امام صادق (ع) _ معنوی

7. برای روزه ماه رمضان چه وقت باید نیت کرد؟

الف) از اول شب تا اذان صبح.

ب) اگر اول ماه رمضان هم نیت کند، برای همه ماه، کافی است.

ج) تا اذان مغرب و پیش از افطار، فرصت نیت کردن دارد.

د) الف و ب.

8. وقت نیت در روزه مستحبی چه زمانی است؟

الف) از اول شب تا زمانی که به اندازه نیت کردن به مغرب مانده است.

ب) حتما پیش از اذان صبح باید نیت کند.

ج) تا پیش از ظهر می توان نیت کرد، ولی بعداز ظهر خیر.

د) هیچ کدام.

9. اگر کسی پیش از اذان صبح بدون نیت روزه واجب خوابید و تا اذان بیدار نشد، روزه او چه حکمی دارد؟

الف) حتی اگر پیش از ظهر بیدار شود و نیت کند، درست نیست.

ب) اگر پیش از ظهر بیدار شود و نیت کند، درست است.

ج) روزه اش درست است، ولی بعد باید قضای آن را هم بگیرد.

ص :57

د) موارد الف و ج.

10. اگر کسی به نیت روزه اول ماه روزه بگیرد و بعد بفهمد دوم یا سوم ماه بوده است، روزه او چه حکمی دارد؟

الف) باطل است. ب) صحیح است.

ج) باطل نیست، ولی قضا لازم است. د) هیچ کدام.

11. اگر بیمار پیش از ظهر ماه رمضان خوب شود، تکلیف روزه او چیست؟

الف) اگر تا پیش از آن کاری که روزه را باطل می کند، انجام نداده است، باید نیت کند و روزه را بگیرد. ب) لازم نیست آن روز را روزه بگیرد.

ج) حتی اگر چیزی خورده است، باید روزه آن روز را بگیرد.

د) موارد الف و ج.

12. روزه روزی که انسان شک دارد آخر شعبان است یا اول رمضان، تکلیف چیست؟

الف) باید آن روز را به نیت اول ماه رمضان روزه بگیرد

ب) واجب است که روزه بگیرد

ج) واجب نیست روزه بگیرد د) هیچ کدام

13. چند چیز روزه را باطل می کند؟

الف) هشت چیز ب) نه چیز

ج) ده چیز د) یازده چیز

14. اگر روزه دار سهوا چیزی بخورد، حکم روزه او چیست؟

الف) باطل است و باید قضا کند. ب) باطل است، ولی قضا ندارد.

ج) صحیح است. د) صحیح است، ولی بهتر است قضا کند

ص :58

15. اگر در ماه رمضان، کافری پیش از ظهر مسلمان شود و کاری که روزه را باطل می کند، انجام نداده باشد، حکم او چیست؟

الف) باید روزه بگیرد.

ب) اگر از اذان صبح و در همان حالت کفر نیت روزه کرده است، باید روزه بگیرد.

ج) روزه گرفتن بر او لازم نیست و قضا هم ندارد.

د) هیچ کدام.

16. اگر روزه دار چیزی را که لای دندان او مانده است، به عمد فرو ببرد، روزه او چه حکمی دارد؟

الف) صحیح است. ب) باطل است.

ج) صحیح است، ولی قضا دارد. د) هیچ کدام.

17. روزه روز عاشورا چه حکمی دارد؟

الف) واجب است. ب) مستحب است.

ج) مکروه است. د) هیچ کدام.

18. در کدام روز، روزه حرام است؟

الف) عید غدیرخم. ب) عید فطر.

ج) روز آخر ماه شعبان به نیت روزه مستحبی روزه بگیرد.

د) هیچ کدام.

19. بو کردن گل های معطر برای روزه دار چه حکمی دارد؟

الف) مستحب است. ب) حرام است.

ج) جایز است. د) مکروه است.

ص :59

20. کسی که قضای روزه ماه رمضان را به جا آورد، آیا پیش از ظهر می تواند روزه خود را باز کند؟

الف) می تواند روزه را افطار کند. ب) نمی تواند روزه را افطار کند.

ج) اگر وقت قضای روزه تنگ نباشد، می تواند افطار کند.

د) هیچ کدام.

عقبه پنجم: حج

عقبه پنجم: حج

1. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

(1. عمد 2. طواف 3. باطل 4. مرتبه 5. جاهل 6. ارکان)

··· عبارت است از هفت ··· دور خانه کعبه گردیدن به صورتی که خواهد آمد و هر دوری را یک شوط می گویند. پس طواف عبارت از هفت شوط است و طواف از ··· عمره است و کسی که آن را از روی ··· ترک کند تا هنگامی که وقت آن فوت شود، عمره او ··· است چه عالم به مسئله باشد و چه ··· باشد.

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر تا اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و پس از آن کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و پس از آن کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

2. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

ص :60

(1. سنگریزه هایی 2. نوافل 3. شب 4. آزار 5. استغفار 6. عرفات)

«مستحب است شخص حاجی با تن و دلی آرام از ··· به سوی مشعر الحرام متوجه شود و ··· کند و در راه رفتن میانه روی کند و کسی را ··· ندهد و نماز شب و خفتن را تا مزدلفه به تأخیر اندازد، اگرچه ثلث ··· نیز بگذرد و ··· مغرب را بعد از عشا به جا آورد و نیز مستحب است ··· را که در منا رمی خواهد کرد، از مزدلفه بردارد.

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر تا اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و پس از آن کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و پس از آن کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

3. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. شرع 2. هفت 3. دور زدن 4. شروع 5. چپ 6. طواف)

«طواف، اولین عمل حج است و در اصطلاح ··· عبارت است از ··· بار به دور خانه کعبه ··· که از حجرالاسود ··· شود و در تمام دورها خانه کعبه در طرف ··· طواف کننده قرار می گیرد. هریک بار دور زدن را یک شوط می گویند

ص :61

پس ··· عبارت است از هفت شوط».

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر تا اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و بعد کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و بعد کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

4. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) نیابت از میّت در حج مستحبی صحیح است.

ب) نیابت از انسان سالم در حج واجب صحیح است.

ج) نیابت از میت در حج واجب صحیح است.

د) موارد الف و ج.

5. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

(1. کافی 2. ابراهیم 3. جهر 4. همانند 5. دو رکعت 6. طواف کننده)

«واجب است بر ··· پس از اتمام طواف ··· نماز طواف بلافاصله انجام دهد این نماز ··· نماز صبح به هر سوره ای که بخواند، صحیح است و ··· و اخفاتش بلامانع است و این نماز نزد مقام ··· باید انجام شود، اگر ممکن شد، پشت مقام والا طرف راست و چپ آن و موقع اضطرار در نقطه دور از پشت مقام نیز ··· است».

ص :62

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر تا اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و بعد کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و بعد کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

6. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) تقصیر کردن یعنی قدری از ناخن ها یا قدری از موی سر یا شارب یا ریش را بزند.

ب) طواف نساء مخصوص زنان است.

ج) رمی جمره همان سنگ زدن به جمره در سرزمین منا است.

د) هر سه مورد.

7. در ترجمه آیه زیر، تعدادی جای خالی وجود دارد. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

فَإِذا قَضَیْتُمْ مَناسِکَکُمْ فَاذْکُرُوا اللّهَ کَذِکْرِکُمْ آباءَکُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِکْرًا فَمِنَ النّاسِ مَنْ یَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا وَ ما لَهُ فِی اْلآخِرَهِ مِنْ خَلاقٍ.

(1. گروهی 2. خدا 3. دنیا 4. پدرانتان 5. آخرت)

«وقتی که مناسک حج را به پایان رساندید ··· را یاد کنید، همان گونه که ··· را یاد می کنید یا حتی بالاتر و جدی تر پس ··· از مردم می گویند، خدایا در ··· به ما همه چیز بده (بهره مان را از تو، در دنیا می خواهیم) اینها در ··· بهره چندانی ندارند.

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :63

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و بعد کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و بعد کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

8. در ترجمه آیه 198 سوره بقره، تعدادی جای خالی قرار دارد. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

لَیْسَ عَلَیْکُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّکُمْ فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْکُرُوا اللّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ وَ اذْکُرُوهُ کَما هَداکُمْ وَ إِنْ کُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضّالِّینَ.

(1. هدایت 2. خدا 3. عرفات 4. فضل 5. عیبی)

«هیچ ··· ندارد که شما در سفر حج در جست وجو و به دنبال ··· پروردگارتان هم باشید (ولی در مراسم حج) وقتی از ··· سرازیر شدید، در کنار مشعر الحرام از ··· یاد کنید (و به ذکر خدا بپردازید) و به یاد خدا باشید، همان گونه که خدا شما را ··· کرد، با اینکه پیش تر از گمراهان بودید».

الف) کلمات به ترتیب از اول، در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر، در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد، در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج، در جاهای خالی قرار می گیرند.

9. کلمات زیر را در جاهای خالی مناسب قرار دهید.

ص :64

(1. زائر 2. حرام 3. مُحرِم 4. تخلف 5. اعمالی 6. کفاره)

«شخص.................. را پس از بستن احرام.................. می گویند و برای مُحرِم چه در احرام عمره و چه در حج، .................. در شرع اسلام.................. است که آنها را محرمات احرام می نامند و چنانچه.................. کند و برخی را مرتکب شود، کیفری به تناسب جرم بر او ثابت می شود که آن را.................. گویند و بعضا هم عمل باطل و هم قضا واجب می شود».

الف) کلمات از اول تا آخر به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات از آخر تا اول به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و بعد کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و بعد کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

10. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) بالغ بودن یکی از شرایط واجب شدن حج است.

ب) تقصیر کردن؛ یعنی زدن مقداری از موی سر یا ریش یا گرفتن ناخن.

ج) ذبح قربانی در روز دهم ماه ذی الحجه یعنی روز عید قربان است.

د) هر سه مورد.

11. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) نماز طواف دو رکعت و واجب است.

ص :65

ب) طواف نساء هم بر مرد واجب است و هم بر زن و هم بر طفلی که او را محرم کرده باشند.

ج) در واجب شدن حج برای افراد، توانایی مالی و (استطاعت) شرط نیست.

د) موارد الف و ج.

12. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) احرام بستن در زمان حج فقط مخصوص مردان است.

ب) عید قربان روز هیجده ذی الحجه است که حاجی ها قربانی می کنند.

ج) سعی همان راه پیمودن بین صفا و مروه است.

د) هر سه مورد.

13. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) احرام بستن، جزو اعمال حج نیست، بلکه از مستحبات است.

ب) احرام بستن باید قبل از ورود به حریم مکه باشد.

ج) وقوف مشعر، یعنی توقف کردن در آن محل خاص از اول طلوع فجر صادق روز عید قربان تا اول آفتاب آن روز.

د) هر سه مورد.

14. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) کسی نمی تواند نایب شخص دیگری شود تا حج را به جای او انجام دهد.

ب) هر کس در طول عمر خود یک بار می تواند به حج برود.

ج) حج بر همه مسلمانان واجب است و باید هر چه زودتر انجام دهند.

د) هیچ کدام.

ص :66

15. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) در حج واجب، نیابت یک نفر از چند نفر در یک سال جایز نیست.

ب) با مال حرام، سفر حج جایز نیست.

ج) سفر حج برای هر شخص یک بار واجب است و بیشتر از آن مستحب است.

د) هر سه مورد.

16. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) حج واجب فقط در ماه ذی الحجه انجام می شود.

ب) حج عمره در همه ماه های سال قابل انجام است.

ج) در حج احرام بستن واجب نیست.

د) طواف همان دور زدن به دور خانه خداست.

17. کدام یک از دایره های زیر، شرایط وجوب حج را در خود جای داده است؟

18. کدام یک از دایره های زیر، شرایط وجوب حج را در خود جای داده است؟

عقبه ششم: طهارت

عقبه ششم: طهارت

1. کدام یک از موارد زیر از مطهرات به شمار می روند؟

الف) آب. ب) آفتاب، استحاله، انتقال.

ج) زمین، اسلام (مسلمان شدن). د) هر سه مورد.

2. زمین با شرایط خاص خودش، چه چیزی را پاک می کند؟

الف) کف پا. ب) ته کفش.

ص :67

ج) چرخ ماشین. د) موارد الف و ب.

3. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) ظرفی که سگ یا خوک از آن خورده اند، پاک است، ولی باید ضدعفونی شود.

ب) خوردن و آشامیدن چیز نجس حرام است.

ج) خورانیدن عین نجاست به اطفال حرام است.

د) خوردن خاک، حرام است.

4. مردار کدام یک از حیوانات نجس است؟

الف) فقط حیوانات حرام گوشت.

ب) حیواناتی که خون جهنده دارند.

ج) حیوانات حلال گوشت. د) هیچ کدام.

5. راه های ثابت شدن نجاست کدام است؟

الف) خود انسان به نجاست یقین داشته باشد.

ب) کسی که چیزی در اختیار اوست، بگوید که آن چیز نجس است.

ج) دو نفر عادل بگویند که چیزی نجس است.

د) هر سه مورد.

6. چیز نجسی که انسان شک دارد پاک شده یا نه، چه حکمی دارد؟

الف) نجس است. ب) پاک است.

ج) نجس نیست، ولی احتیاط لازم است.

د) هیچ کدام.

7. اگر شک کنیم چیز پاکی نجس شده یا نه، چه حکمی دارد؟

الف) نجس است. ب) پاک است.

ص :68

ج) نجس نیست، ولی احتیاط لازم است. د) هیچ کدام.

8. اگر چیز پاکی به جسم نجسی برسد و انسان شک کند که هر دو یا یکی از آنها تر بوده یا نه، آیا آن چیز پاک، نجس می شود؟

الف) بله. ب) خیر.

ج) بهتر است که تطهیر شود. د) موارد ب و ج.

9. اگر انسان ببیند که کسی با لباس نجس نماز می خواند، وظیفه او چیست؟

الف) باید به او بگوید. ب) اگر به او بگوید، بهتر است.

ج) اگر به او نگوید، بهتر است. د) لازم نیست به او بگوید.

10. کدام یک از آب های زیر با شرایط خاص خود پاک کننده است؟

الف) آب باران. ب) آب کر و آب چاه.

ج) آب مطلق. د) هر سه مورد.

11. به کدام یک از موارد زیر، آب جاری می گویند؟

الف) به آبی که از زمین بجوشد و جریان داشته باشد.

ب) به آبی که از آسمان بیاید.

ج) به آبی که از چاه بیرون بکشند. د) هر سه مورد.

12. کدام یک از موارد زیر در مورد آب مضاف، صحیح است؟

الف) آب مضاف، پاک کننده نیست.

ب) با آب مضاف نمی توان وضو و غسل کرد.

ج) خوردن آب مضاف، حرام است. د) موارد الف و ب.

13. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

ص :69

الف) آب مضاف، آبی است که آن را از چیزی بگیرند یا با چیزی مخلوط باشد، به گونه ای که دیگر به آن آب نگویند.

ب) آب مضاف، پاک کننده است.

ج) آب مضاف همان آب کر است. د) هیچ کدام.

14. اگر عین نجاست مثل خون به آب کر برسد، چه حکمی دارد؟

الف) حتی اگر رنگ یا بو یا مزه آب تغییر کند، نجس نمی شود.

ب) اگر رنگ یا بو یا مزه آب تغییر کند، نجس می شود.

ج) اگر رنگ یا بو یا مزه آب تغییر نکند، نجس نیست.

د) موارد ب و ج.

15. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) آب قلیل، آبی است که از زمین بجوشد و از کر کمتر باشد.

ب) اگر چیز نجسی به آب قلیل برسد، آب نجس می شود.

ج) اگر بوی آب کر به واسطه غیرنجاست تغییر کند، نجس نیست.

