بانک احادیث اهل بیت (ع) جلد 8 - (اخلاقی)

مشخصات کتاب

سرشناسه:مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان،1390
عنوان و نام پدیدآور:بانک احادیث اهل بیت (ع) جلد 8 - (اخلاقی)/ واحد تحقیقات مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان.
مشخصات نشر:اصفهان:مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان، ۱۳90.
مشخصات ظاهری:نرم افزار تلفن همراه و رایانه
موضوع : احادیث شیعه
موضوع : اهل بیت (ع)
موضوع : اخلاقی

اخلاقی

فضایل اخلاقی

حدیث1

قال الإمام زین العابدین (علیه السلام) :
القول الحسن یثری المال، و ینمی الرزق، و ینسئ فی الأجل، و یحبب إلی الأهل، و یدخلالجنة.
امام سجاد (علیه السلام) فرمودند:
گفتار نیک دارایی را زیاد می کند و روزی را افزایش می دهد و أجل را به تأخیر می اندازد و انسان را نزد اهل و خانواده محبوب می گرداند و (شخص را) به بهشت می برد.
«أمالی صدوق، ص12، ح 1»

حدیث2

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : والذی نفسی بیده، ما أنفق الناس من نفقة أحب من قول الخیر.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: سوگند به آن که جانم در دست اوست، مردم هیچ انفاقی نکردند که دوست داشتنی تر از گفتار نیک باشد.
«بحارالانوار، ج 71، ص 311، ح 8»

حدیث3

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : من حسن إسلام المرء ترکه الکلام فیما لا یعنیه.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: از نشانه های نیکویی اسلام شخص دم فرو بستن از بیهوده گویی است.
«بحارالانوار، ج 2، ص 55، ح 28»

حدیث4

قال الامام علی بن الحسین - علیه السّلام - : ما مِنْ جرعةٍ أحبَّ الی اللهِ من جرعَتَین: جرعَة غیظٍ ردَّها مؤمِنٌ بحِلْمٍ أوْ جرعَة مصیبةٍ ردّها مؤمِنٌ بصبرٍ.
امام سجاد - علیه السّلام - فرمودند: نزد خداوند متعال حالتی محبوبتر از یکی از این دو حالت نیست: حالت غضب و خشمی که مؤمن با بردباری و حلم از آن بگذرد و حالت بلا و مصیبتی که مؤمن آن را با صبر و شکیبائی پشت سر بگذارد.
«مستدرک الوسائل، ج 2، ص 424»

حدیث5

قال الامام العسکری - علیه السّلام - : مَنْ کانَ الوَرعُ سجیّتهُ و الکرَْم ُطبیعَتَهُ و الحِلمُ خلَّتَهُ کَثُرَ صدیقُهُ و الثّناءُ علیهِ.
امام حسن عسکری - علیه السّلام - فرمودند: هرکس ورع و پرهیزگاری روش زندگی او، بزرگواری و سخاوت عادت او و صبر و بردباری برنامه اش باشد، دوستانش زیاد خواهند بود و دیگران او را مورد مدح و ستایش قرار می دهند.
«بحار الانوار، ج 75، ص 379»

حدیث6

قال الامام علی - علیه السّلام - : لا یَعدمُ الصبورُ الظّفَر و ان طالَ به الزّمان.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: انسان صبور و شکیبا، پیروزی را از دست نمی دهد گر چه زمان رسیدن آن طولانی شود.
«بحار الانوار، ج 71، ص 95»

حدیث7

قال امیرالمؤمنین - علیه السّلام - : إنّ الصّبرَ و حُسنَ الخُلقِ والبرََّ و الحِلمَ من أخلاق الانبیاء.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبر و شکیبائی و اخلاق نیکو و بردباری، از اخلاق پیامبران است.
«بحار الانوار، ج 71، ص 93»

حدیث8

قال الامام علی - علیه السّلام - : الصّبرُ أحسَنُ حُلَلِ الایمان ِو أشرَفُ خلائقِ الانسان.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبر، بهترین جامه ایمان و برترین خوی انسان است.
«غررالحکم، ص 281، ح 6232»

حدیث9

قال الامام علی - علیه السّلام - : ثَوابُ الصّبرِ أعلی الثّوابِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: پاداش صبر، بالاترین پاداش ها است.
«تصنیف غررالحکم، ص 281، ح 6240»

حدیث10

قال الامام علی - علیه السّلام - : الصّبرُ جنَّةٌ من الفاقَةِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبرو بردباری سپری در برابر فقر و تنگدستی است.
«بحار الانوار، ج 77، ص 240»

حدیث11

قال الامام علی - علیه السّلام - : الصّبرُ کفیلٌ بالظَّفّرِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبر، ضامن پیروزی است.
«تصنیف غررالحکم، ص 283، ح 6312»

حدیث12

قال الامام علی - علیه السّلام - : زَینُ الدّین الصّبرُ و الرضا.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: زینت و زیبائی دین، صبر و رضا (به قضای پروردگار) است.
«تصنیف غررالحکم، ص 281، ح 6243»

حدیث13

قال الامام علی - علیه السّلام - : الصّبرُ ثمرةُ الایمان.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبر، ثمره و نتیجه ایمان است.
«تصنیف غررالحکم، ص 280، ح 6217»

حدیث14

قال الامام علی - علیه السّلام - : أقوی عَدوِّ الشدائِدِ الصّبر.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: قوی ترین دشمن سختی ها، صبر و شکیبائی است.
«تصنیف غررالحکم، ص 282، ح 6275»

حدیث15

امام علی - علیه السّلام - فرمودند: برترین عبادت ها، صبر، خاموشی و انتظار فرج می باشد.
«بحار الانوار، ج 74، ص420»

حدیث16

قال الامام علی - علیه السّلام - : الصَّبرُ صَبران، صبرٌ علی ما تکرَه و صبرٌ ممّا تُحبّ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبر بر دو قسم است، صبر برآنچه که دوست نداری و به تو رسیده است و صبر بر چیزی که دوست می داری و نمی توانی به آن دست یابی.
«بحار الانوار، ج 71، ص 95»

حدیث17

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : العَملُ الخالِصُ، الذی لا تُریدُ اَنْ یَحْمدَکَ عَلیه اَحدٌ اِلاّ اللهُ عزّوجلّ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: عمل خالص آن است که نخواهی کسی جز خدای عزوجل، تو را بر انجام آن کار بستاید.
«الکافی، ج 2، ص 16»

حدیث18

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : بِالاِخلاصِ تَتَفاضَلُ مَراتِبُ المُومنینَ.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: تفاوت و برتری درجات مؤمنان بر یکدیگر به اخلاص است.
«تنبیه الخواطر، ج 2، ص 119»

حدیث19

قال الامام علی - علیه السّلام - : عَلی قَدْرِ قُوَّةِ الدِّینِ یکونُ خُلُوُصُ النِّیَّةِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: خلوص نیت به اندازة شدت دینداری است.
«غررالحکم، ح 6192»

حدیث20

قال الامام علی - علیه السّلام - : مَنْ اَخْلَصَ بَلَغَ الآمالَ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هر که اخلاص ورزد، به آرزوهایش برسد.
«غررالحکم، ح 7675»

حدیث21

قال الامام علی - علیه السّلام - : اَلزُّهدُ سَجِیَّةُ المُخْلِصینَ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: پارسایی، سرشت و خوی مخلصان است.
«غررالحکم، ح 662»

حدیث22

قال الامام علی - علیه السّلام - : فی إخْلاصِ النَّیّاتِ نَجاحُ الأُمُورِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: موفقیت در کارها به خالص کردن نیّت ها است.
«غررالحکم، ح 6510»

حدیث23

قال الامام علی - علیه السّلام - : اَلْعَمَلُ کلُّهُ هَباءٌ الاّ ما اُخْلِصَ فیهِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: اعمال همه بر باد است، مگر آنچه از روی اخلاص باشد.
«غررالحکم، ح 1400»

حدیث24

قال الامام علی - علیه السّلام - : لَوْ خَلَصَتْ النِّیّاتُ لَزَکَّتِ الاعمالُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: اگر نیت ها خالص شود، اعمال پاکیزه گردد.
«غررالحکم، ح 7578»

حدیث25

قال الامام علی - علیه السّلام - : عِندَ تَحَقُّقِ الاخلاصِ تَستَنیرُ البَصائرُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: چون اخلاص تحقق یابد، دیدة بصیرت روشن شود.
«غررالحکم، ح 6211»

حدیث26

قال الامام علی - علیه السّلام - : بِالاخلاصِ تُرفَعُ الاعمالُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: به سبب اخلاص، اعمال (به درگاه خدا) بالا می رود.
«غررالحکم، ح 4242»

حدیث27

قال الامام علی - علیه السّلام - : فی الاِخلاصِ یکونُ الْخَلاصُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: رهایی و نجات در اخلاص است.
«تنبیه الخواطر، ج 2، ص 154»

حدیث28

قال الامام علی - علیه السّلام - : الاخلاصُ شیمةُ افاضِلِ النّاسِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: اخلاص، خوی برترین مردمان است.
«غررالحکم، ح 597»

حدیث29

قال الامام علی - علیه السّلام - : اَلاِخلاصُ عِبادَةُ الْمُقَرَّبینَ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: اخلاص، عبادت مقربان الهی است.
«غررالحکم، ح 197»

حدیث30

قال الامام علی - علیه السلام - : زیادَةُ الشُّکْرِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ تَزیدُ فِی الْعُمْرِ وَ تَفْسَحُ فِی الاَْجَلِ.
امام علی - علیه السلام - : شکرگزاری فراوان و صله رحم، عمر را زیاد می کنند و بر مُهلت زندگی می افزایند.
«عیون الحکم والمواعظ، ص 275، ح 4999»

حدیث31

قال الله عزّوجلّ:
ای احمد! می‌دانی به کدام دلیل تو را بر دیگر انبیا برتری دادم؟ به دلیل یقین و حسن خلق و سخاوت نفس و دلسوزی برای مردم.
(ارشادالقلوب1/205)

حدیث32

قال الله عزّوجلّ:
ای احمد! پرهیزکاری، زینت مؤمن و ستون برپایی دین است.
(ارشادالقلوب1/203)

حدیث33

قال الامام علی بن الحسین - علیه السّلام - :
اَلصّبرُ وَ الرّضا عن قضاءِ الله رأس طاعةِ الله ... .
امام سجاد - علیه السّلام - فرمودند:
صبر و خشنودی از قضای الهی، اصل و اساس اطاعت خداوند است. هر که صبر و رضا در برابر قضای الهی داشته باشد، جز خیر برای او نخواهد بود.
«وسائل الشیعه، ج 2، ص 899»

حدیث34

امام صادق (علیه السلام ) فرمودند:
ما نَعْلَمُ شَیْئا یَزیدُ فِی الْعُمْرِ اِلاّ صِلَةَ الرَّحِمِ، حَتّی اِنَّ الرَّجُلَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثَ سِنینَ فَیکونُ وَصولاً لِلرَّحِمِ فَیَزیدُ اللّه‌ُ فی عُمْرِهِ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَجْعَلُها ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً، وَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَکونَ قاطِعا لِلرَّحِمِ، فَیَنْقُصُهُ اللّه‌ُ ثَلاثیْنَ سَنَةً وَ یَجْعَلُ اَجَلَهُ اِلی ثَلاثِ سِنینَ ؛
ما، غیر از صله رحم، چیزی نمی شناسیم که بر عمر بیفزاید، تا آن‌جا که گاهی عمر کسی سه سال است، و وقتی که اهل صله رحم می شود، خداوند هم سی سال بر عمرش می افزاید و آن را سی و سه سال می کند و گاهی عمر کسی سی و سه سال است و قطع رحم می کند و خداوند هم سی سال از عمر او می کاهد و عمرش را به سه سال، کاهش می دهد .
کافی : ج 2، ص 152، ح 17

حدیث35

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَن صاحَبَ النّاسَ‌بِالَّذی یُحِبُّ أن یُصاحِبوهُ کانَ عَدلاً .
هرکه با مردم چنان رفتار کند که دوست دارد آنان با او رفتار کنند ، عادل است .
کنز الفوائد : 2 / 162 منتخب میزان الحکمة : 360

حدیث36

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
ما مِن رَجُلٍ مُسلمٍ یُصابُ بشَیءٍ فی جَسَدِهِ فَیَتَصَدَّقُ بهِ إلاّ رَفَعَهُ اللّه بهِ دَرجَةً وحَطَّ عَنهُ بهِ خَطیئةً .
هیچ مرد مسلمانی نیست که به قسمتی از بدنش آسیبی وارد شود و از (قصاص) آن درگذرد ، مگر این که خداوند به سببِ آن یک درجه بالایش بَرد و یک گناه از او بزداید .
کنز العمّال : 39850 منتخب میزان الحکمة : 466

حدیث37

امام باقر علیه‌السلام :
صلةُ الأرحامِ تُحَسِّنُ الخُلُقَ وتُسَمِّحُ الکَفَّ وتُطَیِّبُ النَّفْسَ ، وتَزِیدُ فی الرّزقِ وتُنسِئُ فی الأجَلِ ؛
صله رحم خلق و خوی را نیکو ، دست را بخشنده ، جان را پاکیزه و روزی را زیاد می‌کند و اجل را به تأخیر می‌اندازد .
الکافی : 2 / 152 / 12

حدیث38

امام علی علیه‌السلام :
مِـن کَرَمِ المَـرءِ بُـکاؤهُ علی ما مَضی مِن زَمانِهِ ، وحَنینُهُ إلی أوطانِهِ ، وحِفظُهُ قَدیمَ إخوانِهِ ؛
از بزرگواری انسان، گریستن اوست بر عمر سپری شده‌اش و علاقه او به میهنش و نگهداشتن دوستان دیرینه‌اش .
بحار الأنوار : 74 / 264 / 3 منتخب میزان الحکمة : 596

حدیث39

امام علی علیه‌السلام :
غایَةُ الفَضائلِ العِلم؛
اوج فضیلتها دانش است .
غرر الحکم : 6379

حدیث40

امام علی علیه‌السلام :
لا شَرَفَ کَالعِلم؛
هیچ شرافتی ، چون دانش نیست .
نهج البلاغة : الحکمة 113 منتخب میزان الحکمة : 396

حدیث41

امام علی علیه‌السلام :
رَأسُ الفَضائلِ العِلمُ ، غایَةُ الفَضائلِ العِلم ؛
سرآمد فضیلتها ، دانش است ؛ نقطه پایان فضیلتها دانش است .
غرر الحکم : 5234 6379 منتخب میزان الحکمة : 396

حدیث42

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
العِلمُ رَأسُ الخَیرِ کُلِّهِ ، والجَهلُ رَأسُ الشَّرِّ کُلِّهِ ؛
دانایی ، سرآمـد همه خوبیهاست و نادانی سرآمد همه بدیها .
بحار الأنوار : 77 / 175 / 9 منتخب میزان الحکمة : 396

حدیث43

امام حسن(سلام الله علیه):
رَأسُ العَقلِ مُعاشَرَةُ النّاسِ بِالجَمیلِ؛
خوشرفتاری با مردم، رأس خرد است.
میزان الحکمة: ح 13703

حدیث44

امام صادق(سلام الله علیه):
الصَّبرُ رَأسُ الإیمانِ؛
شکیبایی، سرِ ایمان است.
میزان الحکمة: ح 10221

حدیث45

إنَّ اللَّه عزّوجلّ لَم یَبْعثْ نَبیّاً إلّا بصِدقِ الحدیثِ وأداءِ الأمانةِ إلی البَرِّ والفاجرِ؛
خداوند عزّوجلّ هیچ پیامبری را برنگزید، مگر به راست‌گفتاری و امانتداری در حق خوب و بد.
الکافی: ج 2، ص 104، ح 1

حدیث46

امام سجّاد(سلام الله علیه):
القَولُ الحَسَنُ یُثرِی المالَ، ویُنمِی الرِّزقَ؛
گفتار نیک، دارایی را زیاد می‌کند و روزی را افزایش می‌دهد.
میزان الحکمة: ح 18063

حدیث47

امام علی(سلام الله علیه):
مَن لانَت عَرِیکَتُهُ وَجَبَت مَحَبَّتُهُ؛
هر که نرمخو و فروتن باشد محبّتش [بر دلها] لازم آید.
میزان الحکمة: ح 10454

حدیث48

امام صادق(سلام الله علیه):
إنَّ مِن التَّواضُعِ أن یَجلِسَ الرّجُلُ دُونَ شَرَفِهِ؛
تواضع در مجلس، آن است که کسی در کم‌تر از جایگاهش بنشیند.
الکافی: ج 2، ص 123، ح 9

حدیث49

امام صادق(سلام الله علیه):
اَلْعَدلُ أحلی مِنَ الْماءِ یُصِیبُهُ الظَّمآنُ؛
عدالت، گواراتر از آبی است که تشنه به آن می‌رسد.
الکافی، ج 2، ص 146

حدیث50

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله):
إنَّ الْعَفوَ لا یَزِیدُ الْعَبدَ إلّا عِزّاً فَتَعافَوا یُعِزُّکُمُ اللَّهُ؛
گذشت، جز بر عزّت بنده نمی‌افزاید، پس از یکدیگر درگذرید تا خداوند به شما عزّت بخشد.
الکافی، ج 6، ص 108

حدیث51

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله):
خِیارُکُم أحاسِنُکُم أخلاقاً الَّذینَ یَألَفُونَ ویُؤلَفُونَ؛
بهترین شما، خوش‌خوترین شماست آنان که الفت می‌گیرند و الفت می‌پذیرند.
تحف العقول، ص 45

حدیث52

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله:
خَصلَتانِ لیسَ فَوقَهُما مِنَ البِرِّ شَیءٌ الإیمانُ بِاللّه و النَّفعُ لِعبادِ اللّه؛
دو خصلت است که هیچ کار خوبی بالاتر از آن دو نیست : ایمان به خدا و سود رساندن به بندگان خدا
میزان الحکمة، ج 5 ، ص 502

حدیث53

امام کاظم(سلام الله علیه):
تمونُک لِلضَّعیفِ أفضَلُ الصَّدَقَةِ؛
کمک کردن تو به ناتوان، بهترین صدقه است.
تحف العقول، ص 414

حدیث54

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله):
اَلصَّبرُ سِترٌ مِنَ الْکُروبِ وعَونٌ عَلَی الْخُطُوبِ؛
صبر، پوشاننده اندوه‌ها و یاور در برابر مشکلات است.
کنزالفوائد، ص 58

حدیث55

پیامبرخدا(صلی الله علیه و آله):
إنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُحتَرِفَ الْأمینَ؛
به راستی خداوند پیشروِ امانت دار را دوست دارد.
الکافی، ج 5، ص 113

حدیث56

امام باقر(سلام الله علیه):
إنَّ أشَدَّ العِبادَةِ الوَرَعُ؛
سخت‌ترین عبادت، پارسایی است.
میزان الحکمة: ح 11858

حدیث57

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله):
أکْثَرُ ما تَلِجُ بهِ اُمَّتی الجَنّةَ: تَقْوَی اللَّهِ وحُسْنُ الخُلقِ؛
بیشترین چیزی که مایه ورود امت من به بهشت می‌شود، پروای از خدا و اخلاقی خوش است.
الکافی: ج 2، ص 100، ح 6

حدیث58

امام رضا(سلام الله علیه):
مَن تَبَسَّمَ فی وَجهِ أخیهِ المُؤمِنِ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ حَسَنَةً؛
هر که به روی برادر مؤمنش لبخند بزند، خداوند برایش ثوابی خواهد نوشت.
دوستی: ص 216 ح 535

حدیث59

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله):
نَصرُ الْمَظلُومِ وَالْأمرُ بِالْمَعرُوفِ وَالنَّهیُ عَنِ الْمُنکَرِ جِهادٌ؛
یاری رساندن به ستمدیده و امر به معروف و نهی از منکر جهاد در راه خداست.
جامع الأحادیث قمی، ص 125

حدیث60

امام سجاد(سلام الله علیه) فرمودند:
إنَّ أقرَبَکُم مِن اللَّهِ أوسَعَکُم خُلقاً؛
نزدیک‌ترین شما به خداوند، گشاده خوترین شماست.
الکافی: ج 8، ص 69، ح 24

حدیث61

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
انَّ أعجَل الخیرِ ثواباً صلةُ الرَّحم؛
پاداش صله رحم، سریع ترین پاداش کار خیری است که به انسان می رسد.
الکافی، ج 2، ص 160

حدیث62

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
وقتی مسلمانی از کنار برادر مسلمانش عبور می نماید و سلام نمی کند ملائکه از آن مسلمان تعجب می کنند.
محجه البیضاء جلد 3 صفحه 382

حدیث63

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
بهترین بندگان خدا آنها هستند که به وعده وفا کنند.
نهج الفصاحه، صفحه 172، حدیث 850

حدیث64

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
إنَّ الْعَفوَ لا یَزِیدُ الْعَبدَ إلّا عِزّاً فَتَعافَوا یُعِزُّکُمُ اللَّهُ؛
گذشت، جز بر عزّت بنده نمی‌افزاید، پس از یکدیگر درگذرید تا خداوند به شما عزّت بخشد.
الکافی، ج 6، ص 108

حدیث65

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
مَن مَشی اِلی ذی قَرابَةٍ بِنَفسِهِ وَ مالِهِ لِیَصِلَ رَحِمَهُ اَعطاهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ اَجرَ مِأَةِ شَهیدٍ؛
هر کس با جان و مال خود در راه صله رحم کوشش کند، خداوند عزّوجلّ پاداش یکصد شهید به او می دهد.
من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 16

حدیث66

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند :
اَمّا عَلامَةُ التّائِبِ فَاَربَعَةٌ: اَلنَّصیحَةُ لِلّهِ فی عَمَلِهِ وَ تَرکُ الباطِلِ وَ لُزومُ الحَقِّ وَ الحِرصُ عَلَی الخَیرِ ؛
نشانه توبه کننده چهار است: عمل خالصانه برای خدا، رها کردن باطل، پایبندی به حق و حریص بودن بر کار خیر.
(تحف العقول، ص 20)

حدیث67

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند :
اَلتَّوبَةُ حَسَنٌ وَ لکِن فِی الشَّبابِ اَحسَنُ ؛
توبه زیباست، ولی از جوان زیباتر .
(کنز العمّال، ح 43542)

حدیث68

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلتَّوفیقُ مِنَ السَّعادَةِ وَ الْخِذلانُ مِنَ الشَّقاوَةِ؛
توفیق [انجام کار نیک] از خوشبختی و بی توفیقی از بدبختی است.
بحارالأنوار، ج 78، ص 12، ح 70

حدیث69

امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:
اَفضَلُ العِبادَةِ عِفَّةُ البَطنِ وَ الفَرجِ؛
بالاترین عبادت، عفت شکم و شهوت است.
تحف العقول، ص 296

حدیث70

امام حسن عسکری (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ الوُصُولَ اِلی اللهِ عَزّوجلَّ سَفَرٌ لا یُدرَکُ اِلّا بِامتِطاءِ اللَّیلِ؛
وصول به خداوند عزوجل سفری است که جز با عبادت در شب حاصل نگردد.
مسند الامام العسکری، ص290

حدیث71

امام حسین (علیه السلام) فرمودند:
اَلخُلقُ الحَسَنُ عِبادَةٌ؛
خوش اخلاقی عبادت است.
کنزالعمال، ج13، ص151، ح36472

حدیث72

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلا اُحَدِّثُکَ بِمَکارِمِ الاَْخْلاقِ؟ الصَّفْحُ عَنِ النّاسِ وَ مُواساةُ الرَّجُلِ اَخاهُ فی مالِهِ وَ ذِکْرُ اللّه‌ِ کَثیرا؛
آیا به شما بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، کمک مالی به برادر (دینی) خود و بسیار به یاد خدا بودن.
معانی الأخبار، ص 191، ح 2

حدیث73

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلذِّکرُ یونِسُ اللُّبَّ وَیُنیرُ القَلبَ وَیَستَنزِلُ الرَّحمَةَ؛
یاد خدا عقل را آرامش می دهد، دل را روشن می کند و رحمت او را فرود می آورد.
غررالحکم، ج2، ص66، ح1858

حدیث74

امام رضا (علیه‌السلام) فرمودند:
مَـن فـرّج عن مـومـن فـرّج الله عَن قَلبه یـَوم القیامة؛
هر کس اندوه و مشکلی را از مومنی بر طرف نماید خداوند در روز قیامت انـدوه را از قلبش بر طرف سازد.
(اصول کافی، ج 3، ص 268)

حدیث75

امام صادق (علیه السلام):
لِجَرّاحِ المَدائِنیِّ ـ : ألا اُحَدِّثُکَ بِمَکارِمِ الأخلاقِ؟ اَلصَّفحُ عَنِ النّاسِ ، وَمُواساةُ الرَّجُلِ أخاهُ فی مالِهِ ، وَذِکرُ اللّه کَثیرا؛
به جرّاح مدائنی فرمودند: آیا به تو بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، سهیم کردن برادر (دینی) در مال خود و بسیار به یاد خدا بودن.
(غررالحکم، ج2، ص451، ح3260)

حدیث76

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
إنّ اللّه تَبارَکَ وَتَعالی خَصَّ رَسولَ اللّه صلی الله علیه و آله بِمَکارِمِ الأخلاقِ ، فَامتَحِنوا أنفُسَکُم فَإن کانَت فیکُم فَاحمَدوا اللّه عَزَّوَجَلَّ وَارغَبوا إلَیهِ فی الزِّیادَةِ مِنها ـ فَذَکَرَها عَشرَةً ـ : الیَقینُ ، والقَناعَةُ ، والصَّبرُ ، والشُّکرُ ، والحِلمُ ، وحُسنُ الخُلقِ ، والسَّخاءُ ، والغَیرَةُ ، والشَّجاعَةُ ، والمُروءَةُ؛
خدای تبارک وتعالی رسول خدا صلی الله علیه و آله را به مکارم اخلاق مخصوص گردانید. پس شما نیز خود را بیازمایید، اگر این صفت ها در شما بود خدای عزوجل را سپاس گویید و از او این مکارم را بیشتر بخواهید. ـ سپس آن ده خصلت را برشمردند ـ : یقین، قناعت، صبر، شکر، بردباری، خوش اخلاقی، سخاوت، غیرت، شجاعت و جوانمردی.
(نهج البلاغه، خطبه 91)

حدیث77

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
وَقَد سُئِلَ عَن مَکارِمِ الخلاقِ: اَلعفوُ عَمَّن ظَلَمَکَ وَصِلَةُ مَن قَطَعَکَ وَإعطاءُ مَن حَرَمَکَ وَقَولُ الحَقِّ وَلَو عَلی نَفسِکَ؛
درباره مکارم الاخلاق سئوال شد، فرمودند: گذشت از کسی که به تو ظلم کرده، رابطه با کسی که با تو قطع رابطه کرده، عطا به آن کس که از تو دریغ داشته است و گفتن حق اگر چه بر ضد خودت باشد.
(نهج الفصاحه، ح 781)

حدیث78

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
خَیرُ الخَلائق الرِّفقُ؛
بهترین خوبی ها رفق است (مهربانی و لطف با مردم).
(غررالحکم)

حدیث79

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلعَدلُ أَفضَلُ مِنَ الشَّجاعَةِ لأَِنَّ النّاسَ لَوِاستَعمَلُوا العَدلَ عُموما فی جَمیعِهِم لاَستَغنَوا عَنِ الشَّجاعَةِ؛
عدالت بهتر از شجاعت است زیرا اگر مردم همگی عدالت را درباره همه بکار گیرند از شجاعت بی نیاز می شوند.
شرح نهج البلاغه، ج20، ص333، ح816

