نهج الفصاحه

مشخصات کتاب

سرشناسه : پاینده ، ابوالقاسم ، 1287 - 1363. ، گردآورنده.

عنوان و نام پدیدآور : نهج الفصاحه : کلمات قصار پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم همراه با ترجمه فارسی و نمایه موضوعی / [گردآورنده ابوالقاسم پاینده ] ؛ باهتمام غلامحسین مجیدی خوانساری.

مشخصات نشر : قم : انصاریان ‫ ‫ ، 1383.

مشخصات ظاهری : ‫ 776 ص. ؛ 5/24× 5/17س م.

شابک : ‫ 964-438-650-7

یادداشت : ‫پشت جلد به انگلیسی: Nahj Al-Fasahah= Peak of rhetorics maxims of the...

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.

یادداشت : نمایه.

موضوع : محمد(ص )، پیامبر اسلام ، 53 قبل از هجرت - 11ق . -- کلمات قصار.

موضوع : احادیث اخلاقی -- قرن 14.

موضوع : احادیث شیعه -- قرن 14.

شناسه افزوده : مجیدی، غلامحسین، 1346- ، مصحح.

رده بندی کنگره : ‫ BP142/5 ‫ /ب2ن9041 1382ب

رده بندی دیویی : ‫ 297/218

شماره کتابشناسی ملی : ‫1058315

مقدمه

مقدمه مؤلف

بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم

کلمات گهربار پیامبرصلی الله علیه وآله ، آن شمس فروزان تاریکی ها و روشنی بخش و هدایت گر انسان ها ، کلامی بر گرفته از وحی و الهامات الهی و تفسیر کننده سخن حق است. این سخنان ، تمامی احکام و مسائل مورد نیاز زندگی انسان ها را در برگرفته ، به گونه ای که با هیچ مسئله ای مواجه نمی شویم ، جز آن که رهنمودهای ایشان ، چراغ راه ما در آن مرحله است : «و نزّلنا عَلیکَ الکِتابَ تِبیاناً لِکُلّ شَی ءٍ»(1) ؛ و ما این کتاب آسمانی را بر تو نازل کردیم که بیان همه چیز در آن است.

اگر تاریخ را ورق بزنیم ، نافذتر ، فرهنگ آفرین تر ، آگاهی بخش تر وتمدن سازتر از شخصیت والای الهی او را پیدا نخواهیم کرد ؛ کسی که تمامی رفتار و کردارش مورد نظر و رضایت خداوند است.

آن حضرت ، نه فقط در عرصه دین و اخلاق ، بلکه در تمام زمینه ها ، کلمات و راهنمایی نافذ و هدایت گری دارد.

اوست پیامبری که دارای خلق عظیم است : «إنّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیمٍ»(2) ؛ به راستی که تو را خویی والاست.

اوست پیامبری که نرمخوی و مهربان است : «فَبِما رَحمَهٍ مِنَ اللَّه لِنتَ لَهُم و لَو کُنتَ فَظّاً غَلیظَ القَلبِ لانفَضُّوا مِن حَولِکَ»(3) ؛ پس به (برکت)رحمت الهی با آنان نرمخو (و پرمهر)شدی و اگر تند خو و سخت دل بودی ، قطعاً از پیرامون تو پراکنده می شدند.

اوست پیامبری که دعوت گر به سوی خدا و چراغ فروزان است : «و داعِیاً إلَی اللَّه بِإذنِهِ و سِراجاً مُنیراً»(4) ؛ و دعوت کننده به سوی خدا به فرمان او ، و چراغی تابناک است.

او متصّف به جمیع صفات خوبان و نیکان است : «آنچه همه خوبان دارند تو تنها داری».

وجود مقدس پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله همچون خورشید تابانی است که ظلمت های جهل و شرک و نفاق و کفر را از افق آسمان روح انسان ها می زداید و انسان را تا منتهی الیه کمال - جایی که انسان بجز خدا را نبیند - می کشاند.

دشمنان پیامبر

آن گونه که نابینایان از نور آفتاب استفاده نمی کنند و خفاشانی که چشمانشان توانایی دیدن نور خورشید را ندارد ؛ خود را از آن پنهان می دارند ، کوردلان لجوج و خفاش صفتان کوردل نیز از نور پیامبر هرگز استفاده نکرده و نمی کنند. تا جایی که دست در گوش می نهادند تا آهنگ روح بخش قرآن را از زبان او نشنوند. ابوجهل وار می زیستند تا مرگشان فرا می رسید ؛ ابوجهلی که چهارده سال

کنار نور بود ، اما نتوانست نور را درک کند و با همان جهل و نادانی مُرد ؛ چرا که او با دید جاهلانه و دنیایی به پیامبر می نگریست و پیامبر را همان بچه یتیم عبداللَّه می دید ، نه برگزیده و مبعوث شده از طرف پروردگار و نه خلیفه اللَّه روی زمین.

امثال او نه تنها از نور او استفاده نکردند ، بلکه با دشمنی های خود موجب اذیت و آزار آن حضرت می شدند. ولی پیامبر در برابر همه این آزار و اذیت ها ایستادگی نمود و در مقابل تمام زخم زبان ها و بدگویی ها و جسارت ها و آزارهای بدنی و روحی تسلیم دشمنان نشده و سرانجام در اهداف خود پیروز شد.

هدف پیامبر

پیامبرصلی الله علیه وآله با تبلیغ و مبارزه با ظلم و فساد ، رسالت خود را دنبال نمود ؛ رسالتی که خود فرمود : «إنّما بُعثت لأتمم مکارم الأخلاق»(5) ؛ همانا من برای تکمیل مکارم اخلاق برانگیخته شدم.

مسئله تهذیب نفس و متخلق شدن به محاسن اخلاقی چنان اهمیت دارد که پیامبراکرم صلی الله علیه وآله تکمیل نمودن اخلاق را ، هدف بعثت خود می شمرد و از او به عنوان جهاد اکبر یاد می کند. مرحوم طبرسی در مجمع البیان درباره آیه «وَ جاهِدهُم بِهِ جِهاداً کَبیراً»(6)می فرماید : این آیه دلیل روشنی است بر اینکه جهاد فکری و تبلیغاتی در برابر وسوسه های گمراهان و دشمنان حق ، از بزرگترین جهادهاست. و حتی ممکن است حدیث معروف پیامبر که فرمود : «رَجَعنا مِن الجِهاد الأصغَر إلی الجِهاد الأکبَر» ؛ (7)«ما از جهاد کوچک به سوی جهاد بزرگ بازگشتیم» ، اشاره به همین جهاد و عظمت کار دانشمندان و علما در تبلیغ

دین باشد. در قرآن آمده است :

«کَما أرسَلنا فیکُم رَسولاً مِنکُم یَتلُوا عَلیکُم آیاتِنا و یُزَکّیکُم و یُعَلِّمُکُمُ الکِتابَ و الحِکمَهَ و یُعَلِّمُکُم ما لَم تَکونوا تَعلَمونَ»(8) ؛ رسولی در میان شما از نوع خودتان فرستادیم که آیات ما را برای شما می خواند و شما را تزکیه می کند و کتاب و حکمت می آموزد و آنچه را که نمی دانستید به شما یاد می دهد.

این آیه هدف از بعثت را روشن می کند ؛ آغاز کار رسول خدا و دستور جاودانه اسلام را به دست رسول خدا می سپارد و هدف او را چنین بیان می کند که پیامبر سخنان خدا را بر نظام صحیح و مناسبی پی در پی بر شما می خواند تا قلوبتان را آماده پذیرش معانی آن کند. او شما را پرورش می دهد و با کمک گرفتن از آیات خدا بر کمالات معنوی و مادی شما می افزاید و روحتان را نمو می دهد ؛ گل های فضیلت را بر شاخسار وجودتان آشکار می سازد و انواع صفات زشت را - که در عصر جاهلیت جامعه شما را فرا گرفته بود - از آن می زداید و کتاب و حکمت را به شما می آموزد.

او الگوی برانگیخته از طرف پروردگار است که برای نجات و سعادت ما آمده است : «لَقَد کانَ لَکُم فی رَسولِ اللَّهِ أُسوَهٌ حَسَنَهٌ لِمَن کانَ یَرجُوا اللَّهَ و الیَومَ الآخِرَ و ذَکَرَ اللَّهَ کَثیراً»(9) ؛ قطعاً برای شما در رفتار رسول خدا مایه اقتدا و سرمشق زندگی است برای کسی که به خدا و روز واپسین امید دارد و خدا را بسیار یاد می کند.

کلام او

او الگویی است که کلامش ، عملش ، رفتارش و همه خصوصیاتش الهی است.

خود حضرت می فرماید که من تنها از دستورات و تعلیماتی پیروی می کنم که از طریق وحی و از ناحیه پروردگار به من می رسد : «إن أَتّبِعُ إلاَّ ما یُوحی إلَیَّ»(10) ؛ من جز از آنچه به من وحی می شود پیروی نمی کنم.

از این جمله استفاده می شود که هر چه داشت و هر چه کرد و هر چه گفت ، از وحی آسمانی سرچشمه گرفته بود. و در جای دیگر نیز فرمود :

«وَ ما یَنطِقُ عَنِ الهَوی ، إن هُوَ إلاّ وَحیٌ یُوحی»(11) ؛ هرگز از روی هوای نفس سخن نمی گوید. آنچه می گوید ، جز وحی ای که به او القا می شود نیست.

چرا که گمراهی ها غالباً نتیجه پیروی از هوای نفس است : «وِ لا تَتّبِعِ الهَوی فَیُظِلَّکَ عَن سَبیلِ اللَّه»(12) ؛ از هوای نفس پیروی مکن که تو را از طریق خداوند گمراه می سازد.

کلام او هرگز انسان را به انحراف نمی کشاند ، بلکه راه سعادت را به دنبال دارد تا جایی که خداوند در قرآن قسم یاد می کند و می فرماید : «ما ضَلَّ صاحِبُکُم وَ ما غَوی»(13) ؛ هرگز دوست شما - محمد- منحرف نشده و مقصد را گم نکرده است.

چرا که او رسول خداست و خداوند در تمام زمینه ها راه صحیح را به او تعلیم می نماید ؛ چنان که پیامبر را در قرآن مخاطب قرار می دهد و می فرماید : «و اتَّبعْ ما یوحی إلَیکَ مِن ربِّکَ»(14) ؛ از آنچه از طرف پروردگارت به تو وحی می شود پیروی کن.

وظیفه ما در مقابل پیامبر

«لا تَجعَلوا دُعاءَ الرّسولِ بَینَکُم کَدُعاءِ بَعضِکُم بَعضاً»(15) ؛ دعوت پیامبر را میان خودتان همانند دعوت برخی از شما برخی دیگر را قرار مدهید.

او هنگامی که شما

را برای مسئله ای فرا می خواند ، حتماً یک موضوع مهم الهی و دینی است و باید آن را با اهمیت تلقی کنید و دعوت های او را ساده نگیرید. قرآن امر می کند که آنچه را رسول خدا برای شما آورده است ، بگیرید و اجرا کنید و آنچه را از آن نهی کرد ، از آن خودداری نمایید و تقوای الهی را پیشه کنید که خداوند شدید العقاب است : «وَ ما آتاکُمُ الرّسولُ فَخُذوهُ و ما نَهاکُم عنهُ فَانتَهُوا وَاتّقوا اللَّهَ إنّ اللَّهَ شَدیدُ العِقابِ»(16) ؛ آنچه را فرستاده ما به شما داد بگیرید و از آنچه شما را منع و نهی کرد ، باز ایستید ، و از خدا بترسید که خداوند سخت کیفر است.

اگر چه این آیه در یک مورد خاص آمده ، ولی بنا بر قاعده جرمی و انطباق یک حکم عمومی و کلی است. همه مسلمانان موظف اند اوامر و نواهی پیامبر را به گوش جان بشنوند و اطاعت کنند ؛ خواه در زمینه مسائل مربوط به حکومت اسلامی باشد یا مسائل اقتصادی یا اخلاقی یا عبادی و یا غیر آن. خصوصاً اینکه در ذیل آیه ، کسانی را که مخالفت کنند ، به عذاب شدید تهدید کرده است. و در جایی دیگر آمده :

«استَجیبُوا لِلّهِ و لِلرّسُولِ إذا دَعاکُم لِما یُحییکُم»(17) ؛ به ندای خداوند و پیامبر وقتی که شما را به پیامی حیات بخش می خوانند لبیک گویید.

گفتنی است آنچه انسان را به «حیاه طیّبه» ، حیاتی که در تمام زمینه های زندگی از آن نور الهی منتشر می شود ، و انسان در آن احساس آرامش و امنیت دارد ، می رساند

، آیین پر مهر اسلام است که در چهارچوب کتاب نورانی و مقدس قرآن فرو فرستاده شده است و در کنارش کلمات گهربار ائمه هدی و در رأس آن کلمات الهام یافته و برگرفته از کلام وحی الهی ، یعنی سخنان پیامبر مکرم اسلام است که در قالب احادیث در دسترس ما پیروان سنت نبوی قرار گرفته است.

حفظ این احادیث شریف و عمل به آن و انتشار آن ، یکی از وظایف مهم سالکان و رهروان و پیروان مکتب اهل بیت علیهم السلام است که باید کسانی که عطش معرفت سیره نبوی دارند را ، با انتشار و در دسترس قرار دادن این احادیث به شیوه های نوین سیراب ساخت. باید اندیشید تا بهترین راه برای ارائه این فرهنگ و نشر این کلمات پیدا نمود و با سبک های نوین آن را برای عموم عرضه ساخت. اگر چه گذشتگان ما نیز قدم اساسی برای ترویج احادیث و کلمات نورانی پیامبر برداشته و توانسته اند در این زمینه خدماتی را ارائه دهند و در قالب های گوناگون و سبک های مختلف این احادیث را به نسل های بعد از خود انتقال دهند ، ولی این از ما سلب مسئولیت نمی کند و ما نیز باید برای نسل های دیگر قدم برداشته و با سبک های جدید و جذابْ مردم را با این فرهنگ غنی آشنا نماییم.

از جمله شیوه هایی که تاکنون در جمع احادیث به کار رفته می توان بدان اشاره کرد عبارت اند از :

1. جمع آوری کلمات رسول خداصلی الله علیه وآله بدون ذکر نام قائل آن ؛ مانند : کتاب های جامع الصغیر ، کنزالعمال ، الفردوس.

2. جمع آوری کلمات رسول خداصلی الله علیه وآله بر حسب راوی ؛ مانند : کتاب های

مسنداحمد ، طبقات الکبری ، تاریخ دمشق ، معجم الکبیر.

3. جمع آوری احادیث نبوی بر اساس صور حدیث ؛ مانند : کتاب فردوس الأخبار.

4. جمع آوری احادیث نبوی بر اساس ارتباط منطقی یا موضوعی ؛ مانند : کتاب های صحیح البخاری ، صحیح مسلم.

اثری که پیش روی شماست ، مجموعه ای از کلمات گهر بار رسول خداصلی الله علیه وآله است که توسط مرحوم ابولقاسم پاینده جمع آوری شده بود ؛ ولی اکنون شالوده آن کتاب تغییر یافته و با کارهای نوینی که بر روی آن صورت گرفته ، می توان گفت حیات جدیدی به خود گرفته است. از جمله کارهایی که انجام شده ، می توان به این موارد اشاره کرد :

1. تمام احادیث جمع آوری شده ، در 412 موضوع اصلی و 1774 موضوع فرعی موضوع بندی شده است.

2. تمام موضوعات اصلی بر حسب حروف الفبا مرتب شده است تا دستیابی به موضوعات را برای مطالعه کننده آسان سازد.

3. تمام روایات ، مستند سازی شده و به خاطر اختصار ، به ذکر یک مصدر اکتفا کرده ایم.

4. تمام روایات ، با صرف نظر از ترجمه سابق ، به طور روان و گویا ترجمه شده است.

به نظر می رسد انجام این گونه کارها به کتاب ارزش و اعتبار بیشتری داده و باعث جذابیت کتاب شود. امید است علاقه مندان بیشتری بتوانند از این مجموعه - که راهی است برای به کمال و سعادت رسیدن انسان - استفاده بیشتری بنمایند.

از آنجا که هر کتابی خالی از اشکال و ایراد نیست ، این کتاب هم از این قاعده مستثنا نیست و ما نیز مدعی بی نقص بودن آن نیستیم. لذا از شما مطالعه کنندگان عزیز

و علاقه مندان به معارف الهی خواستاریم که با هدیه دادن ایرادها و نواقص ، ما را در احیای این گونه مجموعه ها یاری نمایند.

در پایان از تمامی مراکز علمی و تحقیقی که به نحوی در تکمیل این مجموعه ما را یاری کردند ، مخصوصاً مؤسسه فرهنگی دارالحدیث و کتابخانه مدینهالعلم آیت اللَّه خویی رحمه الله کمال تشکر و امتنان را دارم.

همچنین از آقایان احسان سرخه ای و عبدالهادی مسعودی واز کلیه کسانی که باعث تشویق و تکمیل این اثر شدند ؛ مخصوصاًاز جناب آقای آریانی که در امر ترجمه مساعده کامل نمودند سپاسگزارم. و نیز از همسر گرامی ام که در پدید آمدن این مجموعه مرا یاری کرد ، کمال تشکر را دارم.

غلامحسین مجیدی

شعبان المعظم 1425 ه. ق - 1383 ه. ش

آخرالزمان

نشانه های آخرالزمان

1. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه آخرالزمان فرا رسد ، مرگ ، نیکان امت مرا گلچین می نماید ؛ چنان که یکی از شما خرماهای خوب را از طبق برمی گزیند.

2. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگاه پیمان شکنی ها و سست امانتی های مردم را دیدی و این چنین بودند - حضرت مابین انگشتانش را باز کرد (کنایه از این که با هم اختلاف داشتند)-. در این صورت ، خانه نشین و ساکت باش! و معروف را اختیار و منکر را رها ساز ، تنها به کار خویش مشغول شده و از کار جامعه کناره گیری کن!

3. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بهترینتان فرمانروا ، بخشندگانتان ثروتمند و کارهایتان با مشورت باشد ، روی زمین از شکم آن برایتان بهتر است. و هر گاه بدترین تان فرمانروا ، بخیلانتان ثروتمند و

کارهایتان به دست زنان باشد ، شکم زمین از روی آن برایتان بهتر است.

4. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه کار (امارت و فرمانروایی جهان) به دست نااهلان سپرده شد ، در انتظار رستاخیز باشید.

5. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (هر چه) رستاخیز نزدیک می گردد ، بر حرص و طمع مردم نسبت به دنیا افزوده می شود ؛ (غافل از این که) دنیا از آنان فاصله می گیرد.

6. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیش از رستاخیز ، دروغگویان زیاد می شوند ؛ از آنها برحذر باشید.

7. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جمله نشانه های رستاخیز ، اینهاست ؛ برچیدن دانش ، بروز نادانی ، رواج زنا ، شراب خواری ، مردن مردان و ماندن زنان به طوری که برای پنجاه زن ، یک سرپرست باشد.

8. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (از نشانه های آخر الزمان این که) پیش از رستاخیز ، آشفتگی روزگار است.

9. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیش از رستاخیز ، فتنه هایی چون پاره های شب تاریک ، پدید می آید.

10. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه سه رویداد را مشاهده کردی ، قیامت برپا می شود : ویران کردن آبادی و آباد کردن ویرانی ، نیکی ، بد و بدی ، نیک تلقی شود و شخصْ با امانت بازی کند ؛ چنان که شتر با درختْ بازی می کند.

11. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (در آینده) فتنه هایی پیش خواهد آمد ؛ به طوری که مرد به هنگام روز مؤمن و به هنگام شب کافر گردد ، مگر کسی که خداوند او را

به وسیله علم و آگاهی نجات بخشد.

12. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزگاری بر مردم پیش می آید که مردْ میان ناتوانی و نادرستی (گناه) مخیر شود. هر کس چنین زمانی را دریافت ، ناتوانی(وبی عرضگی) را بر نادرستی برگزیند.

13. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : این دین به وسیله مردانی که نزد خداوند بهره ای ندارد ، نیرو خواهد گرفت. در آخرالزمان ، خسف (فرورفتگی یا خواری) ، قذف (قی کردن) و مسخ (تغییر قیافه) پیش می آید ؛ آن گاه که نوازندگان و آرایش گران پدیدار شوند و شراب ، حلال به شمار آید.

14. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزگاری بر امت من پیش می آید که فقیرانْ بسیار و فقیهانْ اندک شوند و راه دانش بسته شود و آشوب گسترش یابد. و پس از آن ، روزگاری فرا رسد که مردانی از امت من قرآن بخوانند ، ولی از گلویشان بالاتر نرود (به مفاهیم و عمل به آن کاری ندارند). و پس از آن ، زمانی می رسد که مشرک به خدا با مؤمن مجادله می کندوسخنی مانند او می گوید.

15. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه دستاویزهای اسلام یکی پس از دیگری شکسته خواهد شد. هر گاه دستاویزی شکسته شد ، مردم به دستاویز بعدی چنگ خواهند زد و نخستین دستاویزی که خواهد شکست حکومت حق و آخرین آنها نماز است.

16. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به آنچه من می دانم آگاه بودید ، هر آینه بسیار گریه و کمتر خنده می کردید ؛ نفاقْ آشکار گشته ، امانت (داری) برچیده ، (درِ) رحمتْ بسته ، امینْ متهم شده و خیانت پیشه امین شمرده

خواهد شد ؛ به طوری که فتنه ها همچون شب تاریک شما را فرا خواهد گرفت.

17. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزگاری بر مردم پیش آید که مرد به مالی که دریافت می کند بی اعتنا باشد که آیا از حلال است یا حرام؟.

18. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزگاری بر مردم پیش آید که همه رباخوار شوند ؛ اگر کسی هم رباخواری نکند ، غبارش بدو برسد.

19. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزگاری بر مردم پیش آید که راست گو تکذیب شود و دروغ گو تصدیق گردد ؛ امینْ خائن شمرده شود و خائنْ امین ؛ مرد شهادت دهد ، بی آن که از او درخواست شهادت شود ؛ و قسم خورد ، هر چند از او درخواست قسم نشود. و (در این صورت) خوش بخت ترین مردم ، فرومایه پسر فرومایه گردد که به خدا و پیامبرش ایمان ندارد.

20. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پس از من ، امتم را فتنه هایی همانند پاره های شب تاریک فرا می گیرد که مرد در آن (روزگار) به هنگام صبح ، مؤمن و به هنگام شب ، کافر می گردد.و گروه هایی دینشان را در مقابل مال اندک دنیا می فروشند.

21. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از علائم قیامت ، بدگویی ، بدکاری ، قطع رحم ، خائن شمردن امین و امین شمردن خائن است.

22. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزگاری بر مردم خواهد آمد که آن که بر حفظ دینش مقاومت می کند ، مانند این است که آتش به دست گرفته باشد.

23. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزگاری بر مردم خواهد آمد که مؤمن

در آن از گوسفندش خوارتر باشد.

آخرت

برتری آخرت

24. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا چیزی از آخرت نمی گیرد ، جز به اندازه ی سوزنی که در دریا فرو برند و از آب آن گیرد.

آخرت سرای همیشگی است

25.پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه تعجب در این است که کسی خانه جاوید (آخرت) را باور دارد ؛ امّا برای خانه ی غرور (دنیا) تلاش می کند.

آنچه موجب بزرگی در آخرت می شود

26. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به بزرگی در آخرت علاقه مند است ، زینت دنیا را رها کند.

آنچه سزاوار اهل آخرت نیست

27. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا بر اهل آخرت و آخرت بر اهل دنیا حرام است. و دنیا و آخرت هر دو بر اهل خدا حرام است.

نکوهش کسی که آخرتش را برای دنیای دیگران نابود کند

28. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که آخرتش را برای دنیای دیگران نابود کند ، از بدترین مردمان است.

آدم

آدم

29. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هوشیار باشید! که همه انسان ها از آدم پدید آمده اند و آدم از خاک (پس مغرور نباشید و بدانید که) گرامی ترین انسان ها نزد خدا پرهیزکارترین آنهاست.

30. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! پروردگارتان یکی و پدرتان یکی است. همه شما از آدم و آدم نیز از خاک آفریده شده است. همانا بزرگوارترین شما ، پرهیزکارترین شماست. هیچ عربی بر عجمی برتری ندارد ، مگر به پرهیزکاری.

31. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردم فرزندان آدم اند و آدم از خاک است.

32. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن گاه که خدای تعالی آدم را در بهشت آفرید ، هر قدر که خداوند خواست او را رها نمود پس ابلیس بر گرد او می چرخید و او را زیر نظر داشت. وقتی که او را توخالی دید ، فهمید که او مخلوقی خویشتن دار نیست.

اقسام فرزندان آدم

33. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هوشیار باشید! که بنی آدم در طبقات مختلف آفریده شده اند ؛ بعضی مؤمن متولد می شوند ، مؤمن زندگی می کنند و مؤمن می میرند ؛ برخی کافر متولد می شوند ، کافر زندگی می کنند و کافر می میرند ؛ بعضی ، کافر متولد می شوند ، کافر زندگی می کنند ، (ولی عاقبت) مؤمن می میرند.

آفت ها

آفت ها

34. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) ، منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

35. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز آفت دین داری (مردم) است : دانشمند بدکار ، پیشوای ستمکار و تلاشگر نادان.

36. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فراموشی ، آفت دانش است و بازگو کردن و در میان گذاشتن و سپردن آن به نااهل ، موجب تلف آن می گردد.

37. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی آفتی دارد که آن را فاسد می کند و آفت این دین (اسلام) والیان بد است.

نیکان

صفات نیکان

38. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرکس دارای سه ویژگی باشد ، از نیکان است : رضا به قضا ، مقاومت در برابر محرمات الهی و خشم در راه خداوند عزّوجلّ.

خوشا بحال این ها

39. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که فروتنی اش از روی کمبود نیست ؛ خواری نفسش از روی فقر نیست ؛ از مالی که بدون گناه جمع کرده ، انفاق نماید ؛ با اهل دانشمندان و حکیمان اختلاط کند ؛ و به ذلیلان و فقیران رحم نماید. خوشا! به حال آن که نفسش خوار ، کسبش حلال ، باطنش نیکو ، ظاهرش گرامی و شرّش از مردم به دور باشد. خوشا! به حال آن که به علمش عمل کند ؛ زیادی مالش را انفاق نماید ؛ و زیادی سخنش را بازدارد.

40. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که عمرش دراز و عملش نیکو باشد که در نتیجه خوش عاقبت خواهد بود ؛ زیرا پروردگار عزّوجلّ از او خشنود است و بدا! به حال آن که عمرش دراز و عملش بد باشد که در نتیجه بدعاقبت خواهد بود ؛ زیرا پروردگار عزّوجلّ از او خشمگین است.

41. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که عیب خودش او را از پرداختن به عیب های مردم بازدارد ؛ از مالی که بدون گناه کسب نموده انفاق کند ؛ با دانشمندان و حکیمان اختلاط نماید ؛ و از فرومایگان و گناه کاران کناره گیری کند.

42. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که در نزد خویش خوار ولی فطرتش نیکو باشد

؛ زیادی مالش را انفاق کند ؛ زیادی سخنش را بازدارد ؛ سنت برایش فراگیر باشد تا او را به بدعت بازنگرداند.

اجاره

تعیین کارمزد

43. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما کارگری رااجیرمی کند ، او را از مزدش آگاه سازد.

آداب پرداخت مزد

44. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به گدا چیزی بده ؛ هر چند با اسب نزد تو آید و مزد کارگر را قبل از خشکیدن عرقش عطا کن.

پاداش

پاداش عظیم

45. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هنگام گرفتاری ، پاداشْ بزرگ می گردد. و هر گاه خداوند قومی را دوست بدارد ، گرفتارشان می کند.

پاداش به مقدار خرد عطا می گردد

46. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردم نیکی ها را به جا می آورند ؛ اما روز قیامت پاداش آنان بر اساس اندازه ی خردشان عطا می گردد.

اجل

هر پدیده ای عمری دارد

47. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کنیزان خویش را به خاطر شکستن ظروف تان (کتک) نزنید ؛ زیرا آنها نیز همانند مردم مرگی دارند.

احتکار

احتکار

48. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : احتکار مواد غذایی در سرزمین مکه (به منزله ی) کفر است.

نکوهش احتکار

49. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز خطاکار احتکار نمی کند.

محتکر

50. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بد بنده ای است احتکار کننده ؛ اگر خدای تعالی قیمت ها را پایین بیاورد ، غمگین ؛ ولی اگر بالا ببرد ، خوشحال می گردد.

51. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که به بازار ما (اجناس مورد نیاز مسلمانان را) وارد می نماید ، مانند جهادگر در راه خداست. و آن که در بازار ما (مسلمانان) احتکار می کند ، مانند کسی است که در کتاب خدا کافر به شمار رفته است.

52. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وارد کننده ی (اجناس به بازار مسلمانان) روزی می خورد ؛ ولی احتکار کننده لعنت می برد.

53. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس غذای مسلمانان را احتکار نماید ، خداوند او را به جُذام مبتلا سازد.

نیکی کردن

حقیقت نیکی کردن

54. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی آن است که خدا را چنان عبادت نمایی ، که گویا او را می بینی ؛ اگر تو او را نبینی ، او تو را می بیند.

ترغیب به نیکی کردن

55. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی نیکوکار است. پس شما نیز نیکی کنید.

زیباترین نیکی ها

56. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا زیباترین نیکی ها ، اخلاق خوش است.

خوبی کردن به برده

57. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : لباس ، ثروتمندی را آشکار می سازد ، روغن (خوشبو) فقر را از بین می برد و نیکی به برده (باعث می شود که) خداوند به سبب آن دشمن را سرشکسته نماید.

خوبی کردن به کسی که بدی کرده است

58. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیوند خود را با کسی که از تو بریده ، بر قرار ساز ، به کسی که به تو بدی کرده ، نیکی کن و حق را بگو ؛ هر چند علیه خودت باشد.

نشانه ی نیکوکار

59. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر همسایگانْ تو را به نیکی می ستایند ، بدان که نیکوکاری ، و اگر آنها تو را به بدی یاد می کنند ، بدان که بدکاری.

برادر

برادر

60. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرد با (تکیه بر) برادرش بسیار (نیرومند) می گردد.

آداب برادری

61. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چرا یکی از شما برادرش را می کشد؟ هر گاه یکی از شما از برادرش چیزی (مالی) که مایه شگفتی او شود ببیند ، باید برای او برکت بخواهد.

تشویق به برادری

62. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با یکدیگر دشمنی نکنید ، از همدیگر روی برنگردانید و در میان یکدیگر هم چشمی ننمایید. ای بندگان خدا! با هم برادر باشید.

63. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر یکدیگر حسد نورزید ، در معامله بالا دست هم نزنید ، با یکدیگر دشمنی نکنید و از همدیگر روی نگردانید. ای بندگان خدا! با یکدیگر برادر باشید و عیب جو ، ثناگو و طعنه زن نباشید.

آزمودن برادران

64. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه سه ویژگی در برادر دینی خود مشاهده نمودی ، بدو امیدوار باش : حیا ، امانت و راستی. پس هر گاه این ویژگی ها را نداشت ، به او امید نبند.

حکایت دو برادر

65. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت دو برادر ، مانند دو دست است که یکی دیگری را می شوید.

تشویق به نفع رسانی به برادران

66. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کدام از شما بتواند به برادرش سود رساند ، باید به او سود رساند.

مؤمن آیینه ی مؤمن است

67. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر یک از شما آیینه ی برادر دینی خود است. پس هر گاه عیبی در او دید ، باید آن را از او بزداید.

بهترین برادران

68. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین برادران شما کسی است که عیب های شما را به خودتان هدیه کند (بدون رودربایستی به خودتان بگوید).

برآوردن نیاز برادران

69. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برادران (کوچک تر) بندگان شمایند که خداوند آنها را تحت اختیارتان قرار داده است. بنابراین ، هر کس برادر زیر دست دارد ، باید او را از غذای خود سیر کند ، از لباس خود به او بپوشاند ، کار طاقت فرسا بر او تحمیل نکند و در کار سنگین به او یاری رساند.

آنچه برای برادری سزاوار نیست

70. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به برادرت نیرنگ نزن و با او شوخی نکن و به او وعده ای نده که تخلف در پی دارد.

71. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با برادر خویش مماطله ، دشمنی و حیله گری نکن.

72. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آنچه برای خود نمی پسندی ، برای دیگری نیز نپسند. و آنچه برای خود می پسندی ، برای برادرت نیز بپسند.

اخلاص

سرانجام کسی که چهل صبح برای خدا اخلاص ورزد

73. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که چهل صبح برای خداوند اخلاص ورزد ، چشمه های حکمت از قلبش بر زبانش جاری گردد.

نقش اخلاص در پاداش

74. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاداش در مقابل خلوص است و (قبولی) عمل به نیّت وابسته است.

نقش اخلاص در پذیرفته شدن عمل

75. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خالصانه دین داری کن ؛ آن گاه ، عمل اندک برای تو کافی است.

76. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اعمالتان را برای خدا خالص کنید ؛ زیرا که خداوند ، تنها عمل خالص را می پذیرد.

فضیلت مخلصان

77. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا به حال مخلصان! آنان چراغ های هدایت اند که از (درخشش) آنها هر فتنه ی تاریکی آشکار و فاش می گردد.

ادب

ادب

78. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرا پروردگارم نیکو ، ادب آموخت.

79. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ادب ندارد ، عقل ندارد.

فضیلت ادب کردن

80. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه ، اگر مردْ فرزندش را ادب نماید ، برای او از یک صاع (پیمانه) صدقه دادن ، بهتر است.

اذان

نکوهش کسی که صدای اذان را بشنود ، ولی اجابت نکند

81. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بالاترین ستم و کفر این است که کسی (ندای) منادی خدای تعالی را بشنود که او را به نماز فرا می خواند و به رستگاری دعوت می کند ، امّا آن را اجابت نکند.

ارزش اذان گو

82. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت مؤذنان از همه مردم سرافرازترند.

گوش

پرهیز از آنچه برای گوش ناگوارست

83. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از هر چه برای گوشْ ناگوار است ، بپرهیز.

اجازه

نکوهش نگاه به نوشته ی برادرت بدون اجازه

84. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس بدون اجازه به نوشته ی برادرش نگاه کند ، گویی به آتش جهنم نگریسته است.

ارث

ارث

85. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر ورثه ی خود را بی نیاز ترک نمایی ، بهتر است از این که فقیر رها کنی.

86. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هنگام وصیت ، فقط ثلث دارایی خود را برای دیگران قرار بده ، که ثلث هم سهم بسیاری است ؛ زیرا تو اگر وارثان خویش را بی نیاز سازی بهتر است از این که محتاج دیگران رها کنی. هر چه در راه خدا خرج کنی ، پاداش آن را درمی یابی ؛ حتی آنچه برای همسرت انفاق می کنی.

زمین

زمین

87. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : از زمین مراقبت کنید ؛ زیرا که آن (به منزله ی) مادر شماست. و هر کس در روی زمین ، خوبی یا بدی نماید ، زمین از آن خبر می دهد.

88. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زمین را مسح کنید ؛ زیرا نسبت به شما نیکوست.

تشویق به زنده کردن زمین

89. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر مردی زمینی را آباد کند و تشنه جگری از آن آب بنوشد ، خداوند در قبال آن برایش پاداشی مقرر فرماید.

هر کس زمینی را احیا نماید ، از آن اوست

90. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زمین ، زمین خدا است و بندگان ، بندگان خدا. هر کس زمین مرده ای را آباد نماید ، آن زمین متعلق به اوست.

91. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه بندگان ، بندگان خدای اند و همه سرزمین ها ، سرزمین های خدا. هر کس چیزی از زمین موات را احیا نماید ، متعلق به خودش است.

طلب خیر

طلب خیر

92. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه برای انجام کاری همّت گماشتی ، هفت مرتبه از پروردگار خویش خیرخواهی کن. آن گاه به چیزی که بر دلت خطور می کند بنگر ، که همانا خیر و صلاح تو در آن است.

93. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خیر بطلبد ، نومید نگردد ، هر که مشورت نماید ، پشیمان نشود و هر که محرمات قرآن را حلال شمارد ، به قرآن ایمان ندارد.

طلب نمودن باران

آداب دعا کردن برای طلب باران

94. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیغمبری برای طلب باران از خدای تعالی با مردم بیرون آمد. ناگهان ، مورچه ای را دید که دستان خود را به سوی آسمان بلند کرده است. آن گاه فرمود : برگردید که خدا به خاطر این مورچه دعای شما را پذیرفت.

پناه بردن

پناه بردن

95. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از شر همسایه ی ماندگار به خدا پناه برید ؛ زیرا همسایه ی مسافر ، قبل از این که مفارقت او را بخواهند ، خودش دور می شود.

96. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از فقر و تنگ دستی و نیز از ستم و ستم پذیری به خدا پناه برید.

97. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : از زنان بد به خدا پناه برید و از نیکانشان بر حذر باشید.

98. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از چشم بد به خدا پناه برید ؛ زیرا بد چشمی حقیقت دارد.

آنچه را که باید برای آن به خدا پناه برد

99. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از سه چیز کمرشکن به خدا پناه برید : همسایه بد که اگر نیکی ببینید کتمان نماید و اگر بدی ببیند ، پخشش کند ، و همسر بد که با او همبستر شوی بدزبانی کند و اگر از او غایب بودی خیانت کند ، و پیشوای بد که اگر به او نیکی کنی نمی پذیرد و اگر بدی کنی نمی بخشد.

100. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از سختیِ بلا ، شدت بدبختی ، قضای بد و سرزنش دشمنان به خدا پناه برید.

طلب آمرزش

آمرزش

101. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر دردی دوایی دارد و دوای گناهان ، آمرزش خواهی است.

ترغیب بر استغفار نمودن

102. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سزاوار است که مرد جلسات خلوتی داشته باشد و گناهانش را یاد کند و از خداوند برای آنها آمرزش بخواهد.

نتیجه استغفار

103. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : استغفار (آمرزش خواهی) سبب محو گناهان است.

104. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بسیار استغفار کند ، خداوند برای او از هر غمی گشایش ، و از هر تنگنایی ، راه فراری قرار می دهد و او را از جایی که گمان نبرد روزی رساند.

استقامت

تشویق به پایداری

105. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پایداری کن و با مردم خوش اخلاق باش.

106. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پایداری کنید و چه زیباست که پایدار باشید!

اسراف

پرهیز از اسراف

107. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بخوریدوبیاشامیدوصدقه دهید و بدون اسراف و تکبر ، لباس بپوشید.

نتیجه اسراف

108. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که میانه روی کند ، خداوند بی نیازش سازد. هر که اسراف نماید ، خداوند فقیرش می کند. هر که فروتنی نماید ، خداوند او را بالا برد. و هر که ستمگری کند ، خداوند او را درهم کوبد.

109. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که اندازه نگه دارد ، خداوند روزی اش دهد. و هر که اسراف نماید ، خداوند او را محروم سازد.

آنچه اسراف به شمار می آید

110. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یکی از اقسام اسراف این است که هر چه و هر اندازه بخواهی بخوری.

اسلام

اسلام

111. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا نمی دانی که اسلام ، پیش از خود را محو می سازد ؛ هجرت ، پیش از خود را محو می سازد ؛ حج ، پیش از خود را محو می سازد (هر سه این ها ، آثار مترتب بر عقیده و رفتار گذشته را از بین می برند)؟

112. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اسلام ، امری ظاهری و آشکار است ؛ ولی ایمان امری قلبی و باطنی است.

113. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اسلام پاکیزه است. پس شما نیز پاکیزه باشید ؛ زیرا (کسی) جز پاکیزه به بهشت داخل نمی گردد.

114. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا دین اسلام غریبانه ظهور خواهد کرد ، و مانند آغازش ، به زودی غریب خواهد گشت. پس خوشا به حال غریبان!

115. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه خدای تبارک و تعالی اسلام را به وسیله مردانی خارج از اسلام ، یاری و تایید می کند.

116. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اسلام برتر است و چیزی بر آن برتری نمی یابد.

بهترین اسلام

117. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ایمان آن است که مردم از تو در امان باشند (یا مردم تو را امین شمارند) و بهترین اسلام آن است که مردم از دست و زبان تو در آسایش باشند.

پایه های اسلام

118. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوستی و دشمنی در راه خدا ، محکم ترین دستاویز اسلام است.

119. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اسلام بر پنج چیز استوار است : شهادت بر یگانگی خدا و رسالت محمد ، صلی اللَّه علیه وآله وسلم ، برپایی نماز ، پرداخت زکات ، حج خانه خدا و روزه ماه رمضان.

120. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره (درستی) سه چیز قسم می خورم : (اول) خدای تعالی کسی را که در اسلام سهمی دارد با کسی که سهمی ندارد ، یکسان قرار نداده است. و سهم های اسلام سه چیز است : نماز ، روزه و زکات. (دوم) هرگاه خداوند در دنیا با بنده ای دوستی کرد ، روز قیامت او را به دیگری واگذار نمی کند. (سوم) هر که قومی را دوست بدارد ، خداوند او را با آن قوم محشور گرداند. و (بر مطلب) چهارم اگر قسم بخورم ، امیدوارم که گناه نکرده باشم (و آن این که) هر گاه خداوند در دنیا (عیب) بنده ای را پوشاند ، روز قیامت نیز آن را می پوشاند.

آنچه اسلام را نابود می کند

121. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ چیز مانند بخل ، اسلام (مسلمان) را پایمال نمی کند.

حرمت مسلمان

122. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه چیز مسلمان ؛ خون ، آبرو و مال او بر مسلمان حرام است.

خوشا به حال آن که اسلام آورد

123. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که به سوی اسلام هدایت یافته و زندگی اش در حد کفاف و قانع است.

آنچه برای هر مسلمان لازم است

124. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز بر هر مسلمانی لازم است : غسل روز جمعه ، مسواک زدن و استعمال بوی خوش.

مسلمان کیست؟

125. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمان کسی است که مسلمانان از دست و زبانش درامان باشند.

126. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمان برادر مسلمان است ؛ بر او ستم روا نمی دارد و (به دشمن) تسلیمش نمی کند.

127. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمان ، آیینه مسلمان است ؛ هر گاه چیزی روی او دید ، باید برگیرد.

مسلمانان کیانند؟

128. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمانان در برابر دیگران ، یک دست (متحد) هستند.

129. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمانان برادر یکدیگرند ؛ کسی را بر دیگری جز به تقوا برتری نیست.

130. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمانان (باید) به شروط خویش مادامی که مطابق حق است ، وفادار باشند.

بهترین مسلمانی

131. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مسلمان کسی است که مسلمانان از دست و زبانش در سلامت و امان باشند و بهترین مؤمنان خوش اخلاق ترین آنهاست.

132. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ناسزا و ناسزاگویی از اسلام به دورند. و بهترین مسلمان کسی است که اخلاقش نیکوتر باشد.

133. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مسلمانان ، کسی است که مسلمانان از دست و زبانش در آسایش باشند.

134. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از میان شما اسلام آن کس بهتر است که اخلاقش نیکوتر است در صورتی که (در کار دین) دانا باشد.

135. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در شگفتم از مسلمان (راستین) ؛ هر گاه گرفتاری برایش پیش آید ، عبرت گیرد و شکیبایی نماید و هر گاه خیری بدو رسد ، خداوند را ستایش نموده و سپاس گزارد.

136. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نشانه خوب بودن اسلام کسی این است که چیزی را که به او مربوط نیست رها کند (فضولی نکند).

خدا به خاطر مسلمان نیکوکار بلا را دفع می نماید

137. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به احترام یک مسلمان نیکوکار ، بلا را از اهل خانه صد همسایه اش دور می نماید.

نام

نامهای نیکو

138. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نام نیک ، ملایمت و اعتدال ، جزئی از بیست و چهار جزا نبوّت است.

139. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نام نیک ، جزئی از هفتاد و پنج جزا نبوّت است.

اطعام کردن

تشویق به اطعام کردن

140. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذایتان را طعام پرهیزکاران و نیکی هایتان را برای مؤمنان قرار دهید.

141. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیبا سخن بگوی و طعام و غذا عطا کن.

آداب اطعام کردن

142. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از آن چیزی که خودتان نمی خورید به مستمندان اطعام نکنید.

فضیلت غذا دادن به گرسنه

143. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر مسلمانی ، مسلمان برهنه ای را بپوشاند ، خدای تعالی او را از پارچه های سبز بهشتی می پوشاند. و هر مسلمانی ، مسلمان گرسنه ای را سیر نماید ، روز قیامت خدای تعالی او را از میوه های بهشتی اطعام می دهد. و هر مسلمانی ، مسلمان تشنه ای را سیراب نماید ، روز قیامت خدای تعالی به او از شراب سربسته بنوشاند.

144. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه در راه خدا یک لقمه غذا دادن به برادر مسلمانی در نزد من از یک درهم صدقه دادن محبوب تر است و هر آینه در راه خدا یک درهم عطا کردن به برادر مسلمانی در نزد من از ده درهم صدقه محبوب تر است. و نیز ده درهم عطا کردن در نزد من از آزاد کردن یک بنده محبوب تر است.

145. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ کاری بهتر از سیر کردن شکم گرسنه نیست.

146. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مسلمان گرسنه ای را اطعام کند ، خداوند از میوه های بهشتی او را اطعام نماید.

پوزش خواهی

پوزش خواهی

147. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند عذر هر کس را تا سن شصت سالگی می پذیرد.

پرهیز از کاری که موجب عذر خواهی می شود

148. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از هر کار عذر داری بپرهیز.

تشویق به پذیرفتن عذر ، عذرخواه

149. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاک دامن باشید تا زنانتان پاک دامن باشند ؛ به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند ؛ و هر کس از چیزی که از ناحیه او به برادر مسلمانش رسیده ، عذر به درگاه او آورد ولی برادر مسلمان عذر او را نپذیرد ، (روز قیامت) بر حوض من وارد نمی شود.

150. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نسبت به زنان مردم پاک دامنی پیشه کنید تا زنانتان پاک دامن باشند ؛ به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی نمایند ؛ و هر کس از برادرش عذرخواهی نمود ، او باید بپذیرد ؛ چه حق باشد چه باطل ، و گرنه ، (روز قیامت) بر حوض من وارد نمی شود.

151. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هرکه عذرخواهی کننده را نپذیرد ؛ راست باشد یا دروغ ، به شفاعت من نایل نمی شود.

152. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که برادرش عذر به درگاه وی آورد ، باید بپذیرد ؛ چه حق باشد یا باطل ، اگر چنین نکرد ، بر سر حوض کوثر نزد من نمی آید.

153. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ کس بیش از خداوند ستایش را دوست ندارد. و هیچ کس بیش از خداوند عذرپذیر نیست.

غنیمت شمردن

آنچه سزاوار غنیمت شمردن است

154. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج چیز را پیش از پنج چیز غنیمت شمار : جوانی را پیش از پیری ، سلامتی را پیش از بیماری ، بی نیازی را پیش از نیازمندی ، فراغت را پیش از اشتغال و زندگی را پیش از مرگ.

155. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هنگام

رقّت و نرمی دل ، دعا را غنیمت شمارید ؛ زیرا رقّت قلب ، مایه رحمت است.

156. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای مؤمن مبتلا و گرفتار را غنیمت شمارید.

میانه روی

میانه روی

157. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (نه افراط و ونه تفریط بلکه) راهی میان آن دو ؛ زیرا بهترین کارها ، میانه روی است.

158. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تانّی ، میانه روی و نیک نامی (یا خوش رویی) ، جزیی از بیست و چهار جزا پیغمبری است.

159. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که میانه روی کند ، فقیر نمی شود.

160. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نام نیک ، ملایمت و اعتدال ، جزئی از بیست و چهار جزا نبوّت است.

161. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه زیباست! اعتدال هنگام بی نیازی ؛ چه زیباست! اعتدال هنگام نداری ؛ و چه زیباست! اعتدال در عبادت.

تشویق به میانه روی

162. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! میانه رو باشید ، میانه رو باشید ؛ زیرا خدای تعالی (ازمیانه روی) ملول نمی گردد تا این که شما ملول شوید.

نتیجه میانه روی

163. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میانه روی در خرج کردن ، نصف معیشت (زندگی داری) ، دوستی با مردم ، نصف عقل و زیبایی پرسش ، نصف علم است.

164. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میانه روی ، نصف معیشت و خوش اخلاقی ، نصف دین داری است.

165. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که (در کار خیر) سبقت می گیرد و آن که اعتدال را رعایت می نماید ، هر دو بدون حساب به بهشت وارد می شوند ولی آن که به خویشتن ستم نموده ، به آسانی حساب رسی گردیده سپس به بهشت می رود.

166. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که مشورت نماید ، پشیمان نمی گردد و آن که میانه روی کند ، فقیر نمی شود.

167. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که اندازه نگه دارد ، خداوند روزی اش دهد. و هر که اسراف نماید ، خداوند او را محروم سازد.

168. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که میانه روی کند ، خداوند بی نیازش سازد. و هر که اسراف نماید ، خداوند فقیرش می کند. و هر که فروتنی نماید ، خداوند او را بالا برد. و هر که ستمگری کند ، خداوند او را درهم کوبد.

خوردن

از آداب سفره

169. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانند بندگان غذا می خورم و مانند آنان (بر زمین) می نشینم.

170. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خادمتان غذایی برایتان بیاورد که خود تهیه کرده و دودش را خورده ، باید او را هم نشین خود سازید و یا این که از آن غذا یک یا دو لقمه به او بدهید.

171. پیامبر خدا صلی الله علیه

وآله : غذا خوردن در بازار ، نشانه پستی است.

172. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذا خوردن با خدمتکار ، نشانه فروتنی است.

173. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذایتان را سرد نمایید تا برای شما برکت داشته باشد.

174. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با هم غذا بخورید و پراکنده نشوید ؛ زیرا غذای یک نفر برای دو نفر و غذای دو نفر برای سه و چهار نفر کافی است. با هم غذا بخورید و پراکنده نشوید ؛ زیرا برکت با جماعت است.

175. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که غذا بخورد در حالی دیگری بدو می نگرد و به او چیزی ندهد ، به بلایی گرفتار آید که درمان نداشته باشد.

کم خوری

176. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آدمی ظرفی را پر نمی کند که بدتر از شکم باشد. برای آدمیزاد خوراکی که او را برپا دارد کافی است.

آثار پرخوری

177. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پرخوری ، دل را سخت می کند.

178. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : علاقه به دنیا ، غم و اندوه را بسیار می کند و پرخوری ، دل را سخت می گرداند.

179. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به پر خوردن و آشامیدن عادت داشته باشد ، دلش سخت گردد.

180. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که کم خوری کند ، بدنش سالم ماند ، و هر که پر خوری کند ، بدنش بیمار و دلش سخت گردد.

شام بخورید هر چند به اندازه مشتی خرما باشد

181. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شام بخورید هر چند به اندازه مشتی خرما باشد ؛ زیرا شام نخوردن ضعف و پیری می آورد.

نتیجه پاکیزگی غذا

182. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاکیزگی غذا ، خود غذا را و (نیز) ، دین و روزی را زیاد می کند.

غذای سخاوتمند دوا است

183. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذای سخاوتمند ، دوا و غذای بخیل ، درد است.

فضیلت غذاخور سپاس گزار

184. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا! غذاخور سپاسگزار ، پاداشش بیشتر از روزه دار شکیبا باشد.

185. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذاخور شکرگزار ، به منزله روزه دار شکیباست.

محرمات خوردن

186. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که در ظرف نقره و طلا می خورد و می آشامد ، همانا آتش جهنم را غرغره کرده (و در شکم خود فرو می برد).

خدا

مشاهده خدا

187. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جبرئیل پرسیدم : آیا پروردگارت را می بینی؟ گفت : بین من و او هفتاد پرده نورانی وجود دارد که اگر نزدیک ترین آنها را مشاهده کنم ، آتش می گیرم.

صفات خداوند

188. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بزرگوار است و بزرگواری را دوست دارد.

189. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی نمی خوابد و خواب بر او روا نیست ؛ قسمت (یا میزان) را پایین و بالا می برد ؛ طاعت شبانه قبل از طاعت روزانه و نیز طاعت روزانه قبل از طاعت شبانه به پیشگاهش برده می شود ؛ پرده او از جنس نور است که اگر پرده کنار زند ؛ عظمت و انوار جلوه خداوندی اش هر آنچه از مخلوقاتش بدو چشم گشاید ، خواهد سوخت.

190. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : کبریا (بزرگی) ردای من است. هر کس درباره ردایم با من بستیزد ، او را درهم می کوبم.

خداوند خالق است

اشاره

191. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر آن آبی را که از آن فرزند به وجود می آید بر روی سنگی بریزی ، خدای تعالی از همان سنگ ، فرزند بیرون می آورد و به تحقیق ، خدای تعالی کسی را که خود خالق اوست می آفریند.

خداوند غیرتمند است

192. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچکس غیرتمندتر از خدا نیست.

خداوند قدرتمند است

193. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قدرت خداوند بر تو بیشتر از قدرت تو نسبت به خداست.

خداوند ستایش را دوست دارد

194. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ کس بیش از خداوند ستایش را دوست ندارد. و هیچ کس بیش از خداوند عذرپذیر نیست.

همه چیزها از ناحیه خداست

195. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه چیزها ؛ چه نیک چه بد ، از ناحیه خداست (خوب و بد را خدا آفریده است).

هنگامی که خداوند چیزی را اراده نماید

196. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند آفرینش چیزی را اراده نماید ، هیچ چیز دیگر نمی تواند مانع او شود.

197. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بخواهد کاری انجام شود ، عقل خردمندان را سلب می کند (تا اندیشه مخالف نداشته باشند).

198. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده ای حکمی کند ، هیچ چیز نمی تواند قضا و حکم او را تغییر دهد.

199. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند تحقق امری را اراده نماید ، عقل مردان را می گیرد تا فرمان خود را به انجام رساند. وقتی که آن را انجام داد ، عقل آنان را بازمی گرداند در حالی که برای آنان پشیمانی به جا مانده است.

ترغیب به گرامی داشتن سلطان خدایی

200. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به قدرت الهی توهین کند ، خداوند او را خوار سازد. و هر که قدرت الهی را بزرگ شمارد ، خداوند او را گرامی دارد.

امامت

حدیث ثقلین

201. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اما بعد ، هان ای مردم! همانا من بشری هستم که نزدیک است فرستاده پروردگارم (برای گرفتن جانم) پیش من آید تا این که او را اجابت نمایم در حالی که من دو چیز گرانبها را میان شما می گذارم : یکی از آن دو ، کتاب خدا (قرآن) ؛ که در آن هدایت و نور (آگاهی) است ؛ هر کس بدان چنگ زند و بدان دست یازد ، راه هدایت خواهد پیمود و هر کس آن را خطا پندارد ، گمراه خواهد شد. بنابراین ، کتاب خدا را بگیرید و بدان چنگ زنید و (دومی) اهل بیت (و عترت) من ؛ که درباره اهل بیتم خدا را یادآورتان می شوم (و تاکیداً) درباره اهل بیتم خدا را یادآورتان می شوم.

202. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو چیز را در میان شما گذاشتم که با وجود آنها ، هرگز گمراه نمی شوید : کتاب خدا ، وسنت و روش من ، که آن دو از یکدیگر جدا نمی گردند تا بر سر حوض به من برسند.

بهترین پیشوایان

203. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین پیشوایان شما ، کسانی هستند که آنان را دوست دارید و آنان نیز ، شما را دوست دارند ؛ بر آنان درود می فرستید و آنان نیز ، بر شما درود می فرستند. و بدترین پیشوایان شما ، کسانی هستند که آنان را دشمن دارید و آنان نیز ، شما را دشمن دارند.

فضیلت پیشوای عادل

204. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در پیشگاه خداوند ، شخصی برتر از آن پیشوایی نیست که گفتارش راست و حکومتش عادلانه باشد.

ظهور امام زمان

205. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه زمین از ظلم و تجاوز (دشمنی) پُر خواهد شد آن گاه مردی از اهل بیت من ظهور می کند تا این که زمین را از قسط و عدل پُر می نماید آن چنان که از ظلم و تجاوز پُر شده بود.

206. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیوسته گروهی از امت من بر حق استوارند تا این که امر الهی فرا رسد.

فرمانروایان ستمگر

207. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (در آینده) پیشوایانی بر شما حکومت می کنند که روزی هایتان را تصرف می نمایند ؛ با شما سخن به دروغ می گویند ؛ بد عمل می کنند ؛ از شما خشنود نگردند تا این که کار بدشان را نیک بشمارید ؛ دروغشان را تصدیق کنید. بنابراین ، مادامی که به حق گردن نهادند ، شما نیز حقشان را عطا کنید ولی اگر تعدّی نمودند ، هر که در این راه کشته شود ، شهید است.

208. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت عذاب پیشوای ستمگر از همه مردم سخت تر است.

امان دادن

نشانه امان دادن

209. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که تو را سرزنش نمود ، تو را (از کینه خویش) ایمن ساخته است.

امانتداری

امانتداری

210. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امانت را به صاحبش برگردان ، و خیانت را با خیانت پاسخ نده.

211. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دارای چهار ویژگی هستی ، دیگر به نداری دنیا غم مخور : راستی در گفتار ، امانت داری ، اخلاق نیکو و پاکی در خوراک.

آثار امانتداری

212. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امانت مایه جلب روزی و خیانت مایه جلب فقر است.

مجالس امانت است

213. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همنشینان در برابر امانت خدای تعالی با همدیگر اختلاط می نمایند. بنابراین ، بر یکی روا نیست که راز دیگری را افشا کند.

214. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه سخنی (رازی) از زبان کسی فاش گشته و سپس متوجه اطراف شد ، آن سخن نزد شما امانت است.

کسی که امانتدار نباشد ایمان ندارد

215. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که امانت دار نیست ، ایمان ندارد.

امت

امت

216. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی دو شمشیر (جنگ) را بر این امت (مسلمانان) جمع نمی نماید : شمشیری (جنگی) از خودشان و شمشیری (جنگی) از ناحیه دشمن. (هر گاه گرفتار جنگ با دشمن خارجی شدند ، نزاع های داخلی را کنار گذاشته و متحد می شوند).

نیکان امت

217. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین امت من ، تندخویانی هستند که هر گاه به خشم آیند ، (زود) باز گردند.

218. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین امت من ، دانشمندان آن و بهترین دانشمندان آن ، بردبارترین آنهاست.

219. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین امت من ، دانشمندان آن و بهترین دانشمندان آن ، مهربان ترین آنهاست.... هان! دانشمند مهربان ، روز قیامت می آید و در حالی که همچون ستاره درخشان نور می دهد ، مابین مشرق و مغرب را می پیماید.

220. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین امت من ، کسی است که (مردم را) به سوی خدای تعالی بخواند و بندگان خدا را دوستدار او گرداند.

221. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین افرادامّت من آنهایند که به دنیا بی اعتناترند و به آخرت مشتاق تر.

222. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگان امت من آنهایی هستند که نه چنان بهره مندند تا طغیان کنند و نه چنان درمانده اند تا گدایی کنند.

بدان امت

223. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین امت من ، کسی است که عهده دار قضاوت شود ؛ اگر (امر) بر او مشتبه شود ، مشورت ننماید ؛ اگر به صواب برسد گردن فرازد ؛ و اگر خشمگین شد ، درشتی کند و نویسنده ی بدی ، مانند عمل کننده به آن است.

224. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدان امت من ، پرگویان پرچانه ی پرمدعایند و نیکان امت من ، خوش اخلاق ترین آنهاست.

امت ناشایسته

225. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی امتی را که حق ضعیفان خود را عطا نمی کنند ، تقدیس نمی نماید.

نخستین چیزی که از میان این امت می رود

226. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نخستین چیزی که از دینتان از دست می دهید ، امانت ، و آخرین چیز نماز است.

227. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نخستین چیزی که از میان این امت برچیده می شود ، حیا و امانت است.

نگرانی پیامبر درباره امتش

228. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جمله چیزهایی که بیش از هر چیز از (گرفتاری) امتم به آنها بیمناکم ؛ شکم پرستی ، پرخوابی ، تنبلی و ضعف یقین است.

229. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : ترسناک ترین چیزی که بر امتم از آن هراس دارم ، هوس و آرزوی دراز است.

230. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ترسناک ترین چیزی که از آن بر امت خود بیمناکم ، شرک به خداست. هان! نمی گویم که آنها خورشید و ماه و بت می پرستند بلکه (به خاطر) کارهایی که برای غیر خدا انجام می دهند و گرفتار شهوت پنهانی می گردند.

231. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ترسناک ترین چیزی که از آن بر امت خود بیمناکم ، پیشوایان گمراه کننده است.

232. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ترسناک ترین چیزی که از آن بر امت خود بیمناکم ، عمل قوم لوط است.

233. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من پس از خودم از سه کار امتم بیمناکم : لغزش دانشمند ، فرمان ستمگر و پیروی هوس.

234. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای امت من! از ندانسته هایتان بیم ندارم ولی دقت کنید که درباره دانسته هایتان چگونه رفتار می نمایید؟.

235. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه من درباره شما از فتنه آسایش بیشتر از فتنه تنگ دستی هراسانم ؛

شما به فتنه تنگ دستی مبتلا شدید و شکیبایی نموید (ولی باید مواظب باشید که) دنیا شیرین و سرسبز و خرم (فریبنده) است.

236. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره امتم از اراذل و اوباشی که آنان را بکشند و نیز از دشمنی که آنان را پامال کند ، بیم ندارم ولیکن درباره امتم از پیشوایان گمراه می ترسم که اگر اطاعت شان کنند ، گمراهشان می نمایند و اگر نافرمانی شان کنند ، به قتلشان می رسانند.

237. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر امت خودم جز درباره ضعف یقین (ایمان) بیم ندارم.

238. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از هیچ فتنه ای ترسناک تر از زنان و شراب ، بر امت خود بیم ندارم.

239. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره شما از فقر بیم ندارم ولیکن از ثروت اندوزی شما می ترسم و نیز درباره شما از خطا بیم ندارم ولیکن از (گناهان) و کارهای عمدی شما می ترسم.

برای هر امتی امتحانی است

240. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای هر امتی امتحانی است و امتحان امت من در مال و دارایی می باشد.

حکایت امت من

241. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت امت من ، مانند باران است که معلوم نیست (آیا) آغازش بهتر است یا پایانش؟.

چیزهایی که دامن گیر امت من است

242. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز دامن گیر امت من است : بدگمانی ، حسد و فال زدن. هر گاه گمان بردی ، آن را حق نپندار ؛ هر گاه حسد ورزیدی ، از خداوند آمرزش بخواه ؛ و هر گاه فال زدی ، به آن اعتنا نکن و به کار خود بپرداز.

آرزو

آرزو رحمت است

243. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امید و آرزو برای امت من رحمتی از ناحیه خدا می باشد ؛ زیرا اگر آرزو نبود ، هیچ مادری فرزندش را شیر نمی داد و هیچ درختکاری ، درختی نمی کاشت.

آرزو و مرگ

244. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر اجل و راه آن را ببینی ، آرزو و دل خوشی آن را دشمن می داری.

245. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به اجل و راه آن بیندیشید ، هر آینه آرزو و دلخوشی آن را دشمن می دارید.

کسی که همه توان خود را در آرزوهایش به کار گیرد

246. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیان کارترین مردم کسی است که همه توان خود را برای رسیدن به آرزوهایش به کار گیرد و در حالی که روزگار او را در تحقق آرزوها یاری نکرده با دست خالی از دنیا برود و در پیشگاه خدای تعالی بدون حجت و دلیلی حاضر گردد.

پرهیز دادن از آرزوهای باطل

247. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما آرزویی می کند ، در آن بیندیشد ؛ زیرا نمی داند که کدام یک از آرزوهایش برای او مقدر شده است.

248. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که برای امت من به اندازه یک شب ، گرانی را آرزو نماید ، خداوند چهل سال عملش را تباه می سازد.

نتایج آرزوی دراز

249. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از اهمال کاری و آرزوی طولانی بپرهیزید ؛ زیرا آنها عامل نابودی امّتها هستند.

امنیت

امنیت

. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امنیت و سلامتی ، دو نعمتی است که بسیاری از مردم در آن مغبونند.

پیامبران

ویژگی های پیامبران

251. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چشمانم می خوابد ولی دلم به خواب نمی رود.

252. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج چیز از روش های پیامبران است : حیا ، بردباری ، حجامت ، مسواک و عطر زدن.

253. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی ، هیچ پیامبری را به غیر لغت (و زبان) قومش مبعوث نفرموده است.

حکایت رسول خدا

254. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت من و شما ، همانند مردی است که آتشی افروخت وقتی پروانه ها و ملخ ها می خواستند در آن بیفتند ، او آنها را دور می کرد. و من نیز کمربندهای شما را گرفته ام تا در آتش نیفتید ولی شما از دست من درمی روید.

انتظار

انتظار گشایش

255. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با شکیبایی در انتظار فرج بودن ، عبادت است.

256. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انتظار گشایش از ناحیه خداوند ، عبادت است. و هر کس به روزی اندک خشنود باشد ، خداوند به وسیله عبادت اندک از او خشنود می گردد.

انتقام

کسانی که سزاوار نیست از آنها انتقام بگیرند

257. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کس از سه کس انتقام نمی گیرد : آزاد از بنده ، دانا از نادان و توانا از ناتوان.

از کسی که به تو بدی کرده دادخواهی کن

258. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نسبت به کسی که به تو نیکی کرده ، فروتن باش هر چند غلام حبشی باشد. و از کسی که به تو بدی کرده ، دادخواهی کن هر چند که آزاد قرشی باشد.

انسان

ارزش انسان

259. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز انسان ، چیزی از هزار مثل خودش بهتر نیست.

انفاق

انفاق

260. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به گدا چیزی بده هر چند با اسب نزد تو آید و مزد کارگر را قبل از خشکیدن عرقش عطا کن.

261. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (خطاب به یک زنی فرمود : ) بی حساب ، انفاق کن وگرنه ، خداوند نیز (نعمت هایش را) بر تو حساب می کند. و بخل ورزی نکن وگرنه ، خداوند نیز بر تو بخل ورزد.

262. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخشش کن و تنگ نگیر که بر تو تنگ گیرند.

263. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر مسلمانی ، مسلمان برهنه ای را بپوشاند ، خدای تعالی او را از پارچه های سبز بهشتی می پوشاند. و هر مسلمانی ، مسلمان گرسنه ای را سیر نماید ، روز قیامت خدای تعالی او را از میوه های بهشتی اطعام می دهد. و هر مسلمانی ، مسلمان تشنه ای را سیراب نماید ، روز قیامت خدای تعالی به او از شراب سربسته بنوشاند.

انفاقی که بیشترین اجر را دارد

264. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دیناری را در راه خدا ، دیناری را برای آزاد کردن بنده ای ؛ دیناری را به فقیر ؛ و دیناری را به خاندان خود انفاق می کنی. اما (بدان) آنچه را به خاندان خود انفاق می نمایی ، پاداشش بیشتر است.

265. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند به یکی از شما خیری ارزانی داشت ، ابتدا آن را برای خود و خاندانش مصرف نماید.

تشویق به انفاق

266. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دستها سه گونه است : دست خدا که از همه دستها بالاتر است ، دست بخشنده که زیر دست خدا است و دست گدا که پایین تر است. بنابراین ، بخشش کن و خود را وامانده ننما.

267. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند کسی را که از زیادی در گفتار خودداری نماید و مازاد مالش را انفاق نماید.

268. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در دست فقیر ، چیزی بگذار هر چند سُم سوخته باشد.

269. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه در راه خدا یک لقمه غذا دادن به برادر مسلمانی در نزد من از یک درهم صدقه دادن محبوب تر است و هر آینه در راه خدا یک درهم عطا کردن به برادر مسلمانی در نزد من از ده درهم صدقه محبوب تر است. و نیز ده درهم عطا کردن در نزد من از آزاد کردن یک بنده محبوب تر است.

270. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کدام از شما بتواند با جامه ای برادر مؤمنش را بپوشاند ، این کار را انجام دهد.

نتیجه انفاق

271. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خود را از آتش جهنم برحذر دارید هر چند با بخشش پاره خرمایی ، اگر آن هم نبود پس با اهدای سخنی نیکو.

272. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به خاطر یک لقمه نان و یک مشت خرما و مانند آن که به فقیر داده می شود ، سه نفر را به بهشت می برد ؛ صاحبخانه را که فرمان داده ، زنی که آن را آماده ساخته

و خادمی که آن را به کام فقیر رسانده است.

273. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عطا به مستمندان از مرگ بد محافظت می کند.

دعای ملائکه برای انفاق کننده

274. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! خورشید طلوع نمی کند مگر این که دو فرشته از دو سوی آن می گویند : خدایا! انفاق کننده را زودتر عوض ده و بازدارنده (بخیل) را زودتر تلف رسان.

فضیلت انفاق در حال حیات

275. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر مرد در حیاتش یک درهم صدقه دهد ، برای او از صدقه دادن یک صد درهم هنگام مرگ بهتر است.

ارزش انفاق هنگام سلامتی

276. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درهمی را که مرد در حال سلامتی انفاق می کند ، بهتر از آزاد کردن بنده به هنگام مرگ است.

اولیاء خدا

اولیاء خدا

277. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا! ژولیده ی غبارآلود که دو لباس کهنه دارد و چشم مردم از او بیزار است ، اگر از جانب خدا (بر تحقق امری) قسم بخورد ، خداوند (به خاطر او) ، آن امر را محقق می سازد.

توهین کردن

توهین کردن

278. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوارترین مردم کسی است که آنان را خوار کند.

خاندان

حکایت خاندان من

279. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت خاندان من ، مانند کشتی نوح است که هر کس سوار آن شود ، نجات یابد و هر کس از آن بازماند ، غرق شود.

اهل و عیال

اهل و عیال

280. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کمی عیال ، یکی از دو آسایش است.

281. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وای! بر کسی که به نیکی عیالش را ترک کند و به بدی نزد پروردگارش رود.

کمی عیال

282. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوراندیشی ، نصف زندگانی ؛ مهر و دوستی ، نصف عقل ؛ غم و اندوه ، نصف پیری ؛ و کمی عیال بخشی از آسایش است.

نتیجه نیکی به آنهایی که سرپرستی می کند

283. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس از امت من ، سه دختر یا سه خواهر را سرپرستی نماید و به آنان نیکی کند ، (روز قیامت) آنان برای او پوششی از آتش جهنم می گردند.

فضیلت انفاق مرد بر خاندانش

284. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انفاق (خرجی) مرد بر خاندانش ، صدقه محسوب می گردد.

نکوهش سخت گیری بر عیال

285. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که خداوند به او روزی فراوان عطا فرموده ولی او بر عیال خود سخت بگیرد ، از ما نیست.

روزها

روزها

286. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انسان همیشه میان دو روز واقع است ؛ روز گذشته که اعمال آن محاسبه و بر آن مُهر زده شده است و روز آینده که نمی داند و شاید بدان نرسد.

آزردن

آزردن

287. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت در پیشگاه خداوند عذاب کسی که در دنیا مردم را بیشتر آزار رسانده ، سخت تر است.

پرهیز از اذیت کردن

288. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فروتنی کنید که فروتنی یک امر قلبی است و نباید مسلمانی ، مسلمان دیگر را آزار دهد.

آزردن مؤمن

289. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که از گناه توبه می کند مانند کسی است که اصلاّ گناه ندارد و کسی که از گناه آمرزش خواهد در حالی که اصرار بر گناه دارد مانند کسی است که پروردگارش را مسخره می نماید. و هر کس مسلمانی را آزار دهد ، به اندازه نخلستانها ، گناه بر او نوشته می شود.

290. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مسلمانان را در راه هایشان بیآزارد ، لعنت آنان بر او واجب است.

291. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مسلمانی را بیآزارد ، مرا آزرده است. و هر که مرا بیآزارد خداوند را آزرده است.

تشویق به دفع آنچه موجب آزار می شود

292. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آزار از راه مسلمانان دور کن.

293. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آزار و اذیت (و موانع پیشرفت) را از سر راه مسلمانان برطرف کن.

شکیبایی بر آزار دیدن در راه خدا

294. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه در راه خدا آزار شدم آن هنگامی که (هنوز) کسی آزار ندیده بود. و در راه خدا ترسیدم آن هنگامی که (هنوز) کسی نترسیده بود. و هر آینه سی روز و شب بر من می گذشت که من و بلال غذایی جز به اندازه ای که در زیر بغل پنهان می شد ، نداشتیم.

295. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ کس به اندازه من در راه خداوند اذیت نشده است.

نتیجه آزردن

296. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آزار رسانی در آتش جهنم است.

نتیجه بر طرف کردن اسباب اذیت

297. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اسباب اذیت و آزار از راه مسلمانان برطرف ساز تا نیکی های تو افزایش یابد.

298. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه مردی را در حال گردش در بهشت دیدم ، بخاطر درختی را که به مردم آزار می رسانده ، از سر راه بریده بود.

299. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردی که شاخه تیغی را از سر راه بردارد ، خداوند عزّوجلّ گناهان گذشته و آینده او را بیامرزد.

300. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر سر راه ، شاخه درختی بود که مردم را آزار می رساند ، مردی آن را کنار زد و به همین خاطر وارد بهشت گردید.

301. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که سنگی را از سر راه بردارد ، حسنه ای برایش ثبت می شود.

ایمان

حقیقت ایمان

302. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی حقیقتی دارد و بنده ای به حقیقت ایمان دست نمی یابد تا این که بداند آنچه نصیبش شده ممکن نبود که بدو نرسد و آنچه از آن محروم شده ممکن نبود که بدو برسد (به مقام تفویض الامر الیه رسیده باشد).

303. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (حقیقت) ایمان ، شکیبایی و بخشش است.

304. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (مراتب) ایمان ، شناخت قلبی ، اعتراف زبانی و رفتار ظاهری است.

305. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اسلام یک امر ظاهری و آشکار است ولی ایمان یک امر قلبی و باطنی است.

306. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان دو نیمه است : نیمی در شکیبایی و نیمی در سپاس

گزاری است.

307. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان با آرزو کردن محقق نمی شود ولیکن ایمان (واقعی) آن است که در قلب جای گیرد و عمل آن را تصدیق نماید.

308. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ یک از شما مؤمن نیست مگر این که دوست بدارد برای برادر خویش آنچه را که برای خود دوست می دارد.

309. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده به حقیقت ایمان نمی رسد مگر این که زبانش را حفظ نماید.

310. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده به حقیقت ایمان نمی رسد مگر این که بداند آنچه بدو رسیده یا نرسیده از روی تقدیر است.

311. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان بنده ای استوار نگردد تا این که دل او محکم شود و دل او محکم نمی شود تا این که زبانش اصلاح گردد.

312. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ یک از شما حقیقت ایمانش را کامل نکند تا این که زبانش را حفظ نماید.

نقش عمل در ایمان

313. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان بدون عمل و عمل بدون ایمان ، پذیرفته نیست.

ارکان ایمان

314. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنچ چیز از لوازم ایمان است که هر کس نداشته باشد ، ایمان ندارد : تسلیم در برابر فرمان خداوند ؛ به قضای الهی خشنود بودن ؛ تفویض کارها به خداوند ؛ توکل بر خداوند ؛ و شکیبایی هنگام صدمه نخستین.

بهترین ایمان

315. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ایمان آن است که مردم از تو در امان باشند (یا مردم تو را امین شمارند) و بهترین اسلام آن است که مردم از دست و زبان تو در آسایش باشند.

316. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ایمان به خدا ، این است که یقین بدانی هر کجا باشی ، خدا با تو است.

317. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ایمان ، این است که دوستی و دشمنی ات برای خدا باشد ، زبانت را در یاد خدا بکارگیری ، آنچه برای خود می پسندی برای دیگران بپسندی ، آنچه برای خود روا نداری برای دیگران روا نداری و سخن نیک بگویی یا خاموش باشی.

318. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ثمره ایمان شکیبایی و گذشت است.

ایمان و عمل همراه یکدیگرند

319. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان و عمل همراه یکدیگرند و هر یک بدون دیگری درست نیست.

شرم و ایمان

320. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا و ایمان ، همیشه همراه یکدیگرند ، هرگاه یکی نباشد ، دیگری نیز نخواهد بود.

فارس و ایمان

321. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر ایمان در ثریّا باشد ، هر آینه مردانی از فارس بدان می رسند.

آنچه از لوازم ایمان است

322. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز از لوازم ایمان است : آن که هنگام خشم ، به باطل نیفتد ؛ آن که هنگام رضایت ، از حق دور نگردد ؛ و آن که هنگام قدرت ، در مال دیگری تصرف نکند.

323. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز نشانه ایمان است : بخشش به هنگام تنگ دستی ؛ اهدای سلام به دانشمند ؛ و رعایت عدالت (حتی) نسبت به خود.

324. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز نشانه ایمان حقیقی است : بخشش به هنگام تنگ دستی ؛ عدالت ، (حتی) نسبت به خود ؛ و بذل علم برای دانش آموز.

325. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا و لکنت زبانی ، دو شعبه ای از ایمان و بدزبانی و بیان (شیرین زبانی) ، دو شعبه ای از نفاق و دورویی می باشند.

کسی که حلاوت ایمان را می چشد

326. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : سه ویژگی در هر که باشد ، شیرینی ایمان را خواهد چشید : خداوند و پیامبرش را بیشتر از همه دوست داشته باشد ؛ دیگری را به خاطر خدا دوست بدارد ؛ و پس از آن که خداوند او را از کفر نجات بخشید ، بازگشت به کفر را نپسندد هم چنان که افتادن در آتش را نمی پسندد.

آنچه با ایمان سازگار نیست

327. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو ویژگی در مؤمن جمع نمی شود : بخل و دروغ.

آنچه ایمان را کامل می کند

328. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی در هر که باشد ایمانش کامل است : مردی که در راه خدا از سرزنش ملامت گیر بیم ندارد ، در کارش ریا نمی کند و اگر در برابر دو کار قرار گیرد که یکی برای دنیا و دیگری برای آخرت باشد ، کار آخرت را بر کار دنیا ترجیح می دهد.

329. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی در هر که باشد ، صفات ایمان در او کامل است : آن که هنگام رضایت ، در باطل نیفتد ؛ هنگام خشم ، از حق بیرون نشود ؛ و هنگام قدرت ، به حقوق دیگران تجاوز نکند.

330. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که سه چیز را داشته باشد ، مستحق پاداش گردیده و ایمانش کامل می شود : اخلاق خوش ، که به واسطه آن در بین مردم زندگی کند ؛ پارسایی ، که او را از محرمات الهی بازدارد ؛ و بردباری ، که او را از نادانی نادان برکنار دارد.

331. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که بلا را نعمت و آسایش را مصیبت نداند ، از ایمان کامل برخوردار نیست.

332. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده بدون سه ویژگی ایمانش را کامل نمی کند : انفاق از روی تنگ دستی ، انصاف (و عدالت حتی) درباره خویش و اهدای سلام.

333. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به خاطر خدا ، دوستی ، دشمنی ، عطا و منع

نماید ، ایمانش کامل است.

تازه کردن ایمان

334. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (با گذشت زمان) ایمان در دلتان کهنه می شود چنانچه لباس کهنه می گردد. بنابراین ، از خدا بخواهید که ایمان را در دلهایتان تازه نماید.

335. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمانتان را تازه کنید ، و کلمه «لااله الا الله» را بسیار بگویید.

چشیدن طعم ایمان

336. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد مزه ایمان را بچشد ، شخصی را فقط به خاطر خدای تعالی دوست داشته باشد.

337. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد مزه ایمان را بچشد ، پس شخصی را به خاطر خداوند دوست داشته باشد.

نتیجه ایمان به تقدیر

338. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان و اعتقاد به تقدیر غم و اندوه را از بین می برد.

منفورترین مردم نزد خدا

339. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین مردم نزد خدا ، کسی است که ایمان آورد سپس کفر ورزد.

ارمغان مؤمن

340. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرگ ، ارمغان مؤمن است.

341. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ارمغان مؤمن در دنیا ، فقر است.

ارجمندی مؤمن

342. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شرافت مؤمن ، در شب زنده داری اوست و عزت وی ، در بی نیازی او از مردم است.

مؤمن کیست؟

343. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : دانش بیاموز ؛ زیرا دانش ، دوست صمیمی مؤمن ؛ بردباری ، وزیر او ؛ خرد ، راهنمای او ؛ عمل ، سرپرست او ؛ مدارا ، پدر او ؛ ملایمت ، برادر او ؛ و شکیبایی ، فرمانده لشکر اوست.

344. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را کار نیکش خوشحال و کار بدش ناراحت کند ، او مؤمن است.

345. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به خداوند و آخرت ایمان دارد ، باید سخن خوب بگوید یا خاموش باشد.

346. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به خداوند و آخرت ایمان دارد ، مسلمانی را نمی ترساند.

347. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جمله کرامت مؤمن نزد خدای تعالی این است که جامه اش پاکیزه و به اندک قانع باشد.

348. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن کسی است که مردم او را امین جان ، مال و خونشان بدانند.

349. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت مؤمن در سایه صدقه اش است.

350. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، (با پرهیزکاری) شیطان را لاغر می کند چنان که یکی از شما (با سوارکاری)در سفر شترش را لاغر می کند.

351. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن برای مؤمن مانند پایه های ساختمان است که همدیگر را استوار سازند.

352. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، برادر مؤمن است

که در هر حال نباید خیرخواهی او را ترک نماید.

353. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، سراسر منفعت است ؛ اگر همراهی اش کنی ، سودت دهد ؛ اگر با او مشورت کنی ، سودت دهد ؛ اگر شریکش شوی ، سودت دهد ؛ و همه کارهایش مایه منفعت است.

354. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، آیینه مؤمن است ، برادر مؤمن است و از پشت سر مراقب اوست.

355. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن برای مؤمن ، همانند پایه های محکم ساختمان است که همدیگر را استوار می سازند.

356. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، الفت می گیرد (زود می جوشد) و کسی که الفت نگیرد و دیگری نیز با او الفت نگیرد ، خیری در او نیست.

357. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، مورد غیرت قرار می گیرد (حمایت می شود) و غیرت خداوند شدیدتر است.

358. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : مؤمن ، در هر حال خوب است ؛ در حال جان کندن نیز خداوند را ستایش می نماید.

صفتهای مؤمن

359. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه کار نیکویت تو را شادمان و کار پلیدت تو را نگران ساخت ، (بدان که) مؤمن حقیقی هستی.

360. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشبخت ترین مردم نزد من مؤمنی است که : متعلقاتش کم ، از نماز بهره مند ، تا لقای حق بر روزی به حد کفاف صبر کند ، پروردگارش رانیکو بندگی نماید ، در بین مردم گمنام ، مرگش زود فرا می رسد ، ارثش اندک و گریندگانش کم باشد.

361. پیامبر خدا صلی الله علیه

وآله : همانا مؤمن در سایه خوش اخلاقی به مقام شب زنده داری و روزه داری دست می یازد.

362. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده مؤمن خدا ؛ بر دشمن خویش ستم نمی کند ، در راه دوست مرتکب گناه نمی شود ، امانت را ضایع نمی سازد ، حسد نمی ورزد ، طعنه نمی زند ، لعن نمی کند ، به حق اعتراف می کند هر چند در موردش از او درخواست شهادت ننمایند ، لقب های بد به کار نمی برد ، در نماز خاشع ، در زکات شتابنده ، در گرفتاری ها با وقار ، در آسایش سپاس گزار ، به آنچه دارد قانع است ، آنچه برای او نیست مدعی آن نمی گردد ، بخل او را از کار خیر بازنمی دارد ، با مردم می آمیزد تا چیزی یاد بگیرد ، با مردم سخن می گوید تا چیزی بفهمد و اگر مورد ستم و تجاوز قرار گیرد ، شکیبایی پیشه می کند تا خدای رحمان یاری رسان او باشد.

363. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن با شمشیر و زبانش به مبارزه می پردازد.

364. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن چنان است که (در راه خیر) هر چه در توان دارد می کوشد. و ناتوانی هایش را آرزو می کند.

365. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن از شنیدن (سخن) نیک سیر نمی گردد تا این که عاقبتش بهشت باشد.

366. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده ای مؤمن نیست مگر این که از نیکی آنچه برای خود دوست می دارد برای برادر مسلمانش نیز دوست بدارد.

367. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن از یک سوراخ دو بار گزیده نمی شود.

368. پیامبر خدا صلی الله

علیه وآله : هر که با نام خدا از شما پناه خواست ، پناهش دهید. و هر که با نام خدا از شما درخواست نمود ، عطایش دهید. و هر که شما را خواند ، اجابتش کنید. و هر که به شما نیکی کرد جبرانش کنید و اگر چیزی نیافتید ، برایش آن قدر دعا کنید که بدانید نیکی او را جبران کرده اید.

369. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به خداوند و آخرت ایمان دارد ، باید به همسایه اش نیکی کند. و هر که به خداوند و آخرت ایمان دارد ، باید مهمانش را گرامی بدارد. و هر که به خداوند و آخرت ایمان دارد ، باید سخن خوب بگوید یا خاموش باشد.

370. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، شریف و بزرگوار است و فاجر ، فریب کار و فرومایه است.

371. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، زیرک ، باهوش و محتاط است.

372. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، کم خرج (و کم زحمت) است.

373. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، آسان گیر و ملایم است حتی به خاطر نرمخویی او را احمق می پنداری.

374. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، مانند شتر رام شده ، آسان گیر و ملایم است ؛ اگر کشیده شود ، می رود و اگر بر سنگی خوابانده شود ، می خوابد.

375. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سزاوار است که مؤمن دارای هشت ویژگی باشد : در حوادث سخت ، باوقار ؛ هنگام بلا ، شکیبا ؛ هنگام آسایش ، سپاس گزار ؛ به روزی الهی ، قانع باشد

؛ بر دشمنان ستم نکند ؛ مزاحم دوستان نشود ؛ تنش در زحمت باشد و مردم از دست او در آسایش باشند.

بزرگی مؤمن

376. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، نزد خداوند از برخی فرشتگان گرامی تر است.

فضیلت مؤمن

377. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کار مؤمن ، شگفت انگیز است ؛ زیرا همه کارهایش (هر چه پیش آید) برایش خیر است و این مسئله فقط برای مؤمن چنین است ؛ اگر آسایش و خوش بختی برایش پیش آید ، سپاس گزاری کند و این ، برای او خیر است و اگر ناگواری و بدبختی برایش پیش آید ، شکیبایی کند و این نیز ، برای او خیر است.

378. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نزد خداوند ، چیزی گرامی تر از مؤمن نیست.

379. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ چیزی را سراغ نداریم که از هزار مثل خودش بهتر باشد جز مرد مؤمن.

بهترین مؤمن

380. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مسلمان کسی است که مسلمانان از دست و زبانش در سلامت و امان باشند و بهترین مؤمنان خوش اخلاق ترین آنهاست.

381. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان مؤمنی بهتر است که هر گاه از او بخواهند ، عطا کند و هر گاه به او عطا نشود ، راه بی نیازی در پیش گیرد.

382. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : باایمان ترین شما ، خوش اخلاق ترین شماست.

383. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کامل ترین مؤمنان خوش اخلاق ترین آنهاست و بهترین شما ، کسانی هستند که برای زنانشان نیکوترند.

384. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مؤمنان ، کسی است که قانع باشد و بدترین شان ، کسی است که طمع کار باشد.

385. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمنی که با مردم اختلاط می کند و اذیّتشان را تحمل می نماید ، بهتر است از مؤمنی که با مردم اختلاط نمی کند و

اذیّتشان را تحمل نمی نماید.

حکایت مؤمن

محلی که بسته شده است( خویش جولان کند سپس به آنجا بازگردد.

391. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت مؤمن ، همانند عطار است ؛ اگر با او بنشینی ، سودت دهد ؛ اگر با او راه بروی ، سودت دهد ؛ و اگر با او شریک باشی ، سودت دهد.

392. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت مؤمن ، مانند نخل است ؛ هر چه از آن بگیری ، برایت مفید است.

393. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت مؤمن ، همانند ساقه کشت است ؛ از هر سو که باد وزد آن را منحنی کند و هر گاه باد آرام گرفت ، راست شود. مؤمن نیز چنین است که با بلا و گرفتاری منحنی می شود. و حکایت بدکار ، مانند درخت صنوبر است تا خداوند نابودی آن را بخواهد.

394. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت مؤمن ، مانند شمش طلاست ؛ اگر بر آن دمیده شود ، سرخ گردد و اگر وزن شود ، کاهش نیابد.

395. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت مؤمن ، در ظاهر مانند خانه ویران است اما وقتی داخلش شدی آن را پاکیزه می یابی. و حکایت بدکار ، همانند قبر مرتفع گچ کاری شده است که هر بیننده ای را به شگفت آورد در حالی که باطن آن از عفونت پر است.

بخشش مؤمن

396. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن بابت هر چه خرج و انفاق نماید (از خدا) پاداش می گیرد جز آنچه در خاک (زراعت) یا ساختمان مصرف نماید.

برای مؤمن راحتی نیست

397. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر مؤمن در سوراخ موشی باشد ، خداوند کسی را برایش مهیا نماید که آزارش دهد.

برای مؤمن دشمنانی است

398. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن چهار گونه دشمن دارد : مؤمنی که نسبت به او حسادت می کند ؛ منافقی که با او دشمنی می نماید ؛ شیطانی که گمراهش می کند ؛ و کافری که با او می جنگد.

وضع مؤمن در روز قیامت

399. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (روز قیامت) خدای تعالی مؤمن را به خود نزدیک گردانده و او را از (دیدگان) مردم در کنف حمایت و پوشش خود نگه داشته و به گناهانش معترف می سازد. آن گاه به او می فرماید : آیا فلان گناه را می شناسی؟ آیا فلان گناه (دیگر) را می شناسی؟ عرض می کند : آری ، ای پروردگار من! وقتی که خدا او را به گناهانش معترف نمود و او نیز خود را هلاک شده یافت ، خدا می فرماید : من در دنیا گناهان تو را پوشاندم و امروز آنها را بر تو می بخشم سپس نامه اعمال نیکش را به دست راست او عطا می کند. و اما خدا درباره کافر و منافق به طور آشکار و علنی می فرماید : «اینها کسانی هستند که بر خدای خود دروغ بستند. هان! لعنت خدا بر ستمکاران باد».

صفاتی که با مؤمن سازگاری ندارد

400. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو ویژگی در مؤمن جمع نمی شود : بخل و بداخلاقی.

401. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن با هر صفتی سازگار است جز خیانت و دروغ.

402. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : طعنه زن ، لعنت گو ، فحش دهنده و بدزبان ، مؤمن نیست.

403. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چاپلوسی از اخلاق مؤمن نیست و همچنین حسد مگر در طلب دانش.

404. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چاپلوسی از اخلاق مؤمن نیست.

405. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن ، ترور نمی کند.

406. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نشاید که مؤمن ، خود را خوار کند.

407. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روا

نیست که مؤمنی با تندی به برادرش نگاه آزارآمیز بنماید.

408. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر خویی با طبع مؤمن سازگار است جز خیانت و دروغ.

نتیجه کسی که درمذمت مؤمنی شرکت نماید

409. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر اهل آسمان و زمین در مذمت مؤمنی شرکت نمایند ، هر آینه خداوند عزّوجلّ همه آنها را در آتش جهنم واژگون سازد.

کامل ترین مؤمنان

410. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جمله کامل ترین مؤمنان کسی است که اخلاقش بهتر و نسبت به خاندانش مهربان تر باشد.

411. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نشانه کامل ایمان بنده این است که در هر سخنش إن شاء الله بگوید.

مؤمنان همچون یک پیکرند

412. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمنان در رحم و دوستی و عطوفت بین یکدیگر ، همانند جسمی می باشند که هر گاه عضوی از آن به تب و تاب افتد ، سایر اعضا نیز با او هم ناله گردند.

413. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمن نسبت به مؤمنان به منزله سر از بدن است ؛ مؤمن به خاطر رنج مؤمنان ، رنجور می شود چنانچه بدن به خاطر دردسر ، دردناک می گردد.

بهار مؤمن

414. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : زمستان ، بهار مؤمن است.

باطل

باطل

415. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق را از سوی هر کس که باشد ، بپذیر چه کوچک و چه بزرگ ، هر چند دشمن و بیگانه باشد و باطل را از سوی هر کس که باشد به خودش برگردان چه کوچک و چه بزرگ ، هر چند دوست و نزدیک باشد.

بخل

بخل

416. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (خطاب به یک زنی فرمود : ) بی حساب ، انفاق کن وگرنه ، خداوند نیز (نعمت هایش را) بر تو حساب می کند. و بخل ورزی نکن وگرنه ، خداوند نیز بر تو بخل ورزد.

417. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کدام دردی از بخل رنج آورتر است؟.

418. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر بخل مرد همین بس که بگوید : همه حق خود را می گیرم و چیزی از آن را رها نمی کنم.

419. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخاوت ، درختی از درختان بهشت است که شاخه های آن در دنیا آویزان است ؛ هر کس شاخه ای از آن را بگیرد ، همان شاخه او را به سوی بهشت راهبری می نماید. و بخل ، درختی از درختان جهنم است که شاخه های آن در دنیا آویزان است ؛ هر کس شاخه ای از آن را بگیرد ، همان شاخه او را به سوی جهنم می کشاند.

نکوهش بخل

420. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حسود کمتر از دیگران (از زندگی) لذت می برد.

نتیجه بخل

421. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بخل بپرهیزید ؛ زیرا بخل پیشینیان را هلاک نموده و آنان را به ریختن خون همدیگر و حلال شمردن (ازدواج) با محرمهایشان وادار ساخت.

422. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخیل ، به بهشت وارد نمی شود.

بخیل

423. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخیل ، کسی است که پیش او از من یاد شود ولی بر من درود نفرستد.

424. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شخص سخاوتمند ، به خدا ، مردم و بهشت ، نزدیک و از جهنم ، دور است و شخص بخیل ، از خدا ، مردم و بهشت ، دور و به جهنم ، نزدیک است. و نادان سخاوتمند نزد خداوند از دانشمند بخیل ، محبوب تر است.

425. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخاوتمند ، به دلیل خوش گمانی به خدا ، کرم می نماید. و بخیل ، به دلیل بدگمانی به خدا ، بخل می ورزد.

نفرین ملائکه بر علیه بخیل

426. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! خورشید طلوع نمی کند مگر این که دو فرشته از دو سوی آن می گویند : خدایا! انفاق کننده را زودتر عوض ده و بازدارنده (بخیل) را زودتر تلف رسان.

خسیس ترین مردم

427. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ناتوان ترین مردم کسی است که در کار دنیا عاجز باشد و خسیس ترین مردم کسی است که در ادای سلام بخل ورزد.

428. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخیل ترین مردم کسی است که در سلام دادن بخیلی کند. و ناتوان ترین مردم کسی است که از دعا کردن عاجز باشد.

کسی که از بخل به دور است

429. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس ، زکات بپردازد ، مهمان نوازی کند و هنگام سختی بخشش نماید ، از بخل به دور است.

بدعت

بدعت

430. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، عمل بدعت گزار را نمی پذیرد تا این که از بدعت خویش دست بردارد.

431. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند توبه را بر هر بدعت گذاری ممنوع ساخته است.

بطلان عمل بدعتگزار

432. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در کار ما (دین) بدعتی بگذارد ، مردود است.

نتیجه بدعت گزاری

433. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در این امت بدعت جدیدی بگذارد ، نمیرد تا سزای آن بدو برسد.

روی گرداندن از بدعتگزار

434. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بدعت گری را خوار کند ، خداوند روز وحشت بزرگ ، او را ایمن دارد.

435. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بدعت گزاری را توبیخ نماید ، خداوند دلش را از امنیت و ایمان پُر کند.

436. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بدعت گزاری را گرامی بدارد ، هر آینه بر نابودی اسلام کمک کرده است.

نیکوکاری

نیکوکاری

437. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز از شاخه های نیکوکاری است : بخشنده گی طبع ، خوش گفتاری و شکیبایی بر آزار.

438. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز از گنجینه های نیکی است : صدقه در نهان ، کتمان مصیبت و کتمان شکایت. خداوند می فرماید : هرگاه بنده ام را مبتلا ساختم ولی او شکیبایی ورزید و به عیادت کنندگان ابراز شکایت ننمود ، گوشت و خونی بهتر از گوشت و خون (قبلی) خودش به او می دهم. اگر او را شفا دادم ، از گناه پاک می کنم و اگر جانش را گرفتم ، مشمول رحمتم می شود.

439. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز از گنجینه های نیکی است : نهان داشتن دردها ، گرفتاری ها و مصیبت ها. و هر که مصیبت خود را آشکار سازد ، نمی تواند صبور باشد.

حقیقت نیکی

440. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، (همان) خوش اخلاقی است و بدی ، چیزی است که در سینه جا می گیرد و دوست نداری که مردم بر آن آگاه شوند.

441. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، آن است که دل و نفس (روح) بدان آرام گیرند و بدی ، آن است که در نفس جای گیرد و دل بدان شک و تردید داشته باشد گرچه موافق نظر صاحب نظران باشد.

442. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، در زیبایی لباس و ظاهر زندگی نیست ولیکن نیکی ، همان آرامش و وقار است.

تشویق به نیکوکاری

443. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی کن ؛ زیرا نیکوکار دوست دارد که مردم در خیر و خرّمی باشند.

آنچه نیکویی شمرده شده است

444. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جمله نیکویی ، پیوند با دوست پدر است.

از گنجینه های نیکی

445. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گنجینه های نیکی ، کتمان مصیبت ها ، مرض ها و صدقه است.

ثمره نیکی

446. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی و صله رحم ، عمرها را طولانی ، شهرها را آباد و دارایی ها را فراوان می کند هر چند از ناحیه قوم بدکار باشد.

447. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، مندرس و کهنه نمی شود ، و گناه ، فراموش نمی گردد ، و خدای دادگر ، نمی میرد. (بنابراین ، ) هر چه می خواهی انجام بده (اما بدان که) همان طوری که وام می دهی ، وام می گیری.

448. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیک خویی مایه رشد ؛ بداخلاقی مایه بدبختی ؛ نیکوکاری مایه افزایش عمر ؛ و صدقه مرگ بد را دفع می کند.

449. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، قضا را دفع می نماید ؛ نیکی ، روزی را افزون می کند ؛ و بنده ، به وسیله گناهی که مرتکب می شود ، خود را از روزی ، محروم می گرداند.

450. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه بجا ، نیکوکاری ، نیکی به پدر و مادر و صله رحم ، بدبختی را به خوشبختی تبدیل می کنند ؛ عمر را زیاد می نمایند ؛ و از سقوطهای بد (مرگهای ناگوار) نگه می دارند.

451. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قضا را جز دعا دفع نمی کند و جز نیکی ، عمر را زیاد نمی کند.

بهترین راه های نیکی

452. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین راه های نیکی ، صدقه دادن است.

بهترین نیکی ها

453. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین نیکی آن است که شخص بعد از مرگ پدرش ، با دوستان او پیوند نماید.

454. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو ویژگی است که نیکوتر از آنها چیزی نیست : ایمان به خدا و سودمندی برای بندگان خدا.

نیکوکاری کامل

455. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کمال نیکی این است که در نهان همان کنی که آشکارا می کنی.

فضیلت نیکوکاران

456. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چنانچه از خار ، انگور نمی توان چید هم چنین بدکاران به مقامات نیکوکاران نمی رسند. پس به هر راهی که می خواهید بروید که هر راهی را بروید بر اهل آن وارد می شوید.

برکت

برکت

457. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مجلسی که در آن گروهی همنشین هستند ولی سخن همدیگر را گوش نمی دهند ، برکت ندارد.

آنچه باعث برکت می شود

458. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خانه ای که بچه در آن نباشد ، برکت ندارد.

459. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برکت در بزرگان ماست ؛ هر کس بر کوچک ما رحم نکند و بزرگ ما را محترم نشمارد ، از ما نیست.

460. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برکت در پیشانی اسبان (جنگی) است.

461. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برکت (در همراهی) با بزرگانتان است.

462. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سحری بخورید ؛ زیرا در غذای سحر (سحری) برکت است.

463. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : سه چیز مایه برکت است : نسیه فروشی ، به همدیگر قرض دادن و آمیختن گندم با جو برای مصرف خانه ، نه برای فروش.

464. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس سه کار را با تکیه بر خدا و امید ثواب انجام دهد ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رسانده و برکت دهد : هر کس در راه آزادی خویش با تکیه بر خدا و امید ثواب ، تلاش نماید ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رسانده و برکت دهد ؛ هر کس با تکیه بر خدا و امید ثواب ، ازدواج نماید ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رسانده و برکت دهد ؛ و هر کس زمین مواتی را با تکیه بر خدا و امید

ثواب آباد نماید ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رسانده و برکت دهد.

پیک

ویژگی پیک

465. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه قاصدی نزد من روانه می کنید آن را از زیبا چهرگان و نیک نامان برگزینید.

بینش

بینش

466. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کور آن نیست که دیده اش کور باشد ، بلکه کور (واقعی) آن است که بینشش (چشم دل) کور باشد.

بغض و نفرت

افراد مبغوض نزد خدا

467. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی چهار کس را دشمن دارد : فروشنده قسم خور ، فقیر متکبر ، پیر زنا کار و پیشوای ستمگر.

468. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی ثروتمند ستمکار ، پیر نادان و فقیر متکبر را دشمن دارد.

469. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کسی را که در برابر برادران دینی خود عبوس باشد ، دشمن دارد.

470. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کسی را که در دوران زندگی بخیل و نزدیک مرگ بخشنده باشد ، دشمن دارد.

471. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی مؤمن بی خرد را دشمن دارد.

472. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی ناسزا و ناسزاگویی را دشمن دارد.

473. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کسی را که در بین خاندان خود (پیر) هفتاد ساله است اما در رفتار و مرامش چون (جوان) بیست ساله باشد ، دشمن دارد.

474. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، پیر زناکار ، ثروتمند ستمکار و فقیر متکبر را دشمن دارد.

475. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند سه کس را دوست و سه کس را دشمن دارد. اما سه نفری که خداوند عزّوجلّ آنان را دوست دارد : مردی که پیش گروهی آید و برای خدا از آنها چیزی درخواست کند نه به جهت خویشاوندی ، ولی آنان امتناع ورزند

آن گاه مردی مخفیانه به او چیزی عطا کند به طوری که جز خدا از آن باخبر نشود ؛ گروهی شبانه راه سپارند تا این که وقتی خواب دوست داشتنی تر شد ، همه سرهایشان را گذاشتند و خوابیدند. آن گاه یکی برخیزد و به من تقرب جوید و قرآن تلاوت کند ؛ و مردی که با گروهی به جنگ رود وقتی با دشمن مواجه شدند ، یارانش فرار کنند ولی او در مقابل دشمن سینه سپر کرده و بجنگد تا کشته شود یا این که پیروز گردد. و اما سه نفری که خداوند آنها را دشمن دارد : پیر زناکار ؛ فقیر متکبر ؛ و ثروتمند ستمکار است.

476. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند سه کس را دوست و سه کس را دشمن دارد. (اما سه نفر اول) : مردی به همراه گروهی با دشمن مواجه می شود و سینه اش را سپر آنان نماید تا این که کشته شود یا پیروزی نصیب یارانش کند ؛ گروهی مسافرت می کنند تا این که در اثر طولانی شدن سفر به خواب می روند ولی یکی از آنان بیدار می ماند و مشغول نماز می شود تا به هنگام حرکت ، یارانش را بیدار نماید ؛ و مردی که همسایه اش به او آزار می رساند ولی او شکیبایی می ورزد تا این که مرگ یا سفر بین آنان جدایی افکند. و اما سه نفری خداوند آنان را دشمن دارد : تاجر قسم خوار ؛ فقیر متکبر ؛ و بخیل منت گذار است.

منفورترین مردم نزد خدا

477. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : منفورترین مردان در پیشگاه خداوند ، دشمن کینه توز است.

478. پیامبر خدا صلی الله علیه

وآله : مبغوض ترین بندگان نزد خدا ، شخص پلید و منفوری است که در مال و فرزند ، مصیبتی بدو نرسیده باشد.

479. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا روز قیامت محبوب ترین مردم نزد خدای تعالی و نزدیک ترین آنها به خدا ، پیشوای عادل است. و مبغوض ترین مردم نزد خدای تعالی و دورترین آنها از خدا ، پیشوای ستمگر است.

480. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تبارک و تعالی هر دانای به دنیا و نادان به آخرت را دشمن دارد.

481. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هشت گروه ، منفورترین مخلوقات خدا در روز قیامت هستند : لعنت شدگان که همان دروغ گویانند ؛ خیال پردازان که همان متکبرانند ؛ آنان که دشمنی برادران (دینی) را در دل دارند ولی هنگام دیدارشان خوش رویی می کنند ؛ آنان که دعوت به سوی خدا و رسول را به کندی پذیرند ولی هرگاه به سوی شیطان دعوت شوند ، می شتابند ؛ آنان که هر گاه به مطامع دنیا می رسند آن را با قسمهایشان هر چند به ناحق باشد ، برای خود حلال می شمارند ؛ سخن چینان ؛ آنان که بین دوستان (برادران دینی) تفرقه بیاندازند ؛ و ستمکارانی که دیگران را ضعیف می کنند و پر لغزشند که خداوند عزّوجلّ آنها را ناپاک می داند.

هر گاه خداوند بنده ای را دشمن بدارد

482. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بنده ای را دوست بدارد محبتش را در دل فرشتگان جای می دهد و هر گاه بنده ای را دشمن بدارد ابتدا کینه اش را در دل فرشتگان و سپس در دل آدمیان می اندازد.

483. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خدا بخواهد بنده ای را

هلاک کند ، حیا را از او می گیرد. و هر گاه حیا را از او گرفت ، مورد نفرت و دشمنی قرار می گیرد. و هر گاه منفور واقع شد ، امانت از او گرفته می شود. و هر گاه امانت از او سلب شد ، خیانت پیشه گشته و دیگران نیز به او خیانت می کنند و رحم از او برداشته می شود. و هر گاه رحم از او جدا شود ، مطرود و ملعون می گردد به طوری که طوق اسلام را از گردن او بردارند.

484. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگاه خدای تعالی بنده ای را دوست بدارد ، جبرئیل را خواسته و می فرماید : من فلانی را دوست دارم پس تو او را دوست بدار. جبرئیل نیز او را دوست داشته و در آسمان ندا سر می دهد : خداوند فلانی را دوست دارد پس شما او را دوست بدارید. اهل آسمان نیز او را دوست می دارند و هم چنین در میان اهل زمین فرد مقبول و معتبری می گردد. و (بر عکس) هر گاه خداوند بنده ای را دشمن بدارد ، جبرئیل را خواسته و می فرماید : من فلانی را دشمن دارم پس تو او را دشمن بدار. جبرئیل نیز او را دشمن داشته و به اهل آسمان ندا سر می دهد : خدای تعالی فلانی را دشمن دارد پس شما او را دشمن بدارید. آنان نیز او را دشمن می دارند و هم چنین در میان اهل زمین فردی مبغوض و منفور می گردد.

کارهای منفور نزد خدا

485. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خدای تعالی بر بنده ای انعام فرمود ، دوست دارد اثر نعمتش روی او نمایان گردد و تنگدستی

و تظاهر به آن را دوست ندارد. و گدای پررو را دشمن و شخص باحیا و عفیف را دوست دارد.

486. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی طلاق را دشمن دارد.

487. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کثافت و ژولیدگی را دشمن دارد.

488. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوردن بی گرسنگی ، خواب بدون خستگی ؛ و خنده بدون شگفتی ، نزد خداوند به سختی منفور است.

دشمنی موروثی است

489. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوستی و دشمنی موروثی هستند (به نسل بعدی منتقل می شوند).

490. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوستی و دشمنی ، موروثی است.

آنچه که نزد رسول خدا منفور است

491. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن گاه به نوجوانی رسیدم ، بتها نزد من مبغوض شدند و شعر نیز نزد من منفور گشت و به هیچ چیزی که در دوران جاهلیت انجام می شد اهتمام نورزیدم جز دو بار که خداوند مرا از (شرّ) آن دو حفظ نمود و دیگر تکرار نکردم.

زورگویی

پرهیز از ستمگری

492. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از تعدی و ستمگری بپرهیزید ؛ زیرا هیچ کیفری برای اجرا شدن مهیاتر از آن نیست.

نکوهش زورگویی

493. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (حتی) اگر کوهی بر کوه دیگر تجاوز نماید ، خداوند آن کوه متجاوز را درهم می کوبد.

494. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز زنازاده بر مردم ستم نمی کند مگر این که رگی از زناکار در او باشد.

گریستن

گریستن

495. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گریه جزو رحمت است ولی (شیون و) فریاد از ناحیه شیطان است.

تشویق به گریه از ترس خدا

496. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند دیده ای را که از ترس خدا بگرید و خداوند رحمت کند دیده ای را که در راه خدا بیدار ماند.

آزمایش

آزمایش

497. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با بلای قحطی مواجه شدید (و خوب امتحان داده و) شکیبایی نمودید ولی من از آزمایش ناز و نعمت (زینت دنیا و خوشگذرانی) که از ناحیه ئ زنان ترتیب داده می شود ، نسبت به شما بیم دارم ، آن گاه که آنان النگوی طلا و لباس های فاخر شام و یمن بر تن کنند و (به خاطر تامین امیال خود) توانگران را به زحمت اندازند و فقیران را به چیزی که ندارند تکلیف کنند.

498. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) فتنه از راه می رسد و بندگان را درهم می کوبد (ولی) دانشمند به یاری دانش خویش از آن نجات می یابد.

499. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بلا (و امتحان) در بند سخن بنده ای است که می گوید : به خدا سوگند هرگز فلان کار را انجام نمی دهم. مگر این که شیطان همه کارهایش را رها می کند تا او را نسبت به آن کار حریص و دلبسته کرده و به گناه وادارد.

500. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بلا (و امتحان) در بند سخن است ؛ اگر مردی دیگری را به خوردن شیر سگ ، سرزنش کند ، هر آینه خود از او شیر خواهد خورد.

فایده آزمایش

501. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : لحظات سختی این دنیا ، لحظات سختی آخرت را از بین می برد.

502. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : لحظه های (سخت) بیماری ها ، لحظه های (عذاب مربوط به) گناهان را از بین می برد.

فلسفه امتحان

503. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بنده ای را دوست بدارد ، او را گرفتار بلا سازد و هر گاه او را کاملاّ دوست داشته باشد ، وی را خاص خود می سازد. گفتند : چگونه او را خاص خود می سازد؟ فرمود : مال و فرزندی برای او باقی نمی گذارد.

504. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بنده ای را دوست بدارد او را از دنیا بازمی دارد ، چنان که یکی از شما مریض را از آب بازمی دارد.

505. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بنده ای را دوست بدارد ، گرفتارش می سازد تا گریه و زاری او را بشنود.

506. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بنده ای را دیدی که خدا رنج فقر و بیماری به او می چشاند ، (بدانید که) خدا می خواهد او را خالص گرداند.

507. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند بنده مؤمنش را به مرض گرفتار می سازد تا همه گناهانش را محو کند.

بیشترین کسانی که بلا می بینند

508. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ابتلای پیامبران بیشتر از همه مردم است ، سپس آنان که به پیامبران نزدیک ترند. هر کس به اندازه ایمانش مبتلا می گردد ؛ اگر در دین داری محکم باشد ، ابتلای او سخت ، و اگر در آن سست باشد ، به همان اندازه بلا می کشد. بنابراین ، بلا از بنده دور نمی شود تا این که همه گناهان او آمرزیده گردد.

آنچه مردم به آن امتحان می شوند

509. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردم را به وسیله دوستان (و معشوقانشان) بشناسید ؛ زیرا هر فردی به کسی عشق می ورزد که برایش جالب است.

سخت ترین آزمایش بندگان

510. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : طاقت فرساترین گرفتاری این است که به آنچه دیگران دارند محتاج شوید ولی آنان از شما دریغ نمایند.

511. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخت ترین بلا ، کم صبری است.

512. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخت ترین گرفتاری ، در عیالمندی همراه با تنگدستی است.

513. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج چیز کمرشکن است : بدرفتاری با پدر و مادر ؛ زنی که شوهرش او را امین شمارد ولی او خیانت کند ؛ پیشوایی که مردم او را اطاعت کنند ولی او از خدا نافرمانی نماید ؛ مردی که وعده کار نیک دهد ولی تخلف نماید ؛ و بدگویی شخص درباره نسب مردم.

514. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز خداوند ، بنده ای را به چیزی بدتر از شرک آزمایش ننموده و بعد از شرک ، هرگز به چیزی سخت تر از کور شدن آزمایش ننموده و هر گاه بنده ای به کوری مبتلا شد و شکیبایی ورزید ، خداوند او را آمرزید.

دعا کردن هنگام دیدن اهل بلا

515. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه مصیبت زدگان را دیدید ، از خدا تندرستی طلب نمایید.

زدودن گناهان به وسیله بلا

516. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ بنده ای در دنیا به بلایی گرفتار نگردد مگر در قبال گناهی. و کرم و عفو خداوند بزرگ تر از این است که روز قیامت از آن گناه بازخواست نماید.

آنچه بلا را دفع می کند

517. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با زکات ، اموالتان را حفظ کنید ؛ با صدقه ، بیمارانتان را درمان نمایید ؛ و دعا را در مقابل گرفتاری سپر سازید.

بهتان

تهمت

518. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر زنی ، به ناحق کسی (فرزندی) را به گروهی ملحق نماید ، خداوند هیچ عنایتی بدو ننموده و او را به بهشت نمی برد. و هر مردی فرزند خود را در حالی که بدو می نگرد ، انکار نماید ، خداوند خود را از او مستور نموده و او را در میان انسان های اولین و آخرین رسوا می کند.

آرامش

آرامش

519. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تانّی و وقار در هر چیزی خوب است مگر در کار آخرت (که در آن باید شتاب کرد).

520. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خواستی کار (مهمی) انجام بدهی تامل کن تا خداوند راه آن را به تو نشان دهد.

521. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حوصله و بردباری از (لطف) خداوند ولی عجله و شتاب از (وسوسه) شیطان است.

522. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آرامش ، غنیمت است و ترک آن ، خسارت است.

فضیلت آرامش

523. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تانی و آرامش از ناحیه خداوند ، ولی عجله و شتاب ، وسوسه شیطان است.

524. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تانّی ، میانه روی و نیک نامی (یا خوش رویی) ، جزیی از بیست و چهار جزا پیغمبری است.

ثمره آرامش

525. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که شکیبایی ورزد ، به آرزویش می رسد.

526. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که تامل کند ، به هدف یا نزدیک به آن می رسد. و هر که شتاب ورزد ، به خطا یا نزدیک به آن می رود.

بازرگانی

انواع بازرگانان

527. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تاجر ترسو ، محروم است (و به چیزی دست نمی یابد) ولی تاجر جسور و پردل به روزی می رسد.

528. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تاجر در انتظار روزی است ولی محتکر لعنت را انتظار می کشد.

بهترین تجارت

529. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر خدای تعالی اجازه تجارت به اهل بهشت می داد ، هر آینه آنان پارچه و عطر تجارت می کردند.

آداب خرید و فروش

530. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما بخواهد خانه و ملکش را بفروشد ، ابتدا باید به همسایه اش پیشنهاد کند.

531. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آسان گیری مایه سود است و سخت گیری شوم (نحس) است.

532. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با اولین عَرضه ، معامله را بپذیر (خوش معامله باش) ؛ زیرا منفعت ، با آسان گیری همراه است.

533. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چیزی که قیمتش را ندارم ، نمی خرم.

534. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند دوست می دارد بنده ای را که در خرید و فروش و پرداخت و دریافت (قرض) آسان گیر باشد.

پذیرفتن تقاضای فسخ معامله

535. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که معامله شخص پشیمانی را اقاله کند ، خدای تعالی لغزش های او را نادیده می گیرد.

نهی از کم فروشی

536. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه گرفتار حسد شدید ، ستم نکنید و هر گاه گمان بردید ، به آن ترتیب اثر ندهید و هر گاه چیزی را وزن کردید ، زیادی بدهید.

خرید و فروش طعام

537. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که طعامی خرید ، آن را نفروشد مگر در صورتی که آن را تحویل گرفته باشد.

نکوهش فروختن هر چیز معیوب

538. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر بنده ای چیز فاسدی بفروشد ، خداوند تلف کننده ای بر او مسلط نماید.

539. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر که چیز معیوبی را بدون بیان عیبش بفروشد ، پیوسته در دشمنی خداونداست وپیوسته فرشتگان اورا لعنت کنند.

بهترین بازرگانان

540. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هشیار باشید! که بهترین تاجران کسی است که نیکو داد و ستد کند (خوش حساب باشد) و بدترین آنها کسی است که داد و ستدش بد باشد. حال ، اگر فردی نیکو پرداخت کند اما بد بستاند یا بد پرداخت کند ولی نیکو بستاند ، این هم بخشی از تاجران است.

فضیلت بازرگان امین و راستگو

541. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تاجر راستگو و امین ، (روز قیامت) همراه پیامبران ، درستکاران و شهیدان است.

542. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تاجر راستگوی ، (روز قیامت) از درهای بهشت منع نمی گردد.

543. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تاجر راست گو ، فقیر نمی شود.

544. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تاجر مسلمانی که امین و راستگو باشد ، روز قیامت همراه شهیدان است.

بازرگانان ستمکار

545. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای گروه تاجران! همانا روز قیامت خداوند شما را بدکار محشور می نماید مگر آن که راست گوید و امانت را ادا کند.

تجسس

نهی از عیب جویی مردم

546. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من مامور نیستم تا دل های مردم را بشکافم و شکمهایشان را پاره نمایم.

تحقیر

کسانی که سزاوار تحقیر نیستند

547. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کس را جز منافق حقیر نشمارد : آن که مویش در (راه) اسلام سفید شده است ، دانشمند و پیشوای دادگر.

تربیت

تربیت فرزندان

548. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فرزندانتان را گرامی داشته و نیکو تربیتشان نمایید.

کار امروز را به فردا افکندن

کار امروز را به فردا افکندن

549. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اهمال و سستی ، شعار شیطان است که به دل های مؤمنان القا می کند.

نهی از کار امروز را به فردا افکندن

550. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از اهمال کاری و آرزوی طولانی بپرهیزید ؛ زیرا آنها عامل نابودی امّتها هستند.

551. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از اهمال کاری ناشی از آرزوهای دراز ، بپرهیز ؛ زیرا تو برای امروز آفریده شدی نه فردا. پس اگر فردایی در کار بود ، فردا نیز مثل امروز باش و اگر نبود ، دیگر فردا به خاطر اهمال امروز خود پشیمان نیستی.

شبیه شدن

شبیه شدن

552. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (با رنگ کردن) موی سپیدتان را تغییر دهید و خود را شبیه یهودیان نکنید.

553. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، لعنت کند مردی را که لباس زن را بپوشد و زنی را که لباس مرد را بپوشد.

554. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، مردان زن نما و زنان مردنما را لعنت کند.

555. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که خود را به دیگران (کفار) شبیه سازد ، از ما نیست.

556. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خود را به گروهی شبیه سازد ، از آنان است.

تسلیت

تسلی دادن به سوگوار

557. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مصیبت زده را تسلّی دهد ، همانند او پاداش دارد.

سرزنش کرد

نکوهش سرزنش کردن

558. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که برادرش را به خاطر گناهی سرزنش نماید ، نمیرد تا این که مرتکب آن گناه شود.

559. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که کار بدی را شایع نماید ، مانند عامل آن است. و هر که مؤمنی را به چیزی عیب گذارد ، نمیرد تا خود مرتکبش گردد.

اندیشیدن

فضیلت اندیشیدن

560. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوراندیشی ، نصف زندگانی ؛ مهر و دوستی ، نصف عقل ؛ غم و اندوه ، نصف پیری ؛ و کمی عیال بخشی از آسایش است.

561. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ساعتی اندیشیدن از شصت سال عبادت کردن بهتر است.

تشویق به اندیشیدن

562. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دل هایتان را به انتظار عادت دهید و بسیار تفکر و اندیشه نمایید.

دوراندیشی قبل از شروع عمل

563. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره کار خود دوراندیشی کن ؛ اگر سراسنجام آن را خیر می بینی ، اقدام نما ؛ و اگر از عاقبت بدش بیم داری ، خودداری کن.

اندیشیدن ممنوع

564. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در نعمت های الهی بیندیشید ولی درباره ذات خدا در فکر فرو نروید.

565. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره مخلوقات بیندیشید ولی درباره خالق در فکر فرو نروید ؛ زیرا مقام و منزلت او را درنمی یابید.

566. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره مخلوقات بیندیشید ولی در ذات خدا به فکر فرو نروید ؛ چون هلاک می شوید.

567. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در هر چیزی بیندیشید ولی در ذات خدا به فکر فرو نروید.

نزدیکی

نزدیکی

568. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : هر گاه بنده یک وجب به سوی من بیاید ، من یک ذراع به او نزدیک می شوم. هر گاه یک ذراع به سوی من بیاید ، من بیش از دو ذراع به او نزدیک می شوم. و هر گاه آرام به سوی من بیاید ، من باشتاب به او نزدیک می شوم.

وسایل نزدیک شدن به خدا

569. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به وسیله دشمنی با گناهکاران ، به خدا نزدیک شوید ؛ با چهره های عبوس با آنان دیدار کنید ؛ خشنودی خدا را در ناخشنودی آنان بجویید ؛ و با دوری از آنها به خدا نزدیک گردید.

تقلید

تقلید نکوهیده

570. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر آینه راه و روش پیشینیان خود را وجب به وجب و ذراع به ذراع خواهید پیمود (به طوری که) حتی اگر یکی از آنان به سوراخ سوسماری داخل شده باشد شما نیز داخل خواهید شد و حتی اگر یکی از آنان در راه با همسرش مجامعت نموده باشد شما نیز چنین خواهید کرد.

تقوا

تقوا

571. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبوب ترین بندگان نزد خدا ، پرهیزکاران گمنامند.

572. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : حیا ، مایه زینت ؛ تقوا ، مایه بزرگی ؛ بهترین سواری ، شکیبایی ؛ و انتظار گشایش از ناحیه خداوند عزّوجلّ ، عبادت است.

573. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، تقوا را توشه راهت سازد ؛ گناهت را ببخشاید ؛ و هر جا هستی خوبی را برایت آسان گرداند.

574. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را تقوا روزی شود ، خیر دنیا و آخرت روزی اش شده است.

تشویق به داشتن تقوا

575. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در سختی و راحتی ، از خدا بترس.

576. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا ترس باش ، و هیچ کار نیکی را کوچک مشمار ، هر چند خالی نمودن (آب) سطل در ظرف تشنه باشد و با برادر دینی ات با چهره گشاده دیدار کن.

577. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر جا هستی ، خدا ترس باش ، و در پی گناه ، نیکی کن تا آن را محو کند و با مردم ، خوش اخلاق و نیکو رفتار باش.

578. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در کار نهان و آشکارت ، تو را به ترس از خدای تعالی سفارش می نمایم. و هر گاه بدی کردی ، (به دنبال آن) نیکی کن. و از کسی چیزی درخواست نکن. و امانت نگیر. و بین دو نفر قضاوت نکن.

579. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خدا بترس ؛ زیرا تقوای الهی ، دربردارنده همه نیکی هاست.

580. پیامبر خدا صلی

الله علیه وآله : به قدر طاقت ، تقوای الهی پیشه کن. و خدا را نزد هر سنگ و درختی یاد کن. و هر گاه گناهی از تو سر زد ، بلافاصله توبه کن : توبه پنهانی در برابر گناه پنهانی و توبه آشکار در برابر گناه آشکار.

پرهیزگارترین مردم

581. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پرهیزکارتر از همه مردم کسی است که در نفع و ضررش ، حق را بگوید.

بهترین شما نزد خداوند با تقواترین شماست

582. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنگر (و بدان) که تو جز به واسطه تقوا و پرهیزکاری بر هیچ سرخ پوست و سیاه پوستی برتری نداری.

583. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! پروردگارتان یکی و پدرتان یکی ، همه شما از آدم و آدم نیز از خاک آفریده شده است. همانا بزرگوارترین شما ، پرهیزکارترین شماست ، هیچ عربی بر عجمی برتری ندارد مگر به پرهیزکاری.

پرهیزگاران

584. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده به مقام پرهیزکاران نرسد مگر این که مباح را (نیز) به خاطر ترس افتادن در غیرمباح ترک نماید.

معدن پرهیزگاری

585. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی معدنی دارد و معدن پرهیزگاری دل عارفان است.

586. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از معدن های پرهیزکاری است که ندانسته ها را بیاموزی و به دانسته ها ضمیمه کنی وکوتاهی در ازدیاد دانسته ها ، مایه نقصان آن است و بهره برداری کم از دانسته ها ، شخص را در دست یابی به ندانسته ها بی اعتنا می سازد.

ثمره تقوا

587. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از دنیا توشه برگیرد ، در آخرت سودش دهد.

588. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از خدا بترسد ، زبانش کند شود و خشمش را فرو نشاند (انتقام نمی گیرد).

589. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از خدا بترسد ، خداوند او را از (شر) هر چیزی حفظ می نماید.

590. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از خدا بترسد ، خداوند همه چیز را از او می ترساند. و هر که از خدا نترسد ، خداوند او را از همه چیز می ترساند.

591. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ چیزی را از ترس خدا رها نمی کنی ، مگر آنکه خداوند بهتر از آن را به تو عطا خواهد کرد.

بهترین یاور برای تقوا

592. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین یاور برای تقوای الهی ، دارایی است.

آنچه برای پرهیزگار زیان آور نیست

593. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ثروتمندی برای پرهیزکار زیان آور نیست. و سلامتی برای پرهیزکار از ثروتمندی بهتر است و پاکی باطن از جمله نعمت هاست.

تکلف

نشانه های شخص متکلف

594. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای کسی که بی جهت خود را به زحمت می اندازد سه نشانه است : در حضور ، چاپلوسی می کند ، در غیاب ، غیبت می نماید و در مصیبت ، دشنام دهد.

تکلیف

خدا هر کسی را به اندازه توانش تکلیف داده است

595. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : سه کس تکلیف ندارند : دیوانه ئ عقل باخته ، تا زمانی که شفا یابد ؛ خوابیده ، تا زمانی که بیدار شود ؛ و طفل ، تا زمانی که بالغ گردد.

596. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از امت من (آثار) خطا ، فراموشی و اجبار ، برداشته شده است.

چاپلوسی

چاپلوسی

597. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر چهره ستایشگران ، خاک بیفشانید.

موارد جایز بودن تملق

598. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چاپلوسی جز برای پدر و مادر و پیشوای عادل روا نیست. نیکویی جز نزد شرافتمند و دین دار ، روا نیست.

فروتنی

ترغیب به فروتنی نمودن

599. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به من وحی فرموده که فروتنی نمایید تا یکی بر دیگری فخر فروشی و تعدی ننماید.

600. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فروتنی کنید که فروتنی یک امر قلبی است و نباید مسلمانی ، مسلمان دیگر را آزار دهد.

نتیجه فروتنی

601. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هشیار باشید! چه بسیارند کسانی که خود را عزیز می شمارند در حالی که این کار او را خوار می کند و چه بسیارند کسانی که خود را خوار می شمارند که البته این کار او را عزیز می گرداند.

602. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فروتنی ، مقام بنده را بالا می برد پس فروتنی نمایید تا خداوند بر مقامتان بیفزاید. و گذشت ، عزت بنده را زیاد می کند پس گذشت کنید تا خداوند شما را عزیز گرداند. و صدقه ، مایه افزایش دارایی است پس صدقه دهید تا خداوند دارایی شما را فزونی بخشد.

603. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فروتنی ، مقام بنده را بالا می برد پس ، فروتنی نمایید تا خداوند مقامتان را بالا ببرد. بخشش ، عزت بنده را زیاد می کند پس ، بخشش کنید تا خداوند شما را عزیز گرداند. صدقه ، دارایی را افزون کند پس ، صدقه دهید تا خداوند بر شما رحمت نازل فرماید.

604. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه از دارایی نمی کاهد. خداوند عزت بنده بخشنده را افزون می کند. و هر که به خاطر خدا فروتنی کند ، خداوند مقامش را بالا برد.

605. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به خاطر خدا فروتنی نماید ، خداوند

او را بالا برد. و هرکه تکبر نماید خداوند او را پایین آورد. و هر که به خداقسم دروغ خورد ، خداوند تکذیبش می کند.

606. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که میانه روی کند ، خداوند بی نیازش سازد. و هر که اسراف نماید ، خداوند فقیرش می کند. و هر که فروتنی نماید ، خداوند او را بالا برد. و هر که ستمگری کند ، خداوند او را درهم کوبد.

کسی که سزاوار فروتنی است

607. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نسبت به کسی که به تو نیکی کرده ، فروتن باش هر چند غلام حبشی باشد. و از کسی که به تو بدی کرده ، دادخواهی کن هر چند که آزاد قرشی باشد.

608. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در برابر استاد و شاگرد خود ، فروتن باشید و از دانشمندان گردن کش نباشید.

609. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با فقیران ، فروتنی و هم نشینی کنید تا از بزرگان الهی گردیده و از تکبر به دور باشید.

توبه

توبه

610. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خداوند ، قاتل مؤمن را به توبه موفّق نمی کند.

611. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشنودی خداوند از توبه بنده اش بیشتر از خوشحالی یکی از شماهاست در وقتی که شتر گم شده اش را در بیابان می یابد.

612. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشنودی خداوند از توبه بنده اش از خشنودی عقیمی که بچه دار می شود ؛ گم کرده ای که می یابد ؛ و تشنه ای که به آب می رسد ، بیشتر است.

613. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشنودی خداوند از توبه شخص توبه کار از خشنودی تشنه ای که به آب می رسد ؛ عقیمی که بچه دار می شود ؛ و گم کرده ای که می یابد ، بیشتر است. بنابراین ، هر کس با توبه خالص به سوی او بازگردد ، خداوند خطاها و گناهان او را از یاد دو فرشته نگهبان و هم چنین اعضای وی و همه نقاط زمین به فراموشی می سپارد.

حقیقت توبه

614. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : توبه کردن از گناه این است که به سوی آن باز نگردی.

تشویق به توبه کردن

615. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه مرتکب گناهی شدی ، بی درنگ در پی آن توبه کن ؛ توبه پنهانی از گناه پنهانی و توبه آشکار از گناه آشکار.

616. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به سوی خدای تعالی توبه و بازگشت نمایید ؛ زیرا من هر روز صد بار به سوی او توبه می کنم.

617. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیش از مرگ ، به سوی پروردگارتان توبه کنید. و پیش از اشتغال و گرفتاری ، به کارهای نیک بپردازید.

618. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به قدر طاقت ، تقوای الهی پیشه کن. و خدا را نزد هر سنگ و درختی یاد کن. و هر گاه گناهی از تو سر زد ، بلافاصله توبه کن : توبه پنهانی در برابر گناه پنهانی و توبه آشکار در برابر گناه آشکار.

پشیمانی نوعی توبه است

619. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بداند که بنده ای از گناهش پشیمان گشته ، پیش از استغفار او را می آمرزد.

620. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خطایی یا گناهی مرتکب شود سپس پشیمان گردد ، همان کفاره اش محسوب می شود.

621. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پشیمانی ، توبه است. و توبه کننده از گناه مانند کسی است که گناه ندارد.

درب توبه باز است

622. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای توبه دری در مغرب است که وسعت آن به مقدار هفتاد سال راه پیمودن می باشد و پیوسته باز است تا این که برخی از آیات الهی نمایان گردد (مانند) طلوع خورشید از مغرب (قیامت برپا شود).

توبه نصوح

623. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : توبه نصوح ، همان پشیمانی از گناه است ، آن گاه که گناه از تو صادر شود سپس از خدای تعالی آمرزش بخواهی و هرگز پی آن نروی.

ثمره توبه

624. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که از گناه توبه می کند مانند کسی است که اصلاّ گناه ندارد ، و هر گاه خداوند بنده ای را دوست بدارد ، هیچ گناهی او را زیان نمی رساند (گرفتار گناه نمی شود).

625. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که از گناه توبه می کند مانند کسی است که اصلاّ گناه ندارد و کسی که از گناه آمرزش خواهد در حالی که اصرار بر گناه دارد مانند کسی است که پروردگارش را مسخره می نماید. و هر کس مسلمانی را آزار دهد ، به اندازه نخلستانها ، گناه بر او نوشته می شود.

برای هر گناهی توبه ای است

626. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گناهی نزد خداوند توبه ای دارد جز بداخلاقی ؛ زیرا بداخلاق از گناهی توبه نکرده به گناه بدتر از آن بازمی گردد.

پذیرش توبه

627. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای توبه دری است که فاصله بین دو لنگه آن به وسعت مشرق و مغرب می باشد و آن در ، مادامی که خورشید از مغرب طلوع نکرده (قیامت نشده) بسته نمی شود.

628. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر آن قدر گناه کنید که گناهانتان تا آسمان رسید سپس توبه نمایید ، باز خداوند توبه شما را می پذیرد.

چه زمانی توبه پذیرفته می شود

629. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی توبه بنده را مادامی که جان به لب نرسیده ، می پذیرد.

630. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پس از مرگ ، (دیگر) جای عذرپذیری نیست.

کسی که توبه او پذیرفته نمی شود

631. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند توبه را بر هر بدعت گذاری ممنوع ساخته است.

یگانگی خدا

نتیجه کسی که صادقانه شهادت بگوید

632. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشحال باشید و به دیگران نیز مژده دهید که هر کسی صادقانه شهادت دهد که معبودی جز الله نیست ، وارد بهشت می گردد.

توفیق

فضیلت توفیق بر عقل

633. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کم توفیقی بهتر از بسیاری عقل است. عقل در کار دنیا زیان است (حیف است که عقل در راه کسب دنیا به کار گرفته شود) ولی عقل و خردورزی در کار دین مایه سرور است.

توکل

آداب توکل

634. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زانوی شتر را ببند و توکل کن (در کارها عزم خویش را جزم کرده و با توکل به خدا اقدام کن).

635. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شتر را ببند و بر خدا توکل کن.

نتیجه توکل

636. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به شایستگی بر خدای تعالی توکل نمایید ، خداوند روزی شما را می رساند چنانچه مرغان را روزی می دهد ؛ که صبح گرسنه اند و شب سیر.

637. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از همه چیز بریده و به خدا بپیوندد ، خداوند تمام مخارج او را تامین می نماید و از جایی که گمان نمی برد روزی اش می دهد. و هر که (از خدا بریده و) به دنیا بپیوندد ، خداوند او را به دنیا واگذار می کند.