د) هیچ کدام.

16. اگر بو یا مزه یا رنگ آب کر یا جاری به واسطه نجاستی که از بیرون آب رسیده است، عوض شود، حکمش چیست؟

الف) نجس است.

ب) نجس نیست.

ج) اگر فقط رنگ آن عوض شده، نجس نیست، ولی اگر بو یا مزه اش عوض شده، نجس است.

د) هیچ کدام.

ص :70

17. آبی که عین نجاست مثل خون در آن ریخته شده و بو یا رنگ یا مزه آن را تغییر داده باشد، چگونه پاک می شود؟

الف) اگر به آب کر یا جاری متصل و مخلوط شود و تغییر آن از میان برود، پاک می شود.

ب) اگر به آب چاه متصل شود، هر چند مخلوط نشود، پاک می شود.

ج) اگر به آب قلیل متصل شود، پاک می شود.

د) هر سه مورد.

18. آبی که پاک بوده و معلوم نیست نجس شده یا نه، چه حکمی دارد؟

الف) پاک است. ب) نجس است.

ج) باید احتیاط کنیم. د) هیچ کدام.

19. آبی که نجس بوده و معلوم نیست پاک شده یا نه، چه حکمی دارد؟

الف) پاک است.

ب) نجس است.

ج) باید احتیاط کرد، هر چند پاک است.

د) هیچ کدام.

20. نجاسات یازده تا است که در دایره های زیر نوشته شده است و تعدادی غیرنجاسات نیز به چشم می خورد، ولی یکی از دایره ها، دربردارنده کل یازده مورد نجاست است. آن را مشخص کنید؟

عقبه هفتم: حق الناس

عقبه هفتم: حق الناس

1. با توجه به متن عربی حدیث، کلمات را در جاهای مناسب قرار دهید.

ص :71

امام علی (ع) می فرماید: «مَن تَتَّبِعَ خَفیّاتِ العُیُوب حَرَّمَهُ اللّه ُ مَوَدَّاتِ القُلُوب».(1)

(عیوب _ دیگران _ محروم _ دوستی)

«کسی که دنبال ··· پنهان ··· باشد، خداوند، او را از ··· دل ها ··· می کند».

2. با توجه به متن عربی حدیث، کلمات را در جاهای مناسب قرار دهید.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «اَعقَلُ النّاسِ اَسَرُّهُمْ مُداراهً لِلنّاسِ و اَذَلُّ الناسِ مَن أهان النّاسَ».(2)

(بیشتر _ اهانت _ عاقل ترین _ مدارایش)

« ··· مردم کسی است که ··· با مردم ··· باشد و ذلیل ترین مردم کسی است که به مردم ··· کند».

3. با توجه به متن عربی حدیث، کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

امام صادق (ع) در روایتی می فرماید: «مَن اَحزَنَ مَؤمِنا ثُمَّ اَعطاهُ الدُّنیا لَم یَکُن ذلِکَ کَفّارَتُهُ و لَم یُوجَر عَلَیه».

(گناهش _ مؤمنی _ اجری _ دنیا)

«کسی که ··· را ناراحت کند، سپس ··· را به او بدهد، کفاره ··· نمی شود و از این کار

ص :72


1- میزان الحکمه، ج 7، ص 147.
2- بحارالانوار، ج 75، ص 52.

··· هم نصیب او نمی گردد».

4. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

(1. غیبت کننده ای 2. دنیا 3. آخر 4. بی توبه 5.اول)

«از سوی خداوند به موسی بن عمران وحی شد که: هر................... که با توبه از................... برود،................... کسی است که داخل بهشت خواهد شد و هر غیبت کننده ای که................... از دنیا برود،................... کسی است که داخل دوزخ می شود».

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر تا اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و پس از آن کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و پس از آن کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

5. با توجه به متن عربی آیه 77 سوره قصص، کلمات را در جاهای مناسب قرار دهید.

«وَ أحسِن کَمَا اَحسَنَ اللّه ُ».

(نیکویی _ احسان _ مردم _ خداوند)

«به ··· خوبی و ··· کن همان گونه که ··· به تو احسان و ··· کرده است».

6 . کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

(بی ایمان _ اشتباهات _ مؤمن _ رسوایش)

ص :73

امام صادق (ع) فرمود: «کمترین چیزی که انسان به آن وسیله ··· می شود آن است که با شخصی ··· و دین دار طرح دوستی و برادری بریزد و آن گاه لغزش ها و خطاها و ··· او را برشمارد و در حافظه اش نگاه دارد تا روزی یقه او را گرفته و ··· کند».

7. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

(خدا _ مرا _ شاد _ مؤمنی)

از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله منقول است: «هر کس ··· را شاد گرداند ··· شاد کرده است و هر کس مرا شاد گرداند ··· را ··· گردانیده است».

8 . کلمات زیر را در جاهای خالی مناسب قرار دهید.

(طلا _ هزار درجه _ صد سال _ خویشان)

حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود: «هر کس رعایت حق ··· کند حق تعالی در بهشت به او ··· کرامت کند که از هر درجه تا درجه دیگر ··· راه باشد، یک درجه از نقره و دیگری از ··· و دیگری از مروارید و دیگری از زمرد و دیگری از زبرجد و دیگری از مشک و عنبر و دیگری از کافور و همچنین از دیگر چیزهایی که خدای تعالی در بهشت خلق کرده است».

ص :74

(1)

9. کدام یک از موارد زیر از حقوق مسلمان بر مسلمان دیگر است؟

الف) هرگاه که به برادر خود برسد، به او سلام کند.

ب) هرگاه بیمار شود، به عیادت او برود.

ج) هرگاه عطسه کند، او را دعا کند.

د) هر سه مورد.

10. حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: محبوب ترین مردم کسی است که... .(2)

الف) به مردم آزار نرساند. ب) مهربان باشد.

ج) نفعش برای مردم بیشتر باشد. د) الف و ب.

11. کدام یک از موارد زیر از حقوق مؤمن بر مؤمن دیگر است؟

الف) بر او ستم نکند و او را فریب ندهد.

ب) چون بمیرد، به زیارت قبرش برود.

ج) مال خود را از او دریغ نکند. د) هر سه مورد.

12. در بیان امام صادق (ع)، کار و احسان نیک وقتی شایسته است که کدام ویژگی را دارا باشد؟(3)

الف) کوچک شمرده شود. ب) پنهانی انجام گیرد.

ج) فوری و باسرعت انجام شود. د) هر سه مورد.

ص :75


1- همان، ج 8 ، ص 179، ح 137: «من رعی قرابات ابویه اعطی فی الجنه الف درجه مابین کلدرجتین حضر الفرس الجواد المضمرمائه سنه...».
2- همان، ج 74، ص 339، ح 122: «مَن احب الناس الی اللّه قال انفع الناس للناس».
3- معراج السعاده.

13. در بیان پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله ، احترام به برادر دینی باید چگونه باشد؟

الف) او را دوست بداریم. ب) در حضور و غیاب، پشتیبان او باشیم.

ج) در مجالس و محافل برای او جا باز کنیم.

د) موارد ب و ج.

14. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) مؤمن، مرد شریف و بزرگواری است.

ب) پیروان راستین پیامبر در برابر کافران سخت گیرند، ولی در میان خود، رحیم هستند.

ج) بهترین انسان ها کسی است که از وجود او سود ببرند.

د) غصه ها و اندوه مؤمن در ظاهر او پیداست و شادی اش در دلش پنهان است.

15. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) شنونده غیبت هم در حکم غیبت کننده است.

ب) اگر با کنایه زدن پشت سر کسی حرف بزنیم که او از شنیدن آن ناراحت شود، غیبت به شمار می آید.

ج) شنونده غیبت اگر گوینده را نهی نکند، ولی در دل خود راضی به شنیدن نباشد، باز هم گناه کرده است.

د) موارد الف و ج.

16. کدام یک از موارد زیر، غیبت به شمار می رود؟

الف) اگر با زبان پشت سر کسی حرفی بزنیم که او ناراحت شود.

ص :76

ب) غیر از زبان، اگر با اشاره یا با عملی، پشت سر کسی کاری انجام دهیم که او ناراحت شود.

ج) اگر چیزی را پشت سر کسی بنویسیم که اگر او بشنود، ناراحت می شود.

د) هر سه مورد.

17. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) کسی که عیبی را از دیگری می گوید، اگر راست باشد، غیبت است و اگر دروغ باشد، تهمت است.

ب) در روایات آمده است که غیبت به منزله خوردن گوشت برادر مؤمن مرده است.

ج) عیبی را که پشت سر کسی می گوییم، اگر حقیقت داشته باشد، غیبت نیست.

د) موارد الف و ج.

18. کدام یک از موارد زیر از دستاوردهای صله رحم است؟

الف) دفع بلا و طول عمر.

ب) اخلاق را نیکو و ثروت انسان را زیاد می کند.

ج) شهرها را آباد می کند و سبب تزکیه اعمال می شود.

د) هر سه مورد.

19. در روایات از قول پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله آمده است که: «جبرائیل آن قدر

ص :77

سفارش... را به من کرد که من گمان بردم از ایشان ارث می برد».(1)

الف) اقوام و خویشان.

ب) همسایگان.

ج) دوستان.

د) هیچ کدام.

پاسخ های مرحله سوم

اشاره

پاسخ های مرحله سوم

زیر فصل ها

عقبه اول: ولایت، امانت، رحم

عقبه دوم: نماز

عقبه سوم: خمس و زکات

عقبه چهارم: روزه

عقبه پنجم: حج

عقبه ششم: طهارت

عقبه هفتم: حق الناس

عقبه اول: ولایت، امانت، رحم

عقبه اول: ولایت، امانت، رحم

1. مورد ج صحیح است. 2. مورد د صحیح است.

3. مورد الف صحیح است. 4. مورد د صحیح است.

5. مورد د صحیح است. 6 . مورد د صحیح است.

7. مورد الف صحیح است. 8 . مورد ب صحیح است.

9. مورد ج صحیح است. 10. مورد ج صحیح است.

11. مورد ب صحیح است. 12. مورد د صحیح است.

13. مورد الف صحیح است. 14. مورد ج صحیح است.

15. مورد د صحیح است. 16. مورد الف صحیح است.

17. مورد د صحیح است. 18. مورد د صحیح است.

19. مورد د صحیح است.

ص :78


1- مستدرک الوسائل، ج 8، باب 72، ص 422؛ حلیه المتقین، ص 340: «مازال جبرائیل یوصینی بالجار ظننت اَنه یورث بشی ء».

عقبه دوم: نماز

عقبه دوم: نماز

1. مورد د صحیح است. 2. مورد الف صحیح است.

3. مورد الف صحیح است. 4. مورد الف صحیح است.

5. مورد الف صحیح است. 6 . مورد د صحیح است.

7. مورد د صحیح است. 8 . مورد ب صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد د صحیح است.

11. مورد ب صحیح است. 12. مورد ب صحیح است.

13. مورد الف صحیح است. 14. مورد الف صحیح است.

15. مورد ب صحیح است. 16. دایره شماره 3.

17. دایره شماره 5.

عقبه سوم: خمس و زکات

عقبه سوم: خمس و زکات

1. مورد الف صحیح است. 2. مورد الف صحیح است.

3. مورد د صحیح است. 4. مورد د صحیح است.

5. مورد د صحیح است. 6. مورد ج صحیح است.

7. مورد ب صحیح است. 8 . مورد ج صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد د صحیح است.

11. مورد د صحیح است. 12. مورد ب صحیح است.

13. مورد ب صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. مورد د صحیح است. 16. مورد ج صحیح است.

17. مورد د صحیح است. 18. مورد د صحیح است.

19. مورد ب صحیح است. 20. مورد ب صحیح است.

ص :79

عقبه چهارم: روزه

عقبه چهارم: روزه

1. مورد د صحیح است. 2. مورد د صحیح است.

3. مورد الف صحیح است. 4. مورد د صحیح است.

5. مورد ج صحیح است. 6. مورد ب صحیح است.

7. مورد د صحیح است. 8. مورد الف صحیح است.

9. مورد ب صحیح است. 10. مورد ب صحیح است.

11. مورد الف صحیح است. 12. مورد ج صحیح است.

13. مورد ب صحیح است. 14. مورد ج صحیح است.

15. مورد ج صحیح است. 16. مورد ب صحیح است.

17. مورد ج صحیح است. 18. مورد ب صحیح است.

19. مورد د صحیح است. 20. مورد ج صحیح است.

عقبه پنجم: حج

عقبه پنجم: حج

1. مورد ج صحیح است. 2. مورد ب صحیح است.

3. مورد الف صحیح است. 4. مورد د صحیح است.

5. مورد ب صحیح است. 6. مورد ب صحیح است.

7. مورد د صحیح است. 8 . مورد ب صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد د صحیح است.

11. مورد ج صحیح است. 12. مورد ج صحیح است.

13. مورد الف صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. مورد د صحیح است. 16. مورد ج صحیح است.

17. دایره شماره 4. 18. دایره شماره 2.

ص :80

عقبه ششم: طهارت

عقبه ششم: طهارت

1. مورد د صحیح است. 2. مورد د صحیح است.

3. مورد الف صحیح است. 4. مورد ب صحیح است.

5. مورد د صحیح است. 6 . مورد الف صحیح است.

7. مورد ب صحیح است. 8 . مورد ب صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد د صحیح است.

11. مورد الف صحیح است. 12. مورد د صحیح است.

13. مورد الف صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. مورد الف صحیح است. 16. مورد ب صحیح است.

17. مورد الف صحیح است. 18. مورد الف صحیح است.

19. مورد ب صحیح است. 20. دایره شماره 4.

عقبه هفتم: حق الناس

عقبه هفتم: حق الناس

1. کسی که در پی عیب های پنهان دیگران باشد، خداوند، او را از دوستی دل ها محروم می کند.

2. عاقل ترین مردم کسی است که مدارایش با مردم بیشتر باشد و خوارترین مردم کسی است که به مردم اهانت کند.

3. کسی که مؤمنی را ناراحت کند، سپس دنیا را به او بدهد، کفاره گناهش نمی شود و از این کار پاداشی هم به او نمی رسد.

4. مورد الف صحیح است.

5. به مردم خوبی و احسان کن، همان گونه که خداوند به تو احسان و نیکویی کرده است.

ص :81

6. کمترین چیزی که انسان به آن وسیله بی ایمان می شود، آن است که با شخصی دین دار طرح دوستی و برادری بریزد و آن گاه لغزش ها، خطاها و اشتباه های او را برشمارد و در حافظه اش نگاه دارد تا روزی یقه او را گرفته و رسوایش کند.

7. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله منقول است که هر کس مؤمنی را شاد گرداند، مرا شاد کرده است و هر کس مرا شاد گرداند، خدا را شاد گردانیده است.

8 . هر کس حق خویشان را رعایت کند، پروردگار در بهشت به او هزار درجه کرامت کند که از هر درجه تا درجه دیگر صد سال راه باشد؛ یک درجه از نقره و دیگری از طلا و دیگری از مروارید و دیگری از زمرد و دیگری از زبرجد و دیگری از مشک و عنبر و دیگری از کافور و همچنین از دیگر چیزهایی که خدای تعالی در بهشت آفریده است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد ج صحیح است.

11. مورد د صحیح است. 12. مورد د صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. مورد د صحیح است. 16. مورد د صحیح است.

17. مورد ج صحیح است. 18. مورد د صحیح است.

19. مورد ب صحیح است.

ص :82

مرحله چهارم: بهشت و دوزخ

اشاره

مرحله چهارم: بهشت و دوزخ

این مرحله، ویژه شرکت کننده ای است که از پل صراط گذشته است و حالا باید وارد بهشت شود. آن کسی که از پل افتاده، در مرحله قبل وارد دوزخ شده و از دور مسابقه حذف شده است، ولی هر دو نفر، حالت های یکدیگر را می بینند.