حدیث80

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
لا أَشجَعَ مِن لَبیبٍ؛
شجاع تر از خردمند، وجود ندارد.
غررالحکم، ج6، ص373، ح10591

حدیث81

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
ثَمَرَةُ الشَّجاعَةِ الغیرَةُ؛
غیرت میوه شجاعت است.
غررالحکم، ج3، ص328، ح4620

حدیث82

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
جُبِلَتِ الشَّجاعَةُ عَلی ثَلاثِ طَبائِعَ، لِکُلِ واحِدَةٍ مِنهُنَ فَضیلَةٌ لَیسَت لِلخری: اَلسَّخاءُ بِالنَّفسِ وَالنَفَةُ مِنَ الذُّلِّ وَطَلَبُ الذِّکرِ ... ؛
شجاعت بر سه خصلت سرشته شده که هر یک از آنها فضیلتی دارد که دیگری فاقد آن است: از خودگذشتگی، تن ندادن به خواری و ذلّت و نامجویی.
تحف العقول، ص 323

حدیث83

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلسَّخاءُ وَالشَّجاعَةُ غَرائِزُ شَریفَةٌ، یَضَعُهَا اللّه سُبحانَهُ فیمَن أَحَبَّهُ وَامتَحَنَهُ؛
سخاوت و شجاعت خصلت های والایی هستند که خداوند سبحان آن دو را در وجود هر کس که دوستش داشته و او را آزموده باشد می گذارد.
غررالحکم، ج2، ص56، ح1820

حدیث84

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلشَّجاعَةُ نُصرَةٌ حاضِرَةٌ وَفَضیلَةٌ ظاهِرَةٌ؛
شجاعت، نصرتی نقد و فضیلتی آشکار است.
غررالحکم، ج2، ص30، ح1700

حدیث85

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
العَفافُ یَصونُ النَّفسَ ویُنَزِّهُها عَنِ الدَّنایا؛
عفّت، نفس را مصون می دارد و آن را از پستیها دور نگه می دارد.
(غرر الحکم، ح 1989 - منتخب میزان الحکمة، ص 386)

حدیث86

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
العِفَّةُ أفضَلُ الفُتُوَّةِ؛
عفّت ، برترین جوانمردی است.
(غرر الحکم، ح 529 - منتخب میزان الحکمة، ص 386)

حدیث87

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
العِفَّةُ رَأسُ کُلِّ خَیرٍ؛
عفّت ، سرآمد هر خوبی است.
(غرر الحکم، ح 1168 - منتخب میزان الحکمة، ص 386)

حدیث88

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَصلُ المُروءَةِ الحَیاءُ وَ ثَمَرَتُهَا العِفَّةُ؛
ریشه مردانگی حیا و میوه اش پاکدامنی است.
(غررالحکم، ج2، ص418، ح3101)

حدیث89

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
عِفَّتُهُ (الرَّجُل) عَلی قدرِ غَیرَتِهِ؛
پاکدامنی مرد به اندازه غیرت اوست.
(نهج البلاغه، حکمت‌47)

حدیث90

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند :
اَوَّلُ ما یوضَعُ فی میزانِ العَبدِ یَومَ القیامَةِ حُسنُ خُلقِهِ؛
نخستین چیزی که روز قیامت در ترازوی اعمال بنده گذاشته می‌شود، اخلاق خوب اوست.
(قرب الإسناد، ص 46، ح 149)

حدیث91

امام حسین (علیه السلام)فرمودند:
اَلبُکاءُ مِن خَشیةِ اللهِ نَجآةٌ مِنَ النّارِ؛
گریه از ترس خدا سبب نجات از آتش جهنّم است
(حیات امام حسین، ج 1، ص 183)

حدیث92

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
صِلَةُ الرحامِ تُزَ کّی العمالَ وَتُنمی الموالَ وَ تَدفَعُ البَلوی وَتُیَسِّرَ الحِسابَ وَتُنسِئُ فِی الجَلِ؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان می‌کند و مرگ را به تأخیر می‌اندازد.
(کافی، ج 2، ص 157، ح 33)

حدیث93

امام صادق (علیه السلام)فرمودند:
مَن کَفَّ غَضَبَهُ سَتَرَ اللهُ عَورَتَهُ؛
کسی که جلوی خشمش را بگیرد خداوند نقصها و کاستی های او را می پوشاند.
(جهاد النفس، ح 528)

حدیث94

امام صادق (علیه السلام)فرمودند:
ثَلاثٌ مـَن کـُنَّ فِیهِ کـانِ سَیِّـداً: کَظمُ الغَیظِ وَالعَفـوُ عَن المَسییءِ والصِّله بِـالنَفـسِ وَالمـالِ؛
سه چیز است که در هـر که بـاشـد آقـا و سـرور است: خشـم فـرو خـوردن ،گذشت از بدکـردار، کمک و صله رحـم بـا جـان و مـال.
(تحف العقول، ص 317)

حدیث95

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلکَفُّ عَمّا فی أَیدِی النّاسِ عِفَّةٌ وَکِبَرُ هِمَّةٍ؛
طمع نداشتن به آنچه در نزد مردم است، (نشان) عزت نفس و بلند همتی است.
(غررالحکم، ج1، ص365، ح1387)

حدیث96

امام حسن (علیه السلام) فرمودند:
اَلخَیرُ الَّذِی لا شَرَّ فِیهِ، اَلشُّکرُ مَعَ النِّعمَة وَ الصَّبرُ عَلَی النّازِلَة؛
خیری که هیچ شری در آن نیست، شکر بر نعمت و صبر بر مصیبت ناگوار است .
(تحف العقول، ص 237)

حدیث97

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
التَّواضُعُ نِعمَةٌ لایُحسَدُ عَلیها؛
تواضع و فروتنی نعمتی است که بر آن حسد نبرند.
تحف العقول، ص489

حدیث98

امام رضا (علیه السلام) فرمودند:
تواضع درجاتی دارد: یکی از آنها این است که انسان اندازه خود را بشناسد و با طیب خاطر خود را در آن جایگاه قرار دهد، دوست داشته باشد با مردم همان گونه رفتار کند که انتظار دارد با او رفتار کنند، اگر بدی دید آن را با خوبی جواب دهد، خشم خود را فرو خورد و از مردم درگذرد، و خداوند نیکوکاران را دوست دارد.
کافی، ج2، ص124، ح13

حدیث99

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
ثَلاثٌ مَنْ اَتَی اللّه‌َ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّه‌ُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاِْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَمیعِ الْعالَمِ وَ الاِنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ؛
هر کس یکی از این کارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را برای او واجب می‌گرداند: انفاق در تنگدستی، گشاده‌رویی با همگان و رفتار منصفانه.
(نهج الفصاحه، ح 1281)

حدیث100

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ لاِهْلِ الْجَنَّةِ اَرْبَعَ عَلاماتٍ: وَجْهٌ مُنْبَسِطٌ وَ لِسانٌ لَطیفٌ وَ قَلْبٌ رَحیمٌ وَ یَدٌ مُعْطیَةٌ؛
بهشتی‌ها چهار نشانه دارند: روی گشاده، زبان نرم، دل مهربان و دستِ دهنده.
(مجموعه ورام، ج 2، ص 91)

حدیث101

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
خَمسُ خِصالٍ مَن لَم تَکُن فیهِ خَصلَةٌ مِنها فَلَیسَ فیهِ کَثیرُ مُستَمتَعٍ أَوَّلُهَا: اَلوَفاءُ وَالثّانیَةُ التَّدبیرُ وَالثّالِثَةُ الحَیاءُ وَالرّابِعَةُ حُسنُ الخُلقِ وَالخامِسَةُ وَهِیَ تَجمَعُ هذِهِ الخِصالَ، الحُرِّیَّةُ؛
پنج خصلت است که در هر کس یکی از آنها نباشد خیر و بهره زیادی در او نیست: اول: وفاداری دوم: تدبیر سوم: حیا چهارم: خوش اخلاقی و پنجم: ـ که چهار خصلت دیگر را نیز در خود دارد ـ آزادگی.
(خصال، ص284، ح33)

حدیث102

امام هادی (علیه السلام) فرمودند:
اَلسَّهَرُ اَ لَذُّ لِلمَنامِ وَ الجوعُ یَزیدُ فی طیبِ الطَّعامِ؛
شب زنده داری، خواب را شیرین تر و گرسنگی، غذا را لذت بخش تر می کند.
(تنبیه الخواطر، ص 141، ح 18)

حدیث103

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلا اُحَدِّثُکَ بِمَکارِمِ الاَخْلاقِ؟ الصَّفْحُ عَنِ النّاسِ وَ مُواساةُ الرَّجُلِ اَخاهُ فی مالِهِ وَ ذِکْرُ اللّه‌ِ کَثیرا؛
آیا به شما بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، کمک مالی به برادر (دینی) خود و بسیار به یاد خدا بودن.
(معانی الأخبار، ص 191، ح 2)

حدیث104

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلمَکارِمُ عَشرٌ ، فَإنِ استَطَعتَ أن تَکونَ فیکَ فَلتَکُن... : صِدقُ الَبسِ ، وَصِدقُ اللِّسانِ ، وَأداءُ الأمانَةِ ، وَصِلَةُ الرَّحِمِ ، وَإقراءُ الضَّیفِ ، وَ إطعامُ السّائِلِ ، وَالمُکافاةُ عَلیَ الصَّنائعِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلجارِ ، وَالتَّذَمُّمُ لِلصّاحِبِ ، وَرَأسُهُنَّ الحَیاءُ؛
مکارم ده تاست: اگر می توانی آنها را داشته باش ... : استقامت در سختی ها، راستگویی، امانتداری، صله رحم، میهمان نوازی، اطعام نیازمند، جبران کردن نیکی ها، رعایت حق و حرمت همسایه، مراعات حق و حرمت رفیق و در رأس همه، حیا.
(غررالحکم، ج6، ص441، ح10926)

حدیث105

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
إِذا تَفَقَّهَ الرَّفیعُ تَواضَعَ؛
انسان بلند مرتبه چون به فهم و دانایی رسد، متواضع می شود.
غررالحکم، ج3، ص133، ح4048

حدیث106

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
أَشرَفُ الخَلائِقِ التَّواضُعُ وَالحِلمُ وَلینُ الجانِبِ؛
شریف ترین اخلاق، تواضع، بردباری و نرم خویی است.
غررالحکم، ج2، ص442، ح3223

حدیث107

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
إِنَّ الجِهادَ بابٌ مِن أَبوابِ الجَنَّةِ فَتَحَهُ اللّه لِخاصَّةِ أَولیائِهِ وَهُوَ لِباسُ التَّقوی وَدِرعُ اللّه الحَصینَةِ وَجُنَّتُهُ الوَثیقَةُ؛
براستی که جهاد یکی از درهای بهشت است که خداوند آن را برای اولیای خاص خود گشوده است. جهاد جامه تقوا و زره استوار خداوند و سپر محکم اوست.
(نهج البلاغه، خطبه 27)

حدیث108

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
لا یَفوزُ بِالجَنَّةِ اِلاّ مَن حَسُنَت سَریرَتُهُ وَخَلُصَت نیَّتُهُ؛
به پاداش بهشت نمی رسد مگر آن کس که باطنش نیکو و نیّتش خالص باشد.
(غررالحکم، ج6، ص423، ح10868)

حدیث109

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
إنّ تَقوَی اللّه مِفتاحُ سَدادٍ ، وذَخیرَةُ مَعادٍ ، وعِتقٌ مِن کُلِّ مَلَکَةٍ ، ونَجاةٌ مِن کُلِّ هَلَکَةٍ ، بِها یَنجَحُ الطّالِبُ ، ویَنجو الهارِبُ ، وتُنال الرَّغائبُ؛
تقوای خدا، کلید پاکی و درستی و اندوخته‌ای برای معاد و باعث آزادی از هر بندگی و رهایی از هر نابودی است. به وسیله تقواست که جوینده به مطلوبش می‌رسد و گریزانِ (از عذاب و کیفر الهی) رهایی می‌یابد و به خواست‌ها رسیده می‌شود.
(نهج البلاغة، خطبه 230)

حدیث110

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمت‌ها را فراوان می‌کند و سختی‌ها را از بین می‌برد.
غررالحکم، ح5836

حدیث111

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
لا تَکمُلُ المَکارِمُ إلاّ بِالعَفافِ وَالیثارِ؛
مکارم اخلاق به کمال نمی رسد، مگر با پاکدامنی و از خود گذشتگی.
(التوحید، ص 127)

حدیث112

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
لَو کُنّا لانَرجو جَنَّةً وَلا نَخشی نارا وَلا ثَوابا وَلا عِقابا لَکانَ یَنبَغی لَنا أَن نَطلُبَ مَکارِمَ الخلاقِ فَإِنَّها مِمّا تَدُلُّ عَلی سَبیلِ النَّجاحِ؛
اگر هم به بهشت امید (و باور) نمی داشتیم و از دوزخ نمی هراسیدیم و پاداش و کیفری در میان نمی بود باز شایسته بود که در طلب مکارم اخلاق برآییم، زیرا که راه موفقیت و پیروزی در تحصیل مکارم اخلاق است.
(التوحید، ص 63)

حدیث113

رسول اکرم صلی الله علیه و آله :
اَلصَّرعَةُ کُلُّ الصَّرعَةِ الَّذی یَغضبُ فَیَشتَدُّ غَضَبُهُ وَیَحمَرُّ وَجهُهُ وَیَقشَعِرُّ شَعرُهُ فَیَصرَعُ غَضَبَهُ؛
کمال دلیری آن است که کسی خشمگین شود و خشمش شدّت گیرد و چهره اش سرخ شود و موهایش بلرزد، امّا بر خشم خود چیره گردد.
نهج الفصاحه، ح 1872

حدیث114

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
یَروی عَن رَبِّهِ تَبارَکَ وَتَعالی ـ حُقَّت مَحَبَّتی عَلَی المُتَزاوِرَینِ فیَّ وَحُقَّت مَحَبَّتی عَلَی المُتَباذِلینَ فیَّ وَهُم عَلی مَنابِرَ مِن نورٍ یَغبِطُهُمُ النَّبیّونَ وَالصِّدّیقونَ بِمَکانِهِم؛
خداوند متعال می فرماید: بر خود واجب کرده ام دوست داشتن کسانی را که به خاطر من به دیدار یکدیگر می روند و کسانی که در راه من به یکدیگر بخشش می نمایند، چنین کسانی (روز قیامت) بر منابری از نورند به گونه ای که پیامبران و صدیقین به جایگاه آنان غبطه می خورند.
(صحیح ابن حبّان، ج2، ص338)

حدیث115

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
إنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ الحَیِیَّ الحَلیمَ العَفیفَ المُتَعفِّفَ؛
خداوند انسان با حیایِ بردبارِ پاک دامنی را که پاکدامنی می‌ورزد، دوست دارد.
(کافی، ج2، ص112، ح8)

حدیث116

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
یا عَلیُّ وَلِلعالِمِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: صِدقُ الکَلِمِ وَاجتِنابُ الحَرامِ وَأَن یَتَواضَعَ لِلنّاسِ کُلِّهِم؛
یا علی دانشمند سه نشانه دارد: راستگویی، حرام گریزی و فروتنی در برابر همه مردم.
التوحید، ص 127

حدیث117

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
ثَلاثَةٌ لایَزیدُ اللّه بِهِنَّ إِلاّ خَیرا: اَلتَّواضُعُ لایَزیدُ اللّه بِهِ إِلاَّ ارتِفاعا وَذُلُّ النَّفسِ لایَزیدُ اللّه بِهِ إِلاّ عِزّا وَالتَّعَفُّفُ لایَزیدُ اللّه بِهِ إِلاّغِنَیً؛
سه چیز است که خداوند به سبب آنها جز بر خیر و خوبی نمی افزاید: تواضع که خداوند به سبب آن جز بلند مرتبگی نمی افزاید، شکسته نفسی که خداوند به سبب آن جز عزّت نمی افزاید و مناعت طبع که خداوند به سبب آن جز بی نیازی نمی افزاید.
بحارالأنوار، ج75، ص124، ح22

حدیث118

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
مَن رَدَّ عَن عِرضِ اَخیهِ المُسلِمِ وَجَبَت لَهُ الجَنَّةُ اَلبَتَّةَ؛
هرکس آبروی مؤمنی را حفظ کند، بدون تردید بهشت بر او واجب می شود.
(ثواب الاعمال و عقاب الاعمال)

حدیث119

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
اِنَّ فِی الجَنَّةِ دارا یُقالُ لَها دارُ الفَرَحِ لایَدخُلُها اِلاّ مَن فَرَّحَ یَتامَی المُؤمِنینَ؛
در بهشت خانه ای هست که آن را شادی سرا گویند و جز آنان که یتیمان مؤمنان را شاد کرده اند وارد آن نمی شوند.
(نهج الفصاحه، ح 864)

حدیث120

رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
الشتاء ربیع المومن یطول فیه لیله فیستعین به علی قیامه و یقصر فیه نهاره فیستعین به علی صیامه؛
زمستان بهار مومن است از شبهای طولانی‌اش برای شب زنده‌داری واز روزهای کوتاهش برای روزه داری بهره می‌گیرد.
(وسائل الشیعه، ج 7 ص 302، ح 3)

حدیث121

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
إنَّما بُعِثتُ لاُتَمِّمَ مَکارِمَ الخلاقِ؛
براستی که من برای به کمال رساندن مکارم اخلاق مبعوث شده ام.
(کنزالعمال،ج13، ص151، ح36472)

حدیث122

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اِذا حَسُنَ الْخُلْقُ لَطُفَ النُّطْقُ؛
با اخلاق نیکو، گفتار نرم می‌شود.
(غررالحکم، ح 4052)

حدیث123

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
تَحَرِّی الصِّدْقِ وَ تَجَنُّبُ الْکَذِبِ اَجْمَلُ شیمَةٍ وَ اَفْضَلُ اَدَبٍ؛
راستگو بودن و پرهیز نمودن از دروغ، زیباترین اخلاق و بهترین ادب است.
(کافی، ج 8 ، ص 150، ح 132)

حدیث124

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
ما اَصْعَبَ اِکْتِسابَ الْفَضائِلِ وَ اَیْسَرَ اِتْلافَها؛
فضائل اخلاقی و صفات پسندیده چه به سختی به دست می آیند و چه آسان از دست می روند.
(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج20، ص 259، ح38)

حدیث125

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
أَشرَفُ الخَلائِقِ التَّواضُعُ وَالحِلمُ وَلینُ الجانِبِ؛
شریف ترین اخلاق، تواضع، بردباری و نرم خویی است.
(غررالحکم، ج2، ص442، ح3223)

حدیث126

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلسَّخاءُ یُکسِبُ المَحَبَّةَ وَیُزَیِّنُ الخلاقَ؛
سخاوت، محبّت آور و زینت اخلاق است.
(غررالحکم، ج2، ص10، ح1600)

حدیث127

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
أَربَعٌ مَن أُعطیَهُنَّ فَقَد أُعطیَ خَیرَ الدُّنیا وَالخِرَةِ صِدقُ حَدیثٍ وَأَداءُ أَمانَةٍ وَعِفَّةُ بَطنٍ وَحُسنُ خُلقٍ؛
چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: راستگویی، اداء امانت، حلال خوری و خوش اخلاقی.
(غررالحکم، ج2، ص151، ح2142)

حدیث128

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
کَمالُ الاَدَبِ وَالْمُروءَةِ سَبْعُ خِصالٍ: اَلْعَقلُ وَ الْحِلْمُ وَ الصَّبْرُ وَ الرِّفْقُ وَ الصَّمْتُ وَ حُسْنُ الْخُلْقِ وَ الْمُداراةُ؛
کمال ادب و مروت در هفت چیز است: عقل، بردباری، صبر، ملایمت، سکوت، خوش اخلاقی و مدارا.
(بحار الأنوار ، ج 84 ، ص 325، ح 14)

حدیث129

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
مَنْ اَحْسَنَ خُلْقَهُ اَحَبَّهُ الاَخْیارُ وَ جانَبَهُ الفُجّارُ؛
انسان خوش اخلاق، از دوستی مردمان خوب برخوردار است و از تعرّض آدم‌های نابکار در امان است .
(مستدرک الوسائل، ج 8 ، ص 449)

حدیث130

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
صَلاةُ اللَّیْلِ تُحَسِّنُ الْوَجْهَ وَ تُحَسِّنُ الْخُلْقَ وَ تُطَیِّبُ الرِّیحَ وَ تَدُرُّ الرِّزْقَ وَ تَقْضِی الدَّیْنَ وَ تَذْهَبُ بِالْهَمِّ وَ تَجْلُو الْبَصَرَ؛
نماز شب، انسان را خوش سیما، خوش اخلاق و خوشبو می کند و روزی را زیاد و قرض را ادا می نماید و غم و اندوه را از بین می برد و چشم را نورانی می کند.
(ثواب الأعمال، ص 42)

حدیث131

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
أکمَلُ الناسِ عَقلاً أحسَنُهُم خُلقاً؛
عاقل ترین مردم خوش خلق ترین آنهاست.
(اصول کافی، ج 1، ص 27)

حدیث132

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
صِلَةُ الرحامِ تُحَسِّنُ الخُلُقَ وَ تُسمِحُ الکَفَّ وَتُطیبُ النَّفسَ وَتَزیدُ فِی الرِّزقِ وَتُنسِئُ فِی الجَلِ؛
صله رحم، انسان را خوش اخلاق، با سخاوت و پاکیزه جان می نماید و روزی را زیاد می کند و مرگ را به تأخیر می اندازد.
(کافی، ج 2، ص 151، ح 6)

حدیث133

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلبِّرُ وَحُسنُ الخُلقِ یَعمُرانِ الدِّیارَ وَیَزیدانِ فِی العمارِ؛
نیکی و خوش اخلاقی، شهرها را آباد و عمرها را زیاد می کند.
(التوحید، ص 63)

حدیث134

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
إنَّ مِمّا یُزَیِّنُ السلامَ الخلاقُ الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاسِ؛
خوش اخلاقی در بین مردم زینت اسلام است.
(کنزالعمال، ج10، ص143، ح28731)

حدیث135

امام حسن مجتبی (علیه السلام) فرمودند:
رَأسُ العَقلِ مُعاشَرَةُ النّاسِ بِالجَمیلِ؛
خوشرفتاری با مردم، رأس خرد است.
(میزان الحکمة، ح 13703)

حدیث136

امام حسین (علیه السلام) فرمودند:
اَلخُلقُ الحَسَنُ عِبادَةٌ؛
خوش اخلاقی عبادت است.
(کنزالعمال، ج13، ص151، ح36472)

حدیث137

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
صِلَةُ الرحامِ تُزَ کّی العمالَ وَتُنمی الموالَ وَ تَدفَعُ البَلوی وَتُیَسِّرَ الحِسابَ وَتُنسِئُ فِی الجَلِ؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان می‌کند و مرگ را به تأخیر می‌اندازد.
کافی، ج 2، ص 157، ح 33

حدیث138

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
إنَّ مِمّا یُزَیِّنَ الإسلامَ الأخلاقُ الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاسِ:
خوش اخلاقی در بین مردم زینت اسلام است.
مشکاةالأنوار ص240

حدیث139

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
یُستَدَلُّ عَلی کَرَمِ الرَّجُلِ بِحُسنِ بِشرِهِ ، وَ بَذلِ بِرِّهِ ؛
خوش‌رویی و احسان مرد ، دلیل کرامت اوست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث10963

حدیث140

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
لا تَکمُلُ المَکارِمُ إلاّ بِالعَفافِ وَ الإیثارِ ؛
کرامت‌های اخلاقی جز با پاک‌دامنی و از خودگذشتگی کامل نمی‌شوند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث10745

حدیث141

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
نِفاقُ المَرءِ مِن ذُلٍّ یَجِدُهُ فی نَفسِهِ ؛
دو روییِ آدمی از ذلّتی است که در خود می‌یابد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9988

حدیث142

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
نِعمَ عَونُ الدُّعاءِ الخُشُوعُ ؛
خشوع ، چه نیک یاوری است برای دعا .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9945

حدیث143

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ما تَزَیَّنَ الإنسانُ بِزینَةٍ أجمَلَ مِنَ الفُتُوَّةِ ؛
انسان به زیوری زیباتر از جوان‌مردی آراسته نشد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9659

حدیث144

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَا اتَّقی أحَدٌ إلاّ سَهَّلَ اللّه‌ُ مَخرَجَهُ ؛
هیچ کس پرهیزکاری پیشه نکرد ، مگر این که خدا راه برون شدن از سختی‌ها را برایش آسان کرد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9565

حدیث145

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
یَکتَسِبُ الصّادِقُ بِصِدقِهِ ثَلاثًا : حُسنَ الثِّقَةِ بِهِ ، وَ المَحَبَّةَ لَهُ ، وَ المَهابَةَ عَنهُ ؛
راستگو با راست‌گویی‌اش سه چیز به دست می‌آورد : به او نیک اعتماد کنند ، دوستی‌اش بر دل‌ها نشیند ، و از وی اندیشه کنند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث11038

حدیث146

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
یَبلُغُ الصّادِقُ بِصِدقِهِ ما لا یَبلُغُهُ الکاذِبُ بِاحتِیالِهِ ؛
راستگو با راستی‌اش به چیزی می‌رسد که دروغگو با چاره‌جویی به آن نمی‌رسد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث11006

حدیث147

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن رَقی دَرَجاتِ الهِمَمِ عَظَّمَتهُ الأُمَمُ ؛
هر کس از نردبان همّت بالا رود ، مردمان او را بزرگ می‌دارند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8526

حدیث148

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن دارَی النّاسَ أمِنَ مَکرَهُم ؛
هر کس با مردم مدارا کند ، از مکرشان در امان می‌ماند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8465

حدیث149

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن حَسُنَت عِشرَتُهُ کَثُرَ إخوانُهُ ؛
هر کس معاشرتش نیکو باشد ، برادرانش بسیار شوند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8392

حدیث150

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
سَبَبُ الاِئتِلافِ الوَفاءُ ؛
وفاداری ، سبب الفت است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5511

حدیث151

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
زِیادَةُ الشُّحِّ تَشینُ الفُتُوَّةَ وَ تُفسِدُ الأُخُوَّةَ ؛
بسیاریِ بخل ، جوان‌مردی را زشت و برادری را تباه می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5508

حدیث152

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
رَأسُ الفَضائِلِ مِلکُ الغَضَبِ وَ اِماتَةُ الشَّهوَةِ ؛
سرآمدِ فضیلت‌ها در دست داشتنِ زمام خشم و میراندن خواهش نفس است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5237

حدیث153

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ذُو الکَرَمِ جَمیلُ الشِّیَمِ مُسدٍ لِلنِّعَمِ وَصُولٌ لِلرَّحِمِ ؛
صاحب کَرَم ، کسی است که خُلق و خویش زیبا ، برای هرگونه نعمتی سزاوار و در پیوند با خویشان ، پویا باشد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5196

حدیث154

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
خَیرُ ما وَرَّثَ الآباءُ الأبناءَ الأدَبَ ؛
بهترین چیزی که پدران برای فرزندان به میراث می‌گذارند ، ادب است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5036

حدیث155

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
حُسنُ الظَّنِّ راحَةُ القَلبِ وَ سَلامَةُ الدِّینِ ؛
خوش‌گمانی ، مایه آسایش دل و سلامت دین است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4816

حدیث156

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
جَمالُ العِلمِ نَشرُهُ وَ ثَمَرَتُهُ العَمَلُ بِهِ ، وَ صِیانَتُهُ وَضعُهُ فِی أهلِهِ ؛
زیبایی علم به نشر آن است ، و میوه‌اش عمل کردن به آن ، و نگاهداشتِ آن قراردادنش میان اهل آن .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4754