تهمت

تهمت

638. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به مؤمنی نسبت کفر دهد ، مانند این است که او را کشته باشد.

نکوهش تهمت

639. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دزد زده ، آن قدر افراد بی گناه را متهم می سازد که جرم خودش از دزد بزرگ تر گردد.

فرجام تهمت زدن

640. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که درباره شخصی چیزی که در او نیست بگوید تا معیوبش نماید ، خداوند او را در آتش جهنم محبوس دارد تا این که گفته خویش را ثابت کند.

آنچه موجب تهمت می شود

641. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با متهمان همنشین گردد ، به تهمت سزاوارتر است.

ثواب

خداوند به مؤمن ظلم نمی کند

642. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی در نیکی به مؤمن ستم نمی کند (او را از نیکی محروم نمی سازد) ؛ در دنیا به او نیکی عطا فرموده و در آخرت نیز ثوابش می دهد. اما کافر در دنیا به خاطر نیکی هایش روزی می خورد ، همین که به آخرت رسید ، دیگر هیچ کار نیکی ندارد تا بدان پاداش یابد.

همسایه

همسایه

643. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آنچه برای خود می پسندی ، برای دیگران بپسند تا مؤمن (حقیقی) باشی و در همسایگی نیکو مرام باش تا مسلمان (حقیقی) باشی.

644. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره همسایه به شما سفارش می نمایم.

محدوده همسایگی

645. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محدوده ئ همسایگی تا چهل خانه است.

خوش همسایگی

646. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حرمت همسایه بر همسایه مانند حرمت خون اوست.

647. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش همسایگی ، شهرها را آباد و عمرها را طولانی می کند.

648. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صله رحم ، خوش اخلاقی و خوش همسایگی ؛ شهرها را آباد و عمرها را زیاد می کند.

649. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر مرد با ده زن زنا نماید ، برای او از زنای با زن همسایه ، بهتر است. و هر آینه اگر مرد از ده خانه دزدی نماید ، برای او از دزدی کردن از خانه همسایه ، آسان تر است.

650. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیوسته جبرئیل درباره همسایه به من سفارش می نمود به طوری که گمان کردم همسایه ارث خواهد برد.

651. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به خداوند و آخرت ایمان دارد ، باید همسایه اش را گرامی دارد.

حق همسایه

652. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همسایه در خرید خانه همسایه نسبت به دیگران مقدم است.

653. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همسایه در خرید از همسایه اش ، بر دیگران مقدم است و اگر غائب باشد در صورتی که راه خانه آنها یکی است ، باید منتظر او بماند.

654. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق همسایه این است که اگر مریض شد ، عیادت کنی ؛ اگر مُرد ، تشییع نمایی ؛ اگر از تو قرض طلب کند ، به او بدهی ؛ اگر خیری به او رسید ، تهنیت گویی ؛ اگر مصیبتی بر او وارد شد

، تعزیت گویی ؛ و ساختمان خود را از ساختمان او بالاتر نبری تا جریان باد را بر او مسدود نمایی.

655. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همسایه حقی دارد.

656. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که سیر باشد در حالی که همسایه اش گرسنه است ، مؤمن نیست.

اول همسایه سپس خرید خانه

657. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیش از خرید خانه ، همسایه (خوب) ، و پیش از سفر ، رفیق (خوب) جستجو کنید.

658. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همسایه را پیش از (خرید) خانه (باید شناخت) ؛ رفیق را پیش از راه (افتادن باید جست) ؛ و توشه را پیش از سفر (باید تهیه کرد).

آزردن همسایه

659. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که همسایه اش از بدی های او درامان نباشد ، مؤمن نیست.

جویا شدن از حال همسایه

660. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نباید مؤمن بدون همسایه اش سیر باشد.

661. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که سیر بخوابد در حالی که می داند همسایه اش گرسنه است ، به من ایمان نیاورده است.

اقسام همسایگان

662. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همسایگان سه قسمند : همسایه ای که یک حق دارد که او کمترین حق همسایگی را داراست ؛ همسایه ای که دو حق دارد ؛ و همسایه ای که سه حق دارد ؛ اما قسم اول ، همسایه مشرک است که هیچ رابطه خویشاوندی ندارد و تنها حق همسایگی دارد. اما قسم دوم ، همسایه مسلمان است که او حق اسلام و حق همسایگی دارد. و اما قسم سوم ، همسایه مسلمان و خویشاوند است که او حق اسلام ، حق همسایگی و حق خویشاوندی ، هر سه را داراست.

بهترین همسایگان نزد خدا

663. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین یاران نزد خداوند ، سودمندترین آنان برای رفیقش است. و بهترین همسایگان نزد خدا سودمندترین آنان برای همسایه اش است.

مجادله کردن

پرهیز از جدال

664. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بگو مگو ، بسیار درخواست کردن و تلف کردن مال ، دوری کن.

نکوهش مجادله کردن

665. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مجادله درباره ئ قرآن ، کفر است.

مجادله نکوهیده

666. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ناآگاهانه در مناقشه ای مجادله کند ، پیوسته مورد خشم الهی است تا این که (از جدال) دست بردارد.

جماع

آداب جماع کردن

667. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هنگام هم بستر شدن با همسر یا کنیز خویش به عورتش نگاه نکنید ؛ زیرا این کار ، مایه کوری است.

جماعت

جماعت

668. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (وحدت و) جماعت ، مایه رحمت ، و تفرقه ، موجب عذاب است.

669. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که یک وجب از جماعت دوری کند ، خداوند طوق اسلام را از گردنش برمی دارد.

670. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از جماعت دوری کند ، به مرگ جاهلیت مرده است.

دست خدا با جماعت است

671. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اجتماع دو نفر از تنهایی ، سه نفر از دو نفر و چهار نفر از سه نفر بهتر است. بنابراین ، همواره با جماعت بودن و یکپارچگی را حفظ کنید.

672. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دست خداوند همراه جماعت است.

زیبایی

زیبایی

673. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما به کسی که از جهت مالی و جسمی از او بالاتر است می نگرد ، باید به کسی که از او پایین تر است بنگرد (در امور مادی همیشه خود را با پایین تر از خودت مقایسه کن).

674. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی زیباست و زیبایی را دوست دارد ، بخشنده است و بخشندگی را دوست دارد ، پاکیزه است و پاکیزگی را دوست دارد.

675. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیبایی ، مطابق حق سخن گفتن است. و کمال ، مطابق راستی رفتار کردن است.

آفت جمال

676. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

زیبایی انسان

677. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیبایی مرد ، در زبان اوست.

زیبایی قرآن

678. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : برای هر چیزی زیبایی هست وزیبایی (قرائت) قرآن ، صوت خوش است.

جن

جن

679. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جن کسی را که در خانه اش ، اسب اصیلی دارد ، مخبّط و لگدمال نمی کند.

اقسام جن

680. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند عزّوجلّ جن را سه قسم آفرید : قسم اول ؛ مارها ، عقرب ها و حشراتند. قسم دوم ؛ مانند باد در هوا روانند. قسم سوم ؛ حساب و عقاب دارند و خداوند انسان را نیز سه قسم آفرید : قسم اول ؛ مانند حیواناتند. قسم دوم ؛ دارای جسم آدمی ولی روح شیطانی اند. قسم سوم ؛ در سایه خداوند هستند آن روزی که سایه ای جز سایه او نیست.

بهشت

بهشت

681. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میان بنده و بهشت هفت عقبه فاصله است که آسان ترین آنها ، مرگ و سخت ترین آنها ، توقف در پیشگاه خدای تعالی آن هنگامی که ستمدیدگان ، دامن ستمگران را می گیرند.

682. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت و جهنم از بند کفشتان به هر یک از شما نزدیک تر است.

683. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چیزی مانند جهنم ندیدم که گریزنده اش خواب باشد و چیزی مانند بهشت ندیدم که طالب آن خواب باشد.

صفت بهشت

684. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت ، چیزهایی هست که آنها را نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه بر قلب کسی خطور کرده است.

685. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ساختمان بهشت ، خشتی از نقره و خشتی از طلا ؛ ملاط (گِل) آن ، مشک اذفر ؛ سنگریزه آن لؤلؤ و یاقوت ؛ و خاک آن زعفران است. و هر که وارد آن شود پیوسته متنعم و از بدبختی به دور است ؛ جاودانه است و نمی میرد ؛ لباسهایشان کهنه نمی گردد ؛ و جوانی شان پایان ندارد.

686. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت چیزهایی (نعمت هایی) است که نه چشمی دیده ، نه گوشی شنیده و نه بر خاطر کسی گذشته است.

687. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر آینه یک سحرخیزی یا شب زنده داری در راه خدا از دنیا و آنچه در آن می باشد ، بهتر است. و هر آینه به اندازه کمان یا جای پای یکی از شما در بهشت از دنیا و آنچه در آن می باشد ، بهتر

است. و اگر یکی از زنان بهشتی به روی زمین درخشش نماید ، هر آینه میان آسمان و زمین را خوش بو و نورانی می کند و سرپوش آن از دنیا و آنچه در آن می باشد ، بهتر است.

688. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بهشت را سفید آفرید و محبوب ترین چیز (رنگ) نزد خدا ، سفیدی است.

خانه سخاوتمندان

689. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت ، خانه ای است که آن را خانه سخاوتمندان نامند.

690. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت ، خانه سخاوتمندان است.

خانه شادی

691. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت ، خانه ای است که آن را خانه شادی نامند و تنها کسانی که یتیمان مؤمنان را خوشحال نمایند در آن وارد می گردند.

بهای بهشت

692. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جبرییل به من گفت که خدای تعالی می فرماید : (کلمه) «لااله الا الله» قلعه من است ؛ هر که در آن وارد شود از عذاب من درامان خواهد بود.

درجات بهشت

693. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت ، صد طبقه و مقام است که اگر همه جهانیان در یکی از آنها جمع شوند ، در آن جای گیرند.

694. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت دارای صد درجه (و طبقه) است که میان دو طبقه آن فاصله بین آسمان و زمین است.

695. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت دارای صد درجه (و طبقه) است که میان دو طبقه آن ، مسافت پانصد سال راه است.

696. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت دارای صد درجه (و طبقه) است که اگر جهانیان در یکی از آنها اجتماع کنند ، گنجایش دارد.

697. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت ، مقامی است که تنها غم خواران بدان می رسند.

بازار بهشت

698. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت ، بازاری است که در آن فقط تصویر مردان و زنان ، خرید و فروش می شود. هر گاه مردی به تصویری علاقه داشت ، وارد آن می گردد.

راه بهشت

699. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای هر چیزی راهی است و راه بهشت ، دانش است.

کلید بهشت

700. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی کلیدی دارد و کلید بهشت ، دوستی مستمندان و فقیران است.

کسانی که بهشت برایشان واجب است

701. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شما نسبت به رعایت شش صفت پیش من متعهد شوید تا بهشت را برایتان ضمانت کنم : در تقسیم ارث به یکدیگر ستم نکنید ، (حتی درباره خودتان) با مردم به عدالت رفتار کنید ، در جنگ با دشمنتان نهراسید ، در غنیمت های خودتان خیانت ننمایید ، ستمگرانتان را از ظلم بر ستمدیدگان منع کنید.

702. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر شش چیز را برای من تعهد کنید ، بهشت را برایتان تضمین می کنم : هرگاه یکی از شما سخنی گفت ، دروغ نگوید ؛ وعده داد ، تخلف نکند ؛ امانت گرفت ، خیانت نکند ؛ چشمانتان را (از نگاه حرام) ببندید ؛ دستانتان را (از کار حرام) باز دارید و عورت خود را از (حرام) حفظ کنید.

703. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز رحیم و مهربان به بهشت نمی رود.

704. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کیست که تعهد کند این که از مردم چیزی نخواهد و من برایش بهشت عهده دار شوم؟.

705. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند شر دهان و عورت هر که را حفظ نماید ، به بهشت می رود.

کسانی که بهشت بر آنها حرام شده است

706. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بهشت را بر هر ریاکاری حرام نموده است.

707. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند بهشت را بر سه کس حرام نموده است : شراب خوار ، بدرفتاری کننده با پدر و مادر ؛ و دیوثی که شخص پلید را در بین خانواده اش راه دهد.

708. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کس هرگز وارد بهشت

نمی شوند : دیوث ؛ زنان مردنما ؛ و شراب خوار.

709. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کس وارد بهشت نمی شوند : عاق پدر و مادر ؛ دیوث ؛ و زنان مردنما.

710. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کس وارد بهشت نمی شوند : شراب خوار ؛ قطع کننده رحم ؛ و تصدیق کننده سحر و جادو.

711. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ورود هر بدزبانی به بهشت حرام است.

712. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، بهشت را ، به هر بدزبانی که نسبت به گفته ها و شنیده ها بی مبالات است ، حرام نموده است.

713. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از ناحیه خدای تعالی سوگند یاد شده که هیچ بخیلی به بهشت وارد نمی شود.

714. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیله گر و بخیل به بهشت نمی روند.

715. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدسیرت به بهشت نمی رود.

716. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده ای که همسایه اش از بدی های او در امان نیست ، به بهشت نمی رود.

717. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قطع کننده رحم به بهشت نمی رود.

718. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تهمت زن به بهشت نمی رود.

کسی که بوی بهشت را نمی یابد

719. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به سه کس بوی بهشت نمی رسد : مردی که خود را به غیر پدرش نسبت دهد ؛ مردی که بر من دروغ بندد ؛ و مردی که برخلاف دیده اش (سخن) دروغ گوید.

720. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بوی بهشت از فاصله پانصد سالی پیداست و کسی که با عمل آخرتی به دنبال دنیا باشد ،

آن را درنمی یابد.

عوامل رفتن به بهشت

721. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای این که باسلام و امنیت وارد بهشت گردید ؛ سلام را آشکار ، اطعام غذا ، صله رحم کرده و هنگام شب که مردم خوابند ، نماز بخوانید.

722. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی به بهشت می رود که آرزویش می کند و کسی از جهنم اجتناب می کند که از آن بیم دارد و خداوند به کسی رحم می نماید که او نیز رحم کند.

723. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به سه چیز قایل شود (اعتقاد داشته باشد) به بهشت وارد می گردد : آن که خداوند را پروردگار ، اسلام را دین و محمد را پیغمبر خود بداند. و چهارمی جهاد در راه خداوند عزّوجلّ است که فضیلتی به اندازه مابین آسمان و زمین دارد.

724. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی در هر کس باشد ، خداوند او را در کنف حمایتش پناه داده و رحمتش را بر او گسترانده و (سرانجام) به بهشت وارد می کند : آن که هر گاه به او عطا شود ، سپاس گزارد ؛ هر گاه قدرت یابد ، عفو کند ؛ و هر گاه خشمگین شود ، کوتاه بیاید.

725. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که سه چیز را داشته باشد ، خداوند او را روزی که هیچ سایبانی جز سایبان خدا نیست ، در زیر سایه عرش نگه می دارد : وضوی با زحمت گرفتن ؛ در تاریکی ها به مساجد رفتن ؛ و غذا دادن به گرسنه.

726. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی در هر که

باشد ، خدای تعالی او را در کنف حمایتش پناه داده و به بهشت وارد می نماید : مدارا با ناتوان ؛ مهربانی با پدر و مادر ؛ و نیکی با زیردست.

727. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت زیر پای مادران است.

728. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت زیر سایه شمشیرهاست.

729. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت ، جایگاه هر توبه کار ، و رحمت ، جایگاه هر وقف گزار است.

730. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مشتاق بهشت است ، به سوی نیکی ها می شتابد. و هر که از آتش جهنم بهراسد ، از شهوات دوری می کند. و هر که در انتظار مرگ است ، از لذت ها چشم می پوشد. و هر که در دنیا زاهد باشد ، مصیبت ها بر او آسان گردد.

731. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد که در دل بهشت جای گیرد ، باید با جماعت باشد.

732. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شما نسبت به شش چیز پیش من متعهد شوید تا بهشت را برایتان ضمانت کنم : راستگویی در گفتار ، وفای به وعده ، ادای امانت ، نگهداری دامن (از آلودگی) ، بستن نگاههای (حرام) و بازداری دستان (از کارهای ناپسند).

733. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا درهای بهشت زیر سایه شمشیرها گشوده می شود.

734. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی با یک تیر ، سه نفر را به بهشت می برد ؛ سازنده تیر که آن را به قصد استفاده در راه خیر می سازد ، آن که تیر را می اندازد و آن که تیر را در اختیار

تیرانداز قرار می دهد.

735. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به خاطر یک لقمه نان و یک مشت خرما و مانند آن که به فقیر داده می شود ، سه نفر را به بهشت می برد ؛ صاحبخانه را که فرمان داده ، زنی که آن را آماده ساخته و خادمی که آن را به کام فقیر رسانده است.

بهشت پوشیده از ناخوشی هاست

736. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت با ناملایمات و سختی ها ولی جهنم با شهوات و لذات پوشیده است.

نخستین کسانی که وارد بهشت می شوند

737. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکوکاران و بدکاران آخرت همان نیکوکاران و بدکاران دنیا هستند و (بدان که) نیکوکاران نخستین کسانی اند که وارد بهشت می گردند.

738. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نخستین کسانی که به بهشت دعوت می شوند ، بسیار ستایشگران خدایند.

آنچه در دو نمای بهشت نوشته شده است

739. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وارد بهشت شدم ، آن گاه دیدم که در دو نمای آن سه سطر با طلا نوشته شده است : سطر اول ، «معبودی جز الله نیست و محمدصلی الله علیه وآله فرستاده خداست» ؛ سطر دوم ، «آنچه پیش فرستادیم ، یافتیم و آنچه خوردیم ، سود بردیم و آنچه جا گذاشتیم ، زیان کردیم» ؛ و سطر سوم ، «امت گناه کار و پروردگار آمرزنده».

آنچه از دنیا در بهشت است

740. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز نامی از آنچه در دنیا هست چیزی در بهشت نیست (نعمت های بهشتی بالاتر از اینهاست).

آنچه به عرش آویخته شده است

741. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز به عرش آویخته اند : خویشاوندی ، گوید : خدایا! من به تو وابسته ام پس ، بریده نشوم ؛ امانت ، گوید : خدایا! من به تو وابسته ام پس ، به من خیانت نشود ؛ و نعمت ، گوید : خدایا! من به تو وابسته ام پس ، مورد کفران قرار نگیرم.

بهشتیان

742. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنان ، کمترین ساکنان بهشتند.

743. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بیشتر بهشتیان ، ابلهانند.

744. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : ترس از خدا واخلاق زیبا ، بیشتر از هر چیز مردم را راهی بهشت می گرداند.

745. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشتیان ، صاحبان غرفه های بالای بهشتی را می بینند همان طوری که شما ستارگان آسمان را می بینید.

746. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر یکی از زنان بهشت ، خود را به زمین بنمایاند ، هر آینه زمین را از بوی مشک پُر کرده و نور خورشید و ماه را محو می نماید.

صفت نعمت بهشتیان

747. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر نعمتی زوال پذیر است مگر نعمت بهشتیان و هر اندوهی ، قطع شدنی است مگر اندوه جهنمیان.

سخاوت

سخاوت

748. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بخشنده است و بخشندگی را دوست دارد و اخلاق عالی را دوست ولی اخلاق پست را دشمن دارد.

749. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی خوشبو است و بوی خوش را دوست دارد ، پاکیزه است و پاکیزگی را دوست دارد ، بزرگوار است و بزرگواری را دوست دارد ، بخشنده است و بخشندگی را دوست دارد. بنابراین ، آستانه خانه هایتان را پاکیزه نگهدارید تا به یهودیان شباهت نداشته باشید.

آفت سخاوت

750. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

مبارزه

مبارزه

751. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاکیزه ترین کسب مرد مسلمان ، تیراندازی او در راه خداست.

حقیقت جهاد

752. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جهاد (صرفاً) شمشیر زدن مرد در راه خدای تعالی نیست ، بلکه هر کس پدر ، مادر و فرزندش را سرپرستی نماید ، او در حال جهاد است و نیز هر کس خود را اداره نموده و از محتاج شدن به مردم حفظ کند ، او در حال جهاد است.

فضیلت مبارزه در راه خدا

753. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه یک ساعت به صف ایستادن در راه خدا از عبادت شصت سال ، بهتر است.

754. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تازیانه بستن یکی از شما در بهشت از آنچه میان آسمان و زمین می باشد ، بهتر است.

فضیلت نگهبانی

755. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک شب نگهبانی در راه خداوند عزّوجلّ از شب زنده داری هزار شب که روزش هم روزه باشد ، بهتر است.

756. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر دو چشم ، آتش جهنم حرام است : چشمی که از ترس خدا بگرید و چشمی که در برابر کفار از اسلام و مسلمانان نگهبانی کند.

تشویق بر مبارزه

757. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جهاد (و تلاش) کنید تا سالم و بی نیاز گردید.

758. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با مال و جان و زبانتان به جهاد با مشرکان برخیزید.

اقسام جهاد

759. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جهاد ، چهار قسم است : امر به معروف ؛ نهی از منکر ؛ راستی در موقع صبر (و سختی) ؛ و تنفر از فاسق.

محبوب ترین مبارزه نزد خدا

760. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبوب ترین مبارزه نزد خدا ، گفتن سخن حق در مقابل پیشوای ستمگر است.

761. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین جهاد سخن حق گفتن نزد پادشاه ستمگر است.

762. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مجاهد کسی است که روز را بدون اندیشه ظلم بر دیگری آغاز نماید.

763. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگ ترین جهاد ، مبارزه با نفس و تمایلات خود است.

آثار مبارزه

764. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا درهای بهشت زیر سایه شمشیرها گشوده می شود.

مبارزه و جهاد اوج مسلمانی است

765. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اوج مسلمانی ، جهاد در راه خداست که جز مسلمانان برتر ، به آن (مقام) نرسند.

مبارزه برای مردان مقرر شده است

766. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی غیرت و تکبر (در مقابل نامحرمان) را بر زنان و جهاد (در راه خدا) را بر مردان مقرر فرموده است ؛ هر یک از آنان از روی ایمان و امتحان (در این راه) شکیبایی ورزد ، ثواب شهید دارد.

مبارزه زن

767. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حج ، جهاد هر ناتوانی است. و جهاد زن ، نیکو شوهرداری کردن است.

مجاهد

768. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شمشیرها ، کلیدهای بهشتند.

فضیلت مبارزه کنندگان

769. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بر مجاهدان جنگ بدر نظر افکند و فرمود : هر گونه می خواهید رفتار کنید ، همانا شما را بخشیدم.

مجاهد کسی است که با نفس خویش مبارزه کند

770. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مجاهد کسی است که در راه اطاعت الهی با نفس خویش مبارزه نماید.

نتیجه کمک کردن به مبارزین

771. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی با یک تیر ، سه نفر را به بهشت می برد ؛ سازنده تیر که آن را به قصد استفاده در راه خیر می سازد ، آن که تیر را می اندازد و آن که تیر را در اختیار تیرانداز قرار می دهد.

برای زنان مبارزه کنندگان حرمت است

772. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حرمت زنان مجاهدان بر غیر مجاهدان مانند حرمت مادرانشان است ؛ هر مردی از غیر مجاهدان درباره خانواده ای از مجاهدان خیانتی بنماید ، او را در روز قیامت به پای دارند و به مجاهد گویند : او درباره خانواده تو خیانت کرده ، از کارهای نیک او هر چه می خواهی ، برگیر. وی نیز از اعمال او هر چه خواست برگیرد. پس (ای خیانت کاران!) چه گمان کردید؟

نادانی

نادانی

773. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، شناخت خداست ؛ کار آگاهانه چه کم و چه زیادش برای تو مفید است ولی کار از روی نادانی ، کم و زیادش هیچ فایده ای برای تو ندارد.

774. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر جهل تو همین بس که هر چه را می دانی ، آشکار سازی.

تشویق به رها کردن جهل

775. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که نادانی را رها کند ؛ زیادی را ببخشد ؛ و به عدالت رفتار نماید.

صفت جاهل

776. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نادان بر معاشران ستم ؛ بر زیردستان تعدی ؛ به بزرگان تکبر ؛ و بدون فرق گذاشتن (بین خوب و بد) سخن می گوید.

وای بر جاهل از عالم

777. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وای بر عالم از جاهل! و وای بر جاهل از عالم!.

چاره نادانی

778. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چاره نادانی ، پرسش است.

دوزخ

دوزخ

779. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت و جهنم از بند کفشتان به هر یک از شما نزدیک تر است.

780. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جهنم به امور شهوانی و بهشت به مکروهات پوشانده شده است.

781. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر خدا گران است که جان دو دختر بنده مسلمانی را بگیرد ، آن گاه او را به جهنم ببرد.

782. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر گرزی از آهن جهنم در زمین قرار گیرد ، همه جهانیان جمع شوند نمی توانند آن را از زمین بردارند. و اگر کوهی را با گرزی از آهن جهنم بکوبند آن طوری که اهل جهنم را می کوبند ، هر آینه کوه ریزریز شده و غبار می گردد.

783. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چیزی مانند جهنم ندیدم که گریزنده اش خواب باشد و چیزی مانند بهشت ندیدم که طالب آن خواب باشد.

تشویق به نگهداری خویش از آتش جهنم

784. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرکسی باید روی خویش را از آتش جهنم نگه دارد هر چند به وسیله (صدقه دادن) پاره خرمایی باشد.

صفت آتش جهنم

785. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آتش این دنیای شما یک جزئی از هفتاد جزء آتش جهنم است. و همین یک جزء اگر دو مرتبه با آب خاموش نگردیده بود ، (به خاطر شدّت حرارت) از آن نمی توانستید بهره مند شوید. و این جزء از خدا می خواهد که دوباره او را به جهنم بازنگرداند.

786. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر پاره ای از شعله های جهنم در مشرق قرار گیرد ، آن که در مغرب است حرارت آن را درمی یابد.

درهای جهنم

787. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای جهنم دری است که تنها کسی که خشم خود را با نافرمانی خدا چاره می کند ، از آن وارد می گردد.

788. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جهنم ، دری دارد که از آن ، جز کسی که خشمش را با نارضایتی خدای تعالی فرونشانده وارد نمی گردد.

آنچه دور می کند از آتش

789. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار ویژگی است که خدای تعالی دارندگان آن را از آتش جهنم و شر شیطان باز می دارد : آن که هنگام رغبت ، بیم ، شهوت و غضب ، بر نفس خویش مسلّط باشد.

790. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی به بهشت می رود که آرزویش می کند و کسی از جهنم اجتناب می کند که از آن بیم دارد و خداوند به کسی رحم می نماید که او نیز رحم کند.

کسانی که از آتش جهنم پوشانده نمی شوند

791. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کس از آتش جهنم پوشانده نمی شوند : منت گذار ، عاق پدر و مادر ؛ و شراب خوار.

کسی که آتش جهنم بر او حرام می شود

792. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کسی را که ذکر «لااله الاالله» را صرفاً به قصد (خشنودی) خدا بگوید ، بر آتش جهنم حرام نموده است.

793. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آتش جهنم ، جز سجده گاه ، تمام بدن آدمیزاد را می سوزاند ؛ زیرا خداوند عزّوجلّ سوزاندن سجده گاه را بر آتش جهنم حرام فرموده است.

794. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جهنم بر چشمی که از ترس خدا بگرید ؛ در راه خدا بیدار ماند ؛ از محرمات الهی پوشانده شود ؛ یا در راه خدا در آید ، حرام است.

795. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو چشم را آتش جهنم هرگز نمی سوزاند : چشمی که از ترس خدا بگرید وچشمی که شبانه درراه خدانگهبانی دهد.

کسی که از آتش بیرون می آید

796. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اما جهنمیانی که در آتش جاودانه اند ، مرگ و زندگی برای آنان معنی ندارد ولی کسانی که به خاطر گناهانشان در آتش افتاده اند ؛ آتش جهنم آنان را می میراند تا این که ذغال شوند ، آن گاه درباره ایشان اجازه شفاعت داده می شود ، سپس گروه گروه آنان را آورده و بر کنار نهرهای بهشتی می افکنند ، آن گاه ندا می دهند : ای اهل بهشت! بر آنان (آب) بپاشید. در نتیجه ، آنان همانند دانه ای که در گذرگاه سیل بوده از نو می رویند.

عوامل رفتن به آتش

797. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو شکاف ، بیشتر از هر چیز مردم را به جهنم می برند : دهان و عورت.

آتش دوزخ پوشیده از شهوات است

798. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهشت با ناملایمات و سختی ها ولی جهنم با شهوات و لذات پوشیده است.

آسان ترین عذاب

799. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آسانترین عذاب جهنمیان ، عذاب کسی است که در اثر حرارت کفش آتشین بر پایش ، مغزش به جوش می آید.

800. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، آسان ترین عذاب از آن کسی است که بر کف پاهایش دو قطعه آتش نهند به طوری که مغز سرش به جوش آید.

بیشترین اهل جهنم

801. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بیشتر جهنمیان ، زنان هستند.

صفات اهل جهنم

802. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا تو را باخبر سازم که چه کسانی اهل جهنم هستند؟ هر کس که متکبر ، خودخواه ، گردنکش ، حریص و بخیل باشد.

خوراک دوزخیان

803. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دلوی از آشامیدنی جهنم را در دنیا بریزند ، اهل دنیا متعفن می شوند.

804. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر قطره ای از زقوم در دنیا بیفتد ، هر آینه زندگی اهل دنیا را تباه می سازد. پس ، چگونه است حال کسی که زقوم ، غذایش باشد؟.

وصف کسانی که در دوزخ جاویدانند

805. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به اهل جهنم گفته شود که به شماره ریگ های دنیا در جهنم خواهید ماند ، به این خبر خوشحال شوند ولی اگر به اهل بهشت گفته شود که به شماره ریگ های دنیا در بهشت خواهید ماند ، غمگین شوند ولیکن بهشت برای آنان ابدی است.

نیاز

نیاز

806. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در جستجوی نیازمندی ها ، عزت نفس داشته باشید ؛ زیرا جریان کارها با تقدیر و اندازه است.

807. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که غمی از غم های دنیا را از مسلمانی دور کند ، خداوند غمی از غم های روز قیامت را از او برطرف می کند. و هر که بر تنگ دستی ، آسان بگیرد ، خداوند در دنیا و آخرت بر او آسان بگیرد. و هر که بر مسلمانی رازپوشی کند ، خداوند در دنیا و آخرت درباره او رازپوشی نماید.

808. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بهترین اعمال ، شاد کردن مؤمن است ؛ یعنی قرضش را بپردازی ، حاجتش برآوری و رنجی را از او برطرف نمایی.

آداب درخواست نیاز

809. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما از برادر دینی اش حاجتی می طلبد ، قبلاً با ستایش بر کول او بار سنگین نزند (حمارش نکند).

برآوردن نیاز مؤمن

810. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر برادر مؤمن خویش را بر حاجتش یاری نمایم در نزد من از روزه یک ماه و اعتکاف در مسجدالحرام ، محبوب تر است.

811. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که حاجت برادر مسلمانی را برآورد ، پاداش او مانند کسی است که حج و عمره به جا آورده باشد.

812. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به دست هر کسی برای مسلمانی گشایشی فراهم نماید ، رنج دنیا و آخرت را از او بردارد.

فایده کسی که برای حاجت برادرش بکوشد

813. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در پی حاجت برادرش بکوشد ، خداوند حاجت او را برطرف می کند.

آنچه که موجب روا شدن حاجت می شود

814. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا دوست داری نرم دل و حاجت روا گردی؟ پس به وسیله نوازش و اطعام یتیم از غذای خود ، با او مهربانی کن ، آن گاه دلت نرم گشته و حاجتت را درمی یابی.

بهترین کارها

815. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبوب ترین کارها نزد خدا ، سیر کردن بینوا یا پرداخت قرض او یا رفع اندوه از او است.

حج

حج

816. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا نمی دانی که اسلام ، پیش از خود را محو می سازد ؛ هجرت ، پیش از خود را محو می سازد ؛ حج ، پیش از خود را محو می سازد (این هر سه ، آثار مترتب بر عقیده و رفتار گذشته را از بین می برند).

817. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حج ، جهاد هر ناتوانی است. و جهاد زن ، نیکو شوهرداری کردن است.

آثار حج

818. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حج به جا آورید تا بی نیاز گردید و مسافرت کنید تا سالم بمانید.

آداب حج رفتن

819. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه کسی با مال غیر حلال حج به جا آورد ، آن گاه که لبیک می گوید ، خداوند در پاسخ می فرماید : لبیک و سعدیک تو درست نیست و این به خودت باز گردانده می شود (حج تو مقبول نمی باشد).

حج نیکو

820. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حج نیکو ، پاداشی جز بهشت ندارد.

حجامت کردن

آثار حجامت کردن

821. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حجامت مایه شفاست.

حجت

حجت

822. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مادامی که سرمستی نادانی و دنیاپرستی از شما پدیدار نگشته ، در برابر خداوند برای دفاع از خود صاحب بیّنه و دلیل می باشید.

حدود

حدود

823. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تا آنجا که می توانید حدود (شرعی و مجازات ها) را از مسلمانان دور کنید ؛ زیرا که خطای پیشوا در عفو بهتر از خطای او در کیفر است.

824. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حدود را با شبهات دفع نمایید (با طرح شبهه از ثبوت حد ممانعت کنید) و لغزش های بزرگان را مادامی که به حدی از حدود الهی منجر نشده ، ببخشید.

جاری کردن حدود

825. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قانون و حدود الهی را درباره بیگانه و نزدیک برپا دارید و در راه خدا سرزنش دیگران شما را ملول نسازد.

ترغیب به اجرای حدود

826. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اجرای یک حد شرعی در زمین برای مردم مفیدتر از چهل روز باریدن است.

سزای ساحر

827. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سزای ساحر ، یک ضربه شمشیر است.

سخن

سخن

828. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! هر چیزی (حکمی) از ناحیه من برای شما نقل شد ؛ اگر موافق کتاب خدا بود ، آن را من گفته ام ولی اگر مخالف کتاب خدا بود ، آن را من نگفته ام.

آفت سخن

829. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

تشویق به حفظ حدیث

830. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند کسی را که سخنی از ما بشنود و آن را حفظ کند سپس آن را به کسی رساند که بیشتر از او ، آن را حفظ می نماید.

بهترین هدیه

831. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین هدیه ها ، سخنی از سخنان حکمت آمیز است.

محدث

832. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند یاری می کند کسی را که از ما چیزی بشنود و همان طوری که شنیده به دیگران برساند.

833. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند یاری می کند کسی را که از ما سخنی را بشنود و آن را به خاطر بسپارد تا این که به دیگری برساند. و چه بسیارند کسانی که دانایی را به داناتر از خود رسانند. و چه بسیارند عامل دانایی که خود دانا نیستند.

حرام

حرام

834. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای هر پادشاهی قرقی است و قرق خدا در زمین ، محرمات است.

835. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! هیچ چیز را به من ارتباط ندهید ؛ زیرا من چیزی را حلال یا حرام نکردم جز این که خدای تعالی آن را حلال یا حرام گردانید.

836. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حلال آن است که خداوند در قرآن حلال کرده و حرام آن است که خداوند در قرآن حرام کرده است و هر چه را مسکوت گذاشته ، مورد عفو و گذشت می باشد.

نکوهش حرام

837. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر یکی از شما در دهانش خاکی بگذارد ، برای او از گذاشتن چیز حرام در دهانش ، بهتر است.

پرهیز از حرام

838. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از به کارگیری سنگ (مال) حرام در بنیان (زندگی) اجتناب کنید ؛ زیرا مایه ویرانی (و فروپاشی زندگی) است.

839. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : واجبات خدای تعالی را انجام بده تا عابدترین مردم باشی ، و از محرّمات خدا دوری کن تا پارساترین مردم باشی و به سهمی که خدا برایت تقدیر نموده ، راضی باش تا بی نیازترین مردم باشی.

آنچه حرام شمرده شده

840. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قیمت (پول) شراب ، مهر زناکار و قیمت سگ حرام است و (بازی) شطرنج (نیز به عنوان قمار) حرام است. و اگر صاحب سگ قیمت آن را از تو درخواست کرد ، دستانش را پُر از خاک بنما و شراب و قمار حرام است. و هر چیز مست کننده حرام است.

841. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر (عمل سخت و) مشکلی حرام است و در دین (عمل) مشکل وجود ندارد.

جنگ

جنگ

842. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جنگ ؛ یعنی نیرنگ.

نهی از جنگیدن با خدا

843. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با خداوند بستیزد ، خدا بر او پیروز شود. و هر که با خداوند فریب کاری کند ، خدا او را فریب دهد.

آزمندی

آزمندی

844. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا فرزند آدم بر چیزی که از آن منع می شود ، حریص است.

845. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تو را از سه خصلت نهی می کنم : حسد ، حرص و تکبر.

846. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو گرسنه سیر نمی شوند : طالب علم و طالب مال.

پرهیز از حرص

847. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از تکبر بپرهیزید ؛ زیرا تکبر ، شیطان را وادار کرد تا آدم را سجده نکند. از حرص بپرهیزید ؛ زیرا حرص آدم را وادار ساخت تا از میوه آن درخت (ممنوع) بخورد. و از حسد بپرهیزید ؛ زیرا یکی از فرزندان آدم ، دیگری را از روی حسد کشت. پس اینها (تکبر ، حرص و حسد) ریشه همه گناهانند.

حریص

848. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : طمع کار ، کسی است که از راه کسب حرام سود جوید.

سیری ناپذیری آزمند

849. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : ای فرزند آدم! هر روز روزی داده می شوی ولی باز تو غمگینی! هر روز از عمرت کاسته می شود ولی باز تو شادمانی! تو در حد کفایت ، بهره مندی ولی باز چیزی را که مایه سرکشی توست می طلبی! نه به اندک قانع می شوی و نه از بسیار سیر می گردی!.

850. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر برای آدمیزاد دو بیابان (و درّه) طلا بود ، باز به دنبال درّه سومی بود. و شکم آدمیزاد را غیر خاک پُر نمی کند. و هر که توبه نماید ، خداوند توبه اش را می پذیرد.

851. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر آدمیزاد یک درّه (بیابان) سرمایه داشت ، دومی را نیز می خواست و اگر دو درّه سرمایه داشت ، سومی را می جست و شکم آدمیزاد را جز خاک پر نمی کند و خداوند توبه هر توبه کاری را می پذیرد.

852. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر آدمیزاد بیابانی از نخل می داشت ، همانند آن را آرزو می کرد سپس همانند آن را آرزو می کرد تا این که بیابان هایی از نخل را آرزو می کرد و شکم آدمیزاد را جز خاک پر نمی کند.

دوراندیشی

دوراندیشی

853. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوراندیشی و احتیاط ، (نوعی) بدگمانی است.

اندوه

ارزش محزون بودن

854. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (همواره) محزون باشید ؛ چون که حزن ، چراغ دل است. خودتان را (پیوسته) گرسنه و تشنه نگه دارید.

فلسفه اندوه

855. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مصیبت ها ، مرض ها و اندوه ها ، کیفرهای دنیوی هستند.

آنچه که موجب اندوه می شود

856. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به خاطر حکمت و فضل خویش ، آسایش و شادی را در یقین و رضا و غم و اندوه را در دو دلی و غضب قرار داده است.

عوامل اندوه زا

857. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به آنچه برای شما ذخیره شده آگاه بودید ، بر آنچه از شما بازداشته شده غم نمی خوردید.

حسابرسی

حسابرسی

858. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه روز قیامت حقوق همگان به صاحبش بازگردانده می شود حتی بز شاخ دار که بز بی شاخ را شاخ زده ، تقاص می گردد.

859. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از هر که حساب کشی شود ، عذاب بیند.

860. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس ، حسابگر خویشتن است.

محاسبه کنید قبل از آن که به حسابتان رسیدگی کنند

861. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند بنده ای را که ستمی نسبت به آبرو و مال برادرش نموده و پیش از بازخواست ، حلالیت بخواهد. چون آنجا (روز قیامت) دینار و درهمی نیست ؛ اگر کارهای نیکی داشت ، از آن می گیرند. وگرنه ، بخشی از گناهان ستمدیده را بر گناهان او می افزایند.

آنچه مورد بازخواست قرار می گیرد

862. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بنده را درباره زیادی دانشش همانند زیادی دارایی اش مورد سؤال قرار می دهد.

863. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بیهوده گنجشکی را بکشد ، روز قیامت می آید و نزد عرش فریاد می زند : پروردگارا! از این بپرس که چرا بی فایده مرا کشت؟.

864. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر که به ناحق گنجشکی را بکشد ، روز قیامت از او بازخواست می کند.

آنچه خداوند روز حسابرسی می گوید

865. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : ای فرزند آدم! مریض شدم ولی تو از من عیادت نکردی. عرض کرد : ای پروردگار من! چگونه تو را که پروردگار جهانیانی عیادت می کردم؟ فرمود : آیا ندانستی که فلان بنده من مریض شد و تو از او عیادت نکردی؟ آیا ندانستی که اگر از او عیادت می کردی ، مرا نزد او می یافتی؟

ای فرزند آدم! از تو غذا خواستم ولی تو غذایم ندادی. عرض کرد : ای پروردگار من! چگونه تو را که پروردگار جهانیانی غذا می دادم؟ فرمود : آیا ندانستی که فلان بنده من از تو غذا خواست و تو ندادی؟ آیا ندانستی که اگر تو به او غذا می دادی ، (پاداش) آن را نزد من می یافتی؟ ای فرزند آدم! از تو آب خواستم و تو آبم ندادی. عرض کرد : ای پروردگار من! چگونه تو را که پروردگار جهانیانی آب می دادم؟ فرمود : فلان بنده من از تو آب خواست و تو ندادی. آیا ندانستی که اگر تو او را آب می دادی ، (پاداش) آن را نزد من می یافتی؟.

نخستین چیزی که از انسان حسابرسی می شود

866. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، نخستین داوری میان مردم ، درباره خونهاست.

آنچه که حسابرسی روز قیامت را آسان می سازد

867. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دارای سه ویژگی باشد ، خدای تعالی حساب را بر او آسان گرفته و با نظر رحمتش او را به بهشت وارد می کند : به آن که تو را محروم ساخته ، عطا کن ؛ آن که را به تو ستم روا داشته ، عفو بنما ؛ و با آن که از تو بریده ، بپیوند.

کسی که حسابش سخت تر است

868. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که دو درهم دارد ، حسابش از آن که یک درهم دارد ، سخت تر است و آن که دو دینار دارد ، حسابش از آن که یک دینار دارد ، سخت تر است.

گروه های مردم در حسابرسی

اشاره

869. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت خدای تعالی بر عوام (مردم عادی) چیزهایی را می بخشد که بر دانشمندان نمی بخشد.

حسابرسی امت رسول خدا

870. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خداوند خواستم که (روز قیامت) حساب رسی امتم را برعهده خودم بگذارد تا این که پیش امت های دیگر رسوا نشوند. خداوند عزّوجلّ به من وحی فرمود : ای محمد! بلکه آنان را خودم حساب رسی می کنم که اگر لغزش و گناهی از آن ها سرزده باشد ، آن را حتی از تو نیز بپوشانم تا این که پیش تو هم رسوا نگردند.

شرافت

معنای شرافت

871. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عقلی مانند تدبیر ، تقوایی مانند خویشتن داری و شرفی مانند خوش اخلاقی نیست.

شرافت

872. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مقام و شخصیت ، (نوعی) سرمایه است.

873. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (اندازه) بزرگواری مرد به دین (داری) ، جوان مردی او به عقل و شخصیت او به اخلاقش (مربوط) است.

آفت شرافت

874. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

حسد

حسد

875. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تو را از سه خصلت نهی می کنم : حسد ، حرص و تکبر.

876. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نزدیک بود که حسد ، بر تقدیر چیره گردد.

حسادت و ایمان

877. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حسد ، ایمان را فاسد می کند چنانچه صبر (شیره تلخ درختی است) عسل را فاسد (و تلخ) می نماید.

پرهیز از حسد

878. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از حسد بپرهیزید ؛ زیرا حسد ، نیکی ها را از بین می برد چنانچه آتش ، هیزم را می سوزاند.

879. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از تکبر بپرهیزید ؛ زیرا تکبر ، شیطان را وادار کرد تا آدم را سجده نکند. از حرص بپرهیزید ؛ زیرا حرص آدم را وادار ساخت تا از میوه آن درخت (ممنوع) بخورد. و از حسد بپرهیزید ؛ زیرا یکی از فرزندان آدم ، دیگری را از روی حسد کشت. پس اینها (تکبر ، حرص و حسد) ریشه همه گناهانند.

نکوهش حسد

880. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آسایش حسود از همه کمتر است.

آثار حسد

881. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کینه و حسد ، نیکی ها را می خورند چنانچه آتش ، هیزم را می خورد (می سوزاند).

در حسادت تعدی نکنید

882. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه گرفتار حسد شدید ، تعدی نکنید و هر گاه گمان بردید ، آن را حقیقت ندانید و هر گاه چیزی را وزن کردید ، زیادی بدهید.

چه موقع حسادت حسود زیان می رساند؟

883. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه فرزندان آدم ، حسودند ولیکن هیچ حسودی را حسدش زیان نمی رساند مادامی که به زبان نیاورد ، یا دست به کار نشود.

هر متنعمی محسود است

884. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر صاحب نعمتی ، در معرض حسادت است مگر صاحب تواضع.

حسرت

دریغ خورترین انسان ها در روز قیامت

885. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت حسرت دو نفر از همه مردم بیشتر است : مردی که در دنیا فرصت تحصیل علم داشته ولی در پی آن نرفته و مردی که دیگران از دانش او سود بردند ولی خود بی بهره ماند.

نیکی

بهترین نیکی ها

886. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین نیکی ها ، گرامی داشت هم نشینان است.

چند برابر شدن نیکی ها

887. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی نیکی ها و بدی ها و چیزهای میان آن دو را (برای خلق خود) دیکته نمود ؛ هر کس اراده کرد تا کار نیکی انجام دهد ولی به جا نیاورد ، خدای تعالی نزد خود آن را یک نیکی کامل می نویسد ، اما اگر انجام کار نʚɠرا اراده کرده و بدان نیز عمل نماید ، خداوند در پیشگاه خود آن را ده تا هفتصد برابر و بلکه بیشتر می نویسد ؛ و اگر کسی تصمیم به انجام کار بدی گرفت ولی مرتکب آن نگردید ، خداوند در پیشگاه خود آن را یک نیکی کامل قلمداد می کند ، اما اگر تصمیم به انجامش گرفت و مرتکب آن نیز گردید ، خداوند آن را یک بدی می نویسد. بدین ترتیب کسی در پیشگاه خداوند هلاک نمی گردد جز این که خودش خویشتن را هلاک سازد.

حق

حق

888. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من هم بشرم و شما که برای رفع خصومت ، به من رجوع می کنید ، چه بسا برخی از شما دلایل خود رابهتر از دیگری برای من مطرح نماید که در نتیجه ، من هم بر طبق شنیده ام به نفع او داوری کنم. اما اگر من در مقابل حق مسلمانی به نفع کسی حکم کرده باشم ، آن چیزی که در اثر این حکم نصیبش می گردد ، پاره ای از آتش است ؛ می خواهد نگهدارد یا رهایش کند (و به صاحب حقیقی آن بدهد).

889. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : گویا! حق در این دنیا بر غیر از ما واجب گشته و گویا! مرگ در این دنیا بر غیر از

ما نوشته شده و گویا! مردگانی که تشییع می شوند سفر کوتاهی نموده دوباره به سوی ما بازمی گردند در حالی که اجسادشان را دفن می کنیم و میراث شان را می خوریم گویا! ما بعد از آنان جاودانیم به طوری که هر موعظه ای را فراموش نموده و از هر حادثه ای خود را ایمن ساخته ایم.

شتافتن به ادای حق

890. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (ادای) هیچ حقی را به فردا نگذارید ؛ زیرا از ناحیه خدای تعالی برای هر روزی تکلیفی است.

حق پذیری

891. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق را از سوی هر کس که باشد ، بپذیر چه کوچک و چه بزرگ ، هر چند دشمن و بیگانه باشد و باطل را از سوی هر کس که باشد به خودش برگردان چه کوچک و چه بزرگ ، هر چند دوست و نزدیک باشد.

892. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال پیشی گیرندگان به زیر سایه الهی ، آنان که هر گاه حق به ایشان عرضه گردد ، می پذیرند ؛ و (هنگام داوری) همانند خودشان برای مردم نیز حکم می کنند.

لزوم حق گویی هر چند بر علیه خود

893. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هشیار باشید! هر گاه کسی بر حقی آگاه است ، ترس مردم نباید او را از گفتن حق باز دارد.

894. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با کسی که از تو بریده ، پیوند رسان ؛ به کسی که به تو بدی کرده ، نیکی کن ؛ و حق را بگو هر چند علیه خودت باشد.

895. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق را بگو هر چند تلخ باشد.

896. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ترس مردم ، یکی از شما را از اقامه حقی که می داند ، باز ندارد.

حقوق

حق خدا بر هر مسلمان

897. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق خدا بر هر مسلمانی این است که هفته ای یک روز غسل نماید و سر و تنش را بشوید.

حق مسلمان بر مسلمان

898. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق مسلمان بر مسلمان شش چیز است : هر گاه ملاقات کردی ، بر او سلام کن ؛ هر گاه دعوت کرد ، بپذیر ؛ هر گاه مشورت (و نصیحت) خواست ، برایش خیرخواهی کن ؛ هر گاه عطسه زد و حمد خدا گفت ، برایش عافیت بخواه ؛ هر گاه بیمار شد ، عیادت کن ؛ هر گاه مُرد ، تشییع کن.

899. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمان بر (عهده) مسلمان دیگر پنج حق دارد : هر گاه او را ببیند ، بر او سلام نماید ؛ هر گاه او را دعوت کند ، بپذیرد ؛ هر گاه مریض شد ، از او عیادت کند ؛ هر گاه مُرد ، جنازه اش را تشییع نماید ؛ و آنچه برای خود می پسندد برای او نیز بپسندد.

900. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر مؤمنان لازم است که از غم یکدیگر رنجور شوند همان طوری که سر ، جسم را به درد می کشاند.

حق برادر بزرگ تر بر برادر کوچک

901. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق برادر بزرگ تر بر برادر کوچک تر همچون حق پدر بر فرزند است.

حق همسایه

902. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق همسایه این است که اگر مریض شد ، عیادت کنی ؛ اگر مُرد ، تشییع نمایی ؛ اگر از تو قرض طلب کند ، به او بدهی ؛ اگر خیری به او رسید ، تهنیت گویی ؛ اگر مصیبتی بر او وارد شد ، تعزیت گویی ؛ و ساختمان خود را از ساختمان او بالاتر نبری تا جریان باد را بر او مسدود نمایی.

حق شوهر بر همسرش

903. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق شوهر بر همسرش این است که بدون اجازه او یک روز هم روزه غیر واجب نگیرد ؛ اگر چنین کرد ، گناهکار است و روزه اش قبول نمی شود. و نیز بدون اجازه او از خانه شوهرش چیزی عطا نکند که اگر چنین کرد ، پاداش متعلق به شوهر ولی گناه برای زن است. و نیز بدون اجازه شوهر از خانه خارج نشود که اگر چنین کرد ، خداوند و فرشتگان عذاب او را لعنت می کنند تا این که توبه نماید یا بازگردد اگرچه شوهرش ستمگر باشد.

904. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق شوهر بر زن این است که : از بستر او دوری نگیرد ؛ قسم او را به جا آورد ؛ از فرمانش پیروی ننماید ؛ بدون اجازه او بیرون نرود ؛ و کسی را که او دوست ندارد به خانه اش نیاورد.

905. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : حق زن بر شوهرش این است که : هر گاه غذا خورد به زنش هم بدهد ؛ هر گاه لباس پوشید به او نیز بپوشاند ؛ به صورت او نزند ؛ به او بد

نگوید ؛ جز در خانه از او دوری نگیرد.

906. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر زن ، به حق شوهر آگاه بود ، هنگام صبح و شام او (هنگام غذا خوردن شوهر) نمی نشست تا این که او از (خوردن) فارغ شود.

907. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شوهر بیش از دیگران بر گردن زن و مادر بیش از دیگران بر گردن مرد حق دارد.

حق مملوک

908. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذا و لباس خوب داشتن ، حق مملوک (برده) است و نباید بیش از توانایی ، بر او تکلیف شود.

909. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آقا (و مولای) مملوک درباره او باید سه خصلت را رعایت نماید : او را در خواندن نماز شتاب زده نکند ؛ از سر غذا بلندش نکند ؛ و کاملاّ او را سیر نماید.

حق فرزند بر پدرش

910. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق فرزند (پسر) بر پدر این است که : نام نیک بر او نهد ؛ جایگاهش را نیکو سازد ؛ و نیکو ادب نماید.

911. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق فرزند (پسر) بر پدر این است که : نوشتن ، شنا کردن و تیراندازی به او بیاموزد ؛ روزی حلال و پاکیزه به او بدهد ؛ و هر گاه بالغ شد ، برایش زن بگیرد.

912. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق فرزند (پسر) بر پدر این است که : نام نیک بر او نهد ؛ وقتی بالغ شد ، برایش زن بگیرد ؛ و نوشتن را بر او بیاموزد.

صاحب حق

913. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که حق دار است ، سخن شنیدنی دارد.

وای بر کسی که از حق مسلم بکاهد

914. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وای! بر کسی که کار مسلمانی را به تاخیر اندازد تا از حق او بکاهد.

حکمت

سر منشا حکمت

915. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرمنشا حکمت ، ترس از خداست.

916. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرمنشا حکمت ، شناخت خداست.

حکمت گمشده مؤمن است

917. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکمت گم شده مؤمن است و آن را از هر که بشنود ، می گیرد و اهمیّت نمی دهد که از کجا آمده است.

918. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخن حکیمانه گم گشته هر حکیمی است.

919. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخن حکیمانه ، گم گشته مؤمن است ؛ هر گاه آن را بیابد ، او شایسته (دریافت) آن است.

مراقبت از حکمت

920. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکمت را به نااهل نسپارید تا این که بر آن ستم روا دارند ، و آن را از اهلش بازندارید تا این که بر آن ستم کنید.

آثار حکمت

921. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکمت (و دانایی) ، شرافت شخص شریف را افزایش می دهد.

922. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند با نور حکمت دل های مرده را زنده می کند چنانچه زمین را به وسیله باران آسمان سرسبز و خرّم می نماید.

آنچه حکمت می آورد

923. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر انسانی در سر خویش حکمتی دارد که به دست فرشته ای است. هر گاه فروتنی کند ، به فرشته خطاب شود : حکمتش را بالا بر و هر گاه تکبر کند ، به فرشته خطاب شود : حکمتش را پایین آر.

حکیم

924. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز آن که لغزیده ، بردبار نیست و جز آن که تجربه اندوخته ، حکیم نیست.

ویژگی های حکیمان

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه اهل گرسنگی و تفکر (زاهدان عارف) را دیدید نزدیکشان شوید ؛ زیرا حکمت بر زبانشان جاری است.

آنچه سزاوار حکیم نیست

926. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خردمند نیست کسی که با ملازم قهری خویش که خداوند روزی او را از این راه قرار داده ، به نیکی رفتار ننماید.

حلال

حلال

927. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! هیچ چیز را به من ارتباط ندهید ؛ زیرا من چیزی را حلال یا حرام نکردم جز این که خدای تعالی آن را حلال یا حرام گردانید.

928. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حلال آن است که خداوند در قرآن حلال کرده و حرام آن است که خداوند در قرآن حرام کرده است و هر چه را مسکوت گذاشته ، مورد عفو و گذشت می باشد.

نکوهش کسی که حلال را حرام نماید

929. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که حلال را حرام می کند ، مانند کسی است که حرام را حلال گرداند.

استفاده از مال مؤمن جز با رضایتش حلال نیست

930. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حرمت مال مسلمان ، مانند حرمت خون اوست.

قسم

قسم

931. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نتیجه قسم ، شکستن آن یا پشیمانی است.

932. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سوگند تو (باید) بر اساس تایید رفیق تو باشد.

933. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سوگند بر اساس نیّت سوگندخور است.

قسم نابود کننده برکت است

934. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قسم (در معامله) جنس را تمام و برکت را نابود می کند.

پرهیز از قسم خوردن چه جدی چه شوخی

935. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس از شما بر جدّی قسم خوردن جراتش بیشتر باشد ، بر آتش جهنّم نیز جدّی تر و نزدیک تر است.

نهی از قسم خوردن به خدای سبحان

936. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (بدون ضرورت) به خداوند سوگند نخورید ؛ زیرا هر که به خدا سوگند خورد ، خداوند او را تکذیب می نماید.

937. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدون ضرورت ، به خداوند سوگند دروغ و راست نخور ؛ خداوند را در معرض قسم خود قرار نده ؛ زیرا خداوند به کسی که به نام او قسم دروغ بخورد ، رحم ننموده و مراقبتش نمی کند.

نهی از قسم خوردن به غیر خدا

938. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که (می خواهد) قسم بخورد ، جز به خدا قسم نخورد.

939. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به غیر خداوند قسم خورد ، مشرک شده است.

940. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی شما را از قسم یاد کردن به پدرانتان نهی فرموده است.

آثار قسم دروغ خوردن

941. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که قطع رحم کند یا قسم دروغ خورد ، پیش از آن که بمیرد وبالش را می بیند.

942. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قسم دروغ کالا را تمام (و آب) می کند و کسب را از بین می برد.

کفّاره قسم

943. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که قسمی خورد و از آن خیری دید ، باید کفّاره قسمش را بدهد سپس کاری بهتر از آن انجام دهد.

کسی که قسمش رد نمی شود

944. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بعضی بندگان خدا ، اگر قسم خورند که خدا چنان خواهد کرد ، خداوند سوگندشان را تصدیق می کند.

بردباری

بردباری

945. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! خداوند به وسیله نادانی کسی را عزیز نمی گرداند. و هرگز! خداوند به وسیله بردباری کسی را خوار نمی سازد.

تشویق به بردباری

946. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی است که هر کس یکی از آنها را نداشته باشد ، سگ از او بهتر است : پرهیزگاری که او را از محرّمات الهی بازدارد ؛ بردباری که به وسیله آن نادانی جاهل را دفع نماید ؛ اخلاق خوشی که به وسیله آن با مردم زندگی می کند.

آفت بردباری

947. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

آنچه بردباری می آورد

948. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش فرآیند یادگیری ، بردباری فرآیند بردباری جستن و هر که نیکی بجوید ، می یابد و هر که از بدی بپرهیزد ، درامان می ماند.

بردبارترین مردم

949. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قوی ترین شما کسی است که هنگام غضب ، بر نفش خویش مسلط باشد و شکیباترین شما کسی است که بعد از قدرت و تسلط (بر دیگری او را) عفو نماید.

بردبار

950. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نزدیک بود که شخص بردبار ، پیامبر گردد.

951. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز آن که لغزیده ، بردبار نیست و جز آن که تجربه اندوخته ، حکیم نیست.

952. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (شخص) بردبار ، در دنیا و آخرت ، بزرگوار است.

حماقت

احمق

953. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شخص احمق به واسطه حماقتش بیشتر از شخص بدکار ، گرفتار گناه می گردد.

954. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با احمق آمیزش مکن.

شرم

شرم

955. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن گاه که تو را حیا نباشد ، هر چه خواهی کن.

956. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی باحیا و پرده پوش است و حیا و پرده پوشی را دوست دارد. پس هرگاه یکی از شما غسل می کند (یا خود را شستشو می دهد) ، باید (بدن) خود را بپوشاند.

957. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا ، همه نیکی است (هر که حیا دارد ، همه نیکی را داراست).

958. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا ، مایه زینت ؛ تقوا ، مایه بزرگی ؛ بهترین سواری ، شکیبایی ؛ و انتظار گشایش از ناحیه خداوند عزّوجلّ ، عبادت است.

959. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا ، همه دین است (هر که حیا دارد ، دینش کامل است).

960. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر حیا ، مرد بود ، هر آینه مرد صالحی بود.

961. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! دشنام در هر چیزی جز مایه خواری نیست و هرگز! حیا در هر چیزی جز مایه زینت نیست.

شرم و ایمان

962. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا و ایمان ، همیشه همراه یکدیگرند ، هرگاه یکی نباشد ، دیگری نیز نخواهد بود.

963. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر دینی ، خلق و خوی (برجسته ای) دارد و خلق و خوی (برجسته) این دین (اسلام) حیاست.

964. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : حیا ، شعبه ای ازایمان است.

965. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا و ایمان قرین یکدیگرند ، آنجا که حیا نیست ، دین نیست.

966. پیامبر

خدا صلی الله علیه وآله : حیا و ایمان ، دو همراهی هستند که در یک بند قرار دارند. هر گاه یکی رفت ، دیگری نیز می رود.

967. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا و ایمان دو همراهی هستند که جز با هم از کسی دور نمی گردند.

968. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا و لکنت زبانی ، دو شعبه ای از ایمان و بدزبانی و بیان (شیرین زبانی) ، دو شعبه ای از نفاق و دورویی می باشند.

شرم داشتن از خدا

969. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هم چنان که از دو تن از خویشان شایسته ات شرم داری ، از خدا حیا کن.

970. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به شایستگی از خدای تعالی حیا و آزرم داشته باشید ؛ زیرا خداوند اخلاق را همانند ارزاق ما بین شما تقسیم نموده است.

971. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تو را سفارش می نمایم که از خدا چنان شرم کنی که از شخص صالح قوم خود شرم می کنی.

972. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به شایستگی از خدا آرزم داشته باشید و هر کس بخواهد چنین باشد ، باید مراقب سر و اعضای آن و نیز شکم و متعلقات آن باشد و مرگ و بلا را به خاطر داشته باشد.

و هر کس (سعادت) آخرت را می خواهد ، زینت زندگانی دنیا را رها می کند. بنابراین ، هر کس این چنین باشد ، به شایستگی از خدا شرم دارد.

شرم داشتن از دو فرشته همراه آدمی

973. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر یک از شما باید از دو فرشته ای که همواره با اوست شرم نماید همان طوری که از دو مرد نیکوکار از همسایگان خویش شرم دارد در حالی که آن دو فرشته شب و روز همراه او می باشند.

ثمره شرم کردن

974. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا ، جز نیکی به بار نمی آورد.

شرم نکوهیده

975. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر بنده ای از حلال شرم کند ، خداوند او را به حرام گرفتار سازد.

نتیجه بی شرمی

976. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که پرده حیا را بدرد ، غیبتش حرام نیست.

977. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از مردم شرم نکند ، از خداوند نیز شرم نکند.

زندگی

زندگی

978. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز را پیش از چهار چیز غنیمت شمار : جوانی را پیش از پیری ، سلامتی را پیش از بیماری ، بی نیازی را پیش از فقر ، و زندگی را پیش از مرگ.

حیوان

ترغیب به رحم کردن به حیوانات

979. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (حتی) اگر به گوسفند رحم کنی ، خداوند به تو رحم خواهد کرد.

980. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زن روسبی ای که بر لب چاهی سگی را دید که نزدیک است تشنگی او را هلاک کند. آن گاه او کفش خود را درآورده و به سرپوش (چادر) خویش بست و برای آن سگ آب کشید. بدین خاطر آن زن بخشوده شد.

حقوق حیوانات

981. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر حیوان پرنده و غیر پرنده ای به ناحق کشته شود ، روز قیامت با قاتل خویش مخاصمه می نماید.

982. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بیهوده گنجشکی را بکشد ، روز قیامت می آید و نزد عرش فریاد می زند : پروردگارا! از این بپرس که چرا بی فایده مرا کشت؟.

983. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به ناحق گنجشکی را بکشد ، روز قیامت از او بازخواست می کند.

کیفر آزار دادن حیوانات

984. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنی به جهنم رفت به خاطر این که گربه ای را بسته و به او غذا نداده و از خوردن چیزهای زمین او را بازداشته تا بمیرد.

آنچه شیر در غرش خود می گوید

985. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا می دانید شیر در غرش خود چه می گوید؟ می گوید : خدایا! مرا بر هیچ یک از نیکوکاران مسلّط نکن.

خبر

خبر

986. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرد خوب ، خبر خوب و مرد بد ، خبر بد می آورد.

987. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خبر خوب را مرد خوب ، و خبر بد را مرد بد می آورد.

نان

نان را گرامی شمارید

988. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نان را گرامی شمارید ؛ زیرا خداوند آن را از برکات آسمان فرو فرستاد و از برکات زمین بیرون آورد.

نیرنگ

نیرنگ

989. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که همسر کسی یا مملوک (برده) او را بفریبد ، از ما نیست.

آثار نیرنگ

990. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مکر ، فریب و خیانت ، در آتش جهنم است.

ستیزه جویی

991. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه مسلمانی علیه برادر دینی اش شمشیر کشد ، تا زمانی که شمشیر در غلاف نکرده ، فرشتگان خدای تعالی او را لعنت می کنند.

خوشنویسی

992. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خط زیبا ، بر روشنی حق می افزاید.

اخلاق

خوشخویی

993. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دارای چهار ویژگی هستی ، دیگر به نداری دنیا غم مخور : راستی در گفتار ، امانت داری ، اخلاق نیکو و پاکی در خوراک.

994. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (از سوی خدا) چیزی بهتر از خوشخویی به مردم عطا نگردیده است.

995. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تانّی ، میانه روی و نیک نامی (یا خوش رویی) ، جزئی از بیست و چهار جزء پیغمبری است.

996. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی ، اخلاق خداوند بزرگ است.

997. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی ، افساری از رحمت خداوندی در بین صاحبش است و افسار در دست مالک (خدا) است و خدا نیز به سوی نیکی و نیکی به سوی بهشت می کشاند. و بداخلاقی افساری از عذاب خداوندی در بین صاحبش است و افسار در دست شیطان است و شیطان به سوی بدی و بدی به سوی آتش جهنم می کشاند.

998. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی ، نصف دین است.

999. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی ، دوستی را پایدار می کند.

1000. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی ، گناهان را نابود می کند چنانچه خورشید ، یخ را ذوب می نماید.

1001. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیک خویی مایه برکت و بداخلاقی مایه بدبختی است.

1002. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیک خویی مایه برکت ؛ بداخلاقی مایه بدبختی ؛ اطاعت (از) زن مایه پشیمانی

؛ و صدقه سرنوشت بد را دفع می نماید.

1003. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین چیزی که به مردم عطا شده ، اخلاق خوش است.

1004. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در میزان و حساب (روز قیامت) ، چیزی سنگین تر از خوش اخلاقی نیست.

1005. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ چیزی در ترازوی سنجش اعمال (روز قیامت) سنگین تر از خوش اخلاقی نیست.

1006. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی از سعادت مرد است.

تشویق به خوشخویی

1007. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پایداری کن و با مردم خوش اخلاق باش.

1008. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با دارایی تان نمی توانید همه مردم را بهره مند سازید ولیکن خوش اخلاقی تان را همگانی کنید.

1009. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی است که هر کس یکی از آنها را نداشته باشد ، سگ از او بهتر است : پرهیزگاری که او را از محرمات الهی بازدارد ؛ بردباری که به وسیله آن نادانی جاهل را دفع نماید ؛ اخلاق خوشی که به وسیله آن با مردم زندگی می کند.

1010. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاق باش ؛ زیرا خوش اخلاق ترین مردم ، دینش هم نیکوتر است.

1011. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی و خاموشی طولانی پیشه کن ؛ زیرا سوگند به خدایی که جانم به دست اوست ، خلایق به مانند آن دو ، زینت نمی یابند.