وقتی شرکت کننده وارد این مرحله می شود، در مکانی قرار دارد که دور آن هشت درِ زیبا وجود دارد و هر کدام نامی دارند:

درِ اول: ایمان و عمل صالح؛ درِ دوم: تقوا؛ در سوم: احسان و نیکی، در چهارم: جهاد و شهادت؛ درِ پنجم: ترک هواپرستی؛ درِ ششم: پایداری و استقامت؛ درِ هفتم: راستی و پرهیز از دروغ و درِ هشتم: توجه به نماز. شرکت کننده با توجه به امتیازهایی که در سه مرحله قبل به دست آورده است، اجازه دارد از برخی از این درها استفاده کند. (مثلاً در برابر هر ده امتیاز، اجازه دارد از یک در استفاده کند و اگر مثلاً سی امتیاز به دست آورد، می تواند به سه در مراجعه کند و به پرسش آن پاسخ دهد). برای ورود به بهشت، درهایی وجود دارد که برای وارد شدن، اگر روی تکمه صحیح دست گذاشت، در باز می شود و او وارد می شود و به هر کجا و هر چیزی که نگاه کند، نعمت (جایزه) می بیند و هر چیزی را که بردارد، ارزش (مادی

ص :83

و معنوی) دارد. بهتر است اینجا نیز زمان برایش محدود باشد تا اگر هنگام پاسخ دادن به پرسش تأمل کرد و وقت گذشت، از ورود به بهشت و به دست آوردن جوایز بیشتر، محروم شود.

در صحنه و دکور این مرحله باید مواردی را رعایت کرد که اشاره شده است.

_ در دکور و صحنه مرحله چهارم، موارد زیر را هم باید در نظر گرفت:

قرآن مجید و روایات معصومین (ع)، از بهشت و دوزخ بسیار سخن گفته اند. در این بخش، به بعضی از آیات ناظر به این معنا اشاره می کنیم:

1. بر اساس بیان قرآن مجید، بهشت دو قسمت دارد؛ یکی ویژه مشرکان و دیگری ویژه افراد معمولی است. (الرحمن: 46)

2. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: یک آجر و خشت بهشت از طلا و دیگری از نقره است. (مجمع البیان، ج 6 ، ص 101)

3. پرهیزکاران گروه گروه به سوی بهشت برده می شوند و هنگامی که به آنجا می رسند، بهشت باز می شود و نگهبانان به آنها می گویند: «سلام بر شما، گوارا باد این نعمت ها برایتان، داخل بهشت شوید و جاودانه بمانید». (زمر: 73)

4. اهل بهشت با تحیت و سلام حق به بهشت وارد می شوند. (ق: 35)

5. در بهشت، انواع نعمت ها و درخت های پرطراوت وجود دارد. (قلم: 36)

6. در بهشت، از هر میوه ای دو نوع وجود دارد. (الرحمن: 52)

7. در بهشت، میوه ها در دسترس است و چیدن آنها زحمت ندارد. (حاقه:33)

8. بهشت سرسبز است. (الرحمن: 64)

9. در بهشت، میوه های فراوان و درخت نخل و انار وجود دارد. (الرحمن:68)

ص :84

10. از هر میوه ای که اهل بهشت بخواهند، در آنجا یافت می شود. (واقعه:21)

11. در بهشت، انواع نوشیدنی ها در اختیار بهشتیان است. (بقره: 25)

12. بهشت، میوه های فراوانی دارد که هرگز تمام نمی شود. (واقعه: 33 و 32)

13. در بهشت، از هر نوع گوشت پرنده ای که بخواهند، وجود دارد. (واقعه: 21)

14. در بهشت، میوه بسیار لذت بخشی است که هر زمان بخواهد در اختیار آنها خواهد بود. (یس: 57)

15. در بهشت، باغ ها و تاکستان های زیادی وجود دارد. (نبأ: 32)

16. بهشتیان در سایه درختان و کنار نهرهای جاری متنعم هستند. (مرسلات:41)

17. از هر میوه ای که بخواهند، برایشان حاضر شده است. (دخان: 55 و زخرف: 73)

18. رزق بی حساب، در بهشت وجود دارد. (مؤمن: 40)

19. در بهشت، دو چشمه جریان دارد. (الرحمن: 50)

20. در بهشت، دو چشمه فوران می کند. (الرحمن: 66)

21. اهل بهشت در کنار آبشارها جای دارند. (واقعه: 31)

22. مؤمنان در باغ هایی که نهرها از زیر درختانش جاری است، برده می شوند. (حدید: 12؛ بقره: 25؛ غاشیه: 12)

23. در بهشت، نهرهایی از شیر جاری است، بدون آنکه طعم آن تغییر کند و نیز نهرهایی از شراب ناب و نهرهایی از عسل مصفا وجود دارد که هر کس از آنها بیاشامد، لذت می برد. (محمد: 15)

24. اهل بهشت، همسرانی از حورالعین دارند که مثل مروارید پنهان در صدف هستند. (واقعه: 22 و 23)

ص :85

25. اهل بهشت، بر فرش هایی که آستر آنها از پارچه های ابریشمی است، تکیه کرده اند. (الرحمن: 54)

26. اهل بهشت، بر تخت هایی تکیه زده اند که با بهترین و زیباترین پارچه های سبز پوشانیده شده است. (الرحمن: 76)

27. مقربان روبه روی هم بر تخت هایی کنار هم گذارده شده، نشسته اند. (واقعه: 15 و 16)

28. در بهشت، بالش های مرتب گذارده و فرش ها گسترده اند. (غاشیه: 14)

29. اهل بهشت در غرفه های بهشتی در نهایت امنیت خواهند بود. (غاشیه: 37)

30. در بهشت، آسایش و زندگی راحت وجود دارد. (قارعه: 7)

31. بهشتیان در سایه ای که سرد نیست و آفتاب سوزان هم نیست، زندگی می کنند. (دهر: 13)

32. لباس هایی از دیبای سبز و حریر بر تن بهشتیان می کنند و بر دست هایشان دست بند نقره می زنند. (دهر: 21)

33. بهشتیان، لباس هایی از سندس و استبرق پوشیده اند. (دخان: 53)

34. اهل بهشت با هم صحبت و از گذشته تعریف می کنند و از اینکه خدا آنها را از دوزخ نجات داد، شادمانند. (طور: 26 و 27)

35. در بهشت در محل امن هستند و از هر درد و رنج و زحمتی ایمن هستند. (دخان: 51 _ 54)

36. در بهشت، نوجوانانی زیبا گرداگرد اهل بهشت می گردند و جام هایی از نهرهای جاری بهشت در دست دارند و درون آن شراب است که مستی و سردرد ندارد. (واقعه: 17 _ 19)

37. سخن زشت و بیهوده در بهشت شنیده نمی شود. (غاشیه: 11 و نبأ:35)

ص :68

38. در بهشت، قدح های بزرگ (برای پذیرایی) وجود دارد. (غاشیه:14)

39. به بهشتیان می گویند از هر طعام و شرابی که می خواهید، بخورید و بیاشامید. این جزای نیکوکاران است. (مرسلات: 43 و 44)

40. رخسار بهشتیان شاد و پرنشاط است و آنها در شب متنعم و معززند. (مطففین: 22 _ 24)

41. ساقیان زیبا با جام های نقره ای و کوزه های بلورین دور می زنند و شرابی که چون زنجبیل، گرم و عطرآگین است، به آنها می نوشانند. (دهر:15_17)

42. خدمت کاران، نوجوانان زیبایی هستند که همیشه نوجوان و زیبا می مانند. (دهر: 19)

43. هر نعمتی که بخواهند، در بهشت فراهم است. (ق: 36)

44. سینی هایی طلایی در برابر آنان می گردانند و هر کس هرچه بخواهد، برمی دارد. (زخرف: 71)

دوزخ:

1. رخسار گروهی در آن روز ترسناک است. (غاشیه: 2)

2. فرشتگان موهای جلوی سر و پاهای مجرمان را می گیرند، بلند می کند و به دوزخ می افکنند. (الرحمن: 41)

3. مجرمان را با صورت به طرف آتش می کشند. (قمر: 48)

4. کافران را گروه گروه به دوزخ می برند و چون به دوزخ رسیدند، درهای آن گشوده می شود و نگهبانان دوزخ به آنها گویند از درها وارد شوید و در دوزخ، جاودانه باشید. (زمر: 71 و 72)

5. خطاب رسید که کافران را به میان آتش افکنید. (دخان: 47)

6. اهل دوزخ را به رو در آتش دوزخ افکنند. (قمر: 47)

ص :87

7. درباره کسی که نامه عملش را به دست چپش داده اند، دستور می رسد که او را بگیرید و در غل و زنجیر کنید و به دوزخ افکنید. آن گاه او را با زنجیری که طول آن هفتاد ذراع است، به آتش اندازید. (حاقه: 30_ 32)

8. آن کس که رسول خدا صلی الله علیه و آله و دین ما را تمسخر می کرد، به دستور خدا به دست فرشتگان قهر و عذاب با موی پیشانی اش کشیده و به آتش انداخته می شود. (بلد: 15 _ 18)

9. دیواری میان اهل دوزخ و اهل بهشت به وجود می آید. (حدید: 13)

10. فاسقان در دوزخ هستند و هرگاه بخواهند از آن خارج شوند، آنها را به دوزخ باز می گردانند و می گویند عذاب و آتشی را که منکرش بودید، بچشید. (سجده: 20)

11. برای کفار، آتش سوزانی آماده شده است و تا ابد در آن خواهند ماند و صورت های آنها در آن آتش دگرگون می شود. (احزاب: 64 _ 66)

12. دوزخ در انتظار بدکاران و جایگاه مردم سرکش و ستم کار است. آنها قرن ها در دوزخ عذاب می کشند. (نبأ: 20 _ 23)

13. اهل دوزخ پیوسته در رنج و عذاب هستند. (غاشیه: 3 و4)

14. گمراهان از درخت زقّوم می خورند تا شکم هایشان پر می شود و روی آن هم آب سوزان می نوشند، مانند شتری که به بیماری عطش دچار باشد و این پذیرایی از آنان است. (واقعه: 51 _ 56)

15. زقوم، گیاهی تلخ و بدبو و بدطعم است و شیره ای دارد که وقتی به بدن برسد، ورم می کند.

16. چشمه آب جوشان دوزخ در کنار دوزخ است. (مؤمن: 71)

17. اهل دوزخ، آب گرم دوزخ را می نوشند. (غاشیه: 5)

18. غذای آنها ضریع است و هر چه می خورند، سیر نمی شوند. (غاشیه: 6 و 7)

ص :88

19. ضریع، گیاه خشک و بدطعمی است که در حجاز می روید و حتی حیوانات هم از آن نمی خورند. (المیزان)

20 . برای ستم کاران درخت زقوم آماده شده است؛ درختی که از قعر دوزخ می روید و شکوفه های آن مانند سر شیطان است. ستم کاران از آن شکم خود را پر می کنند و روی آن آب داغ متعفن می نوشند. (صافات: 62 _ 67)

21. نوشابه ای از حمیم و غساق (دو مایع سوزان و تیره رنگ) برای دوزخیان آماده شده است. (ص: 56)

22 . از آب جوشان بر سر دوزخیان می ریزند. (دخان: 48)

23. فرشتگان سخت دلی بر دوزخ گماشته شده اند که هر چه خدا امر کند، اطاعت می کنند. (تحریم: 6)

24. دوزخیان هرگز آب سرد و شراب طهور نیاشامند و فقط آب سوزان حمیم و غساق به آنها می دهند. (نبأ: 24و25)

25. شعله های آتش بدون دود و دودهای تیره و تار و متراکم، دوزخیان را احاطه کرده است و راه گریزی برایشان نیست. (الرحمن: 36)

26. مجرمان در میان آب سوزان و گرمی آتش قرار دارند. (الرحمن: 36)

27. اصحاب شمال در میان سه چیز محاصره شده اند: آب جوشانِ مرگ بار، باد سوزان و کشنده، دود داغ و خفه کننده. (واقعه: 42 _ 44)

28. ستم کاران، هیزم دوزخ هستند. (جن: 15)

29. غل و زنجیر در گردن کافران می اندازند. (سبأ: 33)

30. کسانی که به خدا دروغ بسته اند، چهره شان سیاه و جایشان در دوزخ است. (زمر: 60)

ص :89

31. در دوزخ، زنجیر و غل به دست و پا و گردن دوزخیان می اندازند و در آب گرم کشیده می شوند و سپس آنها را در آتش می اندازند. (مؤمن: 74)

32. سر و صورت و اندام بدکاران و کافران در آتش می سوزد و این به خاطر مخالفت آنان با حق و جمع آوری و ذخیره سازی مال دنیاست. (معارج: 16 _ 18)

33. شراره دوزخ، از اهل دوزخ چیزی باقی نمی گذارد. نوزده نفر بر آن دوزخ مأمور هستند که همه فرشتگان عذاب هستند. (مدثر: 28 _ 31)

34. سختی عذاب و آتش برافروخته شده از قهر خدا را نمی توان تصور کرد. (همزه: 5 و6)

35. کافران در دوزخ فریاد می زنند که خدایا ما را خارج کن تا عمل صالح به جا آوریم. (فاطر: 37)

36 . به خدا می گویند به آنها که سبب شده اند ما به دوزخ بیفتیم و ما را گمراه کردند، عذابی دو برابر بده. (ص: 61)

37 . از اهل دوزخ، گروهی به دیگران گویند که شما از راه خیرخواهی وارد شدید و ما را منحرف کردید. آنها هم گویند: شما خود اهل ایمان نبودید و ما سلطه ای بر شما نداشتیم، بلکه خودتان گمراهی را برگزیدید و مانند ما گمراه شدید. (فاطر: 37)

38 . دوزخیان به مالک دوزخ گویند که از خدا بخواه که ما را بمیراند تا از این عذاب رهایی یابیم، ولی پاسخ دهند که جاودانه در این آتش می مانید. (زخرف: 77)

39 . اهل دوزخ از بهشتیان می خواهند که:

_ یا بگذارید ما از نور شما استفاده کنیم.

_ یا شما سهمی از عذاب را به جای ما بپذیرید.

_ یا از خدا بخواهید یک روز از عذاب ما را تخفیف دهد.

ولی پاسخ آنها منفی است. (ص: 61)

ص :90

40 . منافقان به اهل بهشت می گویند که بگذارید ما هم از نور شما استفاده کنیم و زود خود را از ما پنهان نکنید، ولی دیواری میان آنها حایل می شود. آنها فریاد می کشند: مگر ما با شما در دنیا نبودیم؟ پاسخ این است که: آری، ولی شما به هلاکت افتادید و آرزوهای دنیا فریبتان داد و امروز بایستی عذاب دوزخ را بچشید و راه گریزی نیست. (حدید:13_15)

41 . به دوزخیان گفته شود: بچشید این عذاب را که درباره اش شک داشتید. (دخان: 49 و 50)

42 . دوزخیان با قرین خود (شیطان) به نزاع برخیزند که تو ما را گمراه کردی و او گوید که خودتان گمراهی را انتخاب کردید. خدا با عتاب خطاب کند که در حضور من خصومت نکنید. عذابی که برایتان فرستاده ام، تغییر نمی کند. (ق: 27 _ 30)

43 . خدا در آن روز به دوزخ خطاب می کند که آیا از کافران لبریز شدی. دوزخ گوید: آیا بیش از این هم اهل دوزخ هستند؟ (ق: 31)

44. اهل دوزخ می گویند: ای کاش از اعمالمان آگاه نمی شدیم یا مرگ ما را از چنگال این غصه و عذاب نجات می داد. ای وای که مال و ثروت و قدرت ما امروز به فریادمان نمی رسد. (حاقه: 25 _ 39)

45. کافر و بدکار آرزو می کنند که کاش می توانستند فرزندان و زن و برادر و خویشان و همه مردم را خدای خود سازند و از عذاب نجات پیدا کنند. (معارج: 10 _ 16)

46. اهل بهشت به دوزخیان می گویند: شما را چه چیز به عذاب دوزخ افکند. آنها پاسخ می گویند نماز نمی خواندیم، مسکین را طعام ندادیم، اهل باطل بودیم و روز جزا را باور نداشتیم. (مدثر: 42 _ 47)

ص :91

پرسش های مرحله چهارم

اشاره

پرسش های مرحله چهارم

زیر فصل ها

درِ اول: ایمان و عمل صالح

درِ دوم: تقوا

در سوم: احسان و نیکی

درِ چهارم: جهاد و شهادت

درِ پنجم: ترک هواپرستی

در ششم: پایداری و استقامت

درِ هفتم: راستی و پرهیز از دروغ

در هشتم: توجه به نماز

درِ اول: ایمان و عمل صالح

درِ اول: ایمان و عمل صالح

1. چگونه انسان می تواند خود را در دنیا به بالاترین درجه های ایمان برساند؟

الف) با سرکوب نفس اماره و مبارزه با شیطان.