حدیث157

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ثَلاثٌ یُوجِبنَ المَحَبَّةَ: حُسنُ الخُلقِ وَ حُسنُ الرِّفقِ وَ التَّواضُعُ ؛
سه خصلت موجب دوستی است : خوش‌خویی ، مهربانی و فروتنی .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4684

حدیث158

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ثَمَرَةُ القَناعَةِ الإجمالُ فِی المُکتَسَبِ وَ العُزُوفُ عَنِ الطَّلَبِ ؛
میوه قناعت ، اعتدال در کسب و کار ، و ناخوش داشتن درخواست است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4634

حدیث159

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ثَمَرَةُ التَّواضُعِ المَحَبَّةُ ؛
دوستی میوه فروتنی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث 4613

حدیث160

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ثَمَرَةُ العِفَّةِ الصِّیانَةُ ؛
میوه عفّت ، خودنگاهداری است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4593

حدیث161

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
تَعجیِلُ البِرِّ زِیادَةٌ فِی البِرِّ ؛
شتاب کردن در نیکی ، زیادت در نیکی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4568

حدیث162

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
بُکاءُ العَبدِ مِن خَشیَةِ اللّه‌ِ یُمَحِّصُ ذُنُوبَهُ ؛
گریستن بنده از خوف خدا ، گناهانش را از میان می‌برد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4432

حدیث163

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
بِرُّ الرَّجُلِ ذَوَی رَحِمِهِ صَدَقَةٌ ؛
نیکی مرد به خویشانش صدقه است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4427

حدیث164

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
بِالتَّوبَةِ تُمَحَّصُ السَّیِّئاتُ ؛
گناهان ، با توبه (بازگشت به سوی خدا) پاک می‌شود .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4324

حدیث165

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
بِحُسنِ الاَخلاقِ یَطیبُ العَیشُ ؛
با نیکویی اخلاق، زندگی خوش می‌شود .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4263

حدیث166

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
بِالعَدلِ تَتَضاعَفُ البَرَکاتُ ؛
با عدالت ، برکت‌ها دوچندان می‌شود .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4211

حدیث167

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إذا أرادَ اللّه‌ُ سُبحانَهُ صَلاحَ عَبدٍ ألهَمَهُ قِلَّةَ الکَلامِ وَ قِلَّةَ الطَّعامِ وَ قِلَّةَ المَنامِ؛
هرگاه خداوند صلاح بنده‌ای را بخواهد ، کم‌گویی ، کم‌خوری و کم‌خوابی را در دلش می‌اندازد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4117

حدیث168

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إذا صَنَعتَ مَعرُوفا فَاستُرهُ ؛
هرگاه کار نیکویی انجام دادی ، پنهانش دار .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3981

حدیث169

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إنَّ أفضَلَ الخَیرِ صَدَقَةُ السِّرِّ وَ بِرُّ الوالِدَینِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ ؛
برترین خوبی ، صدقه پنهانی و نیکی به پدر و مادر و صله رحم است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3550

حدیث170

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إِنَّ مِنَ العِبادَةِ لِینَ الکَلامِ وَ إفشاءَ السَّلامِ ؛
از جمله عبادت‌ها ، نرمیِ کلام و آشکار کردن سلام است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3421

حدیث171

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَفضَلُ الجُودِ إیصالُ الحُقُوقِ إلی اَهلِها ؛
برترین بخشش ، رساندن حقوق به اهل آن است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3153

حدیث172

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَغبَطُ النّاسِ المُسارِعُ إلَی الخَیراتِ ؛
نیکوحال‌ترینِ مردم، کسی است که به سوی نیکی‌ها بشتابد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3122

حدیث173

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَفضَلُ النّاسِ مَن کَظَمَ غَیظَهُ وَ حَلُمَ عَن قُدرَةٍ ؛
برترینِ مردم، کسی است که خشمش را فرو بَرَد و با وجود قدرت بر انتقام ، بردباری کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3104

حدیث174

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَصلُ المُرُوءَةِ الحَیاءُ وَ ثَمَرَتُهَا العِفَّةُ ؛
ریشه مردانگی شرم است و میوه‌اش پاک دامنی .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3101

حدیث175

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَفضَلُ الوَرَعِ حُسنُ الظَّنِّ ؛
برترین پارسایی ، خوش‌گمانی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3027

حدیث176

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَفضَلُ المَعرُوفِ إغاثَةُ المَلهُوفِ ؛
برترین کار نیک ، فریادرسیِ ستم‌دیده است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2959

حدیث177

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أفضَلُ الإیمانِ الأمانَةُ ؛
برترین ایمان، امانتداری است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2905

حدیث178

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اِرضَ لِلنّاسِ بِما تَرضاهُ لِنَفسِکَ تَکُن مُسلِما ؛
آنچه را برای خود می‌پسندی برای مردم بپسند ، تا مسلمان باشی .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2329

حدیث179

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلبُکاءُ مِن خَشیَةِ اللّه‌ِ یُنیرُ القَلبَ وَ یَعصِمُ مِن مُعاوَدَةِ الذَّنبِ ؛
گریستن از ترس خدا، دل را نورانی می‌کند و از بازگشت به گناه، ایمن می‌دارد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2016

حدیث180

اَلکَمالُ فِی ثَلاثٍ : اَلصَبرُ عَلَی النَّوائِبِ وَ التَوَرُّعُ فِی المَطالِبِ وَ إسعافُ الطّالِبِ ؛
کمال آدمی در سه چیز است : شکیبایی بر ناگواری‌ها ، پارسایی در خواسته‌ها و برآوردنِ خواهشِ درخواست‌کننده .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1777

حدیث181

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلإنصافُ یَرفَعُ الخِلافَ وَ یُوجِبُ الاِئتِلافَ ؛
انصاف داشتن ، اختلاف را از میان برمی‌دارد و الفت می‌آورد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1702

حدیث182

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلصِّدقُ مُطابَقَةُ المَنطِقِ لِلوَضعِ الإلهِیِ ؛
راستگویی، مطابقت گفتار است با نهاده الهی .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1552

حدیث183

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَیاءُ مِنَ اللّه‌ِ یَمحوُ کَثیرا مِنَ الخَطایا ؛
شرم از خداوند ، بسیاری از گناهان را پاک می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1548

حدیث184

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلبِشرُ إسداءُ الصَّنیعَةِ بِغَیرِ مَؤُونَةِ ؛
گشاده‌رویی ، نیکوکاری‌ای است بدون هزینه .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1503

حدیث185

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلمُؤمِنُ هَیِّنٌ لَیِّنٌ سَهلٌ مُؤتَمَنٌ ؛
مؤمن ، آسان‌گیر ، نرم‌خو ، سهل‌گیر و مورد اعتماد است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1454

حدیث186

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلتَّوبَةُ تُطَهِّرُ القُلُوبَ وَ تَغسِلُ الذُّنُوبَ ؛
توبه ، دل‌ها را پاک می‌کند و گناهان را می‌شوید .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1355

حدیث187

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلتَّوَدُّدُ إلَی النّاسِ رَأسُ العَقلِ ؛
مهرورزی با مردم ، اساس خردمندی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1345

حدیث188

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
آلَةُ الرِّئاسَةِ سِعَةُ الصَّدرِ ؛
سعه‌صدر، ابزار ریاست است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1256

حدیث189

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلجَمالُ الظّاهِرُ حُسنُ الصُّورَةِ ، اَلجَمالُ الباطِنُ حُسنُ السَّریرَةِ ؛
زیبایی ظاهری ، نیکوییِ صورت است ، و زیبایی باطن ، نیکوییِ رفتار .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1193

حدیث190

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلسُّکُوتُ عَلَی الأحمَقِ أفضَلُ جَوابِهِ ؛
سکوت در برابر احمق، بهترین جواب به اوست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1160

حدیث191

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَلیمُ مَنِ احتَمَلَ إخوانَهُ ؛
بردبار، کسی است که [لغزش‌های] برادرانش را بر تابد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1111

حدیث192

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلبَشاشَةُ حِبالَةُ المَوَدَّةِ ؛
گشاده‌رویی ، دام دوستی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1075

حدیث193

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلقَناعَةُ أهنَأُ عَیشٍ ؛
قناعت ، گواراترین زندگی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث933

حدیث194

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلسَّخاءُ یَزرَعُ المَحَبَّةَ ؛
بخشش ، بذر دوستی می‌افشاند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث306

حدیث195

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلإنسانُ عَبدُ الإحسانِ ؛
انسان، بنده احسان است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث263

حدیث196

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلعَفوُ أحسَنُ الإحسانِ ؛
گذشت، نیکوترین نیکی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث259

حدیث197

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مِن أحسَنِ الفَضلِ قَبُولُ عُذرِ الجانی ؛
پذیرش عذر گنهکار ، از نیکوترین فضیلتهاست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9294

حدیث198

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مِن أشرَفِ أفعالِ الکَریمِ تَغافُلُهُ عَمّا یَعلَمُ ؛
از جمله شرافتمندانه‌ترین کارهای فرد کریم ، چشمپوشی از چیزهایی است که می‌داند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9321

حدیث199

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مِن أماراتِ الخَیرِ الکَفُّ عَنِ الأذی ؛
از جمله نشانه‌های خوبی ، خودداری از آزردن [مردم] است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9330

حدیث200

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ما تَزَیَّنَ مُتَزَیِّنٌ بِمِثلِ طاعَةِ اللّه‌ِ ؛
هیچ آراسته‌ای به زیوری مانند طاعت خدا آراسته نشد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9489

حدیث201

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مِنَ الاِقتِصادِ سَخاءٌ بَغَیرِ سَرَفِ ، وَ مُرُوَّةٌ مِن غَیرِ تَلَفٍ ؛
بخشندگی بدون اسراف و مردانگی بدون تباه کردن [و ایجاد نابسامانی ] نشانه میانه‌روی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9419

حدیث202

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مِن کَمالِ السَّعادَةِ السَّعیُ فی إصلاحِ الجُمهُورِ ؛
تلاش برای مصلحت عموم مردم ، کمال سعادتمندی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9361

حدیث203

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
اطلُبوا الخَیرَ عِندَ حِـسـانِ الوُجوهِ ، فإنَّ فِعالَهُـم أحْری أنْ تکونَ حُسْنا؛
خـیر و خـوبـی را نـزد خوشرویان بجویید ؛ زیرا کردار ایشان به زیبایی سزاوارتر است .
عیون أخبار الرضا علیه‌السلام : 2 / 74 / 344

حدیث204

امام علی علیه‌السلام :
زَینُ الإیمانِ طَهارَةُ السَّرائرِ وحُسنُ العَملِ فی الظّاهِرِ؛
زیور ایمان ، پاکی درون است و نیک رفتاری برون .
غرر الحکم : 5504

حدیث205

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
أحسَنُ زِینَةِ الرَّجُلِ‌السَّکِینَةُ معَ إیمانٍ ؛
نیکوترین زیورِ مرد ، آرامش همراه ایمان است .
بحار الأنوار : 71 /337/2

حدیث206

امام علی علیه‌السلام :
ما تَزَیَّنَ مُتَزَیِّنٌ بمِثلِ طاعَةِ اللّه ؛
هیچ آراسته‌ای به زیوری مانند طاعت خدا ، آراسته نشد .
غرر الحکم : 9489

حدیث207

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
أطعِمُوا المَرأَةَ فی شَهرِهَا الَّذی تَلِدُ فیهِ ، التَّمرَ؛ فَإِنَّ وَلَدَها یَکونُ حَلیما نَقِیّا؛
به زن، در ماهی که فرزند به دنیا می‌آورد، خرمای تازه بدهید؛ چرا که در این صورت، کودک وی بردبار و پاک خواهد بود .
بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 141 ، حدیث 58

حدیث208

امام علی علیه‌السلام :
العَفافُ زینَةُ الفَقرِ؛
خویشتنداری (و مناعت طبع) زیور فقر است .
نهج البلاغه: حکمت 68

حدیث209

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
أکثِرُوا مِن الصَّدَقَةِ تُرزَقُوا؛
صـدقـه زیاد بدهید، تا خداوند به شما روزی بدهد .
بحار الأنوار : 77 / 176 / 10

حدیث210

امام علی علیه‌السلام :
مُواساةُ الأخِ فی اللّه عز و جل تَزِیدُ فی الرِّزقِ؛
کمک مالی به برادر دینی، روزی را زیاد می‌کند.
بحار الأنوار : 74 / 395 / 22

حدیث211

امام علی علیه‌السلام :
استِعمالُ الأمانَةِ یَزِیدُ فی الرِّزقِ؛
امانتداری، روزی را می‌افزاید.
بحار الأنوار : 75 / 172 / 8

حدیث212

امام علی علیه‌السلام :
مَن حَسُنَتْ نِیّتُهُ، زِیدَ فی رِزقِهِ؛
هر که خـوش نیّت باشـد، روزیش زیاد شود .
بحار الأنوار : 103 / 21 / 18

حدیث213

امام باقر علیه‌السلام :
الزَّکاةُ تَزِیدُ فی الرِّزقِ؛
زکات دادن، روزی را می‌افزاید.
بحار الأنوار : 96 / 14 / 27

حدیث214

امام صادق علیه‌السلام :
مَن حَسَّنَ بِرَّهُ أهلَ بَیتِهِ زِیدَ فی رِزقِهِ؛
هرکه با خانواده خود نیکوکار باشد، روزیش زیاد شود .
بحار الأنوار : 69 / 408 / 117

حدیث215

امام صادق علیه‌السلام :
إنّ البِرَّ یَزِیدُ فی الرِّزقِ؛
نیکوکاری، روزی را زیاد می‌کند .
بحار الأنوار : 74 / 81 / 84

حدیث216

امام صادق علیه‌السلام :
حُسنُ الخُلُقِ یَزِیدُ فی الرِّزقِ؛
خوشخویی ، روزی را زیاد می‌کند .
بحار الأنوار : 71 / 396 / 77

حدیث217

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَن سَرَّهُ أن یُبسَطَ لَهُ فی رِزقِهِ ویُنسَأَ لَهُ فی أجَلِهِ فَلْیَصِلْ رَحِمَهُ؛
هر که خوش دارد روزیش زیاد و عمرش دراز شود ، صله رحم به جا آورد .
الخصال : 32 / 112

حدیث218

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
صِلَةُ الرَّحِمِ تَزیدُ فیالعُمرِ ، وتَنفی الفَقرَ؛
صله رحم، عمر را زیــاد می‌کند و فقر را از بین می‌برد .
بحار الأنوار : 74 / 103 / 61

حدیث219

امام باقر علیه‌السلام :
البِرُّ وصَدقَةُ السِّرِّیَنفِیانِ الفَقرَ؛
نیکی کردن و صدقه نهانی، فقر را از بین می‌برند.
بحار الأنوار : 74 / 81 / 83

حدیث220

امام صادق(علیه السلام):
من قَنِعَ بما رَزَقَهُ اللّه‌ُ فهُو مِن أغنَی الناسِ .
هر که به آنچه خداوند روزیش کرده است قانع باشد، توانگرترین مردم است .
الکافی : 2 / 139 / 9

حدیث221

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرمایند :
التّاجرُ الصَّدوقُ تَحتَ ظِلِّ العَرشِ یَومَ القیامةِ؛
کاسب راستگو در روز قیامت زیر سایه عرش است .
کنز العمال : 9218

حدیث222

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرمایند :
التّاجرُ الأمینُ الصَّدوقُ المسلِمُ معَ الشّهداءِ یَومَ القیامةِ؛
کاسب درستکارِ راستگوی مسلمان ، در قیامت با شهیدان است .
کنز العمال : 9216

حدیث223

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم ) می فرمایند:
خَیرُ الکَسبِ کَسبُ یَدَیِ العامِلِ إذا نَصَحَ؛
بهترین درآمد، درآمــدِ کارگری است که در کارش صداقت داشته باشد .
جامع الأحادیث : 76

حدیث224

قال الباقر - علیه السلام -:
ان الصدقة تضاعف فی یوم الجمعة ؛
پاداش صدقه در روز جمعه دو برابر است .
(مستدرک الوسائل ، ج 7، ص 187).

حدیث225

قال علی - علیه السلام -:
عبادالله ان تقوی الله حمت اولیاء محارمه و الزمت قلوبهم مخافته حتی اسهرت لیالیهم ؛
ای بندگان خدا پرهیزکاری دوستان خدا را از انجام کارهای حرام باز می دارد و ترس از خدا آنچنان در دل آنان جای می گیرد که شب ها را (برای نماز) بیدار می مانند.
(نهج البلاغه ، خطبه 113).

حدیث226

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
افضل العمل : الصلاة علی میقاتها، ثم بر الوالدین ، ثم ان یسلم الناس من لسانک ؛
بهترین عمل ، به پا داشتن نماز در وقت معین و زمان فضیلت آن است و سپس نیکی به پدر و مادر و بعد از آن در امان بودن مردم از زبان تو است .
(کنزالعمال ، ج 15، ص 948)

حدیث227

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
من اسبغ وضوءه و احسن صلاته ، و ادی زکاة ماله و کف غضبه و سجن لسانه ، و استغفر لذنبه ، و ادی النصیحة لاهل بیت نبیه فقد استکمل حقایق الایمان و ابواب الجنة مفتحة له ؛
کسی که وضوی خود را شاداب و کامل به جای آورد، و نماز خویش را نیکو بخواند، زکات مالش را بپردازد، و خشم خود را فرو نشاند و زبانش را از گناهان مربوط به زبان ببندد، و برای گناه خود با توبه طلب آمرزش کند، و نسبت به اهل بیت پیامبر خویش خیرخواه باشد، البته تمام حقایق ایمان در او کامل شده و درهای بهشت به روی او باز است .
(ثواب الاعمال ، ص 64)

حدیث228

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
لو صلیتم حتی تکونوا کالاوتار و صمتم حتی تکونوا کالحنایا لم یقبل الله منکم الا بورع ؛
اگر آن قدر نماز بخوانید تا همچون زه کمان شوید، و آن قدر روزه بگیرید تا همچون کمان خم شوید، خدا از شما قبول نمی کند، مگر این که انسان با ورع باشید.
(بحارالانوار، ج 84، ص 258)

حدیث229

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
الخشوع زینة الصلاة ؛
خشوع ، زینت و زیور نماز است .
(بحارالانوار، ج 77، ص 131)

حدیث230

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
ان احب الاعمال الی الله - عز و جل - الصلاة و البر و الجهاد ؛
همانا محبوبترین اعمال در نزد خداوند: نماز، نیکی کردن و جهاد در راه خداست .
(وسائل الشیعه ، ج 3، ص 27)

حدیث231

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
ما عمل ابن ادم شیئا افضل من الصلاة و صلاح ذات البین و خلق حسن ؛
فرزند آدم (انسان) هیچ عملی انجام نمی دهد که بهتر از نماز و آشتی دادن مردم و خوش اخلاقی باشد.
(نهج الفصاحه ، ص 547، حدیث 2651)

حدیث232

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم فرمودند:
ثَلاثٌ مَنْ لَمْ تَکُنْ فیهِ فَلَیْسَ مِنّی وَ لا مِنَ اللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ. قیلَ: یا رَسولَ اللّه‌ِ، وَ ما هُنَّ؟ قالَ: حِلْمٌ یَرُدُّ بِهِ جَهْلَ الْجاهِلِ وَ حُسْنُ خُلْقٍ یَعیشُ بِهِ فِی النّاسِ وَ وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَنْ مَعاصِی اللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ؛
سه چیز است که هر کس نداشته باشد نه از من است و نه از خدای عزّوجلّ. عرض شد: ای رسول خدا! آنها کدامند؟ فرمودند: بردباری که به وسیله آن جهالت نادان را دفع کند، اخلاق خوش که با آن در میان مردم زندگی کند و پارسایی که او را از نافرمانی خدا باز دارد.
(خصال، ص 145، ح 172)

حدیث233

امام صادق علیه‌السلام فرمودند:
اِنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ لَمْ یَبْعَثْ نَبیّا اِلاّ بِصِدْقِ الْحَدیثِ وَ اَداءِ الاَْمانَةِ اِلَی الْبَرِّ وَ الْفاجِرِ؛
خداوند عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر به راستگویی و برگرداندن امانت به نیکوکار و بدکار .
کافی، ج 1، ص 104، ح 1

حدیث234

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم فرمودند:
اَکْرَمُ اَخلاقِ النَّبیّینَ وَ الصِّدّیقینَ وَ الشُهَداءِ وَ الصّالِحینَ التَّزاوُرُ فِی اللّه‌ِ؛
بزرگوارانه‌ترین اخلاق پیامبران، صدیقین (انسان‌های راستین) شهدا و صالحین، دیدار یکدیگر برای خداست.
دعائم الاسلام، ج 2، ص 106

حدیث235

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم فرمودند:
اِنّا اُمِرْنا مَعاشِرَ الاَنْبیاءِ بِمُداراةِ النّاسِ، کَما اُمِرْنا بِاِقامَةِ الفَرائِضِ؛
ما پیامبران، همان‌گونه که به برپا داشتن واجبات مأمور شده‌ایم، به مدارا کردن با مردم نیز مأمور شده‌ایم.
امالی طوسی، ص 521

حدیث236

امام صادق علیه السلام فرمودند:
لَمْ یَبْعَثِ اللّه‌ُ نَبیّا قَطُّ اِلاّ بِالْبِرِّ وَالْعَدْلِ؛
خداوند هیچ پیامبری را جز به نیکی و عدالت بر نینگیخت.
بحارالأنوار، ج 24، ص 292

حدیث237

رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و سلم فرمودند:
إِنَّ الانبیاءَ إِنَّما فَضَّلَهُمُ اللّه عَلی خَلقِهِ بِشِدَّةِ مُداراتِهِم لأَِعداءِ دینِ اللّه وَحُسنِ تَقیَّتِهِم لأَِجلِ إِخوانِهِم فِی اللّه ؛
خداوند از این رو پیامبران را بر دیگر مردمان برتری داد که با دشمنان دین خدا بسیار با مدارا رفتار می کردند و برای حفظ برادران همکیش خود نیکو تقیه می کردند.
بحارالأنوار، ج75، ص401، ح42

حدیث238

رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و سلم فرمودند:
کادَ الحَلیمُ أَن یَکونَ نَبیّا؛
آدم بردبار به پیامبری نزدیک است.
بحارالأنوار، ج43، ص70، ح61

حدیث239

امام رضا علیه‌السلام فرمودند:
مِن اَخلاقِ النبیاءِ التَّنَظُّفُ؛
پاکیزگی از اخلاق پیامبران است.
کافی، ج 5، ص 567، ح 50

حدیث240

الکَرَمُ نَتیجَةُ عُلُوِّ الهِمَّه؛
کَرَم داشتن، زاییده بلندی همّت است.
غرر الحکم، 1477

حدیث241

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
خداوند ، آشکار کردن سلام را دوست دارد .
تحف‌العقول ، ص 311

حدیث242

امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:
خداوند ، باحیای بردبار عفیف پرهیزکار را دوست دارد .
تحف‌العقول ، ص 310

حدیث243

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
چهار چیز از گنجهای نیکی است : نهان داشتن حاجت ، پنهان نمودن صدقه ، پوشیده داشتن درد ، و نهان کردن مصیبت.
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 175

حدیث244

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
هر کس خشم خود را ، با آن که بر اظ‌هار آن تواناست، فرو برد، خداوند در روز قیامت قلبش را از امنیت و آرامش پر می‌کند .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 7 ، ص 303

حدیث245

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
تواضع ، راضی بودن به نشستن در جایی است که کمتر از شانش باشد ، و اینکه به هر کس رسیدی سلام کنی ، و جدال را هر چند حق با تو باشد ، ترک کنی .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 176

حدیث246

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
پیوند با خویشان ، عملها را پاکیزه می‌نماید ، اموال را افزایش می‌دهد ، بلا رادور می‌کند ، حساب آخرت را آسان می‌نماید ، و مرگ را به تاخیر می‌اندازد .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 71 ، ص 111

حدیث247

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
هر کس با خانواده‌اش خوشرفتار باشد ، بر عمرش افزوده می‌گردد .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 175

حدیث248

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
سه چیز از خصلتهای نیک دنیا و آخرت است: از کسی که به تو ستم کرده است‌گذشت کنی، به کسی که از تو بریده است بپیوندی، و هنگامی که با تو به نادانی‌رفتار شود ، بردباری کنی .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 173

حدیث249

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
نهایت کمال ، فهم در دین و صبر بر مصیبت ، و اندازه گیری در خرج زندگانی‌است .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 172

حدیث250

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
از نشانه‌های تواضع، سلام‌کردن به هر رهگذر است.
(بحارالانوار/78/372)

حدیث251

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند :
فروتنی نعمتی است که بر آن حسد نبرند.
(تحف‌العقول/520)

حدیث252

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
وجبت محبّه اللَّه علی من غضب فحلم؛
کسی که خشم آرد و بردباری کند، به صف محبان خداست.
نهج الفصاحه

حدیث253

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
نعم سلاح المؤمن الصّبر و الدّعاء؛
چه نیکو سلاحی است صبر و دعا برای مؤمن.
نهج الفصاحه

حدیث254

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الْمَعْرُوفُ بَابُ مِنْ أَبْوَابِ الجنه وَ هُوَ یدفع مَصَارِعَ السَّوْءِ ؛
نیکی دری از درهای بهشت است و از مرگ بد جلوگیری می کند.
نهج الفصاحه

حدیث255

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من المروّه أن ینصت الأخ لأخیه إذا حدّثه و من حسن المماشاه أن یقف الأخ لأخیه إذا أنقطع شسع نعله؛
از لوازم جوانمردی این است که برادر به گفتار برادر خویش وقتی با او سخن می کند، گوش فرا دارد و از نیک رفتاری این است که برادر با برادر خویش وقتی بند کفش وی بریده (و رفتن نتواند) توقف کند.
نهج الفصاحه

حدیث256

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من الصّدقه أن یعلّم الرّجل العلم فیعمل به و یعلّمه؛
از جمله صدقه این است که مرد علم آموزد و بدان عمل کند و تعلیم دهد.
نهج الفصاحه

حدیث257

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من الصّدقه أن تسّلّم علی النّاس و أنت طلق الوجه؛
از جمله صدقه این است که به مردم سلام کنی و گشاده رو باشی.
نهج الفصاحه

حدیث258

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من ستر أخاه المسلم فی الدّنیا فلم یفضحه ستره اللَّه یوم القیمه؛
هر که در دنیا راز برادر مسلمان خویش بپوشد و او را رسوا نکند خدا روز قیامت راز وی بپوشاند.
نهج الفصاحه

حدیث259

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من ردّ عن عرض أخیه ردّ اللَّه عن وجهه النّار؛
هر که از آبروی برادر خویش دفاع کند خدا آتش را از چهره وی باز دارد.
نهج الفصاحه

حدیث260

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من دفع غضبه دفع اللَّه عنه عذابه و من حفظ لسانه ستر اللَّه عورته؛
هر که غضب خویش باز دارد خدا عذاب خویش از وی باز دارد و هر که زبان خویش نگه دارد خدا عیب وی بپوشاند.
نهج الفصاحه

حدیث261

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من أطعم مریضا شهوته أطعمه اللَّه من ثمار الجنّه؛
هر که غذای دلخواه مریضی را به او بخوراند خدا از میوه های بهشت به او بخوراند.
نهج الفصاحه

حدیث262

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من أنظر معسرا إلی میسرته أنظره اللَّه بذنبه إلی توبته؛
هر که تنگدستی را مهلت دهد تا گشایش یابد خدا گناهش را مهلت دهد تا توبه کند.
نهج الفصاحه

حدیث263

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من کان سهّلا هیّنا لیّنا حرّمه اللَّه علی النّار؛
هر که آسانگیر و نرم و ملایم باشد خدا او را به جهنم حرام کند.
نهج الفصاحه