اخلاق قابل تغییر نیست

1012. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه شنیدید که کوهی جابه جا شد ، باور کنید. ولی اگر شنیدید که کسی از خوی خود دست برداشته ، باور نکنید ؛ زیرا عاقبت به ذاتش باز می گردد.

1013. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تغییر دادن اخلاق مانند تغییر دادن خلقت (محال) است ؛ زیرا تو توانایی تغییر خلقت را نداری تا این که بتوانی اخلاق را تغییر دهی.

اخلاقی که خداوند دوست یا نفرت دارد

1014. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خداوند دو نوع اخلاق را دوست ، و دو نوع دیگر را دشمن دارد : اما آن دو را که دوست دارد ، جود و بخشش است. و اما آن دو را که دشمن دارد ، بداخلاقی و بخل است. و هر گاه خداوند درباره بنده ای نیکی اراده نماید ، او را در قضای حاجات مردم به کار می گیرد.

پیامدهای خوشخویی

1015. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده به وسیله خوش اخلاقی مقام و درجه روزه دار نمازگزار را درمی یابد.

1016. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه خوش اخلاقی ، گناه را محو می کند چنانچه خورشید ، یخ را آب می نماید.

1017. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میانه روی ، نصف معیشت و خوش اخلاقی ، نصف دین داری است.

1018. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گشاده رویی ، کینه را از بین می برد.

1019. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اخلاق خوش ، گناهان را ذوب می کند چنانچه آب ، یخ را ذوب می نماید. و اخلاق بد ، عمل (نیک) را فاسد می کند چنانچه سرکه ، عسل را فاسد می نماید.

1020. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صله رحم ، خوش اخلاقی و خوش همسایگی ؛ شهرها را آباد و عمرها را زیاد می کند.

1021. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند ، صورت و سیرت بنده ای را نیکو ساخت ، شرم دارد که گوشت او را طعمه آتش جهنم نماید.

نکوهش بدخویی

1022. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بداخلاقی ، شوم است و بدترین شما ، بداخلاق ترین شماست.

1023. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بداخلاقی شوم است ؛ اطاعت از زنان ، پشیمانی آورد ؛ و نیک سیرتی مایه پیشرفت است.

1024. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بداخلاقی ، عمل (نیک) را از بین می برد چنانچه سرکه عسل را فاسد و تلخ می کند.

1025. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر بداخلاقی (به صورت) مردی که در بین مردم راه می رود (ظاهر) بود ، هر آینه مرد بدی بود

و خدای تعالی مرا بد زبان نیافرید.

1026. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیک خویی مایه رشد ؛ بداخلاقی مایه بدبختی ؛ نیکوکاری مایه افزایش عمر ؛ و صدقه مرگ بد را دفع می کند.

1027. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیک خویی مایه برکت و بداخلاقی مایه بدبختی است.

1028. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدزبانی ، شومی آورد و بدسیرتی ، پستی.

1029. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بداخلاق باشد ، خودش را عذاب دهد. و هر که زیاد غصه بخورد ، تنش را بیمار گرداند. و هر که با مردم منازعه کند ، کرامتش می رود و جوانمردی اش نابود می شود.

مکارم اخلاق

1030. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بخشنده است و بخشندگی را دوست دارد و اخلاق عالی را دوست ولی اخلاق پست را دشمن دارد.

1031. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا من برای کامل نمودن فضایل اخلاقی مبعوث گردیدم.

1032. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی در پیشگاه خداوند از فضایل اخلاقی شمرده می شود : بخشیدن کسی که بر تو ستم روا داشته ، عطا کردن به کسی که تو را محروم ساخته و با کسی که از تو بریده پیوندگیری.

1033. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دارای سه چیز باشد ، همان دارد که خاندان داوود(ع) داشتند : عدالت ، هنگام خشم و رضا ؛ اعتدال ، هنگام فقر و توانگری ؛ و ترس از خدا ، در نهان و آشکار.

1034. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز در دنیا و آخرت از فضیلت های اخلاقی

شمرده می شود : کسی را که بر تو ستم روا داشته عفو کنی ؛ با کسی که از تو بریده پیوند نمایی ؛ و در برابر کسی که بر تو نادانی کرده شکیبایی ورزی.

1035. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به وسیله سه چیز بنده به خواسته های دنیوی و اخروی خویش می رسد : صبر بر بلا ؛ رضا به قضا ؛ و دعا در فراخی.

1036. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اخلاق خوب از اعمال بهشت است.

1037. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اخلاق خوب ده چیز است که (چه بسا) در مرد باشد ولی در پسرش نباشد و (بالعکس) در پسر باشد ولی در پدر نباشد و (نیز ممکن است) در بنده باشد ولی در مولای او نباشد. خداوند اینها را برای آن که بخواهد قسمت می کند : راستی گفتار ، پایمردی در جنگ ، عطا به سائل ، نیکی در عوض نیکی ، حفظ امانت ، صله رحم ، حمایت همسایه ، حمایت دوست ، مهمان داری و سرسلسله اینها که حیا است.

1038. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عدالت ، خوب است ولیکن از فرمان روایان ، خوب تر ؛ سخاوت ، خوب است ولیکن از ثروتمندان ، خوب تر ؛ پرهیزکاری نیکوست ولیکن از دانشمندان ، نیکوتر ؛ شکیبایی نیکوست ولیکن از فقیران ، نیکوتر ؛ توبه ، خوب است ولیکن از خوبان ، خوب تر ؛ و شرم و حیا ، خوب است ولیکن از زنان ، خوب تر است.

آفرینش

آفرینش

1039. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به رحم مادر فرشته ای را مامور می کند که می گوید : پروردگارا! (اکنون)

نطفه است ، پروردگارا! (اکنون) علقه است ، پروردگارا! (اکنون) مضغه است ، وقتی خداوند آفرینش کامل او را اراده نمود ، فرشته می گوید : پروردگارا! آیا بدبخت است یا خوشبخت؟ پسر است یا دختر؟ روزی اش چگونه است؟ عمرش چقدر است؟ بدین ترتیب همه اینها در شکم مادرش مقرر می شود.

آفرینش انسان

1040. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آفرینش هر یک از شما چهل روز در شکم مادر به صورت نطفه ، سپس چهل روز به صورت علقه (آویزک) ، سپس چهل روز به صورت مضغه (لقمه جویده) است ، آن گاه خداوند فرشته ای به سوی او فرستاده و به چهار سخن او را مامور می کند و به او گفته می شود : عمل ، روزی ، عمر او را و این که بدبخت است یا خوش بخت ، بنویسد ، سپس روح در او دمیده می شود.

خداوند خلق را در تاریکی آفرید

1041. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی خلق را در تاریکی آفرید ، آن گاه بر آنان نور تابانید ؛ آن روز به هر که از آن نور اصابت کرد ، هدایت یافت و از هر که خطا رفت ، گمراه گشت.

نکوهش کسی که بخواهد مانند خلق خدا خلق کند

1042. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : کیست ستم گرتر از آن که می خواهد مخلوقی مانند من بیافریند؟ (اگر می تواند) دانه ای یا ذره ای یا یک دانه جو بیافریند.

شراب

شراب

1043. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه گناهان در خانه ای ، و کلید آن در شراب خواری قرار داده شده است.

1044. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، شراب را حرام نموده است و هر چیز مست کننده ، حرام است.

1045. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : تجارت شراب ، حرام است.

1046. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شراب ، مجموعه (دربردارنده) گناهان است.

1047. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، شراب ، شراب خوار ، ساقی شراب ، فروشنده شراب ، تهیه کننده شراب ، حمل کننده شراب ، آن که شراب برای او حمل می شود و آن که پول را می خورد (همه) را لعنت کند.

پرهیز از شراب

1048. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خمر (و شراب خواری) دوری کنید ؛ زیرا آن کلید هرگونه بدی است.

1049. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پس از بت پرستی ، نخستین چیزی که پروردگارم مرا از آن نهی فرمود ، شراب خواری و بدگویی مردان به یکدیگر بود.

1050. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شراب خواری نکنید ؛ زیرا شراب ، کلید هر بدی است.

نکوهش شرابخوار

1051. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خدای تعالی چهار کس را وارد بهشت نمی کند تا از نعمتهای آن بچشند : شراب خوار ، ربا خوار ، آن که به ناحق مال یتیم خورد و آن که پدر و مادرش از او ناخشنود باشند.

1052. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شراب خوار ، مانند بت پرست است.

فرجام شرابخواری

1053. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از شراب بپرهیزید ؛ زیرا از گناه آن ، گناهان دیگر تولید می شوند هم چنان که از درخت شراب ، درختان دیگر به بار می آیند.

1054. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شراب مادر ناپاکی هاست ؛ هر که شراب بخورد ، چهل روز نمازش پذیرفته نمی شود ؛ اگر کسی در حالی که شراب در شکم دارد بمیرد ، به مرگ جاهلیت مرده است.

1055. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : شراب ، مادر بدی ها و بزرگترین گناهان بزرگ است ؛ هر که شراب بخورد ، به زنای بامادر ، خاله وعمه گرفتار می شود.

1056. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همواره بنده از ناحیه دینش در گشایش است مادامی که شراب نخورد و هر گاه شراب خورد ، خداوند پرده اش را پاره می کند (در حقیقت او با این کارش پرده دری کرده است) و شیطان ، مولا و گوش و چشم او می گردد و او را به سوی هر شرّی می راند و از هر خیری بازمی دارد.

1057. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که زنا یا شراب خواری نماید ، خداوند ایمانش را می کَند چنانچه انسان پیراهن را از سرش درمی آورد.

1058. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که شراب خواری کند ،

روز قیامت تشنه محشور گردد.

1059. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که شراب خواری کند ، نور ایمان از ضمیرش بیرون رود.

ترس

ترس و امید

1060. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر مؤمن از کیفر در پیشگاه خداوند آگاه بود ، هیچ کس طمع بهشت نمی نمود ، و اگر کافر از رحمت در پیشگاه خداوند آگاه بود ، هیچ کس از بهشت ناامید نمی گشت.

1061. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امید و ترس در دل مؤمن گرد نمی آید مگر این که خداوند عزّوجلّ بدو امید عطا فرموده و از ترس ، ایمنش سازد.

پیامدهای ترس

1062. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بنده از خدا بترسد ، خداوند همه چیز را از او می ترساند. و هر گاه بنده از خدا نترسد ، خداوند او را از همه چیز می ترساند.

1063. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، کسی را بر آدمیزاد مسلط می نماید که آدمیزاد از او می ترسد ، در حالی که اگر آدمیزاد از کسی جز خدا نمی ترسید ، خداوند ، هیچ کس را بر او مسلط نمی کرد. خداوند آدمیزاد را بر کسی که به او امید بسته ، وامی گذارد ، در حالی که اگر آدمیزاد به کسی جز خدا امیدوار نبود ، خداوند ، او را به غیر خودش واگذار نمی کرد.

1064. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ترس از خدا ، سرچشمه هر حکمتی است و پارسایی ، سرور اعمال است.

1065. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : به عزّت و جلالم سوگند! که برای بنده ام دو امنیت و دو ترس جمع نمی کنم ؛ اگر او در دنیا از من ایمن باشد ، روز قیامت او را می ترسانم و اگر در دنیا از من بترسد ، روز

قیامت او را ایمن خواهم ساخت.

1066. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بترسد ، همه شب راه سپرد. و هر که همه شب راه سپرد ، به منزل می رسد.

1067. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از خداوند بترسد ، خداوند همه چیز را از او می ترساند.

ثمره گریه از ترس خدا

1068. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر دو چشم ، آتش جهنم حرام است : چشمی که از ترس خدا بگرید و چشمی که در برابر کفار از اسلام و مسلمانان نگهبانی کند.

نکوهش کسی که مؤمنی را می ترساند

1069. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسلمان را نترسانید ؛ زیرا ترساندن مسلمان ستم بزرگی است.

1070. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روا نیست که مسلمانی مسلمان دیگر را بترساند.

1071. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مؤمنی را بترساند ، روز قیامت خداوند ترس او را به امنیت تبدیل نمی کند. و هر که مؤمنی را سعایت (بدگویی) کند ، روز قیامت خداوند او را خوار و زبون گرداند.

نتیجه کسی که مردم را بترساند

1072. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مؤمنی را بترساند ، بر خداوند است که روز قیامت او را ایمن نسازد.

خیاطی

تشویق به رد باقی مانده نخ و پارچه

1073. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : باقی مانده نخ و پارچه را پس بدهید ؛ هر که در نخ و پارچه خیانت کند ، روز قیامت او را مکلف می کنند که نظیر آن را بیاورد در حالی که او نخواهد توانست.

خیانت

خیانت

1074. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امانت را به صاحبش برگردان ، و خیانت را با خیانت پاسخ نده.

1075. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، هر خیانت کاری پرچمی دارد که بِدان شناخته می شود.

پیامد خیانت

1076. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه فحشا (زنا) رواج یافت ، زلزله می شود. و هر گاه حاکمان ستم کردند ، باران کم می گردد. و هر گاه به هم پیمانان ذمی خیانت شود ، دشمن چیره می گردد.

1077. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امانت مایه جلب روزی و خیانت مایه جلب فقر است.

1078. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خیانت (در امانت) ، فقر می آورد.

1079. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مکر ، فریب و خیانت ، در آتش جهنم است.

اوج خیانت

1080. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خیانت بزرگی است که به برادرت سخنی بگویی به طوری که او تو را راست گو ولی تو او را دروغ گو شماری.

خوبی

خوبی

1081. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : القا و دیکته نمودن نیکی بهتر از خاموشی است ولی خاموشی از دیکته کردن بدی بهتر است.

1082. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را خداوند خیری داد ، باید اثرش نمایان گردد.

معنای خوبی در موارد مختلف

1083. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ازدواج آن است که مراسمش سبک تر باشد.

1084. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ذکرها ، آن است که پنهان باشد و بهترین روزی ها ، آن است که کافی باشد.

1085. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین روزی ها ، آن است که برای هر روز ، کافی باشد.

1086. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین دوستان و همراهان ، چهار نفری ؛ بهترین طلایه داران (و پیش قراولان) ، چهارصد نفری ؛ و بهترین لشکریان ، چهار هزار نفری هستند.

1087. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین توشه ، تقوا و بهترین چیزی که به قلب القا می شود ، یقین است.

1088. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شهادت ها ، شهادتی است که پیش از پرسش ، صاحبش آن را ادا کند.

1089. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین گواهان ، کسی است که پیش از پرسش ، گواهی دهد.

1090. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مهریه ها ، سبک ترین آنهاست.

1091. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه آن است که صدقه دهنده (بعد از آن) بی نیاز بماند. و دست دهنده بهتر از دست گیرنده است. و صدقه دادن را از عائله خود آغاز کن.

1092. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه آن

است که از روی بی نیازی باشد.

1093. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین عبادت ها ، پنهان ترین آنهاست.

1094. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، جدایی از دنیاست در حالی که زبانت به ذکر خدا مشغول باشد.

1095. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، آن است که سود برساند و بهترین هدایت ها ، آن است که پیروی گردد.

1096. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین درآمدها ، آن است که از دسترنج کارگر حاصل شود در صورتی که کار صاف و دقیق انجام دهد.

1097. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مجالس ، وسیع ترین آنهاست.

1098. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مسلمانان ، کسی است که مسلمانان از دست و زبانش در آسایش باشند.

1099. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین خانه های مسلمانان ، خانه ای است که در آن یتیم ، نوازش می شود و بدترین خانه های مسلمانان ، خانه ای است که با یتیم بدرفتاری می شود. من و کفیل یتیم در بهشت (مانند دو انگشت) همراه یکدیگر هستیم.

1100. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین دین داری شما ، پارسایی است.

1101. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین (روشهای) دین داری شما ، آسان ترین آنهاست.

1102. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین جوانان شما ، کسی است که شبیه پیران رفتار نماید و بدترین پیران شما ، کسی است شبیه جوانان رفتار نماید.

1103. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صف های مردان ، صف اول و بدترینش ، صف آخر است و بدترین صف های زنان ، صف اول و بهترینش ، صف آخر

است.

1104. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین عطر مردان ، آن است که بویش آشکار و رنگش نهان باشد ولی بهترین عطر زنان ، آن است که رنگش آشکار و بویش نهان باشد.

1105. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که نسبت به دنیا بی اعتناتر و نسبت به آخرت راغب تر باشد.

1106. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از میان شما اسلام آن کس بهتر است که اخلاقش نیکوتر است در صورتی که (در کار دین) دانا باشد.

1107. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که از خاندانش دفاع نماید ، مادامی که به گناه نیفتد.

1108. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، سودمندترین شما برای خاندانش است و من بهترین شما برای خاندانم هستم. جز شخص کریم ، زنان را گرامی نمی دارد و جز شخص پلید ، آنها را خوار نمی کنند.

1109. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که نسبت به زنان نیکوتر باشد.

1110. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که نسبت به زنان و دخترانش نیکوتر باشد.

1111. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که قرآن را بیاموزد و آن را به دیگری یاد دهد.

1112. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که آخرتش را به خاطر دنیایش ، و دنیایش را به خاطر آخرتش رها نکند ، و نیز سربار مردم نباشد.

1113. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که به خیرش

امید و از شرّش امان باشد. و بدترین شما ، کسی است که نه به خیرش امید و نه از شرّش امان باشد.

1114. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین سرگرمی مرد مؤمن ، شناگری ، و بهترین سرگرمی زن ، نخ ریسی است.

1115. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین چیزی که به مرد مؤمن عطا شده ، اخلاق خوش است و بدترین چیزی که به مرد داده شده ، قلب (و سیرت) بد در صورت زیباست.

1116. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین چیزی که بر قلب القا می شود ، یقین است.

1117. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین چیزهایی که انسان بعد از خود به جای می گذارد ، سه چیز است : فرزند صالحی که همواره برای او دعا کند ؛ صدقه جاریه ای که پاداش آن همواره برای او می رسد ؛ و دانشی که همواره بعد از او از آن بهره مند شوند.

1118. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مساجد زنان ، کنج خانه شان است.

1119. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین زنان امت من ، آنهایی هستند که چهره زیباتر و مهر کمتر دارند.

1120. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بهترین زنان شما ، زن عفیف و خدمت گزار است ؛ یعنی در ناموس خود پاکدامن و نسبت به شوهرش خدمت گزار است.

1121. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بهترین زنان شما ، آن است که فرزند بسیار آورد ، مهربان باشد و شریک و مطیع شوهر باشد اگر از خدا بترسند.

و بدترین زنان شما ، آنهایی هستند که آرایش و زینت هایشان را آشکار کنند و متکبر و

منافق باشند و از آنها جز به اندازه کلاغی که خط سفید به گردن دارد به بهشت نمی روند.

1122. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین زنان ، آنهایی هستند که مهرشان کمتر باشد.

تشویق به تعجیل در کارهای خوب

1123. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که درِ خیری برایش گشوده شد ، فرصت را دریابد ؛ زیرا نمی داند که آن در کی بسته می شود.

ملاک بندگان خوب خدا

1124. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : ملاک نیکی و بدی بنده ام در نوع گمان او نسبت به من است ؛ اگر گمانش خوب بود ، بنده نیک و اگر بد بود ، بنده بدی است.

سریع ترین کار خیری که به ثواب می رسد

1125. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاداش نیکوکاری و صله رحم از سایر نیکی ها زودتر داده می شود و کیفر ستمکاری و قطع رحم از سایر بدی ها زودتر می رسد.

راهنمای به نیکی مانند خود نیکوکار است

1126. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راهنمای به نیکی ، (در ثواب) مانند خود نیکوکار است.

1127. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راهنمای به نیکی ، (در ثواب) مانند خود نیکوکار است و خدای تعالی فریادرسی بیچارگان را دوست دارد.

1128. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انجام دهنده نیکی از خود نیکی بهتر و انجام دهنده بدی از خود بدی بدتر است.

1129. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به سوی نیکی راهنمایی کند ، همانند فاعل نیکی پاداش دارد.

اسباب خیر

1130. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی به همراه بزرگان شماست.

نتیجه خوبی

1131. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی درباره بنده ای که در او کوچک ترین خیری باشد ، پرده دری نمی کند.

1132. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که نیکی بکارد ، غبطه (دیگران) را درو کند. و هر که بدی بکارد ، پشیمانی درو کند.

خزینه های خیر نزد خداوند است

1133. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خزینه های خیر و شر ، نزد خداوند است و کلیدهای آن ، مردان می باشند ؛ خوشا! به حال آن که خداوند او را کلید خیر و قفل شر و بدا! به حال آن که خداوند او را کلید شر و قفل خیر قرار داده است.

هر گاه خداوند برای امیری خوبی بخواهد

1134. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره امیر نیکی اراده کند ، برای او وزیر صدیق و درستکاری می گمارد که در فراموشی ، امیر را یادآوری و در هوشیاری ، یاری نماید و هر گاه درباره او غیر از این اراده کند ، برای او وزیر بدکردار می گمارد که در فراموشی امیر را یادآوری نکند و در هوشیاری ، یاری اش نرساند.

هر گاه خداوند برای بنده اش خوبی بخواهد

1135. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده ای اراده نیک داشته باشد ، او را در دین دانشمند ، دردنیاپارساوبه عیب هایش آشنامی سازد.

1136. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده ای اراده نیک داشته باشد ، حاجت های مردم را در دست او قرار می دهد.

1137. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده اش اراده نیک داشته باشد ، کیفر او را در دنیا قرار می دهد و هر گاه برای او بد اراده کند او را با گناهش رها می کند تا روز قیامت کیفرش دهد.

1138. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده ای اراده نیک داشته باشد ، قفل دلش را گشوده ، یقین و راستی در آن می نهد و دل او را به رفتارش آگاه می سازد و قلبش را سالم ، زبانش را راستگو ، اخلاقش را مستقیم ، گوشهایش را شنوا و چشمانش را بینا می سازد.

1139. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده ای نیکی اراده کند ، در نفس او واعظی می گمارد که او را امر و نهی نماید.

1140. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده ای

نیکی اراده کند ، پیش از مرگ او را پاکیزه می سازد. گفتند : چه چیز بنده را پاک می کند؟ فرمود : کار نیکی به او الهام می نماید تا هنگام انجام آن ، جانش را بستاند.

1141. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هرگاه خداوند برای بنده ای نیکی اراده کند ، در خواب به او هشدار می دهد.

1142. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای نیکی اراده کند ، شیرینش می سازد. گفتند : چه چیز او را شیرین می کند؟ فرمود : پیش از مرگ کار نیکی به رویش می گشاید تا هنگام انجام آن ، جانش را بستاند.

1143. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای نیکی اراده کند ، او را به کار می گیرد. گفتند : به کارگیری او چگونه است؟ فرمود : نزدیک مرگ (در لحظات آخر عمر) کار نیکی به رویش می گشاید تا اطرافیانش ازاو خشنود گردند.

1144. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای (قومی) نیکی اراده کند ، در زندگی شان مدارا برقرار می سازد و هرگاه برای آنان بدی اراده نماید ، زندگی شان را با اختلاف و شکاف همراه می سازد.

1145. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای نیکی اراده کند ، ساز و کار او را در میان حق شناسان قرار می دهد و هر گاه خداوند برای بنده ای بدی اراده کند ، ساز و کار او را در میان حق ناشناسان قرار می دهد.

1146. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای نیکی اراده کند ، بی نیازی او را در نفس و جانش و پرهیزکاری اش را

در دلش قرار می دهد و هر گاه برای بنده ای بدی اراده نماید ، فقر را پیش چشمانش جای می دهد.

1147. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : این اخلاق خداوند است که ؛ خدای تعالی درباره هر کس نیکی اراده کند ، به او اخلاق نیکو می بخشد و درباره هر کس بدی اراده نماید ، اخلاق بد به او می دهد.

1148. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند درباره هر کسی نیکی اراده کند ، مبتلایش می کند.

1149. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند درباره هر کس نیکی اراده کند ، او را در دین فقیه (دانا) ساخته ، راه کمال را به او الهام می نماید.

1150. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند درباره هر کسی نیکی اراده نماید ، دوست خوب نصیبش می گرداند.

هر گاه خداوند برای قومی خوبی بخواهد

1151. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره خانواده ای اراده نیک نماید ، آنان را در دین ، صاحب دانش می کند و خردسالانشان بزرگسالان را احترام می کنند و نیز خداوند ، مدارای در زندگی و اعتدال در مخارج را نصیبشان نموده ، نسبت به معایبشان آشنا می سازد تا این که توبه کنند و هر گاه برای آنها غیر از این اراده نماید ، به خودشان وامی گذارد.

1152. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هرگاه خداوند برای قومی نیکی اراده کند ، عمرشان را طولانی و زبان سپاس گزاری عطایشان می کند.

1153. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی رشد و توسعه اراده نماید ، آنان را صاحب بخشش و عفت می کند و هر گاه انقراض قومی را اراده کند ، درِ خیانت را به

رویشان می گشاید.

1154. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی نیکی اراده کند ، خردمندانشان را فرمان روایشان می نماید و دانشمندانشان میان شان داوری می کنند و خداوند ثروت را در دست کریمانشان قرار می دهد و هر گاه برای قومی بدی اراده کند ، سفیهانشان را فرمان روایشان ، نادانانشان را داورشان و بخیلانشان را ثروتمند قرار می دهد.

1155. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگاه خداوندنسبت به اهل خانه ای نیکی اراده کند ، میانشان مدارا برقرار می سازد.

1156. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی نیکی اراده کند ، دانشمندانشان را زیاد و نادانهایشان را کم می نماید ، به طوری که اگر دانشمند قوم سخن بگوید به یاری اش می شتابند ولی اگر نادان سخن بگوید رهایش کنند و هر گاه خداوند برای قومی بدی اراده کند ، نادانهایشان را زیاد و دانایانشان را کم می کند ، به طوری که اگر نادان سخن بگوید یاری اش می کنند ولی اگر دانا سخن بگوید رهایش می نمایند.

1157. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگاه خداوند درباره قومی ، نیکی اراده نماید ، آنان را (به جهت امتحان) مبتلا سازد.

خصلت های خوب

1158. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شش ویژگی نیکوست : پیکار با دشمنان خدا به وسیله شمشیر ؛ روزه در روز تابستان ؛ نیک صبری هنگام مصیبت ؛ ترک مجادله ؛ انفاق پنهانی ؛ و دوستی در راه خدا.

بهترین مردم

1159. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بندگان خوب خدا ، خوش پیمانان و خوش بویانند.

1160. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، خوش اخلاق ترین شماست که (با مردم) مانوسند و (مردم نیز با آنان) انس می گیرند.

1161. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که در پرداخت قرض ، خوش حساب تر باشد.

1162. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که عمرش طولانی تر و اخلاقش نیکوتر باشد.

1163. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسانی هستند که برای زنان شان بهتر باشند.

1164. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که برای خاندانش بهتر باشد.

1165. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که دیدارش شما را به یاد خدا اندازد ، گفتارش بر دانشتان افزاید وکردارش به آخرت ترغیبتان نماید.

1166. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که عمرش طولانی تر و اعمالش نیکوتر باشد.

1167. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا از بهترین و بدترینتان به شما خبر دهم؟ بهترین شما کسی است که بتوان به خیرش امید داشت و از شرش در امان بود و بدترین شما کسی است که به خیرش امید و از شرش امان نیست.

بهترین کارها

1168. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، میانه آنهاست.

کننده کار نیک اندک است

1169. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (زمینه) کار نیک بسیار است ، اما کسی که بدان عمل کند ، اندک است.

آنچه در آن خیری نیست

1170. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در همراهی کسی که تو را هم سنگ خود نمی داند ، برای تو خیری نیست.

1171. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در همراهی کسی که حقی برای تو همانند حقی که تو برای او قایلی ، قایل نباشد ، خیری نیست.

1172. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در مالی که آفت بدان نرسد و تنی که مصیبت نبیند ، خیری نیست.

1173. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که مهمانی ندهد ، در او خیری نیست.

عوامل رسیدن به خیر دنیا و آخرت

1174. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز است که به هر کس عطا شود از خیر دنیا و آخرت بهره مند می گردد : زبانی که یاد خدا کند ، دلی که سپاس گزارد ، تنی که بر بلا صبور باشد و زنی که شوهرش را در ناموس و مال خیانت نکند.

1175. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سود دنیا و آخرت در سایه دانش است و زیان دنیا و آخرت نیز در سایه نادانی است.

1176. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را تقوا روزی شود ، خیر دنیا و آخرت روزی اش شده است.

1177. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را صورت زیبا ، سیرت زیبا ؛ همسر شایسته و سخاوتی نصیب گشته ، هر آینه از خیر دنیا و آخرت بهره مند گردیده است.

کسی که بر کار خیری بمیرد

1178. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بر خیری که انجام داده بمیرد ، امید خیر برای او داشته باشید و هر که بر شرّی که انجام داده بمیرد ، برای او بیمناک باشید ولیکن نومید نشوید.

اسب

اسب

1179. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ؛ یعنی پاداش و غنیمت ، تا روز قیامت ، به پیشانی اسبان بسته شده است.

در اسب برکت است

1180. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برکت اسب در رنگ بور اوست.

فایده اسب داری

1181. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جن کسی را که در خانه اش ، اسب اصیلی دارد ، مخبّط و لگدمال نمی کند.

شرط بندی روی اسب

1182. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شرطبندی روی اسب (اسب سواری) ، مباح است.

نیکی تا روز قیامت بر پیشانی اسبان بسته شد

1183. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، تا روز قیامت ، به پیشانی اسبان بسته شده و کسی که خرج اسب را می دهد ، مانند این است که دستش را به نفقه دادن باز نموده که هیچ وقت نباید بسته شود.

1184. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی و کام روایی ، تا روز قیامت ، به پیشانی اسبان بسته شده و صاحبان اسبان به وسیله آنها یاری می شوند. بنابراین ، پیشانی اسبان را دست بکشید و برای آنها برکت بخواهید و چیزی به گردنشان غیر از زه کمان بیاویزید.

1185. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی و کام روایی ، تا روز قیامت ، به پیشانی اسبان بسته شده و صاحبان اسبان به وسیله آنها یاری می شوند و کسی که خرج آنها را می دهد ، مانند کسی است که دستش را برای صدقه دادن باز نموده است.

درد

هر دردی را دارویی است

1186. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند هیچ دردی را بدون درمان نیافرید.

1187. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند جز پیری ، هیچ دردی را بدون درمان نیافرید.

1188. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند جز مرگ ، هیچ دردی را بدون درمان نیافرید ؛ بعضی آن را می دانند و بعضی نمی دانند.

دعا

دعا

1189. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، سپاهی از سپاهیان خداوند است که قضای حتمی را دفع می نماید.

1190. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، سلاح مؤمن است.

1191. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، کلید رحمت ؛ وضو کلید نماز ؛ و نماز کلید بهشت است.

1192. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خود دعا عبادت است.

1193. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، بلا را دفع می نماید.

1194. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نزد خداوند ، چیزی گرامی تر از دعا نیست.

1195. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر یک از شما پیوسته (از مردم) درخواست نماید خداوند را دیدار می کند در حالی که در صورت او تکه گوشتی نباشد.

1196. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین سلاح مؤمن ، صبر و دعاست.

فضیلت دعا

1197. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه کارهای نیک ، نصف عبادت و دعا (به تنهایی) نصف دیگر آن است. هر گاه خدای تعالی درباره بنده ای نیکی اراده نماید ، قلبش را به دعا متمایل می سازد.

دعا کلید اجابت است

1198. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در را مدام بکوبد ، به زودی در به روی او گشوده می شود.

دعا قضا و قدر حتمی را دفع می کند

1199. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انسان به سبب گناه از روزی محروم می گردد. و تقدیر جز به سبب دعا تغییر نمی کند. و عمر جز به سبب نیکی افزایش نمی یابد.

1200. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی به پدر و مادر ، عمر را زیاد ، دروغ ، روزی را کم و دعا ، قضا را دفع می کند.

1201. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، قضا را دفع می نماید ؛ نیکی ، روزی را افزون می کند ؛ و بنده ، به وسیله گناهی که مرتکب می شود ، خود را از روزی ، محروم می گرداند.

1202. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قضا را جز دعا دفع نمی کند و جز نیکی ، عمر را زیاد نمی کند.

1203. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بسیار دعا کنید ؛ زیرا دعا قضا را بازمی گرداند.

بهترین دعا

1204. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین زهد و پارسایی آن است که دل تو به آنچه داری آرام گیرد و بهترین خواسته تو از خدای عزّوجلّ باید عافیت و سلامتی در دین و دنیا باشد.

1205. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین دعا ، دعای هر کس برای خودش است.

تشویق به دعا کردن

1206. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، درباره (بلایی که) نازل شده و نازل نشده ، سودمند است. پس ای بندگان خدا! دعا را فراموش نکنید.

1207. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از فضل خدا طلب کنید ؛ زیرا خداوند دوست دارد که از او خواسته شود و بهترین عبادت ، انتظار فرج است.

1208. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه خداوند تبریک می گوید به مردی درباره حاجتی که بسیار در خصوص آن دعا کند ؛ چه خواسته اش را عطا کند یا از آن امتناع ورزد.

آداب دعا

1209. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، اصرار کنندگان در دعا را دوست دارد.

1210. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای پنهانی معادل هفتاد دعای آشکار است.

1211. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو رکعت نماز با مسواک از هفتاد رکعت نماز بدون مسواک ، بهتر است ؛ و یک دعای پنهانی از هفتاد دعای آشکار ، بهتر است ؛ و یک صدقه پنهان از هفتاد صدقه آشکار ، بهتر است.

1212. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در دو وقت درهای آسمان گشوده می شود و به ندرت دعای دعا کننده ای در آن رد می گردد : هنگام نماز و هنگام صف آرایی در راه خدا.

1213. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه چیز ، حتی بند کفش را از خدا بخواهید ؛ زیرا اگر خداوند آن را میسور ننماید ، میسر نخواهد شد.

انتخاب زمان مناسب برای دعا کردن

1214. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیمه شب درهای آسمان گشوده می شود و منادی ندا می دهد : آیا دعا کننده ای هست تا دعایش مستجاب شود؟ آیا درخواست کننده ای هست تا به او عطا شود؟ آیا گرفتاری هست تا گشایشی برایش بشود؟ در این هنگام ، هر مسلمانی چیزی بخواهد ، حاجتش برآورده شود مگر زن زناکاری که با ناموس خود کسب کند یا مالیات گیرنده (ای که با ستم مال مردم را بگیرد).

1215. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در چهار موقع درهای آسمان گشوده و دعاها مستجاب می گردد : هنگام پیوستگی صفوف مبارزان راه خدا ، هنگام نزول باران ، هنگام نماز و هنگام دیدن کعبه.

1216. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله :

دعای بین اذان و اقامه ، رد نمی شود.

دعایی که از همه زودتر به اجابت می رسد

1217. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای غایبی برای غایب دیگر زودتر از هر دعایی به اجابت می رسد.

شرایط استجابت دعا

1218. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا را بخوانید در حالی که ایمان به اجابتش دارید ، و بدانید که خداوند دعایی را که از دل غافل فراموش کار برخیزد ، نمی پذیرد.

1219. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هنگام رقّت و نرمی دل ، دعا را غنیمت شمارید ؛ زیرا رقّت قلب ، مایه رحمت است.

1220. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خواهد دعایش مستجاب شود و اندوهش برطرف گردد ، باید تنگ دستی را گشایش دهد.

1221. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد که خداوند دعای او را در سختی ها و بلاها اجابت نماید ، باید در آسایش ، زیاد دعا کند.

1222. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند از بنده شرم می کند که دستان او را که برای دعا بالا رفته با ناامیدی برگرداند.

1223. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ قومی دست نیاز به سوی خدای تعالی دراز نکرد جز این که خداوند بر خود لازم فرمود که خواسته آنان را در دستشان قرار دهد.

1224. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی باحیا و بخشنده است و شرم دارد دستان کسی را که به سویش بلند شده خالی و ناامید بازگرداند.

دعاهایی که مستجاب می شود

1225. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای مؤمن مبتلا و گرفتار را غنیمت شمارید.

1226. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از نفرین مظلوم بپرهیزید ، هر چند از کافری باشد ؛ زیرا میان او و خدای عزّوجلّ مانعی وجود ندارد (و دعایش زود به اجابت می رسد).

1227. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پروردگار تو عزّوجلّ

دعای سه کس را اجابت نمی کند : مردی که در خانه ویران ساکن شود ؛ مردی که بر سر راه ، منزل گزیند ؛ و مردی که حیوان خود را رها کند سپس از خدا بخواهد که آن را نگه دارد.

1228. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند دعای سه کس را رد نمی کند : آن که بسیار خدا را یاد کند ، ستمدیده و پیشوای دادگر.

1229. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در سه مورد درخواست بنده رد نمی شود : مردی که در بیابانی که جز خداوند هیچ کس او را نمی بیند ، نماز بپا دارد ؛ مردی که (در جنگ ، ) یارانش فرار کنند و او استوار بماند ؛ و مردی که آخر شب برای عبادت برخیزد.

1230. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند عزّوجلّ دعای سه نفر را اجابت نمی کند : مردی که زن بداخلاق دارد ولی او را طلاق نمی دهد ؛ مردی که مالی پیش دیگری دارد ولی بر آن شاهد نمی گیرد ؛ و مردی که مال خود را به سفیه بسپارد در حالی که خداوند عزّوجلّ فرموده است : اموالتان را به سفیهان نسپارید.

1231. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند بر خود لازم کرده است که دعای سه نفر را رد نکند : روزه دار ، تا زمانی که افطار کند ؛ ستمدیده ، تا زمانی که یاری شود ؛ و مسافر ، تا زمانی که بازگردد.

1232. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای سه نفر بدون شک پذیرفته می شود : دعای ستمدیده ، دعای مسافر و نفرین پدر بر فرزند.

1233. پیامبر خدا صلی الله

علیه وآله : خداوند بر خود لازم کرده است که دعای ستم دیده ای را که او نیز نسبت به دیگری ستم روا داشته ، نپذیرد.

1234. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج دعاست که مستجاب می شود : دعای مظلوم تا یاری شود ؛ دعای حاجی تا بازگردد ؛ دعای سرباز تا به اقامتگاه خود برسد ؛ دعای مریض تا بهبود یابد ؛ و دعای برادری برای برادرش در غیاب او. و دعای آخری از همه دعاها زودتر مستجاب می گردد.

1235. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعایی که برادر برای برادرش در پشت سر می کند ، رد نمی شود.

1236. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای کسی که به او نیکی شده ، برای نیکی کننده رد نمی شود.

1237. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای مرد مسلمان برای برادرش در پشت سر پذیرفته می شود ؛ بالای سر او فرشته ای موکل است که هر گاه دعای خیری برای برادرش بکند ، فرشته می گوید : آمین و برای تو نیز مانند همان باشد.

1238. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای پدر برای فرزندش ، مانند دعای پیامبر برای امتش است (پذیرفته می شود).

1239. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای ستمدیده پذیرفته می شود هر چند بدکار باشد ؛ چون بدی او به خودش بازمی گردد.

1240. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو دعا است که بین آن دو و خداوند پرده ای وجود ندارد : دعای ستمدیده و دعای برادر پشت سر برادرش.

1241. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بیماران عیادت کنید و از ایشان بخواهید که برایتان دعا کنند ؛ زیرا دعای بیمار

، مستجاب و گناهش آمرزیده است.

دعاهای پیامبر

1242. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! بیشترین روزی ات را بر من (روزی مرا) ، هنگام پیری و پایان عمرم قرار بده.

1243. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! آنچنان مرا از خود بترسان که گویا تو را می بینم و به وسیله تقوایت (پرهیزکاری ات) سعادتمندم کن و به نافرمانی ات بدبختم نکن و قضایت را برایم خیر و قدر خود را برایم مبارک گردان تا این که تقدیم آنچه برایم مؤخر کردی و تاخیر آنچه برایم مقدم داشتی را دوست نداشته باشم. و بی نیازی مرا در روحم قرار ده.

1244. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا مرا از جمله کسانی قرار ده که وقتی نیکی کنند ، خوشحال می شوند و آن گاه که بدی کنند آمرزش می طلبند.

1245. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا در همه امور ، ما را عاقبت به خیر گردان و از خواری دنیا و عذاب آخرت نجاتمان ده.

1246. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! مرا در حالات ایستاده و نشسته و خوابیده به برکت اسلام حفظ کن و دشمن شاد و حسود قرار نده. خدایا! هر نیکی را که گنجینه اش در اختیار توست ، از تو مسئلت می کنم و از هر شری که گنجینه اش در تحت سلطه توست ، به تو پناه می برم.

1247. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! مرا فقیر زنده بدار و فقیر بمیران و در بین فقیران محشور فرما و بدترین بدبختان کسی است که فقر دنیا و عذاب آخرت را یکجا دارد.

1248. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! میان ما

را اصلاح کن و دلهایمان را به همدیگر مهربان گردان و ما را به راههای امن و آرام هدایت فرما و از تاریکی ها به سوی روشنایی رهایی بخش و از زشتی های آشکار و نهان دور ساز. خدایا! گوشها ، چشم ها ، دلها ، زن ها و فرزندان ما را مبارک گردان و توبه ما را بپذیر که هر آینه تو توبه پذیر و مهربانی.

1249. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! چشمان اشک باری به من عطا کن که دل را به وسیله ریزش اشکهای ترس تو شفا دهد پیش از آن که این اشکها خون و دندانها ، پاره آتش گردند.

1250. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! دینداری ام را اصلاح کن که کارم را از خطا و گناه حفظ می کند و کار دنیایم را اصلاح کن که زندگی من در آن است و امر آخرتم را اصلاح کن که بازگشتم در آن است. زندگی را مایه افزایش نیکی ها و مرگ را مایه آسایش از همه بدی ها برای من قرار بده.

1251. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا مرا بر تحمل فشار و سختی مرگ و حالت احتضار ، یاری فرما.

1252. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! از ترس خود آنقدر که میان ما و گناهان فاصله اندازد و از اطاعت خود آنقدری که ما را به بهشت رساند و از یقین خود آنقدری که مصیبت های دنیا را بر ما آسان سازد نصیبمان کن و ما را تا زمانی که زنده نگه داشتی ، از گوش و چشم و قدرت بهره مند کن و آن را وارث ما قرار ده (تا

آخر عمر برایمان نگهدار) و انتقام ما را از ستمگران بگیر و ما را بر دشمنان پیروز کن و مصیبت ما را در دینمان قرار نده و دنیا را بزرگترین اندوه و نهایت دانشمان قرار نده و کسی را که بر ما رحم نکند بر ما مسلط نگردان.

1253. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا من ازتو هدایت ، تقوا ، عفت و بی نیازی خواستارم.

1254. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از تو سلامتی همراه ایمان ، ایمان همراه با نیک خویی و توفیقی که رستگاری در پی دارد ، مسئلت می کنم.

1255. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! سحرخیزی امت مرا مبارک گردان.

1256. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! تو را به علم غیب و قدرت بر آفرینش هستی سوگند! مادامی که زندگی را برایم سودمند می دانی ، مرا زنده بدار و آن گاه که مرگ را برایم نیکو می دانی ، مرا بمیران ، خدایا! ترس تو را در آشکار و نهان ، کلمه اخلاص را در حال خشنودی و خشم و اعتدال را در فقر و توانگری ، از تو خواستارم.

1257. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! پروردگارا! در دنیا و آخرت ، نیکی عطایمان فرما و از عذاب جهنم محفوظمان بدار.

1258. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! بر (روزی) ما بیفزا و از (روزی) ما کم نکن ، ما را گرامی دار و خوار نساز ، به ما عطا کن و محروم نساز ، ما را برتری ده و کسی را بر ما برتری نده و ما را خشنود ساز و از

ما خشنود باش.

1259. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! هم چنان که مرا نیکو آفریدی ، اخلاق مرا نیز نیکو گردان.

1260. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! لحظه ای مرا به خودم وامگذار و چیزهای خوبی که به من عطا فرمودی ، از من نگیر.

1261. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! هر کس عهده دار کار امت من گردید و بر آنان سخت گرفت ، تو نیز بر او سخت بگیر و هر کس عهده دار امت من گردید و با آنان مدارا نمود ، تو نیز با او مدارا نما.

1262. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بگو خدایا! باطن مرا از ظاهرم بهتر و ظاهرم را شایسته گردان. خدایا! از چیزهای شایسته ای که به مردم عطا می کنی از قبیل مال ، زن و فرزند ، به من نیز عطا فرما غیر از آنچه که گمراه و گمراه کننده است.

1263. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بگو خدایا! آن چنان نفس مطمئنی از تو می خواهم که به دیدار تو ایمان داشته باشد ، به قضای تو خشنود باشد ؛ و به عطای تو قانع گردد.

دعاهای پیامبر در استعاذه

1264. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از تو همه نیکی ها را خواستارم چه آنچه می دانم و چه آنچه نمی دانم ، و از همه بدی ها به تو پناه می برم چه آنچه می دانم و چه آنچه نمی دانم.

1265. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خدایا! من از برص ، دیوانگی ، جذام و بیماری های بد ، به تو پناه می برم.

1266. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از ناتوانی ، تنبلی

، ترسویی ، بخل ، پیری ، سنگدلی ، غفلت ، تنگدستی ، ذلت و مستمندی ، به تو پناه می برم. و نیز از فقر ، کفر ، فسق ، اختلاف ، نفاق ؛ سُمعه و ریا ، به تو پناه می برم. و نیز از کری ، گنگی ، دیوانگی ، خوره ، برص و بیماری های بد به تو پناه می برم.

1267. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از ناتوانی ، تنبلی ، ترسویی ، بخل و پیری ، به تو پناه می برم. و نیز از عذاب قبر ، عذاب جهنم و گرفتاری در زندگی و مرگ ، به تو پناه می برم.

1268. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از فقر ، تنگدستی ، ذلت ، ستمگری و ستمدیدگی ، به تو پناه می برم.

1269. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از تنبلی ، پیری ، گناه ، غرامت ، شکنجه و عذاب قبر ، شکنجه و عذاب جهنم ، سختی امتحان ثروت و امتحان فقر ، به تو پناه می برم.

1270. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از همسایه بد در خانه اقامت ، به تو پناه می برم ؛ زیرا همسایه صحرا ، به زودی تغییر می کند.

1271. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از دوست حیله بازی که با دو چشمانش مرا می پاید و دلش مراقب من است ؛ اگر از من نیکی ببیند ، آن را می پوشاند و اگر بدی ببیند ، آن را شایع می کند به تو پناه می برم.

1272. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از زوال نعمت

، تغییر عافیت ، ناگهانی بلا و همه چیزهایی که مایه ناخشنودی توست ، به تو پناه می برم.

1273. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از دانش بی سود ، عبادت غیر مقبول و دعای غیر مستجاب ، به تو پناه می برم.

1274. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از دانش بی سود ، دل بی سوز ، دعای غیر مستجاب و نفسی که سیری ندارد ، به تو پناه می برم. خدایا! از شر این چهار تا (به تو پناه می برم).

1275. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از چیرگی قرض ، غلبه دشمن و سرزنش مخالفان ، به تو پناه می برم.

1276. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از فریب زنان و عذاب قبر ، به تو پناه می برم.

1277. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از خوی ها ، کارها ، هوس ها ومرض های زشت ، به تو پناه می برم.

1278. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از روز بد ، شب بد ، ساعات (اوقات) بد ، یار بد و همسایه بد در خانه اقامت ، به تو پناه می برم.

دعاهای پیامبر در درخواست عافیت

1279. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! تو جانم را آفریدی و تو آن را پس می گیری ، مرگ و زندگی آن برای توست ؛ اگر زنده اش داشتی ، حفظش کن و اگر به مرگ رساندی ، او را بیامرز. خدایا! من از تو خواستار عافیت هستم.

1280. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! بدن ، گوش و چشم مرا عافیت و سلامتی عطا فرما. خدایا! من از کفر

و فقر به تو پناه می برم. خدایا! من از عذاب قبر به تو پناه می برم ، (ای که) معبودی جز تو نیست.

دعاهای پیامبر در درخواست دانش

1281. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا مرا از آنچه یادم دادی ، بهره مند گردان و چیزی که مرا سود رساند یادم ده و دانش مرا زیاد کن.

1282. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! مرا به وسیله دانش ، بی نیاز و به وسیله بردباری ، زینت و به وسیله تقوا ، عزیز و به وسیله عافیت ، زیبایی عطا فرما.

دعاهای پیامبر در درخواست بخشش

1283. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! گناهم را بیامرز ، خانه ام را وسعت بخش و روزی ام را مبارک گردان.

1284. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! از گناه ، نادانی و اسراف کاری من و آنچه تو بدان از من آگاهتری ، گذشت کن. خدایا! خطا ، عمد ، شوخی ، جدی و هر بدی که در من است همه را ببخشای.

ثمره دعا کردن به برادر خویش غیاباً

1285. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر بنده مسلمانی غیاباً برادر خویش را دعا کند ، فرشته گوید : مانند آن برای تو باد.

پاداش دعا کننده و آمین گو

1286. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا کننده و آمین گوینده ، در پاداش شریکند ؛ قاری (قرآن) و مستمع ، در پاداش شریکند ؛ و دانشمند و دانش آموز ، در پاداش شریکند.

آنچه که سزاوار است دعا کننده ترک نماید

1287. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! از خدا بترسید و در طلب (حاجت) معتدل باشید ؛ زیرا هرگز کسی نمی میرد تا این که روزی خود را به طور کامل دریافت نماید هر چند دیرتر باشد. پس ، از خدا بترسید و در طلب معتدل باشید.

علل مستجاب نشدن دعا

1288. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) خداوند به دلیل مصلحتی ، حاجت کسی را برآورده نمی کند در نتیجه ، (آن شخص ندانسته) مردم را به ناحق متهم می سازد و می گوید : کی حق مرا برد؟

پیامد دعا نکردن

1289. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : هر کس مرا نخواند ، بر او غضب می کنم.

دنیا

دنیا

1290. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا از کسی دور نمی گردد مگر این که خیر او در آن باشد.

1291. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا ، خانه کسی است که خانه ندارد و مال کسی است که مالی ندارد و کسی برای دنیا مال جمع می کند که عقل ندارد.

حقیقت دنیا

1292. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ یک از شما از دنیا انتظاری ندارد جز بی نیازی طغیان آور ، فقر نسیان آور ، مرض فسادآور ، پیری خوار کننده و مرگ مهیا کننده.

دنیا سرایی آکنده از بلاست

1293. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از دنیا فقط بلا و فتنه باقی مانده است.

دنیا متغیر است

1294. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا ، متغیر است ؛ آنچه نصیب توست به تو می رسد هر چند ضعیف باشی ؛ و آنچه بر ضرر توست (باز به تو می رسد و) به قدرت خود نمیتوانی آن را دفع کنی.

دنیا ساعتی است

1295. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه آمدنی است ، نزدیک است.

دنیا زندان مؤمن است

1296. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا ، زندان مؤمن است و بهشت کافر است.

دنیا پلی است

1297. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در دنیا چنان باش که گویا غریب یا رهگذری و (پیوسته) خود را از اهل قبور بشمار.

دنیا مهمان خانه است

1298. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در دنیا چون میهمانانی باشید ؛ مسجدها را خانههای خودتان قرار دهید ؛ دلهایتان را به مهربانی عادت دهید ؛ بسیار تفکر و گریه کنید ، هوسها شما را بیراهه نبرد تا بناهایی را بسازید که در آنها ساکن نمیشوید و داراییهایی را جمع کنید که خودتان نمی خورید ؛ و آرزوهایی کنید که بدانها نمی رسید.

دنیا ملعون است

1299. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا و آنچه در آن است ، ملعون است جز امر به معروف و نهی از منکر و یاد خدا.

1300. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا و آنچه در آن است ، ملعون است جز یاد خدا و متعلقات آن و دانشمند و دانش آموز.

1301. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا و آنچه در آن است ، ملعون می باشد جز چیزی که برای خداوند عزّوجلّ باشد.

1302. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا و آنچه در آن است ، ملعون می باشد جز چیزی که برای رضای خداوند عزّوجلّ باشد.

برگرفتن از دنیا بقدر ضرورت

1303. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا را برای اهلش واگذارید (دلبستگی به آن نداشته باشید) ؛ زیرا هر کس بیش از اندازه از آن برگیرد ، ناخودآگاه بر هلاک خویش می کوشد.

1304. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در طلب دنیا معتدل باشید ؛ زیرا هر کس به اندازه تقدیرش بدان دست می یابد.

1305. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیای خویش را اصلاح نمایید و آن چنان برای (سعادت در) آخرت تلاش کنید که گویا فردا خواهید مُرد.

1306. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر در دنیا به اندازه توشه مسافر چیزی همراه دارید ، شما را کفایت می کند.

1307. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (خانه هایی) می سازید که خود ساکن نمی شوید ، (ثروتی) جمع آوری می کنید که خود نمی خورید ، و (چیزهایی) آرزو می نمایید که بدان نمی رسید.

1308. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا را برای اهلش رها کنید ، هر که

بیش از کفایت و نیاز از دنیا برگیرد ، ناخودآگاه مرگش را دربرگرفته است.

برگرفتن از دنیا به اندازه توشه مسافر

1309. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر یک از شما را به اندازه توشه (راه) مسافر کافی است.

1310. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهره هر کدامتان از این دنیا باید به اندازه توشه مسافر باشد.

نتیجه دنیا دوستی

1311. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اما بعد ، همانا دنیا سرسبز و شیرین است و خداوند شما را در آن جانشین ساخته و بر چگونگی کردارتان می نگرد. پس مراقب (دام های) دنیا و زنان باشید ؛ زیرا اولین گمراهی بنی اسراییل (یهودیان) درباره زنان بود.

1312. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : علاقه به دنیا ، غم و اندوه را بسیار می کند و پرخوری ، دل را سخت می گرداند.

دنیا دوستی منشا هر گناهی است

1313. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا دوستی ، سرمنشا همه گناهان است.

دنیا منفورترین مخلوق خدا

1314. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خدای تعالی زمانی که جهان را آفرید ، از آن روی گرداند و به دلیل ناچیزی آن در پیشگاه خداوند هیچگاه به آن نظر نیفکند.

1315. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خدای تعالی چیزی را که در نزد او منفورتر از دنیا باشد نیافرید و به خاطر همین نفرت ، اززمان آفرینش آن ، بدوننگریسته است.

پاداش کسی که از راه حق به دنیا دست یابد

1316. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا ، شیرین و سبز (تازه) است ؛ پس هر که از راه حق بدان دست یازد ، برایش مبارک باد و چه بسا کسانی در خواهش های نفسانی خویش فرو رفته اند که روز قیامت برایشان جز آتش جهنم سودی ندارد.

1317. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا ، سبز (تازه) و شیرین است ؛ هر که از راه حلال در آن مالی کسب نماید و در راه حق انفاق کند ، خداوند او را پاداش داده و به بهشت می برد ؛ و هر که از غیر راه حلال مالی به دست آورد و در راه باطل مصرف نماید ، خداوند ، خانه خواری را بر او روا می دارد (به جهنم می برد).

خدا دنیا را با هدف رسیدن به آخرت عطا فرمود

1318. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند دنیا را با هدف رسیدن به آخرت عطا می کند اما از اعطای آخرت برای به دست آوردن دنیا امتناع می ورزد.

فراهم آمدن دنیا و آخرت

1319. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما کسی نیست که دنیایش را به خاطر آخرتش و آخرتش را به خاطر دنیایش رها کند تا این که از هر دو بهره مند شود ؛ زیرا دنیا راه رسیدن به آخرت است. و شما سربار مردم نباشید.

پرهیز از دل خوش کردن به دنیا

1320. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جبرئیل نزد من آمد و گفت : ای محمد! هر چه می خواهی زنده بمان ، (اما بدان) که عاقبت می میری ؛ و هر چه را می خواهی دوست داشته باش ، (اما بدان) که عاقبت از آن جدا می شوی ؛ و هر کار می خواهی انجام بده ، (اما بدان) که پاداش آن را دریافت می کنی و بدان که شرف و افتخار مؤمن به شب زنده داری و سربلندی او در بی نیازی (مالی) از مردم است.

1321. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از (دلبستگی) دنیا برحذر باشید ، که سوگند به آن که جانم در کف اوست! هر آینه دنیا ساحرتر از هاروت و ماروت است.

1322. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه می توانید خود را از غم دنیا رها سازید ؛ زیرا هر کس ، دنیا ، بیشترین غمش باشد ، خداوند سرمایه اش را فراوان کند ولی فقر را همیشه پیش چشمانش قرار دهد. و هر کس ، آخرت ، بیشترین غمش باشد ، خدای تعالی کارش را نظم دهد و بی نیازی را در دلش جای دهد.

پرهیز از دنیا

1323. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی در حالی که بنده مؤمنش را دوست دارد ، او را از دنیا پرهیز می دهد چنانچه شما مریضتان را به خاطر ترس از ضرر از (بعضی) خوردنی ها و آشامیدنی ها پرهیز می دهید.

1324. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا ، بر اهل آخرت و آخرت بر اهل دنیا ، حرام است. و دنیا و آخرت هر دو بر اهل خدا حرام است.

تشویق به برگزیدن آخرت

1325. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دنیایش را دوست بدارد ، به آخرتش زیان رساند. و هر که آخرتش را دوست بدارد ، به دنیایش زیان رساند. پس باقی را بر فانی ترجیح دهید.

دوست داشتنی های دنیا

1326. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از دنیا (زنان و بوی خوش) نزد من دوست داشتنی است : و روشنی چشم من ، در نماز است.

1327. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیا ، کالاهایی است و بهترین کالای آن ، زن پارسا است.

ترک دنیا

1328. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ترک دنیا از شکیبایی تلخ تر ، و از شکستن شمشیر در راه خدای عزّوجلّ سخت تر است.

نکوهش دنیا

1329. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دنیا به اندازه بال پشه ای نزد خداوند ارزش داشت ، جرعه آبی از آن را به کافر نمی نوشانید.

1330. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا کسی هست که بر روی آب رود ولی قدم هایش تر نشود؟ هم چنین است صاحب دنیا (و ثروت) که از گناه مصون نخواهد ماند.

عمر دنیا

1331. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (همه عمر) دنیا ، با هفت روز از روزهای آخرت برابر است.

خوشی دنیا اندوه آخرت است

1332. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیرینی دنیا ، مایه تلخی آخرت و تخلی دنیا ، مایه شیرینی آخرت است.

1333. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با کار اُخروی ، دنیا بجوید ، در آخرت بهره ای ندارد.

مثل دنیا

1334. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذای آدمیزاد ضرب المثل دنیا شده است ، هر چند آن را ادویه و نمک بزنند باید دید عاقبت چه می شود.

1335. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (بهره گیری از) دنیا در مقابل آخرت ، غیر از این نیست که یکی از شما انگشت اشاره خویش را در دریا نهد آن گاه بنگرد که با چه برمی گردد (متاع دنیا قطره ای از دریای آخرت است).

1336. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت این دنیا ، مانند لباسی است که سر تا پا پاره شده و از نخ آخرش آویزان است و نزدیک باشد که آن نخ نیز ببرد.

1337. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : حکایت دنیا نسبت به آخرت مانند این است که یکی از شما انگشت خویش را در دریا نهد سپس نگاه کند که چه برمی گرداند. (صرفاً رطوبتی از دریا در آن می ماند).

حکایت انسان در دنیا چون سواره است

1338. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت من و دنیا چون سواره ای است که در یک روز گرمی زیر درختی بخوابد سپس راه بیفتد و آن را ترک نماید.

1339. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرا با دنیا چه کار؟ من نسبت به دنیا جز یک مسافری نیستم که در سایه درختی نشسته و استراحت کرده سپس آن را رها می کند.

دارو

دارو

1340. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی هر جا درد آفرید ، دوانیزآفرید.پس دردهای خودرامداوانمایید.

دارو و درمان از تقدیرات است

1341. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوا (و درمان) از مصادیق تقدیر است که با اذن خدای تعالی مفید می گردد.

هر دردی را دارویی است

1342. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بندگان خدا! خود را معالجه نمایید ؛ زیرا خدای تعالی هیچ دردی را بی درمان نگذاشته است جز یک درد را ، و آن پیری است.

1343. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خود را معالجه نمایید ؛ زیرا آن که درد داده ، درمان نیز داده است.

1344. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای هر دردی دوایی است ؛ هر گاه دوایی به درد برخورد ، به اذن خدای تعالی بهبود یابد.

درمان کردن با صدقه

1345. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بیمارانتان را با صدقه درمان کنید ؛ زیرا صدقه ، بیماری ها و پیشامدها را از شما دفع می نماید.

با شیر گاو خودتان را درمان کنید

1346. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خودتان را با شیر گاو ، درمان کنید ؛ زیرا من امید دارم که خداوند در آن شفا قرار داده باشد ؛ به خاطر این که از همه درختان (و گیاهان) می چرد (بنابراین ، خواص دارویی هر نوع گیاهی را ممکن است داشته باشد).

روزگار

روزگار

1347. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رفته رفته کارها ، سخت تر شده ؛ دنیا ، ادبار نموده و مردم بخیل تر می شوند.

به روزگار ناسزا نگویید

1348. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : آدمیزاد با ناسزاگویی به روزگار ، مرا آزار می دهد ؛ زیرا روزگار منم و کارها به دست من است و منم که شب و روز را تغییر می دهم.

روغن

روغن

1349. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : لباس ، غنا (و ثروتمندی) را آشکار می سازد ؛ روغن (خوشبو) فقر را از بین می برد ؛ و نیکی به مملوک (برده) (باعث می شود که) خداوند به سبب آن دشمن را سرشکسته نماید.

دین

دین

1350. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امید به آفریدگارم مرا بس است و دینم از دنیایم مرا کافی است.

1351. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دین مرد ، همان خرد اوست و هر که خرد ندارد ، دین ندارد.

1352. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه دین ، خیرخواهی است.

1353. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دین ، طلایه دارانی جز وظیفه شناسی ، وفاداری و ستایش ندارد.

1354. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دین جز به جوانمردی ، پایدار نیست.

فضیلت دین

1355. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : این دین (اسلام) محکم است پس با ملایمت در آن راه برو و عبادت خدا را منفور خود نگردان ؛ زیرا رهروی عجول ، عاقبت نه راهی سپرد و نه مرکوب خود را حفظ کند.

سر منشا دین

1356. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اساس دین ، پرهیزکاری است.

1357. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اساس دین ، خیرخواهی برای خدا ، دین خدا ، پیغمبر خدا ، کتاب خدا ، پیشوایان مسلمانان و برای همه مسلمانان است.

آرایش دین

1358. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، این دین را خاص خود نموده و جز بخشش و خوش اخلاقی ، با دین شما سازگار نیست. هان! دین (داری) خود را به وسیله آن دو آرایش دهید.

ستون دین

1359. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی ستونی دارد و ستون این دین (اسلام) فقه است.

هر دینی خلقی و خویی دارد

1360. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر دینی ، خلق و خوی (برجسته ای) دارد و خلق و خوی (برجسته) این دین (اسلام) حیاست.

معیار دین داری

1361. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : معیار دین داری ، پارسایی است.

نصف دین

1362. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند هر که را زنی شایسته روزی داده ، هر آینه او را بر نصف دینش یاری نموده و باید در نصف باقی از خدا بترسد.

آسانی دین

1363. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از کنجکاوی و فرو رفتن در (مباحث دشوار) دین بپرهیزید ؛ زیرا خدای تعالی (اصل) دین را آسان قرار داده است. پس به اندازه توانایی خویش از آن فرا بگیرید ؛ زیرا خداوند کار نیک ولی مداوم را دوست دارد ، هر چند اندک باشد.

1364. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من با دین مستقیم و آسان مبعوث شدم. هر کس ، با روش من مخالفت ورزد ، از من نیست.

1365. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر (عمل سخت و) مشکلی حرام است و در دین (عمل) مشکل وجود ندارد.

آفت دین

1366. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

1367. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز آفت دین داری (مردم) است : دانشمند بدکار ، پیشوای ستمکار ، تلاشگر نادان.

1368. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی آفتی دارد که آن را فاسد می کند و آفت این دین (اسلام) والیان بد است.

1369. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که تعهد ندارد ، دین ندارد.

پرهیز از غلو و افراط در دین

1370. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از غلو و افراط در دین بپرهیزید ؛ همانا پیشینیان شما به سبب غلو در دین هلاک گردیدند.

دین استوار

1371. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : همواره این دین (اسلام) پایدار خواهد بود و گروهی از مسلمانان بر اساس آن ، پیکار می نمایند تااین که قیامت برپا گردد.

روش شناخت دین

1372. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا من یک بشرم. هرگاه شما را به چیزی از دینتان فرمان دادم ، بدان رفتار کنید ولی هر گاه درباره چیزی نظر خود را بیان کردم ، همانا من یک بشرم.

1373. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (بدانید که) من هم مانند شما بشرم و (سخن از روی) گمان ، گاهی مخالف واقع و گاهی مطابق آن درمی آید ولی آنچه به شما گفتم ، «خدا می گوید» در آن صورت من هرگز بر خدا دروغ نمی بندم.

تقویت دین با افرادی بی بهره از آن

1374. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قطعاً خداوند ، دین خود را با مرد بدکار نیز تایید می کند.

بهترین دین داری شما

1375. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین دین داری شما ، پارسایی است.

1376. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین (روشهای) دین داری شما ، آسان ترین آنهاست.

کسی که دین ندارد

1377. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه نیکی ها تنها با خردورزی به دست می آید. و کسی که خردمند نیست ، دین ندارد.

وام

وام

1378. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وارد بهشت شدم ، آن گاه دیدم بر در آن (نوشته است) : صدقه ، ده برابر و قرض ، هیجده برابر پاداش دارد. گفتم : ای جبرئیل! چرا صدقه ، ده برابر و قرض هیجده برابر؟ گفت : زیرا صدقه ، به دست بی نیاز و نیازمند می افتد ولی قرض ، فقط به دست کسی که به آن محتاج است می رسد.

1379. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردی بود که به مردم قرض می داد و همواره به خدمت گزارش می گفت : هر گاه به تنگ دستی برخورد نمودی ، از او درگذر شاید خداوند نیز از ما درگذرد. آن گاه به دیدار حق شتافت و خداوند نیز از او درگذشت.

1380. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر قرضی ، صدقه است.

1381. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی یار قرض دار است تا زمانی که قرض خود را بپردازد ، مگر این که قرض او برخلاف رضای خدا باشد.

1382. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض (گرفتن) ، از دین (داری) و شخصیت می کاهد.

از وام گرفتن دوری کنید

1383. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض کمتر بگیر تا آزاد زندگی کنی.

1384. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مادامی که بدهکار قرضش را پرداخت ننموده ، طلبکار بر او سلطنت دارد.

1385. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از قرض گرفتن دوری کنید ؛ زیرا مایه اندوه (و بی خوابی) شب و خواری روز است.

1386. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض ، پرچم خدا در زمین است ؛ هر گاه خداوند اراده کند که بنده ای

را ذلیل گرداند ، آن را بر گردنش می نهد.

1387. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض (گرفتن) ، مایه خواری دین (داری) است.

1388. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض (گرفتن) ، مایه غم شب و خواری روز است.

1389. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیوسته جان مرد به قرضش آویخته است تا این که ادا شود.

1390. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خودتان رابا قرض نترسانید.