ب) با انجام عمل صالح.

ج) با داشتن خلوص نیت در عمل. د) هر سه مورد.

2. امام صادق (ع) می فرماید: مثل ایمان و اسلام به منزله چه چیزی است؟(1)

الف) مسجد الحرام و کعبه. ب) کعبه و مسجد الحرام.

ج) مسجد سهله و کعبه. د) مسجد سهله و مسجد الحرام.

3. ایمان در دل مانند چیست؟

الف) مانند نقطه سفید است. ب) مانند نوری است.

ج) مانند آفتاب است. د) موارد الف و ب.

4. امام باقر (ع) فرمود که مؤمن از کوه محکم تر است؛ زیرا... .(2)

الف) در مقابل مشکلات، صبور است.

ب) تحمل انجام کارهای مهم و طاقت فرسا را دارد.

ص :92


1- اصول کافی، ج 3، ص 65.
2- کافی، ج 2، باب المؤمن و علاماته و صفاته...، ص 241، ح 37: «المؤمن اُصلَبُ مِنَ الجَبَلِ، الجَبَلِ یُستَقَلُّ منه والمؤمن لایَستَقَلُّ من دینه شَی ءٌ».

ج) چون از کوه چیزی برگرفته می شود، ولی از دین مؤمن چیزی گرفته نمی شود.

د) موارد الف و ب.

5. آیه زیر بر کدام یک از موارد زیر صدق می کند؟ «وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُوًا أَحَدٌ»

الف) شریک ندارد. ب) شبیه ندارد.

ج) دوم ندارد (توحید ذاتی). د) هر سه مورد.

6 . چند نوع ایمان وجود دارد؟

الف) دو نوع: موسمی و ریشه ای. ب) سه نوع: عمیق، سطحی، فصلی.

ج) دو نوع: فصلی و سطحی. د) هیچ کدام.

7 . آیه 10 سوره فاطر بیانگر چه مطلبی است؟ «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ وَ الْعَمَلُ الصّالِحُ یَرْفَعُهُ؛ سخن خوب به سوی خدا صعود می کند و عمل صالح، آن را رفعت می بخشد».

الف) ایمان درجه انسان را بالا می برد.

ب) عمل صالح سبب بالا رفتن درجه ایمان انسان می شود.

ج) انجام عمل صالح، انسان را سعادتمند می کند.

د) هر سه مورد.

8 . پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «... نشانه کمال ایمان است».

الف) کمک به مردم. ب) وفای به عهد.

ج) انصاف داشتن. د) موارد الف و ب.

9. در قرآن کریم به کدام یک از انواع ایمان اشاره شده است؟

ص :93

الف) ایمان موسمی و سطحی ب) ایمان تقلیدی و ایمان بدون عمل

ج) ایمان سطحی و ایمان بدون عمل د) موارد الف و ب

10. آیه 14 سوره حجرات، به کدام یک از انواع ایمان اشاره دارد که اعراب تا آن وقت، از آن برخوردار نبودند؟

قالَتِ اْلأَعْرابُ آمَنّا قُلْ لَمْ تُؤمِنُوا وَ لکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمّا یَدْخُلِ اْلإیمانُ فی قُلُوبِکُمْ.

اعراب گفتند که ایمان آوردیم. بگو: (ای پیامبر) ایمان نیاوردید، ولی بگویید اسلام آوردیم و هنوز ایمان در قلب هایتان داخل نشده است.

الف) ایمان ریشه ای و عمیق ب) ایمان تقلیدی

ج) ایمان سطحی د) ایمان بدون عمل

11. در بیان قرآن، کدام نوع ایمان ارزشمند است؟

الف) ایمانی که واقعا از روی تقلید باشد.

ب) ایمانی که بر اساس فکر و تعقل در آفرینش شکل گرفته باشد.

ج) ایمان ریشه ای یا سطحی واقعی. د) هر سه مورد.

12. انگیزه و ریشه ایمان به خداوند چیست؟

الف) فطرت و عقل. ب) نیاز انسان به دنیا.

ج) ترس. د) هر سه مورد.

13. عوامل دلهره در انسان که نشانه ضعف ایمان است، کدامند؟

الف) گاهی دلهره و نگرانی از سوء سابقه و لغزش های قلبی است.

ب) گاهی اضطراب به خاطر احساس پوچی و بی هدفی است.

ج) گاهی نگرانی و دلهره به خاطر ترس از دوزخ است.

د) موارد الف و ب.

14. کدام یک از موارد زیر می تواند از آثار ایمان به خداوند باشد؟

ص :94

الف) عزت و آرامش خاص ب) احساس عشق و دل گرمی

ج) زیان کار نبودن د) هر سه مورد

15. چرا در شعار توحیدی «لا اِله الاّ اللّه » کلمه «لا اِلهَ» بر «اِلاّ اللّه » مقدم شده است؟

الف) چون نفی شرک باید کرد.

ب) چون شرک زدایی مقدم بر توحید است.

ج) چون باید بگوییم خدای دیگری وجود ندارد.

د) هر سه مورد.

16. کامل ترین جمله در ارتباط با ایمان چیست؟

الف) اعتقاد داشتن به خدا.

ب) خشوع قلبی در مقابل خدا.

ج) خشوع دل برای آنچه پیدا کرده و دنبال کردن آن.

د) موارد الف و ب.

17. جامعه توحیدی به چه جامعه ای می گویند؟

الف) جامعه ای که در آن یک مکتب، آن هم مکتب خدا حکومت کند.

ب) جامعه ای که در آن همه مردم در برابر قانون الهی مساوی باشند و بین مردم هیچ تفرقه ای نباشد.

ج) جامعه ای که در آن مردم همه دارای یک اعتقاد واحد باشند.

د) موارد الف و ب.

18. هدف از گفتن جمله «لبیک اللهم لبیک لا شریک لک» چیست؟

الف) یعنی خدایا من تو را اجابت می کنم و شریکی بر تو قائل نیستم.

ص :95

ب) آشکار کردن توحید و زنده کردن دین.

ج) این جمله را در ایام حج، هنگام طواف خانه خدا می گویند.

د) هیچ کدام.

درِ دوم: تقوا

درِ دوم: تقوا

1. کدام یک از موارد زیر از ثمره های دنیوی تقوا است؟

الف) رهایی از مکر و توطئه های شیطانی: «وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا لایَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئًا؛ اگر صبر پیشه کنید و تقوا بورزید، مکر دشمنان زیانی به شما نمی رساند». (آل عمران:120)

ب) قبولی اعمال: «إِنَّما یَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقینَ؛ همانا خداوند فقط اعمال پرهیزکاران را می پذیرد». (مائده: 27)

ج) بهترین توشه برای آخرت: «وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزّادِ التَّقْوی وَ اتَّقُونِ یا أُولِی اْلأَلْبابِ؛ زاد و توشه تهیه کنید؛ که تقوا، بهترین زاد و توشه است و تقوا داشته باشید ای صاحبان عقل». (بقره: 197)

د) موارد الف و ب

2. کدام یک از موارد زیر از ثمره های اخروی تقوا است؟

الف) نیروی تشخیص میان حق و باطل: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقانًا؛ ای مؤمنان! اگر تقوا پیشه کنید، خداوند برای شما فرقان قرار می دهد (چیزی که انسان بتواند میان حق و باطل فرق بگذارد)».

ب) تقوا، محوکننده سیئات: «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْکِتابِ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَکَفَّرْنا عَنْهُمْ سَیِّئاتِهِمْ؛ اگر اهل کتاب ایمان بیاورند و تقوا پیشه کنند، هر آیینه گناهان آنان را می آمرزیم.» (مائده: 65)

ج) کمک و یاری خداوند در مشکلات زندگی: «إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذینَ اتَّقَوْا وَ

ص :96

الَّذینَ هُمْ مُحْسِنُونَ؛ خداوند با کسانی است که تقوا پیشه کردند، آنان که همان نیکوکارانند». (نمل:128)

د) نزول برکات و رحمات الهی: «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُری آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَیْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ اْلأَرْضِ؛ اگر مردمی که در شهرها و آبادی ها زندگی می کنند، ایمان بیاورند و تقوا پیشه کنند، برکات آسمان و زمین را بر آنها می گشاییم». (آل عمران: 96)

3. کدام یک از موارد زیر از آثار اخروی تقوا است؟

الف) تقوا، ملاک قبولی اعمال: «إِنَّما یَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقینَ؛ همانا، خداوند فقط اعمال پرهیزکاران را می پذیرد». (مائده: 27)

ب) یاری خداوند در مشکلات زندگی: «إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذینَ اتَّقَوْا وَ الَّذینَ هُمْ مُحْسِنُونَ؛ خداوند با کسانی است که تقوا پیشه کردند، آنان که همان نیکوکارانند». (نحل: 128)

ج) ساده شدن امور: «وَ مَنْ یَتَّقِ اللّهَ یَجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ یُسْرًا؛ هر کسی تقوای الهی پیشه کند، خداوند کار را بر او آسان می سازد». (طلاق: 4)

د) آموزش دانش: «وَ اتَّقُوا اللّهَ وَ یُعَلِّمُکُمُ اللّهُ؛ تقوا پیشه کنید و خداوند به شما تعلیم می دهد». (بقره: 282)

4. آیه 63 سوره فرقان به کدام یک از صفات پرهیزکاران اشاره دارد: «إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلامًا؛ هنگامی که نادانان به پرهیزکاران خطاب زشت می کنند، آنان در مقابل می گویند: سلام».

الف) صبر پرهیزکاران. ب) بخشش پرهیزکاران.

ج) ایمان به حقایق نادیده. د) موارد الف و ب.

5. کدام یک از موارد زیر، راه رسیدن به تقوای الهی است؟

الف) ایمان به خدا. ب) دعا و مناجات.

ج) تفکر در عظمت خدا و توبه به درگاه خداوند.

ص :97

د) هر سه مورد.

6 . کدام یک از موارد زیر از صفات پرهیزکاران نیست؟

الف) صداقت و راستی. ب) صبر و مقاومت.

ج) عفو و بخشش. د) هیچ کدام.

7. کدام خطبه از نهج البلاغه به «خطبه پرهیزکاران» معروف است؟

الف) خطبه ای که در مورد اهل بصره و طلحه و زبیر فرمود.

ب) خطبه ای که درباره عظمت خداوند و یادآوری قرآن و پیامبر و اندرز مردم فرمود.

ج) خطبه ای که به یکی از یاران خود به نام «همام» فرمود.

د) موارد ب و ج.

8 . کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) تقوا عبارت است از نیرویی درونی که با تمرین برای نفس به دست می آید و نفس را آن چنان نیرومند می سازد که مطیع فرمان های الهی خواهد بود.

ب) انسان پرهیزکار بر مشکلات خود غلبه دارد و آنها برایش آسان است.

ج) کسی که می خواهد پرهیزکار باشد، باید از مسائل و مسئولیت های اجتماعی دوری کند تا اهل تقوا شود. د) موارد ب و ج.

9. آیه 177 سوره بقره که می فرماید: «أُولئِکَ الَّذینَ صَدَقُوا وَ أُولئِکَ هُمُ الْمُتَّقُونَ»، به کدام یک از صفات پرهیزکاران اشاره دارد؟

الف) راست گویی. ب) صبر و مقاومت.

ص :98

ج) نماز خواندن. د) هیچ کدام.

10. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) تقوا سبب آزادی از بندگی ها و وسیله نجات از هلاکت ها است.(1)

ب) تقوا چون قید و بند و محدودیت به وجود می آورد، سلب آزادی می کند و زندگی را سخت و دشوار می کند.

ج) تقوا درمان بیماری های جسمی و اصلاح کننده فساد قلوب و پاک کننده آلودگی های نفوس است.(2) د) موارد ب و ج.

11. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. ایمان 2. بهشت 3. شفاعت 4. شیطان 5. گناه 6. قیامت)

«پرهیزکاران هیچ گاه وارد دوزخ نمی شوند، آنان که در همه عمر در خط ··· و تقوا حرکت کردند و هیچ گاه خود را به گناه نیالودند. اینان روز قیامت نه تنها خود وارد ··· می شوند، بلکه اجازه ··· پیدا می کنند و از دیگران شفاعت می کنند و شفاعتشان نیز پذیرفته خواهد شد و آنان که در مسیر تقوا حرکت کردند، ولی گه گاهی ··· برای آنان در طول عمرشان غلبه کرده بود و آنان نیز به گناه پرداخته بودند و سپس از ··· خود به درگاه حضرت حق توبه کرده اند، روز ··· مورد شفاعت قرار می گیرند و از آتش دوزخ نجات می یابند».

ص :99


1- نهج البلاغه، خطبه 230.
2- همان، خطبه 198.

الف) کلمات از اول تا آخر به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات از آخر تا اول به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

12. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

1. مرگ اول 2. امنیت 3. میوه ای 4. حورالعین

5. لباس هایی 6. میان

«قرآن کریم در آیه 51 تا 57 سوره دخان در مورد جایگاه پرهیزکاران می فرماید: پرهیزکاران در جایگاه امن و امانی هستند، و در ··· باغ ها و چشمه ها، آنها ··· از حریر نازک و ضخیم می پوشند و در مقابل یکدیگر می نشینند. این چنین هستند بهشتیان و آنها را با ··· تزویج می کنیم. آنها هر نوع ··· را بخواهند در اختیارشان قرار می گیرد و در نهایت ··· به سر می برند، هرگز مرگی جز همان ··· که در دنیا چشیده اند، نخواهند چشید و خداوند آنها را از عذاب دوزخ حفظ می کند».

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر تا اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

13. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. اکتسابی 2. خداوند 3. کمال 4. رستگاری 5. اکرامی)

«هدایت در قرآن مجید دو مرحله دارد: مرحله اکتسابی و مرحله اکرامی، مرحله ··· آن است که انسان به دنبال هدایت و کمال باشد و با توانایی فردی خود برای رسیدن به ··· گام بردارد. آن گاه مرحله بعد که مرحله ··· است، لطف الهی شامل حال او خواهد شد و ··· او را هدایت خواهد کرد و او را به سوی فلاح و ··· پیش خواهد برد».

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر به اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و بعد کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :100

د) ابتدا کلمات زوج و بعد کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

14. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. بیهودگی 2. جایگاه 3. خداوند 4. نخست 5.مالک)

«بهترین ··· در بهشت برای پرهیزکاران است که این جایگاه دو ویژگی دارد: ··· اینکه آنجا جایگاه صدق است و هیچ گونه باطل و ··· در آن راه ندارد، سراسر حق است و

ص :101

تمام وعده های ··· درباره بهشت در آنجا عینیت پیدا می کند و درستی آنها آشکار می شود و دیگر اینکه در جوار قرب حضرت حق است، آن هم در قرب خداوندی که هم ··· است و هم قادر. هرگونه نعمت و موهبتی در قبضه قدرت و در فرمان حکومت و مالکیت اوست».