حدیث264

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من کنوز البرّ کتمان المصائب و الأمراض و الصّدقه؛
از گنجینه های نیکی نهان داشتن مصیبتها و مرضها و صدقه است.
نهج الفصاحه

حدیث265

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مداراه النّاس صدقه؛
با مردم مدارا کردن صدقه دادن است.
نهج الفصاحه

حدیث266

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من سعاده المرء حسن الخلق؛
نیک خوئی از سعادت مرد است.
نهج الفصاحه

حدیث267

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مکارم الأخلاق من أعمال الجنّه؛
اخلاق خوب از اعمال بهشت است.
نهج الفصاحه

حدیث268

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مداراه النّاس نصف الإیمان و الرّفق بهم نصف العیش؛
مدارا کردن با مردم یک نیمه ایمان است و ملایمت با آنها یک نیمه خوش زیستن است.
نهج الفصاحه

حدیث269

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما من شی ء فی المیزان أثقل من حسن الخلق؛
در میزان اعمال چیزی سنگین تر از نیکخوئی نیست.
نهج الفصاحه

حدیث270

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما من جرعه أحبّ إلی اللَّه تعالی من جرعه غیظ یکظمها عبد، ما کظمها عبد إلّا ملاء اللَّه تعالی جوفه إیمانا؛
هیچ جرعه ای نزد خدا از جرعه خشمی که بنده ای فرو برد محبوب تر نیست. هر بنده ای جرعه خشم فرو برد خدا ضمیر او را از ایمان پر کند.
نهج الفصاحه

حدیث271

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما کان الرّفق فی شی ء إلّا زانه و لا نزع من شی ء إلّا شانه؛
مدارا در هر چه باشد آن را زینت دهد و از هر چه دور شود آن را خوار کند.
نهج الفصاحه

حدیث272

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما عمل ابن آدم شیئا أفضل من الصّلاه و صلاح ذات البین و خلق حسن؛
بنده آدم کاری بهتر از نماز و آشتی میان کسان و نیک خوئی نمی کند.
نهج الفصاحه

حدیث273

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما زان اللَّه العباد بزینه أفضل من زهاده فی الدنیا و عفاف فی بطنه و فرجه؛
خدا به بندگان خویش آرایشی بهتر از بی رغبتی به دنیا و عفت شکم و عورت نداده.
نهج الفصاحه

حدیث274

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما أعطی أهل بیت الرّفق إلّا نفعهم؛
مدارا نصیب هیچ خاندانی نشود مگر سودشان دهد.
نهج الفصاحه

حدیث275

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما أحسن القصد فی الغنی، ما أحسن القصد فی الفقر و أحسن القصد فی العباده؛
چه نیک است اعتدال هنگام بی نیازی، چه نیک است اعتدال هنگام نداری و چه نیک است اعتدال در عبادت.
نهج الفصاحه

حدیث276

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما أحسن عبد الصّدقه إلّا أحسن اللَّه الخلافه علی ترکته؛
وقتی بنده ای صدقه نیکو دهد خدا سرانجام ترکه او را نیکو کند.
نهج الفصاحه

حدیث277

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما رزق العبد رزقا أوسع علیه من الصّبر؛
هیچ کس را روزی ای وسیعتر از صبر نداده اند.
نهج الفصاحه

حدیث278

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما من جرعه أحبّ إلی اللَّه من جرعه غیظ کظمها رجل أو جرعه صبر علی مصیبه و ما من قطره أحبّ إلی اللَّه من قطره دمع أهریقت من خشیه اللَّه و قطره دم أهریقت فی سبیل اللَّه؛
هیچ جرعه ای نزد خدا از جرعه خشمی که مردی فرو برد یا جرعه صبری که بر مصیبت نوشد محبوب تر نیست و هیچ قطره ای نزد خدا از قطره اشگی که از ترس خدا ریخته شود یا قطره خونی که در راه خدا ریخته شود محبوبتر نیست.
نهج الفصاحه

حدیث279

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا یستکمل العبد الإیمان حتّی یکون فیه ثلاث خصال الإنفاق من الإقتار و الإنصاف من نفسه و بذل السّلام؛
تا سه صفت در بنده ای نباشد ایمان وی کامل نشود صدقه دادن در تنگ دستی و انصاف دادن به ضرر خویش و سلام بسیار کردن.
نهج الفصاحه

حدیث280

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا یستر عبد عبدا فی الدّنیا إلّا ستره اللَّه یوم القیمه؛
هر بنده ای که در دنیا برای دیگری راز پوشی کند، روز قیامت خدا راز پوش وی شود.
نهج الفصاحه

حدیث281

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا مظاهره أوثق من المشاوره و لا إیمان کالحیاء؛
تعاونی بهتر از مشورت نیست و ایمانی چون حیا نیست.
نهج الفصاحه

حدیث282

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا دین إلّا بمروّه؛
دین جز به جوانمردی قوام نمی گیرد.
نهج الفصاحه

حدیث283

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا تکون زاهدا حتّی تکون متواضعا؛
تا متواضع نباشی زاهد نباشی.
نهج الفصاحه

حدیث284

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لیس شی ء أثقل فی المیزان من الخلق الحسن؛
در میزان اعمال، چیزی سنگین تر از خوی نیک نیست.
نهج الفصاحه

حدیث285

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الکرم التّقوی، و الشّرف التّواضع و الیقین الغنی؛
کرامت به پرهیزکاری است و شرف به تواضع و بی نیازی به یقین.
نهج الفصاحه

حدیث286

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کلّ ذی نعمه محسود إلّا صاحب التّواضع؛
هر که نعمتی دارد به معرض حسد است مگر آن که تواضع دارد.
نهج الفصاحه

حدیث287

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کاد الحلیم أن یکون نبیّا؛
نزدیک بود که شخص بردبار پیامبر شود.
نهج الفصاحه

حدیث288

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
القناعه مال لا ینفد؛
قناعت مالی است که تمام نمی شود.
نهج الفصاحه

حدیث289

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الغیره من الإیمان و المذاء من النّفاق؛
غیرتمندی از ایمان است و بی بندوباری از نفاق.
نهج الفصاحه

حدیث290

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
العفو أحقّ ما عمل به؛
عفو شایسته ترین کاری است که کنند.
نهج الفصاحه

حدیث291

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
العفاف زینه النّساء؛
عفت، زینت زنانست.
نهج الفصاحه

حدیث292

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
العدل حسن و لکن فی الامراء أحسن، السّخاء حسن و لکن فی الأغنیاء أحسن، الورع حسن و لکن فی العلماء أحسن، الصّبر حسن و لکن فی الفقراء أحسن، التّوبه حسن و لکن فی الشّباب أحسن، الحیاء حسن و لکن فی النّساء أحسن؛
عدالت نیک است ولی از زمامداران نیکوتر است، سخاوت نیک است ولی از اغنیا نیکوتر است، تقوی نیک است ولی از علما نیکوتر است صبر نیک است ولی از فقرا نیکوتر است. توبه نیک است ولی از جوانان نیکوتر است شرم نیک است ولی از زنان نیکوتر است.
نهج الفصاحه

حدیث293

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
عمل الجنّه الصّدق و إذا صدق العبد برّ و إذا برّ أمن و إذا أمن دخل الجنّه، و عمل النّار الکذب و إذا کذب العبد فجر و إذا فجر کفر و إذا کفر دخل النّار؛
عمل بهشت راست گوئی است و چون بنده راست گوید نیکی کند و چون نیکی کند ایمن شود و چون ایمن شود به بهشت در آید و عمل جهنم دروغ است و چون بنده دروغ گوید بد کار شود و چون بدکار شود به کفر گراید و چون به کفر گراید به جهنم رود.
نهج الفصاحه

حدیث294

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
عدل ساعه خیر من عباده سنه؛
یک ساعت عدالت از یک سال عبادت بهتر است.
نهج الفصاحه

حدیث295

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّمت سیّد الأخلاق و من مزح استخفّ به؛
خاموشی سرور اخلاق است و هر که مزاح کند، سبکش گیرند.
نهج الفصاحه

حدیث296

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّمت زین للعالم و ستر للجاهل؛
خاموشی زینت دانا و پرده نادانست.
نهج الفصاحه

حدیث297

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّمت أرفع العباده؛
خاموشی والاترین عبادتهاست.
نهج الفصاحه

حدیث298

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّمت حکم و قلیل فاعله؛
خاموشی خردمندی است و خاموشی گزینان کمند.
نهج الفصاحه

حدیث299

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصرعه کلّ الصرعه الّذی یغضب فیشتدّ غضبه و یحمرّ وجهه و یقشعرّ شعره فیصرع غضبه؛
کمال دلیری آن است که کسی خشمگین شود و خشمش سخت شود و چهره اش سرخ شود و مویش بلرزد و بر خشم خود خیره شود.
نهج الفصاحه

حدیث300

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّبر من الإیمان بمنزله الرّأس من الجسد؛
صبر نسبت به ایمان چون سر نسبت به تن است.
نهج الفصاحه

حدیث301

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّبر و الاحتساب أفضل من عتق الرّقاب و یدخل اللَّه صاحبهنّ الجنّه بغیر حساب؛
صبر و سکون از آزاد کردن بندگان بهتر است و خدا صاحب آن را بدون حساب به بهشت می برد.
نهج الفصاحه

حدیث302

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّبر رضا؛
صبر مایه خشنودی است.
نهج الفصاحه

حدیث303

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّبر نصف الإیمان و الیقین الإیمان کلّه؛
صبر یک نیمه ایمان است و یقین همه ایمانست.
نهج الفصاحه

حدیث304

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
صله الرّحم و حسن الخلق و حسن الجوار یعمران الدّیار و یزدن فی الأعمار؛
پیوند خویشان و نیک خویی و خوش همسایگی شهرها را آباد کند و عمرها را فزونی دهد.
نهج الفصاحه

حدیث305

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
صله الرّحم تزید فی العمر و تدفع میته السّوء؛
پیوند خویشان عمر را فزونی دهد و از مرگ بد جلوگیری کند.
نهج الفصاحه

حدیث306

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
السّخاء خلق اللَّه الأعظم؛
سخاوت، خلق بزرگ خداست.
نهج الفصاحه

حدیث307

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الرّفق رأس الحکمه؛
مدارا اساس حکمت است.
نهج الفصاحه

حدیث308

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الرّفق به الزّیاده و البرکه و من یحرم الرّفق یحرم الخیر؛
مدارا قرین فزونی و برکت است و هر که از مدارا بی بهره باشد، از خوبی بی بهره است.
نهج الفصاحه

حدیث309

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رأس العقل بعد الإیمان باللَّه الحیاء و حسن الخلق؛
اساس عقل پس از ایمان به خدا، حیا و نیکخوئی است.
نهج الفصاحه

حدیث310

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رأس العقل بعد الإیمان باللَّه التّودّد إلی النّاس و ما یستغنی رجل عن مشوره و إنّ أهل المعروف فی الدّنیا هم أهل المعروف فی الآخره و إنّ أهل المنکر فی الدّنیاهم أهل المنکر فی الآخره؛
اساس عقل پس از ایمان به خدا دوستی با مردم است هیچ کس از مشورت بی نیاز نیست: نیکوکاران این جهان نیکوکاران آن جهانند و بدکاران این جهان بدکاران آن جهانند.
نهج الفصاحه

حدیث311

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رأس العقل بعد الإیمان باللَّه التّودّد إلی النّاس و اصطناع المعروف إلی کلّ برّ و فاجر؛
اساس عقل پس از ایمان به خدا دوستی با مردم و نیکوکاری با نیک و بد است.
نهج الفصاحه

حدیث312

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رأس العقل المداراه و أهل المعروف فی الدّنیا أهل المعروف فی الآخره؛
اساس عقل مداراست و نیکوکاران دنیا نیکوکاران آخرتند.
نهج الفصاحه

حدیث313

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رأس الدّین النّصیحه للَّه و لدینه و لرسوله و لکتابه و لأئمّه المسلمین و للمسلمین عامّه؛
اساس دین، خیرخواهی برای خدا و دین خدا و پیامبر خدا و کتاب خدا و پیشوایان مسلمانان و همه مسلمانان است.
نهج الفصاحه

حدیث314

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رأس الدّین الورع؛
اساس دین، پرهیزکاری است.
نهج الفصاحه

حدیث315

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الدّین النّصیحه؛
کمال دین خیر خواهی است.
نهج الفصاحه

حدیث316

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الخلق الحسن یذیب الخطایا کما یذیب الماء الجلید و الخلق السّوء یفسد العمل کما یفسد الخلّ العسل؛
خوی نیک گناهان را محو می کند چنان که آب یخ را ذوب می کند و خوی بد اعمال را فاسد می کند چنان که سرکه عسل را تباه می کند.
نهج الفصاحه

حدیث317

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خیر ما أعطی النّاس خلق حسن؛
بهترین چیزی که به مردم داده اند، خوی نیکست.
نهج الفصاحه

حدیث318

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خیر دینکم الورع؛
بهترین صفات دین شما پرهیزکاری است.
نهج الفصاحه

حدیث319

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خیار أمّتی علماؤها و خیار علمائها حلماؤها؛
بهترین امت من دانشمندانند و بهترین دانشمندان امت من بردبارانند.
نهج الفصاحه

حدیث320

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خمس من سنن المرسلین: الحیاء و الحلم و الحجامه و السّواک و التّعطّر؛
پنج چیز از سنت پیغمبران است حیا و حلم و حجامت و مسواک و عطر زدن.
نهج الفصاحه

حدیث321

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خصلتان لیس فوقهما من البرّ شی ء الإیمان باللَّه و النّفع لعباد اللَّه؛
دو خصلت است که نیک تر از آن نیست ایمان به خدا و سودمندی برای بندگان خدا.
نهج الفصاحه

حدیث322

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خشیه اللَّه رأس کلّ حکمه و الورع سیّد العمل؛
ترس خدا سر همه حکمتهاست و ورع پیشوای اعمال است.
نهج الفصاحه

حدیث323

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحیاء و الإیمان قرنا جمیعا فإذا رفع أحدهما رفع الآخر؛
حیا و ایمان قرین یکدیگرند اگر یکی از میان برخاست دیگری هم برود.
نهج الفصاحه

حدیث324

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحیاء هو الدّین کلّه؛
حیا تمام دین است.
نهج الفصاحه

حدیث325

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحیاء لا یأتی إلّا بخیر؛
از حیا جز نیکی نمی آید.
نهج الفصاحه

حدیث326

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحیاء شعبه من الإیمان؛
حیا شعبه ای از ایمان است.
نهج الفصاحه

حدیث327

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحیاء زینه و التّقی کرم و خیر المرکب الصّبر و انتظار الفرج من اللَّه عزّ و جلّ عباده؛
حیا مایه زینت و تقوی مایه بزرگی است و بهترین وسیله وصول به مقصود صبر است و انتظار گشایش از طرف خداوند عبادت است.
نهج الفصاحه

حدیث328

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحیاء خیر کلّه؛
حیا سراسر نیکی است.
نهج الفصاحه

حدیث329

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحلیم سیّد فی الدّنیا و سیّد فی الآخره؛
بردبار در دنیا و آخرت بزرگوار است.
نهج الفصاحه

حدیث330

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
حسن الخلق یذیب الخطایا کما تذیب الشّمس الجلید؛
نیک خوئی، گناهان را محو می کند چنان که خورشید یخ را آب می کند.
نهج الفصاحه

حدیث331

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
حسن الخلق یثبت المودّه؛
نیک خوئی، دوستی را استوار می کند.
نهج الفصاحه

حدیث332

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
حسن الخلق نصف الدّین؛
نیک خوئی یک نیمه دین است.
نهج الفصاحه

حدیث333

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
حسن الخلق خلق اللَّه الأعظم؛
نیک خوئی، خلق بزرگ خداوند است.
نهج الفصاحه

حدیث334

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
حسن البشر یذهب بالسّخیمه؛
گشاده روئی کینه را ببرد.
نهج الفصاحه

حدیث335

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
حرّم علی النّار کلّ هیّن لیّن سهل قریب من النّاس؛
هر که نرم و ملایم و آسان گیر و نزدیک به مردم باشد بر آتش حرام است.
نهج الفصاحه

حدیث336

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الجنّه دار الأسخیاء؛
بهشت خانه سخاوت مندان است.
نهج الفصاحه

حدیث337

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من مکارم الأخلاق فی الدّنیا و الآخره أن تعفو عمّن ظلمک و تصل من قطعک و تحلم عمّن جهل علیک؛
سه چیز در جهان از فضائل اخلاق است: از ستمگر درگذری، و با کسی که از تو بریده پیوند گیری و با کسی که با تو سبک سری می کند، به حلم رفتار کنی.
نهج الفصاحه

حدیث338

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنوز البرّ: إخفاء الصّدقه و کتمان المصیبه و کتمان الشّکوی یقول اللَّه: إذا ابتلیت عبدی فصبر و لم یشکنی إلی عوّاده أبدلته لحما خیرا من لحمه و دما خیرا من دمه فإن أبرأته أبرأته و لا ذنب له و إن توفّیته فإلی رحمتی؛
سه چیز از گنجینه های نیکی است: مخفی ساختن صدقه و پنهان داشتن مصیبت و مستور ساختن شکایت، خداوند گوید: وقتی بنده خود را مبتلا ساختم و صبر کرد و با عیادت کنندگان خود از من شکایت نکرد گوشتی بهتر از گوشت او و خونی بهتر از خون وی بدو می دهم اگر او را شفا دادم همه گناهانش محو شده است و اگر جانش را گرفتم او را مشمول رحمت خود کرده ام.
نهج الفصاحه

حدیث339

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه نشر اللَّه تعالی علیه کنفه و أدخله جنّته: رفق بالضّعیف و شفقه علی- الوالدین و الإحسان إلی- المملوک؛
سه چیز است که در هر که باشد خداوند وی را پناه دهد و ببهشت برد:مدارا با ناتوان و مهربانی با پدر و مادر و نیکی با زیر دست.
نهج الفصاحه

حدیث340

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه فهو من الأبدال: الرّضا بالقضا و الصّبر عن محارم اللَّه و الغضب فی ذات اللَّه عزّ و جلّ؛
سه چیز است که در هر که باشد از نیکان است، رضا به قضا و صرف نظر از محرمات خدا و خشمگین شدن در راه خدا.
نهج الفصاحه

حدیث341

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه حاسبه اللَّه تعالی حسابا یسیرا و أدخله الجنّه برحمته: تعطی من حرمک و تعفو عمّن ظلمک و تصل من قطعک؛
سه چیز است که در هر که باشد خدا حساب را بر او آسان گیرد و وی را به اقتضای رحمت خود به بهشت در آورد:عطا به آن کس که تو را محروم کرده است و عفو آن کس که بر تو ستم روا داشته است و پیوند با آن کس که از تو بریده است.
نهج الفصاحه

حدیث342

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه استوجب الثّواب و استکمل الإیمان: خلق یعیش به فی النّاس و ورع یحجزه عن محارم اللَّه تعالی و حلم یردّه عن جهل الجاهل؛
سه چیز است که در هر که باشد سزاوار ثواب است و ایمانش کامل است: اخلاقی که به وسیله آن با مردم زندگی کند و تقوایی که وی را از محرمات خدا دور سازد و حلمی که او را از جهالت با جاهل بر کنار دارد.
نهج الفصاحه

حدیث343

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه استکمل خصال الإیمان الّذی إذا رضی لم یدخله رضاه فی باطل و إذا غضب لم یخرجه الغضب من الحقّ و إذا قدر لم یتعاط ما لیس له؛
سه چیز است که در هر که باشد صفات ایمان در او کامل است آن که وقتی خشنود شد به باطل نگراید و وقتی خشمگین شد از حق تجاوز نکند و وقتی قدرت یافت به مال کسان دست نبرد.
نهج الفصاحه

حدیث344

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه آواه اللَّه فی کنفه و نشر علیه رحمته و أدخله جنّته: من إذا أعطی؛
سه چیز است که در هر که باشد خداوند او را در پناه خود جای دهد و رحمت خویش را بر او بگستراند و داخل بهشت کند: آن که وقتی عطا بیند، شکر گزارد و وقتی قدرت دارد، عفو کند و وقتی به خشم آید، سستی پیشه نماید.
نهج الفصاحه

حدیث345

إنّ من أکمل المؤمنین إیمانا أحسنهم خلقا و ألطفهم بأهله؛
از همه مؤمنان ایمان آن کس کاملتر است که اخلاقش نیک تر است و با کسان خود بهتر رفتار می کند.
نهج الفصاحه

حدیث346

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ من أحبّکم إلیّ أحسنکم أخلاقا؛
هر کس از شما خوش خلق تر است پیش من محبوبتر است.
نهج الفصاحه

حدیث347

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ لکلّ دین خلقا و إنّ خلق هذا الدّین الحیاء؛
هر دینی خوی خاص دارد و خوی دین ما حیاست.
نهج الفصاحه

حدیث348

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ حسن الخلق لیذیب الخطیئه کما تذیب الشّمس الجلید؛
خوش اخلاقی گناه را محو می کند چنان که آفتاب یخ را آب می کند.
نهج الفصاحه

حدیث349

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ المؤمن لیدرک بحسن الخلق درجه القائم الصّائم؛
مؤمن به وسیله خوش خلقی به مقام نماز شب گزار و روزه دار می رسد.
نهج الفصاحه

حدیث350

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی یحبّ العبد التّقیّ الغنیّ الحفیّ؛
خداوند بنده پرهیزکار ثروتمند مهربان را دوست دارد.
نهج الفصاحه

حدیث351

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی یحبّ من عباده الغیور؛
خداوند از بندگان خود شخص غیور را دوست دارد.
نهج الفصاحه

حدیث352

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی یحبّ السّهل الطّلیق؛
خداوند شخص آسانگیر آزاده را دوست دارد.
نهج الفصاحه

حدیث353

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی یحبّ الرّفق فی الأمر کلّه؛
خداوند ملایمت را در همه چیز دوست دارد.
نهج الفصاحه

حدیث354

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی غیور یحبّ الغیور.
خداوند غیرتمند است و مرد غیرتمند را دوست دارد.
نهج الفصاحه

حدیث355

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی عفوّ یحبّ العفو.
خداوند بخشنده است و بخشش را دوست دارد.
نهج الفصاحه

حدیث356

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی رفیق یحبّ الرّفق و یعطی علیه ما لا یعطی علی العنف.
خداوند ملایم است و ملایمت را دوست دارد و به وسیله آن چیزها می دهد که به وسیله خشونت نمی دهد.
نهج الفصاحه

حدیث357

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی جواد یحبّ الجود و یحبّ معالی الأخلاق و یکره سفسافها؛
خداوند بخشنده است و بخشش را دوست دارد و اخلاق عالی را دوست دارد و اخلاق پست را دوست ندارد.
نهج الفصاحه

حدیث358

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه تعالی جمیل یحبّ الجمال سخیّ یحبّ السّخاء، نظیف یحبّ النّظافه؛
خداوند زیباست و زیبائی را دوست دارد، بخشنده است و بخشش را دوست دارد، پاکیزه است و پاکیزگی را دوست دارد.
نهج الفصاحه

حدیث359

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ العبد لیدرک بحسن الخلق درجه الصّائم القائم؛
بنده به وسیله خوش خلقی به مقام روزه دار و نمازگزار می رسد.
نهج الفصاحه

حدیث360

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ العبد لیتصدّق بالکسره تربو عند اللَّه حتّی تکون مثل أحد؛
بنده یک پاره نان صدقه می دهد و پیش خدا بزرگ می شود تا مثل کوه احد می شود.
نهج الفصاحه

حدیث361

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ البرّ و الصّله یستطیلان الأعمار و یعمّران الدّیار و یکثّران الأموال و لو کان القوم فجّارا؛
نیکی با کسان و مهربانی با خویشان عمرها را دراز و شهرها را آباد و اموال را زیاد می کند اگر چه انجام دهندگان آن بدکاران باشند.
نهج الفصاحه

حدیث362

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ أکثر ما یدخل الجنّه النّاس تقوی اللَّه و حسن الخلق؛
مردم بیشتر به واسطه ترس خدا و نیک خلقی به بهشت می روند.
نهج الفصاحه

حدیث363

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أمر بین أمرین و خیر الامور أوساطها؛
راهی میان افراط و تفریط است و بهترین کارها میانه روی است.
نهج الفصاحه

حدیث364

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اللّهمّ أغننی بالعلم و زیّنّی بالحلم و أکرمنی بالتّقوی و جمّلنی بالعافیه؛
خدایا مرا به علم توانگر ساز و به حلم زینت بخش و به تقوی عزیز کن و به عافیت زیبائی ده.
نهج الفصاحه

حدیث365

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ألا أخبرکم بأیسر العباده و أهونها علی البدن؟ الصّمت و حسن الخلق؛
می خواهید شما را به عبادتی که از همه عبادتها بر بدن آسانتر است خبر دهم؟ سکوت و نیک خوئی.
نهج الفصاحه

حدیث366

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ألا أخبرکم بمن یحرم علیه النّار غدا؟ علی کلّ هیّن لیّن قریب سهل؛
می خواهید شما را خبر دهم که فردا آتش بر چه کس حرام است؟
هر کس که ملایم و نرم و زودجوش و آسان گیر باشد.
نهج الفصاحه

حدیث367

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أفضل النّاس من تواضع عن رفعه و زهد عن غنیه و أنصف عن قوّه و حلم عن قدره؛
بهتر از همه مردم کسی است که در حال رفعت فروتنی کند و در عین ثروت زاهد باشد و در عین قوت انصاف دهد و در حال قدرت برد باری کند.
نهج الفصاحه

حدیث368

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أفضل الفضائل أن تصل من قطعک و تعطی من حرمک و تصفح عمّن ظلمک؛
بهترین فضایل این است که با آن که از تو ببرد پیوند گیری و به کسی که تو را محروم می کند عطا کنی و از آن که بر تو ستم کند، درگذری.
نهج الفصاحه

حدیث369

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أفضل الإیمان الصّبر و السّماحه؛
بهترین خصال ایمان صبر و گذشت است.
نهج الفصاحه

حدیث370

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أفضل الأعمال ثلاثه:التّواضع عند الدّوله و العفو عند القدره و العطیّه بغیر المنّه؛
بهترین کارها سه چیز است، تواضع به هنگام دولت و عفو به هنگام قدرت و بخشش بدون منت.
نهج الفصاحه

حدیث371

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أعقل النّاس أشدّهم مداراه للنّاس؛
عاقل تر از همه مردم کسی است که با مردم بیشتر مدارا کند.
نهج الفصاحه

حدیث372

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أشدّکم من ملک نفسه عند الغضب و أحلمکم من عفی بعد المقدره؛
نیرومندترین شما کسی است که هنگام غضب بر خود تسلط داشته باشد و بردبارترین شما کسی است که پس از قدرت از گناه کسان درگذرد.
نهج الفصاحه

حدیث373

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أربع من أعطیهنّ فقد أعطی خیر الدّنیا و الآخره لسان ذاکر و قلب شاکر و بدن علی البلاء صابر و زوجه لا تبغیه خونا فی نفسها و لا ماله؛
چهار چیز است که هر کس از آن بهره دارد از نیکی دو جهان بهره ور است، زبانی که یاد خدا کند و قلبی که سپاس پروردگار گذارد و تنی که بر بلا صبور باشد و زنی که بناموس و مال وی خیانت نکند.
نهج الفصاحه

حدیث374

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أربع إذا کنّ فیک فلا علیک ما فاتک من الدّنیا صدق الحدیث و حفظ الأمانه و حسن الخلق و عفّه مطعم؛
چهار چیز است که اگر داری بر آنچه نداری غم مخور: راستی گفتار و حفظ امانت و نیکی خلق و عفت در کار خوراک.
نهج الفصاحه

حدیث375

امام علی ـ علیه السّلام ـ می فرمایند :
أفضل العبادة العفاف؛
برترین عبادت، پاکدامنی است.
الکافی: 2 / 468 / 8.