انواع قرض گرفتنها

1391. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض ، دو نوع است : هر گاه کسی که قصد داشت قرضش را ادا کند بمیرد ، من ولیّ او (در پرداخت قرضش) هستم و اما کسی که قصد نداشت قرض خود را ادا کند بمیرد ، (روز قیامت در مقابل آن) از نیکی هایش برداشته می شود ؛ زیرا در آن روز ، درهم و دیناری نیست.

وام دادن بهتر از صدقه است

1392. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض دادن چیزی ، بهتر از صدقه دادن آن است.

1393. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو بار قرض دادن ، بهتر از یک بار صدقه دادن است.

مهلت دادن به بدهکار تنگ دست

1394. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که تنگ دستی را مهلت دهد یا او را واگذارد ، خداوند روز قیامت ؛ روزی که سایه ای جز سایه خدا نیست ، او را در زیر سایه عرش خویش جای دهد.

1395. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به بدهکار خویش مهلت دهد یا بدهی او را نادیده بگیرد (و از دفترش پاک کند) ، روز قیامت در سایه عرش خواهد بود.

1396. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که تنگ دستی را تا زمان گشایش ، مهلت دهد ، خداوند او را در گناهش تا زمان توبه مهلت می دهد.

تشویق به پرداخت وام

1397. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر بنده ای قصد پرداخت قرضش را داشته باشد خداوند عزّوجلّ او را یاری می کند.

1398. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که قرضی دارد که پرداخت آن را قصد نموده ، روز قیامت خداوند قرض او را ادا می کند.

1399. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که قرضی داشته باشد و به پرداخت آن اهتمام ورزد ، پیوسته از جانب خداوند بر او نگهبانی گمارده می شود.

نهی از تعلل در پرداخت بدهی

1400. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس ، قرضی بگیرد و قصد نپرداختن آن را داشته باشد ، به صورت دزد با خدا دیدار خواهد کرد.

1401. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس ، با زنی ازدواج نماید و قصد نپرداختن مهریه او را داشته باشد ، زناکار می میرد. و هر کس ، چیزی بخرد و قصد نپرداختن قیمت آن را داشته باشد ، خیانت کار می میرد و جایگاه خائن جهنم است.

1402. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مماطله (و امروز و فردا کردن) کردن ثروتمند ، ظلم است.

1403. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تاخیر در پرداخت دین ، بخشی از ظلم است.

قرض دار در قبر خود زنجیر است

1404. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرض دار ، در قبر خود زنجیر می شود و جز پرداخت قرضش چیز دیگری او را آزاد نمی کند.

دینار

1405. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دینارها و درهم ها ، مُهرهای خداوند در زمین است. هر که مهر مولایش را بیاورد ، حاجتش برآورده می شود.

یاد خدا

یاد خدا

1406. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کسی را که «لااله الاالله» را صرفاً به قصد (خشنودی) خدا بگوید ، بر آتش جهنم حرام نموده است.

1407. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر مردی در اتاق خویش مشغول تقسیم درهم و دینار (برای مستمندان) باشد و دیگری یاد خدا کند ، آن که خدا را یاد می کند بهتر است.

فضیلت ذکر خدا

1408. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یاد خدا ، از صدقه دادن بهتر است.

تشویق به یاد خدا بودن

1409. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به قدر طاقت ، تقوای الهی پیشه کن. و خدا را نزد هر سنگ و درختی یاد کن. و هر گاه گناهی از تو سر زد ، بلافاصله توبه کن : توبه پنهانی در برابر گناه پنهانی و توبه آشکار در برابر گناه آشکار.

به یاد من باشید تا به یاد شما باشم

1410. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر در موقع آسایش ، خداشناس باشی ، در موقع سختی ، خدا تو را می شناسد.

بهترین ذکرها

1411. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ذکرها ، آن است که پنهان باشد و بهترین روزی ها ، آن است که کافی باشد.

گفتن لا اله الا الله کلید آسمان هاست

1412. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی کلیدی دارد و کلید آسمان ها ، گفتن «لااله الا الله» است.

مثال یاد کنندگان خدا

1413. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که در میان غافلان ، خدا را یاد کند ، مانند کسی که در میان فراریان جنگ ، ثابت قدم است ، مقام و منزلت دارد.

1414. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یاد کننده خدا در میان غافلان ، مانند کسی است که از فراریان جنگ دفاع نماید ؛ یاد کننده خدا در میان غافلان ، چون چراغی در خانه تاریک است ؛ یاد کننده خدا در میان غافلان ، مانند درخت سبزی است در میان درختانی که برگشان ریخته است ؛ خداوند ، جایگاه یاد کننده خدا در میان غافلان را ، در بهشت به او معرفی می کند ؛ خداوند ، به عدد هر شخص فصیح و گنگ ، از گناهان یاد کننده خدا در میان غافلان می بخشد.

پیامدهای یاد خدا

1415. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا را یاد کن ؛ زیرا یاد خدا تو را در خواسته هایت یاری می کند.

1416. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : (پیوسته) بنده ام را همراهی می کنم مادامی که به یاد من باشد و لبهایش به نام (و خاطر) من بجنبد.

1417. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر رهسپاری ، نهایتی دارد و پایان آدمیزاد ، مرگ است. بنابراین ، به یاد خدا باشید ؛ زیرا یاد خدا کارها را آسان و شما را به کار آخرت تشویق می نماید.

1418. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یاد خدا ، شفای دلهاست.

آثار روی گرداندن از یاد خدا

1419. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ ساعتی بی یاد خداوند بر آدمیزاد نگذرد مگر این که روز قیامت نسبت به آن حسرت خورد.

خواری

خواری

1420. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند بنده ای را خوار نکرد مگر این که دانش و ادب را از او بازداشت.

سرانجام کسی که مؤمنی نزد او ذلیل شود و او یاریش نکند

1421. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر در نزد کسی مؤمنی خوار شود و او را با وجود توانایی یاری نرساند ، روز قیامت خداوند او را پیش همگان خوار سازد.

مؤمن نباید خود را خوار سازد..

1422. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خود را در اطاعت الهی حقیر سازد ، او عزیزتر از کسی است که قصد دارد خود را با معصیت الهی عزیز کند.

گناه

گناه

1423. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا گناهم را ببخش و خانه ام را وسعت بخش و روزی ام را مبارک گردان.

1424. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگاه بنده مرتکب گناهی شود ، در دل او نقطه سیاهی پدید می آید که اگر آن را زدود و استغفار و توبه نمود ، (دوباره) دلش صاف و پاک می گردد. ولی اگر گناه را تکرار کرد ، آن نقطه سیاه ، بزرگتر شده ، قلب او را می پوشاند که این همان «زنگار گناه» است که خدای تعالی درباره اش در قرآن فرموده است : هرگز ، بلکه زنگار رفتارشان بر دلهایشان چیره گشته است.

1425. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر تو گناه نمی کردی ، خداوند قومی را می آورد که گناه کنند تا آنان را بیامرزد و به بهشت داخلشان نماید.

1426. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر (هیچ یک از) بندگان گناه نمی کردند ، خداوند خلقی را می آفرید که گناه کنند سپس آنها را بیامرزد (تا معلوم گردد) که خدا بخشنده و مهربان است.

1427. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر گناه نمی کردید ، هر آینه به چیزی بدتر از آن بر شما بیمناک بودم (که همان) خودپسندی است ، خودپسندی!

حقیقت گناه

1428. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، (همان) خوش اخلاقی است و بدی ، چیزی است که در سینه جا می گیرد و دوست نداری که مردم بر آن آگاه شوند.

1429. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، آن است که دل و نفس (روح) بدان آرام گیرند و بدی ، آن است که در نفس جای گیرد

و در سینه جریان یابد ، دیگران هر چه می خواهند بگویند.

1430. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه را دوست نداری مردم از تو ببینند. در خلوت نیز آن را انجام نده.

نقش نیت در گناه

1431. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه گناهی در زمین رخ داد ، آن که آن را دید و از آن نفرت جست ، مانند کسی است که حاضر نبوده است. و کسی که حاضر نبوده ولی بدان راضی باشد ، مانند کسی است که حضور داشته است.

1432. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی از حدیث نفس (آنچه در دل می گذرد) امت من درمی گذرد مادامی که به گفتار و کردار تبدیل نشود.

1433. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که معصیتی را ببیند و از آن ناراحت شود ، گویا آن را ندیده است. و هر که معصیتی را نبیند ولی بدان راضی باشد ، گویا آن در حضور او صورت گرفته است.

نقش گناهان در فرود آمدن بلاها

1434. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج چیز از آثار پنج چیز است : هر قومی پیمان شکنی کند ، دشمن شان بر آنان مسلط گردد ؛ آنان که بر خلاف قانون خدا قضاوت نمایند ، میانشان فقر رواج یابد ؛ کسانی که فحشا (زنا) در بینشان آشکار شود ، مرگ میانشان شایع گردد ؛ کسانی که کم فروشی پیشه کنند ، به قحط سالی گرفتار آیند ؛ و آنان که زکات ندهند ، به خشکسالی مبتلا شوند.

همین گناه بس

1435. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : این گناه برای مرد کافی است که نان خور خویش را ضایع سازد.

1436. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر گناه مرد همین بس که هر شنیده ای را بگوید.

1437. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر تو همین گناه بس که غذا را از مملوک (بنده) خویش بازداری.

1438. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر تو همین گناه بس که پیوسته دشمنی کنی.

1439. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر گناه مرد همین بس که بدزبان ، بدکار و بخیل است.

1440. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر گناه مرد همین بس که با انگشت به او اشاره شود ؛ اگر (آن اشاره به خاطر) نیکی باشد ، مایه لغزش است مگر آن که خدای تعالی به او رحم کند اگر (آن اشاره به خاطر) بدی باشد ، پس او بد است.

هیچ مؤمنی نیست مگر این که گناهی دارد که از آن دوری نمی کند

1441. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ مؤمنی نیست مگر این که گناهی دارد که گاه به گاه آن را مرتکب می شود و از آن دوری نمی کند تا این که از دنیا برود.

هر که گناهی را شایع کند مانند عامل آن است

1442. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که کار بدی را شایع نماید ، مانند عامل آن است. و هر که مؤمنی را به چیزی عیب گذارد ، نمیرد تا خود مرتکبش گردد.

کسی که با نافرمانی خدا بدنبال کاری باشد

1443. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بخواهد کاری را از طریق معصیت الهی انجام دهد ، از امیدش زودتر نومید شود و به چیزی که از آن می هراسد نزدیک تر گردد.

گناه بر غیر گنهکار نیز شوم و نحس است

1444. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گناه ، بر غیر گنهکار نیز شوم (نحس) است که اگر از او عیب گیری کند ، خود نیز بدان گرفتار آید و اگر غیبت او کند ، گناه کرده و اگر به گناه او راضی شود ، شریک وی می گردد.

پرهیز از گناهانِ بنظر کوچک

1445. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گناهان کوچک بپرهیزید ، همانا مَثَل گناهان کوچک مانند آن است که گروهی به دره ای وارد شوند و هر یک ، آن قدر هیزم جمع کند تا آن که با آتش آن نان خود را بپزند. و نیز هر گاه صاحب گناهان کوچک بازخواست شود ، همان گناهان ، او را هلاک می سازد.

1446. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گناهان کوچک بپرهیزید ؛ زیرا خداوند از آنها بازخواست می کند.

بیشترین گنهکاران در روز قیامت

1447. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آنان که بیشتر سخن ناروا گویند ، گنهکارترین مردم در روز رستاخیزند.

شاد شدن به گناه

1448. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خندان گناه کند ، گریان به جهنم رود.

اصرار بر گناه

1449. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با استغفار هیچ گناهی کبیره نیست و با اصرار (بر گناه) هیچ گناهی صغیره نیست.

1450. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که استغفار کند هر چند در روز ، هفتاد بار به گناه بازگشته باشد ، اصرار بر گناه محسوب نمی شود.

اقسام گناه

1451. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گناهی است که آمرزیده نمی شود ؛ گناهی است که رها نمی گردد (از آن چشم پوشی نمی شود) ؛ و گناهی است که بخشیده می شود. اما آن که بخشیدنی نیست ، شرک به خداست. اما آن که بخشیده می شود ، گناه بنده است که میان او و خداوند عزّوجلّ است و اما آن که از آن چشم پوشی نمی شود ، ستم بندگان به یکدیگر است.

1452. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گناهی است که آمرزیده می شود ؛ گناهی است که بخشیده نمی شود ؛ و گناهی است که مجازات دارد. اما آن که بخشیدنی نیست ، شرک به خداست. اما آن که بخشیده می شود ، همان گناه تو میان خود و پروردگارت می باشد. و اما آن که مجازات دارد ، ستم تو بر برادرت می باشد.

گناهانی که در کیفرش شتاب می شود

1453. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، در کیفر دو چیز در این جهان شتاب می کند ؛ تعدی (و تجاوز به حقوق دیگران) و ناسپاسی پدر و مادر.

1454. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی (مجازات) همه گناهان را تا روز قیامت به تاخیر می اندازد مگر بدرفتاری با پدر و مادر را ، که خداوند در زندگی دنیا (پیش از مرگ) درباره (مجازات) آن شتاب می نماید.

1455. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ چیزی سریع تر از ظلم ، به کیفر نمی رسد.

1456. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از اطاعت های الهی چیزی سریع تر از صله رحم به ثواب نمی رسد. و چیزی سریع تر از ظلم و قطع رحم به کیفر نمی رسد. و قسم دروغ ، سرزمین ها را به ویرانی می کشاند.

1457. پیامبر خدا

صلی الله علیه وآله : هیچ نوع اطاعت الهی ، سریع تر از صله رحم به پاداش نمی رسد. و هیچ نوع معصیت الهی سریع تر از ستم به کیفر نمی رسد.

1458. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ گناهی همانند قطع رحم ، خیانت و دروغ شایسته تعجیل خدای تعالی بر کیفر آن در دنیا نیست با این که در آخرت نیز کیفر دارد. و پاداش عبادت صله رحم زودتر می رسد حتی خاندان بدکار ، اگر صله رحم نمایند دارایی شان رشد کرده ، تعدادشان بیشتر می گردد.

گناهانی که بخشیده نمی شود

1459. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت خداوند از سه کس هیچ عوضی را نمی پذیرد : عاق پدر و مادر ، منت گذار و آن که تقدیر را تکذیب کند.

1460. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که سه ویژگی را داشته باشد ، خدای تعالی سایر گناهانش را می آمرزد : آن که بدون شرک به خدا بمیرد ؛ جادوگر نباشد و جادوگران را پیروی نکند ؛ و به برادر دینی خود حسادت نورزد.

1461. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امید است که خداوند هر گناهی را ببخشد مگر کسی که مشرک بمیرد یا عمداً مؤمنی را بکشد.

گناهانی که با وجود آنها هیچ کاری سودمند نیست

1462. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه گناه است که با وجود آنها هیچ کاری سودمند نیست : به خدا شرک ورزیدن ؛ بدرفتاری با پدر و مادر ؛ و فرار از جنگ.

گناهانی که کفاره ندارند

1463. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج گناه است که کفاره (محو کننده) ندارد : شرک به خداوند ؛ کسی را به ناحق کشتن ؛ به مؤمن بهتان زدن ؛ فرار از جنگ ؛ و قسم اجباری که به واسطه آن مال دیگری را به ناحق تصرف نمایند.

بزرگترین گناهان

1464. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگ ترین گناهان کبیره ؛ شرک به خدا ، قتل نفس ، بدرفتاری با پدر و مادر و شهادت دروغ است.

1465. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگ ترین گناه کبیره ، بدگمانی به خداست.

1466. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بعد از گناهان کبیره که خداوند از آنها نهی کرده ، بزرگترین گناه نزد خدا برای بنده ای که خدا را ملاقات می نماید این است که شخصی بمیرد و قرضی داشته باشد و برای پرداخت آن ، چیزی باقی نگذارد.

1467. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگ ترین گناه نزد خدا ، این است که شخصی (حق) نان خور خود را ضایع سازد.

1468. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به ناحق تصرف کردن مال مسلمان ، از بزرگترین گناهان است و عیادت از مریض از کارهای نیک است.

آثار گناهان

1469. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه گناه و فساد بنده به اوج خود رسید ، صاحب اختیار چشمان خود می شود و با آن ها هر گاه بخواهد می گرید.

1470. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه گناه پنهانی باشد ، جز گنهکار را ضرر نمی رساند ، اما وقتی آشکار شد و زود اصلاح نگردید ، جامعه را آسیب می رساند.

1471. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز است که هر یک به تنهایی انسان را خانه خراب می کند به طوری که با برکت نیز آباد نگردد : خیانت ، دزدی ، شراب خواری و زنا.

1472. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا آدم قبل از آن که دچار خطا و گناه

گردد ، مرگش پیش چشمش و آرزویش پشت سرش بود اما وقتی که مرتکب گناه گشت ، خداوند آرزویش را پیش چشمش و مرگش را پشت سرش قرار داد. از این رو ، پیوسته آرزو می کند تا می میرد (و به آرزوهایش نمی رسد).

1473. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بر امتی غضب نماید آنها را در زمین فرو نبرد و مسخ ننماید ، قیمت ها گران و آسمان از باریدن بر آنها منع شود و اشرارشان زمام امورشان را به دست گیرند.

1474. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) خدای تعالی بنده را از گناهی که انجام داده ، منتفع می سازد (و به او حال توبه و انابه و مناجات می دهد).

1475. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی ، مندرس و کهنه نمی شود ، و گناه ، فراموش نمی گردد ، و خدای دادگر ، نمی میرد. (بنابراین ، ) هر چه می خواهی انجام بده (اما بدان که) همان طوری که وام می دهی ، وام می گیری.

1476. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : داود علیه السلام فرمود : ای کشت کننده گناهان! تو خارهای آن را درو خواهی کرد.

آثار دوری از گناه

1477. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کمتر گناه کن تا مرگ بر تو آسان گردد.

1478. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کاری را که بنده صرفاً به خاطر خدا ترک کند ، خداوند در عوض ، چیزی را که برای دین و دنیای او بهتر باشد بدو می دهد.

1479. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به انجام گناهی همّت گمارد سپس آن را ترک کند ، (این ترک

گناه) برای او نیکی محسوب گردد.

بهترین گنهکاران

1480. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه فرزندان آدم ، خطاکارند و بهترین خطاکاران ، توبه کنندگانند.

نکوهش گنهکاران

1481. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره سه کس پرسش نکن (و نسبت به آنها بی اعتنا باش) : مردی که از جماعت دوری گزیند و پیشوای خود را نافرمانی کند و سرکش و گناهکار بمیرد ؛ کنیز یا غلامی که از مولای خود بگریزد و بمیرد ؛ و زنی که در غیاب شوهرش در حالی که مخارج او را داده است ، آرایش نماید. پس ، درباره آنها چیزی نپرس.

گناه نادان دو گناه محسوب می شود

1482. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (هر) گناه دانا ، یک گناه است ولی (هر) گناه نادان ، دو گناه محسوب می شود.

پرده پوشی خدا نسبت به گنهکار

1483. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : این چنین نیست که خداوند گناه بنده ای را در دنیا بپوشاند ، سپس روز قیامت او را سرزنش نماید.

1484. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مرتکب گناهی شود و خداوند آن را بپوشاند و در دنیا مورد بخشش قرار دهد ، خداوند بزرگوارتر از آن است که درباره چیزی که بخشیده است تجدید نظر کند.

زبان ریشه گناهان است

1485. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بیشتر گناهان فرزند آدم از زبان اوست.

تظاهر به گناه

1486. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کار است که هر کس آن ها را انجام دهد ، مجرم است : هر کس پرچم ناحقی را برافرازد ؛ یا با پدر و مادرش بدرفتاری کند ؛ یا با ستمگری قدم بردارد تا او را یاری نماید.

دوای گناهان

1487. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای هر دردی دوایی است و دوای گناهان ، آمرزش خواهی است.

برای هر گناهی توبه ای است

1488. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گناهی ، توبه ای دارد مگر بداخلاقی.

کفاره گناهان

1489. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کفاره گناه ، پشیمانی است و اگر شما گناه نمی کردید ، خداوند قوم گناه کاری را می آورد تا آنان را بیامرزد.

پاک کننده گناهان

1490. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر جا هستی ، خدا ترس باش ، و در پی گناه ، نیکی کن تا آن را محو کند و با مردم ، خوش اخلاق و نیکو رفتار باش.

1491. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بدی کردی ، (بی درنگ) نیکی کن (تا محو شود).

1492. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بدی نمودی ، بی درنگ نیکی کن ؛ زیرا نیکی ها ، بدی ها را از بین می برد.

1493. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه گناهان بنده ای افزایش یافت و کار نیکی که بتواند آن را جبران نماید نداشته باشد ، خداوند او را به اندوه گرفتار می سازد تا گناهانش بخشوده شود.

1494. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) بنده گناه می کند (ولی) به سبب آن وارد بهشت می شود ؛ زیرا گناه پیوسته در خاطر اوست و همیشه در حال توبه و گریز از گناه است تا این که به بهشت داخل گردد.

1495. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بعضی از گناهان را نماز ، روزه ، حج و عمره محو نمی کند ، بلکه تنها گرفتاری در تهیه معاش آن را نابود می سازد.

1496. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : استغفار (و آمرزش خواهی) سبب محو گناهان است.

ریاست

ریاست

1497. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه فرمان روایی یافتید نیکویی کنید و رعیت خود را عفو نمایید.

1498. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بر دَه نفر زمامداری کند ، عقل چهل نفر با او باشد ، و هر که بر چهل نفر زمامداری کند

، عقل چهارصد نفر با او باشد.

آنچه سزاوار ریاست است

1499. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که چیزی از اموال مسلمانان را به عهده گرفت ، خداوند به حاجت او نظر نمی کند تا این که او به حاجت مسلمانان نظر کند.

نکوهش ریاست

1500. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هان! که زمامدار ظالم به سوی آتش جهنم رانده می شود.

1501. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر می خواهید ، از ریاست و ماهیت آن به شما خبر دهم ؛ مرحله اول آن ، ملامت و سرزنش است ؛ مرحله دوم آن ، پشیمانی است ؛ مرحله سوم آن ، عذاب روز قیامت است.

خطر ریاست طلبی برای دین

1502. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (وجود) دو گرگ گرسنه در آغل گوسفندان از حب جاه و مال بر دین مسلمان خطرناک تر نیست.

مأمور مالیات

1503. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جایگاه مامور مالیات (ناروا) ، جهنم است.

آثار ستم حکمرانان

1504. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه فحشا (زنا) رواج یافت ، زلزله می شود. و هر گاه حاکمان ستم کردند ، باران کم می گردد. و هر گاه به هم پیمانان ذمی خیانت شود ، دشمن چیره می گردد.

رؤیا

رؤیا

1505. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رؤیای مؤمن ، سخنی است که بنده در خواب با پروردگارش می گوید.

رؤیا و نبوت

1506. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رؤیای مؤمن ، بخشی از چهل بخش نبوّت است و آن رؤیا ، مادامی که بیان نشده ، بر پای مرغی بسته است ، اما وقتی که بیان شد ، (از اعتبار) می افتد و آن را جز برای خردمند یا دوست بیان نکن.

1507. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رؤیای مؤمن ، بخشی از چهل و شش بخش نبوّت است.

1508. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از نبوت ، به غیر از بشارت دهنده ها (چیز دیگری) باقی نمانده است (و بشارت دهنده همان) رؤیای نیک است.

رؤیای نیک

1509. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بشارت این جهان ، رؤیای نیک است (مژدگانی دنیا ، خواب های خوب دیدن است).

راست ترین خواب ها

1510. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راست ترین خواب ها ، خواب هنگام سحر است.

انواع رؤیا

1511. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (خواب و) رؤیا سه گونه است : بشارت و مژده از ناحیه خدا ؛ حدیث نفس ؛ و تهدید شیطان. هر گاه یکی از شما رؤیای خوش و پسندیده دید ، اگر خواست برای دیگران نقل کند. و اگر رؤیای بدی دید ، آن را بر هیچ کس نقل نکند بلکه برخیزد و نماز بپا دارد.

1512. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (خواب و) رؤیا سه گونه است : بخشی از آن ، تهدیدهای شیطان است تا آدمیزاد را غمگین کند ؛ بخشی آرزوهایی است که شخص در بیداری کند و در خواب بیند ؛ و بخش دیگر ، یک جزء از چهل و شش جزء نبوّت است.

آسایش

آنچه آسایش را می برد

1513. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : افسردگی بر هر که چیره گردد ، راحتی از او رخت برمی بندد.

موجبات آسایش

اشاره

1514. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به خاطر حکمت و فضل خویش ، آسایش و شادی را در یقین و رضا ، و غم و اندوه را در دو دلی و غضب قرار داده است.

1515. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خانه ای بفروشد و با پول آن خانه دیگری نخرد ، آن پول برایش برکت نخواهد داشت.

1516. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از فوت شده قطع امید کند ، تنش آرام گیرد. و هر که به قسمت الهی خشنود باشد ، چشمش روشن گردد.

معنای ربا

1517. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر قرضی که سودآور باشد ، رباست.

ربا

پرهیز از ربا

1518. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آسان ترین ربا مانند این است که کسی با مادرش همبستر شود و بدترین ربا ، این است که کسی بر عرض برادر (دینی) خود تجاوز نماید.

1519. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ربا ، رباخوار ، نویسنده ربا و شاهد ربا را در صورتی که آگاه به ربا باشند ، لعنت کند.

1520. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، رباخوار ، ربادهنده ، نویسنده معامله ربوی و مانع صدقه را لعنت کند.

گناه ربا

1521. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانسته یک درهم ربا خوردن ، نزد خداوند از سی و شش زنا ، بدتر است.

بدترین ربا

1522. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین ربا ، دشنام (ناسزاگویی) بر نوامیس و سخت ترین دشنام ، هجو (بدگویی) است و نقل کننده آنها ، مانند یکی از ناسزاگویان است.

1523. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ربا ، هفتاد و سه قسم دارد که سبک ترین آنها مانند زنای با مادر است. و بدترین ربا ، (گرفتن) آبروی مرد مسلمان است.

آنچه که در زیاده آن ربا هست

1524. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خُرما در مقابل خرما ، گندم در مقابل گندم ، جو در مقابل جو و نمک در مقابل نمک از اقلام مِثلی هستند و به طور برابر معامله می شوند. و هر کس زیادتر بدهد یا بستاند ، معامله ربوی انجام داده مگر این که رنگهایشان (و جنس شان) متفاوت باشد.

ربا خوار و ربا دهنده در گناه برابرند

1525. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رباخوار و ربادهنده در گناه ربا برابرند.

سرانجام ربا

1526. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه در قریه ای زنا و ربا پدیدار گشت ، مردم آن ، عذاب الهی را بر جان خریده اند.

1527. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ربا ، هر چند بسیار باشد ، ولی سرانجام اندک می گردد.

1528. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در رباخواری ، زیاده روی کند عاقبت کارش به نداری می انجامد.

1529. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میان هر قومی رباخواری آشکار گردد به قحطی گرفتار آیند. و میان هر قومی رشوه خواری شایع شود به ترس مبتلا گردند.

نکوهش بازار داغ کن رباخوار

1530. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بازار داغ کن رباخوار ، ملعون است.

ربا خوار

1531. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی چهار کس را وارد بهشت نمی کند تا از نعمتهای آن بچشند : شراب خوار ، ربا خوار ، آن که به نا حق مال یتیم خورد و آن که پدر و مادرش از او ناخشنود باشند.

امید

امید

1532. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امید به آفریدگارم مرا بس است و دینم از دنیایم مرا کافی است.

نتیجه امید به خدا

1533. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، کسی را بر آدمیزاد مسلط می نماید که آدمیزاد از او می ترسد ، در حالی که اگر آدمیزاد از کسی جز خدا نمی ترسید ، خداوند ، هیچ کس را بر او مسلط نمی کرد. خداوند آدمیزاد را بر کسی که به او امید بسته ، وامی گذارد ، در حالی که اگر آدمیزاد به کسی جز خدا امیدوار نبود ، خداوند ، او را به غیر خودش واگذار نمی کرد.

فضیلت امیدوار

1534. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدکاری که به رحمت خدای تعالی امیدوار است از عابد مایوس ، به رحمت خدا نزدیک تر است.

مردان

بدترین خصلت مردان

1535. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی مردان و زنانی را که در ازدواج و طلاق هوس باز هستند دوست ندارد.

خویشاوندی

خویشاوندی

1536. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (نسل) انسان با برادر و پسر عمویش بسیار می گردد.

خویشاوندی رشته ای از ناحیه خداوند است

1537. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خویشاوندی ، رشته ای از ناحیه خدای رحمان است ؛ هر کس صله رحم نماید ، خداوند نیز او را پیوند رساند و هر کس قطع رحم نماید ، خداوند نیز او را قطع خواهد نمود.

1538. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خویشاوندی ، بر عرش آویخته ، می گوید : هر کس مرا پیوند دهد ، خداوند نیز او را پیوند رساند و هر کس مرا قطع نماید ، خداوند نیز او را قطع خواهد نمود.

صله رحم

1539. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از اطاعت های الهی چیزی سریع تر از صله رحم به ثواب نمی رسد. و چیزی سریع تر از ظلم و قطع رحم به کیفر نمی رسد. و قسم دروغ ، سرزمین ها را به ویرانی می کشاند.

1540. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ نوع اطاعت الهی ، سریع تر از صله رحم به پاداش نمی رسد. و هیچ نوع معصیت الهی سریع تر از ستم به کیفر نمی رسد.

تشویق به صله رحم

1541. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با خویشان ، پیوند دوستی برقرار سازید ولی با آنان همسایه نباشید ؛ زیرا همسایگی میان شما کینه ها پدید آورد.

1542. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با خویشاوند به وسیله بسیار یاد کردن از او ، پیوستگی نمایید.

1543. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با ارحام و خویشانتان رابطه نزدیک داشته باشید ، اگر چه به وسیله سلام دادن باشد.

پیامدهای صله رحم

1544. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی و صله رحم ، عمرها را طولانی ، شهرها را آباد و دارایی ها را فراوان می کند هر چند از ناحیه قوم بدکار باشد.

1545. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی خلق را آفرید و هنگامی که از آفریدن فراغت یافت ، رحم (خویشاوندی) به پا خواست. خدا فرمود : (مطلب) چیست؟ او گفت : من از بریدن رشته خویش به تو پناه می برم. خدا فرمود : آری ، آیا راضی نیستی هر که تو را پیوند دهد او را پیوند رسانم و هر که از تو پیوند ببرد از او ببرم؟ او گفت : چرا پروردگارا! فرمود : چنین باشد.

1546. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه پنهانی ، خشم پروردگار را فرو می نشاند ، صله رحم ، عمر را افزایش می دهد و کارهای نیک ، از مرگ های بد جلوگیری می کند.

1547. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صله رحم ، عمر را افزون کند و مرگ بد را دفع نماید.

1548. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صله رحم ، خوش اخلاقی و خوش همسایگی ؛ شهرها را آباد و عمرها را

زیاد می کند.

1549. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صله رحم ، عمر را زیاد می کند و صدقه پنهانی ، خشم پروردگار را خاموش می نماید.

1550. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیوند با خویشان ، مایه فراوانی دارایی است و محبت در بین خاندان ، موجب تاخیر در اجل می گردد.

1551. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه بجا ، نیکوکاری ، نیکی به پدر و مادر و صله رحم ، بدبختی را به خوشبختی تبدیل می کند ؛ عمر را زیاد می نماید ؛ و از سقوط های بد نگه می دارد.

1552. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد که روزی اش گسترش یابد و اجلش فراموش گردد ، باید صله رحم نماید.

پیوند با خویشاوندی که قطع رحم کرده است

1553. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با کسی که از تو بریده ، بپیوند ؛ به هر که تو را محروم ساخته عطا کن ؛ و از هر که به تو ستم روا داشته ، بگذر.

1554. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با کسی که از تو بریده ، بپیوند ؛ به کسی که به تو بدی کرده ، نیکی کن ؛ و حق را بگو هر چند علیه خودت باشد.

روز حسابرسی ، خویشاوندی زبان دارد

1555. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رحم (و خویشاوندی) هنگام حساب رسی (روز قیامت) زبانی دارد که می گوید : ای پروردگار من! هر که مرا برید ، او را ببر و هر که مرا پیوست ، او را بپیوند.

آثار کسی که قطع رحم می کند

1556. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که قطع رحم کند یا قسم دروغ خورد ، پیش از آن که بمیرد وبالش را می بیند.

مهربانی

مهربانی

1557. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برکت در بزرگان ماست ؛ هر کس بر کوچک ما رحم نکند و بزرگ ما را محترم نشمارد ، از ما نیست.

1558. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مؤمنان در رحم و دوستی و عطوفت بین یکدیگر ، همانند جسمی می باشند که هر گاه عضوی از آن به تب و تاب افتد ، سایر اعضا نیز با او هم ناله گردند.

1559. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که رحم نکند ، به او رحم نشود.

تشویق به مهربانی با یکدیگر

1560. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با اهل زمین مهربانی کن ، تا اهل آسمان بر تو رحم کنند.

1561. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مهربانی کنید تا مورد رحمت قرار گیرید و گذشت کنید تا آمرزیده شوید.

1562. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی به بهشت می رود که آرزویش می کند و کسی از جهنم اجتناب می کند که از آن بیم دارد و خداوند به کسی رحم می نماید که او نیز رحم کند.

1563. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به بندگان مهربانش ، رحم می نماید.

1564. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده ای که خدای تعالی محبت انسان ها را در دلش قرار نداده ، بدبخت و زیان کار است.

1565. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمان (تبارک و تعالی) ، به مهربانان رحم می نماید. (بنابراین) ، به زمینیان رحم کنید تا آسمانیان بر شما رحم نمایند.

1566. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که رحم نکند ، به او رحم نمی شود و هر که نیامرزد ، آمرزیده نمی شود.

1567. پیامبر

خدا صلی الله علیه وآله : هر که به مردم رحم نکند ، خداوند نیز به او رحم نمی کند.

1568. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به زمینیان رحم نکند ، آسمانیان نیز بدو رحم نمی کنند.

1569. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (حتی) اگر به گوسفند رحم کنی ، خداوند به تو رحم خواهد کرد.

کسانی که سزاوار مهربانی و ترحمند

1570. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر عزیز خوار شده ، ثروتمند فقیر شده و دانشمند ضایع شده میان نادانان ، رحم کنید.

نتیجه مهربانی کردن

1571. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دلسوزی کند هر چند درباره سر بریده ای گنجشک باشد ، روز قیامت خداوند بدو رحم می کند.

رحمت خدا

1572. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، صد رحمت آفرید ؛ رحمتی را در بین خلق قرار داد که به واسطه آن به همدیگر رحم می کنند و نود و نه رحمت را نزد خود نگه داشت.

کسی که خداوند به او رحم می کند

1573. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند از بین بندگانش جز بر رحیمان ، رحم نمی کند.

مهربانان

1574. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مهربانان امت من ، متوسطانند.

کسی که خداوند به او رحم نمی کند

1575. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به کسی که به مردم رحم نمی کند ، رحم نمی نماید.

رحمت

رحمت خدا

1576. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی رحمت را صد قسمت آفرید ؛ نود و نه قسمت آن را نزد خود نگهداشت و یک قسمت را در بین همه خلق پراکنده ساخت. اگر کافر به همه رحمت های نزد خدا آگاه می شد ، از رفتن به بهشت ناامید نمی گشت. و اگر مؤمن به (بزرگی) عذاب نزد خدا آگاه می شد ، خود را از آتش جهنم درامان نمی دید.

1577. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی زمانی که مخلوقات را آفرید ، با دست (قدرت) خویش نوشت : بر من (واجب) است رحمت بر غضبم غلبه کند.

1578. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، روزی که آسمان و زمین را آفرید ، صد رحمت نیز آفرید که هر یک به اندازه مابین آسمان و زمین بود. یکی را در زمین قرار داد که به وسیله آن ، مادر بر فرزندش و حیوانات و پرندگان به یکدیگر مهر می ورزند. و نود و نه رحمت را نگه داشت که روز قیامت آن یک رحمت را نیز به آنها بیفزاید تا (برای اهل قیامت) صد رحمت کامل گردد.

1579. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت را صد جزء قرار داد و نود و نه جزء آن را نزد خود نگه داشت و یک جزء باقی را بر زمین نازل فرمود که رحمت و مهربانی انسان ها به همدیگر از همین جزء سرچشمه می گیرد. حتی اسب سم خود را بلند می کند تا این که

به فرزندش آسیب نرساند.

1580. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رحمت در پیشگاه خداوند ، صد جزء است ؛ یک جزء آن را میان خلق تقسیم نموده و نود و نه جزء آن را تا روز قیامت به تاخیر انداخته است.

1581. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به ارزش و اندازه رحمت الهی آگاه بودید ، بر آن اعتماد می نمودید.

خداوند رحمت را تعهد کرده است

1582. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند هر چه آفریده ، چیزی که بر آن غلبه کند را نیز آفریده است و رحمتش را برای غلبه بر غضبش آفریده است.

دور شدگان از رحمت خدا در روز قیامت

1583. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند روز قیامت به دو کس نظر (رحمت) نمی کند ؛ قطع کننده رحم و همسایه بد.

آنچه که رحمت را قطع می کند

1584. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر قومی که در میانشان قاطع رحم باشد ، رحمت نازل نمی گردد.

1585. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رحمت ، جز از بدبخت ، جدا نمی گردد.

رخصت

آنچه در آن رخصتی نیست

1586. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ یک از مردم به ترک سه چیز مجاز نمی باشند : نیکی به پدر و مادر ، مسلمان باشند یا کافر ؛ وفای به عهد نسبت به مسلمان یا کافر ؛ و رد امانت به مسلمان یا کافر.

روزی

روزی

1587. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزی را در نهانگاه های زمین جستجو کنید.

1588. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدان! آنچه به تو رسیده است ، به ناچار می رسید و آنچه از تو فوت شده به ناچار فوت می شد (به آنچه در دست داری قانع باش).

1589. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا گناهم را ببخش و خانه ام را وسعت بخش و روزی ام را مبارک گردان.

1590. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بسیار غم مخور ؛ آنچه مقدر است محقق می شود و آنچه روزی ات شده به تو می رسد.

تقدیر روزی ها

1591. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر آدمیزاد از روزی خود همانند مرگ بگریزد ، باز روزی اش او را درمی یابد همان طوری که مرگ او را درمی یابد.

بهترین روزی ها

1592. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاک ترین خوراک شما آن است که از کسب خود به دست آورید و فرزندانتان جزو کسبتان محسوب می گردند.

1593. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ذکرها ، آن است که پنهان باشد و بهترین روزی ها ، آن است که کافی باشد.

1594. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین روزی ها ، آن است که برای هر روز ، کافی باشد.

1595. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اندکی که کافی باشد ، بهتر از زیادی است که به بیهودگی کشاند.

تضمین روزی

1596. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدان! که اگر همه جهانیان دست به دست هم دهند تا چیزی را نصیب تو گردانند ولی خدا نخواهد ، نمی توانند و هم چنین اگر چیزی را که خدا برای تو خواسته است بخواهند از تو بازدارند ، نمی توانند. بنابراین ، هر گاه حاجتی و کمکی خواستی از خدا بخواه.

1597. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! از خدا بترسید و در طلب معتدل باشید ؛ زیرا هرگز کسی نمی میرد تا این که روزی خود را به طور کامل دریافت نماید هر چند دیرتر باشد. پس ، از خدا بترسید و در طلب معتدل باشید.

1598. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردم را رها کنید تا خداوند خودش روزی بعضی را با (دست) بعضی دیگر برساند.

خوشا بحال آن که خدا در حد کفاف روزی اش کند

1599. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که خداوند در حد کفاف (بخور و نمیر) روزی اش دهد سپس بر آن شکیبایی ورزد.

وسیع ترین روزی

1600. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده از روزی ای وسیع تر از صبر برخوردار نمی شود.

تشویق به طلب روزی

1601. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صبحگاهان پی روزی و حاجت های خویش بروید ؛ زیرا صبح مایه برکت و رستگاری است.

روزی و جوینده اش

1602. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزی بنده ، بیشتر از مرگش به دنبال اوست.

1603. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزی ، بیشتر از اجل (و مرگ) در جستجوی بنده است.

آنچه روزی را می رساند و می افزاید

1604. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در باره ناتوانان ، مرا یاری دهید ؛ زیرا تنها بخاطر آنان به روزی می رسید و نصرت می یابید.

1605. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزی ، به خانه ای که در آن بخشش است شتابان تر از کارد به کوهان شتر است.

روزی رسان

1606. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، روزی بنده مؤمن خود را از جایی که گمان (و حساب) نمی کند ، می رساند.

1607. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گرانی و ارزانی قیمت های شما به دست خداست.

تشویق به میانه روی در طلب روزی

1608. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روح القدس (جبرییل) در دلم انداخت (وحی کرد) که هیچ کس نمیرد تا این که اجلش کامل شود و تمام روزی اش را دریابد. بنابراین ، از خدا بترسید و در طلب معتدل باشید و تاخیر روزی ، کسی از شما را وادار نکند که آن را از راه نافرمانی خدا بجوید ؛ زیرا آنچه نزد خداست جز از راه طاعت به دست نمی آید.

1609. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رسیدن روزی را دیر مپندارید ؛ زیرا بنده ای نمی میرد تا این که آخرین روزی اش بدو برسد. از خداوند بترسید و در طلب ملایمت کنید ؛ که (ملایمت در طلب) همان گرفتن حلال و رها کردن حرام است.

آنچه روزی را قطع می کند

1610. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انسان به سبب گناه از روزی محروم می گردد. و تقدیر جز به سبب دعا تغییر نمی کند. و عمر جز به سبب نیکی افزایش نمی یابد.

1611. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خواب صبحگاهی مانع بخشی از روزی می گردد.

1612. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکی به پدر و مادر ، عمر را زیاد ، دروغ ، روزی را کم و دعا ، قضا را دفع می کند.

1613. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : دعا ، قضا را دفع می نماید ؛ نیکی ، روزی را افزون می کند ؛ و بنده ، به وسیله گناهی که مرتکب می شود ، از روزی خود محروم می گردد.

رشوه

بر حذر داشتن از رشوه

1614. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : لعنت خداوند بر رشوه دهنده و رشوه گیرنده باد.

1615. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، رشوه دهنده ، رشوه گیرنده و آن که میان آنان واسطه گری می کند را لعنت کند.

1616. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هدیه گرفتن امیر حرام و رشوه پذیرفتن قاضی به منزله کفر است.

1617. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رشوه دهنده و رشوه گیرنده (هر دو) در آتش جهنمند.

آثار رشوه خواری

1618. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میان هر قومی رباخواری آشکار گردد به قحطی گرفتار آیند. و میان هر قومی رشوه خواری شایع شود به ترس مبتلا گردند.

خشنودی

نتیجه ناخرسندی

1619. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که راضی به قضای الهی نباشد و به تقدیر الهی ایمان نداشته باشد ، باید خدای دیگری غیر از اللَّه بجوید.

1620. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : هر کس به قضای من خشنود نباشد و بر بلای من صبر نکند ، پروردگاری غیر از من بجوید.

بی نیازترین مردم

1621. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : واجبات خدای تعالی را انجام بده تا عابدترین مردم باشی ، و از محرمات خدا دوری کن تا پارساترین مردم باشی و به سهمی که خدا برایت تقدیر نموده ، راضی باش تا بی نیازترین مردم باشی.

خشنودی به روزی اندک

1622. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انتظار گشایش از ناحیه خداوند ، عبادت است. و هر کس به روزی اندک خشنود باشد ، خداوند با عبادت اندک از او خشنود می گردد.

خشنود شدن به عمل دیگران

1623. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به روزی کم الهی راضی باشد ، خداوند به عمل کم او خشنود می گردد.

1624. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه کسی از روش و کار دیگری خشنود باشد (در پاداش و جزا) همانند اوست.

خشنودی خلق و ناخشنودی خالق

1625. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در برابر خشم مردم خشنودی خداوند را بجوید ، خداوند از او خشنود شده ، مردم را نیز از او راضی می کند. و هر که در برابر خشم خداوند رضایت مردم را بجوید ، خداوند بر او خشم نموده ، مردم را نیز بر او خشمگین می سازد.

خشنودی خدای سبحان

1626. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشنودی پروردگار در خشنودی پدر و مادر ، و خشم او در خشم آنهاست.

1627. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشنودی پروردگار در خشنودی پدر ، و خشم پروردگار در خشم پدر است.

شیرخوارگی

1628. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیر دادن ، سرشت ها را تغییر می دهد.

رعد و برق

1629. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رعد (و برق) ، فرشته ای از فرشتگان خداست که موکّل بر ابرهاست و تازیانه هایی از آتش را به همراه دارد که ابرها را به هر جا که خدا خواهد می راند.

بزرگی

بزرگی به دست خدا است

1630. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردم چیزی بالا نمی برند مگر آن که خداوند آن را فرود می آورد.

1631. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بر خداست که چیزی از کار دنیا را بالا نبرد جز این که آن را خوار نماید.

آنچه موجب بزرگی می شود

1632. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر می خواهید پیش خداوند به منزلتی بلند دست یابید ، عمل نابخردانه (دیگران) را با بردباری تلافی کنید و به کسانی که شما را (از بخشش) محروم نموده اند ، عطا کنید.

عوامل بزرگی در آخرت

1633. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت مقام کسی را بالا می برند ، او (با تعجب) می پرسد : این مقام از کجا برای من حاصل شد؟ پاسخ می دهند : فرزندت برای تو آمرزش طلبید.

نرمی

نرمی

1634. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با دیگران آسان گیر ، تا با تو آسان گیرند.

1635. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مهربانی کنید تا ستایش شوید و پاداش گیرید.

1636. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به آسایش این امت خشنود گشته و سختی را برای او روا نمی دارد.

1637. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی نرم و اهل مدارا است و نرمی و مدارا را دوست دارد و بر پایه آن عطایی می بخشد که در سایه خشونت نمی دهد.

1638. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی مرا برای ایرادگیری و دردسر تراشی مبعوث نکرد ولیکن برای آموزگاری و آسان سازی برانگیخت.

1639. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی ملایمت و مدارا را در هر کاری دوست دارد.

1640. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی آسان گیر آزاده را دوست دارد.

1641. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشونت ، شوم و نحس ، و مدارا میمون و مبارک است.

1642. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه را آسان گیری ، آسان گذرد.

1643. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا به اهل هر خانه ای عطا شد ، سودشان رساند.

1644. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : مدارا اساس حکمت است.

فضیلت نرمی

. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا مایه میمنت ، و خشونت موجب شومی است. هر گاه خداوند برای اهل خانه ای نیکی اراده نماید ، آنها را اهل مدارا می کند ؛ زیرا مدارا در هر چیزی ، زینت بخش است و خشونت در هر چیزی ، مایه خواری است.

1646. پیامبر

خدا صلی الله علیه وآله : مدارا در هر چیزی مایه زینت است و خشونت در هر چیزی مایه خواری است.

1647. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا در هر چیزی جز مایه زینت نیست و از چیزی دور نشود مگر این که خوارش کند.

1648. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که نصیب خویش را از ملایمت دریابد ، نصیب خویش را از خیر دنیا و آخرت دریافته است.

1649. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از ملایمت نصیب خویش را دریابد ، هر آینه از خیر ، نصیب خود را دریافته است. و هر که از ملایمت محروم گشت ، از خیر نیز محروم گشته است.

1650. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آسان گیری مایه سود و سخت گیری ، شوم (و نحس) است.

تشویق به نرم خویی

1651. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به سرگرمی و بازی بپردازید ؛ زیرا من نفرت دارم از این که در دین شما خشونت و سخت گیری دیده شود (عملاً دین باید با چهره آسان و جذاب معرفی گردد نه سخت و خشک).

1652. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا کن و از خشونت و بدگویی بپرهیز.

1653. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا کن ؛ زیرا مدارا در هر چه باشد مایه زینت و در هر چه نباشد مایه ذلّت است.

1654. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آسان بگیرید و سخت نگیرید.

ترغیب به نرمی در عمل

1655. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : این دین (اسلام) محکم است پس با ملایمت ، در آن راه برو و عبادت خدا را منفور خود نگردان ؛ زیرا رهرو عجول عاقبت ، نه راهی سپرد و نه مرکوب خود را حفظ کند.

1656. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند بنده ای را که هنگام خرید و فروش و هنگام پرداخت و دریافت ، آسان گیر باشد.

تشویق به نرمی در زندگانی

1657. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ملایمت در زندگانی ، از دانایی مرد است.

پیامدهای نرمی

1658. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر نرمخویِ ملایمِ آسان گیر با مردم ، بر آتش جهنم حرام است.

1659. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با مدارا ، فزونی و برکت حاصل می شود و هر که از مدارا محروم باشد ، از خوبی محروم است.

1660. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه در کار خدمت گزارت سبک بگیری ، روز قیامت پاداشی در میزان اعمال تو خواهد بود.

1661. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با امت من مدارا کند ، خداوند با او مدارا کند.

1662. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که آسان گیر ، نرم و ملایم باشد ، خداوند او را به آتش جهنم حرام می نماید.

محرومیت از نرمی

1663. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از مدارا محروم گشت ، از همه خوبی ها بی بهره گشت.

تیراندازی

1664. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای فرزندان اسماعیل! تیراندازی کنید ؛ چون که پدرتان تیرانداز بود.

1665. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که تیراندازی را بعد از آموزش رها کند ، نعمتی را ناسپاسی نموده است.

1666. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که تیرانداز خوبی باشد سپس آن را رها کند ، یکی از نعمت ها(ی الهی) را رها کرده است.

روح

ارواح ، سپاهیانی فراهم آمده اند

1667. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ارواح مانند سپاهیان منظم می باشند ؛ روح های آشنا با هم اتحاد دارند ولی روحهای ناآشنا با هم اختلاف دارند.

ریاکاری

نکوهش ریاکاری

1668. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در جلوی دیدگان مردم نمازش را نیکو ولی در خلوت ، بد به جا آورد ، این اهانتی است که به پروردگار خویش می کند.

1669. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به وسیله کار خدایی برای غیر خدا ریا کند ، هر آینه از خداوند بیزاری نموده است.

1670. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین بندگان نزد خدا ، بنده ای است که لباس ظاهرش زیباتر از کردارش باشد ؛ یعنی لباس پیامبران بر تن کرده ولی مانند ستمگران رفتار می نماید.

پرهیز از ریاکاری

1671. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مبادا در ظاهر آثار نیکوکاران داشته و در واقع از آن تهی باشی ، در این صورت ، با ریاکاران محشور خواهی شد.

عظمت عبادت پنهانی

1672. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (نیکی) پنهانی از (نیکی) آشکارا بهتر است و (نیکی) آشکارا برای کسی که می خواهد سرمشق دیگران گردد (تا آنها نیز به کار نیک تشویق شوند) بهتر است.

نشانه های ریاکار

1673. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ریاکار سه نشانه دارد : هر گاه پیش مردم باشد ، بانشاط و شادمان است ؛ هر گاه تنها باشد ، کسل و بی حال است ؛ و دوست دارد در همه کارهایش مورد ستایش قرار گیرد.

کشاورزی

ارزش کشاورزی و درختکاری

1674. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که درختی بنشاند ، خداوند به اندازه میوه ای که از آن درخت به بار می نشیند برای او پاداش منظور فرماید.

1675. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که درختی بکارد ، هر بار که انسان یا یکی از مخلوقات خداوند از آن بخورد برایش صدقه محسوب می گردد.

1676. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که زراعتی کشت کند و پرنده ای از آن بخورد ، برای او صدقه است.

زکات

زکات

1677. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زکات ، (پل یا ساختمان بلند) اسلام است.

زکات بدن

1678. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی زکاتی دارد و زکات بدن ، روزه است.

زکات خانه

1679. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی زکاتی دارد و زکات خانه ، اتاق مهمانی است.

فایده زکات

1680. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با زکات ، اموالتان را حفظ کنید ؛ و با صدقه ، بیمارانتان را درمان نمایید ؛ و دعا را در مقابل گرفتاری سپر سازید.

نتیجه ندادن زکات

1681. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج چیز از آثار پنج چیز است : هر قومی پیمان شکنی کند ، دشمنشان بر آنان مسلط گردد ؛ آنان که بر خلاف قانون خدا قضاوت نمایند ، میانشان فقر رواج یابد ؛ کسانی که فحشا (زنا) در بینشان آشکار شود ، مرگ میانشان شایع گردد ؛ کسانی که کم فروشی پیشه کنند ، به قحط سالی گرفتار آیند ؛ و آنان که زکات ندهند ، به خشکسالی مبتلا شوند.

زنا

پرهیز از زنا

1682. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از زنا بپرهیزید ؛ زیرا چهار خاصیت (منفی) دارد : رونق چهره را می برد ، روزی را قطع می کند ، خدای رحمان را خشمگین می نماید و موجب جاودانگی در جهنم می گردد.

آثار زنا

1683. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بنده ای زنا کند ، ایمانش (از دل) بیرون می رود و چون سایه بر بالای سرش می ایستد ، هنگامی که از آن دست برداشت ، به سویش باز می گردد.

1684. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه در قریه ای زنا و ربا پدیدار شود ، (مردم آن جا) عذاب الهی را به جان خریده اند.

1685. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه فحشا (زنا) رواج یافت ، زلزله می شود. و هر گاه حاکمان ستم کردند ، باران کم می گردد. و هر گاه به هم پیمانان ذمی خیانت شود ، دشمن چیره می گردد.

1686. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم و غضب خداوند بر زناکاران بسیار شدید است.

1687. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (روز قیامت) زناکاران با چهره های شعله ور از آتش محشور می گردند.

1688. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیر زناکار را آسمان ها و زمین های هفتگانه و کوهها لعنت می کنند. و بوی بد عورت زناکاران جهنمیان را می آزارد.

1689. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت خداوند به کسی که با زن همسایه زنا کند نمی نگرد و او را پاک نمی گرداند و به او می گوید : با جهنمیان به جهنم برو.

1690. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنا ، مایه فقر است.

1691. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که زنا

کند ، ایمانش می رود ؛ سپس اگر توبه نماید ، خداوند توبه اش را می پذیرد.

1692. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که زنا یا شراب خواری نماید ، خداوند ایمانش را می کَند چنانچه انسان پیراهن را از سرش درمی آورد.

1693. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که (با ناموس دیگران) زنا کند ، (با ناموس او) زنا می شود.

1694. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با کنیزی که زناکاری اش را ندیده زنا کند ، خداوند روز قیامت با تازیانه آتشین بر او زند.

زنان زناکار

1695. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنان زناکار کسانی هستند که بدون داشتن شرایط ، ازدواج می کنند.

نکوهش زنا

1696. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر بر سر یکی از شما با سوزن آهنین کوبیده شود ، برای او از تماس با بدن زن نامحرم ، بهتر است.

نکوهش اصرار ورزیدن بر زنا

1697. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که بر زنا اصرار ورزد ، مانند بت پرست است.

هر عضوی از بدن بهره ای از زنا دارد

1698. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه زنی خود را خوشبو کند و از بین مردم عبور نماید تا رایحه او را دریابند ، آن زن ، زنا کار است.

1699. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر زنی ، خود را معطر نموده و بیرون رود و از میان گروهی عبور کند تا بوی خوش او را دریابند ، آن زن ، زناکار است و (بلکه) هر دیده (ناروایی) زناکار است.

1700. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بخشی از زنا را برای آدمیزاد رقم زده است که به ناچار دچارش می شود ؛ زنای چشم ، نگاه (ناروا) و زنای زبان ، سخن (بی جا) است. و این نفس است که آرزو می کند و می خواهد ، و این عورت است که خواسته نفس را (در عمل) تحقق می بخشد یا تکذیب می کند.

1701. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نگاه (ناروا) ، زنای چشمان است.

1702. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخن (بیهوده) ، زنای زبان است.

1703. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چشمان ، دستان و پاها (نیز) زنا می کنند (چنانچه) عورت ، زنا می کند.

1704. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر آدمیزاد سهمی از زنا مقرر شده که ناچار آن را درمی یابد : زنای چشمان ، نگاه (ناروا) است ؛ زنای گوش ها ، شنیدن (ناروا) است ؛ زنای زبان ، سخن (ناروا) است ؛ زنای دستان ، تعدّی است ؛ زنای پاها ، رفتن (به جای ناروا) است

؛ و دل ، هوس و آرزو می نماید و عورت نیز آن را (با عمل) تصدیق یا تکذیب می کند.

1705. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چشمی ، زناکار است. و هر گاه زن ، خود را معطّر سازد و بر مجلسی گذر کند ، زناکار است.

زنا زاده

1706. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنازاده اگر مانند پدر و مادرش عمل (زنا) کند ، بدتر از آنهاست.

ازدواج

تشویق بر ازدواج کردن

1707. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر جوانی ، در آغاز جوانی ازدواج نماید ، شیطان او فریاد برمی آورد : ای وای بر من! که دینش را از (شرّ) من نگه داشت.

1708. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زن بگیرید ؛ زیرا زنان ، توانگری می آورند.

1709. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ازدواج کنید ؛ زیرا من در بین سایر امت ها به کثرت شما افتخار می کنم. و مانند راهبان مسیحی (که ترک ازدواج می کنند) نباشید.

1710. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ازدواج کنید تا نسلتان افزایش یابد ؛ زیرا روز قیامت ، به شما در میان امت های دیگر مباهات خواهم کرد.

1711. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ازدواج نماید ، نصف ایمانش را کامل کرده و در نصف باقی باید از خداوند بترسد.

تشویق بر عجله کردن در ازدواج

1712. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه اخلاق و دینداری خواستگار را پسندیدید ، با او وصلت نمایید و گرنه ، آشوب و فساد در زمین گسترش می یابد.

1713. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه همتایان از دخترانتان خواستگاری نمودند ، با آنها وصلت کنید و برای آن ها منتظر حوادث (تلخ و شیرین) روزگار نباشید.

فایده ازدواج

1714. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زناشویی (و تولید مثل) نمایید ؛ زیرا من به فزونی شما مباهات می کنم.

با ازدواج روزی زیاد می شود

1715. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند بر خود لازم کرده است که هر کس به خاطر پاکدامنی و حفظ خود از محرمات الهی ازدواج نماید ، او را یاری رساند.

1716. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به وسیله ازدواج ، روزی طلب کنید.

نماز متأهل

1717. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو رکعت نماز شخص متاهل از هشتاد و دو رکعت نماز شخص مجرد ، بهتر است.

1718. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو رکعت نماز شخص ازدواج کرده از هفتاد رکعت نماز شخص مجرد ، بهتر است.

آداب خواستگاری

1719. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما در حالی که موهایش را رنگ مشکی می بندد ، زنی را خواستگاری کند ، باید رنگ بستن موهای خود را به آن زن اطلاع دهد.

اهمیت دادن به انتخاب زن

1720. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (دقت کن و) بنگر که فرزند و نسل خویش را در چه ریشه ای قرار می دهی؟ زیرا رگ و ریشه تاثیر پنهانی دارد.

1721. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای نطفه های خود جایگاه مناسبی اختیار کنید ؛ با کفو و همتایان خودتان ازدواج نمایید (کفو بودن عروس و داماد ، عامل مهم موفقیت در زندگی است).

1722. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای نطفه های خود جایگاه مناسبی اختیار کنید ؛ زیرا زنان ، شبیه برادران و خواهران خودشان فرزند به دنیا می آورند.

1723. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای نطفه های خود جایگاه مناسبی اختیار کنید و از (ازدواج) با سیاهان بپرهیزید ؛ زیرا سیاهی رنگ زشتی است.

1724. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به همتایان زن بدهید و از همتایان زن بگیرید. و برای نطفه های خود ، محل مناسبی برگزینید.

اهمیت دادن به دین در ازدواج

1725. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با زن به خاطر دین ، مال و زیبایی اش ازدواج می کنند. تو زن دین دار بگیر تا مال به دست آوری.

1726. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به خاطر چهار چیز با زن ازدواج می کنند : دارایی ، شخصیت ، زیبایی و دین داری ؛ تو زن دین دار بیاب تا مال به دست آوری.

خودداری از پرداخت مهریه زن

1727. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس ، با زنی ازدواج نماید و قصد نپرداختن مهریه او را داشته باشد ، زناکار می میرد. و هر کس ، چیزی بخرد و قصد نپرداختن قیمت آن را داشته باشد ، خیانت کار می میرد و جایگاه خائن جهنم است.

با چه زنانی نباید ازدواج کرد

1728. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از سبزه مزبله بپرهیزید. عرض شد : سبزه مزبله چیست؟ فرمود : زن زیبایی که در محیط بد تربیت و رشد کرده باشد.

1729. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنان زیبای عقیم را رها کنید ولی با زنان سیاه چهره ای که بسیار فرزند آورند ، ازدواج کنید ؛ زیرا روز قیامت به فزونی شما بر امت های دیگر ، تفاخر می نمایم.

1730. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زن زیبای نازا را رها کنید ولی با زن سیاه چهره که بسیار فرزند آورد ، ازدواج نمایید.

1731. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زن سیاه چهره ای که بسیار فرزند آورد از زن زیبایی که فرزند نیاورد ، بهتر است. و من (در روز قیامت) به فزونی شما بر امت های دیگر مباهات می کنم.

1732. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با عجوزه و نازا ازدواج نکنید ؛ زیرا من (روز قیامت) به فراوانی شما بر امت های دیگر مباهات می کنم.

زن شایسته ازدواج

1733. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با زنانی که بسیار مهربانند و بسیار فرزند می آورند ، ازدواج کنید ؛ زیرا من در بین سایر پیامبران به کثرت شما افتخار می نمایم.

1734. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنان آزاد مایه اصلاح خانه و زنان بنده (کنیزان) مایه فساد خانه اند.

بهترین ازدواج

1735. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین ازدواج آن است که آسان تر (و مراسمش سبک تر) باشد.

نکوهش ازدواج کردن بدون شاهد

1736. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنان زناکار کسانی هستند که بدون داشتن شاهد ، ازدواج می کنند.

تشویق به آشکار سازی ازدواج

1737. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیمان زناشویی را استوار و آشکار سازید.

بهترین مهریه ها

1738. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین مهریه ها ، سبک ترین آنهاست.

نگاه کردن به زن در هنگام ازدواج

1739. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نگاه کردن به زنی که خداوند مهر او را برای خواستگاری به دلش اندازد اشکالی ندارد.

حق شوهر بر همسرش

1740. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شوهر در پیش زن مقامی دارد که هیچ چیز ندارد.

1741. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق شوهر بر همسرش این است که بدون اجازه او یک روز هم روزه غیر واجب نگیرد ؛ اگر چنین کرد ، گناهکار است و روزه اش قبول نمی شود. و نیز بدون اجازه او از خانه شوهرش چیزی عطا نکند که اگر چنین کرد ، پاداش متعلق به شوهر ولی گناه برای زن است. و نیز بدون اجازه شوهر از خانه خارج نشود که اگر چنین کرد ، خداوند و فرشتگان عذاب او را لعنت می کنند تا این که توبه نماید یا بازگردد اگرچه شوهرش ستمگر باشد.

1742. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق شوهر بر زن این است که : از بستر او دوری نگیرد ؛ قسم او را به جا آورد ؛ از فرمانش پیروی نماید ؛ بدون اجازه او بیرون نرود ؛ و کسی را که او دوست ندارد به خانه اش نیاورد.

1743. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق زن بر شوهرش این است که : هر گاه غذا خورد به زنش هم بدهد ؛ هر گاه لباس پوشید به او نیز بپوشاند ؛ به صورت او نزند ؛ به او بد نگوید ؛ و جز در خانه از او دوری نگیرد.

1744. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر زن ، به حق شوهر آگاه بود ، هنگام صبح و شام

او (هنگام غذا خوردن شوهر) نمی نشست تا این که او از (خوردن) فارغ شود.

1745. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر (قرار بود) که احدی را به سجده بر دیگری فرمان دهم ، هر آینه دستور می دادم که زن بر شوهرش سجده کند.

1746. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر (قرار بود) که احدی را به سجده بر دیگری فرمان دهم ، هر آینه دستور می دادم که زنان بر شوهرانشان سجده نمایند ؛ به دلیل حقی که خداوند بر ایشان قرار داده است.

1747. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زن حق ندارد چیزی از دارایی خویش را بدون اجازه شوهرش ببخشد (یا دور بریزد).

خدمت کردن به زن

1748. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدمت نمودن تو به همسرت ، صدقه محسوب می گردد.

1749. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، سودمندترین شما برای خاندان خویش است و من بهترین شما برای خاندانم هستم. جز شخص کریم ، زنان را گرامی نمی دارد و جز شخص پلید ، آنها را خوار نمی کنند.

1750. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که نسبت به زنان نیکوتر باشد.

1751. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شما ، کسی است که نسبت به زنان و دخترانش نیکوتر باشد.

1752. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه مردم ، عیال خداوند هستند. بنابراین ، محبوب ترین مردم نزد خداوند ، سودمندترین آنها برای عیالش است.

آثار رعایت نکردن عدالت بین زنان

1753. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه مردی دو زن داشته باشد و ما بینشان به عدالت رفتار نکند ، روز قیامت در حالی که یک نیمه او ساقط شده است محشور می گردد.

تصمیم زن درباره کار خودش مقدم بر ولی اوست

1754. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (تصمیم) زن درباره کار خودش مقدم بر سرپرست اوست و پدر نیز درباره دوشیزه نیز باید از خودش اجازه بگیرد و (البته) سکوت دوشیزه ، اجازه اوست.

سرپرستی پدر

1755. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کار (ازدواج) زنان (دختران) به دست پدرانشان است و سکوت نشانه رضایت آنهاست.

حکایت کسی که از قوم خویش زن بگیرد

1756. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از قوم خویش زن بگیرد مانند این است که از خانه خویش علف چیده است.

زهد

حقیقت زهد

1757. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زهد و بی اعتنایی به دنیا این نیست که حلال را بر خود حرام کنی و دارایی خویش را ضایع سازی. ولیکن زهد این است که به آنچه در توست بیشتر از آنچه در دست خداست اعتماد نکنی. و به ثواب مصیبت بیشتر از مصیبت ندیدن علاقه مند باشی.

بهترین زهد

1758. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین زهد و پارسایی آن است که دل تو به آنچه داری آرام گیرد و بهترین خواسته تو از خدای عزّوجلّ عافیت و سلامتی در دین و دنیا باید باشد.

1759. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پارساترین مردم کسی است که ؛ قبر و بلا را فراموش نکند ، بهترین زینت دنیا را ترک نماید ، نعمت باقی را بر نعمت فانی ترجیح دهد ، فردا را از عمر خویش به حساب نیاورد و خود را در ردیف مردگان شمارد.

عوامل زهد

اشاره

1760. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : زاهد نمی گردی تا وقتی که متواضع گردی (تواضع قبل از زهد است).

پیامدهای زهد

1761. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : نسبت به دنیا پارسایی کن تا خدا تو را دوست دارد. و نسبت به مال مردم بی اعتنایی کن تا مردم تو را دوست دارند.

1762. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فردای قیامت همنشینان خداوند ، صاحبان ورع و زهد در دنیا هستند.

1763. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زهد و بی اعتنایی به دنیا ، دل و تن را آرام ؛ علاقه به دنیا ، غم و اندوه را بسیار ؛ و پرخوری ، دل را سخت می کند.

1764. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زهد و بی اعتنایی به دنیا ، دل و تن را آرام ؛ و علاقه به دنیا ، دل و تن را خسته می کند.

1765. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در دنیا زهد پیشه کند ، خداوند بدون تعلّم او را عالم می گرداند و او را بینا و آگاه می سازد.