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

15. در کدام یک از دایره های زیر به جز صفات پرهیزکاران، چیز دیگری نیامده است؟

16. در کدام یک از دایره های زیر به جز صفات پرهیزکاران، چیز دیگری نیامده است؟

17. در کدام یک از دایره های زیر به جز صفات پرهیزکاران، چیز دیگری نیامده است؟

18. در کدام یک از دایره های زیر به جز صفات پرهیزکاران، چیز دیگری نیامده است؟

ص :102

در سوم: احسان و نیکی

در سوم: احسان و نیکی

1. بنا بر فرمایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دو دوست مثل چه هستند؟(1)

الف) مثل دو برادر هستند. ب) مثل دو نفری که یکدیگر را کامل می کنند.

ج) مثل دو دست از یک بدن. د) موارد ب و ج.

2. احسان و نیکی به مردم به چند صورت امکان دارد؟

الف) یاری با مال. ب) یاری با جان.

ج) کمک با زبان و عفو لغزش ها. د) هر سه مورد.

3. بنا بر فرمایش رسول گرامی اسلام، بهترین صدقه ها چیست؟

الف) صدقه ای که با اخلاص باشد. ب) اصلاح میان دو نفر.

ج) کمک کردن به یتیمان و نیازمندان. د) موارد ب و ج.

4. شعر زیر به چه مطلبی اشاره دارد؟

ص :103


1- مستدرک الوسائل، ج 9، باب 105، ص 49، ح 10167 _ 23: «قال علیه السلام: المؤمنان کالَیدَین یُغسَلُ اِحداهُما بِالأُخری فَاذا رزقکَ اللّه وُدَّ اخیکَ فَاستَمسِک بِمَوَدَّتِهِ».

ص :104

بنی آدم اعضای یکدیگرند

که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

الف) مدارا کردن با مردم.

ب) به هم دردی و نوع دوستی و احسان و نیکی به مردم.

ج) انسان ها اعضای یک پیکر هستند. د) موارد الف و ب.

5. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ شخصی که گفت: «کاری را به من یاد دهید تا با انجام آن وارد بهشت شوم»، چه فرمود؟

الف) با مردم مدارا کن. ب) با مردم به خوبی سخن بگو تا آمرزیده شوی.

ج) به دیگران سلام کن. د) موارد ب و ج.

6 . بنابر فرمایش امام جعفر صادق (ع)، برآوردن حاجت مؤمن از چه چیزی بهتر است؟(1)

الف) هزار حج و هزار عمره. ب) هزار رکعت نماز مستحب.

ج) آزاد کردن هزار بنده در راه خدا. د) هزار درهم صدقه.

7. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. مؤمن 2. احترام 3. مبارزه 4. امان 5. مؤمنی)

ص :105


1- کافی، ج 2، باب قضاء حاجه المؤمن، ص 193، ح 3؛ حلیه المتقین، ص 354: «قضاءُ حاجهِ المؤمن خیرٌ منْ عِتقِ اَلفِ رقَبَهٍ وَ خیرٌ مِنْ حُملاَنِ الفِ فَرَسٍ فِی سَبیلِ اللّه ».

«امام صادق (ع) می فرماید: خداوند می فرماید کسی که بنده ··· مرا آزار دهد، به ··· و جنگ با من برخاسته است و کسی که ··· را اکرام و ··· کند، از غضب من در ··· خواهد بود».

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر تا اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

8 . این سخن از کدام یک از معصومین (ع) است.

«کسی که اسرار مؤمنی را افشا نکند، خداوند در دنیا و آخرت، بدی های او را پنهان می کند».

الف) پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ب) امام صادق (ع)

ج) امام علی (ع) د) امام رضا (ع)

9. از امام باقر (ع) روایت شده است که خداوند به حضرت موسی (ع) فرمود: «بعضی از بندگان من با انجام کار خیری به من نزدیک می شوند و من بهشت را برای آنها قرار می دهم. موسی گفت که آن کار خیر چیست، خداوند در پاسخ فرمود...».

ص :106

(1)

الف) نماز شب خواندن و سجده طولانی.

ب) قدم برداشتن در راه رفع حاجت مؤمن، چه موفق شود و چه نشود.

ج) از ترس خدا گریه کردن. د) موارد الف و ب.

10. بخیل واقعی چه کسی است؟(2)

الف) کسی که مال دارد، ولی در احسان کردن بخل می ورزد.

ب) کسی که در سلام کردن بخل می ورزد.

ج) کسی که در صلوات فرستادن بخل می ورزد.

د) هر سه مورد.

11. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ شخصی که گفت: «پدر و مادرم از دنیا رفته اند، آیا راهی هست که باز هم به آنها نیکی کنم»، چه فرمود؟

الف) آری، برایشان نماز بخوان و عهدشان را به جای آور.

ب) دوستانشان را احترام کن و با خویشاوندانی که با آنها قطع رابطه کرده بودند، ارتباط برقرار کن.

ج) برایشان صدقه بده. د) موارد الف و ب.

12. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. خانه ای 2. بدترین 3. یتیمی 4. بدی 5. احسان)

«رسول گرامی اسلام می فرماید: که بهترین خانه ها آن

ص :107


1- حلیه المتقین، ص 352.
2- المحجه البیضاء، ج 3، ص 384؛ وسائل الشیعه، ج 12، ص 57، باب 33، ح 15638. امام صادق علیه السلام: «البخیلُ مَن بَخِلَ بالسلام».

··· است که در آن ··· مورد ··· قرار گیرد و ··· خانه ها آن خانه ای است که به یتیمی در آن ··· شود».

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر به اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

13. بنابر فرمایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، بهترین اعمال نزد خدا چیست؟

الف) مسرور کردن مؤمن و رفع غم از او. ب) پرداخت قرض او.

ج) رفع گرسنگی او. د) هر سه مورد.

14. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. خداوند 2. مؤمنی 3. نیّت خیر 4. قادر 5. بهشت 6 . دلش)

«در روایتی وارد شده است که اگر ··· از کسی چیزی خواست و او ··· بر انجام آن نبود، ولی ··· می خواست که اگر می توانست خواسته اش را برآورده می کرد، ··· به جهت همین ··· او را وارد ··· می کند».

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر به اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :108

ج) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

15. در بیان امام جعفر صادق (ع) بهترین اعمال چیست؟(1)

الف) نماز اول وقت. ب) نیکی به پدر و مادر.

ج) جهاد در راه خدا. د) هر سه مورد.

16. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله درباره درمان کسی که از قساوت قلب خود ناراحت است، چه می فرماید؟

الف) نماز شب بسیار بخواند تا خداوند، قلب او را نرم کند.

ب) به مردم محروم کمک کند تا خداوند، قلبش را نرم کند.

ج) با یتیمان مهربانی کند تا خداوند، قلبش را نرم کند.

د) از ترس خدا زیاد گریه کند تا قلبش نرم شود.

17. کدام یک از جملات زیر نادرست است؟

الف) حق احسان کننده این است که از او تشکر کنی و احسانش را به زبان آوری.

ب) حق احسان کننده این است که خالصانه در خلوت برای او دعا کنی.

ص :109


1- کافی، ج 2، ص 158، ح 4.

ج) حق احسان کننده این است که باید احسان او را جبران کنی وگرنه کوتاهی کرده ای.

د) حق احسان کننده این است که اگر توانستی احسان او را جبران کنی.

18. امام صادق (ع) در تفسیر آیه «وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْسانًا»، احسان و نیکی به والدین را چگونه معنی می کند؟

الف) با آنها با مهربانی صحبت کردن. ب) پیش از درخواست، نیاز آنان را برآوردن.

ج) در همه امور از آنها پیروی کردن. د) موارد الف و ب.

19. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. نجات 2. حسنات 3. سنجش 4. خیر 5. محشر 6. آخرت)

«در بیان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، نیکوکاران دنیا، در ··· نیز نیکوکار شناخته می شوند؛ زیرا در عرصه ··· کفه حسنات و اعمال ··· آنان در میزان و ترازوی ··· اعمال سنگینی می کند. بنابراین، از ثواب ها و ··· خود مقداری را به گناهکاران می بخشند و سبب ··· آنان می شوند».(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر به اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

20. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. زینت 2. انسان 3. صدقه 4. همانند 5. دوست 6. رسیدگی)

«از نظر رسول اعظم صلی الله علیه و آله ، احسان و نیکوکاری جمال و ··· دانش است(2) و نیکی و خوبی به مردم ··· را از برخوردهای بد و نامطلوب حفظ می کند.(3) هر احسان و نیکی در حکم ··· است و آن کس که مردم را به انجام کارهای خیر راهنمایی می کند، ··· کسی است که آن کارها را انجام می دهد و خداوند ··· دارد که به وضع مردم گرفتار ··· شود».(4)

الف) کلمات به ترتیب از اول تا آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر به اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :110


1- ثواب الاعمال، ص 127.
2- بحارالانوار، ج 74، ص 418.
3- همان، ج 74، ص 408.
4- خصال، ص 134.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

درِ چهارم: جهاد و شهادت

درِ چهارم: جهاد و شهادت

1. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. گشوده 2. لباس 3. تقوا 4. تباه 5. جهاد 6. ذلت)

«حضرت علی (ع) فرمود: جهاد، دری است از درهای بهشت. خداوند آن را به روی دوستان مخصوص خود ··· است جهاد لباس ··· زره محکم و سپر مطمئن خداوند است. مردمی که از ··· روی برگردانند، خداوند ··· ذلت بر تن آنها می پوشاند و بلا به آنان هجوم می آورد، حقیر و خوار می شوند، عقل و فهم شان ··· می گردد و به خاطر تضییع جهاد، حق آنها پایمال خواهد شد و نشانه های ··· در آنها آشکار می گردد و از عدالت بی بهره خواهند بود».(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :111


1- نهج البلاغه، خطبه 27.

د) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

2. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. فرار کردن 2. افزوده 3. همیشگی 4. تشنه ای 5. مرگ)

حضرت علی (ع) فرمود: «و به خدا سوگند، اگر از شمشیر دنیا فرار کنید، از شمشیر آخرت به سلامت نمی مانید. همانا ··· سبب خشم خدا و ذلّت و بیچارگی ··· است (اگر جهاد نروید، از عذاب خداوند در امان نمی مانید) و فرار مانع از ··· نمی شود و به عمر فرار کننده از جنگ ··· نمی شود، چه کسی است که با جهاد به سوی خدا برود همانند ··· که به آب برسد؟ بهشت زیر جوانب نیزه هاست».(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

3. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. ترک 2. شمشیرهایشان 3. لباس 4. گشوده شده

5. بی برکت 6. فرشتگان)

ص :113


1- همان، خطبه 124.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «در بهشت دری است که به آن: «باب مجاهدین و جهاد کنندگان» می گویند. در حالی که ··· به گردن انداخته شده است، به سوی آن دَرِ ··· می روند و همه در محشر هستند و ··· به ایشان خوش آمد می گویند. حضرت فرمود: کسی که جهاد را ··· کند، خداوند در زندگی ··· ذلت و فقر به او می پوشاند و دینش را ··· می کند. همانا خداوند، امت مرا به نوک سم اسب ها و مرکز نیزه های آنها عزیز گردانیده است».(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

4. منظور از جهاد ابتدایی چیست؟

الف) هرگاه مسلمانان مورد هجوم و تجاوز دشمنان قرار گیرند، باید به دفاع از خود بپردازند.

ب) جهاد و جنگیدن با مشرکان و منافقان به شرط حضور امام معصوم

ص :114


1- وسائل الشیعه، ج 11، ص 5.

(ع).

ج) هرگاه مردم بخواهند برای آزادی و سربلندی خود، معارف اسلام را بشنوند، ولی عده ای مانع باشند، برای فراهم ساختن این آزادی از هر وسیله ای استفاده می کنند و جهاد می کنند.

د) هیچ کدام.

5. منظور از جهاد دفاعی چیست؟

الف) هرگاه مسلمانان مورد هجوم و تجاوز دشمنان قرار گیرند، مسلمانان باید به دفاع از خود بپردازند.

ب) جهاد و جنگیدن با مشرکان با حضور امام معصوم (ع) تا دست از بت پرستی و بی دینی بردارند.

ج) هرگاه مردم بخواهند برای آزادی و سربلندی خود، معارف اسلام را بشنوند، ولی عده ای مانع باشند، برای فراهم ساختن این آزادی، از هر وسیله ای استفاده می کنند و جهاد می کنند.

د) موارد الف و ج.

6 . منظور از جهاد برای نابودی شرک و بت پرستی کدام است؟

الف) هرگاه مسلمانان مورد هجوم و تجاوز مشرکان و بت پرستان قرار گیرند، مسلمانان باید به دفاع از خود بپردازند.

ب) جهاد و جنگیدن با مشرکان و بت پرستان به دستور امام معصوم (ع)تا دست از بت پرستی و بی دینی بردارند.

ص :115

ج) هرگاه مردم بخواهند برای آزادی و سربلندی خود، معارف اسلام را بشنوند و عده ای مانع باشند، برای فراهم ساختن این آزادی از هر وسیله ای استفاده می کنند و به جهاد می پردازند. د) موارد الف و ب.

7. ماه های حرام که جنگ و جهاد در آن حرام است، کدام است؟

الف) ذی القعده، ذی الحجه، محرم، رجب ب) رجب، شعبان، رمضان، ذی الحجه

ج) رمضان، ذی القعده، محرم، صفر د) رجب، محرم، صفر، رمضان

8 . آیه 9 سوره توبه در مورد کدام یک از موارد زیر نازل شده است؟

«إِنَّ اللّهَ اشْتَری مِنَ الْمُؤمِنینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّهَ؛ به درستی که خداوند از مؤمنان جان ها و اموالشان را می خرد. به درستی که برای ایشان بهشت است».

الف) خمس ب) زکات ج) جهاد و خمس د) شهادت

9. کدام یک از جملات زیر درباره جهاد صحیح است؟

الف) جهاد، دری است از درهای بهشت که خداوند، آن را به سوی برگزیدگان خود گشوده است.

ب) جهاد، زره پولادین خداوند و سپری بسیار قوی و مطمئن و هم چنین پوشش پرهیزکاری است.

ج) مجاهدان چون در جهاد به امام حسین (ع) اقتدا می کنند، پس امام حسین (ع)، خریدار جان آنهاست.

د) موارد الف و ب.

10. شهادت به چه معنا است؟

الف) شهادت و گواهی دادن.

ب) کشته شدن در راه حق و رسیدن به لقاء اللّه .

ص :116

ج) در لغت یعنی کشته شدن چه در راه حق و چه غیرحق.

د) موارد الف و ب.

11. کدام یک از موارد زیر معنی حدیث است؟ «مَن قُتِلَ دُونَ مالِهِ فَهُوَ شهید».(1)

الف) کسی که بدون مالش کشته شود، پس آن شهید است.

ب) کسی که برای حفظ مالش کشته شود، شهید است.

ج) کسی که همراه مالش کشته شود، شهید است.

د) هیچ کدام.

12. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ کسی که از ایشان پرسید: «چرا در قبر از شهید پرسش نمی شود»، چه فرمود؟(2)

الف) چون از گناهانش پاک شده است، از او نمی پرسند.

ب) چون جان خود را در راه خدا فدا کرده از او نمی پرسند.

ج) شمشیری که بالای سر شهید است، او را از پرسش بی نیاز می کند.

د) هر سه مورد.