حدیث376

قال الامام علی ـ علیه السّلام ـ :
انّ من العبادة لین الکلام و افشاء السّلام؛
به نرمی سخن گفتن و سلام کردن به مردم عبادت است.
غرر الحکم: 3421.

حدیث377

حضرت علی (علیه السلام) فرمودند :
لو تمیزت الاشیاء لکان الصدق مع الشجاعة؛
اگر اشیاء دسته بندی شوند بدون شک صدق وراستی با شجاعت وقهرمانی همراه خواهد بود.
غرر الحکم : 5 / 118

حدیث378

حضرت علی (علیه السلام) فرمودند :
ثمرة الشجاعة الغیرة؛
غیرت، ثمره و حاصل شجاعت وقهرمانی است.
غرر الحکم : 3 / 328

حدیث379

امام جعفر صادق (علیه السلام) :
الصبر رأس الایمان ؛
صبر سر ایمان است .
اصول کافی ، ج 3 ، ص 140

حدیث380

امام جعفر صادق (علیه السلام) :
کان أمیرالمؤمنین صلوات الله علیه یقول : أفضل العبادة العفاف؛
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمودند : بهترین عبادت عفت است .
اصول کافی ، ج 3 ، ص 125

حدیث381

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
خَمْسٌ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلینَ: اَْلْحَیاءُ وَ الْحِلْمُ وَ الْحِجامَةُ وَ السِّواکُ وَ التَّعَطُّرُ؛
پنج چیز از سنت پیغمبران است: حیا، بردباری، حجامت کردن، و مسواک و عطر زدن.
نهج الفصاحه، ح 1463 .

حدیث382

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اَقْرَبُکُمْ غَدا مِنّی فِی الْمَوْقِفِ اَصْدَقُکُمْ لِلْحَدیثِ وَ اَدّاکُمْ لِلاَْمانَةِ وَ اَوفاکُمْ بِالْعَهْدِ وَ اَحْسَنُکُمْ خُلْقا وَ اَقْرَبُکُمْ مِنَ النّاسِ؛
نزدیک‌ترین شما به من در قیامت: راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد و پیمان، خوش اخلاق‌ترین و نزدیک‌ترین شما به مردم است.
امالی طوسی، ص 229 .

حدیث383

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اَوصانی رَبّی بِسَبعٍ: اَوصانی بِالاِْخلاصِ فِی السِّرِّ وَ الْعَلانیَةِ وَ اَن اَعْفُوَ عَمَّن ظَلَمَنی و اُعْطیَ مَن حَرَمَنی و اَصِلَ مَنْ قَطَعَنی و اَن یَکونَ صَمْتی فِکْرا وَ نَظَری عِبَرا؛
پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند : پروردگارم هفت چیز را به من سفارش فرمود: اخلاص در نهان و آشکار، گذشت از کسی که به من ظلم نموده، بخشش به کسی که مرا محروم کرده، رابطه با کسی که با من قطع رابطه کرده، و سکوتم همراه با تفکّر و نگاهم برای عبرت باشد.
کنزالفوائد، ص 184 .

حدیث384

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اِنّا اُمِرْنا مَعاشِرَ الاَنْبیاءِ بِمُداراةِ النّاسِ، کَما اُمِرْنا بِاِقامَةِ الفَرائِضِ؛
ما پیامبران، همان‌گونه که به برپا داشتن واجبات مأمور شده‌ایم، به مدارا کردن با مردم نیز مأمور شده‌ایم.
امالی طوسی، ص 521.

حدیث385

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
آیا شما را از شبیه‌ترینتان به خودم با خبر نسازم؟ گفتند: آری ای رسول خدا! فرمودند: هر کس خوش اخلاق‌تر، نرم‌خوتر، به خویشانش نیکوکارتر، نسبت به برادران دینی‌اش دوست‌دارتر، بر حق شکیباتر، خشم را فروخورنده‌تر و با گذشت‌تر و در خرسندی و خشم با انصاف تر باشد.
کافی، ج 2، ص 240، ح 35 .

حدیث386

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
مَنْ صَدَقَ لِسانُهُ زَکی عَمَلُهُ و مَن حَسُنَت نِیَّتُهُ زیدَ فی رِزقِهِ و مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَیْتِهِ مُدَّ لَهُ فی عُمُرِهِ؛
هر کس راستگو باشد، عملش پاکیزه می‌شود و رشد می‌کند؛ هر کس نیتش خوب باشد روزیش زیاد می‌شود و هر کس به شایستگی در حق خانواده‌اش نیکی کند، عمرش طولانی می‌شود.
کافی، ج 2، ص 105، ح 11.

حدیث387

پیامبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند:
اَرْبَعٌ تَزیدُ الرِّزْقَ: حُسْنُ الْخُلْقِ وَ حُسْنُ الْجِوارِ وَ کَفُّ الاَْذی وَ قِلَّةُ الضَّجْرِ؛
چهار چیز روزی را زیاد می‌کند: خوش اخلاقی، خوش‌رفتاری با همسایه، اذیت نکردن و کم کردن بی‌تابی.
معدن الجواهر، ص 39.

حدیث388

پیامبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند:
مَنْ تَوَکَّلَ عَلَی اللَّهِ کَفاهُ مُؤْنَتَهُ وَ رِزْقَهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ؛
هر کس به خدا توکّل کند، خداوند هزینه زندگی‌اش را کفایت کند و از جایی که گمان نمی‌برد، به او روزی می‌دهد.
کنزالعمال، ح 5693 .

حدیث389

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
اَلْبِرُّ یَزیدُ فِی الرِّزْقِ؛
نیکوکاری روزی را زیاد می‌کند.
کتاب الزهد، ص 33 .

حدیث390

تقواپیشگان، نشانه‌هایی دارند که با آنها شناخته می‌شوند: راستگویی، امانتداری، وفای به عهد، کم فخر فروشی، کم بخل ورزیدن، صله رحِم، رحْم به ضعیفان، کم موافقت کردن با زنان، به همه نیکی کردن، خوش‌اخلاقی، بردباری بسیار و پیروی از علم نزدیک کننده به خداوند. و آنان طوبی و سرانجام نیک دارند. طوبی درختی است که ریشه آن در خانه پیامبر خداصلی الله علیه وآله است .
خصال، ص 483، ح 56

حدیث391

امام علی علیه السلام :
اِنَّ الاَْتْقیاءَ کُلُّ سَخیٍّ مُتَعَفِّفٍ مُحْسِنٍ؛
همه تقوا پیشگان سخاوتمند، پاکدامن و نیکوکارند.
غررالحکم، ح 3401.

حدیث392

امام علی علیه السلام :
اَلْمُتَّقونَ فیها (فِی الدُّنیا) هُمْ اَهْلُ الْفَضائِلِ مَنْطِقُهُمُ الصَّوابُ وَ مَلْبَسُهُمُ الاِقْتِصادُ وَ مَشْیُهُمُ التَّواضُعُ؛
تقواپیشگان، در دنیا اهل فضایلند، گفتارشان راست و درست، روششان میانه‌روی و رفتارشان متواضعانه است.
نهج البلاغه، از خطبه 184 .

حدیث393

امام علی علیه السلام :
اَلتَّقْوی ظاهِرُهُ شَرَفُ الدُّنْیا وَ باطِنُهُ شَرَفُ الْآخِرَةِ ؛
تقوا، ظاهرش شرافت دنیا و باطنش شرافت آخرت است.
غررالحکم، ح 1990 .

حدیث394

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند :
ثَلاثٌ مَنْ اَتَی اللّه‌َ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّه‌ُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاِْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَمیعِ الْعالَمِ وَ الاِْنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ؛
هر کس یکی از این کارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را برای او واجب می‌گرداند: انفاق در تنگدستی، گشاده‌رویی با همگان و رفتار منصفانه.
کافی، ج 2، ص 103، ح 2.

حدیث395

حضرت رسوا اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
سادَهُ النّاسِ فِی الدُّنْیا الأسْخِیاء، سادَهُ النّاسِ فِی الاخِرَهِ الاْتْقِیاء؛
سرور و سید مردم در دنیا افراد سخاوتمند خواهند بود، و سید و سرور انسان‌ها در قیامت پرهیزکاران هستند.
بحارالأنوار: ج 68، ص 350، ح 1

حدیث396

امام صادق علیه السلام می فرمایند :
اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَالبِرَّ لَیُهَوِّنانِ الحِسابَ وَیَعْصِمانِ مِنَ الذُّنوبِ؛
صله رحم و نیکی، حساب (قیامت) را آسان و از گناهان جلوگیری می‌کند.
کافی، ج 2، ص 157، ح 31 .

حدیث397

امام صادق علیه السلام می فرمایند :
صِلَةُ الاَْرحامِ تُزَ کّی الاَْعمالَ وَتُنْمی الاَْموالَ وَ تَدْفَعُ الْبَلوی وَتُیَسِّرَ الْحِسابَ وَتُنْسِئُ فِی الاَْجَلِ؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان می‌کند و مرگ را به تأخیر می‌اندازد.
کافی، ج 2، ص 157، ح 33 .

حدیث398

امام علی علیه السلام می فرمایند :
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدْفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمت‌ها را فراوان می‌کند و سختی‌ها را از بین می‌برد.
غررالحکم، ح 5836.

حدیث399

پیامبراکرم صلی الله علیه وآله می فرمایند :
ما عَمِلَ ابْنُ آدَمَ شَیْئاً اَفْضَلَ مِنَ الصَّلاةِ وَ صَلاحِ ذاتِ الْبَیْنِ وَ خُلْقٍ حَسَنٍ ؛
انسان هیچ کاری بهتر از نماز، اصلاح میان مردم و خوش اخلاقی نکرده است.
نهج الفصاحه، ح 2651 .

حدیث400

امام علی علیه السلام :
اَلْعَدلُ اَفْضَلُ مِنَ الشَّجاعَةِ لاَِنَّ النّاسَ لَوِ اسْتَعْمَلُوا الْعَدْلَ عُموما فی جَمیعِهِمْ لاَسْتَغْنَوْا عَنِ الشَّجاعَةِ؛
عدالت بهتر از شجاعت است، زیرا اگر مردم همگی عدالت را درباره یکدیگر به‌کار گیرند، از شجاعت بی‌نیاز می‌شوند.
شرح‌نهج‌البلاغه ابن‌ابی‌الحدید،ح20،ص333،ح816 .

حدیث401

امام علی علیه السلام می فرمایند:
خَیْرُ النّاسِ مَنْ اِذا اُعْطِیَ شَکَرَ وَ اِذَا ابْتُلِیَ صَبَرَ وَ اِذا ظُلِمَ غَفَرَ؛
بهترین مردم کسی است که چون چیزی به او داده شود شکر کند و چنانچه گرفتار شود صبر نماید و اگر به او ظلم شود درگذرد.
غررالحکم، ج 3، ص 433، ح 5020.

حدیث402

امام علی علیه السلام می فرمایند:
خَیْرُ النّاسِ مَنْ کافی عَلَی الْقَبیحِ بِالْجَمیلِ؛
بهترین مردم کسی است که در برابر بدی، خوبی نماید.
غررالحکم، ج 4، ص 178، ح 5750.

حدیث403

امام علی علیه السلام می فرمایند:
خَیْرُ هذِهِ الاُْمَّةِ النَّمَطُ الاَْوْسَطُ؛
بهترین این امت، میانه‌روها هستند.
بحارالأنوار، ج 4، ص 41، ح 18.

حدیث404

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
خَیْرُ اَهْلِ الدُّنْیا وَ اَهْلِ الآْخِرَةِ اَخْلاقا مَنْ یَعْفوعَمَّنْ‌ظَلَمَهُ‌وَمَنْ‌یُعْطی‌مَنْ‌حَرَمَهُ‌وَمَنْ‌یَصِلُ مَنْ قَطَعَهُ مِنْ ذَوی اَرْحامِهِ وَ اَهْلِ وِلایَتِهِ؛
بهترین اهل دنیا و آخرت از نظر اخلاق کسی است که اگر کسی به او ستم کرده، عفوش نماید و به کسی که محرومش نموده عطا کند و با خویشاوندان و دوستانش که با وی قطع رابطه کرده‌اند، رابطه برقرار کند.
مستدرک الوسائل، ج 9، ص 10، ح 10052.

حدیث405

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
اِنَّ فِی الرِّفْقِ الزّیادَةَ وَ الْبَرَکَةَ وَ مَنْ یُحْرَمِ الرِّفْقُ یُحْرَمِ الْخَیْرَ؛
در مدارا، فزونی و برکت است، و هر کس از مدارا محروم باشد، از خیر، محروم شده است.
(کافی، ج 2، ص 119، ح 7. )

حدیث406

امام صادق علیه‌السلام :
ما مِنْ عَبْدٍ کَظَمَ غَیْظا اِلاّ زادَهُ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ عِزّا فِی الدُّنْیا وَالآخِرَةِ؛
هیچ بنده‌ای نیست که خشمی را فرو خورد مگر آنکه خداوند عزوجل در دنیا و آخرت بر عزت او بیفزاید.
اصول کافی، ج 2، ص 110 .

حدیث407

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
مَنْ کَفَّ غَضَبَهُ کَفَّ اللّه‌ُ عَنْهُ عَذابَهُ؛
هر کس خشم خود را نگه دارد خداوند عذابش را از او باز می‌دارد.
بحارالأنوار، ج 73، ص 263، ح7 .

حدیث408

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
مَنْ کَظَمَ غَیْظا وَهُوَ قادِرٌ عَلی اَنْ یُنْفِذَهُ مَلأََهُ اللّه‌ُ أَمْنا وَایمانا؛
هر کس در حالی که می‌تواند خشم خود را عملی کند، آن را فرو برد، خداوند او را سرشار از آرامش و ایمان می‌کند.
نهج الفصاحه، ح 2778.

حدیث409

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
ما تَجَرَّعَ عَبدٌ جُرعَةً اَفضَلَ عِنْدَ اللّه‌ِ مِنْ جُرعَةِ غَیْظٍ کَظَمَها اِبتِغاءَ وَجهِ اللّه‌ِ؛
انسان هیچ جرعه‌ای ننوشید که نزد خدا از جرعه خشمی که برای رضای خدا فرو خورد بهتر باشد.
میزان الحکمة ج 9 ، ص 4334.

حدیث410

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
اَلا اِنَّ خَیرَ الرِّجالِ مَن کانَ بَطی‌ءَ الغَضَبِ سَریعَ الرِّضا؛
بدانید که بهترین انسان‌ها کسانی هستند که دیر به خشم آیند و زود راضی شوند.
میزان الحکمة ج 4 ، ص 1610.

حدیث411

امام باقر علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ لِباسُ الْعالِمِ فَلا تَعْرَیَنَّ مِنْهُ؛
بردباری لباس عالم است، پس تو خود را از آن عریان مدار.
کافی، ج 8، ص 55 .

حدیث412

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ نورٌ جَوهَرُهُ الْعَقْلُ؛
بردباری نوری است که جوهره آن عقل است.
غررالحکم، ج 1، ص 311، ح 1185.

حدیث413

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَوَّلُ عِوَضِ الْحَلیمِ مِنْ حِلْمِهِ اَنَّ النّاسَ اَنْصارُهُ عَلَی الْجاهِلِ؛
اول نتیجه‌ای که شخص بردبار از بردباریش می‌گیرد، پشتیبانی مردم از او در برابر نادان است.
وسائل الشیعه، ج 11، ص 212.

حدیث414

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اِذا اَحَبَّ اللّه‌ُ عَبْدا زَیَّنَهُ بِالسَّکینَةِ وَالْحِلْمِ؛
هر گاه خداوند بنده‌ای را دوست بدارد او را با آرامش و بردباری آراسته می‌گرداند.
غررالحکم، ج 3، ص 161، ح 4099.

حدیث415

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ وَالاَْناةُ تَواَمانِ، یُنْتِجُهُما عَلُوُّ الْهِمَّةِ؛
بردباری و وقار دو همزادند که همّت عالی آنها را به وجود می‌آورد.
نهج البلاغه، حکمت 460.

حدیث416

امام علی علیه السلام می فرمایند:
مِنْ عَلامَةِ اَحَدِهِمْ (المُتَقینَ) اَنَّکَ تَری لَهُ قُوَّةً فی دینٍ... وَحِرْصا فی عِلْمٍ وَعِلْما فی حِلْمٍ؛
از نشانه‌های پرهیزکاران این است که می‌بینی در دین نیرومند... در کسب دانش حریص و دارای علم همراه با بردباری‌اند.
نهج البلاغه، خطبه 193.

حدیث417

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
ثَلاثٌ مِنْ مَکارِمِ الاَْخْلاقِ فِی الدُّنْیا وَالآخِرَةِ اَنْ تَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَکَ وَتَصِلَ مَنْ قَطَعَکَ وَ تَحْلُمَ عَمَّنْ جَهِلَ عَلَیْکَ؛
سه چیز در دنیا و آخرت از مکارم اخلاق است: از کسی که به تو ظلم کرده درگذری، با کسی که با تو قطع رابطه کرده، رابطه برقرار کنی و با کسی که با تو سبکسری می‌کند بردباری نمایی.
نهج الفصاحه، ح 1288.

حدیث418

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
فَأَمَّا الْحِلْمُ فَمِنْهُ رُکوبُ الْجَمیلِ، وَصُحْبَةُ الأَْبْرارِ وَرَفْعٌ مِنَ الضَّعَةِ وَرَفْعٌ مِنْ الْخَساسَةِ وَتَشَهِّی الْخَیْرِ وَتَقَرُّبُ صاحِبِهِ مِنْ مَعالِی الدَّرَجاتِ وَالْعَفْوُ وَالْمَهَلُ وَالْمَعْروفُ وَالصَّمْتُ فَهذا ما یَتَشَعَّبُ لِلْعاقِلِ بِحِلْمِهِ؛
رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
حاصل بردباری: آراسته شدن به خوبیها، هم‌نشینی با نیکان، ارجمند شدن، عزیز گشتن، رغبت به نیکی، نزدیک شدن بردبار به درجات عالی، گذشت، آرامش و تأنی، احسان و خاموشی. اینها ثمره بردباری عاقل است.
تحف العقول، ص16 .

حدیث419

امام کاظم علیه السلام :
وَاللّه‌ِ ما اُعْطِیَ مُوْمِنُ قَطَّ خَیْرَ الدُّنْیا وَالآْخِرَةِ، اِلاّ بِحُسْنِ ظَنِّهِ بِاللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ وَ رَجائِهِ لَهُ وَ حُسْنِ خُلْقِهِ وَالْکَفِّ عَنِ اغْتیاب الْمُؤمِنینَ؛
به خدا قسم خیر دنیا و آخرت را به مؤمنی ندهند مگر به سبب حسن ظن و امیدواری او به خدا و خوش اخلاقی اش و خودداری از غیبت مؤمنان.
بحارالأنوار، ج 6، ص 28، ح29 .

حدیث420

امام علی علیه السلام :
مَنْ تَوکَّلَ عَلَی اللّه‌ِ ذَلَّتْ لَهُ الصِّعابُ وَتَسَهَّلَتْ عَلَیْهِ الأَْسْبابِ؛
هر کس به خدا توکل کند، دشواری‌ها برای او آسان می‌شود و اسباب برایش فراهم می‌گردد.
غررالحکم، ح 9028.

حدیث421

امام علی علیه السلام :
اِنَّ اَهْنَأَ النّاسِ عَیْشا مَنْ کانَ بِما قَسَمَ اللّه‌ُ لَهُ راضیا؛
هر کس به آنچه خداوند به او داده است راضی باشد، راحت‌ترین زندگی را دارد.
غررالحکم، ح 3397.

حدیث422

امام باقر علیه السلام :
اِنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ یَقی بِالتَّقْوی عَنِ الْعَبْدِ ما عَزُبَ عَنْهُ عَقْلُهُ وَیُجَلّی بِالتَّقوی عَنْهُ عَماهُ وَجَهْلَهُ؛
خداوند به وسیله تقوا بنده را حفظ می‌کند از آنچه که عقلش به آن نمی‌رسد و کور دلی و نادانی او را بر طرف می‌سازد.
کافی، ج 8 ، ص 52، ح 16 .

حدیث423

امام علی علیه السلام :
لَوْ اَنَّ السَّماواتِ وَالاَْرْضَ کانَتا عَلی عَبْدٍ رَتْقا ثُمَّ اتَّقَی اللّه‌َ لَجَعَلَ اللّه‌ُ لَهُ مِنْها مَخْرَجا وَرَزَقَهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ؛
اگر آسمان‌ها و زمین، راه را بر بنده‌ای ببندند و او تقوای الهی پیشه کند، خداوند حتما راه گشایشی برای او فراهم خواهد کرد و از جایی که گمان ندارد روزی‌اش خواهد داد.
غررالحکم، ح7599.

حدیث424

پیامبر صلی الله علیه و آله :
لَیْسَ مِنْ عَبْدٍ یَظُنُّ بِاللّه‌ِ خَیْرا إلاّ کانَ عِنْدَ ظَنِّهِ بِهِ؛
بنده‌ای نیست که به خداوند خوش گمان باشد مگر آن که خداوند نیز طبق همان گمان با او رفتار کند.
بحارالأنوار، ج 70، ص 384، ح42.

حدیث425

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
الخیر کله صیانه الانسان نفسه؛
تمام خیر آن است که انسان، خویشتن دار باشد.
تحف العقول، ص 448.

حدیث426

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
لایقل عمل مع تقوی و کیف یقل ما یتحبل ؛
هیچ عملی آنگاه که از پشتوانه تقوا برخوردار باشد، اندک نخواهد بود. پس چگونه عملی که به درگاه خداوند مقبول افتاده است، اندک باشد؟
تحف العقول، ص 448.

حدیث427

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
من قنع بما قسم الله له فهو من اغنی الناس؛
کسی که به آنچه خدا برایش در نظر گرفته است، قانع باشد، او از بی نیازترین مردمان به شمار می آید.
تحف العقول، ص 448.

حدیث428

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که توفیق توبه یافت (و این عنایت الهی به او شد) از پذیرفته شدن آن محروم نگردد.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث429

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که توبه کند به سوی خدا بازگشته است.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث430

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
میوه توبه ، بازیافت کردن تقصیرات نفس و جبران و تدارک آن است.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث431

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
توبه رحمت حق را به زمین نازل گرداند.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث432

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که تأنّی داشته باشد شایسته آن است که به هدف خویش برسد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث433

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تأنّی در کار دور اندیشی است.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث434

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تأنّی در کار پشت گرمی آورد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث435

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تأنّی در کار، آن را از سستی و بی پایگی ایمن سازد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث436

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
با تأنّی مطلب ها آسان گردد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث437

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
با تأنّی اسباب کار فراهم و آسان گردد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث438

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
به عقب انداختن کیفر نشانه کمال حلم و بردباری است.
(غررالحکم ، باب تأخیر)

حدیث439

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
بزرگواری کامل نگردد جز به پاکدامنی و ایثار.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث440

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
از نیکوترین احسانها ایثار است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث441

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
از برترین انتخابها آن است که آدمی خود را به زیور ایثار بیاراید.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث442

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که در مال خود بر تو ایثار کند تو را بر خویش برگزیده (و شایسته نام ایثارگری است).
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث443

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که دیگری را بر خود مقدّم دارد شایسته نام فضیلت و برتری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث444

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که دیگران را بر خود برگزیند به کمال جوانمردی رسیده است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث445

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
برای بزرگواری انسان ایثار بس است (و برای رسیدن به بزرگی کافی است که خوی ایثار در آدمی پدید آید).
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث446

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
در هنگام ایثار دیگران بر خویشتن گوهر مردمان بزرگوار آشکار گردد.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث447

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
بهترین صفات انسانی ایثار است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث448

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
برترین جود و بخشش ایثار است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث449

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار شیوه نیکان و خلق و خوی برگزیدگان است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث450

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار بهترین نیکوکاری ها و والاترین مرتبه های ایمان است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث451

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار برترین مرتبه های بزرگواری و بالاترین خلق و خوی انسانی است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث452

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار برترین عبادت و بزرگترین آقایی است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث453

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار شریف‌ترین بزرگواری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث454

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار نهایت نیکوکاری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث455

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار خوی نیکان است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث456

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
(برگزیدن دیگران بر خود) فضیلت و برتری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث457

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
با انصاف ، دوستان و نزدیکان فراوان دارد.
(شرح غررالحکم ، ج 2، ص 543)

حدیث458

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
بدانید که هر کس با مردم به انصاف رفتار کند، خداوند جز بر عزّت او نیفزاید.
(کافی ، ج 2، ص 144)

حدیث459

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
انصاف خصلت بزرگان است .
(شرح غررالحکم ، ج 1، ص 152)

حدیث460

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
بالاترین شرافتها خود داری از تبذیر و اسراف است.
(غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

حدیث461

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
زیوری همچون ادب نیست.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث462

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
ادب نیکو، زشتی نسب را بپوشاند.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث463

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
ادب نیکو، برترین نسبها و شریف‌ترین وسیله هاست.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث464

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
سه خصلت است که بر آنها چیزی فزونی نیابد: ادب نیکو، دوری گزیدن از تهمت، خودداری از انجام محرّمات الهی.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث465

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من حقائق الإیمان: الإنفاق من الإقتار و إنصافک النّاس من نفسک و بذل العلم للمتعلّم؛
سه چیز از حقایق ایمان است: بخشش با تنگدستی و رعایت انصاف در باره مردم بر ضرر خویش و بذل علم برای دانش آموز.
نهج الفصاحه

حدیث466

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من الإیمان: الإنفاق من الإقتار و بذل السّلام للعالم و الإنصاف من نفسک؛
سه چیز از لوازم ایمان است: بخشش به هنگام تنگدستی و سلام به دانشمند و رعایت انصاف بر ضرر خویش.
نهج الفصاحه

حدیث467

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من أبواب البرّ سخاء النّفس و طیب الکلام و الصّبر علی الأذی؛
سه چیز از لوازم نیکوکاری است: جانبازی و نیکی گفتار و صبر بر آزار.
نهج الفصاحه

حدیث468

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاثه یتحدّثون فی ظلّ العرش آمنین و النّاس فی الحساب: رجل لم تأخذه فی اللَّه لومه لائم و رجل لم یمدّ یدیه إلی ما لا یحلّ له و رجل لم ینظر إلی ما حرّم اللَّه علیه؛
سه کسند که در سایه عرش آسوده گفتگو می کنند و مردم گرفتار حسابند: آن که در راه خدا از ملامت گران باک ندارد و آن که دستهای خود را به آنچه بر او حلال نیست دراز نکند و کسی که به آنچه خدا بر او حرام کرده ننگرد.
نهج الفصاحه

حدیث469

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاثه من مکارم الأخلاق عند اللَّه: أن تعفو عمّن ظلمک و تعطی من حرمک و تصل من قطعک؛
سه چیز است که در پیش خدا از فضائل اخلاق است: آن که از ستم گر درگذری و کسی را که تو را محروم کرده است عطا دهی و با آن که از تو بریده است پیوند گیری.
نهج الفصاحه

حدیث470

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
التّوبه النّصوح النّدم علی الذّنب: حین یفرط منک فتستغفر اللَّه تعالی ثمّ لا تعود إلیه أبدا؛
توبه کامل پشیمانی از گناه است که وقتی گناه از تو سر زد از خدا آمرزش طلبی و دیگر هرگز مرتکب آن نشوی.
نهج الفصاحه