دیدار

آداب زیارت

1766. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به دیدار خویشان ، کمتر برو تا بیشتر محبوب باشی (دوری و دوستی).

گرامی داشتن زیارت کننده

1767. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه کسی به دیدارتان آمد ، گرامی اش بدارید.

تشویق به دید و بازدید برای خدا

1768. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردی برای دیدن برادرش به دهکده ای رفت. خداوند فرشته ای را در گذرگاه او گماشت که به او گفت : کجا می روی؟ جواب داد : برادری در این دهکده دارم. فرشته گفت : آیا فایده ای از تو به او می رسد که می خواهی آن را زیاد کنی؟ جواب داد : نه ، جز این که من او را بخاطر خدا دوست دارم. فرشته گفت : من فرستاده خدا به سوی تو هستم (تا بگویم) همان طوری که تو او را دوست داری ، خدا نیز تو را دوست دارد.

تشویق به زیارت قبور

1769. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قبرها را زیارت کن تا به یاد آخرت باشی. مردگان را غسل بده ؛ زیرا زیر و رو کردن جسد بی حرکت موعظه کاملی است. بر مردگان ، نمازگزار ، شاید تو را محزون سازد ؛ زیرا روز قیامت ، محزون در سایه خدا به هر خیری دست می یازد (در معرض همه نیکی هاست).

1770. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قبرها را زیارت کنید ؛ زیرا آخرت را به یاد شما می آورد.

آرایش

تشویق به آرایش نمودن

1771. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیبا بپوشید و لوازم خود را اصلاح نمایید تا بین مردم چون خالی پیدا باشید.

بهترین زینت ها

1772. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خداوند هیچ بنده ای را به زینتی بهتر از عفت در دین و عورت ، مزیّن نفرموده است.

1773. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، بندگان را به زیوری بهتر از زهد در دنیا و عفت در شکم و عورت ، زینت نبخشیده است.

زیورهای حرام

1774. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (پوشیدن) لباس ابریشم و طلا بر مردان امت من حرام ، ولی بر زنانشان حلال است.

1775. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (پوشیدن) طلا و ابریشم بر زنان امت من حلال و بر مردانشان حرام است.

از سرخی بپرهیزید

1776. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از سرخی بپرهیزید ؛ زیرا سرخی ، محبوب ترین زینت شیطان است.

آرایش مرد

1777. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیبایی مرد در شیوایی سخن اوست.

آرایش شیطان

1778. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرخی آرایش شیطان است.

بدی

1779. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! من از روز بد ، شب بد ، ساعات (اوقات) بد ، یار بد و همسایه بد در خانه اقامت ، به تو پناه می برم.

1780. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی بدی بخواهد ، امورشان را به دست ثروتمندان ستمگرشان می سپارد.

1781. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از یار بد بپرهیز ؛ زیرا تو به وسیله او شناخته می شوی.

1782. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که عملی بد کند ، در دنیا سزایش را می بیند.

1783. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدزبانی ، شومی آورد و بدسیرتی ، پستی.

نیازخواهی

ترغیب به طلب نیاز از خداوند

1784. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از خدای تعالی چیزی نخواهد ، خدا بر او خشم می کند.

نهی از نیاز خواهی

1785. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خدای تعالی بر بنده ای انعام فرمود ، دوست دارد اثر نعمتش روی او نمایان گردد و تنگدستی و تظاهر به آن را دوست ندارد. و گدای پررو را دشمن و شخص باحیا و عفیف را دوست دارد.

1786. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : داود علیه السلام فرمود : اگر دست خویش را تا مرفق در دهان اژدها به قصد از پا درآوردن آن فرو کنی ، برای تو بهتر است از این که از کسی که چیزی نداشته و حالا به چیزی رسیده ، تقاضایی کنی.

1787. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر یکی از شما ریسمانش را برگیرد آن گاه از صبح به سوی کوه برود تا هیزم جمع کند و بفروشد و بخورد و صدقه دهد ، برای او از درخواست نمودن از مردم ، بهتر است.

1788. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر یکی از شما لباسی با وصله های زیاد بپوشد ، برای او بهتر است از این که چیزی را که خود ندارد از دیگری بگیرد.

1789. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به چیزی که در درخواست نمودن است آگاه بودید ، هیچ یک از شما از دیگری چیزی را درخواست نمی کرد.

1790. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یکی از شما اگر ریسمان خویش را برگیرد تا بر پشت خود هیزم حمل نماید ، آسان تر (و آبرومندانه تر) است از این

که حاجت خویش را پیش کسی که خداوند از فضل خود بدو عطا نموده ببرد که (معلوم نیست آیا او) چیزی به او می دهد یا نه؟.

1791. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از مردم چیزی درخواست نکن ، حتی اگر تازیانه ات افتاد ، خود فرود آی و آن را بردار.

پرهیز از نیاز خواهی

1792. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : درخواست (و گدایی) بی نیاز ، روز قیامت یک خواری در چهره اوست.

1793. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درخواست (و گدایی) شخص بی نیاز ، (موجب) آتش جهنم است.

1794. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با وجود بی نیازی ، گدایی کند ، رنجی به سرش و دردی به شکمش افتد.

1795. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر که برای ثروت اندوزی چیزی از اموال مردم را درخواست کند ، همانا آن ، پاره آتشی است ؛ چه کم گیرد یا زیاد.

1796. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بدون احتیاج گدایی کند ، گویا شراب خواری می کند.

نیاز خواهی کلید فقر است

1797. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دری از سؤال را به روی خویش بگشاید ، خداوند دری از فقر را به رویش می گشاید.

1798. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ مردی دری از عطای صدقه یا هدیه را نمی گشاید جز این که خدای تعالی به سبب آن بر دارایی اش بیفزاید. و هیچ مردی دری از درخواست افزایش را نمی گشاید جز این که خدای تعالی بر نداری و کمبود او بیفزاید.

1799. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از درخواست نمودن بپرهیز ؛ زیرا آن خواری آماده و فقری است که خود رسیدنش را پیش انداختی.

1800. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر حقانیت سه چیز علم دارم : هر که از ستم کسی گذشت کند ، خدای تعالی به سبب آن ، عزت او را زیاد می کند ؛ هر که به جهت افزون طلبی ، دری از گدایی را به روی خود

بگشاید ، خدای تعالی به سبب آن ، بر فقر او می افزاید. و هر که به خاطر خدا ، دری از صدقه را به روی خود بگشاید ، خداوند دارایی او را بیشتر می نماید.

1801. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر (درستی) سه چیز قسم می خورم : هرگز مالی با صدقه دادن ، کاهش نمی یابد پس ، صدقه بدهید. هر که از ستمی که بر او شده گذشت نماید ، خدای تعالی بر عزت او می افزاید. و هر که در گدایی از مردم را به روی خود بگشاید ، خداوند در فقر را به روی او می گشاید.

گدا هدیه خدا برای مؤمن است

1802. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گدای در خانه مؤمن ، هدیه خداوند به اوست.

نهی از ناامید کردن سائل

1803. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دروغ گویی گدایان نبود ، هر که آنان را نومید می ساخت ، تقدیس نمی شد (پس اگر گدایی راست گفت ، نباید او را رد کرد).

1804. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سائل را رد نکنید هر چند به پاره خرمایی باشد.

1805. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درخواست کننده حقی دارد هر چند سوار بر اسب بیاید.

پرسیدن

پرسیدن

1806. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میانه روی در خرج کردن ، نصف معیشت (زندگی داری) ، دوستی با مردم ، نصف عقل و زیبایی پرسش ، نصف علم است.

1807. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیکو پرسیدن ، نصف دانستن است.

ترغیب به پرسش کردن

1808. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : دانش ، خزینه هایی دارد که پرسش ، کلیدشان می باشد. پس بپرسید تا خداوند بر شما رحمت کند ؛ زیرا او چهار کس را در این باره پاداش می دهد : پرسش گر ، آموزگار ، شنونده و دوست دار آنها.

ناسزاگویی

نهی از ناسزاگویی

1809. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه کسی تو را به آنچه درباره تو می داند دشنام دهد ، تو در پاسخش به آنچه درباره اش می دانی ، دشنام نده ، تا این که ثواب این کار برای تو و عقابش برای او باشد.

1810. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به روزگار ناسزا نگویید ؛ زیرا خداوند همان روزگار است.

1811. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به شیطان ناسزا نگویید ولیکن از شر او به خداوند پناه برید.

نهی از ناسزاگویی به یکدیگر

1812. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو ناسزاگو هر چه بگویند گناهش بر آغازگر است مادامی که مظلوم از حد تجاوز نکند.

نهی از دشنام دادن به مردگان

1813. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردگان را دشنام ندهید ؛ زیرا آنان به آنچه از پیش فرستاده بودند ، رسیدند.

1814. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردگان را دشنام ندهید تا زندگان را اذیت کنید.

نکوهش کسی که پدر و مادرش را دشنام دهد

1815. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ملعون است کسی که به پدرش دشنام دهد. ملعون است کسی که به مادرش دشنام دهد.

ناسزاگویی به مسلمان

1816. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دشنام بر مسلمان ، گناه ؛ جنگ با او ، کفر ؛ و حرمت مال او ، مانند حرمت خونش است.

بدترین ناسزاگویی

1817. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین ربا ، دشنام (ناسزاگویی) بر نوامیس و سخت ترین دشنام ، هجو (بدگویی) است و نقل کننده آنها ، یکی از ناسزاگویان است.

پوشش

تشویق به پوشش

1818. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه نزد خاندان خویش می روید خود را بپوشانید و مانند شتران برهنه نباشید.

نتیجه کسی که برادر مسلمانش را بپوشاند

1819. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که (راز) برادرش را بپوشاند ، خداوند (راز) او را در دنیا و آخرت می پوشاند.

1820. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر که در دنیا (راز) برادر مسلمانش را بپوشاند و رسوایش نکند ، خداوند روز قیامت (راز) او را می پوشاند.

سجود

آثار سجده برای خدا

1821. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همواره سجده کن ؛ زیرا هر سجده ای برای خدا به جا آوری ، خداوند به واسطه آن یک درجه بر مقامت می افزاید و گناهی را از تو محو می نماید.

جادو

سزای ساحر

1822. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سزای ساحر ، یک ضربه شمشیر است.

بخشندگی

بخشندگی

1823. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی زیباست و زیبایی را دوست دارد ، بخشنده است و بخشندگی را دوست دارد ، پاکیزه است و پاکیزگی را دوست دارد.

1824. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخاوت ، از اخلاق خدای بزرگ تر است.

1825. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخاوت ، درختی از درختان بهشت است که شاخه های آن در دنیا آویزان است ؛ هر کس شاخه ای از آن را بگیرد ، همان شاخه او را به سوی بهشت راهبری می نماید. و بخل ، درختی از درختان جهنم است که شاخه های آن در دنیا آویزان است ؛ هر کس شاخه ای از آن را بگیرد ، همان شاخه او را به سوی جهنم می کشاند.

بخشنده

1826. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شخص سخاوتمند ، به خدا ، مردم و بهشت ، نزدیک و از جهنم ، دور است و شخص بخیل ، از خدا ، مردم و بهشت ، دور و به جهنم ، نزدیک است. و نادان سخاوتمند نزد خداوند از دانشمند بخیل ، محبوب تر است.

1827. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخاوتمند ، به دلیل خوش گمانی به خدا ، کرم می نماید. و بخیل ، به دلیل بدگمانی به خدا ، بخل می ورزد.

1828. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخاوتمند نادان ، نزد خداوند از دانشمند بخیل ، محبوب تر است.

شادمانی

معنای شاد کردن مؤمن

1829. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بهترین اعمال ، شاد کردن مؤمن است ؛ یعنی قرضش را بپردازی ، حاجتش برآوری و رنجی را از او برطرف نمایی.

ثواب زدودن غم از دل مؤمن

1830. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بر تنگ دستی آسان بگیرد ، خداوند در دنیا و آخرت بر او آسان گیرد.

موجبات شادی

1831. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به خاطر حکمت و فضل خویش ، آسایش و شادی را در یقین و رضا ، و غم و اندوه را در دو دلی و غضب قرار داده است.

شادی به ناحق

1832. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسرتی نیست مگر این که کدورتی در پی دارد.

سرشت

سرشت

1833. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دارای باطنی نیکو یا بد باشد ، خداوند نشانی از آن را آشکار سازد که بدان شناخته گردد.

1834. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ریشه اش محترم و مولدش پاکیزه باشد ، محضرش نیکوست.

پاکی درون و بیرون

1835. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بین خود و خدا را نیک سازد ، خداوند بین او و مردم را نیز نیک نماید. و هر که باطن خویش را اصلاح کند ، خداوند ظاهر وی را اصلاح نماید.

آشکار شدن درون ها

1836. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر یکی از شما در دل سنگ کاری کند که در و روزنه ای نداشته باشد ، هر چه باشد کار او در بین مردم شایع و آشکار خواهد گشت.

1837. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ بنده ای امری باطنی را پنهان نمی سازد مگر این که خداوند نشانه آن را آشکار نماید ؛ اگر نیک باشد نیک و اگر بد باشد بد (نمایان شود).

خوشبختی

خوشبخت از شکم مادرش

1838. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سعادتمند کسی است که در شکم مادرش سعادت یافته و شقاوتمند کسی است که در شکم مادرش شقاوت یافته است (بخش عمده خوشبختی و بدبختی انسان را نطفه تعیین می کند).

1839. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند یحیی فرزند زکریا را در شکم مادرش مؤمن آفرید و فرعون را در شکم مادرش کافر آفرید.

خوشبخت

1840. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سعادتمند کسی است که از فتنه ها کناره گیری کند و در برابر گرفتاری ها شکیبا باشد.

1841. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قلم به واسطه (نوشتن درباره) بدبخت و سعادتمند خشکید (سرنوشت آنها رقم خورده است).

آنچه از سعادت شمرده می شود

1842. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عمر طولانی و توفیق الهی بر توبه ، از سعادت مرد است.

1843. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز مایه خوش بختی و سه چیز مایه بدبختی است. آنچه مایه خوش بختی است : زن پارسایی که دیدارش تو را شادمان سازد ، در غیاب خود او را بر عفت نفسش و مال خودت امین یابی ؛ مرکب راهواری که تو را به مقصد رساند ؛ و خانه وسیعی که دارای منافع بسیار باشد. آنچه مایه بدبختی است : زنی که دیدارش تو را دل گیر سازد ، با تو زبان درازی کند در غیاب خود او را بر عفت نفسش و مال خودت امین ندانی ؛ مرکب کندروی که اگر او را بزنی ، ایجاد زحمت کند و اگر رها کنی ، تو را به مقصد نرساند ؛ و خانه تنگی که منافع کمتری داشته باشد.

1844. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی مایه خوش بختی مرد مسلمان در دنیاست : همسایه خوب ، خانه وسیع و سواری خوش رکاب.

1845. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز از آسایش دنیا محسوب می گردد هر چند که دنیا آسایشی ندارد : سواری راهوار ، زن پارسا و خانه وسیع.

1846. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز نشانه خوشبختی مرد است :

زن شایسته ، فرزندان نیکو ، معاشران درستکار و روزی در شهر خود داشتن.

1847. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کمال سعادت ، عمر طولانی داشتن در اطاعت خداوند است.

1848. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر خوش بختی مرد همین بس که در کار دین و دنیایش مورد اعتماد باشد.

1849. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسکن ، همسایه خوب و سواری خوش رکاب از سعادت مرد است.

1850. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی از سعادت مرد و بداخلاقی از شقاوت اوست.

1851. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شباهت به پدر ، از سعادت مرد است.

بدگویی

نتیجه بدگویی

1852. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مؤمنی را بترساند ، روز قیامت خداوند ترس او را به امنیت تبدیل نمی کند. و هر که مؤمنی را سعایت (و بدگویی) کند ، روز قیامت خداوند او را خوار و زبون گرداند.

نکوهش بدگویی

1853. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بین مردم سعایت (و بدگویی) کند ، بی عقل است یا کمبودی در عقل دارد.

کوشش

1854. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی تلاش و کوشش را بر شما واجب فرموده است ، پس (در راه خیر) بکوشید.

1855. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با جدّیت چیزی را بجوید ، می یابد.

1856. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در را مدام بکوبد ، به سرعت در به روی او گشوده می شود.

مسافرت

مسافرت

1857. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سفر ، پاره ای از عذاب است (مسافرت ، نوعاً سختی جسمی در پی دارد اما فواید زیادی هم دارد و به نوع هدف دار آن در اسلام سفارش فراوان شده است).

فضیلت سفر در راه خدا

1858. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک سفر در راه خدا از پنجاه حج ، بهتر است.

آداب مسافرت

1859. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما از سفری می آید ، با خود هدیه ای بیاورد هر چند در توبره اش سنگ بگذارد.

1860. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همسایه را پیش از (خرید) خانه (باید شناخت) ؛ رفیق را پیش از راه (افتادن باید جست) ؛ و توشه را پیش از سفر (باید تهیه کرد).

1861. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با بهره مندان و ثروتمندان مسافرت کنید.

آثار مسافرت

1862. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حج به جا آورید تا بی نیاز گردید و مسافرت کنید تا سالم بمانید.

1863. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سفر کنید تا تندرست و بهره مند گردید.

1864. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سفر کنید تا تندرست گردید و روزی یابید.

نادان

شیوه برخورد با آدم سبکسر

1865. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از تجاوز سفیهانتان جلوگیری کنید.

سقایت

فضیلت سقایت

1866. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر مسلمانی ، مسلمان برهنه ای را بپوشاند ، خدای تعالی او را از پارچه های سبز بهشتی می پوشاند. و هر مسلمانی ، مسلمان گرسنه ای را سیر نماید ، روز قیامت خدای تعالی او را از میوه های بهشتی اطعام می دهد. و هر مسلمانی ، مسلمان تشنه ای را سیراب نماید ، روز قیامت خدای تعالی به او از شراب سربسته می نوشاند.

آنچه بر ساقی سزاوار است

1867. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سقایت گر قوم ، آخر از همه بنوشد.

1868. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آقای قوم ، خدمت گزارشان و سقایت گر آنان ، آخر از همه بنوشد.

مستی

انواع مستی

1869. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو نوع مستی ، شما را احاطه می کند : مستیِ عیشْ دوستی و جهلْ دوستی. در این هنگام امر به معروف و نهی از منکر ننمایید.

پرهیز از هر مست کننده

1870. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از هر چیز مست کننده ، دوری نمایید.

1871. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : شما را از اندک آن چیزی که زیادش مست کننده است ، نهی می کنم.

سلام کردن

تشویق به سلام کردن

1872. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلام ، نامی از نام های الهی است که خداوند آن را در زمین قرار داده است. پس ، آشکارا به یکدیگر سلام کنید ؛ زیرا هرگاه مرد مسلمان به قومی گذر کند و بر آنان سلام دهد ؛ اگر جواب دهند ، یک درجه بر آنان به خاطر یادآوری سلام (نام خدا) برتری دارد ولی اگر جواب ندهند ، آن (خدایی) که از آنان بهتر و پاکیزه تر است جوابش را می دهد.

1873. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : به همدیگر آشکارا سلام کنید تا رشته دوستی شما استوار گردد.

1874. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلام را آشکار کنید تا در سلامت و امان باشید.

تحیت مسلمانان

1875. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلام ، تحیتی برای ملت ما (مسلمانان) و امانی برای اهل ذمه ما (از پیروان ادیان دیگر) است.

کمال تحیت گفتن

1876. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کمال سلام کردن به دست دادن است.

پیشدستی کردن در سلام

1877. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که اول سلام می دهد ، از تکبر به دور است.

سلام کردن قبل از شروع سخن است

1878. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلام (باید) پیش از سؤال باشد ؛ هر که پیش از سلام ، سؤال کرد ، جوابش ندهید.

1879. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که پیش از سلام کردن سخن آغاز کرد ، جوابش را ندهید.

جواب سلام واجب است

1880. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جواب سلام را رد کنید ؛ دیده را (از نامحرم) بپوشانید ؛ و سخن نیکو بگویید.

1881. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلام دادن مستحب است ولی جواب سلام ، واجب است.

تندرستی

عوامل تندرستی

1882. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جان سالم بردن از فتنه ، در سایه خانه نشینی است.

1883. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد سالم بماند ، باید خاموشی گزیند.

سلطان

سلطان

1884. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه پادشاه خشمگین شد ، شیطان سلطه می یابد.

نقش فرمانروا در جهان

1885. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو گروه از مردم هستند که اگر صالح شوند ، مردم نیز صالح و اگر فاسد شوند ، مردم نیز فاسد گردند : دانشمندان و زمامداران.

فضیلت سلطان دادگر

1886. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پادشاه عدالت پیشه ، سایه خدا در زمین است ؛ هر که او را گرامی بدارد ، خداوند ، او را گرامی خواهد داشت و هر که او را خوار کند ، خداوند ، او را خوار می نماید.

1887. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پادشاه عدالت پیشه ، سایه خدا در زمین است ؛ هر گاه یکی از شما به سرزمینی که پادشاه عادل ندارد وارد شد ، در آنجا اقامت نکند.

1888. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پادشاه عدالت پیشه متواضع ، سایه خدا و نیزه او در زمین است و برای او به اندازه عمل هفتاد صدّیق ، بالا برده می شود.

1889. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : پادشاه عدالت پیشه ، سایه خدا در زمین است که ناتوان به او پناه می برد و ستمدیده به واسطه او یاری می شود.

آمیزش با سلطان

1890. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به دربار پادشاهان نزدیک شود ، گرفتار می شود.

سنت

روایات در باب عمل به کتاب و سنت

1891. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : دو چیز میان شما به جای گذاشتم که با وجود آنها هرگز گمراه نمی شوید : کتاب خدا (قرآن) و سنت (روش) من ؛ و این دو از هم جدا نمی شوند تا این که بر سر حوض به من برسند.

مسواک زدن

مسواک زدن

1892. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسواک زدن ، نصف ایمان و وضو گرفتن نیز ، نصف ایمان است.

1893. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسواک زدن ، اقتضای فطرت است (ضروری می باشد).

1894. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وضو ، نصف ایمان و مسواک کردن ، نصف وضو است.

تشویق به مسواک زدن

1895. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (آن چنان) به مسواک زدن فرمان یافتم که ترسیدم بر من واجب شود.

1896. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (آن چنان) به مسواک زدن فرمان یافتم که بر (از بین رفتن) دندانهایم ترسیدم.

1897. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دهانهای شما راههای عبور قرآن است ، بنابراین ، آن را با مسواک زدن پاکیزه کنید.

1898. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند کسانی از امت من را که هنگام وضو ، (لای انگشتان را) و بعد از غذا (لای دندان ها را) خلال می نمایند.

1899. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسواک زدن ، سنت (مستحب مؤکد) ، است. از این رو ، هر گاه خواستید ، مسواک بزنید.

1900. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به وسیله مسواک زدن ، دهان های خویش را خوشبو نمایید.

1901. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : مسواک بزنید ؛ زیرا دهان را پاکیزه و پروردگار را خشنود می سازد.

1902. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر مایه زحمت امتم نمی شدم ، هر آینه آنان را به مسواک زدن هنگام هر نمازی فرمان می دادم.

1903. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر مایه زحمت امتم نمی شدم ، هر آینه آنان را به مسواک زدن

هنگام سحر فرمان می دادم.

1904. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر گاه جبرئیل نزد من آمد (با تاکید) مرا به مسواک زدن فرمان داد به طوری که من ترسیدم جلوی دهانم را ببُرم.

آثار مسواک زدن

1905. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسواک زدن ، بر شیوایی سخن مرد می افزاید.

1906. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسواک زدن ، دهان را پاکیزه ؛ پروردگار را خشنود ؛ و چشم را روشن می نماید.

1907. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : مسواک بزنید که چیز خوبی است ؛ لثه را محکم می کند ؛ بوی دهان را می برد ؛ معده را سالم می نماید ؛ درجات بهشتی را افزایش می دهد ؛ پروردگار را خشنود و شیطان را خشمگین می سازد.

1908. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسواک زدن ، هشت خاصیت دارد : دهان را پاک و خوشبو می کند ؛ لثه را محکم می کند ؛ چشم را روشنایی می بخشد ؛ بلغم را برطرف می نماید ؛ فرشتگان را شاد می کند ؛ پروردگار را خشنود می سازد ؛ بر نیکی ها می افزاید ؛ و معده را سالم می گرداند.

آداب مسواک زدن

1909. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه مسواک می زنید ، آن را در عرض دندانها بکشید.

ستایش مسواک کنندگان

1910. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه نیکویند از میان امت من کسانی که در وضو و غذا مسواک می زنند.

1911. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دندانهارا خلال نمایید ؛ زیرا مایه پاکیزگی است و پاکیزگی ، (انسان را) به سوی ایمان هدایت می کند و جایگاه ایمان به همراه صاحبش ، در بهشت است.

بازار

نکوهش بازار

1912. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان ها صبحگاهان با پرچم هایشان به سوی بازارها می روند و با اولین نفر وارد بازار می گردند و با آخرین نفر از آن خارج می شوند.

بدترین مکانها نزد خدا

1913. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبوبترین مکان شهرها نزد خدا ، مسجدها و منفورترین آن بازارها است.

فضیلت وارد کننده جنس به بازار مسلمین

1914. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که به بازار ما (اجناس مورد نیاز مسلمانان را) وارد می نماید ، مانند جهادگر در راه خداست. و آن که در بازار ما (مسلمانان) احتکار می کند ، مانند کسی است که در کتاب خدا کافر به شمار رفته است.

1915. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وارد کننده (اجناس به بازار مسلمانان) روزی می خورد ولی احتکار کننده لعنت می برد.

سرور

سرور

1916. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آقای قوم ، خدمت گزارشان و سقایت گر آنان ، آخر از همه بنوشد.

1917. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر یک از فرزندان آدم ، سرور و آقایند ؛ مرد ، آقای خانواده و زن ، آقای خانه است.

آنچه مانع سروری می شود

1918. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آقا (و شخص بزرگوار) ، بخل نمی ورزد.

بیننده

1919. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آنچه را که حاضر می بیند ، غایب نمی بیند.

جوانی

جوانی

1920. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی جوان توبه کار را دوست دارد.

1921. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند جوانی را که در اطاعت خدا ، جوانی خود را سپری می کند ، دوست دارد.

1922. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز را پیش از چهار چیز غنیمت شمار : جوانی را پیش از پیری ، سلامتی را پیش از بیماری ، بی نیازی را پیش از فقر ، و زندگی را پیش از مرگ.

1923. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جوان سخاوتمند خوش اخلاق نزد خدا از پیر بخیل عابد بداخلاق ، محبوب تر است.

1924. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جوانی ، شعبه ای از دیوانگی است.

1925. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جوانی ، شعبه ای از دیوانگی و زنان ، دام شیطانند.

1926. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پروردگار تو از جوانی که خصلت بچه گانه ندارد ، در شگفت است.

1927. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی در شگفت است از جوانی که غرور جوانی ندارد.

بهترین جوان

1928. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین جوانان شما ، کسی است که شبیه پیران رفتار نماید و بدترین پیران شما ، کسی است که شبیه جوانان رفتار نماید.

ارزش کسی که جوانیش را در طاعت خدا می گذراند

1929. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی در برابر فرشتگان به جوانی که عبادت می کند ، مباهات می نماید و می فرماید : به بنده من بنگرید که به خاطر من تمایلات شهوانی اش را رها ساخته است.

1930. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برتری جوان عابدی که در کوچکی عبادت می کند بر پیری که بعد از کهنسالی عبادت می نماید ، مانند برتری پیامبران بر سایر مردم است.

1931. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در نزد خدای تعالی هیچ چیزی از جوان توبه گر محبوب تر نیست و نیز در نزد خدای تعالی هیچ چیزی از پیری که بر گناهانش باقی است منفورتر نیست.

1932. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در راه اسلام مویی سفید کند ، روز قیامت برای وی نوری خواهد بود.

آنچه که سزاوار جوان است

1933. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر جوانی ، در آغاز جوانی ازدواج نماید ، شیطان او فریاد برمی آورد : وای بر من! دینش را از (شرّ) من نگه داشت.

1934. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر نوجوانی ، در راه کسب دانش و عبادت رشد نموده ، بزرگ شود ، روز قیامت خداوند پاداش هفتاد و دو راستگو را بدو عطا می فرماید.

سیری

آثار سیری

1935. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سیرترین مردم دنیا ، گرسنه ترین آنها در روز قیامت است.

1936. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سیران این دنیا ، گرسنگان آخرتند.

شبهه

وجوب فرو گذاشتن شبهات

1937. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حرام ، روشن است و حلال نیز ، روشن است. پس برای دست یابی به چیزهای بی شبهه ، چیزهای شبهه ناک را رها کن.

1938. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حلال روشن است و حرام نیز روشن است و میان آن دو ، چیزهای شبهه ناک هستند که بسیاری از مردم آنها را نمی دانند : هر که از چیزهای شبهه ناک دوری کند. از آبرو و دینش مراقبت نموده است و هر که در شبهات افتاد ، در حرام واقع می شود ؛ مانند چوپانی که اطراف قرقگاه دیگری گوسفند می چراند که بیم آن می رود در قرق افتد. بدانید که برای هر پادشاهی قرقی است و قرق خدای تعالی در زمین ، محرماتند. بدانید که در تن ، پاره گوشتی است که اگر صحیح و سالم بود همه بدن سالم و اگر فاسد شد همه بدن فاسد می گردد و آن (پاره گوشت) قلب است.

1939. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چیز شبهه ناک را برای دست یابی به چیزی که شبهه ناک نیست ، رها کن ؛ زیرا راستی ، نجات بخش است.

1940. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چیز شبهه ناک را برای دستیابی به چیز غیر شبهه ناک رها کن ؛ زیرا آنچه را برای خدا رها کردی ، از دست ندادی.

1941. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چیز شبهه ناک را برای دستیابی به چیز غیر شبهه ناک رها کن ؛ هر

که اطراف قرق (گوسفند) بچراند ، ممکن است در آن بیفتد.

شجاعت

آفت شجاعت

1942. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، اسراف آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

شجاع ترین مردم

1943. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شجاع ترین مردم کسی است که بر هوای نفس خویش چیره گردد.

1944. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کمال دلیری آن است که کسی به خشم آید سپس خشمش شدید گردد و رویش سرخ شود و مویش بلرزد ، آن گاه خشم و غضبش را بر زمین بکوبد (بر آن چیره شود).

تنگ چشم

نکوهش تنگ چشمی

1945. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ چیز مانند بخل ، اسلام را پایمال نکرده است.

آثار تنگ چشمی

1946. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از حرص بپرهیزید همانا پیشینیان شما به سبب آن نابود شدند ؛ زیرا حرص ، آنان را به بخل وادار ساخت و آنان نیز بخل ورزیدند ، به قطع رحم فرمانشان داد و آنان نیز از خویشان بریدند ، و به بدکاری وادارشان نمود و آنان نیز بدکار شدند.

آنچه مایه تنگ چشمی می شود

1947. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که سه چیز را رعایت کند ، خود را از بخل محفوظ داشته است : آن که زکات بپردازد ؛ مهمان پذیری کند ؛ و در سختی بخشش نماید.

بدی

بدی

1948. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : القا و دیکته نمودن نیکی بهتر از خاموشی است ، ولی خاموشی از دیکته کردن بدی بهتر است.

1949. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انجام دهنده نیکی از خود نیکی بهتر ، و انجام دهنده بدی از خود بدی بدتر است.

نکوهش بدی

1950. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی کاهش می یابد مگر شرّ ، که فزونی گیرد.

معنای بدی در موارد مختلف

1951. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین صفتی که در مرد است ، بخل مفرط و ترس شدید است.

1952. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین جای شهرها ، بازارشان است.

1953. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین غذاها ، غذای ولیمه است ؛ (در صورتی) که هر که بخواهد ، بدو ندهند و هر که امتناع کند ، او را دعوت نمایند.

1954. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین غذاها ، غذای ولیمه است ؛ (در صورتی) که سیران را بدان دعوت کنند ولی گرسنگان را از آن بازدارند.

1955. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین مجلس ها ، (در میان) بازارها و راه هاست.

1956. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین امور ، چیزهای نوپیداست ؛ بدترین کوری ها ، کوری دل است ؛ بدترین عذرخواهی ها ، هنگام احتضار (مرگ) است ؛ بدترین پشیمانی ، در روز قیامت است ؛ بدترین خوردن ها ، خوردن مال یتیم است ؛ و بدترین کسب ها ، کسب ربوی است.

بدترین مردم

1957. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا تو را به بدترین مردم آگاه سازم؟ آن که تنها بخورد و دیگران را محروم سازد و تنها سفر کند و غلامش را بزند. آیا به بدتر از این هم آگاهت سازم؟ آن که از شرش بترسند و به خیرش امیدوار نباشند. آیا به بدتر از این هم آگاهت سازم؟ آن که آخرتش را به خاطر دنیای دیگری بفروشد. آیا به بدتر از این هم آگاهت سازم؟ آن که به وسیله دین از دنیا بهره مند شود.

1958. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت

، بدترین مردم در پیشگاه خداوند کسی است که مردم (در دنیا) از شر او بترسند.

1959. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، بدترین مردم در پیشگاه خداوند کسی است که مردم (در دنیا) از ترس ناسزاگویی اش از او کناره گیری کنند.

1960. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، پست ترین مردم در پیشگاه خداوند بنده ای است که آخرتش را به خاطر دنیای دیگری نابود کند.

سریع ترین کار شری که به عذاب می رسد

1961. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاداش نیکوکاری و صله رحم از سایر نیکی ها زودتر داده می شود و کیفر ستمکاری و قطع رحم از سایر بدی ها زودتر می رسد.

هر گاه خداوند برای بنده اش بدی بخواهد

1962. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند درباره بنده اش اراده نیک داشته باشد ، کیفر او را در دنیا قرار می دهد و هر گاه برای او بد اراده کند او را با گناهش رها می کند تا روز قیامت کیفرش دهد.

1963. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای (قومی) نیکی اراده کند ، در زندگی شان مدارا برقرار می سازد و هر گاه برای آنان بدی اراده نماید ، زندگی شان را با اختلاف و شکاف همراه می سازد.

1964. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای نیکی اراده کند ، احسان و نیکی او را در میان حق شناسان قرار می دهد و هر گاه خداوند برای بنده ای بدی اراده کند ، احسان و نیکی او را در میان حق ناشناسان قرار می دهد.

1965. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای بنده ای نیکی اراده کند ، بی نیازی او را در نفس و جانش و پرهیزکاری اش را در دلش قرار می دهد و هر گاه برای بنده ای بدی اراده نماید ، فقر را پیش چشمانش جای می دهد.

1966. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند زمین گیر شدن کسی را اراده نماید ، راه های چاره را بر او می بندد.

1967. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : این خُلق ها از خداوند است ؛ خدای تعالی درباره هر کس نیکی اراده کند ، به او خُلق

نیکو می بخشد و درباره هر کس بدی اراده نماید ، خُلق بد به او می دهد.

هرگاه خداوند برای قومی بدی بخواهد

1968. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی رشد و توسعه اراده نماید ، آنان را صاحب بخشش و عفت می کند و هر گاه انقراض قومی را اراده کند ، درِ خیانت را به رویشان می گشاید.

1969. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی نیکی اراده کند ، خردمندانشان را فرمان روایشان می نماید و دانایانشان میانشان داوری می کنند و خداوند ثروت را در دست کریمانشان قرار می دهد و هر گاه برای قومی بدی اراده کند ، سفیهانشان را فرمان روا ، نادانانشان را داور و بخیلانشان را ثروتمند آنها قرار می دهد.

1970. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی بدی بخواهد ، امورشان را به دست ثروتمندان ستمگرشان می سپارد.

1971. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند نابودی قریه ای را اراده نماید ، زنا را در میانشان پدیدار می سازد.

1972. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند برای قومی نیکی اراده کند ، دانشمندانشان را زیاد و نادانهایشان را کم می نماید ، به طوری که اگر دانشمند قوم سخن بگوید به یاری اش می شتابند ولی اگر نادان سخن بگوید رهایش کنند و هر گاه خداوند برای قومی بدی اراده کند ، نادانهایشان را زیاد و دانایانشان را کم می کند ، به طوری که اگر نادان سخن بگوید یاری اش می کنند ولی اگر دانا سخن بگوید رهایش می نمایند.

خزینه های شر نزد خداوند است

1973. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خزینه های خیر و شر ، نزد خداوند است و کلیدهای آن ، مردان می باشند ؛ خوشا! به حال آن که خداوند او را کلید خیر وقفل شر وبدا!

به حال آن که خداوند او را کلید شر وقفل خیر قرار داده است.

بر شرارت مرد همین بس

1974. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر شرارت مرد همین بس که با انگشت نشانش دهند (که انگشت نما باشد).

1975. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه چیز مسلمان ؛ مال ، آبرو و خونش بر مسلمان حرام است. بر بدی مرد همین بس که برادر مسلمانش را خوار سازد.

نتیجه بدی

1976. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که نیکی بکارد ، غبطه درو کند. و هر که بدی بکارد ، پشیمانی درو کند.

تشویق به بازداری از شر

1977. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شر خود را از مردم بازدار ؛ زیرا که آن ، صدقه ای است که به خویشتن داده ای.

صفات اهل شر

1978. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا از بهترین و بدترینتان به شما خبر دهم؟ بهترین شما کسی است که بتوان به خیرش امید داشت و از شرش در امان بود و بدترین شما کسی است که به خیرش امید و از شرش امان نیست.

عوامل رسیدن به شر دنیا و آخرت

1979. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سود دنیا و آخرت در سایه دانش است و زیان دنیا و آخرت نیز در سایه نادانی است.

ملاک بندگان بد نزد خدا

1980. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : ملاک نیکی و بدی بنده ام ، در نوع گمان او نسبت به من است ؛ اگر گمانش خوب بود ، بنده نیک و اگر بد بود ، بنده بدی است.

نوشیدن

محرمات نوشیدن

1981. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که در ظرف نقره و طلا می خورد و می آشامد ، همانا آتش جهنم را غرغره کرده (و در شکم خود فرو می برد).

شرافت

بزرگی مؤمن

1982. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جبرئیل نزد من آمد و گفت : ای محمد! هر چه می خواهی زنده بمان ، (اما بدان) که عاقبت می میری ؛ و هر چه را می خواهی دوست داشته باش ، (اما بدان) که عاقبت از او جدا می شوی ؛ و هر کار می خواهی انجام بده ، (اما بدان) که پاداش آن را دریافت می کنی و بدان که شرف و افتخار مؤمن به شب زنده داری ، و سربلندی او در بی نیازی (مالی) از مردم است.

1983. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگواری به تقوا ، افتخار به فروتنی و یقین (در سایه) بی نیازی است.

شرک

شرک

1984. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به آن که از همه جهنمیان عذابش آسان تر است می فرماید : اگر همه دنیا مال تو بود ، آن را فدای آزادی خود از این عذاب می کردی؟ عرض کرد : آری. خدا می فرماید : آنگاه که تو در صلب (پشت) آدم بودی ، من آسان تر از این را از تو خواستم (و آن این بود) که چیزی را با من شریک نسازی ، اما تو دریغ نمودی.

بر حذر داشتن از شرک

1985. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جبرئیل نزد من آمد و گفت : امت خود را مژده بده که هر کس غیر مشرک بمیرد ، وارد بهشت می گردد. پرسیدم : ای جبرئیل! حتی اگر مرتکب دزدی و زنا شود؟ گفت : آری ، (بار دیگر) پرسیدم : حتی اگر مرتکب دزدی و زنا شود؟ گفت : آری. (بار سوم) پرسیدم : حتی اگر مرتکب دزدی و زنا شود؟ گفت : آری ، حتی اگر مرتکب شرب خمر شود.

1986. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : ای فرزند آدم! سه چیز است که یکی برای من ، دیگری برای تو و سومی بین من و توست : اما آنچه برای من است ، این که مرا بپرستی و شرک نورزی ؛ اما آنچه برای توست ، این که هر کار (نیکی) انجام دهی جزای آن را به تو بدهم و اگر بیامرزم همانا من بخشنده و مهربانم ؛ و اما آنچه بین من و توست ، این که تو دعا کنی و بخواهی و من اجابت کنم و عطا نمایم.

شرک پنهان

1987. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شرک پنهان آن است که مرد به خاطر مرد دیگری کاری را انجام دهد.

1988. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شرک در امت من ، از عبور مورچه بر صخره در شب تاریک ، پنهان تر است. و پایین ترین درجه شرک آن است که کوچک ترین ستم را دوست ، و کوچک ترین عدالت را دشمن بداری. و آیا دین ، غیر از دوستی و دشمنی در راه خداست؟ خدای تعالی می فرماید

: بگو اگر می خواهید خدا را دوست بدارید ، از من (پیامبر) پیروی کنید تا خداوند ، شما را دوست بدارد.

آنچه شرک محسوب می شود

1989. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شهوت پنهانی و ریا ، شرک است.

خداوند بی نیازترین شریکان است

1990. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : من درباره موضوع شرک ، بی نیازترین شریکان هستم ؛ هر که کاری کند و در آن دیگری را با من شریک گرداند ، او را با شرکش رها می سازم.

1991. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : من بهترین تقسیم کننده (مال شراکت) هستم برای کسی که با من شریک قرار داده شده است ؛ زیرا عمل کم و زیاد مشرک من ، همه متعلق به آن شریک است و من از آن بی نیازم.

شریک

1992. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : مادامی که یکی از دو شریک بر دیگری خیانت نکند ، من نفر سومی آن دو هستم. اما هر گاه یکی خیانت نمود ، از میانشان خارج می شوم.

شعر

شعر

1993. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بعضی بیان ها سحر ، بعضی شعرها حکمت ، بعضی سخن ها مبهم و برخی دانشجویی ها نادانی است.

1994. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شعر به منزله سخن است ؛ شعر نیک ، سخن نیک است و شعر بد ، سخن بد است.

گویاترین شعر

1995. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گویاترین و زیباترین شعری که عرب گفته است ، سخن لبید است که گوید : آگاه باشید! جز خدا همه چیز باطل است.

نکوهش شعر

1996. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه اگر شکم مردی از چرک پر شود ، برای او بهتر است که از شعر پر گردد.

مو

1997. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : موی زیبا ، یکی از دو زیبایی ست که خداوند به وسیله آن برای مرد مسلمان پوششی ساخته است.

شفاعت

شفاعت

1998. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : واسطه گری میان دو نفر در کار ازدواج ، از بهترین واسطه گری هاست.

مقدار شفاعت

1999. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شفاعت هر کس ، مانع اجرای حدود الهی گردد ، پیوسته مورد خشم خداوند است تا از این کار دست بردارد.

شفاعت پیامبر در روز قیامت

2000. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (از ناحیه خداوند) میان شفاعت و داخل شدن بخشی از امتم در بهشت مخیّر شدم ، من شفاعت را اختیار کردم ؛ زیرا دامنه آن وسیع تر است و کفایت آن بیشتر است. آیا خیال می کنید که شفاعت برای مؤمنان پرهیزکار است؟ نه ، بلکه برای گناه کاران آلوده و خطاکار است.

2001. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شفاعت من ، مربوط به اهل گناهان کبیره امت من است (اهل گناهان صغیره ، بدون شفاعت به بهشت می روند).

شفاعت کردن فرزند

2002. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کوچک تران شما ، زالوهای بهشتند که یکی از آنان لباس پدرش را می گیرد و دست برنمی دارد تا این که خداوند او و پدرش را به بهشت وارد نماید.

شفاعت قرآن در روز قیامت

2003. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، قرآن شفیع خوبی برای قرآن خوان است.

محرومان از شفاعت

2004. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که شفاعت را دروغ شمارد ، روز قیامت بدان نمی رسد.

بدبختی

بدبخت

2005. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قلم (تقدیر) درباره بدبخت و سعادتمند خشک شده (و سرنوشت آنها رقم خورده است).

بدبخت ترین مردم

2006. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدبخت ترین بدبختان کسی است که فقر دنیا و عذاب آخرت را یکجا دارد.

2007. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدبخت کامل ، همان کسی است که رستاخیز او را زنده درمی یابد.

بدبخت از شکم مادرش بدبخت است

2008. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند یحیی فرزند زکریا را در شکم مادرش مؤمن آفرید و فرعون را در شکم مادرش کافر آفرید.

2009. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سعادتمند کسی است که در شکم مادرش سعادت یافته و شقاوتمند کسی است که در شکم مادرش شقاوت یافته است (بخش عمده خوشبختی و بدبختی انسان را نطفه تعیین می کند).

آنچه از بدبختی شمرده می شود

2010. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز مایه خوش بختی و سه چیز مایه بدبختی است. آنچه مایه خوش بختی است : زن پارسایی که دیدارش تو را شادمان سازد و در غیاب خود او را بر عفت نفسش و مال خودت امین یابی ؛ مرکب راهواری که تو را به مقصد رساند ؛ و خانه وسیعی که دارای منافع بسیار باشد. اما آنچه مایه بدبختی است : زنی که دیدارش تو را دل گیر سازد و با تو زبان درازی کند و در غیاب خود او را بر عفت نفسش و مال خودت امین ندانی ؛ مرکب کندروی که اگر او را بزنی ، ایجاد زحمت کند و اگر رها کنی ، تو را به مقصد نرساند ؛ و خانه تنگی که منافع کمتر داشته باشد.

نشانه شقاوت

2011. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز نشانه بدبختی است : خشکی چشم ، سختی دل ، آرزوی دراز و حب (بیش از حد) بقا.

سپاسگزاری

سپاسگزاری

2012. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از نمعت های الهی ، نیکو استفاده نمایید و آن را از خود مرانید ؛ زیرا به ندرت اتفاق می افتد که نعمتِ از دست رفته ، باز گردد.

2013. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا مرا سپاسگزار و شکیبا کن و در چشم خودم کوچک و در چشم دیگران بزرگ گردان.

2014. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (در مسایل مادی) به پایین تر از خودتان بنگرید نه بالاتر ؛ زیرا این کار روشی بهتر است در این که نعمت های الهی را کوچک نشمارید.

2015. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که نیکی ببیند و پاداشی جز ستایش نیابد (که تلافی کند) ، هر آینه شکر آن را به جا آورده است و هر که آن را پنهان نماید ، هر آینه کفران نموده است.

حقیقت سپاسگزاری

2016. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گفتگو و ذکر نعمت های الهی ، سپاس گزاری و ترک آن ، کفران نعمت است. و هر کس شکر اندک را به جا نیاورد ، (نعمت) بسیار را نیز سپاس نگزارد. و هر کس از مردم سپاس و قدردانی نکند ، خداوند را نیز سپاس نگوید. وحدت مایه خیر و نیکی ، و تفرقه مایه عذاب و بدبختی است.

2017. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آشکار ساختن نعمت ، سپاس گزاری آن است.

2018. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خوبی ببیند ، باید آن را جبران کند و اگر توانایی نداشت ، باید از او به نیکی یاد کند که اگر یادش کند ، شکرش را به جا آورده است.

سپاس گزارترین مردم

2019. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سپاس گزارترین مردم کسی است که بیشتر ، آنان را سپاس گزارد.

کسی که شکر مخلوق بجا نیاورد شکر خالق را بجا نیاورده است

2020. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگاه خداوند خیر کسی را به دست دیگری انجام دهد ، اگر او را سپاس نگزارد ، سپاس خدا را نیز به جا نیاورده است.

2021. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که مردم را سپاس نگوید ، خداوند را سپاس نگزارد.

2022. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از اندک سپاس گزاری نکند ، از بسیار نیز سپاس نگزارد.

فایده سپاسگزاری

2023. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند از بنده ای که بعد از خوردن و آشامیدن ، خدا را سپاس گزارد ، خشنود می گردد.

2024. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سپاس بر نعمت مایه امنیت از زوال آن است.

نتیجه ترک سپاس گزاری

2025. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من درباره شما نسبت به نعمت ها بیشتر از گناهان بیم دارم. هان! نعمت هایی که شکرگزاری نمی گردند عوامل هلاکت قطعی هستند.

2026. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بر بنده ای نعمتی عطا کند ولی او سپاس نگزارد ، (اگر) بر او نفرین کند ، نفرینش پذیرفته می شود.

سپاس گزار

2027. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو ویژگی در هر که باشد خداوند او را سپاس گزار و شکیبا رقم می زند. وگرنه ، او را سپاس گزار و شکیبا رقم نمی زند ؛ آن که درباره دینش به بالاتر از خود بنگرد و به او اقتدا نماید و درباره دنیایش به پایین تر از خود بنگرد و خداوند را به خاطر آن برتری ستایش نماید ، خداوند او را سپاس گزار و شکیبا رقم می زند. و (اما) کسی که درباره دینش به پایین تر از خود و درباره دنیایش به بالاتر از خود بنگرد و نسبت به آنچه ندارد تاسف خورد ، خداوند او را سپاس گزار و شکیبا رقم نمی زند.

پاداش سپاس گزار

2028. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غذاخور سپاسگزار ، همانند روزه دار شکیبا پاداش دارد.

سرزنش

نهی از سرزنش

2029. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برادر خویش را شماتت نکن (وگرنه) ، خداوند او را معاف داشته تو را مبتلا می سازد.

مشورت

مشورت

2030. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! مردی بعد از مشورت ، هلاک نمی گردد.

2031. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پشتوانه ای مطمئن تر از مشورت ، و ایمانی مانند حیا نیست.

2032. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که مشورت نماید ، پشیمان نمی گردد و آن که میانه روی کند ، فقیر نمی شود.

2033. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! بنده ای به سبب مشورت ، بدبخت نشده و به سبب خودرایی ، سعادتمند نگشته است.

2034. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خیر (از خدا) طلبد ، نومید نگردد ؛ هر که مشورت نماید ، پشیمان نشود ؛ و هر که محرمات قرآن را حلال شمارد به قرآن ایمان ندارد.

2035. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که کاری را اراده نماید و درباره آن با مرد مسلمانی مشورت کند ، خداوند او را به کامل ترین کارها موفق گرداند.

2036. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با زنان درباره دخترانشان مشورت کنید.

آداب مشورت

2037. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما برادر دینی اش را به مشاوره فرا خواند ، باید نظر مشورتی خود را برایش آشکار سازد.

کسی که با او مشورت می شود

2038. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که با وی مشورت می شود امانت دار است ؛ اگر خواست ، راهنمایی می کند (و نظر می دهد) و اگر نخواست ، ساکت می ماند. اما اگر راهنمایی کرد ، باید به چیزی راهنمایی کند که اگر خودش بود همان را انجام می داد.

2039. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که با او مشورت می شود امانت دار است ؛ مختار است که راهنمایی کند (نظر دهد) یا راهنمایی نکند.

نتیجه مشورت کردن

2040. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با یکدیگر مشورت کردن ، حصار از ندامت و ایمنی از ملامت است.

آنچه که سزاوار مشاور نمی باشد

2041. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مادامی که کسی مشورت خواه خود را خیر خواهانه راهنمایی کند ، پیوسته نظر او صحیح خواهد بود وگرنه ، خداوند صحت رای و نظر را از او سلب می کند.

افراد شایسته مشورت

2042. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خردمند راهبری جویید تا هدایت شوید و از او نافرمانی نکنید که پشیمان گردید.

شاهد شدن

شاهد شدن

2043. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شاهد (و حاضر) چیزی را می بیند که غایب نمی بیند.

بهترین گواهان

2044. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین شهادت ها ، شهادتی است که پیش از پرسش ، صاحبش آن را ادا کند.

2045. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین گواهان ، کسی است که پیش از پرسش ، گواهی دهد.

گواهان را گرامی بدارید

2046. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گواهان را گرامی بدارید ؛ زیرا خداوند به وسیله آنان احقاق حق و دفع ستم می نماید.

شهادت دروغ

2047. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شاهد دروغ ، هنوز قدم برنداشته ، خداوند آتش جنهم را بر او واجب می کند.

2048. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شاهد دروغ ، هنوز جابه جانشده ، خداوند جهنم را بر او واجب می گرداند.

2049. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که شهادتی دهد که به سبب آن ، مال مرد مسلمانی مباح

گردد یا خونی ریخته شود ، هر آینه سزاوار آتش جهنم است.

2050. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت شاهد دروغ با زبان آویخته محشور می گردد.

کتمان شهادت

2051. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که شهادتِ خواسته شده را کتمان نماید ، مانند این است که به دروغ شهادت داده است.

کسانی که گواهی شان پذیرفته نیست

2052. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گواهی بادیه نشین بر ده نشین روا نیست.

کشته شدن در راه خدا

شهیدان

2053. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس از امت من ، سه دختر یا سه خواهر را سرپرستی نماید و به آنان نیکی کند ، (روز قیامت) آنان برای او پوششی از آتش جهنم می گردند.

کسانی که شهید شمرده می شوند

2054. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که غریبانه بمیرد ، شهید است.

2055. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرگ غریب ، شهادت است.

2056. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در راه (دفاع از) مالش کشته شود ، شهید است.

2057. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در راه (دفاع از) دینش کشته شود ، شهید است.

شهرت

شهرت

2058. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر بنده ای آوازه ای دارد ؛ هر گاه نیکوکار باشد ، در زمین ، نیکوکار و هر گاه بدکار باشد در زمین ، بدکار شهرت می یابد.

2059. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر بنده ای در آسمان شهرتی دارد ؛ اگر شهرتش در آسمان نیکو باشد همان در زمین جای گیرد و اگر شهرتش در آسمان بد باشد (باز) همان در زمین جای گیرد.

نکوهش لباس شهرت

2060. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان ، سرخی را دوست دارد پس شما از سرخی و هر لباس شهرت آوری اجتناب کنید.

شهوت

2061. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پس از خود ، از سه چیز درباره امتم بیم دارم : گمراهی خواهشها ، پیروی از شهوت های شکم و فرج ، غفلت پس از معرفت و شناخت.

شیطان

شیطان

2062. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان همانند خون در تن انسان جاری است (همه جای انسان را تحت تاثیر قرار می دهد).

پناه بردن به خدا از شیطان

2063. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان و فرشته هر دو به آدمیزاد نزدیکند ؛ امّا (اثر) نزدیکی شیطان ، وعده بدی و تکذیب حق است ولی (اثر) نزدیکی فرشته ، وعده نیکی و تصدیق حق است. بنابراین ، هرکس این (نیکی و حق) را دریافت ، باید بداند که آن از ناحیه خدای تعالی است پس خدا را سپاس گزارد. و هر کس نزدیکی شیطان نصیبش شد ، باید از (شرّ) شیطان به خدا پناهنده شود.

سلاح شیطان

2064. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنان مطمئن ترین سلاح شیطانند.

دامهای شیطان

2065. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از (گرفتاری در دام) دنیا و زنان (بد) بپرهیزید ؛ زیرا شیطان آگاهانه کمین گرفته ، و هیچ یک از دامهایش برای شکار پرهیزکاران ، مطمئن تر از دام زنان نیست.

2066. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : شیطان دارای دام ها و تله هایی است که از جمله آنها : مغرور شدن به نعمت های خدای تعالی ، فخر فروشی به وسیله بخشش های خداوند ، تکبر بر بندگان خدا و در راه غیر خدا پیرو هوای نفس بودن است.

دریچه های نفوذ شیطان

2067. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان تخت خود را بر روی آب برقرار می سازد ، آن گاه دسته های لشکرش را به اطراف ماموریت می دهد ؛ هر کدام از آنها که جنایت بزرگتری انجام دهد ، به دربار او نزدیک تر است ؛ (به عنوان مثال) یکی از آنها بازمی گردد و می گوید : چنین و چنان کردم. شیطان در جواب گوید : کاری انجام نداده ای. دیگری بازمی گردد و می گوید : کسی را رها نکردم مگر این که بین او و قومش تفرقه انداختم. آن گاه شیطان او را به نزد خود خوانده و می گوید : تو چه خوبی!.

2068. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همانا شیطان ، سرسخت ترین و نیرومندترین یارانش را سراغ (گمراهی) کسی می فرستد که به وسیله دارایی اش نیکی می نماید.

دشمنی شیطان با انسان

2069. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان به خدا عرض کرد : پروردگارا! به عزت تو سوگند! مادامی که بندگان تو روح در بدن دارند ، همواره آنان را گمراه خواهم ساخت. پروردگار فرمود : به عزت و جلالم سوگند! مادامی که آنان آمرزش بخواهند ، پیوسته آنان را خواهم بخشید.

آنچه که شیطان دوست دارد

2070. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان ، سرخی را دوست دارد پس شما از سرخی و هر لباس شهرت آوری اجتناب کنید.

آنچه که انسان را از شیطان باز می دارد

2071. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار ویژگی است که خدای تعالی دارندگان آن را از آتش جهنم و شر شیطان باز می دارد : آن که هنگام رغبت ، بیم ، شهوت و غضب ، بر نفس خویش مسلّط باشد.

2072. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان با شخص تنهاست ، اما وقتی دو نفر با هم شدند ، دورتر می شود.

2073. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان نزد یکی از شما آمده و می پرسد : چه کسی تو را آفرید؟ پاسخ می دهد : خدا. سپس می پرسد : چه کسی خدا را آفرید؟ هر گاه یکی از شما در برابر چنین پرسشی قرار گرفت باید پاسخ دهد : به خدا و رسولش ایمان آوردم ؛ زیرا این پاسخ ، اثر آن (وسوسه) را از بین می برد.

2074. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نماز ، روی شیطان را سیاه می کند ؛ صدقه ، پشت او را می شکند ؛ و نوع دوستی در راه خدا ، او را ریشه کن می کند. هر گاه این کارها را انجام دادید ، از شما به اندازه فاصله میان مشرق و مغرب دور می شود.

2075. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شیطان (به گمراهی) یک و دو نفر اهتمام می ورزد. اما هر گاه سه نفر شدند ، به آنان مشغول نمی شود.

صبح

صبحی نیست مگر بانگ زنی ندا دهد

2076. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بندگان هر روز که صبح می کنند ، بانگ زنی ندا می دهد : ای مردم! برای به خاک سپردن ، (فرزند) بزایید ؛ برای فانی شدن گرد آورید ؛ و برای ویران شدن بنا کنید.

آنچه در شروع صبح سزاوار و ناسزاوار است

2077. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هرکه تنش سالم است و در اجتماعش امنیت دارد و خرج روزش را دارد ، مثل این است که جهان ، سراسر مال اوست.

2078. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که صبح را با اهتمام به تقوا آغاز کند سپس در اثنا گناهی مرتکب شود ، خداوند او را می آمرزد.

2079. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که صبح را با اهتمام به غیر خدا آغاز کند ، چیزی نزد خداوند ندارد و هر که صبح را بدون اهتمام به کار مسلمانان آغاز کند ، از مسلمانان نیست.

صبحدم چراغ روشن کنید

2080. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سپیده دم (برخیزید و) نورانی شوید ؛ زیرا پاداشی بزرگ تر دارد.

صبر

حقیقت صبر

2081. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شکیبایی (حقیقی) ، هنگام صدمه نخستین است.

صبر و ایمان

2082. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شکیبایی ، نصف ایمان و یقین همه ایمان است.

2083. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شکیبایی نسبت به ایمان بمنزله سر نسبت به بدن است.

ارزش صبر

2084. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صبر مایه خشنودی است.

2085. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شکیبایی و آرامش از آزاد نمودن بندگان بهتر است و خداوند صاحب آن را بی حساب به بهشت می برد.

2086. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را سود برسانی ، سودت دهد. و هر که در برابر حوادث روزگار مهیای شکیبایی نباشد ، عاجز شود. و هر که مردم را مدح (یا ذمّ) کند ، او را مدح (یا ذمّ) می کنند. و هر که آنان را رها نماید ، آنان رهایش نمی کنند.

2087. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا ، مایه زینت ؛ تقوا ، مایه بزرگی ؛ و بهترین سواری ، شکیبایی است ؛ و انتظار گشایش از ناحیه خداوند عزّوجلّ عبادت است.

2088. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر صبر ، مرد بود ، هر آینه مرد بزرگواری بود.

2089. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صبر و دعا ، سلاح خوبی برای مؤمن است.

صبر خواستن از خدا

2090. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کمک و یاری را به اندازه نیاز و هزینه ، و شکیبایی را به اندازه گرفتاری فرو می فرستد.

2091. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا مرا سپاس گزار و شکیبا کن و در چشم خودم کوچک و در چشم دیگران بزرگ گردان.

آثار صبر

2092. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه از اصلاح امور ناتوان شدید ، شکیبایی کنید تا خداوند آن را اصلاح نماید.

صبر کننده

2093. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو ویژگی در هر که باشد خداوند او را سپاس گزار و شکیبا رقم می زند. وگرنه ، او را سپاس گزار و شکیبا رقم نمی زند ؛ آن که درباره دینش به بالاتر از خود بنگرد و به او اقتدا نماید و درباره دنیایش به پایین تر از خود بنگرد و خداوند را به خاطر آن برتری ستایش نماید ، خداوند او را سپاس گزار و شکیبا رقم می زند. و (اما) کسی که درباره دینش به پایین تر از خود و درباره دنیایش به بالاتر از خود بنگرد و نسبت به آنچه ندارد تاسف خورد ، خداوند او را سپاس گزار و شکیبا رقم نمی زند.

سلامتی

2094. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز را پیش از چهار چیز غنیمت شمار : جوانی را پیش از پیری ، سلامتی را پیش از بیماری ، بی نیازی را پیش از فقر ، و زندگی را پیش از مرگ.

2095. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو صفت است که بسیاری از مردم به آنها دلباخته اند : سلامتی و فراغت.

2096. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلامتی و فراغت ، دو نعمتی هستند که (معمولاً) مورد ناسپاسی قرار می گیرند.

2097. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره دو نعمت بسیاری از مردم مغبونند : تندرستی و فراغت.

مهریه

2098. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای زنان مهریه قرار دهید هر چند انگشتری از آهن باشد.

راستی

راستی

2099. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دارای چهار ویژگی هستی ، دیگر به نداری دنیا غم مخور : راستی در گفتار ، امانت داری ، اخلاق نیکو و پاکی در خوراک.

2100. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا راستگوست پس او را تصدیق کن و وعده هایش را باور داشته باش.

2101. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راستگویی ، مایه آرامش و دروغ ، موجب اضطراب است.

تشویق به راستی

2102. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راستی پیشه کنید ؛ زیرا راستی با نیکی همراه است و آن دو در بهشتند. و از دروغ بپرهیزید ؛ زیرا دروغ با بدی همراه است و آن دو در جهنمند. از خداوند یقین و عافیت بخواهید ؛ زیرا بعد از یقین چیزی بهتر از عافیت به کسی عطا نشده است. با یکدیگر حسادت و دشمنی ننمایید و پیوندتان را قطع نکنید. و ای بندگان خدا! چنانچه خداوند شما را فرمان داده با هم برادر باشید.

2103. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راستی پیشه کنید ؛ زیرا راستی ، به سوی نیکی و نیکی ، به سوی بهشت هدایت می نماید و مرد (باید) پیوسته راست گوید و راستی بجوید تا در پیشگاه خداوند ، صدّیق (بسیار راست گو) محسوب گردد. و از دروغ بپرهیزید ؛ زیرا دروغ ، به سوی بدی و بدی ، به سوی جهنم سوق می دهد و مرد پیوسته دروغ می گوید و دروغ می جوید تا این که در پیشگاه خداوند ، کذّاب (بسیار دروغ گو) محسوب می گردد.

2104. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راستی پیشه کنید ؛ زیرا راستی ، دری از درهای

بهشت است و از دروغ بپرهیزید ؛ زیرا دروغ ، دری از درهای جهنم است.

پیامد راستی

2105. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راستی (انسان را) به سوی نیکی و نیکی به سوی بهشت رهنمون می سازد و انسان پیوسته راست می گوید تا نزد خدا راستگو قلمداد شود. (ولی) دروغ ، (انسان را) به سوی بدی و بدی ، به سوی جهنم سوق می دهد و انسان آن قدر دروغ می گوید تا نزد خدا دروغگو محسوب گردد.

2106. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راستی ، عمل بهشت است و هر گاه بنده راست گفت ، نیکی کرده و هر گاه نیکی کرد ، ایمن گشته و هر گاه ایمن گشت ، به بهشت وارد می شود. و دروغ ، عمل جهنم است و هر گاه بنده دروغ گفت ، بدی کرده و هر گاه بدی کرد ، کفر ورزیده و هر گاه کفر ورزید ، به جهنم وارد می شود.

2107. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به شایستگی راستی پیشه کنید اگرچه پندارید هلاکت در آن است ؛ زیرا نجات در آن است. و از دروغ دوری کنید اگر چه پندارید که نجات یابید ؛ زیرا هلاکت در آن است.

راستگوترین مردم

2108. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : راستگوترین مردم کسی است که سخن آنان را زودتر باور کند. و دروغگوترین آنها کسی است که بیشتر سخن مردم را دروغ پندارد.

آنچه سزاوار راستگو نیست

2109. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شایسته نیست که راستگو ، لعنت کننده باشد.

راستی که خداوند آن را منفور می داند

2110. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای عزّوجلّ دروغی را که مایه خیر و صلاح باشد ، دوست دارد و راستی را که مایه فساد باشد ، دشمن دارد.

صدقه

صدقه

2111. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (صدقه را) از آنچه خداوند آغاز کرده ، شروع کنید.

2112. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه با هر مالی (به ناحق) مخلوط شود ، نابودش می کند.

2113. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه آتش خشم پروردگار را فرو نشاند و مرگ بد را دفع می نماید.

2114. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه ، حرارت قبور صدقه دهندگان را خاموش می کند. و روز قیامت ، صدقه سایبان مؤمن است.

2115. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرد در سایه صدقه اش (آسوده) است تا بین مردم حکم شود.

2116. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه ، گناه را خاموش می کند چنانچه آب ، آتش را خاموش می کند.

هر کار نیکی صدقه است

2117. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : لبخند تو بر روی برادرت ، صدقه است و امر به معروف و نهی از منکر تو صدقه است و هدایت شخص گمراه ، صدقه است و کنار زدن سنگ و خار و استخوان از راه برای تو صدقه است.

2118. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کار نیکی صدقه است.

2119. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کار نیکی را نسبت به ثروتمند یا فقیر انجام بدهی ، صدقه است.

2120. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلام کردن بر مردم با چهره گشوده ، صدقه است.

2121. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جمله صدقه این است که مرد ، دانش آموزد و بدان عمل کند و به دیگری بیاموزد.

2122. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه دادن ، بر هر مسلمانی لازم است

؛ ولی اگر چیزی (برای صدقه دادن) نیابد ، باید کار کند تا هم خود سود ببرد و هم صدقه بدهد ؛ اگر قادر (به کار کردن) نبود ، حاجت مند را یاری رساند ؛ اگر این کار را نیز انجام نداد ، امر به معروف و نیکی نماید ؛ و اگر این کار را نیز انجام نداد ، از بدی بازدارد (و نهی از منکر کند) ؛ زیرا همین برای او صدقه محسوب می گردد.

2123. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه به همسرت اطعام کنی ، صدقه است ؛ هر چه به فرزندت اطعام کنی ، صدقه است ؛ هر چه به خدمت گزارت اطعام کنی ، صدقه است ؛ و هر چه به خودت اطعام کنی ، صدقه است.

2124. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کار نیکی ، صدقه است. و آنچه مسلمان برای خود و خانواده اش انفاق می نماید ، صدقه است. و هر چه مسلمان نسبت به آبرویش وفاداری کند ، برای او به عنوان صدقه ثبت می گردد.