13. آیه 33 سوره نساء بیانگر چه مطالبی است؟ «إِنَّ اللّهَ کانَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ شَهیدًا».

الف) خداوند بر هر چیزی گواه است.

ص :117


1- وسائل الشیعه، ج 15، باب 46، باب قتال المحارب واللص، ص 122.
2- کافی، ج 5، باب فضل الشهاده، ص 54. «قیل لِلنبی صلی الله علیه و آله: ما بال الشهید لا یفتن فی قبره فقال النبی صلی الله علیه و آله کفی بالبارقه فوق رأسه فتنه».

ب) یکی از صفات خداوند، «شهید» است.

ج) خداوند هر کس را بخواهد، به عنوان شهید در روز قیامت حاضر می کند.

د) موارد الف و ب.

14. در آیه 9 سوره توبه، چه کسی خریدار جان و مال مؤمنان شناخته شده است؟ «إِنَّ اللّهَ اشْتَری مِنَ الْمُؤمِنینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّهَ».

الف) پیامبران ب) خداوند

ج) فرشتگان مقرب الهی د) موارد الف و ب

15. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. جنگ 2. چشمم 3. برسد 4. شاد 5. شهادت)

«پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: جبرئیل به من خبر داد به امری که ··· روشن گردید و قلبم ··· شد. گفت: ای محمد، هر کس از امت تو در راه خدا ··· کند و فقط قطره ای از آسمان به او ··· یا سردردی او را اصابت کند، خداوند ··· را برای او می نویسد، اگر چه کشته نشود».

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :118

درِ پنجم: ترک هواپرستی

درِ پنجم: ترک هواپرستی

1. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ مردی که از ایشان خواسته بود کلمه ای به وی یاد بدهد تا جامع خیر دنیا و آخرت باشد، چه فرمود؟

الف) هرگز غضب نکن.(1) ب) دروغ را فراموش کن.

ج) تکبر را ترک کن. د) با بخیل مشورت نکن.

2. شیطان در پاسخ حضرت موسی (ع) که فرمود: «کدام گناه است که اگر آدمی مرتکب شود، تو بر آن چیره می شوی؟» چه پاسخی داد؟

الف) چون متکبر شود و در نزد مردم خود را بزرگ ببیند.

ب) هرگاه که طاعتی کرده باشد، به نظر او بزرگ آید و گناهش در نزد او حقیر شود.(2)

ج) چون مغرور شود. د) هر سه مورد.

3. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله چه کسی را بنده بدی معرفی می کند؟(3)

الف) بنده ای که تکبر کند و از حد خود تجاوز کند و پروردگار را فراموش کند.

ب) بنده ای که به سهو و لهو بگذارند و گورستان و پوسیدن بدن ها را در آنجا فراموش کند.

ص :119


1- وسایل الشیعه، ج 15، ص359، «اتی رسول اللّه رجل بدوی فقال انی اسکنٌ البادیه فَعَلَّمَنی الکلم فَقال آمُرُکَ ان لا تَغضَب».
2- کافی، ج 2، ص 314؛ بحارالانوار، ج 72، ص 312: «فقال موسی فاخبرنی بالذنب الذی اذا اذنَبَهُ ابن آدم استحوذت علیه قال اذا اعجبتُه نفسهُ واستکفَرَ عَمَلُهُ و صَغُرَ فی عینِهِ ذنبُهُ».
3- الترهیب و الترغیب، ج 3، ص 570.

ج) بنده ای که به گناه آلوده شود و به کارهای خیر نپردازد.

د) موارد الف و ب.

4. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در بیان وظایف دو ملکی که در آسمان هستند و موکل بندگانند، چه فرمود؟(1)

الف) هر که فروتنی کند، او را بلند مرتبه کنند.

ب) هر که تکبر کند، او را پست مرتبه می کند.

ج) هر که اسراف کند، او را فقیر کنند و از نعمت های خدا محروم سازند.

د) موارد الف و ب.

5. امام صادق (ع)، چه کسی را جبار ملعون معرفی کرده است؟(2)

الف) کسی که متکبر باشد و خود را بزرگ ببیند.

ب) کسی که به حق جاهل باشد و مردم را تحقیر کند.

ج) کسی که عجب کند و عبادتش، او را مغرور سازد.

د) موارد الف و ج.

6 . کدام یک از موارد زیر، تکبر است؟

الف) تکبر بر خدا مثل نمرود و فرعون.

ب) تکبر بر پیغمبران خدا مثل ابوجهل.

ص :120


1- کافی، ج 2، ص 122: «ان فی السماء ملکین موکلین بالعباد و مَن تواضع للّه فی رفعاه و من تکبر وضعاه».
2- کافی، ج 2، ص 311: «انما جبار الملعون من غمص الناس و جهل الحق».

ج) تکبر بر بندگان خدا؛ که انسان خود را برتر از بقیه مردم بداند.

د) هر سه مورد.

7. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟(1)

الف) غضب دل مرد دانا را هلاک می کند.

ب) کسی که قوه غضبیه خود را مالک نباشد، عقل خود را نیز مالک نیست.

ج) غضب، کلید هر بدی و شری است.

د) هر سه مورد.

8 . این جمله پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به کدام یک از موارد زیر اشاره دارد؟

«من بنده ای هستم که بر روی خاک می نشینم، جامه پشمینه می پوشم و شترم را خود می بندم و چون بنده ای مرا بخواند، اجابت می کنم. پس هرکه طریق مرا ترک کند، از من نیست».(2)

الف) تکبرگریزی ب) فروتنی

ج) عبادت د) موارد الف و ب

9. به فرموده امام جعفر صادق (ع)، نزدیک ترین وقت و دشمن ترین حالت برای بنده به سوی خدا چه وقتی است؟

ص :121


1- معراج السعاده، ص 238.
2- التحاف الساده المتقین، ج 8، ص 407.

(1)

الف) نزدیک ترین وقت، زمانی است که شکم او سبک باشد و دشمن ترین حالت وقتی است که شکم او سنگین باشد.

ب) نزدیک ترین وقت، زمان نماز شب است و دشمن ترین حالت، وقت ارتکاب گناه.

ج) نزدیک ترین وقت، زمانی است که به والدین احسان می کند و دشمن ترین حالت بنده وقتی است که به پدر و مادر ستم می کند.

د) موارد الف و ج.

10. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، چه چیزی را جهاد با نفس می داند و آن را محبوب ترین عمل نزد خدا می شمارد؟(2)

الف) ترک گناه ب) ترک خودپسندی

ج) گرسنگی و تشنگی د) موارد ب و ج

11. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «کسی که صبح کند و بیشتر همّ و غم او دنیا باشد، خدا او را به کدام ویژگی گرفتار می سازد»؟(3)

الف) غمی که هرگز از او جدا نشود.

ب) گرفتاری ای که هرگز از او جدا نشود.

ج) احتیاجی که هرگز به بی نیازی نرسد و آرزوهایی که هرگز پایان نداشته باشد. د) هر سه مورد.

ص :122


1- کافی، ج 6، ص 269. «اقربُ ما یکون عبد من اللّه جل و عزه اذا خفّ بطنهُ و ابغض ما یکون عبد الی اللّه جل و عزه اذا امتلأ بطنه».
2- المحجه البیضاء، ج 5، ص 146. «جاهدوا انفسکم بالجوع و العطش فانّ الاجرنی ذلک کأجر المجاهد فی سبیل اللّه و انه لیس من عمل احبّ الی اللّه تعالی من جوع و عطش».
3- معراج السعاده، ص 330.

12. کدام گروه از عاقلان به شمار می آیند؟(1)

الف) آنهایی که دست از دنیا بردارند، پیش از آنکه دنیا دست از او بردارد.

ب) آنهایی که قبر خود را تعمیر کنند، پیش از آنکه به آنجا بروند.

ج) آنهایی که خدا را از خود راضی کنند، پیش از آنکه او را ملاقات کنند.

د) هر سه مورد.

13. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود که ایمان بنده تا چه هنگام کامل نیست؟(2)

الف) تا وقتی که گم نامی را بیشتر از شناسایی و شهرت دوست داشته باشد.

ب) تا وقتی که کم چیزی را بیشتر از مال داشتن دوست داشته باشد.

ج) تا وقتی که از مال دنیا به اندازه نیاز استفاده کند.

د) موارد الف و ب.

14. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) زهد هیچ زاهدی در دنیا قسمت او را کم نمی کند و حرص هیچ حریصی بر دنیا، آنچه را برای او مقدر شده است، زیاد نمی کند.

ب) زیان دیده کسی است که از نصیب خود در آخرت محروم شود.

ص :123


1- المحجه البیضاء، ج 5، ص 372.
2- همان، ج 7، ص 355: «لا یستکمل العبد الایمان حتی یکون ان لایعرف احبّ الیه من ان یعرف و حتی یکون قلّه الشی احب الیه من کثرته».

ج) مردم سه طایفه اند: زاهد، صابر، راغب.

د) هر سه مورد.

15. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟(1)

الف) اگر انسان، خود را ناچیز بداند، پیش خدا قدر و منزلت دارد.

ب) اگر انسان به اندازه لزوم خود را بی قدر و ناچیز بداند، پیش خدا قدر و منزلت دارد.

ج) اگر انسان برای خود ارزشی قائل شود، نزد خدا هیچ منزلتی ندارد.

د) هیچ کدام.

16. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در روایتی فرمود: «اگر هیچ گناهی نکنید، من از چیزی که بدتر از گناه است، بر شما می ترسم»، آن چیست؟(2)

الف) عجب ب) تکبر

ج) خودخواهی د) حسد

17. امام باقر (ع) فرمود که چه کسی به بدترین شکل می میرد؟(3)

الف) کسی که به مؤمنی فحش بدهد. ب) کسی که بر مؤمنی طعنه بزند.

ج) کسی که به مؤمنی نفرین کند. د) کسی که در مقابل مؤمنی تکبر کند.

ص :124


1- احیاء العلوم، ج 3، ص 314.
2- همان، ج 3، ص 318.
3- کافی، ج 2، ص 361: «ما من انسان یطعن فی عین مؤمن الاّ مات بِشَرِّ مَیْتَهٍ و کان قمنا ان لا یرجع الی خیرٍ».

در ششم: پایداری و استقامت

در ششم: پایداری و استقامت

1. با توجه به متن عربی آیه 45 سوره انفال، کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟ «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا لَقیتُمْ فِئَهً فَاثْبُتُوا وَ اذْکُرُوا اللّهَ کَثیرًا لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».

(1. پیروز 2. یاد 3. پایداری 4. دشمن 5. ایمان)

«ای کسانی که ··· آورده اید، اگر به فوجی از ··· برخوردید، ··· کنید و خدا را فراوان ··· کنید. باشد که ··· شوید».

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

2. با قرار دادن کلمات زیر در جاهای مناسب سخن حضرت کاظم (ع) در مورد فرار از جنگ و جهاد را کامل کنید:

(1. خودی 2. اندازه ای 3. خشم 4. صف)

«هر کس به ··· عقب نشینی کند که از ··· و موضع نیروهای ··· بگذرد، بی شک، مورد ··· خدا قرار

ص :125

گرفته است».(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

3. با توجه به متن عربی آیه 156 و 157 سوره بقره، کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟ «وَ بَشِّرِ الصّابِرینَ، الَّذینَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصیبَهٌ قالُوا إِنّا لِلّهِ وَ إِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ، أُولئِکَ عَلَیْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَهٌ».

(1. صبرکنندگان 2. صلوات 3. مصیبتی 4. رحمت 5. بازگشت)

«بشارت ده ··· را که چون ··· به ایشان رسید، گویند: ما از خداییم و ··· ما به سوی خداست. ایشان اند که ··· پروردگار برایشان و ··· او برایشان است».

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :


1- مستدرک الوسائل، ج 2، ص 256.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

4. کدام یک از موارد زیر از اقسام صبر و استقامت است؟

الف) صبر بر معصیت ب) صبر بر عبادت و صبر بر معصیت

ج) صبر در مصایب د) موارد الف و ب

5. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. صبریم 2. روز 3. معصیت 4. طایفه ای 5. راست 6. بهشت)

«امام صادق (ع) فرمود: چون ··· قیامت شود، ··· از مردم برخیزند و حلقه به در ··· زنند. به ایشان گفته شود که شما کیستید؟ گویند: ما اهل ··· خطاب رسد که به چه صبر کردید؟ گویند صبر می کردیم بر طاعت خدا و کناره می کردیم از ··· خدا. پس حق تعالی می فرماید ··· گفتید. ایشان را داخل بهشت کنید».(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :127


1- جامع السعادات، ج 3، ص 292.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

6. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید؟

(1. خلقی 2. نیافریدم 3. خیر 4. نعمت 5. صلاح 6. صبر)

«خدا به موسی بن عمران (ع) وحی فرستاد که ای موسی، من هیچ ··· محبوب تر به سوی خودم از بنده خود ··· من او را به بلاها گرفتار می سازم به جهت اینکه ··· او در آنهاست و از ··· دنیا او را باز می گیرم و خیر آن را در آن می دانم و من به آن چه ··· اوست دانا هستم. پس باید او بر بلای من ··· کند و نعمت های مرا شکر گزارد و به قضای من راضی شود، تا من او را نزد خود در ردیف صدیقین بنویسم».(1)

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

ص :128


1- کافی، ج 2، ص 61.

ص :

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد به ترتیب در جاهای خالی قرار می گیرند.

7. محبوب ترین کس نزد خداوند چه کسی است؟(1)

الف) کسی که به سختی های دنیا راضی باشد.

ب) کسی که هرگاه محبوبی از او گرفته شود، سر تسلیم فرونهد.

ج) کسی که اگر محبوبی از او گرفته شود، بی تابی و بی صبری زیادی نکند.

د) موارد ب و ج.

8. وقتی گروهی نزد پیامبر خود را مؤمن شمردند، نشانه ایمان خود را در چه چیزی دانستند؟

الف) گفتند ما در وقت بلا صابریم. ب) گفتند ما در هنگام نعمت و رخاء شاکریم.

ج) گفتند راضی هستیم به قضای تو. د) هر سه مورد.

9. خداوند در آیه 47 سوره توبه می فرماید که اگر منافقان همراه شما (به سوی میدان جنگ) خارج می شدند، چه نتیجه ای داشت؟

الف) میان صفوف خودی، اضطراب و تردید ایجاد می کردند.

ب) میان صفوف خود فتنه انگیزی و ایجاد تفرقه می کردند.

ج) از جنگ فرار می کردند.

د) موارد الف و ب.

ص :129


1- المحجه البیضاء، ج 8، ص 89.

10. با توجه به آیه 15 سوره حجرات بگویید مؤمنان واقعی چه کسانی هستند؟ «إِنَّمَا الْمُؤمِنُونَ الَّذینَ آمَنُوا بِاللّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتابُوا وَ جاهَدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فی سَبیلِ اللّهِ أُولئِکَ هُمُ الصّادِقُونَ».

الف) کسانی هستند که به خدا و رسول ایمان آوردند و شک و تردیدی در دل ندارند و با مال و جان جهاد می کنند و راست گویان آنانند.

ب) کسانی هستند که به خدا و رسول ایمان آوردند و با مال و جان جهاد می کنند.

ج) کسانی هستند که به خدا و رسول ایمان آوردند و با مال و جان جهاد می کنند و راست گو هم هستند.

د) موارد ب و ج.

11. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) صبر و پایداری فقط در سختی ها است.

ب) صبر و پایداری نه فقط در سختی ها، بلکه در حال نعمت هم هست.

ج) خداوند در قرآن اجر صابرین را به غیر حساب و نامحدود می دهد.

د) موارد ب و ج.

12. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) صبر چهار قسم است: صبر در مصیبت، صبر بر عبادت، صبر بر معصیت، صبر بر گناهان.