حدیث471

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
التّواضع لا یزید العبد إلّا رفعه فتواضعوا یرفعکم اللَّه و العفو لا یزید العبد إلّا عزّا فاعفوا یعزّکم اللَّه و الصّدقه لا یزید المال إلّا کثره فتصدّقوا یرحمکم اللَّه؛
تواضع مایه رفعت است تواضع کنید تا خدا شما را رفعت بخشد، بخشش مایه عزت است بخشش کنید تا خدا شما را عزیز سازد. صدقه موجب فزونی مال است صدقه بدهید تا خدا شما را رحمت آرد.
نهج الفصاحه

حدیث472

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
بعثت بمداراه النّاس؛
من به مدارا با مردم مبعوث شده ام.
نهج الفصاحه

حدیث473

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الأکل مع الخادم من التّواضع؛
چیز خوردن با خادم از فروتنی است.
نهج الفصاحه

حدیث474

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الاقتصاد نصف العیش و حسن الخلق نصف الدّین؛
میانه روی یک نیمه معیشت است و خوش خلقی یک نیمه دین است.
نهج الفصاحه

حدیث475

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الاقتصاد فی النّفقه نصف المعیشه و التّودّد إلی النّاس نصف العقل و حسن السّؤال نصف العلم؛
میانه روی در خرج یک نیمه معیشت است و دوستی با مردم یک نیمه عقل است و خوب پرسیدن یک نیمه دانش است.
نهج الفصاحه

حدیث476

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أیّما راع لم یرحم رعیّته حرّم اللَّه علیه الجنّه؛
هر کس به زیر دستان خود رحم نکند، خداوند بهشت را بر او حرام کند.
نهج الفصاحه

حدیث477

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أوّل ما یوزن فی المیزان الخلق الحسن؛
نخستین چیزی که در ترازو گذاشته می شود خلق نیک است.
نهج الفصاحه

حدیث478

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أوّل العباده الصّمت؛
نخستین مرحله عبادت، خاموشی است.
نهج الفصاحه

حدیث479

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّما بعثت لأتمّم مکارم الأخلاق؛
من مبعوث شدم تا فضائل اخلاق را به کمال رسانم.
نهج الفصاحه

حدیث480

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا رأیت من أخیک ثلاث خصال فارجه: الحیاء و الأمانه و الصّدق و إذا لم ترها فلا ترجه؛
وقتی در برادر خود سه صفت دیدی بدو امیدوار باش، حیا و امانت و راستی و اگر این صفات را ندارد از او امیدی نداشته باش.
نهج الفصاحه

حدیث481

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أحبّ عباد اللَّه إلی اللَّه أحسنهم خلقا؛
بهترین بندگان در پیش خدا کسی است که خلقش نیک تر باشد.
نهج الفصاحه

حدیث482

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
از نشانه‌های تواضع، سلام‌کردن به هر رهگذر است.
(بحارالانوار/78/372)

حدیث483

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
دو صفت هست که بالاتر از آنها چیزی نیست: 1- ایمان به خدا، 2- سود رسانی به برادران دینی
(تحف‌العقول/520)

حدیث484

امام حسن عسکری (علیه السلام) می فرمایند:
من کان الورع سجیته ، و الکرم طبیعته ، و الحلم خلته ، کثر صدیقه؛
کسی که پارسایی خوی او ، و بخشندگی طبیعت او ، و بردباری خصلت او باشد ، دوستانش بسیار شوند .
مسند الامام العسکری ، ص 289

حدیث485

امام محمد باقر (ع) می فرمایند:
هر کس با خانواده اش خوش رفتار باشد ، بر عمرش افزوده می گردد .
بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 75 ، ص 175

حدیث486

امام محمد باقر (ع) می فرمایند:
نزدیکترین و سریعترین طاعت در ثواب ، پیوند با خویشان است .
تحف العقول ، ص 303

حدیث487

امام سجاد(علیه‌السلام) می فرمایند:
جوانمردی نیست مگر به تقوی.
(بحارالانوار/75/147)

حدیث488

امام سجاد(علیه‌السلام)می فرمایند:
بهترین سر‌آغاز کارها راستگویی و بهترین خاتمه‌ی آن وفاداری است.
(بحارالانوار/75/141)

حدیث489

قالَ الاْمامُ الْحُسَیْن - علیه السلام - :
إنَّ الْغِنی وَ اْلِعزَّ خَرَجا یَجُولانِ، فَلَقیا التَّوَکُلَّ فَاسْتَوْطَنا ؛
امام حسین - علیه السلام - فرمودند:
عزّت و بی نیازی ـ هر دو ـ شتاب زده به دنبال پناهگاهی می دویدند، چون به توکّل برخورد کردند، آرامش پیدا نموده و آن را پناهگاه خود قرار دادند.
مستدرک الوسائل، ج 11، ص 218، ح 15

حدیث490

قال رَسُولُ اللّهِ - صلی الله علیه وآله - :
اَوْصانی رَبّی بِتِسْع: اَوْصانی بِالاْخْلاصِ فِی السِّرِّ وَ الْعَلانِیَةِ، وَ الْعَدْلِ فِی الرِّضا وَ الْغَضَبِ، وَ الْقَصْدِ فِی الْفَقْرِ وَ الْغِنی، وَ اَنْ أعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَنی، وَ أعطِیَ مَنْ حَرَمَنی، وَ أصِلَ مَنْ قَطَعَنی، وَ اَنْ یَکُونَ صُمْتی فِکْراً، وَ مَنْطِقی ذِکْراً، وَ نَظَری عِبْراً ؛
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند:
پروردگار متعال، مرا به 9 چیز سفارش نمود: اخلاص در آشکار و پنهان، دادگری در خوشنودی و خشم، میانه روی در نیاز و توانمندی، بخشیدن کسی که در حقّ من ستم روا داشته است، کمک به کسی که مرا محروم گردانده، دیدار خویشاوندانی که با من قطع رابطه نموده اند، و این که خاموشیم اندیشه و سخنم، یادآوری خداوند; و نگاهم عبرت و پند باشد.
اعیان الشّیعة، ج 1، ص 300

حدیث491

قال رَسُولُ اللّهِ - صلی الله علیه وآله - :
ما تَواضَعَ أحَدٌ إلاّ رَفَعَهُ اللّهُ؛
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند:
کسی اظهار تواضع و فروتنی نکرده، مگر آن که خداوند متعال او را رفعت و عزّت بخشیده است.
بحارالأنوار، ج 72، ص 120، ح 7

حدیث492

قال رَسُولُ اللّهِ - صلی الله علیه وآله - :
عَلَیْکُمْ بِمَکارِمِ الاْخْلاقِ، فَإنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ بَعَثَنی بِها، وَ إنَّ مِنْ مَکارِمِ الاْخْلاقِ: أنْ یَعْفُوَالرَّجُلُ عَمَّنْ ظَلَمَهُ، وَ یُعْطِیَ مَنْ حَرَمَهُ، وَ یَصِلَ مَنْ قَطَعَهُ، وَ أنْ یَعُودَ مَنْ لایَعُودُهُ؛
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند:
بر شما باد رعایت مکارم اخلاق، که خداوند مرا بر آن ها مبعوث نمود، و ـ بعضی از ـ آن ها عبارتند از: کسی که بر تو ظلم کند ـ به جهت غرض شخصی ـ او را ببخش، کسی که تو را نسبت به چیزی محروم گرداند کمکش نما، با شخصی که با تو قطع دوستی کند رابطه دوستی داشته باش، شخصی که به دیدار تو نیاید به دیدارش برو.
بحارالأنوار، ج 66، ص 375، ح 24.

حدیث493

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) می فرمایند :
ما الخشوع ؟ قال : التواضع فی الصلاة و ان یقبل العبد بقلبه کله علی ربه ... ؛
از پیامبر اکرم (ص ) سؤال شد: خشوع چیست ؟ فرمود:فروتنی و خاکساری درنماز و این که بنده با تمام قلبش به سوی خدا برود...
( بحار الانوار، ج ,84 ص 264 )

حدیث494

امام علی (علیه السلام ) می فرمایند:
مروة الحضر، قراءة القران ومجالسة العلماء و النظر فی الفقه و المحافظة علی الصلاة فی الجماعات؛
از علی بن ابی طالب (علیه السلام ) نقل شده که فرمود: جوانمردی در حضور در وطن ،قرآن خواندن و همنشینی با علماء و نگریستن در احکام دین و مواظبت بر نمازخواندن در جماعتهاست .
( بحار الانوار، ج ,88 ص 10 )

حدیث495

امام علی ـ علیه السّلام ـ می فرمایند :
أفضل العبادة العفاف؛
برترین عبادت، پاکدامنی است.
الکافی: 2 / 468 / 8.

حدیث496

قال الامام علی ـ علیه السّلام ـ :
انّ من العبادة لین الکلام و افشاء السّلام؛
به نرمی سخن گفتن و سلام کردن به مردم عبادت است.
غرر الحکم: 3421.

حدیث497

حضرت علی (علیه السلام) فرمودند :
لو تمیزت الاشیاء لکان الصدق مع الشجاعة؛
اگر اشیاء دسته بندی شوند بدون شک صدق وراستی با شجاعت وقهرمانی همراه خواهد بود.
غرر الحکم : 5 / 118

حدیث498

حضرت علی (علیه السلام) فرمودند :
ثمرة الشجاعة الغیرة؛
غیرت، ثمره و حاصل شجاعت وقهرمانی است.
غرر الحکم : 3 / 328

حدیث499

امام جعفر صادق (علیه السلام) :
الصبر رأس الایمان ؛
صبر سر ایمان است .
اصول کافی ، ج 3 ، ص 140

حدیث500

امام جعفر صادق (علیه السلام) :
کان أمیرالمؤمنین صلوات الله علیه یقول : أفضل العبادة العفاف؛
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمودند : بهترین عبادت عفت است .
اصول کافی ، ج 3 ، ص 125

حدیث501

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
خَمْسٌ مِنْ سُنَنِ الْمُرْسَلینَ: اَْلْحَیاءُ وَ الْحِلْمُ وَ الْحِجامَةُ وَ السِّواکُ وَ التَّعَطُّرُ؛
پنج چیز از سنت پیغمبران است: حیا، بردباری، حجامت کردن، و مسواک و عطر زدن.
نهج الفصاحه، ح 1463 .

حدیث502

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اَقْرَبُکُمْ غَدا مِنّی فِی الْمَوْقِفِ اَصْدَقُکُمْ لِلْحَدیثِ وَ اَدّاکُمْ لِلاَْمانَةِ وَ اَوفاکُمْ بِالْعَهْدِ وَ اَحْسَنُکُمْ خُلْقا وَ اَقْرَبُکُمْ مِنَ النّاسِ؛
نزدیک‌ترین شما به من در قیامت: راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد و پیمان، خوش اخلاق‌ترین و نزدیک‌ترین شما به مردم است.
امالی طوسی، ص 229 .

حدیث503

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اَوصانی رَبّی بِسَبعٍ: اَوصانی بِالاِْخلاصِ فِی السِّرِّ وَ الْعَلانیَةِ وَ اَن اَعْفُوَ عَمَّن ظَلَمَنی و اُعْطیَ مَن حَرَمَنی و اَصِلَ مَنْ قَطَعَنی و اَن یَکونَ صَمْتی فِکْرا وَ نَظَری عِبَرا؛
پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند : پروردگارم هفت چیز را به من سفارش فرمود: اخلاص در نهان و آشکار، گذشت از کسی که به من ظلم نموده، بخشش به کسی که مرا محروم کرده، رابطه با کسی که با من قطع رابطه کرده، و سکوتم همراه با تفکّر و نگاهم برای عبرت باشد.
کنزالفوائد، ص 184 .

حدیث504

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اِنّا اُمِرْنا مَعاشِرَ الاَنْبیاءِ بِمُداراةِ النّاسِ، کَما اُمِرْنا بِاِقامَةِ الفَرائِضِ؛
ما پیامبران، همان‌گونه که به برپا داشتن واجبات مأمور شده‌ایم، به مدارا کردن با مردم نیز مأمور شده‌ایم.
امالی طوسی، ص 521.

حدیث505

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
آیا شما را از شبیه‌ترینتان به خودم با خبر نسازم؟ گفتند: آری ای رسول خدا! فرمودند: هر کس خوش اخلاق‌تر، نرم‌خوتر، به خویشانش نیکوکارتر، نسبت به برادران دینی‌اش دوست‌دارتر، بر حق شکیباتر، خشم را فروخورنده‌تر و با گذشت‌تر و در خرسندی و خشم با انصاف تر باشد.
کافی، ج 2، ص 240، ح 35 .

حدیث506

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
مَنْ صَدَقَ لِسانُهُ زَکی عَمَلُهُ و مَن حَسُنَت نِیَّتُهُ زیدَ فی رِزقِهِ و مَن حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَیْتِهِ مُدَّ لَهُ فی عُمُرِهِ؛
هر کس راستگو باشد، عملش پاکیزه می‌شود و رشد می‌کند؛ هر کس نیتش خوب باشد روزیش زیاد می‌شود و هر کس به شایستگی در حق خانواده‌اش نیکی کند، عمرش طولانی می‌شود.
کافی، ج 2، ص 105، ح 11.

حدیث507

پیامبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند:
اَرْبَعٌ تَزیدُ الرِّزْقَ: حُسْنُ الْخُلْقِ وَ حُسْنُ الْجِوارِ وَ کَفُّ الاَْذی وَ قِلَّةُ الضَّجْرِ؛
چهار چیز روزی را زیاد می‌کند: خوش اخلاقی، خوش‌رفتاری با همسایه، اذیت نکردن و کم کردن بی‌تابی.
معدن الجواهر، ص 39.

حدیث508

پیامبراکرم صلی الله علیه وآله وسلم می فرمایند:
مَنْ تَوَکَّلَ عَلَی اللَّهِ کَفاهُ مُؤْنَتَهُ وَ رِزْقَهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ؛
هر کس به خدا توکّل کند، خداوند هزینه زندگی‌اش را کفایت کند و از جایی که گمان نمی‌برد، به او روزی می‌دهد.
کنزالعمال، ح 5693 .

حدیث509

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
اَلْبِرُّ یَزیدُ فِی الرِّزْقِ؛
نیکوکاری روزی را زیاد می‌کند.
کتاب الزهد، ص 33 .

حدیث510

مام علی علیه السلام :
تقواپیشگان، نشانه‌هایی دارند که با آنها شناخته می‌شوند: راستگویی، امانتداری، وفای به عهد، کم فخر فروشی، کم بخل ورزیدن، صله رحِم، رحْم به ضعیفان، کم موافقت کردن با زنان، به همه نیکی کردن، خوش‌اخلاقی، بردباری بسیار و پیروی از علم نزدیک کننده به خداوند. و آنان طوبی و سرانجام نیک دارند. طوبی درختی است که ریشه آن در خانه پیامبر خداصلی الله علیه وآله است .
خصال، ص 483، ح 56

حدیث511

امام علی علیه السلام :
اِنَّ الاَْتْقیاءَ کُلُّ سَخیٍّ مُتَعَفِّفٍ مُحْسِنٍ؛
همه تقوا پیشگان سخاوتمند، پاکدامن و نیکوکارند.
غررالحکم، ح 3401.

حدیث512

امام علی علیه السلام :
اَلْمُتَّقونَ فیها (فِی الدُّنیا) هُمْ اَهْلُ الْفَضائِلِ مَنْطِقُهُمُ الصَّوابُ وَ مَلْبَسُهُمُ الاِقْتِصادُ وَ مَشْیُهُمُ التَّواضُعُ؛
تقواپیشگان، در دنیا اهل فضایلند، گفتارشان راست و درست، روششان میانه‌روی و رفتارشان متواضعانه است.
نهج البلاغه، از خطبه 184 .

حدیث513

امام علی علیه السلام :
اَلتَّقْوی ظاهِرُهُ شَرَفُ الدُّنْیا وَ باطِنُهُ شَرَفُ الْآخِرَةِ ؛
تقوا، ظاهرش شرافت دنیا و باطنش شرافت آخرت است.
غررالحکم، ح 1990 .

حدیث514

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند :
ثَلاثٌ مَنْ اَتَی اللّه‌َ بِواحِدَةٍ مِنْهُنَّ اَوْجَبَ اللّه‌ُ لَهُ الْجَنَّةَ: اَلاِْنْفاقُ مِنْ اِقْتارٍ وَ الْبِشْرُ لِجَمیعِ الْعالَمِ وَ الاِْنْصافُ مِنْ نَفْسِهِ؛
هر کس یکی از این کارها را به درگاه خدا ببرد، خداوند بهشت را برای او واجب می‌گرداند: انفاق در تنگدستی، گشاده‌رویی با همگان و رفتار منصفانه.
کافی، ج 2، ص 103، ح 2.

حدیث515

حضرت رسوا اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
سادَهُ النّاسِ فِی الدُّنْیا الأسْخِیاء، سادَهُ النّاسِ فِی الاخِرَهِ الاْتْقِیاء؛
سرور و سید مردم در دنیا افراد سخاوتمند خواهند بود، و سید و سرور انسان‌ها در قیامت پرهیزکاران هستند.
بحارالأنوار: ج 68، ص 350، ح 1

حدیث516

امام صادق علیه السلام می فرمایند :
اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَالبِرَّ لَیُهَوِّنانِ الحِسابَ وَیَعْصِمانِ مِنَ الذُّنوبِ؛
صله رحم و نیکی، حساب (قیامت) را آسان و از گناهان جلوگیری می‌کند.
کافی، ج 2، ص 157، ح 31 .

حدیث517

امام صادق علیه السلام می فرمایند :
صِلَةُ الاَْرحامِ تُزَ کّی الاَْعمالَ وَتُنْمی الاَْموالَ وَ تَدْفَعُ الْبَلوی وَتُیَسِّرَ الْحِسابَ وَتُنْسِئُ فِی الاَْجَلِ؛
صله رحم، اعمال را پاکیزه، اموال را بسیار، بلا را برطرف و حساب (قیامت) را آسان می‌کند و مرگ را به تأخیر می‌اندازد.
کافی، ج 2، ص 157، ح 33 .

حدیث518

امام علی علیه السلام می فرمایند :
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدْفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمت‌ها را فراوان می‌کند و سختی‌ها را از بین می‌برد.
غررالحکم، ح 5836.

حدیث519

پیامبراکرم صلی الله علیه وآله می فرمایند :
ما عَمِلَ ابْنُ آدَمَ شَیْئاً اَفْضَلَ مِنَ الصَّلاةِ وَ صَلاحِ ذاتِ الْبَیْنِ وَ خُلْقٍ حَسَنٍ ؛
انسان هیچ کاری بهتر از نماز، اصلاح میان مردم و خوش اخلاقی نکرده است.
نهج الفصاحه، ح 2651 .

حدیث520

امام علی علیه السلام :
اَلْعَدلُ اَفْضَلُ مِنَ الشَّجاعَةِ لاَِنَّ النّاسَ لَوِ اسْتَعْمَلُوا الْعَدْلَ عُموما فی جَمیعِهِمْ لاَسْتَغْنَوْا عَنِ الشَّجاعَةِ؛
عدالت بهتر از شجاعت است، زیرا اگر مردم همگی عدالت را درباره یکدیگر به‌کار گیرند، از شجاعت بی‌نیاز می‌شوند.
شرح‌نهج‌البلاغه ابن‌ابی‌الحدید،ح20،ص333،ح816 .

حدیث521

امام علی علیه السلام می فرمایند:
خَیْرُ النّاسِ مَنْ اِذا اُعْطِیَ شَکَرَ وَ اِذَا ابْتُلِیَ صَبَرَ وَ اِذا ظُلِمَ غَفَرَ؛
بهترین مردم کسی است که چون چیزی به او داده شود شکر کند و چنانچه گرفتار شود صبر نماید و اگر به او ظلم شود درگذرد.
غررالحکم، ج 3، ص 433، ح 5020.

حدیث522

امام علی علیه السلام می فرمایند:
خَیْرُ النّاسِ مَنْ کافی عَلَی الْقَبیحِ بِالْجَمیلِ؛
بهترین مردم کسی است که در برابر بدی، خوبی نماید.
غررالحکم، ج 4، ص 178، ح 5750.

حدیث523

امام علی علیه السلام می فرمایند:
خَیْرُ هذِهِ الاُْمَّةِ النَّمَطُ الاَْوْسَطُ؛
بهترین این امت، میانه‌روها هستند.
بحارالأنوار، ج 4، ص 41، ح 18.

حدیث524

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
خَیْرُ اَهْلِ الدُّنْیا وَ اَهْلِ الآْخِرَةِ اَخْلاقا مَنْ یَعْفوعَمَّنْ‌ظَلَمَهُ‌وَمَنْ‌یُعْطی‌مَنْ‌حَرَمَهُ‌وَمَنْ‌یَصِلُ مَنْ قَطَعَهُ مِنْ ذَوی اَرْحامِهِ وَ اَهْلِ وِلایَتِهِ؛
بهترین اهل دنیا و آخرت از نظر اخلاق کسی است که اگر کسی به او ستم کرده، عفوش نماید و به کسی که محرومش نموده عطا کند و با خویشاوندان و دوستانش که با وی قطع رابطه کرده‌اند، رابطه برقرار کند.
مستدرک الوسائل، ج 9، ص 10، ح 10052.

حدیث525

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
اِنَّ فِی الرِّفْقِ الزّیادَةَ وَ الْبَرَکَةَ وَ مَنْ یُحْرَمِ الرِّفْقُ یُحْرَمِ الْخَیْرَ؛
در مدارا، فزونی و برکت است، و هر کس از مدارا محروم باشد، از خیر، محروم شده است.
(کافی، ج 2، ص 119، ح 7. )

حدیث526

امام صادق علیه‌السلام :
ما مِنْ عَبْدٍ کَظَمَ غَیْظا اِلاّ زادَهُ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ عِزّا فِی الدُّنْیا وَالآخِرَةِ؛
هیچ بنده‌ای نیست که خشمی را فرو خورد مگر آنکه خداوند عزوجل در دنیا و آخرت بر عزت او بیفزاید.
اصول کافی، ج 2، ص 110 .

حدیث527

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
مَنْ کَفَّ غَضَبَهُ کَفَّ اللّه‌ُ عَنْهُ عَذابَهُ؛
هر کس خشم خود را نگه دارد خداوند عذابش را از او باز می‌دارد.
بحارالأنوار، ج 73، ص 263، ح7 .

حدیث528

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
مَنْ کَظَمَ غَیْظا وَهُوَ قادِرٌ عَلی اَنْ یُنْفِذَهُ مَلأََهُ اللّه‌ُ أَمْنا وَایمانا؛
هر کس در حالی که می‌تواند خشم خود را عملی کند، آن را فرو برد، خداوند او را سرشار از آرامش و ایمان می‌کند.
نهج الفصاحه، ح 2778.

حدیث529

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
ما تَجَرَّعَ عَبدٌ جُرعَةً اَفضَلَ عِنْدَ اللّه‌ِ مِنْ جُرعَةِ غَیْظٍ کَظَمَها اِبتِغاءَ وَجهِ اللّه‌ِ؛
انسان هیچ جرعه‌ای ننوشید که نزد خدا از جرعه خشمی که برای رضای خدا فرو خورد بهتر باشد.
میزان الحکمة ج 9 ، ص 4334.

حدیث530

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
اَلا اِنَّ خَیرَ الرِّجالِ مَن کانَ بَطی‌ءَ الغَضَبِ سَریعَ الرِّضا؛
بدانید که بهترین انسان‌ها کسانی هستند که دیر به خشم آیند و زود راضی شوند.
میزان الحکمة ج 4 ، ص 1610.

حدیث531

امام باقر علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ لِباسُ الْعالِمِ فَلا تَعْرَیَنَّ مِنْهُ؛
بردباری لباس عالم است، پس تو خود را از آن عریان مدار.
کافی، ج 8، ص 55 .

حدیث532

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ نورٌ جَوهَرُهُ الْعَقْلُ؛
بردباری نوری است که جوهره آن عقل است.
غررالحکم، ج 1، ص 311، ح 1185.

حدیث533

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَوَّلُ عِوَضِ الْحَلیمِ مِنْ حِلْمِهِ اَنَّ النّاسَ اَنْصارُهُ عَلَی الْجاهِلِ؛
اول نتیجه‌ای که شخص بردبار از بردباریش می‌گیرد، پشتیبانی مردم از او در برابر نادان است.
وسائل الشیعه، ج 11، ص 212.

حدیث534

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اِذا اَحَبَّ اللّه‌ُ عَبْدا زَیَّنَهُ بِالسَّکینَةِ وَالْحِلْمِ؛
هر گاه خداوند بنده‌ای را دوست بدارد او را با آرامش و بردباری آراسته می‌گرداند.
غررالحکم، ج 3، ص 161، ح 4099.

حدیث535

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ وَالاَْناةُ تَواَمانِ، یُنْتِجُهُما عَلُوُّ الْهِمَّةِ؛
بردباری و وقار دو همزادند که همّت عالی آنها را به وجود می‌آورد.
نهج البلاغه، حکمت 460.

حدیث536

امام علی علیه السلام می فرمایند:
مِنْ عَلامَةِ اَحَدِهِمْ (المُتَقینَ) اَنَّکَ تَری لَهُ قُوَّةً فی دینٍ... وَحِرْصا فی عِلْمٍ وَعِلْما فی حِلْمٍ؛
از نشانه‌های پرهیزکاران این است که می‌بینی در دین نیرومند... در کسب دانش حریص و دارای علم همراه با بردباری‌اند.
نهج البلاغه، خطبه 193.

حدیث537

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
ثَلاثٌ مِنْ مَکارِمِ الاَْخْلاقِ فِی الدُّنْیا وَالآخِرَةِ اَنْ تَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَکَ وَتَصِلَ مَنْ قَطَعَکَ وَ تَحْلُمَ عَمَّنْ جَهِلَ عَلَیْکَ؛
سه چیز در دنیا و آخرت از مکارم اخلاق است: از کسی که به تو ظلم کرده درگذری، با کسی که با تو قطع رابطه کرده، رابطه برقرار کنی و با کسی که با تو سبکسری می‌کند بردباری نمایی.
نهج الفصاحه، ح 1288.

حدیث538

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
فَأَمَّا الْحِلْمُ فَمِنْهُ رُکوبُ الْجَمیلِ، وَصُحْبَةُ الأَْبْرارِ وَرَفْعٌ مِنَ الضَّعَةِ وَرَفْعٌ مِنْ الْخَساسَةِ وَتَشَهِّی الْخَیْرِ وَتَقَرُّبُ صاحِبِهِ مِنْ مَعالِی الدَّرَجاتِ وَالْعَفْوُ وَالْمَهَلُ وَالْمَعْروفُ وَالصَّمْتُ فَهذا ما یَتَشَعَّبُ لِلْعاقِلِ بِحِلْمِهِ؛
رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند:
حاصل بردباری: آراسته شدن به خوبیها، هم‌نشینی با نیکان، ارجمند شدن، عزیز گشتن، رغبت به نیکی، نزدیک شدن بردبار به درجات عالی، گذشت، آرامش و تأنی، احسان و خاموشی. اینها ثمره بردباری عاقل است.
تحف العقول، ص16 .

حدیث539

امام کاظم علیه السلام :
وَاللّه‌ِ ما اُعْطِیَ مُوْمِنُ قَطَّ خَیْرَ الدُّنْیا وَالآْخِرَةِ، اِلاّ بِحُسْنِ ظَنِّهِ بِاللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ وَ رَجائِهِ لَهُ وَ حُسْنِ خُلْقِهِ وَالْکَفِّ عَنِ اغْتیاب الْمُؤمِنینَ؛
به خدا قسم خیر دنیا و آخرت را به مؤمنی ندهند مگر به سبب حسن ظن و امیدواری او به خدا و خوش اخلاقی اش و خودداری از غیبت مؤمنان.
بحارالأنوار، ج 6، ص 28، ح29 .