2125. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هزینه کردن مرد بر خاندانش ، صدقه محسوب می گردد.

بهترین صدقه

2126. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه آن است که از روی بی نیازی انجام شود و دست بالا (و دهنده) بهتر از دست پایین (و گیرنده) است و صدقه دادن را از خانواده خویش آغاز کن.

2127. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه ، دانش آموزی مرد مسلمان سپس تعلیم آن به برادر مسلمانش است.

2128. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه زبان ، شفاعتی است که به وسیله آن

، اسیر را آزاد سازی ، از ریختن خون جلوگیری کنی ، به برادر دینی ات نیکی و احسان برسانی و بدی را از او دور نمایی.

2129. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه ، نگهداری زبان است.

2130. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه ، صدقه زبان (و سخن نیکو) است.

2131. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه آن است که در حال سلامتی و تنگدستی ، آن گاه که به ثروت امیدوار و از فقر بیمناکی ، صدقه بدهی. نه این که بگذاری تا جان به گلو برسد و در آن وقت بگویی : این مال فلانی و این مال فلانی ؛ زیرا در این هنگام آنها مال فلانی (ورثه) شده است.

2132. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه ، آشتی میان مردم است.

2133. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه آن است که آن را به خویشاوندی که با تو قهر است ، بدهی.

2134. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه آن است که صدقه دهنده (بعد از آن) بی نیاز بماند. و دست دهنده بهتر از دست گیرنده است. و صدقه دادن را از عائله خود آغاز کن.

2135. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه آن است که از روی بی نیازی باشد.

2136. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ صدقه مردم ، بهتر از نشر دانش نیست.

2137. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه ای بهتر از یاد خدای تعالی نیست.

2138. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه ای بهتر از سخن (نیکو) نیست.

2139. پیامبر خدا صلی الله

علیه وآله : نزد خداوند صدقه ای محبوب تر از سخن حق نیست.

درمان کردن با صدقه

2140. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بیمارانتان را با صدقه درمان کنید ؛ زیرا صدقه ، بیماری ها و پیشامدها را از شما دفع می نماید.

تشویق به صدقه دادن

2141. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صبحگاهان صدقه دهید ؛ زیرا بلا نمی تواند از صدقه عبور کند.

2142. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه بدهید ؛ زیرا صدقه ، وسیله رهایی شما از آتش جهنم است.

2143. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه بدهید (وگرنه) ، زمانی می رسد که انسان صدقه را برای کسی می برد و او می گوید : اگر آن را دیروز آورده بودی می پذیرفتم ، اما حالا به آن احتیاج ندارم. پس کسی را نمی یابد تا آن را بپذیرد.

2144. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه بدهید هر چند یک دانه خرما باشد ؛ زیرا گرسنه را نجات می دهد و گناه را محو می نماید چنانچه آب ، آتش را خاموش می کند.

صدقه کلید روزی است

2145. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه ، دارایی را افزایش می دهد.

2146. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فروتنی ، مقام بنده را بالا می برد ، پس فروتنی نمایید تا خداوند بر مقامتان بیفزاید. و گذشت ، عزت بنده را زیاد می کند پس گذشت کنید تا خداوند شما را عزیز گرداند. و صدقه ، مایه افزایش دارایی است ، پس صدقه دهید تا خداوند دارایی شما را فزونی بخشد.

2147. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فروتنی ، مقام بنده را بالا می برد پس ، فروتنی نمایید تا خداوند مقامتان را بالا ببرد. بخشش ، عزت بنده را زیاد می کند پس ، بخشش کنید تا خداوند شما را عزیز گرداند. صدقه ، دارایی را افزون کند پس ، صدقه دهید تا خداوند بر شما رحمت نازل فرماید.

صدقه و دفع بلا

2148. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به سبب صدقه ، هفتاد نوع مرگ بد را دفع می کند.

2149. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیک خویی مایه برکت ؛ بداخلاقی مایه بدبختی ؛ و اطاعت از زن مایه پشیمانی است ؛ و صدقه سرنوشت بد را دفع می نماید.

2150. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه ، مرگ بد را دفع می کند.

2151. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه ، درِ هفتاد بدی را می بندد.

2152. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقات صبحگاهان ، مرض ها را نابود می کند.

2153. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه مرد مسلمان ، عمر را افزون می کند ؛ از مرگ بد جلوگیری می نماید ؛ و خدای تعالی به وسیله آن ، فخرفروشی و تکبر

را از بین می برد.

2154. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه بجا ، نیکوکاری ، نیکی به پدر و مادر و صله رحم ، بدبختی را به خوشبختی تبدیل می کند ؛ عمر را زیاد می نماید ؛ و از سقوطهای بد نگه می دارد.

2155. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیک خویی مایه رشد ؛ بد اخلاقی مایه بدبختی ؛ و نیکوکاری مایه افزایش عمر است ؛ و صدقه مرگ بد را دفع می کند.

نتیجه صدقه

2156. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) بنده یک پاره نان صدقه می دهد و آن نزد خدا به اندازه کوه اُحُد رشد می کند.

2157. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی صدقه را می پذیرد و آن را به دست راست خود گرفته و بزرگ می نماید هم چنان که یکی از شما کره اسبش را بزرگ می کند ، به طوری آن لقمه صدقه به اندازه کوه اُحُد می گردد.

2158. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر حقانیت سه چیز علم دارم : هر که از ستم کسی گذشت کند ، خدای تعالی به سبب آن ، عزت او را زیاد می کند ؛ هر که به جهت افزون طلبی ، دری از گدایی به روی خود بگشاید ، خدای تعالی به سبب آن ، بر فقر او می افزاید ؛ و هر که به خاطر خدا ، دری از صدقه به روی خود بگشاید ، خداوند دارایی او را بیشتر می نماید.

2159. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر (درستی) سه چیز قسم می خورم : هرگز مالی با صدقه دادن ، کاهش نمی یابد پس ، صدقه بدهید. هر که از ستمی که

بر او شده گذشت نماید ، خدای تعالی بر عزت او می افزاید. و هر که دری از گدایی از مردم را به روی خود بگشاید ، خداوند دری از فقر را به روی او می گشاید.

2160. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بنده ای به نیکی صدقه دهد ، خداوند جایگزین خوبی بر ترکه او باقی گذارد.

2161. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ مردی دری از عطای صدقه یا هدیه را نمی گشاید جز این که خدای تعالی به سبب آن بر دارایی اش می افزاید. و هیچ مردی دری از درخواست افزایش را نمی گشاید جز این که خدای تعالی بر نداری و کمبود او می افزاید.

پاداش صدقه

2162. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه نفر بودند ؛ یکی ، ده دینار داشت که یک دینارش را صدقه داد ؛ دومی ، ده اوقیه طلا داشت که یک اوقیه آن را صدقه داد ؛ سومی ، صد اوقیه طلا داشت که ده اوقیه آن را صدقه داد. پاداش این سه نفر مساوی است ؛ زیرا هر کدام ، یک دهم دارایی اش را صدقه داده است.

2163. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وارد بهشت شدم و دیدم بر در آن (نوشته است) : صدقه ، ده برابر و قرض ، هیجده برابر پاداش دارد. گفتم : ای جبرئیل! چرا صدقه ، ده برابر و قرض هیجده برابر؟ گفت : زیرا صدقه ، به دست بی نیاز و نیازمند می افتد ، ولی قرض ، فقط به دست کسی که به آن محتاج است می رسد.

ارزش صدقه پنهانی و آثار آن

2164. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه پنهانی ، خشم پروردگار را فرو می نشاند ، صله رحم ، عمر را افزایش می دهد و کارهای نیک ، از مرگ های بد جلوگیری می کند.

2165. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو رکعت نماز با مسواک از هفتاد رکعت نماز بدون مسواک ، بهتر است ؛ یک دعای پنهانی از هفتاد دعای آشکار ، بهتر است ؛ و یک صدقه پنهان از هفتاد صدقه آشکار ، بهتر است.

2166. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه پنهانی خشم پروردگار را خاموش می کند.

2167. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صله رحم ، عمر را زیاد می کند و صدقه پنهانی ، خشم پروردگار را خاموش می نماید.

2168. پیامبر خدا صلی الله علیه

وآله : کار نیک انجام دهید ؛ زیرا از (شکست ها و) سقوطهای بد بازمی دارد. و در پنهانی ، صدقه دهید ؛ زیرا خشم خداوند عزّوجلّ را خاموش می نماید.

ارزش صدقه با وجود کمی مال

2169. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) یک درهم از صد هزار درهم پیش گیرد ؛ مردی که دو درهم دارد و یکی را صدقه دهد و مردی که دارایی فراوانی دارد و از بخشی از آن صد هزار درهم صدقه دهد.

مال با صدقه دادن کم نمی شود

2170. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ مالی با صدقه دادن کاهش نمی یابد و مردی از ستمی نگذرد مگر این که خداوند در مقابل آن ، عزتش را بیفزاید.

2171. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه از دارایی نمی کاهد. خداوند عزت بنده بخشنده را افزون می کند. و هر که به خاطر خدا فروتنی کند ، خداوند مقامش را بالا برد.

2172. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ مالی با صدقه دادن کاهش نمی یابد.

کسانی که مستحق صدقه نیستند

2173. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه گرفتن ، بر بی نیاز و شخص توانا و نیرومند ، روا نیست.

مصارف صدقه

2174. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (در صورت مستحق بودن) صدقه را اول برای خود قرار بده ؛ اگر چیزی از آن باقی ماند ، برای خاندان خود ؛ اگر چیزی از آن باقی ماند ، برای نزدیکان خود ؛ اگر چیزی از آن باقی ماند ، به همین ترتیب برای بقیه تا آخر و نیز صدقه را ابتدا به عایله خود بده.

حق تقدم خویشاوندان در صدقه

2175. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه دادن به نزدیکان ، هم صدقه است و هم صله رحم.

2176. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه دادن به فقیر ، صدقه است ولی صدقه دادن به خویشان ، دو چیز است ؛ هم صدقه است و هم صله رحم.

2177. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با وجود خویشاوند محتاج ، صدقه دادن روا نیست.

2178. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دست بالا از دست پایین بهتر است. و (صدقه دادن را) از عیال خود شروع کن.

2179. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه بر خویشاوندان ، پاداش آن را دو برابر می کند.

دوست

دوست

2180. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرد ، بر دین دوستش است ، پس هر یک از شما باید بنگرد با چه کسی دوستی می کند.

بهترین یاران

2181. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین یاران کسی است که هنگام هشیاری ، تو را یاری و هنگام فراموشی ، هشیارت کند.

2182. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین یاران ، کسی است که هنگام یاد خدا تو را یاری رساند و هنگام فراموشی ، خدا را به یادت آورد.

2183. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین یاران نزد خداوند ، سودمندترین آنان برای رفیقش است. و بهترین همسایگان نزد خدا سودمندترین آنان برای همسایه اش است.

تشویق به زیاد کردن دوست

2184. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دوستان و برادران دینی خود را زیاد کنید ؛ زیرا پروردگارتان با حیا و بخشنده است و روز قیامت از عذاب بنده اش در بین دوستانش شرم می کند.

افراد شایسته دوستی

2185. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز با مؤمن ، همراهی نکن و جز پرهیزکار ، غذای تو را نخورد.

آنچه دوستی را خالص می گرداند

2186. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز دوستی برادر (دینی) نسبت به تو را خالص می گرداند : هنگام دیدار ، بر او سلام کنی ؛ در مجلس برایش جا باز کنی ؛ و او را با زیباترین اسم صدا بزنی.

انسان با دوستان خود

2187. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (اندازه شایستگی) دوست را با دوست دیگر ارزیابی کنید.

یاران ناشایسته

2188. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از همراهی با دروغگو بپرهیز ؛ زیرا مانند سراب است که دور را برای تو نزدیک و نزدیک را دور ، جلوه می دهد.

2189. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از همراهی با احمق بپرهیز ؛ زیرا که او به قصد سود ، به تو ضرر می زند.

2190. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با کسی که آن قدر که تو برایش فضیلت قائلی برایت فضیلت قائل نیست ، همراهی نکن.

2191. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از یار بد بپرهیز ؛ زیرا تو به وسیله او شناخته می شوی.

2192. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تنهایی ، بهتر از هم نشین بد است. و هم نشین خوب ، بهتر از تنهایی است. و نیکو سخن گفتن ، بهتر از سکوت است. و سکوت ، بهتر از بد سخن گفتن است.

نماز

نماز

2193. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نخستین چیزی که به حسابش می رسند ، نماز است.

2194. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا ، کلید رحمت ؛ وضو کلید نماز ؛ و نماز کلید بهشت است.

2195. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نماز نور مؤمن است.

2196. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نماز ، ستون دین است.

2197. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نماز ، معیار سنجش (اعمال) است پس ، هر که آن را کامل کند ، پاداش کامل دریابد.

2198. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نماز ، نزدیک کننده هر پرهیزکاری (به خدا) است.

حقیقت نماز

2199. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را نمازش از فحشا و منکر بازندارد ، نماز ، او را از خداوند دورتر می نماید.

ارزش نماز

2200. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آدمیزاد ، کاری بهتر از نماز ، آشتی میان کسان و اخلاق نیکو ، ندارد.

2201. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جایگاه نماز نسبت به دین مانند موقعیت سر نسبت به بدن است.

فضیلت نماز با مسواک

2202. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نمازی پس از مسواک زدن از هفتاد نماز بدون مسواک بهتر است.

2203. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو رکعت نماز با مسواک از هفتاد رکعت نماز بدون مسواک ، بهتر است ؛ یک دعای پنهانی از هفتاد دعای آشکار ، بهتر است ؛ و یک صدقه پنهان از هفتاد صدقه آشکار ، بهتر است.

فضیلت نماز مستحبی پنهانی

2204. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک نماز مستحبی مرد که از دیده مردم پنهان باشد بیست و پنج برابر نماز او در پیش چشمان مردم است.

فضیلت نماز ایستاده

2205. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (ثواب) نماز نشسته ، نصف نماز ایستاده است (گفتنی است که : در نمازهای نافله ، دو رکعت نشسته ، یک رکعت ایستاده محسوب می گردد).

آثار نماز

2206. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، فرشته ای دارد که هنگام هر نمازی فریاد می زند : ای فرزندان آدم! برخیزید و به وسیله نماز ، آتش هایی را که برای خودتان شعله ور ساخته اید ، خاموش نمایید.

انتظار کشیدن نماز

2207. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : بنده مادامی که در انتظار نماز است ، پیوسته در (حال) نماز است.

چنان با ورع و ترس نماز بخوان

2208. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چنان با ورع و ترس نماز بگزار که گویا خدا را می بینی ؛ اگر او را نمی بینی ، او تو را می بیند و از آنچه در دستان مردم است مایوس باش تا بی نیاز شوی. و از چیزی که عذرخواهی در پی دارد ، بپرهیز.

کسانی که نمازشان پذیرفته نمی شود

2209. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو کسند که نمازشان از سرشان بالاتر نمی رود ؛ بنده ای که از مولایش گریخته باشد تا هنگامی که بازگردد و زنی که شوهرش را نافرمانی کرده باشد تا هنگامی که بازگردد (و فرمان برد).

2210. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نماز سه کس از گوشهایشان بالاتر نمی رود : غلام فراری تا زمانی که بازگردد ؛ زنی که شب را بخوابد در حالی که شوهرش از او ناراضی باشد ؛ و پیشوای قومی که آنان از او متنفر باشند.

2211. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه کسند که نمازشان قبول نمی شود و کار نیکشان را به آسمان نبرند : غلام فراری تا زمانی که به پیش صاحبانش برگردد ؛ زنی که شوهرش بر او خشم کند تا زمانی که از او خشنود گردد ؛ و خمار و مست تا زمانی که به هوش آید.

2212. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا! شب زنده دار (نمازگزاری) که از نمازش ، فقط بیداری نصیبش گشته است. و چه بسا! روزه داری که از روزه ، فقط گرسنگی و تشنگی نصیبش شده است.

منزلت نمازگزار

2213. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نمازگزار همواره درگاه خداوند را می کوبد و هر که پیوسته دری را بکوبد ، سرانجام به روی او باز می گردد.

بی نماز و کفر

2214. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرز بین بنده (بندگی) و کفر ، ترک نماز است.

2215. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میان بنده و شرک ، مانعی جز نماز نیست ، پس هر گاه نماز را ترک نمود ، مشرک می گردد.

ارزش نماز زن در خانه

2216. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : نماز زن در تنهایی ، بیست و پنج درجه بر نماز جماعت او برتری دارد.

2217. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نمازی که زن در تاریک ترین اطاقش می خواند در پیشگاه خداوند محبوب ترین نماز اوست.

آثار نماز شب

2218. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به آنان که در تاریکی شب به سوی مساجد می روند ، مژده روشنایی کامل روز قیامت را بده.

2219. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که نماز شبانه اش بسیار باشد ، چهره اش در روز زیبا شود.

آنچه امام جماعت باید رعایت کند

2220. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما (در نماز) امام جماعت شد باید آن را سبک به جا آورد ؛ زیرا در بین نمازگزاران ، کوچک و بزرگ و ناتوان و بیمار و حاجت مند هست و هر گاه کسی به تنهایی برای خود نماز می گزارد ، هر چه می خواهد آن را طول دهد.

نماز جمعه

2221. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آمدن به نماز جمعه بر هر بالغی واجب است.

صلح

اهمیت آشتی دادن مردم

2222. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا ترس باشید و در میان همدیگر به اصلاح بپردازید.

2223. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شایسته ترین مردم ، کسی است که بیشتر به صلاح مردم کار کند.

2224. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه ، آشتی میان مردم است.

2225. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا شما را از چیزی بهتر از روزه و نماز و صدقه باخبر سازم؟ آن ، اصلاح و آشتی میان مردم است ؛ زیرا افساد و برهم زدن میان مردم ، مایه هلاکت است.

2226. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آدمیزاد ، کاری بهتر از نماز ، آشتی میان کسان ، و اخلاق نیکو ندارد.

جایز بودن دروغ در اصلاح

2227. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : میان مردم آشتی بده هر چند با دروغ باشد.

صلح نامشروع

2228. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر نوع صلح و آرامشی میان مسلمانان رواست ، مگر آن صلحی که حرامی را حلال یا حلالی را حرام نماید.

خاموشی

فضیلت خاموشی

2229. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نخستین مرحله عبادت ، خاموشی است.

2230. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خاموشی از دیکته کردن شر ، بهتر است.

2231. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خاموشی ، خردمندی است ولی خاموشان کمند.

2232. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خاموشی ، رفیع ترین عبادتها است.

2233. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خاموشی ، زینت دنیا و پوشش نادان است.

2234. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خاموشی ، سرور خُلق ها است و هر که شوخی کند ، او را سبک شمارند.

2235. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تنهایی ، بهتر از هم نشین بد است. و هم نشین خوب ، بهتر از تنهایی است.

و نیکو سخن گفتن ، بهتر از سکوت است و سکوت ، بهتر از بد سخن گفتن است.

تشویق به سکوت

2236. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش اخلاقی و خاموشیِ طولانی پیشه کن ؛ زیرا سوگند به خدایی که جانم به دست اوست ، خلایق به مانند آن دو ، زینت نمی یابند.

فواید سکوت

2237. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند بنده ای را که سخن نیکو بگوید تا بهره مند گردد یا از بدگویی ساکت باشد تا سالم بماند.

2238. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که سکوت اختیار کرد ، نجات یافت.

روزه

روزه

2239. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزه ، سپر عذاب الهی است.

2240. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : روزه ، نصف شکیبایی است.

2241. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزه ، سپر است مادامی که بوسیله دروغ و غیبت ، پاره نگردد.

2242. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که پیوسته روزه دار باشد ، نه روزه داشته و نه افطار کرده است.

آداب روزه داری

2243. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج کار (گناه) روزه و وضو را باطل می کند : دروغ ، غیبت ، سخن چینی ، نگاه شهوت آلود و قسم دروغ.

2244. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزه دار ، از صبح تا شب در عبادت است مادامی که غیبت نکند. وقتی که غیبت کرد ، روزه اش پاره می شود.

2245. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزه سپری در برابر آتش جهنم است ؛ هر که روزه دار باشد ، آن روز نادانی نمی کند و اگر کسی او را به بند کشد و بر او نادانی کند ، نباید به او ناسزا و بدگویی کند بلکه باید بگوید : من روزه دارم.

تشویق به روزه داری

2246. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزه بگیرید تا تندرست شوید.

فضیلت روزه در زمستان و گرما

2247. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزه در زمستان ، سودگوار است.

روزه گرفتن زکات بدنهاست

2248. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزه داری ، نصف شکیبایی است. و هر چیزی زکاتی دارد و زکات تن ، روزه است.

کسی که روزه اش ارزش ندارد

2249. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا! شب زنده دار (نمازگزاری) که از نمازش ، فقط بیداری نصیبش گشته ، و چه بسا! روزه داری که از روزه ، فقط گرسنگی و تشنگی نصیبش شده است.

فضیلت روزه دار

2250. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : روزه برای من است و من پاداش آن را می دهم (یا من پاداش آن هستم). برای روزه دار دو شادی است ؛ آن گاه که افطار کند ، خوشحال می شود و آن گاه که با خدای تعالی دیدار کند و خدا پاداشش دهد نیز خوشحال می گردد.

2251. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سکوت روزه دار تسبیح ، خوابش عبادت ، دعایش مستجاب و عملش دو برابر است.

2252. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعای روزه دار ، رد نمی شود.

2253. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خواب روزه دار ، عبادت ؛ سکوتش ، تسبیح ؛ عملش ، دو چندان ؛ دعایش ، مستجاب ؛ و گناهش ، آمرزیده است.

ارزش کسی که روزه داری را افطار می دهد

2254. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که روزه داری را افطار دهد ، مثل پاداش او را دارد.

شکار

شکار

2255. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که صید را جستجو کند ، آن را به دام آرد.

گمشده

گمشده

2256. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که گمشده ای را پناه دهد ، مادامی که وجود او را اعلام نکرده گمراه است.

ملالت

پرهیز از افسردگی

2257. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از دو خصلت برحذر باش : افسردگی و تنبلی ؛ اگر افسرده و دلتنگ شدی ، حق را تحمل نمی کنی و اگر تنبلی کردی ، حق را ادا نمی کنی.

خنده

انواع خنده

2258. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خنده دو قسم است : خنده ای که خداوند آن را دوست دارد و خنده ای که خداوند آن را دشمن دارد. اما خنده ای که خداوند آن را دوست دارد ، لبخندی است که مرد در اثر شوق دیدار به روی برادرش می زند و اما خنده ای که خدای تعالی آن را دشمن دارد ، این که مرد برای خندیدن یا خنداندن ، سخن ناروا و باطلی بگوید که به سبب آن ، هفتاد پاییز در جهنم سرنگون گردد.

نکوهش خندیدن زیاد

2259. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خنده بسیار ، دل را می میراند.

2260. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بسیار خنده نکن ؛ زیرا خنده بسیار ، دل را می میراند.

ضرر

2261. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ملعون است کسی که به مؤمنی زیان رساند یا با او حیله ورزد.

2262. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که زیان رساند ، خداوند بدو زیان رساند. و هر که سخت گیری کند ، خداوند بر او سخت گیرد.

ناتوان

2263. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره ناتوانان ، مرا یاری دهید ؛ زیرا در سایه آنان به روزی رسیده و نصرت می یابید.

2264. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شما را به زیر دستانتان سفارش می کنم شما را به زیر دستانتان سفارش می کنم ، پس از غذای خود به آنها بخورانید و از نوع لباسهای خود به آنها بپوشانید و اگر مرتکب خطایی شدند که نمی خواهید آن ها را ببخشید ، آنان را بفروشید ولی عذابشان نکنید.

2265. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بردگان شما ، برادران شمایند پس با آنها نیکی کنید ؛ در کارهای سخت خود از آنان کمک بگیرید و آنان را در کارهای سختشان یاری کنید.

2266. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره رفتار با بندگان (بردگان) خود ، از خدا بترسید ؛ ظاهرشان را بپوشانید ، شکمشان را سیر کنید و با آنها به ملایمت سخن بگویید.

2267. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره کسی که جز خدا یاوری ندارد ، از خدا بترسید.

2268. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (روز قیامت) خدای تعالی از هر کس درباره زیر دستانش و حتی درباره اهل خانه اش می پرسد که آیا از آنان خوب مراقبت نموده ، یا ضایعشان ساخته است؟

گمراهی

گمراهی

2269. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به گمراه جز گمراه ، عشق نمی ورزد.

نکوهش گمراه کنندگان

2270. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کسی ، (مردم را) به سوی گمراهی بخواند و از او پیروی کنند ، نظیر گناهان پیروان خود را بر دوش می کشد بدون آن که از گناهان آن ها چیزی کاسته شود. و هر کسی (مردم را) به راه هدایت دعوت نماید ، نظیر پاداش پیروان خود را در می یابد بدون آن که از پاداش آنان چیزی کاسته شود.

2271. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به (راه) هدایتی دعوت نماید ، پاداشی همانند پاداش کسانی را داراست که از آن پیروی نموده و این ، چیزی از پاداش آنان نمی کاهد. و هر که به (راه) ضلالتی دعوت کند ، گناه او همانند گناهان کسانی است که از آن پیروی نموده و این ، چیزی از گناهان آنان نمی کاهد.

موجبات گمراهی

2272. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ قومی پس از هدایت گمراه نگردد مگر این که جدل داده شوند.

غرامت

غرامت و تاوان

2273. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس هر آنچه در دست گرفت ضامن است تا آن را (به صاحبش) ادا کند.

میهمانی

نکوهش خانه ای که مهمان در آن نمی رود

2274. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بدند مردمانی که مهمان به خانه نمی آورند.

آثار مهمانی کردن

2275. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه میهمان وارد قوم می گردد ، روزی خود را به همراه می آورد و آن گاه که می رود ، گناهان قوم را نیز می برد.

2276. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مهمان ، روزی خویش را می آورد و گناهان قوم را می برد ؛ گناهان آنان را محو می کند.

آداب مهمانی کردن

2277. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدرقه مهمان تا درب منزل ، مستحب است.

2278. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مهمانی ، سه روز است و مازاد بر آن ، صدقه محسوب می شود. و بر مهمان لازم است که بعد از سه روز جایش را عوض کند.

2279. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در خوردن ، با مهمان همراهی کن ؛ زیرا مهمان شرم دارد که تنها بخورد.

به زحمت انداختن خود برای میهمان

2280. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای مهمان ، بر خود (و خانواده) سخت نگیرید.

2281. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نباید کسی خارج از حد توان ، برای مهمان ، خود را به زحمت اندازد.

نکوهش بکار گیری مهمان

2282. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بکارگیری مهمان ، نشانه سبکی (و بی مغزی) مرد (خانه) است.

آداب مهمان

2283. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مهمان قومی شد ، بدون اجازه آنان روزه مستحبی نگیرد.

پذیرش دعوت

2284. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه شما را (به جایی ، و یا برای تناول چیزی) دعوت کردند ، بپذیرید.

2285. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعوت کننده را اجابت نمایید ، هدیه را برنگردانید و مسلمانان را نزنید.

2286. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه دو نفر هم زمان تو را دعوت نمودند ، دعوت آن را که خانه اش نزدیک تر است بپذیر ؛ چون در همسایگی مقدم است. اما اگر یکی پیش تر دعوت کرد ، دعوت او را بپذیر.

2287. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر پاچه (گوسفندی) به من هدیه شود ، می پذیرم. و اگر برای (خوردن) آن دعوت شوم ، اجابت می کنم.

نکوهش کسی که بی دعوت به مهمانی می رود

2288. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بی دعوت به سوی غذایی برود ، (مانند) دزد وارد می شود و با سرزش بیرون می رود.

بدترین غذاها

2289. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بد است غذای عروسی ؛ ثروتمندان آن را می خورند ولی فقیران محروم می مانند.

2290. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین غذاها ، غذای ولیمه است ؛ (در صورتی) که هر که بخواهد ، بدو ندهند و هر که امتناع کند ، او را دعوت نمایند.

2291. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین غذاها ، غذای ولیمه است ؛ (در صورتی) که سیران را بدان دعوت کنند ولی گرسنگان را از آن بازدارند.

فرمانبری

فرمانبری

2292. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ گناهی همانند قطع رحم ، خیانت و دروغ شایسته تعجیل خدای تعالی بر کیفر آن در دنیا نیست با این که در آخرت نیز کیفر دارد. و پاداش عبادت صله رحم زودتر می رسد حتی خاندان بدکار ، اگر صله رحم نمایند دارایی شان رشد کرده ، تعدادشان بیشتر می گردد.

تشویق به اطاعت پذیری

2293. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به گوش بودن و اطاعت پذیری در چیزهایی که دوست دارد یا مکروه دارد ، شایسته مرد مسلمان است مادامی که به انجام گناه مامور نشود. اما هر گاه به کار گناهی فرمان یافت ، آنجا دیگر نه جای گوش دادن است و نه اطاعت پذیری.

طاعت و بندگی فقط در کارهای نیک است

2294. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در معصیت الهی ، برای کسی طاعتی نیست بلکه طاعت (و بندگی) فقط در کار نیک است.

2295. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای هیچ مخلوقی در معصیت خالق ، طاعتی نیست.

فرمانبری خدا و آثار آن

2296. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای فرزند آدم! پروردگار خویش را اطاعت کن تا عاقلت نامند و از او سرپیچی نکن وگرنه ، نادانت خوانند.

2297. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده ای که از پدر ، مادر و پروردگارش اطاعت نماید ، جایگاهش در بالاترین درجات بهشت است.

عابدترین مردم

2298. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : واجبات خدای تعالی را انجام بده تا عابدترین مردم باشی ، و از محرمات خدا دوری کن تا پارساترین مردم باشی و به سهمی که خدا برایت تقدیر نموده ، راضی باش تا بی نیازترین مردم باشی.

کاری که سریع تر از هر چیز ثواب داده می شود

2299. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ثواب صله رحم زودتر از هر عبادتی داده می شود.

پزشکی

پزشک واقعی

2300. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : طبیب (حقیقی) خداست و شاید چیزهایی برای تو مفید باشد که همانا برای دیگری مضر است.

زیتون

2301. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیتون بخورید و با زیتون ، روغن مالی نمایید ؛ زیرا زیتون از درختی مبارک است.

آثار مویز

2302. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : مویز بخورید ؛ زیرا صفرا را غلیظ می کند ؛ بلغم را از بین می برد ؛ عصب را قوی می کند ؛ کندذهنی را برطرف می نماید ؛ اخلاق را نیکو می کند ؛ نفس را پاکیزه می گرداند ؛ و غم و غصه را می زداید.

غذا

محبوب ترین غذا

2303. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبوب ترین غذا نزد خدا ، آن است که دست های زیادی در آن وارد شود.

بهترین غذاها

2304. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشمزه ترین غذاهای شما آن است که با آتش پخته شود.

2305. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکه ، غذای مطبوعی است.

طلاق

طلاق

2306. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نفرت انگیزترین کار حلال نزد خدا ، طلاق است.

2307. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر زنی ، بدون دلیل از شوهرش درخواست طلاق نماید ، بوی بهشت بر او حرام است.

2308. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین حلال ، نزد خداوند ، طلاق است.

نکوهش طلاق

2309. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ازدواج کنید و طلاق ندهید ؛ زیرا خداوند مردان بسیار زن گیر ، و زنان بسیار شوهرکن را دوست ندارد.

2310. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ازدواج کنید و طلاق ندهید ؛ زیرا عرش از وقوع طلاق می لرزد.

2311. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زنان را جز از روی بدگمانی طلاق ندهید ؛ زیرا خداوند مردان بسیار زن گیر و زنان بسیار شوهرکن را دوست ندارد.

2312. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند چیزی که نزد خودش بدتر از طلاق باشد حلال نکرده است.

طمع

پرهیز از طمع

2313. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از طمع بپرهیزید ؛ زیرا طمع ، فقر آماده است.

2314. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از آنچه در دست مردم است مایوس باش ، و از طمع بپرهیز که خود ، فقر نقد و حاضر است.

نکوهش طمع

2315. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : طمعکار ، از همه مردم فقیرتر است.

2316. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کدام از شما به دنبال طمعی باشد ، باید درنگ کند.

پیامدهای طمع

2317. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : طمع ، سنگ لغزانی است که گامهای دانشمندان بر آن استوار نمی ماند.

2318. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : طمع ، حکمت را از دل های دانشمندان می زداید.

پاکی

تشویق به طهارت و پاکی

2319. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بول بپرهیزید ؛ زیرا بیشتر عذاب قبر از آن ناشی می شود.

عطر

عطر

2320. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی خوشبو است و بوی خوش را دوست دارد ، پاکیزه است و پاکیزگی را دوست دارد ، بزرگوار است و بزرگواری را دوست دارد ، بخشنده است و بخشندگی را دوست دارد. بنابراین ، آستانه خانه هایتان را پاکیزه نگهدارید تا به یهودیان شباهت نداشته باشید.

بهترین عطرها

2321. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین بوی خوش ، بوی مشک است.

بهترین عطرها برای مردان و زنان

2322. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین عطر مردان ، آن است که بویش آشکار و رنگش نهان باشد ولی بهترین عطر زنان ، آن است که رنگش آشکار و بویش نهان باشد.

ناخن

ترغیب به کوتاه کردن ناخن ها

2323. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : ریش خود را شانه کنید و ناخن هایتان را کوتاه نمایید ؛ زیرا شیطان میان گوشت و ناخن روان می گردد.

ستمگری

ستمگری

2324. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت خدای تعالی کسانی را که در دنیا مردم را عذاب کرده اند ، عذاب می نماید.

2325. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، ستم ، مایه تاریکی هایی است.

پرهیز از ستمگری

2326. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ای مردم! از خدا بترسید. به خدا سوگند که هیچ مؤمنی به مؤمن دیگر ستم نمی کند جز این که روز قیامت ، خدای تعالی از او انتقام می گیرد.

آثار ظلم

2327. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از ستمگری بپرهیزید ؛ زیرا که در قیامت سیه روزی باعث تاریکی هایی است.

2328. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم و غضب خدا بر کسی که ظلم کند بر آن که یاوری جز خدا ندارد بسیار شدید است.

2329. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ستمگران و یاورانشان همگی در آتش جهنمند.

بزرگ ترین ستم

2330. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگ ترین ستم ، تصرف مردی در ذراعی از زمین برادر دینی است که روز قیامت ریگ های آن بر گردن او آویخته می شود.

انواع ستم

2331. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ظلم سه قسم است : ظلمی که خداوند آن را نمی بخشد ؛ ظلمی که خداوند آن را می بخشد ؛ و ظلمی که خداوند آن را رها نمی کند. اما ظلمی که خداوند آن را نمی بخشد ، شرک است ؛ خداوند می فرماید : همانا ظلم ، شرک بزرگی است. اما ظلمی که خداوند آن را می بخشد ، ظلم بندگان بر خویشتن است که میان خود و پروردگارشان صورت می گیرد و اما ظلمی که خداوند آن را رها نمی کند ، ظلم بندگان بر یکدیگر است.

ستم به خویشتن

2332. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که (در کار خیر) سبقت می گیرد و آن که میانه روی می نماید ، هر دو بدون حساب به بهشت وارد می شوند ولی آن که به خویشتن ستم نموده ، به آسانی حساب رسی گردیده سپس به بهشت می رود.

ترغیب به انتقام گرفتن از ستمگر

2333. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه مردم ، وقتی ستمکار را دیدند مچ او را نگرفتند ، باید منتظر عذاب همگانی خدا باشند.

انتقام گرفتن از ظالم روز قیامت

2334. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بنده ای در دنیا بر مردی ستمی روا دارد و آن مرد خودش نتواند او را تقاص نماید ، خدای تعالی روز قیامت تقاص او را می گیرد.

2335. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از روی ستم مملوک (برده) خویش را بزند ، روز قیامت تقاص می گردد.

2336. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از روی ستم تازیانه ای بزند ، روز قیامت تقاص می گردد.

پرهیز از کمک به ستمگر

2337. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ستمگران و یارانشان اهل جهنمند.

2338. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که با ستمگری همراهی کند ، مجرم است.

2339. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ستمگری را یاری دهد ، خداوند ستمگر را بر او مسلط نماید.

2340. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به وسیله ستم ، بر خصومتی یاری رساند ، پیوسته مورد خشم خداوند است تا دست بردارد.

2341. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ستمگری را یاری کند تا به وسیله باطلش حقی را پایمال نماید ، هر آینه ذمه خداوند و رسولش از او بری است.

پرهیز از دعای ستمدیده

2342. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از دعای مظلوم بترس ؛ زیرا او حقش را از خدا طلب می نماید و خدا نیز از حق هیچ حق داری دریغ نمی کند.

2343. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از دعای مظلوم بترسید ؛ زیرا دعای او بر فراز ابرها حمل می گردد در حالی که خداوند متعال ، خطاب می فرماید : سوگند به عزت و جلالم که هر آینه تو را هر چند بعد از مدتی ، یاری خواهم رساند.

2344. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از نفرین مظلوم بترسید ؛ زیرا همانند شعله آتش به سوی آسمان زبانه می کشد.

2345. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از نفرین مظلوم بترسید هر چند کافر باشد ؛ زیرا مانعی از اجابت آن نیست.

2346. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مراقب نفرین های مظلوم باشید ؛ چونکه بین نفرینهای او و خدا مانعی نیست (و زود به اجابت می رسد).

تشویق به یاری کردن مظلوم

2347. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگاه کسی در ملا عام مورد ستم قرار گرفت ، او را یاری کن و قوم را از ستم او باز دار و آنان را ترک گو.

2348. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بر ستمگر خویش نفرین کند ، یاری می گردد.

جایگاه ستمدیدگان در روز قیامت

2349. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ستمدیدگان (دنیا) روز قیامت ، رستگاران هستند.

گمان

گمان

2350. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه گرفتار حسد شدید ، تعدی نکنید و هر گاه گمان بردید ، آن را حقیقت ندانید و هر گاه چیزی را وزن کردید ، زیادی بدهید.

خوش گمانی

2351. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش گمانی از نیکی عبادت است.

نقش گمان در خیر و شر

2352. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : من با بنده ام به همان گمانی که نسبت به من دارد رفتار می نمایم ؛ اگر گمان نیک دارد ، به نیکی و اگر گمان بد دارد ، به بدی رفتار می کنم.

ارزش خوش بینی به خداوند

2353. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش گمانی به خدا از خوب عبادت کردن او به حساب می آید.

بد گمانی

2354. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (حضرت) عیسی بن مریم مردی را دید که دزدی می کند. بدو فرمود : آیا دزدی کردی؟ عرض کرد : هرگز! قسم به خدایی که جز او معبودی نیست. حضرت فرمود : به خدا ایمان دارم ، (احیاناً) چشم من خطا کرده است.

موارد جایز بودن سوء ظن

2355. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به وسیله بدگمانی از (آسیب) مردم در امان باشید.

ننگ

ننگ در روز قیامت

2356. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، ننگ چنان گریبانگیر انسان می گردد که او با این که از سختی عذاب خبر دارد ولی باز می گوید : پروردگارا! اگر مرا به جهنم بفرستی ، بهتر از این است که با این وضع رهایم سازی.

عافیت

عافیت

2357. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : امنیت و سلامتی ، دو نعمتی است که بسیاری از مردم در آن مغبونند.

تشویق به طلب نمودن عافیت از خدا

2358. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بعد از کلمه اخلاص (لااله الا اللَّه) ، چیزی مانند عافیت داده نشده اید ، بنابراین ، از خداوند ، عافیت طلب کنید.

نتیجه عافیت

2359. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از پروردگار خود ، عافیت و معاف بودن در دنیا و آخرت را طلب کن ؛ زیرا اگر عافیت در دنیا و آخرت را بدست آوری ، رستگار می گردی.

2360. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خدا بخشایش و عافیت بخواهید ؛ زیرا پس از مقام یقین ، به هیچ یک از شما چیزی بهتر از عافیت عطا نمی گردد.

عواملی که عافیت می آورد

2361. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که سلامتی خواهد ، باید مراقب گفتارش باشد ، از باطن خویش خبر ندهد ، عملش را نیکو سازد و آرزویش را کوتاه نماید.

2362. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عافیت و سلامتی را برای دیگران آرزو کن تا روزی تو گردد.

دعاهای پیامبر در درخواست عافیت

2363. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! تو جانم را آفریدی و تو آن را پس می گیری ، مرگ و زندگی آن برای توست ؛ اگر زنده اش داشتی ، حفظش کن و اگر به مرگ رساندی ، او را بیامرز. خدایا! من از تو عافیت خواستارم.

2364. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدایا! بدن ، گوش و چشم مرا عافیت و سلامتی عطا فرما. خدایا! من از کفر و فقر به تو پناه می برم. خدایا! من از عذاب قبر به تو پناه می برم ، ای که معبودی جز تو نیست.

عاقبت

عاقبت

2365. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بعضی از شما تا یک ذراعی بهشت ، کار بهشتیان را انجام می دهد ولی عاقبت ، سرنوشت بر او چیره گشته ، به کار جهنمیان مشغول می شود که در نتیجه ، به جهنم وارد می گردد. و (بر عکس) برخی از شما تا یک ذراعی جهنم ، به کار جهنمیان سرگرم است ولی سرانجام ، سرنوشت بر او پیروز گشته ، به کار بهشتیان مشغول می شود و در نتیجه ، به بهشت داخل می شود.

2366. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرد یا زنی ، شصت سال خداوند را اطاعت می کند ، ولی وقتی مرگش فرا می رسد ، در وصیت ، (عدالت را رعایت نمی کند و) ضرر می رساند ، در نتیجه ، (آخر عمر) جهنم بر او واجب می گردد.

2367. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) شخصی در نظر مردم به کار بهشتیان مشغول است در حالی که او از جهنمیان می باشد. و (گاهی) شخصی در نظر مردم به کار جهنمیان مشغول است در

حالی که او از بهشتیان می باشد.

2368. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برخی مدت طولانی را به کار بهشتیان مشغولند اما در پایان ، کارشان به کار جهنمیان ختم می گردد. و برخی نیز مدت طولانی را به کار جهنمیان مشغولند اما عاقبت ، کارشان به کار بهشتیان پایان می پذیرد.

عبادت

معنای عبادت

2369. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدتر از نادانی ، فقری نیست ؛ سودمندتر از عقل ، سرمایه ای نیست ؛ وحشتناک تر از خودپسندی ، تنهایی (و غربتی) نیست ؛ شرفی مانند خوش اخلاقی نیست ؛ و عبادتی مانند تفکر نیست.

تشویق به عبادت کردن

2370. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی می فرماید : ای فرزند آدم! در عبادت من کوشش کن تا سینه ات را از بی نیازی پُر کنم و فقرت را برطرف سازم وگرنه ، تو را سخت به دنیا مشغول ساخته ، نیازمندی ات را برطرف نمی نمایم.

عابدترین مردم

2371. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گناهان و کارهای حرام دوری کن تا عابدتر از دیگران باشی و به قسمت الهی خوشنود باش تا ثروتمندتر از دیگران گردی.

بهترین عبادتها

2372. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا را چنان بندگی کن که گویا او را می بینی ؛ زیرا اگر تو او را نمی بینی ، او تو را می بیند.

2373. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بزرگترین پاداش ، برای عبادت پنهانی است.

2374. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انتظار فرج ، بهترین عبادت است.

2375. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین عبادت ها ، پنهان ترین آنهاست.

2376. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : بهترین چیزی که بنده با آن مرا عبادت می نماید ، خیرخواهی برای من است.

2377. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به واسطه چیزی بهتر از (پرداختن به) دین شناسی ، عبادت نشده است.

2378. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خوبی عبادت مرد ، خوش گمانی اوست.

راحت ترین عبادت

2379. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا شما از راحت ترین عبادت که (انجام آن) برای بدن آسان تر است ، آگاه سازم؟ (یکی) خاموشی و (دیگری) خوش اخلاقی است.

پرهیز از عابد نادان

2380. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا! عابدی که نادان است و چه بسا! دانایی که بدکار است. بنابراین ، از عابدان نادان و دانایان بدکار ، برحذر باشید.

فضیلت عبادت کنندگان

2381. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن گاه که دانشمند و عابد بر پل صراط اجتماع می کنند ، به عابد خطاب می رسد : به بهشت در آی و از ثمره عبادت خویش بهره مند شو. ولی به دانشمند خطاب می رسد : اینجا بایست و هر که را دوست داری شفاعت کن ؛ زیرا شفاعت تو درباره هر کسی پذیرفته است. آن گاه خود او در جایگاه پیامبران می ایستد.

حکایت عابد بی دانش

2382. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عابد بی دانش ، مانند الاغ آسیاست.

بنده

بنده

2383. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زمین ، زمین خداست و بندگان ، بندگان خدا ، هر کس زمین مرده ای را آباد نماید ، آن زمین متعلق به اوست.

محبوب ترین بندگان

2384. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبوب ترین بندگان نزد خدا ، پرهیزکاران گمنامند.

منفورترین مردم نزد خدا

2385. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدترین بندگان نزد خدا ، بنده ای است که لباس ظاهرش زیباتر از کردارش باشد ؛ یعنی لباس پیامبران بر تن کند ولی مانند ستمگران رفتار نماید.

عبرت گرفتن

عوامل عبرت آموز

2386. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به قبرها (با اندیشه) نگاه کن و از (آمدن روز) رستاخیز عبرت بگیر.

2387. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی چیزی را که از (شکم) آدمیزاد بیرون می آید ، عبرت دنیا قرار داده است.

خود پسندی

پیامدهای عجب

2388. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خودپسندی ، عبادت هفتاد سال را نابود می کند.

نکوهش عجب

2389. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر خودپسندی ، مرد بود ، هر آینه مرد بدی بود.

2390. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدتر از نادانی ، فقری نیست ؛ سودمندتر از عقل ، سرمایه ای نیست ؛ وحشتناک تر از خودپسندی ، تنهایی (و غربتی) نیست ؛ شرفی مانند خوش اخلاقی ، و عبادتی مانند تفکر نیست.

شگفتی

از کار هیچ کس شگفت زده نشوید

2391. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از کار (نیک) هیچ کس شگفت زده نشوید تا این که ببینید عاقبتش چه می شود.

ناتوانی

ناتوان ترین مردم

2392. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ناتوان ترین مردم کسی است که در کار دنیا عاجز باشد و خسیس ترین مردم کسی است که در ادای سلام بخل ورزد.

2393. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخیل ترین مردم کسی است که در سلام دادن بخیلی کند. و ناتوان ترین مردم کسی است که از دعا کردن عاجز باشد.

ناتوان

2394. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زیرک کسی است که نفس خویش را کوچک شمارد و برای پس از مرگ کار کند ، ولی عاجز و ناتوان کسی است که پیرو هوای نفس خود باشد و آرزوهایی از خدا داشته باشد.

شتابزدگی

شتابزدگی

2395. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تانی و آرامش از ناحیه خداوند ، ولی عجله و شتاب ، وسوسه شیطان است.

2396. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حوصله و بردباری از (لطف) خداوند است ، ولی عجله و شتاب از (وساوس) شیطان است.

نتیجه عجله کردن

2397. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که تانّی کند ، به هدف یا نزدیک به آن می رسد. و هر که شتاب ورزد ، به خطا یا نزدیک به آن می رود.

شتاب نابجا

2398. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کاری که به کندی پیش می رود شما را وادار نکند که آن را با شتاب انجام دهید ؛ زیرا خداوند عزّوجلّ به خاطر عجله کسی ، عجله نمی کند.

اموری که سزاوار شتاب کردن است

2399. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز را نباید به تاخیر انداخت : نماز ، هنگامی که وقتش رسید ؛ (حمل) جنازه ، هنگامی که آماده شد ؛ و (شوهر دادن) بیوه ، هنگامی که همتایی یافت.

دشمنی

دشمنی

2400. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز ، اندکش هم زیاد است : نداری ، درد ، دشمنی و آتش جهنم.

خطرناک ترین دشمن تو

2401. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خطرناک ترین دشمن تو ، نفس توست که میان دو پهلوی توست.

2402. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : خطرناک ترین دشمن تو ، همسر و کنیز (نابابی) است که با تو همبستر می شود.

2403. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دشمن (اصلی) تو آن نیست که اگر او را بکشی ، برای تو نور باشد و اگر او تو را بکشد ، به بهشت می روی. ولیکن بدترین دشمن تو فرزند توست که از صلب تو بیرون آمده و نیز بدترین دشمن تو دارایی توست که در برگرفته ای.

عدالت

ارزش عدالت

2404. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک ساعت عدالت و دادگری از عبادت هفتاد سال بهتر است.

تشویق به عدالت

2405. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که نادانی را رها کند ؛ زیادی را ببخشد ؛ و به عدالت رفتار نماید.

عادل ترین مردم

2406. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عادل ترین مردم کسی است که آنچه برای خود می پسندد ، برای مردم نیز بپسندد و آنچه برای خود روا نمی دارد ، برای آنان نیز روا ندارد.

2407. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به خدا قسم بعد از من ، کسی که عادل تر از من بر شما باشد پیدا نخواهید کرد.

جایگاه عدالت پیشگان در روز قیامت

2408. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، عدالت پیشگان درگاه الهی ، جایگاهشان روی منبرهای نورانی و سمت راست خدای رحمان می باشد - که البته هر دو دست (سمت) خدا ، راست است - آنان که در داوری شان و نسبت به خاندان و زیردستانشان به عدالت رفتار می نمایند.

عذاب

عذاب

2409. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به آن که از همه جهنمیان عذابش آسان تر است می فرماید : اگر همه دنیا مال تو بود ، آن را فدای آزادی خود از این عذاب می کردی؟ عرض کرد : آری. خدا می فرماید : در حالی که تو در صلب (پشت) آدم بودی ، من آسان تر از این را از تو خواستم (و آن این بود) که چیزی را با من شریک نسازی ، اما تو دریغ نمودی.

کسانی که عذابشان روز قیامت شدیدتر است

2410. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت سخت ترین عذاب از آن عالمی است که خداوند او را از علمش بهره ای (از عمل) نرسانده است.

کسانی که خدا آنها را در روز قیامت عذاب می کند

2411. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت خدای تعالی کسانی را که در دنیا مردم را عذاب کرده اند ، عذاب می نماید.

2412. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی از بندگان خود جز سرکش مغروری را که از اطاعت فرمان خدا سرپیچی نموده و از گفتن کلمه «لااله الا اللَّه» امتناع می ورزد ؛ عذاب نمی کند.

کسانی که در روز قیامت عذابشان دردناکست

2413. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت خداوند با سه کس سخن نمی گوید و برایشان عذاب دردناکی است : پیر زناکار ، پادشاه دروغگو و فقیر متکبر.

عذاب امت اسلام در دنیا

2414. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند عذاب این امت را در دنیایشان قرار داده است.

2415. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عذاب این امت ، به دست خودشان در دنیا قرار داده شده است.

آبرو

تشویق به آبروداری

2416. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به وسیله اموالتان از آبرویتان دفاع نمایید.

2417. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به وسیله دارایی هایتان از آبروهایتان حفاظت کنید.

2418. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چیزی (از مال) که مرد به وسیله آن آبروی خویش را حفظ می نماید ، برایش صدقه نوشته می شود.

پاداش دفاع از حیثیت مسلمان

2419. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که زبانش را از آبروی مردم بازدارد ، روز قیامت خداوند لغزش های او را نادیده می گیرد.

2420. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در غیاب برادرش از آبروی وی دفاع نماید ، بر خداوند است که آتش جهنم را از او بازدارد.

2421. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از آبروی برادرش دفاع نماید ، خداوند آتش جهنم را از چهره اش بازدارد.

کسانی که پیش تو محترم نیستند

2422. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آبروی سه کس پیش تو محترم نیست : آن که آشکارا فسق می کند ؛ پیشوای ستمکار ؛ و بدعت گذار.

غیب گو

2423. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که پیش غیب گو و کاهن برود و گفتار او را تصدیق نماید ، هر آینه به دینی که بر محمدصلی الله علیه وآله نازل شده کافر گردیده است.

عزت

عزت جستن از غیر خدا

2424. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به وسیله بندگان عزت بجوید ، خداوند ذلیلش گرداند.

موجبات عزت

2425. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فرمان الهی را عزیز بدار تا خداوند تو را عزیز گرداند.

2426. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! خداوند به وسیله نادانی ، کسی را عزیز نمی گرداند. و هرگز! خداوند به وسیله خرد و بردباری کسی را خوار نمی سازد.

2427. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خواری و فروتنی برای حق ، از عزت طلبی به وسیله باطل ، به شوکت و عظمت نزدیک تر است.

گوشه گیری

ارزش گوشه گیری

2428. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مردم را شناخت ، قرین بلا شد ولی هر که مردم را نشناخت ، میان آنان آسوده زیست.

معاشرت

معیار در معاشرت کردن با مردم

2429. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پرهیزکار باش تا عابدترین مردم گردی ؛ قانع باش تا سپاس گزارترین مردم گردی ؛ آنچه را برای خود می پسندی برای مردم نیز بپسند تا مؤمن محسوب گردی ؛ با همسایه ات نیکویی کن تا مسلمان محسوب گردی ؛ و خنده کم کن ؛ زیرا خنده بسیار ، دل را می میراند.

نیک رفتاری

2430. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از جوانمردی است که برادر ساکت شود و به گفتار برادرش گوش دهد. و از جمله نیک رفتاری است که برادر برای برادرش که بند کفشش بریده ، توقف کند.

2431. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با مردم مطابق اخلاقشان اختلاط نمایید ولی در رفتارشان مخالفت کنید (اگر اخلاقشان بد بود ، یک جوری با آنها کنار بیایید اما اگر رفتارشان بد بود ، مخالف آنها عمل کنید).

2432. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا ترس باش ، و هیچ کار نیکی را کوچک مشمار ، هر چند خالی نمودن (آب) سطل در ظرف تشنه باشد و با برادر دینی ات با چهره گشاده دیدار کن.

2433. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر جا هستی ، خدا ترس باش ، و در پی گناه ، نیکی کن تا آن را محو کند و با مردم ، خوش اخلاق و نیکو رفتار باش.

2434. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خردمند نیست کسی که باملازم قهری خویش تا روزی که خداوند او را رهایی بخشد او را به نیکی رفتار ننماید.

عفت

عفت

2435. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عفت و پاک دامنی ، زینت زنان است.

تشویق به عفت

2436. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عورت خویش را جز از همسر و کنیزت بپوشان. پرسیدند : اگر قوم ، خویشاوند یکدیگر باشند؟ فرمود : اگر توانستی (بپوشانی) که دیگری آن را نبیند ، نباید ببیند. پرسیدند : اگر یکی از ما تنها باشد؟ فرمود : شرم و حیا از خداوند سزاوارتر از مردم است.

2437. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی نمایند ، و عفیف باشید تا زنان شما عفیف باشند.

2438. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاک دامن باشید تا زنانتان پاک دامن باشند ؛ به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند ؛ و هر کس از چیزی که از ناحیه او به برادر مسلمانش رسیده ، عذر به درگاه او آورد ولی برادر مسلمان ، عذر او را نپذیرد ، (روز قیامت) بر حوض من وارد نمی شود.

تشویق در پاکی خوراک

2439. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دارای چهار ویژگی هستی ، دیگر به نداری دنیا غم مخور : راستی در گفتار ، امانت داری ، اخلاق نیکو و پاکی در خوراک.

بخشودن

فضیلت بخشش

2440. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخشش ، شایسته ترین عملی است که انجام می شود.

2441. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر پیشوایی هنگام خشم ، عفو نماید ، روز قیامت خداوند او را می بخشد.

2442. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی بخشنده است و بخشش را دوست دارد.

تشویق به گذشت

2443. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گناهان همدیگر که مجازات دارند ، درگذرید. وگرنه ، اگر حدّی نزد من اثبات شود ، اجرای آن واجب می گردد.

2444. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همدیگر را ببخشید تا کینه هایتان از بین برود.

2445. پیامبر خداصلی الله علیه وآله هر گاه فرمان روایی یافتید نیکویی کنید و رعیت خود را عفو نمایید.

2446. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خطای دیگران بگذر ، ولی اگر خواستی مجازات کنی ، به اندازه خطا کیفر بده و مراقب صورت (خطاکار) باش.

2447. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مردی از پیشینیان را حساب رسی می نمایند و (در پرونده اعمالش) کار نیکی نمی یابند جز این که او مرد توانگری بوده و پیوسته با مردم اختلاط داشته و به غلامانش دستور می داده که نسبت به درماندگان و تنگدستان گذشت نمایند. آن گاه خداوند عزّوجلّ به فرشتگان می فرماید : ما دراین باره (گذشت) شایسته تر از او هستیم ، پس شما نیز از او بگذرید.

تشویق به گذشت هنگام قدرت

2448. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که بر مجازات کردن تواناتر است ، به عفو کردن سزاوارتر است.

2449. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به هنگام قدرت ببخشد ، خداوند روز سختی او را می بخشد.

نتیجه بخشودن

2450. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مهربانی کنید تا مورد رحمت قرار گیرید و گذشت کنید تا آمرزیده شوید.

2451. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فروتنی ، مقام بنده را بالا می برد پس فروتنی نمایید تا خداوند بر مقامتان بیفزاید. و گذشت ، عزت بنده را زیاد می کند پس گذشت کنید تا خداوند شما را عزیز گرداند. و صدقه ، مایه افزایش دارایی است پس صدقه دهید تا خداوند دارایی شما را فزونی بخشد.

2452. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر حقانیت سه چیز علم دارم : هر که از ستم کسی گذشت کند ، خدای تعالی به سبب آن ، عزت او را زیاد می کند ؛ هر که به جهت افزون طلبی ، درِ گدایی را به روی خود بگشاید ، خدای تعالی به سبب آن ، بر فقر او می افزاید ؛ و هر که به خاطر خدا ، درِ صدقه را به روی خود بگشاید ، خداوند دارایی او را بیشتر می نماید.

2453. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر (درستی) سه چیز قسم می خورم : هرگز مالی با صدقه دادن ، کاهش نمی یابد ، پس صدقه بدهید ؛ هر که از ستمی که بر او شده گذشت نماید ، خدای تعالی بر عزت او می افزاید ؛ و هر که درِ گدایی از مردم را به روی خود بگشاید

، خداوند دری از فقر را به روی او می گشاید.

2454. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صدقه از دارایی نمی کاهد. خداوند عزت بنده بخشنده را افزون می کند. و هر که به خاطر خدا فروتنی کند ، خداوند مقامش را بالا می برد.

2455. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بیامرزد ، خداوند او را می آمرزد و هر که عفو کند ، خداوند او را عفو می کند.

بخشایش خدا

2456. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزهای دوشنبه و پنج شنبه ، اعمال را بر خدای تعالی عرضه می نمایند و خداوند همه را می بخشد مگر گناه ستیزه جویان و قطع کننده رحم.

2457. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخشش خداوند از گناهان تو بزرگ تر است.

2458. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی فرمود : عفو من گرامی تر و بزرگ تر از آن است که در دنیا (گناه) بنده مسلمانی را بپوشانم ، سپس او را رسوا سازم ، در حالی که من پیوسته بنده ام را می بخشم هر وقت که آمرزش بطلبد.

بخشش خدا در دنیا

2459. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخشش خداوند نسبت به بنده در دنیا ، پوشاندن گناهان اوست.

گذشت های بجا

2460. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گناه سخاوتمند صرف نظر کنید ؛ زیرا هر گاه او بلغزد ، خداوند دستش را می گیرد.

2461. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از کیفر جوانمردان صرف نظر کنید مادامی که مجازاتشان حدّی از حدود الهی نباشد.

2462. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گناه سخاوتمند ، لغزش دانشمند ، و سطوت (و سخت گیری) پادشاه عادل بگذرید ؛ زیرا هرگاه آنان بلغزند ، خدای تعالی دستشان را می گیرد.

2463. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از لغزش های جوانمردان بگذرید ؛ زیرا قسم به کسی که جانم در اختیار اوست ، هرگاه یکی از آنان بلغزد ، دستش در دست خدا خواهد بود.

2464. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از لغزش شخص سخاوتمند بگذرید ؛ زیرا هر دم بلغزد ، خدا دست او را می گیرد.

خرد

معنی خرد

2465. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عقلی مانند تدبیر ، تقوایی مانند خویشتن داری و شرفی مانند خوش اخلاقی نیست.

میوه عقل

2466. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که خرد دارد ، رستگار می گردد.

2467. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با خردورزی همه نیکی ها به دست می آید. و کسی که خردمند نیست ، دین ندارد.

سر منشا خرد

2468. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اساس خرد ، مدارا کردن است و نیکوکاران دنیا ، نیکوکاران آخرتند.

2469. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : اساس خرد بعد از ایمان به خدا ، دوستی با مردم و نیکی کردن با هر شخص نیکوکار و بدکار است.

2470. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اساس خرد بعد از ایمان به خدا ، حیا و خوش اخلاقی است.

2471. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اساس خرد بعد از ایمان به خدا ، دوستی با مردم است. و هیچ مردی از مشورت نمودن بی نیاز نیست. و نیکوکاران دنیا ، نیکوکاران آخرت و بدکاران دنیا ، بدکاران آخرتند.

2472. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عاقل ترین مردم کسی است که بیشتر با آنان مدارا کند.

فضیلت خرد

2473. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدتر از نادانی ، فقری نیست ؛ سودمندتر از عقل ، سرمایه ای نیست ؛ وحشتناک تر از خودپسندی ، تنهایی (و غربتی) نیست ؛ شرفی مانند خوش اخلاقی ، و عبادتی مانند تفکر نیست.

2474. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (صاحب) خردورزی انس گیرنده و انس پذیرنده است.

2475. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : استواری مرد به عقل اوست ، و کسی که عقل ندارد ، دین ندارد.

دین و خرد

2476. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دین مرد ، همان خرد اوست و هر که خرد ندارد ، دین ندارد.

عقل در زمین از گوگرد سرخ کمتر است

2477. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند چیزی کمتر از عقل در زمین نیافریده است و عقل در زمین از گوگرد سرخ کمتر است.

عقل در راه کسب دنیا زیان است

2478. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اندکی توفیق بهتر از عقلی بسیار است. عقل (ورزی) در کار دنیا زیان است (و هدر دادن عقل است) ولی عقل و خردورزی در کار دین مایه سرور است.

2479. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در کار دنیا ، خسران است ، ولی (بهره گیری از) عقل در کار دین ، مسرت بخش است.

ویژگی های خردمند

2480. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از ویژگی های عاقل این است که : نسبت به نادان ، بردباری نماید ؛ از کسی که بدو ستم نموده ، بگذرد ؛ نسبت به پایین تر از خود فروتنی کند ؛ در نیک خواهی از بالاتر از خود سبقت بگیرد ؛ و هر گاه خواست سخن بگوید ، آینده نگری کند که اگر مفید است ، بگوید و اگر مضر است ، سکوت کند تا این که سالم بماند.

فضیلت عاقل در روز قیامت

2481. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا شخص عاقلی که نزد مردم ، خوار و بدچهره است ولی فردای قیامت ، نجات می یابد. و چه بسا شخص خوش زبان و زیباروی و بزرگ مقامی که فردای قیامت ، هلاک می گردد.

هیچ عاقلی نلغزد

2482. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من بر کار خدا گواهم که هیچ عاقلی نلغزد مگر این که خدا او را بلند کند سپس (بار دوم) نلغزد مگر این که خدا او را بلند کند سپس (بار سوم) نلغزد مگر این که خدا او را بلند کند سپس (بار چهارم) نلغزد مگر این که خدا او را بلند کند تا این که سرانجام او را به بهشت منتقل سازد.

مجازات

تشویق به عدالت در مجازات

2483. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خطای دیگران بگذر ، ولی اگر خواستی مجازات کنی ، به اندازه خطا کیفر بده و مراقب صورت (خطاکار) باش.

2484. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بردگان خویش را در حد درک و فهمشان ، تنبیه نمایید.

سختگیری در کیفر عالم

2485. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (روز قیامت) ماموران عذاب ، فاسقان قرآن خوان را زودتر از بت پرستان به جهنم می برند. آنها می گویند : (چرا) قبل از بت پرستان ، ما را می برید؟ در جواب گویند : آن که می داند مانند آن که نمی داند ، نیست.

کسی که برای گناهی در دنیا عقاب شود در قیامت عقاب نمی شود

2486. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در دنیا مرتکب گناهی شود و کیفر ببیند ، خداوند عادل تر از آن است که کیفرش را بر بنده تکرار نماید.

2487. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که گناهی (که حد شرعی دارد) مرتکب شود و در دنیا کیفرش را ببیند ، خداوند عادل تر از آن است که کیفرش را بر بنده اش تکرار نماید. و هر که گناهی مرتکب شود و خداوند آن را بپوشاند ، خداوند کریم تر از آن است که در چیز بخشیده تجدید نظر کند.

آنچه خداوند در مجازاتش شتاب می کند

2488. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : پنج چیز است که خداوند برای مجازات صاحبش شتاب می نماید : ستم ، خیانت ، بدرفتاری با پدر و مادر ، بریدن از خویشاوندان و ناسپاسی از نیکی.

آنچه کیفرش در دنیا داده می شود

2489. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مجازات دو چیز ، (زودتر از موعد)در دنیا داده می شود : ستم و بدرفتاری با پدر و مادر.

دانش

دانش

2490. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، شناخت خداست ؛ کار آگاهانه چه کم و چه زیادش برای تو مفید است ولی کار از روی نادانی ، کم و زیادش هیچ فایده ای برای تو ندارد.

2491. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش فرآیند یادگیری ، و بردباری فرآیند بردباری جستن است و هر که نیکی بجوید ، می یابد و هر که از بدی بپرهیزد ، درامان می ماند.

2492. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : منع علم روا نیست.

ارزش دانش و دانایی

2493. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، گم گشته مؤمن است ؛ هر گاه سخنی آموخت ، سخن دیگری مطلوب او گردد.

2494. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، مایه حیات اسلام و ستون دین است. هر کس دانشی بیاموزد ، خداوند پاداش او را کامل می کند و هر کس دانش بیاموزد و بدان عمل کند ، خداوند به او آنچه را که نمی داند یاد می دهد.

2495. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش و دارایی ، هر گونه عیبی را می پوشانند ولی نادانی و نداری ، هرگونه عیبی را آشکار می نمایند.

2496. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ کس فضیلتی مانند دانش به دست نمی آورد که صاحبش را هدایت نماید یا خطری را از او دفع کند. و دین کسی استوار نشود تا این که عقلش سالم گردد (دین پایدار در عقل سالم است).

2497. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، ارث من و پیامبران پیش از من است.

برتری علم بر عبادت

2498. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، از عبادت بهتر است و معیار دین (داری) ، (در میزان) ترس از خداست.

2499. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : ارزش دانش نزد خداوند عزّوجلّ از ارزش عبادت ، محبوبتر است.

برتری علم بر عمل

2500. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، از عمل (عبادت) بهتر است. معیار دین (داری) ، (در میزان) ترس از خداست. و دانشمند (حقیقی) کسی است که (به علمش) عمل می کند.

2501. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، از عمل (عبادت) بهتر است. و بهترین عمل ها ، معتدل ترین آنهاست.

برتری دانش بر ثروت

2502. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حضرت سلیمان بین مال ، پادشاهی و دانش ، مخیّر شد ، وی دانش را اختیار کرد. آن گاه پادشاهی و مال نیز به دنبال اختیار دانش ، به او عطا گردید.

ارزش دانش با بردباری

2503. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ چیزی با چیز دیگری جمع نمی شود که بهتر از جمع شدن دانش با بردباری باشد.