ب) منظور از صبر فقط صبر در مصیبت ها و سختی است.

ج) آیه «وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللّهَ مَعَ الصّابِرینَ»؛ یعنی صبر کنید که خدا با صبرکنندگان است.

ص :130

د) موارد ب و ج.

13. کدام یک از موارد زیر می تواند علت ناپایداری در جنگ با دشمن باشد؟

الف) ضعف ایمان. ب) نفاق.

ج) وسوسه های شیطانی. د) هر سه مورد.

14. کدام یک از موارد زیر می تواند در مجاهدان سستی ایجاد کند؟

الف) ترس از مرگ و ترس از دشمن. ب) دل بستگی به دنیا.

ج) جوانی. د) موارد الف و ب.

15. کدام یک از موارد زیر می تواند به توان مقاومت و استقامت مجاهدان ضربه وارد کند؟

الف) شایعات و تبلیغات دشمنان در بزرگ جلوه دادن قدرت و نیروی خود یا به رخ کشیدن خطرات و مشکلات جنگ.

ب) دل بستگی به اعمال صالح و عشق و علاقه در عبادت و پرستش خداوند در دنیا.

ج) تکبر و غرور. د) موارد الف و ب.

16. فرار از جنگ جزو کدامین گناهان است؟

الف) جزو گناهان کبیره است.

ب) جزو بدترین گناهان است.

ج) جزو گناهان نابخشودنی است و خدا توبه آن را نمی پذیرد.

د) موارد الف و ب.

17. کدام یک از معانی زیر مربوط به آیه 45 سوره انفال است؟ «یا أَیُّهَا

ص :131

الَّذینَ آمَنُوا إِذا لَقیتُمْ فِئَهً فَاثْبُتُوا وَ اذْکُرُوا اللّهَ کَثیرًا لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».

الف) ای کسانی که ایمان آوردید، اگر به فوجی از دشمن برخوردید، جنگ کنید و خدا را فراوان یاد کنید، باشد که پیروز شوید.

ب) ای کسانی که ایمان آوردید، اگر به فوجی از دشمن برخوردید، پایداری کنید و خدا را فراوان یاد کنید، باشد که پیروز شوید.

ج) ای کسانی که ایمان آوردید، اگر به فوجی از دشمن برخوردید، پایداری کنید تا پیروز شوید.

د) هیچ کدام.

18. حضرت علی (ع) علت واجب شدن جنگ و جهاد را چه چیزی بیان می کند؟(1)

الف) آزادی و استقلال می آورد. ب) وسیله عزت برای اسلام است.

ج) مجاهدین را به بهشت می برد. د) هر سه مورد.

19. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) دعوت به خوش گذرانی یا ترویج فساد از علل ناپایداری و استقامت در جنگ با دشمن نیست.

ب) براساس آیه 175 آل عمران، فقط شیطان است که پیروان خود را با تبلیغات و شایعات از جنگ می ترساند.

ج) شیطان با تبلیغ و شایعه به تنهایی نمی تواند افراد سست ایمان را از جنگ بازدارد.

ص :132


1- نهج البلاغه، حکمت 244.

د) موارد الف و ج.

درِ هفتم: راستی و پرهیز از دروغ

درِ هفتم: راستی و پرهیز از دروغ

1. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) دروغ، انسان را در دیده ها خوار و بی اعتبار می کند.

ب) دروغ، روزی آدم را کم می کند.

ج) دروغ، سبب روسیاهی در دنیا و آخرت می شود. د) هر سه مورد.

2. بزرگ ترین گناهان کبیره کدام است؟(1)

الف) شرک به خدا. ب) عقوق والدین و دروغ.

ج) غیبت و تهمت. د) موارد الف و ب.

3. بدترین نوع از انواع دروغ کدام است؟

الف) دروغ بستن به خدا. ب) دروغ بستن به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله .

ج) دروغ بستن به ائمه اطهار (ع). د) هر سه مورد.

4. جمله امام علی (ع) را تکمیل کنید.

« ··· تا دروغ را ترک کند، خواه دروغ از روی شوخی و هزل باشد یا از جدّ».(2)

الف) بنده، راه بهشت را نمی بیند. ب) بنده، مزه ایمان را نمی یابد.

ج) بنده، بوی بهشت را نمی شنود. د) هیچ کدام.

5. امام باقر و امام صادق علیهماالسلام می فرمایند مرد به واسطه راست گویی با

ص :133


1- المحجه البیضاء، ج 5، ص 242؛ احیاء العلوم، ج 3، ص 118.
2- کافی، ج 2، ص 340: «لا یجد عبدا طعم الایمان حتی یترک الکذب هزله و جد».

چه کسانی هم رتبه می شود.(1)

الف) مؤمنان ب) پرهیزکاران

ج) صدیقان د) صالحان

6 . جمله زیر را تکمیل کنید:

«امام صادق (ع) فرمود: هر که زبان او راست گو باشد، ··· و هر که نیت او نیک باشد، روزی اش زیاد می شود و هر که با اهل خانه خود نیکویی کند، ··· ».(2)

الف) عمر او دراز می شود _ عمل او پاکیزه است.

ب) عمل او پاکیزه است _ عمر او دراز می شود.

ج) عمل او پاکیزه است _ روزی او زیاد است. د) هیچ کدام.

7 . جمله زیر را تکمیل کنید:

«امام صادق (ع) می فرماید: به طول رکوع و سجود کسی نگاه نکنید و به آن غره نشوید؛ چون ممکن است به آن معتاد شده باشد و به این سبب نتواند ترک کند، ولی نظر به ··· و ··· او کنید و به این دو صفت، خوبی او را دریابید».(3)

الف) صدق کلام _ تقوا. ب) رفتار با مردم _ اعمال صالح.

ص :134


1- همان، ص 105: «ان الرجل لیصدق حتی یکتُبَه اللّه صدیقا».
2- همان: «مَن صَدَق لسانُه کل عمل و مَن حَسُنت نیته زید فی رزقه و من حَسُنَ برّهُ به اهلبیت مدّلهُ فی عُمُرِهِ».
3- همان، «لاتنظروا الی طول الرکوع الرجل و سجوده و ان ذلک شیٌ اعنادهُ ولو ترکهُ استوحش لذلک ولکن انظروا الی صدق حدیثه و اداء امانته».

ج) صدق کلام _ امانت داری. د) هیچ کدام.

8 . حضرت علی (ع) فرموده است: «از دوستی با دروغ گو بپرهیزید» علت آن چیست؟(1)

الف) چون تو را تضعیف می کند. ب) چون دروغ گو بخیل هم هست.

ج) چون او همچون سراب است و دور را در نظر تو نزدیک و نزدیک را دور می کند.

د) موارد الف و ب.

9. کدام یک از جملات زیر نادرست است؟

الف) یکی از صفات هماهنگ با سرشت آدمیان راست گویی است.

ب) هر انسانی بالفطره مایل است راست گو باشد.

ج) دروغ گفتن، انحراف از صراط مستقیم فطرت و خلقت است. د) هیچ کدام.

10. حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله در پاسخ شخصی که پرسید: «کردار اهل دوزخ چیست»، چه فرمود؟(2)

الف) دروغ گفتن. ب) کفران نعمت و دروغ.

ص :135


1- وسائل الشیعه، ج 12، باب 17، ص 33. «قال علی علیه السلام:... و ایاک و مصادقه الکذاب فانه کالسراب یقرب علیک البعید و یبعد عنک القریب».
2- مستدرک الوسائل، ج 9، باب 120، ص 89 : «جاء رجلٌ الی النبی صلی الله علیه و آله فقال یا رسول اللّه ما عمل اهل النار قال: الکذب...».

ج) ناسزا گفتن به مؤمنان. د) موارد الف و ج.

11. بنابر فرمایش امیرمؤمنان علی (ع) کسی که دروغ جدی یا شوخی بگوید، چه نتیجه ای دربردارد؟(1)

الف) نمازهای او پذیرفته نیست.

ب) کسی دیگر حرف های او را باور نمی کند و در نتیجه عاقبت به خیر نیست.

ج) مزه ایمان را نمی چشد.

د) موارد الف و ج.

12. در کدام یک از موارد زیر دروغ گفتن جایز است؟

الف) در جنگ. ب) هنگام اصلاح میان دو نفر.

ج) به شوخی میان دو رفیق صمیمی. د) موارد الف و ب.

13. بنابر فرمایش رسول اکرم صلی الله علیه و آله ، خداوند با چه افرادی سخن نمی گوید؟

الف) کسی که بی منت چیزی به دیگری نمی دهد.

ب) کسی که کالای خود را به دروغ رواج می دهد.

ج) آن که با تکبر راه می رود.

د) هر سه مورد.

14. بنابر فرمایش امام باقر (ع)، دارنده کدام سه خصلت نمی میرد تا

ص :136


1- کافی، ج 2، ص 340، ح 11: «لایجد عبدٌ طعم الایمان حتی یترک الکذب هزله و جِدَّه».

بدفرجامی آنها را ببیند؟(1)

الف) دروغ گفتن، سهل انگاری در نماز، قطع رحم.

ب) سخت گیری، قطع رحم، قسم دروغ.

ج) قطع رحم، تهمت زدن، ستمگری.

د) غیبت کردن، قسم دروغ، قطع رحم.

15. بنابر فرمایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، کسی که بدون عذر شرعی، دروغ بگوید، چه نتیجه ای دارد؟(2)

الف) هفتاد هزار فرشته بر او لعنت می کنند.

ب) از دل او بوی گندی بلند می شود تا به عرش می رسد.

ج) تمام بهشتیان در روز قیامت به او لعنت می کنند.

د) موارد الف و ب.

16. کدام یک از ویژگی های زیر است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود اگر کسی به خاطر من آن را بپذیرد، من هم بهشت را برای او قبول می کنم.(3)

الف) دروغ نگفتن و خلف وعده نکردن و امانت دار بودن.

ب) چشم پوشی از نامحرم و نگاه داری دست از حرام.

ج) تهمت نزدن به مؤمنان و ناسزا نگفتن به آنها. د) موارد الف و ب.

ص :137


1- کافی، ج 2، ص 347، ح 4؛ بحارالانوار، ج 74، ص 104: «فی کتاب علی علیه السلام ثلاث خصالٍ لایموت صاحبهن ابدا حتی یری وبالهن البغیُ و قطیعه الرحم و یمین الکاذبه».
2- جامع السعادات، ج 2، ص 322: «المؤمن اذا کذب من غیر عذر لعنه سبعون الف ملک و خرجمن قلبه عفن حتی یبلغ العرش».
3- بحارالانوار، ج 75، ص 94، ح 9؛ معراج السعاده، ص 580.

17. بنابر فرمایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، کسی که شهادت دروغ بدهد، چگونه است؟(1)

الف) با بت پرست مساوی است. ب) با یهودیان مساوی است.

ج) با کفار اهل دوزخ مساوی است. د) هر سه مورد.

18. حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود کسی که متاع خود را به دروغ بفروشد، از جمله چه کسانی است؟(2)

الف) از جمله کسانی است که خدا در روز قیامت با او سخن نمی گوید.

ب) از جمله کسانی است که خدا نظر رحمت به او نمی افکند.

ج) از جمله کسانی است که خدا عمل او را نمی پذیرد.

د) هر سه مورد.

19. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) دروغ، روزی را کم می کند.(3)

ب) دروغ، خراب کننده بنای ایمان است.(4)

ج) فقط دروغ بستن به خدا بدترین نوع از دروغ است.

د) زیاد قسم (راست) خوردن تنگی روزی و فقر می آورد.

ص :138


1- جامع السعادات، ج 2، ص 331: «شاهد الزور کعابد الوثن».
2- المحجه البیضاء، ج 5، ص 240: «ثلاث نفر لایکلمهم اللّه یوم القیامه و لاینظر الیهم و لایزکیهم المنان بعطیته، والمنفق سلعته بالحلف الفاجر، والمسبل إزاره».
3- کنزالعمال، ج 3، ص 623.
4- کافی، ج 2، ص 329.

(1)

در هشتم: توجه به نماز

در هشتم: توجه به نماز

1. کلمات زیر را در جاهای مناسب قرار دهید.

(1. تکراری 2. در واقع 3. نردبان 4. آب 5. بالاتر 6. آسمان)

«برخلاف تصور بعضی که نماز را ··· می دانند، نماز ··· ترقی است که هر چه بیشتر با حضور قلب خوانده شود ··· می رود. گرچه در ظاهر رکوع و سجودها تکرار می شود ولی در حقیقت همانند کلنگی است که برای حفر چاه می زنند، کلنگ زدن در ظاهر تکراری است اما ··· هر کلنگی که می زنید یک قدم به ··· نزدیک می شوید، هر گامی که در نردبان قدم برمی داریم یک قدم به ··· نزدیک می شویم».

الف) کلمات به ترتیب از اول در جاهای خالی قرار می گیرند.

ب) کلمات به ترتیب از آخر در جاهای خالی قرار می گیرند.

ج) ابتدا کلمات فرد و سپس کلمات زوج در جاهای خالی قرار می گیرند.

د) ابتدا کلمات زوج و سپس کلمات فرد در جاهای خالی قرار می گیرند.

2. آیه درهم ریخته زیر را مرتب کنید:

(بالصبر _ و _ الصلوه _ واستعینوا)

الف) بالصبر و الصلوه واستعینوا. ب) واستعینوا بالصلوه والصبر.

ج) واستعینوا بالصبر والصلوه. د) بالصلوه والصبر واستعینوا.

3. کدام یک از موارد زیر، از آداب نماز به شمار می رود؟

ص :139


1- معراج السعاده، ص 577.

الف) اخلاص و حضور قلب داشته باشد.

ب) هرچه را می گوید، معنی آن را هم بفهمد.

ج) نیت و قصد قربه الی اللّه . د) موارد الف و ب.

4. آیه 23 سوره مؤمنون به کدام یک از آداب نماز اشاره دارد؟ «الَّذینَ هُمْ فی صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ».

الف) خشوع در نماز باشد. ب) حضور قلب در نماز باشد.

ج) قصد قربهً الی اللّه در نماز باشد. د) موارد الف و ب.

5. کدام یک از موارد زیر نادرست است؟

الف) قصد قربه الی اللّه در نیت نماز و در طول نماز لازم است.

ب) قصد قربه الی اللّه فقط در اول نماز و در نیت باید گفته شود و در بقیه نماز لازم نیست. با قصد قربت به خدا، نماز را ادامه دهد.

ج) نماز بدون قصد قربت و غیرخالص و باطل است.

د) موارد الف و ج.

6 . در کدام آیه از سوره حمد در نماز از گروه های غضب شده و گمراهان برائت می جوییم؟

الف) ایاک نعبد و ایاک نستعین. ب) غیرالمغضوب علیهم.

ج) ولاالضالین. د) موارد ب و ج.

7. آیه 37 سوره ابراهیم به کدام موضوع اشاره دارد؟

رَبَّنا لِیُقیمُوا الصَّلاهَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَهً مِنَ النّاسِ تَهْوی إِلَیْهِمْ.

حضرت ابراهیم می فرماید: پروردگارا! ذریه ام را در این منطقه کوهستانی و بی آب و گیاه سکونت داده ام برای نماز. پس قلوب مردم را به سوی آنها بکشان.

الف) اهمیت نماز و نمازگزاران و دوستی آنها.

ص :140

ب) تارکان نماز محبوب دل ها نمی شوند.

ج) اهتمام حضرت ابراهیم به نماز.

د) هر سه مورد.

8 . این آیه قرآن که می فرماید: ای پیامبر، با کسانی باش که صبح و عصر خدا را می خوانند به کدام موضوع اشاره دارد؟

الف) پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نمازگزاران را با هیچ کسی معامله نمی کند.

ب) نماز باید با خشوع و خضوع باشد.

ج) اهمیت و دوست داشتن نماز و نمازگزاران.