حدیث540

امام علی علیه السلام :
مَنْ تَوکَّلَ عَلَی اللّه‌ِ ذَلَّتْ لَهُ الصِّعابُ وَتَسَهَّلَتْ عَلَیْهِ الأَْسْبابِ؛
هر کس به خدا توکل کند، دشواری‌ها برای او آسان می‌شود و اسباب برایش فراهم می‌گردد.
غررالحکم، ح 9028.

حدیث541

امام علی علیه السلام :
اِنَّ اَهْنَأَ النّاسِ عَیْشا مَنْ کانَ بِما قَسَمَ اللّه‌ُ لَهُ راضیا؛
هر کس به آنچه خداوند به او داده است راضی باشد، راحت‌ترین زندگی را دارد.
غررالحکم، ح 3397.

حدیث542

امام باقر علیه السلام :
اِنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ یَقی بِالتَّقْوی عَنِ الْعَبْدِ ما عَزُبَ عَنْهُ عَقْلُهُ وَیُجَلّی بِالتَّقوی عَنْهُ عَماهُ وَجَهْلَهُ؛
خداوند به وسیله تقوا بنده را حفظ می‌کند از آنچه که عقلش به آن نمی‌رسد و کور دلی و نادانی او را بر طرف می‌سازد.
کافی، ج 8 ، ص 52، ح 16 .

حدیث543

امام علی علیه السلام :
لَوْ اَنَّ السَّماواتِ وَالاَْرْضَ کانَتا عَلی عَبْدٍ رَتْقا ثُمَّ اتَّقَی اللّه‌َ لَجَعَلَ اللّه‌ُ لَهُ مِنْها مَخْرَجا وَرَزَقَهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ؛
اگر آسمان‌ها و زمین، راه را بر بنده‌ای ببندند و او تقوای الهی پیشه کند، خداوند حتما راه گشایشی برای او فراهم خواهد کرد و از جایی که گمان ندارد روزی‌اش خواهد داد.
غررالحکم، ح7599.

حدیث544

پیامبر صلی الله علیه و آله :
لَیْسَ مِنْ عَبْدٍ یَظُنُّ بِاللّه‌ِ خَیْرا إلاّ کانَ عِنْدَ ظَنِّهِ بِهِ؛
بنده‌ای نیست که به خداوند خوش گمان باشد مگر آن که خداوند نیز طبق همان گمان با او رفتار کند.
بحارالأنوار، ج 70، ص 384، ح42.

حدیث545

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
الخیر کله صیانه الانسان نفسه؛
تمام خیر آن است که انسان، خویشتن دار باشد.
تحف العقول، ص 448.

حدیث546

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
لایقل عمل مع تقوی و کیف یقل ما یتحبل ؛
هیچ عملی آنگاه که از پشتوانه تقوا برخوردار باشد، اندک نخواهد بود. پس چگونه عملی که به درگاه خداوند مقبول افتاده است، اندک باشد؟
تحف العقول، ص 448.

حدیث547

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
من قنع بما قسم الله له فهو من اغنی الناس؛
کسی که به آنچه خدا برایش در نظر گرفته است، قانع باشد، او از بی نیازترین مردمان به شمار می آید.
تحف العقول، ص 448.

حدیث548

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که توفیق توبه یافت (و این عنایت الهی به او شد) از پذیرفته شدن آن محروم نگردد.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث549

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که توبه کند به سوی خدا بازگشته است.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث550

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
میوه توبه ، بازیافت کردن تقصیرات نفس و جبران و تدارک آن است.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث551

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
توبه رحمت حق را به زمین نازل گرداند.
(غررالحکم ، باب توبه)

حدیث552

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که تأنّی داشته باشد شایسته آن است که به هدف خویش برسد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث553

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تأنّی در کار دور اندیشی است.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث554

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تأنّی در کار پشت گرمی آورد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث555

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تأنّی در کار، آن را از سستی و بی پایگی ایمن سازد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث556

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
با تأنّی مطلب ها آسان گردد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث557

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
با تأنّی اسباب کار فراهم و آسان گردد.
(غررالحکم ، باب تأنّی)

حدیث558

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
به عقب انداختن کیفر نشانه کمال حلم و بردباری است.
(غررالحکم ، باب تأخیر)

حدیث559

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
بزرگواری کامل نگردد جز به پاکدامنی و ایثار.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث560

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
از نیکوترین احسانها ایثار است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث561

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
از برترین انتخابها آن است که آدمی خود را به زیور ایثار بیاراید.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث562

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که در مال خود بر تو ایثار کند تو را بر خویش برگزیده (و شایسته نام ایثارگری است).
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث563

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که دیگری را بر خود مقدّم دارد شایسته نام فضیلت و برتری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث564

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که دیگران را بر خود برگزیند به کمال جوانمردی رسیده است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث565

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
برای بزرگواری انسان ایثار بس است (و برای رسیدن به بزرگی کافی است که خوی ایثار در آدمی پدید آید).
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث566

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
در هنگام ایثار دیگران بر خویشتن گوهر مردمان بزرگوار آشکار گردد.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث567

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
بهترین صفات انسانی ایثار است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث568

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
برترین جود و بخشش ایثار است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث569

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار شیوه نیکان و خلق و خوی برگزیدگان است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث570

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار بهترین نیکوکاری ها و والاترین مرتبه های ایمان است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث571

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار برترین مرتبه های بزرگواری و بالاترین خلق و خوی انسانی است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث572

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار برترین عبادت و بزرگترین آقایی است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث573

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار شریف‌ترین بزرگواری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث574

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار نهایت نیکوکاری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث575

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
ایثار خوی نیکان است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث576

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
(برگزیدن دیگران بر خود) فضیلت و برتری است.
(غررالحکم و دررالکلم)

حدیث577

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
با انصاف ، دوستان و نزدیکان فراوان دارد.
(شرح غررالحکم ، ج 2، ص 543)

حدیث578

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
بدانید که هر کس با مردم به انصاف رفتار کند، خداوند جز بر عزّت او نیفزاید.
(کافی ، ج 2، ص 144)

حدیث579

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
انصاف خصلت بزرگان است .
(شرح غررالحکم ، ج 1، ص 152)

حدیث580

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
بالاترین شرافتها خود داری از تبذیر و اسراف است.
(غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

حدیث581

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
زیوری همچون ادب نیست.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث582

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
ادب نیکو، زشتی نسب را بپوشاند.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث583

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
ادب نیکو، برترین نسبها و شریف‌ترین وسیله هاست.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث584

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
سه خصلت است که بر آنها چیزی فزونی نیابد: ادب نیکو، دوری گزیدن از تهمت، خودداری از انجام محرّمات الهی.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث585

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
میوه ادب، نیکویی خلق است.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث586

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
ادب کمال مرد است.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث587

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
ادب بهترین خوی و خصلت است.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث588

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
ادبها جامه هایی تازه و نو است.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث589

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
بهترین خُلق ها آن است که از ستیزه جویی دورتر باشد.
(شرح غررالحکم ، ج 3، ص 425)

حدیث590

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
خوش خلقی محبّت به جای می گذارد و به مودّت تحکیم می بخشد.
(شرح غررالحکم ، ج 3، ص 418)

حدیث591

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
خوشرویی ، سرآغاز بخشش است.
شرح غررالحکم ، ج 1، ص 167

حدیث592

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
خوشرویی به دوستان اُنس بیشتری می دهد.
شرح غررالحکم ، ج 1، ص 191

حدیث593

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
خوشرویی احسانی است بی هزینه.
شرح غررالحکم ، ج 1، ص388

حدیث594

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
گشاده رویی خصلت آزاد مرد است.
شرح غررالحکم ، ج 1، ص 127

حدیث595

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
خوشرویی ، آتش دشمنی را خاموش می کند.
(شرح غررالحکم ، ج 1، ص 150)

حدیث596

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
گرامی ترین حسب و اصالت خانوادگی ، خوش خُلقی است.
نهج البلاغه

حدیث597

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
خوش خوئی بهترین همدم است .
(تحف العقول ، ص 219)

حدیث598

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اخلاق خوب از اعمال بهشت است.
(نهج الفصاحه ، 2739)

حدیث599

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر کس از شما خوش خلق تر است ، پیش من محبوب تر است.
(نهج الفصاحه ، 907)

حدیث600

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
بهترین شما کسانی هستند که اخلاقشان بهتر است و با مردم سازگارند و کسان را با یکدیگر سازگاری دهند.
(نهج الفصاحه ، 1472)

حدیث601

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خوش اخلاقی گناه را محو می کند ، چنانکه آفتاب یخ را آب می کند.
(نهج الفصاحه ، 845)

حدیث602

امام علی (علیه السلام) می قرمایند :
دوراندیشی سرمایه است .
(شرح غررالحکم ، ج 1، ص 12)

حدیث603

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
مومن باید هشت صفت داشته باشد : وقار در حوادث سخت و صبر به هنگام بلیّه و شکر به هنگام گشایش و قناعت به روزای که خدای والا داده است , به دشمنان ستم نکند و مزاحم دوستان نشود , تنش به رنج باشد و مردم از او در آسایش باشند.
(نهج الفصاحه ، حدیث 3220)

حدیث604

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
هر که آسانگیر و نرم و ملایم باشد خدا او را به جهنم حرام کند.
(نهج الفصاحه ، حدیث 2911)

حدیث605

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
از نشانه های خیر و خوبی، خود داری کردن از آزار دیگران است.
غررالحکم ، باب آزار

حدیث606

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که از آزار دیگران خودداری کند هیچ کس با او دشمنی نکند.
غررالحکم ، باب آزار

حدیث607

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
برترین شرافتها خودداری از آزار دیگران و بذل احسان به آنهاست.
غررالحکم ، باب آزار

حدیث608

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
آن که بخشش اموال بر او سهل باشد، امیدها به او رو کنند.
(شرح غررالحکم ، ج 5، ص 229)

حدیث609

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
زهدی همچون خویشتن داری از حرام نیست.
غرر الحکم ، باب حرام

حدیث610

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از بهترین مکارم اخلاق اجتناب از محرمات الهی است.
غرر الحکم ، باب حرام

حدیث611

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
سه چیز است که نجات و رستگاری در آنهاست : ملازمت با حق ، دوری کردن از باطل ، و بر نشستن بر مرکب تلاش و کوشش.
غررالحکم ، باب حق

حدیث612

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
مؤمن نیست مگر بردبار و مهربان.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث613

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
راهنمایی شود بر بردباری مرد به تحمل بسیارش، و بر جود و کرمش به انعام و نعمت بخشی بسیارش.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث614

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
عزّتی برتر از حلم نیست.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث615

بزرگواری و شرفی والاتر از بردباری نیست.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث616

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
فضیلت و برتری ، همچون حلم نیست.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث617

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
پشتیبانی ، همچون بردباری و حلم نیست.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث618

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حلم و بردباری برای علم و دانش وزیر خوبی است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث619

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از شریف ترین علم ها و دانش ها آراسته شدن آن به حلم و بردباری است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث620

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
عقل آراسته نگردد تا آن گاه که حلم کمک کار و وزیرش گردد.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث621

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
درخت علم و دانش به بار ننشیند ، تا آن گاه که حلم با او مقرون گردد.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث622

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که خود را به بردباری وادار کند و یا جویای آن باشد ، بردبار شود.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث623

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که خود را به حلم و بردباری بیاراید سبکسری و خشم او فرو نشیند.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث624

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری برای وقار و سنگینی انسان بس است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث625

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کمال علم و دانش به بردباری است و کمال بردباری به بسیاری تحمّل و فرو بردن خشم است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث626

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
وسیله وقار و سنگینی بردباری است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث627

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اساس علم و دانش حلم و بردباری است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث628

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری نیکو ، دلیل و نشانه علم بسیار است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث629

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
زیبایی و جمال انسانی به حلم و بردباری است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث630

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
با زیادی عقل بردباری و حلم فراوان گردد.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث631

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به وسیله حلم ، یاران زیاد گردند.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث632

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
هر گاه خداوند بنده ای را دوست دارد او را به آرامش و بردباری بیاراید.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث633

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به راستی بردبار کسی است که چون آزارش کنند صبر کند و چون ستمی به او رسد بیامرزد و بگذرد.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث634

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری جز فرو بردن خشم و زمام خویش به دست گرفتن نیست.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث635

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به راستی بها و ارزشی که به تو می دهند به خاطر ادب تو است پس آن را به بردباری بیارای.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث636

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اگر در خشم ، انتقامجویی و تسلّای نفس است ، ولی در حلم و بردباری پاداش نیک نیکوکاران نهفته است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث637

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به راستی که برترین مردم کسی است که در هنگام قدرت (بر انتقام) بردباری کند و در هنگام ثروتمندی و غنا زهد ورزد و در هنگام داشتن نیرو و قوت به عدل و انصاف عمل کند.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث638

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری در هنگام خشم سخت ، ایمن سازد (انسان را) از خشم خدای جبّار.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث639

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آراسته ترین خصلت ها بردباری و پاکدامنی است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث640

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از خشم ، به وسیله بردباری خود را در پرده گیر و بپوشان و از پندار و گمان بیهوده نیز به وسیله فهم ، چشم پوشی کن.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث641

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، آتش خشم را خاموش سازد و تندی کردن ، آن را بر افروزد.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث642

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، زیور علم و سبب مسالمت و سازش است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث643

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردبار کسی است که دشوار نیست بر او به کار بردن حلم و بردباری (و به خوبی می تواند آن را در جای خود به کار برد)
غررالحکم ، باب حلم

حدیث644

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، نوری است که گوهر آن عقل است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث645

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، نشانه کمال عقل است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث646

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، زیور علم و دانش است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث647

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری کن تا گرامی ات دارند.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث648

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
برترین بردباری ها فرو بردن خشم و در اختیار گرفتن نفس در هنگام قدرت (بر تلافی و انتقام) است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث649

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
نیرومندترین مردمان کسی است که به وسیله بردباری بر خشم خویش فائق آید.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث650

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شجاع ترین مردم کسی است که با کمک حلم و بردباری ، بر جهل و نادانی غالب و پیروز آید.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث651

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به راستی که بهترین اخلاق مردان ، حلم و بردباری است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث652

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آشتی و مسالمت ، میوه حلم و بردباری است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث653

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، میوه علم و دانش است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث654

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، اساس ریاست و آقایی است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث655

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، سر آغاز فضیلت و برتری انسان است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث656

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بردباری ، زیور خلق و خوی انسانی است.
غررالحکم ، باب حلم

حدیث657

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خصلتی ، همچون شرم و حیا نیست.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث658

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از کمال مردانگی است که از خود شرم کنی.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث659

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که گفتارش با شرم و حیاء همراه باشد تباهی و نابودی در کار خود ندارد.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث660

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شرم بسیار مرد ، نشانه و دلیل ایمان او است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث661

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شرم انسان از خویش میوه ایمان است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث662

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
ریشه مردانگی حیاست و میوه آن هم پاکدامنی است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث663

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
برترین شرم ها شرم از خدای سبحان است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث664

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به راستی که حیا و عفت از خلق و خو های ایمان است و به راستی این هر دو ، خصلت آزادگان و خوی نیکان است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث665

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بهترین جامه ها و پوشش های دین ، شرم و حیاست.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث666

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
عاقل ترین مردم با حیاترین آنهاست.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث667

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
عفیف ترین شما با حیاترین شماست.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث668

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شرم از خدای سبحان انسان را از عذاب دوزخ نگه دارد.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث669

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
سخاوت و حیا برترین خصلت ها هستند.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث670

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
ایمان و حیا هر دو به یک ریسمان بسته و با یکدیگر هستند و از هم جدا نشوند.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث671

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شرم ، از خداوند بسیاری از خطاها را محو کند.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث672

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شرم ، انسان را از کار زشت باز دارد.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث673

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شرم تمامی بزرگواری و بهترین خصلت هاست.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث674

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حیا و شرم با عفت و پرهیزکاری همراه است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث675

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شرم و حیا خوی پسندیده ای است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث676

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حیا ، چشم پوشی کردن(از محرمات) است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث677

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حیا و شرم با محرومیت (ظاهری) همراه است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث678

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حیا ، کلید هر خیری است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث679

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حیا ، باز دارنده است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث680

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حیا و شرم ، زیباست.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث681

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خوشرویی بسیار، نشانه بخشندگی است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث682

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
گشادگی رو و به شکفتگی ، و عطا بخشی و نیکوکاری و بذل هدیه ، همه اینها وسیله ای است برای جلب دوستی و محبت مردمان.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث683

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
وسیله محبت و دوستی خوشرویی است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث684

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خوشرویی از نشانه های رستگاری است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث685

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خوشرویی راهنمای کرامت نفس و بزرگواری تو است، و فروتنی و تواضعت خبر از شرافت خوی تو می دهد.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث686

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خوشرویی تو سر آغاز نیکوکاری و وعده ات سر آغاز عطا و بخشش تو است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث687

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
با خوشرویی و گشاده رویی جایگاه بخشش (نزد خدای تعالی و مردم) نیکو شود.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث688

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
گشاده رویی منظری زیبا و شگفت آور است و خویی درخشنده است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث689

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خوشرویی برای بذل احسان به دیگران وسیله بی خرجی است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث690

خوشرویی رفیقان را (با انسان) انس دهد.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث691

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شکفته رویی آتش دشمنی را خاموش کند.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث692

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
گشاده رویی (نوعی) احسان است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث693

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
گشاده رویی شیوه آزادگان است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث694

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خوشرویی سر آغاز نیکوکاری است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث695

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خوشرویی نیکوکاری است و ترش رویی گناه و آزار است.
غررالحکم ، باب خوش رویی

حدیث696

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
سه چیز است که محبت و دوستی مردم را در پی دارد : خوش خلقی ، خوش رفاقتی ، فروتنی.
غررالحکم ، باب حب و دوستی

حدیث697

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شریف‌ترین خلق و خوی ، رعایت کردن دوستی است ، و بهترین همّت ها و تصمیم ها انجام وعده است.
غررالحکم ، باب حب و دوستی

حدیث698

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
وَ الصَّدَقَةُ دَوَاءٌ مُنْجِحٌ وَ أَعْمَالُ الْعِبَادِ فِی عَاجِلِهِمْ نُصْبُ أَعْیُنِهِمْ فِی آجَالِهِمْ؛
صدقه دادن دارویی ثمر بخش است ، و کردار بندگان در دنیا ، فردا در پیش روی آنان جلوه گر است.
نهج البلاغه، حکمت 7

حدیث699

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که به خدای سبحان را پایگاه امیدش قرار دهد، خدای تعالی کار دین و دنیای او را کفایت کند.
غررالحکم ، باب معرفت خدا

حدیث700

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
هیچ جوانمردی مانند پاکدامنی از گناهان نیست.
غررالحکم و دررالکلم ، باب گناه

حدیث701

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
هیچ پارسایی همچون پرهیز از گناهان نیست.
غررالحکم و دررالکلم ، باب گناه

حدیث702

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
خَیْرُکُمْ مَنْ اَطابَ الْکَلامَ وَاَطْعَمَ الطَّعامَ وَ صَلّی بِاللَّیلِ وَالنّاسُ نیامٌ؛
بهترین شما کسی است که خوش‌زبان باشد، به دیگران طعام بدهد و هنگامی که مردم در خوابند نماز (شب) بخواند.
عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 71.

حدیث703

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
اِنَّ مِنْ خَیْرِ رِجالِکُمُ التَّقِیُّ النَّقِیُّ السَّمِحُ الْکَفَّیْنِ النَّقیُّ الطَّرَفَیْنِ البَرُّ بِوالِدَیْهِ وَلا یُلْجِی‌ءُ عِیالَهُ اِلی غَیْرِهِ؛
به درستی که از بهترین مردان شما کسی است که با تقوا، پاک، با سخاوت، حلال‌زاده، حلال‌خور، پاکدامن، پرهیزگار از ناسزاگویی باشد و به پدر و مادر خود نیکی کند و خانواده خود را به پناه دیگری نفرستد.
کافی، ج 2، ص 57، ح 7.

حدیث704

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ یُطفی نارَ الْغَضَبِ وَالْحِدَّةُ تُؤَجِّجُ إِحْراقَهُ؛
بردباری آتش خشم را فرو می‌نشاند و تندی، آن را شعله‌ورتر می‌کند.
غررالحکم، ج 2، ص 123، ح 2063.

حدیث705

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
اَلْحِلْمُ سِراجُ اللّه‌ِ... وَالْحِلْمُ یَدورُ عَلی خَمْسَةِ أَوْجُهٍ: أَنْ یَکونَ عَزیزا فَیَذِلَّ أَوْ یَکونَ صادِقا فَیُتَّهَمَ أَوْ یَدْعُوَ إِلَی الْحَقِّ فَیُسْتَخَفَّ بِهِ أَوْ أَنْ یُؤْذی بِلا جُرْمٍ أَوْ أَنْ یُطالِبَ بِالْحَقِّ وَیُخالِفوهُ فیهِ، فَإِنْ آتَیْتَ کُلاًّ مِنْها حَقَّهُ فَقَدْ اَصَبْتَ... ؛
امام صادق علیه السلام می فرمایند:
بردباری چراغ خداست... پنج چیز است که بردباری می‌طلبد: شخص عزیز باشد و خوار شود، راستگو باشد و نسبت ناروا داده شود، به حق دعوت کند و سبکش بشمارند، بی‌گناه باشد و اذیت شود، حق‌طلبی کند و با او مخالفت کنند. اگر در هر پنج مورد، به حق رفتار کنی، بردبار هستی... .
بحارالأنوار، ج 71، ص 422، ح61.

حدیث706

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
عائِدُ الْمَریضِ فی مَخْرَفَةِ الْجَنَّةِ، فَإِذا جَلَسَ عِنْدَهُ غَمَرَتْهُ الرَّحْمَةَ؛
عیادت کننده از بیمار، در نخلستان بهشت میوه می‌چیند و هرگاه نزد بیمار بنشیند، رحمت خدا او را فرا می‌گیرد.
کنزالعمال، ح 25127.

حدیث707

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
مَنْ لا یَرْحَمِ النّاسَ لا یَرْحَمْهُ اللّه‌ُ؛
هر کس به مردم رحم نکند، خداوند به او رحم نمی‌کند.
نهج الفصاحه، ح 2899 .

حدیث708

امام رضا علیه السلام می فرمایند:
اَلتَّواضُعُ دَرَجاتٌ: مِنْها أَنْ یَعْرِفَ الْمَرْءُ قَدْرَ نَفْسِهِ فَیُنْزِلَها مَنْزِلَتَها بِقَلْبٍ سَلیمٍ، لایُحِبُّ أَنْ یَأْتیَ إِلی أَحَدٍ إِلاّ مِثْلَ مایُؤْتی إِلَیْهِ، إِنْ رَأی سَیِّئَةً دَرَأَها بِالْحَسَنَةِ، کاظِمُ الْغَیْظِ عافٍ عَنِ النّاسِ، وَاللّه‌ُ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ؛
تواضع درجاتی دارد: یکی از آنها این است که انسان اندازه خود را بشناسد و با طیب خاطر خود را در آن جایگاه قرار دهد، دوست داشته باشد با مردم همان‌گونه رفتار کند که انتظار دارد با او رفتار کنند، اگر بدی دید آن را با خوبی جواب دهد، خشم خود را فرو خورد و از مردم درگذرد، و خداوند نیکوکاران را دوست دارد.
کافی، ج 2، ص 124، ح 13.

حدیث709

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
أمَّا الحَیاءُ فَیَتَشَعَّبُ مِنهُ اللِّینُ ، والرّأفَةُ، والمُراقَبَةُ للّه‌ِِ فِی السِّرِّ والعَلانیَةِ ، والسَّلامَةُ، واجْتِنابُ الشَّرِّ، والبَشاشَةُ، والسَّماحَةُ ، والظَّفَرُ، وحُسْنُ الثَّناءِ عَلَی المَرءِ فِی النّاسِ، فَهذا ما أصابَ العاقِلَ بِالحَیاءِ، فَطُوبی لِمَن قَبِلَ نَصیحَةَ اللّه‌ِ وخافَ فَضیحَتَهُ؛
اما شاخه‌های حیا عبارتند از: نرمش، مهربانی، در نظر داشتن خدا در آشکار و نهان، سلامت، دوری از بدی، خوشرویی، گذشت، بخشندگی ، پیروزی و خوشنامی در میان مردم، اینها فوایدی است که خردمند از حیا می‌برد. خوشا به‌حال کسی که نصیحت خدا را بپذیرد و از رسوایی خودش بترسد.
تحف العقول، ص 17.

حدیث710

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
اَلسَّخیُّ قَریبٌ مِنَ اللّه‌ِ ، قَریبٌ مِنَ النّاسِ ، قَریبٌ مِنَ الجَنَّةِ؛
سخاوتمند به خدا، مردم و بهشت نزدیک است.
بحارالأنوار، ج 73، ص 308، ح 37.

حدیث711

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
إنَّ أَوْلَی النّاسِ بِاللّه‌ِ وَبِرَسولِهِ مَنْ بَدا بِالسَّلامِ؛
نزدیک‌ترین مردم به خدا و رسول او کسی است که آغازگر سلام باشد.
بحارالأنوار، ج 76، ص 12، ح 50 .

حدیث712

امام علی علیه السلام می فرمایند:
ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فیهِ فَقَدْ رُزِقَ خَیْرُ الدُّنْیا وَ الآْخِرَةِ، هُنَّ الرِّضا بِالقَضاءِ وَ الصَّبْرُ عَلَی الْبَلاءِ وَ الشُّکْرُ فِی الرَّخاءِ؛
به راستی خیر دنیا و آخرت روزیِ کسی می‌گردد که از سه ویژگی برخوردار باشد: خشنودی به مقدرات، صبر در بلا و شکر در آسایش.
غررالحکم، ح 4670.

حدیث713

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
ما وُضِعَ الرِّفْقُ عَلی شَیْ ءٍ اِلاّ زانَهُ وَ لا وُضِعَ الخُرْقُ عَلی شَیْ ءٍ اِلاّ شانَهُ؛ فَمَنْ اُعْطیَ الرِّفْقَ اُعْطیَ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآْخِرَةِ، وَ مَنْ حُرِمَهُ حُرِمَ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآْخِرَةِ؛
هر چیزی که با مدارا همراه شد، زیبا گردید و هر چیزی که با ناسازگاری همراه شد، زشت گردید. پس هر کس اهل مدارا شد، از خیر دنیا و آخرت برخوردار گردید و هر کس از مدارا محروم ماند، از خیر دنیا و آخرت بی بهره مانده است.
بحارالأنوار، ج 72، ص 55، ح 19 .

حدیث714

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
خَصْلَتانِ مَنْ رَزَقَهُما قَدْ اُعْطیَ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآْخِرَةِ مَنْ اِذَا ابْتُلیَ صَبَرَ وَ اِذا اُعْطیَ شَکَرَ؛
دو خصلت است که به هر کس داده شد، خیر دنیا و آخرت به او داده شده است: هرگاه گرفتار شد صبر نماید و هرگاه به او عطا شد شکرگزاری کند.
مجموعه ورام، ج 2، ص 247.