از شرافتمندان دانش بجویید

2504. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از شرافتمندان ، دانش بجویید ، و اگر نزد آنان دانشی یافتید ، آن را بنویسید ؛ زیرا آنان دروغ نمی گویند.

تشویق به طلب دانش

2505. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش را بجویید هر چند در چین باشد ؛ زیرا دانشجویی بر هر مسلمانی واجب است. هر آینه فرشتگان بالهایشان را برای دانشجو به خاطر خشنودی از کارش ، پهن می کنند.

2506. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گهواره تا گور دانش بجویید.

2507. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر نوجوانی ، در راه کسب دانش و عبادت رشد نموده ، بزرگ شود ، روز قیامت خداوند پاداش هفتاد و دو راستگو را به او عطا می فرماید.

2508. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش بیاموزید و برای تقویت دانش ، آرامش و وقار فراگیرید و نسبت به آموزگار خویش فروتنی نمایید.

2509. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در طلب دانش بشتابید که سخن راست ، از دنیا و آنچه از طلا و نقره در آن است ، بهتر است.

2510. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خدا دانش سودمند طلب کنید و از دانش بی سود به خدا پناه برید.

2511. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشجویی بر هر مسلمانی واجب است و همه چیز ، حتی ماهیان دریا ، برای دانشجو آمرزش می خواهد.

2512. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشجویی بر هر مسلمانی واجب است.

و دانش را پیش نااهلان نهادن ، همانند گوهر ، مروارید و طلا بر گردن خوکان آویختن است.

2513. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشجویی بر هر مرد و زن مسلمانی واجب است.

2514. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش بیاموز ؛ زیرا دانش ، دوست صمیمی مؤمن ؛ بردباری ، وزیر او ؛ خرد ، راهنمای او ؛ عمل ، سرپرست او ؛ مدارا ، پدر او ؛ ملایمت ، برادر او ؛ و شکیبایی ، فرمانده لشکر اوست.

2515. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دلی که در آن بهره ای از حکمت نباشد مانند خانه ویران است. بنابراین ، دانش بیاموزید و دانش تعلیم دهید و فقه یاد بگیرید و جاهل نمیرید ؛ زیرا خداوند عذر جهل را نمی پذیرد.

دانش در کوچکی

2516. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محفوظات پسر کوچک مانند نقش بر سنگ است (که پایدار می ماند) ولی محفوظات مرد بزرگ مانند نوشتن روی آب است (که زود زایل می شود).

فارس و دانش

2517. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دانش از ثریّا آویزان باشد ، هر آینه قومی از فرزندان فارس بدان می رسند.

ثمره دانش

2518. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (گاهی) فتنه از راه می رسد و بندگان را درهم می کوبد (ولی) دانشمند به یاری دانش خویش از آن نجات می یابد.

خطر افزایش علم بدون عمل

2519. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دانش بیفزاید ولی بر زهدش نیفزاید ، از خداوند جز دوری نیفزاید.

نقش دانش در عبادت

2520. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو رکعت نماز دانشمند از هفتاد رکعت نماز غیردانشمند ، بهتر است.

2521. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک رکعت نماز خداشناس از هزار رکعت نماز خدانشناس ، بهتر است.

دو پرخور سیر ناشدنی

2522. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمند از دانش خویش ، اشباع نمی شود تا عاقبت به بهشت رسد.

میراث دانش

2523. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به آنچه من می دانم آگاه بودید ، هر آینه کمتر می خندیدید و بسیار می گریستید و خوردن و آشامیدن برای شما گوارا نبود.

2524. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به آنچه من می دانم آگاه بودید ، هر آینه بسیار می گریستید و کمتر می خندیدید و به سوی بلندی ها صعود کرده ، به پیشگاه خدای تعالی پناهنده می شدید و نمی دانستید که آیا نجات می یابید یا نه؟

2525. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به آنچه نزد خداوند برای شماست آگاه بودید ، هر آینه علاقه مند می شدید که بر فقر و حاجت شما افزوده شود.

2526. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به اندازه من درباره دنیا آگاه بودید ، هر آینه جانهایتان از (غم) آن می آرمید.

2527. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر به شایستگی از خدای تعالی می ترسیدید ، هر آینه دانشی فرا می گرفتید که در آن جهل نباشد. و اگر به شایستگی خدای تعالی را می شناختید ، هر آینه از دعایتان ، کوه ها نابود می شدند.

انواع دانش

2528. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، سه چیز است : کتاب ناطق (قرآن) ، سنت تایید شده و (گفتن کلمه) نمی دانم.

2529. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، دو گونه است : دانشی که در دل جای دارد و این ، همان دانش سودمند است. و دانشی که بر سر زبان است که آن ، حجت خداوند بر آدمیزاد می باشد.

پرهیز از کتمان علم

2530. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در کار دانش ، یار و خیرخواه همدیگر باشید و آن را از یکدیگر کتمان نکنید ؛ زیرا خیانت در دانش ، از خیانت در دارایی ، بدتر است.

2531. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که دانش را کتمان کند ، همه چیز او را لعنت نماید حتی ماهیان دریا و مرغان آسمان.

2532. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند به هیچ دانشمندی دانش نداد مگر این که از او پیمان گرفت که آن را کتمان ننماید.

2533. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از دانشی مورد پرسش قرار گیرد ولی او آن را کتمان کند ، لجامی از آتش بر (دهان) او زده می شود.

2534. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دانشی را از اهلش پنهان نماید ، روز قیامت لجامی از آتش بدو زده می شود.

پرهیز از قراردادن دانش نزد نااهل

2535. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که دانش به نااهل سپارد ، مانند کسی است که گوهر و مروارید و طلا به خوکان آویزد.

آداب دانشجویی

2536. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش را به وسیله نوشتن ، در بند کنید.

2537. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صبحگاهان در پی علم باشید ؛ زیرا صبح خیزی مایه برکت و کام یابی است (سحر خیز باش تا کامروا گردی).

بر دانش مرد همین بس

2538. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر دانایی مرد همین بس که از خدا بترسد و بر نادانی مرد همین بس که خودپسند باشد.

آفت علم

2539. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سرکشی آفت شجاعت ، تفاخر آفت شرافت (فامیلی) منّت آفت گشاده دستی ، خودپسندی آفت زیبایی ، دروغ آفت سخن ، فراموشی آفت دانش ، سفاهت آفت بردباری ، زیاده روی آفت بخشش و هوس آفت دین داری است.

2540. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فراموشی ، آفت دانش است ، و بازگو کردن و در میان گذاشتن و سپردن آن به نااهل ، موجب تلف آن می گردد.

دانشمند

2541. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جز دانشمند و دانش آموز از من نیست.

2542. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یا دانشمند یا دانش آموز یا گوش به علم یا دوستدار علم باش و پنجمی (غیر از اینها) مباش و گرنه ، هلاک می شوی.

فضیلت دانشمند

2543. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تنها دانشمندان ، وارثان پیامبران هستند که دانش را از آنان به ارث برده اند. هر کس دانش فراگیرد سهم زیادی (از ارث) را به دست آورده است.

2544. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمند ، امین خداوند در زمین است.

2545. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمندان ، امینان خداوند بر مردم هستند.

2546. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمندان ، چراغ های زمین ؛ جانشینان پیامبران ؛ وارثان من و وارثان پیامبران هستند.

2547. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمندان ، رهبرانند پرهیزکاران ، سرورانند و هم نشینی با آنان ، مایه فزونی است.

2548. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برتری دانشمند بر دیگران همانند برتری پیامبر بر امتش است.

2549. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خواب آگاهانه از نماز جاهلانه بهتر است.

2550. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای دانشمند ، همه چیز حتی ماهیان دریا آمرزش می خواهند.

فضیلت عالم بر عابد

2551. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : آن گاه که دانشمند و عابد بر پل صراط اجتماع می کنند ، به عابد خطاب می رسد : به بهشت درآی و از ثمره عبادت خویش بهره مند شو. ولی به دانشمند خطاب می رسد : اینجا بایست و هر که را دوست داری شفاعت کن ؛ زیرا شفاعت تو درباره هر کسی پذیرفته است. آن گاه او در جایگاه پیامبران می ایستد.

2552. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مابین عالم و عابد هفتاد درجه فاصله است.

2553. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک ساعت دانشمندی که بر بستر خود تکیه زده و مطالعه می کند از هفتاد

سال عبادت عابد ، بهتر است.

2554. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمندی که علمش سودمند باشد از هزار عابد بهتر است.

2555. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برتری دانشمند بر عابد ، مانند برتری من بر امتم می باشد.

2556. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برتری دانشمند بر عابد همانند برتری من بر پست ترین شماست. خداوند عزّوجلّ ، فرشتگان و اهل آسمان ها و زمین حتی مورچه در سوراخش و حتی ماهیان بر کسی که به مردم نیکی یاد می دهد ، درود می فرستند.

2557. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برتری دانشمند بر عابد همانند برتری ماه شب بدر (شب چهارده) بر سایر ستارگان است.

2558. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : برتری دانشمند بر عابد ، هفتاد درجه است که مابین دو درجه فاصله از زمین تا آسمان است.

2559. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خواب دانشمند از عبادت عابد برتر است.

فضیلت دانشمندان بر شهدا

2560. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرکب دانشمندان ، با خون شهیدان سنجیده شد ، اولی رجحان یافت.

2561. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، مداد دانشمندان با خون شهیدان سنجیده می شود که مداد دانشمندان بر خون شهیدان رجحان می یابد.

حکایت دانشمندان

2562. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مَثَل دانشمندان در زمین همچون مَثَل ستارگان در آسمان است که (مخلوقات) به وسیله آنها در تاریکی های خشکی و دریا هدایت می یابند. پس هر گاه ستارگان ناپدید شدند ، گمراهی ره یافتگان فرا می رسد.

ویژگی های دانشمند

2563. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر دانشمندی ، گرسنه دانش دیگر است.

داناترین مردم

2564. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : داناترین مردم کسی است که دانش دیگران را به دانش خود بیفزاید (در انجام امور از دانش دیگران بهره بگیرد).

انواع دانشمندان

2565. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمندان سه گونه اند : مردی که مردم در سایه او زندگی می کنند و او نیز در سایه علمش ؛ مردی که مردم در سایه او زندگی می کنند ولی او خود را نابود می کند ؛ و مردی که خود در سایه علمش زندگی می کند ولی هیچ کس در سایه او زندگی نمی کند (از او سود نمی برد).

دانشمندان را گرامی بدارید

2566. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمندان را گرامی بدارید ؛ زیرا آنان وارثان پیامبرانند. بنابراین ، هر کس آنان را عزیز شمارد ، خدا و رسولش را عزیز شمرده است.

دانشمند و دانش هر دو در بهشتند

2567. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمند و دانش (هر دو) در بهشتند ؛ هر گاه دانشمند به آنچه می داند عمل نکند ، دانش و عمل (هر دو) در بهشت اما خود دانشمند در جهنم است.

پاداش دانشمند و دانش آموز

2568. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : دعا کننده و آمین گو ، در پاداش شریکند ؛ قاری (قرآن) و مستمع ، در پاداش شریکند ؛ و دانشمند و دانش آموز ، در پاداش شریکند.

2569. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشمند و دانش آموز در خیر شریکند و سایر مردم خیری ندارند.

بی رغبت ترین مردم نسبت به عالم

2570. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خویشان و همسایگان شخص دانشمند از همه مردم نسبت به او بی رغبت ترند.

نقش دانشمندان در جهان

2571. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو گروه از مردم هستند که اگر صالح شوند ، مردم نیز صالح و اگر فاسد شوند ، مردم نیز فاسد گردند : دانشمندان و زمامداران.

جوینده دانش

2572. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از همه گرسنه تر کسی است که در پی دانش باشد و از همه سیرتر کسی است که در پی کسب آن نباشد.

2573. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه فرشتگان بالهای خویش را برای دانشجو فرش می نمایند ؛ زیرا از آنچه او می جوید خشنودند.

2574. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فرشتگان ، بالهایشان را برای دانشجو به خاطر خشنودی از آنچه او در جستجویش است ، می گشایند.

2575. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشجو ، میان جاهلان همانند زنده ، میان مردگان است.

2576. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که به خاطر خدا دانش بجوید ، نزد خداوند از مجاهد در راه خدا برتر است.

2577. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشجو ، جویای رحمت است. دانشجو ، رکن اسلام است و به همراه پیامبران ، پاداش می گیرد.

2578. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانشجویی ، نزد خداوند از نماز ، روزه ، حج و جهاد در راه خدای عزّوجلّ ، برتر است.

2579. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک ساعت دانش جستن ، بهتر از یک شب نمازگزاری و یک روز دانش جستن ، بهتر از سه ماه روزه گرفتن است.

2580. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر مردی در جستجوی دانش از خانه اش بیرون رود ، خداوند راه بهشت را بر

او هموار سازد.

2581. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که در پی دانش از خانه اش بیرون رود ، فرشتگان به جهت خشنودی از کار وی بال هایشان را برای او می گسترانند تا وقتی که بازگردد.

2582. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دانشی را بجوید و آن را بیابد ، دو پاداش دارد. و هر که دانشی را بجوید و آن را نیابد ، یک پاداش برای او منظور گردد.

2583. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دانش بجوید ، خداوند روزی اش را عهده دار است.

2584. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دانش بجوید ، کفاره گناهان گذشته اش محسوب می گردد.

2585. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دانش بجوید (با این هدف) که با دانشمندان هم چشمی کند یا با سفیهان مجادله نماید یا توجه مردم را به سوی خود جلب کند ، خداوند او را به جهنم می برد.

2586. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که راهی را در پی دانش سپری کند ، خداوند راه بهشت را برایش آسان گرداند.

مرگ دانشجو

2587. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه دانشجو را مرگ فرا رسد ، شهید محسوب می گردد.

دانش آموزی و یاد دادن

2588. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین صدقه ، دانش آموزی مرد مسلمان سپس تعلیم آن به برادر مسلمانش است.

ارزش آموختن

2589. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : صبح و شام در پی آموزش دانش بودن ، نزد خداوند از جهاد بهتر است.

ثواب آموختن

2590. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دانشی (به دیگری) بیاموزد ، پاداش کسی را دارا است که بدان عمل نموده و چیزی از پاداش عامل کم نمی شود.

آداب آموختن

2591. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با سهل گیری تعلیم دهید نه سخت گیری ؛ (با شاگردان) گشاده رویی نمایید نه خشونت ؛ و هر گاه یکی از شما خشمگین شد ، باید خاموش شود.

2592. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدون خشونت (و سخت گیری) تعلیم دهید ؛ زیرا آموزگار بهتر از خشونت گر است.

نکوهش آموختن دانشی که نفع ندارد

2593. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه روزی بر من درآید که در آن دانشی که مرا به خدای تعالی نزدیک گرداند ، نیاموزم ، طلوع آفتاب آن روز بر من مبارک مباد.

2594. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش بی سود مانند گنجی است که در راه خدا مصرف نگردد.

2595. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش بی سود مانند گنجی است که از آن مصرف نشود و هر چیزی زکاتی دارد ، و زکات تن ، روزه است.

2596. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش بی سود مانند گنج بی مصرف است.

2597. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که عملش برایش سودمند نباشد ، جهلش او را ضرر رساند.

2598. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بعضی بیان ها سحر ، بعضی شعرها حکمت ، بعضی سخن ها مبهم و برخی دانشجویی ها نادانی است.

حکایت دانش آموز

2599. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت کسی که دانش می آموزد ولی از آن سخن نمی گوید ، مانند کسی است که گنج ذخیره می کند ولی انفاق نمی نماید.

2600. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت کسی که در کودکی دانش می آموزد ، مانند نقش زدن بر سنگ است. و حکایت کسی که در پیری دانش می آموزد ، مانند کسی است که روی آب می نویسد.

حکایت معلم

2601. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حکایت دانشمندی که به مردم نیکی می آموزد و خود را فراموش می کند ، مانند چراغی است که برای مردم روشنی می دهد و خود را می سوزاند.

کسی که برای خدا دانش آموزد

2602. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه دانشمند ، دانش خویش را در مسیر الهی به کار بندد ، همه چیز از او می ترسد ، ولی هر گاه در راه ثروت اندوزی از آن بهره گیرد ، از همه چیز می ترسد.

معلم و دانش آموز را احترام کنید

2603. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به کسی که از او دانش می آموزید ، احترام کنید و نیز به کسی که به او دانش می آموزید ، احترام کنید.

تشویق به عمل کردن به علم

2604. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه دانشمند دانش خویش را به کار نگیرد ، همانند چراغ برای مردم روشنی می بخشد ولی خویشتن را می سوزاند.

2605. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه می خواهید بدانید ، بیاموزید. (اما) خداوند شما را از دانشتان بهره مند نمی سازد تا این که به آنچه می دانید ، عمل کنید.

2606. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وای! بر کسی که نداند و وای! بر کسی که بداند سپس عمل نکند.

بر حذر داشتن از علم بدون عمل

2607. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت ، هر دانشی وبال گردن صاحبش است مگر این که بدان عمل کند.

آثار دانش بدون عمل

2608. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برخی از بهشتیان به وضع برخی از جهنمیان آگاه می شوند و به آنان می گویند : به چه دلیل داخل آتش جهنم شدید؟ به خدا سوگند! ما به واسطه آنچه از شما آموختیم به بهشت داخل شدیم. آنان پاسخ می گویند : ما می گفتیم ولی عمل نمی کردیم.

نکوهش علمای بد کردار

2609. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وای بر امتم از دست دانشمندان بد!

نکوهش کسی که از راه علم ارتزاق کند

2610. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از راه دانش ، نان خورد ، خداوند چهره اش را دگرگون ساخته ، و او را به عقب برگرداند و آتش جهنم سزاوار او باشد.

لغزش دانشمند

2611. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : لغزش دانشمند ، مانند طبل صدا می دهد ولی لغزش نادان را ، جهل می پوشاند.

2612. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از لغزش دانشمند ، برحذر باشید و بازگشت و اصلاح خطایش را در انتظار کشید.

2613. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مراقب لغزش دانشمند باشید که خطایش او را در آتش جهنم سرنگون خواهد ساخت.

سرانجام کسی که گوش مردم را از شهرت علمش پر می کند

2614. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که از شهرت علم خویش گوش مردم را پُر کند ، روز قیامت خداوند از فضیحت وی گوش مردم را پُر نموده ، خوار و ناچیزش می کند.

آنچه سزاوار دانشمند نمی باشد

2615. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گروهی از امت من ، دانشجوی دین هستند و قرآن قرائت می کنند ولی می گویند : با امیران همراهی می کنیم تا از دنیایشان بهره مند شویم و در دین داری از آنان کناره می گیریم. (زهی خیال باطل) که چنین چیزی مقدور نیست ؛ زیرا از نزدیکی با آنان جز گناه نصیب نمی گردد چنانچه از درخت قتاد جز خار نمی توان چید.

وای بر عالم از جاهل

2616. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وای بر عالم از جاهل! و وای بر جاهل از عالم!.

پرهیز از عالم بدکار

2617. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا! عابدی که نادان است و چه بسا! دانایی که بدکار است. بنابراین ، از عابدان نادان و دانایان بدکار ، برحذر باشید.

عمر

عمر

2618. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (بیشتر) امت من مابین شصت سال تا هفتاد سال عمر می کنند.

عمر طولانی

2619. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عمر مسلمان ، هر چه طولانی تر شود برایش نیکوتر است.

آنچه عمر را زیاد می کند

2620. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : انسان به سبب گناه از روزی محروم می گردد. و تقدیر جز به سبب دعا تغییر نمی کند. و عمر جز به سبب نیکی افزایش نمی یابد.

2621. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی عمر انسان را به خاطر نیکی به پدر و مادرش زیاد می کند.

کسی که عمرش علیه او حجت است

2622. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند هر که را شصت سال عمر دهد ، هر آینه عذر و بهانه عمر را بر او بسته است.

کار

کار

2623. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی به صورت ها و دارایی های شما نمی نگرد و لیکن به دلها و کردارتان نگاه می کند.

2624. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که نیکی کشت کند ، حاصلش را درو می کند. و هر که بدی کشت کند ، بدی درو می کند.

محکم کاری

2625. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما کاری انجام می دهد ، باید آن را استوار سازد.

2626. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در دنیا همانند کسی که گمان می برد هیچگاه نمی میرد ، تلاش کن و همانند کسی که می ترسد فردا بمیرد ، بترس.

2627. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محکم کاری کنید (کار مناسب انجام دهید) و تقرب جویید.

2628. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند دوست دارد کسی که کاری می کند نیکو انجام دهد.

به سرانجام رساندن کار

2629. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به انجام رساندن کار نیک ، بهتر از آغاز کردن آن است. (کار را آن کرد که تمام کرد).

اعتبار کار

2630. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره صلاح و فساد کارها به نفس خویش رجوع کن ، دیگران هر چه می خواهند بگویند.

2631. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اعتبار کار به سرانجام آن است.

عملی که مورد قبول خدا واقع می شود

2632. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی از عبادت و عمل جز آنچه به طور خالص و به قصد او انجام می گیرد ، نمی پذیرد.

ایمان و عمل همراه یکدیگرند

2633. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ایمان و عمل همراه یکدیگرند و هر یک بدون دیگری صلاح نیست.

تشویق به اندیشیدن قبل انجام کار

2634. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خواستی کار (مهمی) را انجام بدهی در عاقبت آن اندیشه کن ؛ اگر خوب بود ، آن را انجام بده و اگر بد بود ، از آن دوری کن.

تشویق به کار نیک

2635. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تلاش کنید ؛ که هر کس به آنچه برایش آفریده شده ، خواهد رسید.

2636. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در انجام کارهای نیک شتاب کنید پیش از این که به شش چیز گرفتار آیید : فرمانداری سفیهان ، کثرت شرط (در معاملات) ، فروش حکم (خدا با رشوه) ، کوچک شمردن خون ریزی ، قطع رحم ، نورسیده هایی که قرآن را با آواز خوانند و یکی را پیش می فرستند تا برای آنان تغنّی کند هر چند دانش وی از دیگران کمتر باشد.

2637. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در انجام کارهای نیک شتاب کنید پیش از این که به فتنه هایی که چون پاره های شب تاریکند ، گرفتار آیید : (مانند) آن که انسان صبح مؤمن است ولی شب کافر می شود ، شب مؤمن است ولی صبح کافر می شود ؛ به طوری که یکی از آنان دینش را در مقابل دنیای ناچیزی می فروشد.

2638. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کدام از شما بتواند ذخیره ای از عمل شایسته داشته باشد ، باید چنین کند.

عمل برای آخرت

2639. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دنیای خویش را اصلاح نمایید آن چنان برای آخرت تلاش کنید که گویا فردا خواهید مرد.

کار و پاداش

2640. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه چیز در هر که باشد ، (آثارش) به صاحبش برمی گردد : ستم ، نیرنگ و پیمان شکنی.

2641. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که عملی بد کند ، در دنیا سزایش را می بیند.

حکایت عمل بهشتیان و جهنمیان

2642. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هشیار باشید! که کار بهشتیان نظیر به سختی بر تپه مرتفع صعود کردن است. اما کار جهنمیان همانند به آسانی فرود آمدن از سراشیبی است.

نیاز شدید به عمل در قیامت

2643. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر مردی از روز تولد تا هنگامی که پیر می میرد در خشنودی خدای تعالی به سر برد ، (باز) روز قیامت عمل خویش را کوچک می شمارد.

پیگیری در کار

2644. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر رستاخیز به پا گشت در حالی که نهالی در دست یکی از شما بود ، اگر توانست پیش از قیامت ، آن را بکارد باید آن را بکارد.

نکوهش کار بدون علم

2645. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بدون علم کاری کند ، افسادش بیش از اصلاحش خواهد بود.

فضیلت عمل بر نسب

2646. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را عملش پس اندازد ، نسبش پیش نبرد.

کسانی که عملشان سودی به حالشان ندارد

2647. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سه ویژگی در هر که نباشد ، کارش به سرانجام نمی رسد : پارسایی که او را از نافرمانی خدا بازدارد ؛ اخلاق نیکویی که به وسیله آن با مردم مدارا کند ؛ و بردباری که نادانی نادانان را دفع نماید.

کسی که عملش او را سود می بخشد

2648. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عمل کم همراه با آگاهی سود می رساند ولی عمل بسیار با نادانی ، سود نمی رساند.

آنچه موجب قبولی عمل می شود

2649. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند عمل هیچ بنده ای را نمی پذیرد تا این که از گفتارش نیز خشنود گردد.

آثار کار برای غیر خدا

2650. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه روز قیامت فرا رسد ، منادی فریاد بر می آورد : هر کس کاری برای غیر خدا انجام داده ، پاداش آن را از او طلب نماید.

آثار کوتاهی در عمل

2651. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه بنده ای در انجام وظایفش کوتاهی کند ، خداوند او را به اندوه گرفتار می سازد.

ارزش کارها به نیت است

2652. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (پاداش) کارها به نیت وابسته است.

2653. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ارزش کارها به نیت و سرانجام آنها وابسته است.

2654. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پاداش در مقابل خلوص است و (قبولی) عمل به نیّت وابسته است.

2655. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هشیار باشید! که بسیارند شب زنده دارانی که از نماز جز بی خوابی ، سودی نمی برند ، و بسیارند روزه دارانی که از روزه جز گرسنگی و تشنگی ، بهره ای ندارند.

استوارترین اعمال

2656. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : استوارترین کارها سه چیز است : همواره به یاد خدا بودن ، رعایت عدالت درباره خود (هر چند بر ضررت باشد) و تقسیم مال خود با برادر دینی.

بهترین کارها

2657. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبوب ترین کارها نزد خدا ، کار بادوام تر آنهاست هر چند اندک باشد.

2658. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، خوشحال نمودن برادر مؤمن یا قرضی از او پرداختن است.

2659. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها بعد از ایمان به خدا ، دوستی و مهربانی با مردم است.

2660. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، کسب حلال است.

2661. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، شناخت خداست ؛ کار آگاهانه چه کم و چه زیادش برای تو مفید است ولی کار از روی نادانی ، کم و زیادش هیچ فایده ای برای تو ندارد.

2662. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، دوستی و دشمنی در راه خداست.

2663. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین کارها ، سیر کردن شکم گرسنه است.

2664. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین عمل ، کار بادوام تر است هر چند اندک باشد.

2665. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین عمل ، نیّت راست و صادقانه است.

2666. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مقرب ترین کارها نزد خدا ، جهاد در راه خداست که هیچ چیز به پای آن نمی رسد.

2667. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین عمل مؤمن ، جهاد در راه خداست.

2668. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله

: بهترین کارها ، جدا شدن از دنیاست ، در حالی که زبانت به ذکر خدا مشغول باشد.

2669. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش ، از عمل (و عبادت) بهتر است. و بهترین عمل ها ، معتدل ترین آنهاست.

2670. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آدمیزاد ، کاری بهتر از نماز ، آشتی میان کسان و اخلاق نیکو ، ندارد.

نابود شدن اعمال

2671. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرد یا زنی ، شصت سال خداوند را اطاعت می کنند ولی وقتی مرگشان فرا می رسد ، در وصیت ، (عدالت را رعایت نکرده) ضرر می رسانند ، در نتیجه ، (آخر عمر) آتش جهنم بر آنان واجب می گردد.

سبب نابودی اعمال

2672. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : شش چیز اعمال (خوب) را نابود می سازد : به عیب مردم پرداختن ؛ سخت دلی ؛ دنیا دوستی ؛ کم حیایی (بی شرمی) ؛ درازی آرزو ؛ و ستمگری که (از ظلم) دست بردار نیست.

نامه اعمال

2673. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دفاتر (اعمال بندگان) سه تا است : دفتری که خداوند چیزی از آن را نمی بخشد ؛ دفتری که خداوند بدان اعتنا نمی کند ؛ و دفتری که خداوند هیچ چیزی از آن را رها نمی کند. اما دفتری که خداوند چیزی از آن را نمی بخشد ، شرک به خدا است ، اما دفتری که خداوند بدان اعتنا نمی کند ، ستم بنده بر نفس خویش است نسبت به چیزهایی که میان او و پروردگارش می باشد ؛ مانند روزه یا نمازی که ترک نموده ؛ زیرا خداوند اگر بخواهد آن را می بخشد و از آن می گذرد. و اما دفتری که خداوند هیچ چیزی از آن را رها نمی کند ، ستم های بندگان به یکدیگر است که ناچار باید قصاص شوند.

عرضه شدن کارها

2674. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روزهای دوشنبه و پنج شنبه ، اعمال را بر خدای تعالی عرضه می نمایند و خداوند نیز همه را می بخشد مگر گناه ستیزه جویان و قطع کننده رحم.

2675. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اعمال ، روزهای دوشنبه و پنج شنبه بر خداوند ، و روز جمعه ، بر پیامبران و پدران و مادران عرضه می گردد. بنابراین ، نسبت به نیکی های آنها ، شاد گشته ، صورتهایشان سفید و روشن می گردد. پس از خدا بترسید و مردگان خود را اذیت نکنید.

به اندازه توانتان کارهای نیک بجا آورید

2676. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : تا می توانید ، کارهای نیک به جا آورید ؛ زیرا تا شما را ملالت نیاید خداوند را نمی آید.

حکایت کسی که بعد از کارهای بد کار خوب می کند

2677. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مَثَل کسی که ابتدا کارهای بد و سپس کارهای نیک انجام می دهد ، مانند مردی است که زره تنگ به تن دارد که نَفس او را می گیرد ، سپس کار نیک می کند و حلقه ای از آن گشوده می شود سپس کار نیک دیگری می نماید و حلقه دیگری باز می شود تا این که به زمین می افتد.

خشونت

پرهیز از خشونت

2678. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا کن و از خشونت و بدگویی بپرهیز.

نکوهش خشونت

2679. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشونت ، شوم و نحس ، و مدارا میمون و مبارک است.

2680. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا مایه میمنت ، و خشونت موجب شومی است. هر گاه خداوند برای اهل خانه ای نیکی اراده نماید ، آنها را اهل مدارا می کند ؛ زیرا مدارا در هر چیزی ، زینت بخش آن است و خشونت در هر چیزی ، مایه خواری آن است.

2681. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدون خشونت (و سخت گیری) تعلیم دهید ؛ زیرا آموزگار بهتر از خشونت گر است.

2682. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مدارا در هر چیزی مایه زینت است و خشونت در هر چیزی مایه خواری است.

عورت

عورت

2683. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مراقب میان دو فک (دهان) و میان دو پای (فرج) خود باش.

تشویق به پوشاندن عورت

2684. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ران خویش را بپوشان ؛ زیرا ران مرد ، از عورت محسوب می شود.

آنچه عورت محسوب می شود

2685. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ران ، جزو عورت محسوب می گردد.

یاری

یاری

2686. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مادامی که بنده ای برادر دینی خویش را یاری می کند ، خدا یاور اوست.

2687. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی یاری رساندن به شخص غمخوار و اندوهگین را دوست دارد.

2688. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر پیروزی مرد همین بس که دشمن خود را غرق در نافرمانی های خداوند ببیند.

2689. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن که خود را از (دیدگان) مردم پوشاند ، از آتش جهنم نپوشانده است.

فضیلت یاری کردن

2690. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یک روز یاری نمودن برادر (دینی) از یک ماه اعتکاف بهتر است.

تشویق بر یاری کردن

2691. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برادر دینی خود را یاری کن چه ستمگر باشد و چه ستم دیده ؛ اگر ستمگر است ، او را از ستم بازدار. و اگر ستم دیده است ، او را (در مقابل ستم) یاری کن.

2692. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مرد باید برادر خویش را یاری کند ؛ چه ظالم باشد یا مظلوم ؛ اگر ظالم بود ، او را نهی کند ؛ زیرا همین برای او یاری نمودن است و اگر مظلوم بود ، او را یاری رساند.

ثمره یاری نمودن

2693. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که غیاباً برادرش را یاری نماید ، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند.

2694. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که کوری را چهل قدم به دنبال خود بکشد ، گناهان گذشته اش آمرزیده می شود.

نقش ضعیفان در یاری

2695. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا جز به دعا و عقل ضعیفانتان یاری می گردید؟.

2696. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره ناتوانان ، مرا یاری دهید ؛ زیرا در سایه آنان به روزی رسیده و نصرت می یابید.

آنچه موجب یاری خدا بر بنده می شود

2697. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : یاری نمودن سه کس بر خدای تعالی لازم است : آن که در راه خدا می جنگد ؛ غلامی که با پرداخت قیمت برای آزادی خود تلاش می کند ؛ و آن که به منظور عفت و پاکدامنی ازدواج می کند.

2698. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس سه کار را با تکیه بر خدا و امید ثواب انجام دهد ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رساند و برکت دهد : هر کس در راه آزادی خویش با تکیه بر خدا و امید ثواب ، تلاش نماید ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رساند و برکت دهد ؛ هر کس با تکیه بر خدا و امید ثواب ، ازدواج نماید ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رساند و برکت دهد ؛ و هر کس زمین مواتی را با تکیه بر خدا و امید ثواب آباد نماید ، خدای تعالی بر خود لازم فرموده است که او را یاری رساند و برکت دهد.

2699. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی کمک و یاری را به اندازه نیاز و هزینه ، و شکیبایی را به اندازه گرفتاری فرو می فرستد.

پیمان

پیمان

2700. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوش پیمانی جزو ایمان است.

پیمان خداوند

2701. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیمان خدای تعالی ، شایسته وفاداری است.

ترغیب به وفای به عهد

2702. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین بندگان خدا ، خوش پیمانان و خوش بویانند.

نتیجه پیمان شکنی

2703. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج چیز از آثار پنج چیز است : هر قومی پیمان شکنی کند ، دشمن شان بر آنان مسلط گردد ؛ آنان که بر خلاف قانون خدا قضاوت نمایند ، میانشان فقر رواج یابد ؛ کسانی که فحشا (زنا) در بینشان آشکار شود ، مرگ میانشان شایع گردد ؛ کسانی که کم فروشی پیشه کنند ، به قحط سالی گرفتار آیند ؛ و آنان که زکات ندهند ، به خشکسالی مبتلا شوند.

2704. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت برای پیمان شکن ، پرچمی برافراشته می شود که می گویند : هان! این پیمان شکنیِ فلانی پسر فلانی است.

عیادت

فضیلت عیادت کردن

2705. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به ناحق تصرف کردن مال مسلمان ، از بزرگترین گناهان است و عیادت مریض از کارهای نیک است.

تشویق به عیادت کردن

2706. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : عیادت کن (حتی) کسی را که تو را عیادت نکند و هدیه کن (حتی) به کسی که به تو هدیه نکند.

2707. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بیماران عیادت کنید و از ایشان بخواهید که برایتان دعا کنند ؛ زیرا دعای بیمار ، مستجاب و گناهش آمرزیده است.

2708. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از بیمار عیادت کنید و جنازه ها را تشییع نمایید که آخرت را یادآورتان می شود.

آداب عیادت

2709. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ثواب زود برخاستن از پیش مریض ، از سایر عبادت ها بیشتر است.

آثار عیادت

2710. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه مسلمان از برادر مسلمانش عیادت نماید ، پیوسته مشغول چیدن میوه های بهشت است تا هنگامی که بازگردد.

عیب

عیب پوشی

2711. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پرده هیچ کس را مدر.

2712. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر در دنیا ، بنده ای (راز) بنده دیگر را بپوشاند ، روز قیامت خداوند (نیز راز) او را می پوشاند.

2713. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که عورتی را دید و پوشاند ، مانند کسی است که دختر زنده به گور شده ای را از قبر زنده درآورده است.

ترغیب به ذکرعیوب نفس

2714. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خواستی از عیوب دیگری یاد کنی ، به یاد عیوب خویش باش.

2715. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بعضی از شما ، خس را در چشم برادرش می بیند اما تنه درخت را در چشم خویش نمی بیند.

عیب

2716. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که عیب خودش ، او را از پرداختن به عیب های مردم بازدارد.

خوشی

خوشی

2717. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : جامه نو بپوش و پسندیده زندگی کن.

خوش ترین زندگی

2718. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خوشا! به حال آن که اسلام آورد و دارای زندگی در حد کفاف (که بتوان به آن بسنده کرد) است.

تشویق به اصلاح نمودن زندگانی

2719. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اصلاح زندگانی ، از دانایی مرد است. و جستجوی چیزی که به صلاح توست ، دنیاپرستی نیست.

تشویق به نرمی در زندگانی

2720. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ملایمت در زندگانی ، از دانایی مرد است.

چشم

چشم

2721. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند رحمت کند دیده ای را که از ترس خدا بگرید و خداوند رحمت کند دیده ای را که در راه خدا بیدار ماند.

چشم زخم

2722. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما در خود یا مال یا برادرش چیز جالبی دید ، از خدا بخواهد که آن را مبارک گرداند ؛ زیرا چشم زخم حق است.

2723. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چشم بد ، وجود حقیقی دارد و اگر (ممکن بود که) چیزی بر تقدیر پیشی بگیرد ، چشم بد ، پیشی می گرفت.

2724. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چشم بد ، حقیقت دارد و شیطان و حسد آدمیزاد آن را مهیا می سازد.

پیامدهای چشم زخم

اشاره

2725. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چشم بد ، مرد را به قبر و شتر را به دیگ می کشاند.

پناه به خدا بردن از چشم زخم

2726. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از چشم بد به خدا پناه برید ؛ زیرا بد چشمی حقیقت دارد.

غریب

انواع غریب ها

2727. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غریبان جهان ، چهارند : قرآن در خاطر ستم گر ؛ مسجد در میان قومی که در آن نماز نمی خوانند ؛ قرآن در خانه ای که قرائت نمی شود ؛ و مرد درست کار همراه قوم بد.

شستن

شستن

2728. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حق خدا بر هر مسلمانی این است که هفته ای یک روز غسل نماید و سر و تنش را بشوید.

دغلکاری

نکوهش دغلکاری

2729. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ما را فریب دهد ، از ما نیست.

2730. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که (در معامله) با مسلمانی تقلب کند ؛ یا به او ضرر رساند ؛ یا با وی حیله کند ، از ما نیست.

2731. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که ما را بفریبد ، از ما نیست ؛ حیله و نیرنگ در آتش جهنم است.

غصب

2732. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر کس ، به اندازه یک وجب زمین دیگری را غصب نماید ، خدای تعالی او را مجبور می کند که آن را تا عمق هفت زمین حفر نموده سپس روز قیامت آن را به گردن آویزد تا زمانی که رسیدگی به حساب مردم پایان یابد.

2733. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که اموال مردم را به قصد باز پرداخت بگیرد ، خداوند از ناحیه او می پردازد. و هر که با قصد تلف کردن بگیرد ، خداوند آن را تلف می نماید.

خشم

نکوهش غضب کردن

2734. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هشیار باشید! همانا خشم پاره آتش است که دل فرزند آدم را شعله ور می سازد ؛ آیا هنگام خشم ، سرخی چشمان و تورم رگهای او را نمی بینید؟ بنابراین ، هر گاه یکی از شما خشمگین شد ، حتماً روی زمین بنشیند.

پرهیز از غضب

2735. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از خشم دوری نما.

2736. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم نکن ؛ زیرا خشم مایه فساد است.

آنچه غضب را خاموش می کند

2737. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما ایستاده خشمگین شود ، باید بنشیند و اگر با نشستن غضب از او دور نشد ، باید به پهلو دراز بکشد.

2738. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خشمگین شدی ، خاموش باش.

2739. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم از (عمل) شیطان است و شیطان از آتش آفریده شده و آتش را فقط آب خاموش می نماید. بنابراین ، هر گاه یکی از شما خشمگین شد ، وضو بگیرد.

2740. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم ، از ناحیه شیطان است و شیطان از آتش آفریده شده و آب ، آتش را خاموش می کند. بنابراین هر گاه یکی از شما خشمگین شد ، غسل نماید.

افراد مبغوض نزد خدا

2741. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم و غضب خدا بر کسی که گمان می برد صاحب دارایی ها (یا پادشاه پادشاهان) است ، بسیار شدید است ؛ زیرا مالک و پادشاهی جز خدا نیست.

2742. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم و غضب الهی بسیار شدید است بر زنی که (از راه نامشروع) فرزندی را برای قومی به دنیا آورد که محارم آنان را ببیند و در اموالشان شریک شود (هم فرزند ، ولد حرام است و هم اطلاع او بر محارم و شرکت در اموال آنان حرام است).

2743. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خشم و غضب خدا بر کسی که ظلم کند بر آن که یاوری جز خدا ندارد بسیار شدید است.

هر گاه خداوند بر امتی غضب نماید

2744. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه خداوند بر امتی غضب نماید آنها را در زمین فرو نبرد و مسخ ننماید ، (بلکه) قیمت ها گران و آسمان از باریدن بر آنها منع می شود و اشرارشان زمام امورشان را به دست گیرند.

ثمره فرو نشاندن غضب

2745. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : دوراندیش ترین مردم کسی است که در فرو نشاندن خشم تواناتر باشد.

2746. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ جرعه ای نزد خداوند از جرعه خشم مردی که آن را فرو برد یا جرعه صبر بر مصیبت ، محبوب تر نیست. و نیز هیچ قطره ای از قطره اشکی که از ترس خدا جاری می شود و یا قطره خونی که در راه خداوند ریخته می شود محبوب تر نیست.

2747. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ جرعه ای در پیشگاه خداوند از جرعه خشمی که به خاطر رضای خدا فرو برده شده ، بهتر و گواراتر نیست.

2748. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هیچ جرعه ای نزد خدای تعالی از جرعه خشمی که بنده ای آن را فرو برد ، محبوب تر نیست و هر بنده ای خشمش را فرو برد ، خدای تعالی ضمیر او را از ایمان پر نماید.

2749. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که خشم خویش را فرو نشاند در حالی که بر اجرای آن توانا باشد ، خداوند او را از امنیت و ایمان سرشار سازد.

2750. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : هر که خشمش را دفع کند ، خداوند عذابش را دفع می نماید ، و هر که زبانش را حفظ کند ، خداوند زشتی اش را می پوشاند.

2751. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا نیرومندی

را در حمل سنگ (و بار سنگین) می پندارید؟ بی تردید ، نیرومند حقیقی کسی است که بر خشم سنگین خود پیروز گردد.

2752. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بر مصیبت صبر کند ، خداوند او را عوض دهد. و هر که خشمش را بنشاند ، خداوند او را پاداش دهد.

2753. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : محبت خداوند بر کسی که به خشم آید سپس بردباری نماید ، واجب است.

غفلت

غفلت

2754. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پس از خود ، از سه چیز درباره امتم بیم دارم : گمراهی خواهشها ، پیروی از شهوت های شکم و فرج و غفلت پس از معرفت و شناخت.

غافل ترین مردم

2755. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غافل ترین مردم کسی است که از تغییر و تحول روزگار پند نگیرد.

غافلی که مورد غفلت نیست

2756. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در شگفتم از غافلی که (هرگز) از او غفلت نمی شود ؛ در شگفتم از آرزومند به دنیا که (همواره) مرگ در پی اوست ؛ و در شگفتم از خندانی که دهان (و نیش) خود را به خنده آشکار سازد در حالی که نمی داند که آیا خداوند از او خشنود است یا خشمگین؟.

کینه

آثار کینه

2757. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کینه و حسد ، نیکی ها را می خورند چنانچه آتش ، هیزم را (می سوزاند) و می خورد.

پرهیز از کینه و خیانت

2758. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کینه ها را دور بیندازید.

آنچه کینه را می برد

2759. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با یکدیگر دست بدهید ، تا کینه را از دلهایتان ببرد.

2760. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : به همدیگر هدیه بدهید تا رشته محبت مابین شما پایدار شود ؛ زیرا هدیه ، دوستی و محبت را افزایش دهد و کینه ها را از سینه ها بیرون کند.

آوازه خوانی

آثار آوازه خوانی

2761. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غنا و آوازه خوانی نفاق را در دل می رویاند چنانچه آب ، زراعت را می رویاند.

گوسفند

2762. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : گوسفند مایه برکت است.

توانگری

توانگر

2763. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز را پیش از چهار چیز غنیمت شمار : جوانی را پیش از پیری ، سلامتی را پیش از بیماری ، بی نیازی را پیش از فقر ، و زندگی را پیش از مرگ.

حقیقت بی نیازی

2764. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : (کمال) بی نیازی ، نومیدی است از آنچه در دست مردم است. و هر که از شما به دنبال طمعی می رود ، لازم است که آهسته (و با احتیاط) گام بردارد.

2765. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بی نیازی از بسیاری مال حاصل نمی گردد ولیکن بی نیازی (واقعی) ، غنای باطن است.

آنچه موجب بی نیازی می شود

2766. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد که بی نیازترین مردم باشد ، اعتمادش به آنچه در دست خداست از آنچه در دست مردم است بیشتر باشد.

بی نیازترین مردم

2767. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از گناهان و کارهای حرام دوری کن تا عابدتر از دیگران باشی و به قسمت الهی خوشنود باش تا ثروتمندتر از دیگران گردی.

2768. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بی نیازترین مردم کسی است که اسیر و دربند حرص و آز نباشد.

تشویق بر بی نیازی از مردم

2769. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیازمند مردم نباشید هر چند به اندازه چوب مسواک باشد.

مسؤولیت توانگران

2770. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : وای بر ثروتمندان از (عدم رسیدگی به) فقیران!.

پیش توانگران کمتر بروید

2771. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیش توانگران کمتر بروید ؛ زیرا موجب می شود که نعمت های خداوند عزّوجلّ را خوار بشمارید.

حسرت ثروتمندان در روز قیامت

2772. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر ثروتمندی روز قیامت آرزو می کند که ای کاش! در دنیا فقط خوراکی می داشت.

غیبت

معنی غیبت

2773. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : کار نیک را به جا آور و از کار بد بپرهیز و ببین دوست داری دیگران در غیاب تو ، درباره ات چه بگویند ، همان طور رفتار کن و از آن چه نمی خواهی در غیاب تو ، درباره تو بگویند ، بپرهیز.

2774. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غیبت ، این است که درباره برادرت چیزی را که او دوست ندارد بگویی.

2775. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چه را دوست نداری که رو در روی برادرت انجام دهی ، (انجام آن) غیبت محسوب می گردد.

2776. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که درباره مردی چیزی که در او هست بگوید ، هر آینه غیبتش را کرده است.

نهی از غیبت

2777. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زبانتان را از بدگویی مسلمانان باز دارید و هر گاه یکی از شما مرد ، درباره او به نیکی سخن بگویید.

2778. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غیبت مسلمانان را نکنید و درباره عیوبشان تجسس ننمایید.

پاداش رد غیبت

2779. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که نزد او غیبت برادر مسلمانش شود و از او دفاع نکند در حالی که می تواند ، خدای تعالی او را در دنیا و آخرت ذلیل گرداند.

فرجام غیبت

2780. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : از غیبت بپرهیزید ؛ زیرا غیبت از زنا بدتر است ؛ (زیرا) گاهی زناکار توبه می نماید و خداوند توبه او را می پذیرد ولی غیبت کننده آمرزیده نمی شود تا این که غیبت شونده او را ببخشد.

2781. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آن گاه که پروردگار عزّوجلّ مرا به معراج برد ، به قومی گذر کردم که ناخن های مسی داشتند و صورتها و سینه هایشان را می خراشیدند. گفتم : ای جبرئیل! اینها کیانند؟ گفت : اینها کسانی هستند که گوشت مردم می خورند و درباره اعراض (و نوامیس) آنان سخن می گویند.

کفاره غیبت کردن

2782. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کفاره غیبت این است که برای کسی که غیبتش را کردی ، آمرزش بخواهی.

کسی که غیبتش رواست

2783. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غیبت فاسق ، ممنوع نیست.

2784. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سخت گیری شخص دارا ، مایه آبرویزی و عقوبت اوست.

2785. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که پرده حیا را بدرد ، غیبتش حرام نیست.

غیرت

غیرت

2786. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند غیرتمند است و غیرتمند را دوست دارد.

2787. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : غیرت مندی ، از ایمان و بی بندوباری از نفاق است.

غیرت خدا

2788. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی غیرت می ورزد و مؤمن (نیز) غیرت می ورزد و (امّا) غیرت خدا در این است که مؤمن چیزی را که خدا بر او حرام کرده ، انجام دهد (پس از او در خشم می شود).

2789. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند (حتی) علیه مسلمان (ظالم) به سود مسلمان دیگر ، غیرت می ورزد (و او را یاری می نماید) پس هر مسلمان نیز باید چنین باشد.

2790. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچکس غیرتمندتر از خدا نیست.

پیروزی

آنچه که باعث پیروزی می شود

2791. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدان! که پیروزی قرین صبر ، گشایش قرین رنج و آسانی قرین سختی است.

فتوا

پرهیز از ندانسته فتوا دادن

2792. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بدون علم فتوا دهد (و حرامی انجام شود) گناهش بر گردن فتوا دهنده است. و هر که به برادرش مشورتی دهد که می داند صلاح در غیر آن است ، هر آینه بدو خیانت ورزیده است.

ناسزا

نکوهش ناسزا

2793. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پس از بت پرستی ، نخستین چیزی که پروردگارم مرا از آن نهی فرمود ، شراب خواری و بدگویی مردان به یکدیگر بود.

2794. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدزبانی ، شومی آورد و بدسیرتی ، پستی.

2795. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! دشنام در هر چیزی جز مایه خواری نیست و هرگز! حیا در هر چیزی جز مایه زینت نیست.

2796. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ناسزا و ناسزاگویی از اسلام به دورند. و بهترین مسلمان کسی است که اخلاقش نیکوتر باشد.

2797. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر دشنام ، مخلوق بود ، هر آینه بدترین مخلوق خداوند بود.

2798. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که مردم از زبانش بترسند ، اهل آتش است.

زیرکی

2799. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مراقب فراست مؤمن باشید ؛ زیرا او (در تدبیر امور) با نور خدای عزّوجلّ می نگرد.

2800. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند بندگانی دارد که مردم را به وسیله فراست و دقت نظرشان می شناسند.

فراغت

2801. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : دو صفت است که بسیاری از مردم به آنها دلباخته اند : سلامتی و فراغت.

2802. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : سلامتی و فراغت ، دو نعمتی هستند که (معمولاً) مورد کفران قرار می گیرند.

2803. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره دو نعمت ، بسیاری از مردم مغبونند : صحت و فراغت.

گشایش

گشایش

2804. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فرج وقتی حاصل می شود که کار به نهایت سختی برسد.

انتظار گشایش

2805. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حیا ، مایه زینت ؛ تقوا ، مایه بزرگی ؛ بهترین مَرکب ، شکیبایی است ؛ و انتظار گشایش از ناحیه خداوند عزّوجلّ ، عبادت است.

2806. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه واقع شدن در سختی که آسایش در پی دارد در نزد من از واقع شدن در آسایشی که سختی در پی دارد ، محبوب تر است.

با هر سختی آسایش است

2807. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هرگز! یک سختی بر دو گشایش چیره نمی شود ؛ زیرا (خداوند می فرماید : قطعاً) با سختی ، گشایشی هست و قطعاً با سختی ، گشایشی (دیگر هم) هست.

2808. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر سختی بیاید و داخل این سوراخ شود ، هر آینه آسایش می آید و داخل آن گردیده ، سختی را بیرون می کند.

2809. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر سختی در سوراخی بود ، آسایش بر آن داخل می شد تا آن را بیرون کند.

2810. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پیروزی با شکیبایی و گشایش با سختی همراه است. و با هر سختی ، آسایشی است.

فرصت

فرصت را غنیمت شمار

2811. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده باید از جان خویش برای خود ، از دنیایش برای آخرتش ، از جوانی قبل از پیری و از زندگی قبل از مرگ ، توشه برگیرد ؛ (زیرا) بعد از دنیا ، خانه دیگری جز بهشت و جهنم نخواهد بود.

جدایی

نکوهش کسی که بین مادر و فرزندش جدایی افکند

2812. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بین مادر و فرزندش جدایی افکند ، خداوند روز قیامت بین او و دوستانش جدایی افکند.

عمل ناروا

نکوهش تظاهر به فسق

2813. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همه امت من بخشوده اند مگر آنان که تظاهر به فسق می نمایند و از جمله تظاهر این است که مرد شبانه عمل (ناروایی) انجام دهد و در حالی که خدای تعالی آن را پوشانده صبح کند و بگوید که دیشب چنین و چنان کردم. پروردگار آن را شب می پوشاند ، ولی او صبح از آن پرده برمی دارد.

فصیح بودن

فصیح ترین مردم

2814. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من فصیح ترین مردم عرب هستم.

رسوایی

2815. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : رسوایی دنیا از رسوایی آخرت ، آسان تر است.

فضیلت

فضیلت

2816. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فضیلت و کمال را نزد مهربانان امت من جستجو نموده ، در پناهشان زندگی کنید ، نه از سنگدلان آنها.

بهترین فضیلت ها

2817. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بهترین فضیلت ها ، آشتی نمودن با کسی است که از تو قهر کرده ، عطا کردن به کسی است که تو را محروم ساخته و گذشت از کسی است که بر تو ستم روا داشته است.

فضیلت اهل فضل

اشاره

2818. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فضیلت اهل فضیلت را فقط صاحبان فضیلت می شناسند.

آنچه موجب فضیلت و برتری انسان است

2819. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی را بر دیگری جز به دین و عمل صالح ، برتری نیست.

فقر

فقر

2820. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فرزند آدم از دو چیز بیزار است : یکی مرگ ، در حالی که مرگ برای او بهتر از فتنه است ؛ دیگری کمی مال ، در حالی که هر چه مال کمتر باشد حساب آسان تر است.

2821. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چهار چیز ، اندکش هم زیاد است : نداری ، درد ، دشمنی و آتش جهنم.

2822. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فقر ، امانت (الهی) است ، پس هر کس آن را کتمان نماید ، عبادت است.

معنای فقر

2823. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدتر از نادانی ، فقری نیست ؛ سودمندتر از عقل ، سرمایه ای نیست ؛ وحشتناک تر از خودپسندی ، تنهایی (و غربتی) نیست ؛ شرفی مانند خوش اخلاقی نیست ؛ و عبادتی مانند تفکر نیست.

فقر ارمغان مؤمن است

2824. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : ارمغان مؤمن در دنیا ، فقر است.

فقر در پیشگاه خداوند زینت است

2825. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : فقر ، در نزد مردم ، خواری است ولی روز قیامت در پیشگاه خداوند ، زینت است.

فضیلت فقرا

2826. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : در بهشت نگریستم و بیشتر اهل آن را از فقیران دیدم و در جهنم نگریستم و بیشتر اهل آن را از زنان دیدم.

برتری فقر بر توانگری

2827. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بشارت باد! مؤمنان فقیر را به آسایش روز قیامت پیش از ثروتمندان به اندازه پانصد سال ؛ اینان در بهشت متنعمند و آنان در حال حساب پس دادن.

نکوهش فقیری کردن

2828. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به فقر تظاهر کند ، فقیر گردد.

نکوهش فقر

2829. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دانش و دارایی ، هر گونه عیبی را می پوشانند ولی نادانی و نداری ، هرگونه عیبی را آشکار می سازند.

2830. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نزدیک بود که فقر ، کفر محسوب گردد.

مسکین

2831. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مسکین آن نیست که میان مردم بچرخد (و گدایی کند) تا یک لقمه و دو لقمه و یک خرما و دو خرما بدو رسد ولیکن مسکین (واقعی و مستحق) کسی است که نیازش برطرف نمی شود و مورد توجه قرار نمی گیرد تا صدقه ای بدو داده شود و (برای حفظ آبرو) خودش نیز برنمی خیزد تا درخواست نماید.

فقه

فقه

2832. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند درباره هر که نیکی خواهد ، او را در دین فقیه و دانا گرداند.

فقیه کیست؟

2833. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : چه بسا! حامل دانشی ، که خود دانشمند نیست و هر که را علمش سود نرساند ، جهلش زیان رساند.

فقیه شدن در دین

2834. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی ستونی دارد و ستون این دین (اسلام) ، دانش است. هر آینه یک دانشمند (دینی) از هزار عابد در مقابل شیطان مقاوم تر است.

بر فقاهت مرد همین بس

2835. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بر دانش مرد همین بس که خدا را بپرستد و بر جهل مرد همین بس که خودرای باشد.

فضیلت فقه بر عبادت

2836. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اندکی فقه از عبادتی بسیار بهتر است. در فقه مرد همین بس که خدا را بپرستد و در جهل مرد همین بس که خودرای باشد. مردم دو گونه اند : مؤمن و جاهل. مؤمن را اذیت نکن و بر جاهل تعدی نکن.

گران بودن وجود فقیه بر ابلیس

2837. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : برای شیطان ، تحمل یک فقیه سخت تر از تحمل هزار عابد است.

رستگاری

رستگاری

2838. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : کسی که به سوی اسلام هدایت یافت و به زندگی به قدر حاجت قانع شد ، رستگار گردید.

موجبات رستگاری

2839. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حقیقتاً رستگار است کسی که قلبش را برای ایمان خالص نمود و نیز قلبش را سالم ؛ زبانش را صادق ؛ نفسش را مطمئن ؛ اخلاقش را مستقیم ؛ گوشش را شنوا ؛ و چشمش را بینا ساخت.

2840. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : حقیقتاً رستگار است کسی که خرد روزی شده است.

موانع رستگاری

2841. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قومی که زمام کار خویش را به زنی بسپارند ، هرگز رستگار نمی شوند.

2842. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قومی که زمامدارش زن باشد ، رستگار نمی گردد.

قبر

قبر

2843. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قبر ، نخستین منزل از منازل آخرت است.

کشتن

کشتن انسان

2844. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر آینه نابودی دنیا از کشته شدن یک مرد مسلمانی نزد خداوند آسان تر است.

کشتن مؤمن

2845. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند سه مرتبه درخواست مرا درباره کسی که مؤمنی را کشته بود ، رد کرد.

کشنده و کشته شده هر دو در آتشند

2846. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه دو مسلمان بر همدیگر شمشیر بکشند ، آن گاه یکی دیگری را بکشد ، جایگاه هر دو در جهنم خواهد بود. گفتند : ای رسول خدا! سرنوشت قاتل روشن است اما مقتول چرا؟ فرمود : چونکه او هم به کشتن دیگری راغب بود.

قحطی

2847. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، قحطی را بر قومی مسلط نمی کند مگر به خاطر نافرمانی از خدا.

توانایی

توانایی

2848. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بخدا سوگند قدرت خداوند بر تو بیشتر از قدرت تو نسبت به خداست.

حقیقت قدرت

2849. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیرومند ، کسی است که بر هوای نفس خود چیره گردد.

2850. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : نیرومندی به کشتی گرفتن نیست ، بلکه نیرومند ، کسی است که هنگام خشم بر خود مسلط باشد.

نشانه نیرومندی

2851. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آیا نیرومندی را در حمل سنگ (بار سنگین) می پندارید؟ بی تردید ، نیرومند حقیقی کسی است که بر خشم سنگین خود پیروز گردد.

آنچه موجب قدرت می شود

2852. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که دوست دارد که نیرومندترین مردم باشد ، باید بر خداوند توکل نماید.

2853. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که را نیرومندترین مردم بودن خوشحال می کند ، باید بر خداوند توکل کند.

قدرتمندترین مردم

2854. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قوی ترین شما کسی است که هنگام غضب ، بر نفش خویش مسلط باشد و شکیباترین شما کسی است که بعد از قدرت و تسلط (بر دیگری او را) عفو نماید.

قدرت و اقتدار نزد فقرا است

2855. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قدرت و اقتدار را نزد فقرا بجویید ؛ زیرا روز قیامت صاحب دولتند.

قرآن

ارزش قرآن

2856. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرآن ، مایه بی نیازی است که پس از آن ، فقری نیست و بدون قرآن ، بی نیازی نیست.

2857. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با قرآن باشید و آن را برای خود پیشوا و رهبر بگیرید ؛ زیرا قرآن سخن پروردگار عالمیان است ؛ پروردگاری که قرآن از اوست و به سوی او بازمی گردد. به متشابه آن ایمان بیاورید و از مَثَل های آن عبرت بیاموزید.

آداب قرآن خواندن

2858. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مادامی که دلهایتان بر قرآن اتفاق دارد ، آن را قرائت کنید و هر گاه درباره آن اختلاف پیدا کردید ، از جا برخیزید.

2859. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرآن را بخوانید و بدان عمل کنید و از آن فاصله نگیرید و درباره آن غلو نکنید و به وسیله آن نان نخورید (امرار معاش نکنید) و آن را ابزار افزون طلبی و مال اندوزی خویش قرار ندهید.

2860. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : مادامی که قرآن تو را از کار بد بازمی دارد ، آن را بخوان. وگرنه ، حقیقتاً قرآن نمی خوانی.

حکایت قرآن

2861. پیامبر خداصلی الله علیه وآله : حکایت قرآن ، مانند شتر بسته است که اگر صاحبش آن را ببندد ، می ماند و اگر رهایش کند ، می رود.

قرآن شفا دهنده همه بیماری هاست

2862. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرآن ، تنها دوا(ی حقیقی) است.

خواندن قرآن با صدای خوش

2863. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : برای هر چیزی زیبایی هست و زیبایی (قرائت) قرآن ، صوت خوش است.

2864. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که قرآن را با آهنگ نخواند ، از ما نیست.

تشویق به خواندن قرآن

2865. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قرآن را بخوانید ؛ زیرا خدای تعالی قلبی را که جایگاه قرآن باشد ، عذاب نمی کند.

2866. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بنده ای که قرآن بخواند ، درماندگی ندارد و برای او غنایی بالاتر از قرآن نیست.

پاداش قاری و مستمع قرآن

2867. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دعا کننده و آمین گوینده ، در پاداش شریکند ؛ قاری (قرآن) و مستمع ، در پاداش شریکند ؛ و دانشمند و دانش آموز ، در پاداش شریکند.

روایات در باب عمل به کتاب و سنت

2868. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو چیز میان شما به جای گذاشتم که با وجود آنها هرگز گمراه نمی شوید : کتاب خدا (قرآن) و سنت من ؛ و این دو از هم جدا نمیشوند تا این که بر سر حوض به من برسند.

2869. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : همواره بر مدار کتاب خدا بچرخید (و تابع حکم قرآن باشید).

داوری

آداب قضاوت

2870. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه حکم می کنید ، به عدالت رفتار کنید و هر گاه سخن می گویید ، نیکو بگویید ؛ زیرا خداوند نیکوست و نیکوکاران را دوست دارد.

2871. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر گاه یکی از شما به کار قضاوت میان مسلمانان دچار شد ، نباید هنگام غضب داوری کند و در نگاه کردن و جایگاه نشستن و اشاره نمودن بین آنان فرق نگذارد.

2872. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به داوری میان مسلمانان مبتلا گردید ، باید عدالت را بین آنان در نگاه ، اشاره ، جایگاه و مجلس ، رعایت نماید.

2873. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به داوری میان مسلمانان مبتلا گشت ، صدای خویش را بر یکی از آنان بلند نکند مگر این که بر دیگری نیز بلند کند.

انواع داوران

2874. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : دو قاضی در جهنمند و یک قاضی در بهشت است : قاضی ای که حق را بشناسد و بر حق حکم دهد ، او در بهشت است. قاضی ای که حق را بشناسد ولی عمداً ستم نماید یا بدون شناخت حکم دهد هر دو در آتش جهنمند.

قاضی گاهی مخالف واقع و گاهی مطابق آن حکم می کند

2875. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : من هم بشرم و شما که برای رفع خصومت ، به من رجوع می کنید ، چه بسا برخی از شما دلایل خود را بهتر از دیگری برای من مطرح نماید که در نتیجه ، من هم بر طبق شنیده ام به نفع او داوری کنم. اما اگر من در مقابل حق مسلمانی به نفع کسی حکم کردم ، آن چیزی که در اثر این حکم نصیبش می گردد ، پاره ای از آتش است ؛ می خواهد نگهدارد یا رهایش کند.

خدا یاور قاضی است

2876. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدا یاور قاضی است مادامی که ستم نکند. هرگاه ستم کرد ، خدا او را رها کرده ، شیطان همراهی اش می نماید.

2877. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خدای تعالی یار قاضی است مادامی که ستم عمدی نکند.

نتیجه قضاوت برخلاف قانون خداوند

2878. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : پنج چیز از آثار پنج چیز است : هر قومی پیمان شکنی کند ، دشمنشان بر آنان مسلط گردد ؛ آنان که بر خلاف قانون خدا قضاوت نمایند ، میانشان فقر رواج یابد ؛ کسانی که فحشا (زنا) در بینشان آشکار شود ، مرگ میانشان شایع گردد ؛ کسانی که کم فروشی پیشه کنند ، به قحط سالی گرفتار آیند ؛ و آنان که زکات ندهند ، به خشکسالی مبتلا شوند.

اهمیت کار قضاوت

2879. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : زبان قاضی میان دو راه قرار دارد ؛ یا به سوی بهشت یا به سوی جهنم است.

2880. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت بر قاضی عادل ساعتی پیش آید که آرزو کند ای کاش! بین دو نفر حتی درباره دانه خرمایی قضاوت نکرده بود.

2881. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که به داوری میان مردم منصوب شد ، همانا با غیر کارد ذبح شده است.

2882. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : روز قیامت قاضی عادل را می آورند و از سختی حساب چیزهایی را می بیند که آرزو می کند ای کاش حتی درباره دانه خرمایی بین دو نفر قضاوت نکرده بود.

نکوهش کسی که در داوری عادلانه حکم نمی دهد

2883. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر که بین دو نفری که به او مرافعه نموده و به داوری اش راضی شده اند حکم غیرعادلانه دهد ، لعنت خداوند بر او باد!.

هیچ قاضی نیست مگر این که دو فرشته با او است

2884. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : با هر یک از قضات مسلمانان دو فرشته ای است که او را به سوی حق می کشانند مادامی که غیر حق را اراده نکند ، ولی اگر غیر حق را اراده کند و عمداً ستم نماید ، آن دو فرشته از او بیزاری جویند و او را به حال خودش وامی گذارند.

قضا و قدر

قضا و قدر

2885. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : بدان که قلم تقدیر بر امورِ ممکن و شدنی نوشته شده است.

2886. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی حقیقتی دارد و بنده ای به حقیقت ایمان دست نمی یابد تا این که بداند آنچه نصیبش شده ممکن نبود که بدو نرسد و آنچه از آن محروم شده ممکن نبود که بدو برسد (به مقام تفویض الامر الیه رسیده باشد).

2887. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : آنچه در رحم (مادر) مقدر گردیده ، همان خواهد شد.

2888. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : قلم (درباره نوشتن) درباره آنچه تو خواهی دید خشک شده (و سرنوشت تو رقم خورده است).

2889. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : خداوند ، خلق را آفرید ، آن گاه عمر ، رفتار و روزی شان را تعیین فرمود.

2890. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : درباره مؤمن در شگفتم ؛ زیرا به خداوند سوگند! که خدا برای مؤمن جز سرنوشت نیک ، مقرر نمی فرماید.

2891. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : اگر (قرار بود) چیزی بر تقدیر سبقت بگیرد ، هر آینه چشم بد بر آن پیشی می گرفت.

2892. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هیچ یک از شما ، کاسب تر از دیگری نیست

؛ خداوند است که مصیبت و مرگ را مقرر فرموده و معیشت و کار را تقسیم نموده است.

هر چیزی به تقدیر است

2893. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله : هر چیزی به تقدیر (وابسته) است حتی ناتوانی و زیرکی.

آنچه خدا برای انسان از پیش تعیین فرموده است