د) موارد الف و ج.

9. اگر پیش از خواندن نماز ظهر، به طور سهوی، سرگرم خواندن نمازعصر شویم و در میانه نماز بفهمیم، وظیفه چیست؟

الف) اگر در وقت، مشترک است، نیت را برگردانیم به نماز ظهر و بعد نماز عصر را بخوانیم.

ب) نماز را تمام کنیم و از اول هر دو را بخوانیم.

ج) نماز باطل است و آن را رها کنیم. د) هیچ کدام.

10. کسی که به اندازه خواندن یک رکعت نماز وقت دارد، وظیفه اش چیست؟

الف) باید نماز نخواند؛ چون دیگر فایده ای ندارد و بعدا قضا کند.

ب) باید بخواند، ولی نماز باطل است و بعدا قضا دارد.

ج) باید نماز را به نیت ادا بخواند. د) هیچ کدام.

ص :141

11. اگر کسی به طور عمدی، نماز عصر را پیش از ظهر، یا نماز عشا را پیش از مغرب بخواند، چه حکمی دارد؟

الف) اشکال ندارد، ولی احتیاطا دوباره بخواند.

ب) باطل است.

ج) نماز باطل نیست، ولی کار حرامی انجام داده است.

د) نماز عصر یا عشا صحیح است و بعدا ظهر یا مغرب را بخواند.

12. وقت نماز غفیله چه موقع است؟

الف) بین نماز ظهر و عصر. ب) بین نماز مغرب و عشا.

ج) بعد از نماز عصر. د) بعد از نماز عشا.

13. کدام یک از موارد زیر صحیح است؟

الف) انسان زمانی می تواند مشغول نماز شود که یقین کند وقت داخل شده است.

ب) انسان زمانی می تواند مشغول نماز شود که دو مرد عادل به داخل شدن وقت خبر دهند.

ج) اول وقت نماز، پایان اذان است و هر وقت اذان تمام شد، می توان نماز خواند.

د) موارد الف و ب.

14. کدام یک از موارد زیر در لباس نمازگزار مستحب است؟

الف) پوشیدن لباس کهنه. ب) استفاده از بوی خوش.

ج) دست کردن انگشتری که نقش صورت دارد.

د) موارد ب و ج.

15. کدام یک از موارد زیر در لباس نمازگزار مکروه است؟

ص :142

الف) لباس چرک و تنگ. ب) استفاده از بوی خوش.

ج) پوشیدن عبا. د) دست کردن انگشتری عقیق.

16. زینت کردن طلا در هنگام نماز برای مردان چه حکمی دارد؟

الف) حرام است، ولی نماز باطل نیست.

ب) نماز باطل است.

ج) باطل نیست، ولی برای احتیاط باید نماز را دوباره بخوانند.

د) هیچ کدام.

17. پوشیدن لباس ابریشم خالص برای مرد در نماز چه حکمی دارد؟

الف) فقط حرام است، ولی نماز باطل نیست.

ب) اشکال ندارد، ولی برای احتیاط دوباره نماز خوانده شود.

ج) نماز باطل است و قضا دارد.

د) هیچ کدام.

18. نمازهای واجب شش تا هستند. کدام دایره دربردارنده همه نمازهای واجب است؟

پاسخ های مرحله چهارم

اشاره

پاسخ های مرحله چهارم

زیر فصل ها

درِ اول: ایمان و عمل صالح

درِ دوم: تقوا

درِ سوم: احسان و نیکی

درِ چهارم: جهاد و شهادت

درِ پنجم: ترک هواپرستی

درِ ششم: پایداری و استقامت

درِ هفتم: راستی و پرهیز از دروغ

درِ هشتم: توجه به نماز

درِ اول: ایمان و عمل صالح

درِ اول: ایمان و عمل صالح

1. مورد د صحیح است. 2. مورد ب صحیح است (توضیح: چون هرکس در کعبه باشد حتما در مسجدالحرام هم هست).

3. مورد الف صحیح است. 4. مورد ج صحیح است.

5. مورد ب صحیح است. 6. مورد الف صحیح است.

7. مورد د صحیح است. 8. مورد ج صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد ج صحیح است.

ص :143

11. مورد ب صحیح است. 12. مورد الف صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. مورد ب صحیح است. 16. مورد د صحیح است.

17. مورد د صحیح است. 18. مورد ب صحیح است.

درِ دوم: تقوا

درِ دوم: تقوا

1. مورد الف صحیح است. 2. مورد ب صحیح است.

3. مورد الف صحیح است. 4. مورد د صحیح است.

5. مورد د صحیح است. 6 . مورد د صحیح است.

7. مورد ج صحیح است. 8 . مورد ج صحیح است.

9. مورد الف صحیح است. 10. مورد ب صحیح است.

11. مورد الف صحیح است. 12. مورد ب صحیح است.

13. مورد ج صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. دایره شماره 4. 16. دایره شماره 3.

17. دایره شماره 1. 18. دایره شماره 2.

درِ سوم: احسان و نیکی

درِ سوم: احسان و نیکی

1. مورد ج صحیح است. 2. مورد د صحیح است.

3. مورد ج صحیح است. 4. مورد ب صحیح است.

5. مورد ج صحیح است. 6. مورد ج صحیح است.

7. مورد د صحیح است. 8. مورد الف صحیح است.

9. مورد ب صحیح است. 10. مورد ب صحیح است.

11. مورد د صحیح است. 12. مورد ج صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد ج صحیح است.

ص :144

15. مورد د صحیح است. 16. مورد ج صحیح است.

17. مورد ج صحیح است. 18. مورد د صحیح است.

19. مورد ب صحیح است. 20. مورد الف صحیح است.

درِ چهارم: جهاد و شهادت

درِ چهارم: جهاد و شهادت

1. مورد د صحیح است. 2. مورد ج صحیح است.

3. مورد د صحیح است. 4. مورد ج صحیح است.

5. مورد الف صحیح است. 6 . مورد ب صحیح است.

7. مورد الف صحیح است. 8 . مورد د صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد د صحیح است.

11. مورد ب صحیح است. 12. مورد ج صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد ب صحیح است.

15. مورد د صحیح است.

درِ پنجم: ترک هواپرستی

درِ پنجم: ترک هواپرستی

1. مورد الف صحیح است. 2. مورد ب صحیح است.

3. مورد د صحیح است. 4 . مورد د صحیح است.

5. مورد ب صحیح است. 6 . مورد د صحیح است.

7. مورد د صحیح است. 8 . مورد الف و ب صحیح است.

9. مورد الف صحیح است. 10. مورد ج صحیح است.

11. مورد د صحیح است. 12. مورد د صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. مورد الف صحیح است. 16. مورد الف صحیح است.

17. مورد ب صحیح است.

ص :145

درِ ششم: پایداری و استقامت

درِ ششم: پایداری و استقامت

1. مورد ب صحیح است. 2. مورد د صحیح است.

3. مورد ج صحیح است. 4. مورد د صحیح است.

5. مورد د صحیح است. 6. مورد الف صحیح است.

7. مورد ب صحیح است. 8. مورد د صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد الف صحیح است.

11. مورد د صحیح است. 12. مورد ج صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد د صحیح است.

15. مورد الف صحیح است. 16. مورد د صحیح است.

17. مورد ب صحیح است. 18. مورد ب صحیح است.

19. مورد د صحیح است. 20. مورد ب صحیح است.

درِ هفتم: راستی و پرهیز از دروغ

درِ هفتم: راستی و پرهیز از دروغ

1. مورد د صحیح است. 2. مورد د صحیح است.

3. مورد د صحیح است. 4. مورد ب صحیح است.

5. مورد ج صحیح است. 6 . مورد ب صحیح است.

7. مورد الف صحیح است. 8 . مورد ج صحیح است.

9. مورد د صحیح است. 10. مورد الف صحیح است.

11. مورد ج صحیح است. 12. مورد د صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد ب صحیح است.

15. مورد د صحیح است. 16. مورد د صحیح است.

17. مورد الف صحیح است. 18. مورد د صحیح است.

19. مورد ج صحیح است.

ص :146

درِ هشتم: توجه به نماز

درِ هشتم: توجه به نماز

1. مورد ج صحیح است. 2. مورد ج صحیح است.

3. مورد د صحیح است. 4. مورد الف صحیح است.

5. مورد ب صحیح است. 6 . مورد د صحیح است.

7 . مورد د صحیح است. 8 . مورد د صحیح است.

9. مورد الف صحیح است. 10. مورد ج صحیح است.

11. مورد ب صحیح است. 12. مورد ب صحیح است.

13. مورد د صحیح است. 14. مورد ب صحیح است.

15. مورد الف صحیح است. 16. مورد ب صحیح است.

17. مورد ج صحیح است. 18. دایره شماره 4.

ص :147

کتاب نامه

کتاب نامه

1. دستغیب، سیدعبدالحسین، معاد، انتشارات کتاب خانه مسجد جامع عتیق شیراز، 1373.

2. قرائتی، محسن، معاد، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1369.

3. نراقی، ملا احمد، معراج السعاده، قم، انتشارات هجرت، 1374.

4. شمس الدین، سیدمهدی، صحنه های بعد از مرگ، قم، انتشارات درالنشر، 1372.

5. جمعی از فضلای حوزه، یک صد و هشتاد پرسش و پاسخ برگرفته از تفسیر نمونه، قم، دفتر نشر برگزیده، 1378.

6. حسینی بهشتی، سیدمحمد، حج در قرآن، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1365.

7. فلسفی، گفتار فلسفی (جوان)، تهران، هیئت نشر معارف اسلامی، 1348.

8. موسوی خمینی رحمه الله ، سید روح اللّه، ولایت فقیه، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی رحمه الله ، 1368.

9. امینی، ابراهیم، خودسازی، قم، انتشارات شفق، 1367.

10. سیدعلوی، سیدابراهیم، این گونه معاشرت کنیم، تهران، رسالت قلم، 1370.

11. احمدی، احمد، تقوا از دیدگاه قرآن، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمه الله .

12. مشکینی، علی، واجب و حرام، قم، دفتر نشر الهادی، 1374.

13. فیض کاشانی، محسن، المحجه البیضاء، قم، جامع مدرسین، 1361.

14. قرائتی، محسن، یک صد و چهارده نکته درباره نماز، بی جا، طرح اقامه نماز، 1372.

15. امام خمینی رحمه الله ، توضیح المسائل، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1368.

16. شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا، تهران، اسلامیه، 1377.

17. موسوی ده سرخی، سیدعلی، راه راست، بی جا، مؤلف، 1376.

18. سبزواری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، قم، آل البیت، 1372.

19. محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمه، قم، دارالحدیث، 1416ه . ق.

20. مصباح یزدی، محمدتقی، آموزش عقاید، تهران، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1365.

ص :128

21. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، دارالکتب اسلامیه، 1410ه . ق.

22. حر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، قم، آل البیت، بی تا.

23. نوری، حسین، مستدرک الوسائل، قم، آل البیت، 1414ه . ق.

24. نراقی، ملامحمدمهدی، جامع السعادات، قم، دارالتفسیر، 1417ه . ق.

ص :139

درباره مركز

بسمه تعالی
هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ
آیا کسانى که مى‏دانند و کسانى که نمى‏دانند یکسانند ؟
سوره زمر/ 9

مقدمه:
موسسه تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان، از سال 1385 هـ .ش تحت اشراف حضرت آیت الله حاج سید حسن فقیه امامی (قدس سره الشریف)، با فعالیت خالصانه و شبانه روزی گروهی از نخبگان و فرهیختگان حوزه و دانشگاه، فعالیت خود را در زمینه های مذهبی، فرهنگی و علمی آغاز نموده است.

مرامنامه:
موسسه تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان در راستای تسهیل و تسریع دسترسی محققین به آثار و ابزار تحقیقاتی در حوزه علوم اسلامی، و با توجه به تعدد و پراکندگی مراکز فعال در این عرصه و منابع متعدد و صعب الوصول، و با نگاهی صرفا علمی و به دور از تعصبات و جریانات اجتماعی، سیاسی، قومی و فردی، بر مبنای اجرای طرحی در قالب « مدیریت آثار تولید شده و انتشار یافته از سوی تمامی مراکز شیعه» تلاش می نماید تا مجموعه ای غنی و سرشار از کتب و مقالات پژوهشی برای متخصصین، و مطالب و مباحثی راهگشا برای فرهیختگان و عموم طبقات مردمی به زبان های مختلف و با فرمت های گوناگون تولید و در فضای مجازی به صورت رایگان در اختیار علاقمندان قرار دهد.

اهداف:
1.بسط فرهنگ و معارف ناب ثقلین (کتاب الله و اهل البیت علیهم السلام)
2.تقویت انگیزه عامه مردم بخصوص جوانان نسبت به بررسی دقیق تر مسائل دینی
3.جایگزین کردن محتوای سودمند به جای مطالب بی محتوا در تلفن های همراه ، تبلت ها، رایانه ها و ...
4.سرویس دهی به محققین طلاب و دانشجو
5.گسترش فرهنگ عمومی مطالعه
6.زمینه سازی جهت تشویق انتشارات و مؤلفین برای دیجیتالی نمودن آثار خود.

سیاست ها:
1.عمل بر مبنای مجوز های قانونی
2.ارتباط با مراکز هم سو
3.پرهیز از موازی کاری
4.صرفا ارائه محتوای علمی
5.ذکر منابع نشر
بدیهی است مسئولیت تمامی آثار به عهده ی نویسنده ی آن می باشد .

فعالیت های موسسه :
1.چاپ و نشر کتاب، جزوه و ماهنامه
2.برگزاری مسابقات کتابخوانی
3.تولید نمایشگاه های مجازی: سه بعدی، پانوراما در اماکن مذهبی، گردشگری و...
4.تولید انیمیشن، بازی های رایانه ای و ...
5.ایجاد سایت اینترنتی قائمیه به آدرس: www.ghaemiyeh.com
6.تولید محصولات نمایشی، سخنرانی و...
7.راه اندازی و پشتیبانی علمی سامانه پاسخ گویی به سوالات شرعی، اخلاقی و اعتقادی
8.طراحی سیستم های حسابداری، رسانه ساز، موبایل ساز، سامانه خودکار و دستی بلوتوث، وب کیوسک، SMS و...
9.برگزاری دوره های آموزشی ویژه عموم (مجازی)
10.برگزاری دوره های تربیت مربی (مجازی)
11. تولید هزاران نرم افزار تحقیقاتی قابل اجرا در انواع رایانه، تبلت، تلفن همراه و... در 8 فرمت جهانی:
1.JAVA
2.ANDROID
3.EPUB
4.CHM
5.PDF
6.HTML
7.CHM
8.GHB
و 4 عدد مارکت با نام بازار کتاب قائمیه نسخه :
1.ANDROID
2.IOS
3.WINDOWS PHONE
4.WINDOWS
به سه زبان فارسی ، عربی و انگلیسی و قرار دادن بر روی وب سایت موسسه به صورت رایگان .
درپایان :
از مراکز و نهادهایی همچون دفاتر مراجع معظم تقلید و همچنین سازمان ها، نهادها، انتشارات، موسسات، مؤلفین و همه بزرگوارانی که ما را در دستیابی به این هدف یاری نموده و یا دیتا های خود را در اختیار ما قرار دادند تقدیر و تشکر می نماییم.

آدرس دفتر مرکزی:

اصفهان -خیابان عبدالرزاق - بازارچه حاج محمد جعفر آباده ای - کوچه شهید محمد حسن توکلی -پلاک 129/34- طبقه اول
وب سایت: www.ghbook.ir
ایمیل: Info@ghbook.ir
تلفن دفتر مرکزی: 03134490125
دفتر تهران: 88318722 ـ 021
بازرگانی و فروش: 09132000109
امور کاربران: 09132000109