حدیث715

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
اِنَّ جَبْرَئیلَ الرُّوحَ الاَمینَ نَزَلَ عَلَیَّ مِنْ عِنْدِ رَبِّ الْعالَمینَ فَقالَ یا مُحَمَّدُ: عَلَیْکَ بِحُسْنِ الْخُلُقِ فَاِنَّ سُوءَ الْخُلُقِ یَذْهَبُ بِخَیْرِ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ أَلا وَ اِنَّ اَشْبَهَکُمْ بی اَحْسَنُکُمْ خُلُقا؛
رسول خدا فرمود: همانا جبرائیل روح الأمین از طرف پروردگار عالمیان بر من نازل شد و گفت ای محمد: تو را به خوش اخلاقی سفارش می‌کنم، به درستی که بد اخلاقی خیر دنیا و آخرت را از بین می‌برد، آگاه باش! به راستی که شبیه‌ترین شما به من، خوش اخلاق‌ترین شماست.
امالی صدوق، ص 344، ح 415 .

حدیث716

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَرْبَعٌ مَنْ اُعْطِیَهُنَّ فَقَدْ اُعْطیَ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآْخِرَةِ: صِدْقُ حَدیثٍ وَ اَداءُ اَمانَةٍ وَ عِفَّةُ بَطْنٍ وَ حُسْنُ خُلُقٍ؛
چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده: راستگویی، امانتداری، حلال خوری و خوش اخلاقی.
غررالحکم، ح2142.

حدیث717

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
اَلا اَدُلُّکُمْ عَلی خَیْرِ اَخْلاقِ الدُّنْیا وَ الآْخِرَةِ؟ تَصِلُ مَنْ قَطَعَکَ وَ تُعْطی مَنْ حَرَمَکَ وَ تَعْفو عَمَّنْ ظَلَمَکَ؛
آیا شما را به بهترین اخلاق دنیا و آخرت راهنمایی نکنم؟ رابطه با کسی است که با تو قطع رابطه کرده، بخشش به کسی که از تو دریغ نموده و عفو کسی که به تو ظلم کرده است.
کافی، ج 2، ص 107 .

حدیث718

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
مَنْ یَتَّقِ اللّه‌َ فَقَدْ اَحْرَزَ نَفْسَهُ مِنَ النّارِ بِاِذْنِ اللّه‌ِ وَ اَصابَ الْخَیْرَ کُلَّهُ فِی الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ؛
هر کس تقوای الهی پیشه کند، خود را به خواست خداوند از آتش حفظ کرده و به همه خیر دنیا و آخرت دست یافته است.
بحارالأنوار، ج 24، ص 286، ح 1.

حدیث719

امام علی علیه السلام می فرمایند:
ما اَعْطَی اللّه‌ُ سُبْحانَهُ الْعَبْدَ شَیْئا مِنْ خَیْرِ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ اِلاّ بِحُسْنِ خُلُقِهِ وَ حُسْنِ نیَّتِهِ؛
خداوند خیر دنیا و آخرت را جز به خاطر خوش اخلاقی و خوش نیتی به بنده نمی‌دهد.
غررالحکم، ح 9670.

حدیث720

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فیهِ جَمَعَ اللّه‌ُ لَهُ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ: اَلرِّضا بِالقَضاءِ وَ الصَّبْرُ عِنْدَ الْبَلاءِ وَ الدُّعاءُ عِنْدَ الشِّدَّةِ وَ الرَّخاءِ؛
کسی که سه خصلت در او باشد، خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او فراهم می‌کند: خشنودی به مقدرات، صبر در بلا و دعا در سختی و راحتی.
بحارالأنوار، ج 71، ص 156، ح 71 .

حدیث721

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
مَنْ اُعْطِیَ اَرْبَعَ خِصالٍ فِی الدُّنْیا فَقَدْ اُعْطِیَ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ وَ فازَ بِحَظِّهِ مِنْهُما؛ وَرَعٌ یَعْصِمُهُ عَنْ مَحارِمِ اللّه‌ِ وَ حُسْنُ خُلُقٍ یَعیشُ بِهِ فِی النّاسِ وَ حِلْمٌ یَدْفَعُ بِهِ جَهْلَ الْجاهِلِ وَزَوجَةٌ صالِحَةٌ تُعینُهُ عَلی اَمْرِ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ؛
به هر کس در دنیا چهار خصلت داده شود، خیر دنیا و آخرت به او داده شده و بهره خویش را از آن دو بر گرفته است: تقوایی که او را از حرام‌های خدا باز دارد، اخلاق خوشی که با آن در میان مردم زندگی کند، حلمی که با آن جهالت نادان را از خود دور سازد و زنی شایسته که در کار دنیا و آخرت او را یاری رساند.
بحارالأنوار، ج 69، ص 404، ح 106.

حدیث722

امام علی علیه السلام می فرمایند:
یَکْتَسِبُ الصّادِقُ بِصِدْقِهِ ثَلاثا: حُسْنَ الثِّقَةِ بِهِ، وَالْمَحَبَّةَ لَهُ، وَالْمَهابَةَ عَنْهُ؛
راستگو با راستگویی خود، سه چیز را به دست می‌آورد: اعتماد، محبت و شکوه (در دل‌ها).
غررالحکم، ج 6، ص 480، ح 11038.

حدیث723

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اِذا اَحَبَّ اللّه‌ُ عَبْدا اَلْهَمَهُ الصِّدْقَ؛
هرگاه خداوند بنده‌ای را دوست بدارد، راستگویی را به او الهام می‌نماید.
غررالحکم، ج 3، ص 161، ح 4101.

حدیث724

امام علی علیه السلام می فرمایند:
مَا السَّیْفُ الصّارِمُ فی کَفِّ الشُّجاعِ بِاَعَزَّ لَهُ مِنَ الصِّدْقِ؛
شمشیر بُرّنده در دست شجاع برای او دشمن شکن‌تر از راستگویی نیست.
شرح‌نهج‌البلاغه ابن‌ابی‌الحدید، ج20، ص296، ح387.

حدیث725

امام علی علیه السلام می فرمایند:
مَنْ تَحَرَّی الصِّدْقَ خَفَّتْ عَلَیهِ المُؤُنُ؛
هر کس صداقت و راستگویی پیشه کند، بار زندگی برای او سبک می‌شود.
تحف العقول، ص 91.

حدیث726

امام سجاد علیه السلام می فرمایند:
خَیْرُ مَفاتیحِ الاُمورِ الصِّدقُ وَ خَیْرُ خَواتیمِهَا الْوَفاءُ؛
بهترین شروع کارها صداقت و راستگویی و بهترین پایان آنها وفا است.
بحارالأنوار، ج 78، ص 161 .

حدیث727

امام علی علیه السلام می فرمایند:
یَبْلُغُ الصّادِقَ بِصِدْقِهِ ما یَبْلُغُهُ الْکاذِبَ بِاحْتیالِهِ؛
راستگو، با راستگویی خود به همان می‌رسد که دروغگو با حیله‌گری خود.
غررالحکم، ج 6، ص 471، ح 11006.

حدیث728

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
مَنْ صَدُقَ لِسانُهُ زَکی عَمَلُهُ؛
هر کس راستگو باشد عملش پاکیزه می‌شود و رشد می‌کند.
کافی، ج 2، ص 105، ح 11.

حدیث729

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
إِنَّ الصّادِقَ أَوَّلُ مَنْ یُصَدِّقُهُ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ یَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ وَتُصَدِّقُهُ نَفْسُهُ تَعْلَمُ أَنَّهُ صادِقٌ؛
راستگو را نخستین کسی که تصدیق می‌کند، خدای عزوجل است که می‌داند او راستگوست و نیز نفس او تصدیقش می‌کند که می‌داند راستگوست.
کافی، ج 2، ص 104، ح6.

حدیث730

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
إِنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ لَمْ یَبْعَثْ نَبیّا إِلاّ بِصِدْقِ الْحَدیثِ وَأَداءِ الأَْمانَةِ إِلَی الْبَرِّ وَالْفاجِرِ؛
خدای عزوجل هیچ پیامبری را نفرستاد، مگر با راستگویی، و برگرداندن امانت به نیکوکار و یا بدکار.
کافی، ج 2، ص 104، ح 1.

حدیث731

امام صادق علیه‌السلام :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ الْعَدْلَ؛
خداوند عدالت را دوست دارد.
محاسن، ج 2، ص 108.

حدیث732

امام باقر علیه‌السلام :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ اِطْعامَ الطَّعامِ وَ اِفشاءَ السَّلامِ؛
خداوند غذا دادن و به همه سلام کردن را دوست دارد.
محاسن، ج 2، ص 143، ح 1371.

حدیث733

امام علی علیه‌السلام :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ الْمُتَواضِعینَ؛
خداوند متواضعان را دوست دارد.
تحف العقول، ص 143.

حدیث734

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ الْفالَ الحَسَنَ؛
خداوند فال نیک زدن را دوست دارد.
عوالی اللآلی، ج1، ص 291، ح155.

حدیث735

اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ السَّهْلَ الطَّلیقَ؛
خداوند انسان آسان‌گیرِ گشاده‌رو را دوست دارد.
نهج الفصاحه، ح 748.

حدیث736

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ مِنْ عِبادِهِ الْغَیورَ؛
خداوند بندگان غیرتمند خود را دوست دارد.
نهج الفصاحه، ح 752.

حدیث737

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ اِغاثَةَ اللَّهْفانِ؛
خداوند فریاد رسیِ دلسوختگان و درماندگان را دوست دارد.
نهج الفصاحه، ح 756.

حدیث738

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم :
اِنَّ اللّه‌َ یُحِبُّ الرِّفْقَ وَ یُعینُ عَلَیْهِ؛
خداوند مدارا کردن را دوست دارد و بر آن یاری می‌دهد.
کافی، ج2، ص 120، ح 12.

حدیث739

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند:
اِنَّما تَفْسیرُ حُسْنِ الْخُلْقِ: ما اَصابَ الدُّنْیا یَرْضی وَ اِنْ لَمْ یُصِبْهُ لَمْ یَسْخَطْ؛
تفسیر خوش اخلاقی این است که اگر دنیا به انسان رو کرد، راضی و خشنود باشد و اگر رو نکرد خشمگین و ناراحت نشود.
کنزالعمّال، ح 5229

حدیث740

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند:
اَلْعَدْلُ حَسَنٌ وَلکِنْ فِی الاُْمَراءِ اَحْسَنُ، وَ السَّخاءُ حَسَنٌ وَلکِنْ فِی الاَْغْنیاءِ اَحْسَنُ، اَلْوَرَعُ حَسَنٌ وَلکِنْ فِی الْعُلَماءِ اَحْسَنُ، اَلصَّبْرُ حَسَنٌ وَلکِنْ فِی الْفُقَراءِ اَحْسَنُ، اَلتَّوبَةُ حَسَنٌ وَلکِنْ فِی الشَّبابِ اَحْسَنُ، اَلْحَیاءُ حَسَنٌ وَلکِنْ فِی النِّساءِ اَحْسَنُ؛
عدالت نیکو است اما از دولتمردان نیکوتر، سخاوت نیکو است اما از ثروتمندان نیکوتر؛ تقوا نیکو است اما از علما نیکوتر؛ صبر نیکو است اما از فقرا نیکوتر، توبه نیکو است اما از جوانان نیکوتر و حیا نیکو است اما از زنان نیکوتر.
نهج الفصاحه، ح 2006

حدیث741

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
حُسْنُ الْخُلْقِ فی ثَلاثٍ: اِجْتِنابُ الْمَحارِمِ وَ طَـلَبُ الْحَلالِ وَ التَّـوَسُّعُ عَلَی الْعِیالِ؛
خوش اخلاقی در سه چیز است: دوری کردن از حرام، طلب حلال و فراهم آوردن آسایش و رفاه برای خانواده.
بحارالأنوار، ج 71، ص 394

حدیث742

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
اِذا حَسُنَ الْخُلْقُ لَطُفَ النُّطْقُ؛
با اخلاق نیکو، گفتار نرم می‌شود.
غررالحکم، ح 4052

حدیث743

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
فی سَعَةِ الاَْخْلاقِ کُنوزُ الاَْرْزاقِ؛
گنج‌های روزی در وسعت اخلاق نهفته است.
کافی، ج 8 ، ص 23

حدیث744

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
اِنَّ لاَِهْلِ الْجَنَّةِ اَرْبَعَ عَلاماتٍ: وَجْهٌ مُنْبَسِطٌ وَ لِسانٌ لَطیفٌ وَ قَلْبٌ رَحیمٌ وَ یَدٌ مُعْطیَةٌ؛
بهشتی‌ها چهار نشانه دارند: روی گشاده، زبان نرم، دل مهربان و دستِ دهنده.
مجموعه ورام، ج 2، ص 91.

حدیث745

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند:
ثَلاثٌ مَنْ لَمْ تَکُنْ فیهِ فَلَیْسَ مِنّی وَ لا مِنَ اللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ. قیلَ: یا رَسولَ اللّه‌ِ، وَ ما هُنَّ؟ قالَ: حِلْمٌ یَرُدُّ بِهِ جَهْلَ الْجاهِلِ وَ حُسْنُ خُلْقٍ یَعیشُ بِهِ فِی النّاسِ وَ وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَنْ مَعاصِی اللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ؛
سه چیز است که هر کس نداشته باشد نه از من است و نه از خدای عزّوجلّ. عرض شد: ای رسول خدا! آنها کدامند؟ فرمودند: بردباری که به وسیله آن جهالت نادان را دفع کند، اخلاق خوش که با آن در میان مردم زندگی کند و پارسایی که او را از نافرمانی خدا باز دارد.
خصال، ص 145، ح 172.

حدیث746

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
مَنْ اَحْسَنَ خُلْقَهُ اَحَبَّهُ الاَْخْیارُ وَ جانَبَهُ الفُجّارُ؛
انسان خوش اخلاق، از دوستی مردمان خوب برخوردار است و از تعرّض آدم‌های نابکار در امان است
مستدرک الوسائل، ج 8 ، ص 449.

حدیث747

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
ما اَصْعَبَ اِکْتِسابَ الْفَضائِلِ وَ اَیْسَرَ اِتْلافَها؛
فضائل اخلاقی و صفات پسندیده چه به‌سختی به دست می‌آیند و چه آسان از دست می‌روند.
شرح‌نهج‌البلاغه ابن ابی الحدید، ج20، ص 259.

حدیث748

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
اَلا اُحَدِّثُکَ بِمَکارِمِ الاَْخْلاقِ؟ الصَّفْحُ عَنِ النّاسِ وَ مُواساةُ الرَّجُلِ اَخاهُ فی مالِهِ وَ ذِکْرُ اللّه‌ِ کَثیرا؛
آیا به شما بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، کمک مالی به برادر (دینی) خود و بسیار به یاد خدا بودن.
معانی الأخبار، ص 191، ح 2.

حدیث749

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
اِنَّ مِمّا یُزَیِّنُ الاِْسْلامَ الاَْخْلاقُ الْحَسَنَةُ فیما بَیْنَ النّاسِ؛
خوش اخلاقی در بین مردم، زینت اسلام است.
مشکاة الأنوار، ص 422.

حدیث750

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
مَنْ غَضَّ طَرْفَهُ اَراحَ قَلْبَهُ؛
هر کس چشم خود را [از نامحرم] فرو بندد، قلبش راحت می‌شود.
غررالحکم، ح 9122 .

حدیث751

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
وَ لَمْ یُخِفِ النّاسَ فَـلَـمْ یَخَفْهُمْ وَ لَمْ یُذْنِبْ اِلَیْهِمْ فَسَلِمَ مِنْهُمْ وَ سَخَتْ نَفْسُهُ عَنْ کُلِّ شَی‌ءٍ ففازَ وَ اسْتَکْمَلَ الْفَضْلَ وَ اَبْصَرَ العافیَةَ فَاَمِنَ النَّدامَةَ؛
اِنَّ صاحِبَ الدّینِ فَکَّرَ فَـعَـلَـتْهُ السَّکینَةُ وَ اسْتَـکانَ فَـتَواضَعَ وَ قَنِعَ فَاسْتَغْنی وَ رَضیَ بِما اُعْطیَ وَ انْفَرَدَ فَکُفیَ الاِْخْوانَ وَ رَفَضَ الشَّهَواتِ فَصارَ حُرّا وَ خَلَعَ الدُّنْیا فَتَحامَی الشُّرورَ وَ اطَّرَحَ الْحَسَدَ فَظَهَرتِ الْمَحَبَّةُ
آدم دین‌دار چون می‌اندیشد، آرامش بر جان او حاکم است. چون خضوع می‌کند متواضع است. چون قناعت می‌کند، بی‌نیاز است. به آنچه داده شده خشنود است. چون تنهایی را برگزیده از دوستان بی‌نیاز است. چون هوا و هوس را رها کرده آزاد است. چون دنیا را فرو گذارده از بدی‌ها و گزندهای آن در امان است. چون حسادت را دور افکنده محبتش آشکار است.
امالی مفید، ص 52، ح 14 .

حدیث752

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
اَلْمُفَوِّضُ أَمْرَهُ إلَی اللّه‌ِ فی راحَةِ الأَبَدِ وَالعَیْشِ الدّائِمِ الرَّغَدِ وَالْمُفَوِّضُ حَقّا هُوَ الْعالی عَنْ کُلِّ هِمَّةٍ دُونَ اللّه‌ِ تَعالی؛
کسی که کارهای خود را به خدا بسپارد همواره از آسایش و خیر و برکت در زندگی برخوردار است و واگذارنده حقیقی کارها به خدا، کسی است که تمام همّتش تنها به سوی خدا باشد.
مصباح الشریعه، ج 1، ص 175

حدیث753

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
کَمالُ الاَْدَبِ وَالْمُروءَةِ سَبْعُ خِصالٍ : اَلْعَقلُ وَ الْحِلْمُ ، وَالصَّبْرُ ، وَالرِّفْقُ ، وَالصَّمْتُ ، وَحُسْنُ الْخُلْقِ وَ الْمُداراةُ؛
کمال ادب و مروت در هفت چیز است: عقل، بردباری، صبر، ملایمت، سکوت، خوش‌اخلاقی و مدارا.
بحار الأنوار ، ج 84 ، ص 325

حدیث754

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
تَحَرِّی الصِّدْقِ وَ تَجَنُّبُ الْکَذِبِ اَجْمَلُ شیمَةٍ وَ اَفْضَلُ اَدَبٍ؛
راستگو بودن و پرهیز نمودن از دروغ، زیباترین اخلاق و بهترین ادب است.
کافی، ج 8 ، ص 150.

حدیث755

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اَطْعِمُوا الْمَرأَةَ فی شَهْرِها الَّذی تَلِدُ فیهِ التَّمْرَ فَاِنَّ وَلَدَها یَکونُ حَلیما نَقیّا ؛
به زن، در ماهی که زایمان کرده ، خرما بدهید ، چرا که فرزند او بردبار و پاک می‌شود .
مکارم الأخلاق ، ص 169 .

حدیث756

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
مَنْ اُلْهِمَ الصِّدْقَ فی کَلامِهِ وَ الاِْنْصافَ مِنْ نَفْسِهِ وَ بِرَّ والِدَیْهِ وَ وَصلَ رَحِمِهِ، اُنْسِی‌ءَ لَهُ فی اَجَلُهُ وَ وُسِّعَ عَلَیْهِ فی رِزْقِهِ وَ مُتِّعَ بِعَقْلِهِ وَ لُـقِّنَ حُجَّتَهُ وَقْتَ مُساءَلَتِهِ ؛
پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
به هر کس، راستگویی در گفتار، انصاف در رفتار، نیکی به والدین و صله رحم الهام شود، اجلش به تأخیر می‌افتد، روزیش زیاد می‌گردد، از عقلش بهره‌مند می‌شود و هنگام سئوال [مأموران الهی] پاسخ لازم به او تلقین می‌گردد.
اعلام الدین ، ص 265

حدیث757

پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اَلتَّوبَةُ حَسَنٌ وَ لکِنْ فِی الشَّبابِ اَحْسَنُ ؛
توبه زیباست، ولی از جوان زیباتر .
کنز العمّال ، ح 43542 .

حدیث758

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
تواضع و فروتنی مراتبی دارد ، مرتبه‌ای از آن این است که انسان موقعیت‌خود را بشناسد و بیش از آنچه شایستگی آن را دارد از کسی متوقع نباشد و با مردم به گونه‌ای معاشرت و رفتار نماید که دوست دارد با او آن گونه رفتار شود و اگر کسی به او بدی نمود در مقابل خوبی کند ، خشم خود را فرو خورد و گذشت پیشه کند و اهل احسان و نیکی باشد .
(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 355)

حدیث759

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
تواضع این است که به مردم دهی آنچه را می‌خواهی به تو دهند .
(اصول کافی ، ج 3 ، ص 189)

حدیث760

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
توبه کار به منزله کسی است که گناهی نکرده است.
(بحار الانوار ، ج 6 ، ص 21)

حدیث761

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
احسان و اطعام به مردم ، و دادرسی از ستمدیده ، و رسیدگی به حاجتمندان‌از بالاترین صفات پسندیده است.
(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 357)

حدیث762

امام رضا(علیه السلام) می فرمایند:
از نشانه‌های دین فهمی ، حلم و علم است ، و خاموشی دری از درهای حکمت‌است . خاموشی و سکوت ، دوستی آور و راهنمای هر کار خیری است .
(تحف العقول ، ص 469)

حدیث763

امام علی علیه‌السلام می فرمایند :
وُصولُ الْمَرْءِ اِلی کُلِّ ما یَبْتَغیهِ مِنْ طیبِ عَیْشِهِ وَ اَمنِ سِرْبِهِ وَ سَعَةِ رِزْقِهِ بِحُسْنِ نیَّتِهِ وَ سَعَةِ خُلْقِهِ؛
انسان، با نیّت خوب و اخلاق خوب، به تمام آنچه در جستجوی آن است، از زندگی خوش و امنیت محیط و روزی زیاد، دست می‌یابد.
غررالحکم، ح 10141 .

حدیث764

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
حُسنُ النِّیَّةِ مِن سَلامَةِ الطَّویَّةِ؛
نیّت خوب، برخاسته از سلامت درون است.
التوحید ص‌63

حدیث765

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:
إنَّ القَصدَ یورِثُ الغِنی؛
میانه‌روی ، ثروتمندی می‌آورد.
الکافی، ج 4 ، ص 53

حدیث766

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مَن اَکثَرَ مِنَ الاِستِغفارِ جَعَلَ اللّه‌ُ لَهُ مِن کُلِّ هَمٍّ فَرَجا وَمِن کُلِّ ضَیقٍ مَخرَجا وَرَزَقَهُ مِن حَیثُ لایَحتَسِبُ؛
هر کس بسیار استغفار کند خدا برای او از هر غمی گشایش، از هر تنگنایی رهایی و از جایی که انتظار ندارد روزی می‌دهد.
نهج الفصاحه، ح2941

حدیث767

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اِنَّ فِی الرِّفق الزّیادَةَ وَ البَرَکَةَ وَ مَن یُحرَم الرِّفقُ یُحرَمِ الخَیرَ؛
در مدارا، فزونی و برکت است، و هر کس از مدارا محروم باشد، از خیر، محروم شده است.
کافی، ج 4، ص 10، ح 3

حدیث768

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
مَن لَم یَرجُ النّاسَ فی شَیءٍ وَرَدَّ أَمرَهُ إلَی اللّه‌ِ عَزَّوَجَلَّ فی جَمیعِ اُمورِهِ استَجابَ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ فی کُلِّ شَی‌ءٍ؛
هر کس در هیچ کاری به مردم امید نبندد و همه کارهای خود را به خدای عزوجل واگذارد، خداوند هر خواسته‌ای که او داشته باشد اجابت کند.
اصول کافی ج2، ص148

حدیث769

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اَلتَّوَکُّلُ بَعدَ الکَیسِ مَؤعِظة؛
توکّل کردن (به خدا) بعد از به کار بردن عقل، خود موعظه است.
کنزالعمال ج3،ص103

حدیث770

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
إنَّ الغِنی وَالعِزَّ یَجولانِ فَإذا ظَفِرا بِمَوضِعِ التَّوَکُّلِ أَوطنا؛
بی‌نیازی و عزّت به هر طرف می‌گردند و چون به جایگاه توکل دست یافتند در آنجا قرار می‌گیرند.
اصول کافی ج 2 ، ص65

حدیث771

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَلتَّوَکُلُّ عَلَی اللّه‌ِ نَجاةً مِنْ کُلِّ سوءٍ وَحِرْزٌ مِنْ کُلِّ عَدُوٍّ؛
توکل بر خداوند، مایه نجات از هر بدی و محفوظ بودن از هر دشمنی است.
بحارالأنوار ج78/ص79

حدیث772

حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:
مَنِ اقتَصَرَ عَلی بُلغَةِ الکَفافِ فَقَدِ انتَظَمَ الراحَةَ وَ تَبَوَّأَ خَفضَ الدَّعَةِ؛
هر کس به مقدار کفایت، قناعت کند، آسایش می‌یابد و برای خویش زمینه گشایش فراهم می‌کند.
نهج البلاغه، حکمت 377

حدیث773

امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
اِنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ یَقی بِالتَّقوی عَنِ العَبدِ ما عَزُبَ عَنهُ عَقلُهُ وَ یُجَلّی بِالتَّقوی عَنهُ عَماهُ وَ جَهلَهُ؛
خداوند عزوجل به وسیله تقوا، انسان را از آنچه عقلش به آن نمی‌رسد، حفظ می‌کند و کوردلی و نادانی را از او دور می‌نماید.
کافی، ج 8، ص 52، ح 16

حدیث774

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
اَلظَّنُّ الصَّوابُ مِن شیَمِ اُولِی الاَلباب؛
خوش گمانی، از اخلاق عاقلان است.
غررالحکم، ح 1386

حدیث775

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:
اِنَّ صِلَةَ الرَّحِمِ وَالبِرَّ لَیُهَوِّنانِ الحِسابَ وَیَعصِمانِ مِنَ الذُّنوبِ؛
صله رحم و نیکی، حساب (قیامت) را آسان و از گناهان جلوگیری می‌کند.
کافی، ج 2، ص 157، ح 31

حدیث776

حضرت علی(علیه السلام) می فرمایند:
أَشرَفُ الخَلاَئِقِ اَلوَفَا بِالعَهد؛
شریفترین خصلتها وفای به عهد است.
غررالحکم، ص251

حدیث777

حضرت امیر المومنین، علی(علیه السلام) می فرمایند:
تَحَرِّی الصِّدْقِ وَ تَجَنُّبُ الْکَذِبِ اَجْمَلُ شیمَةٍ وَ اَفْضَلُ اَدَب؛
راستگو بودن و پرهیز نمودن از دروغ، زیباترین اخلاق و بهترین ادب است.
کافی، ج 8 ، ص 150، ح 132

حدیث778

حضرت علی(علیه السلام) می فرمایند:
اَدَّبتُ نَفسی فَما وَجَدتُ لَها بِغَیرِ تَقوَی الاِلهِ مِن اَدَبِ؛
به ادب و تربیت نفس خود پرداختم و برای‌آن ادبی بهتر از تقوای الهی در تمام حالاتش نیافتم.
اعلام الدین، ص 273

حدیث779

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَلحَیاءُ مِنَ اللَّهِ یَمحوُ کَثیراً مِنَ الخَطایا؛
شرم از خداوند ، بسیاری از گناهان را پاک می‌کند.
غررالحکم و دررالکلم ، ح 1548

حدیث780

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اَقرَبُکُم غَدا مِنّی فِی المَوقِفِ اَصدَقُکُم لِلحَدیثِ وَ اَدّاکُم لِلاَمانَةِ وَ اَوفاکُم باعَهدِ وَ اَحسَنُکُم خُلقا وَ اَقرَبُکُم مِنَ النّاس؛
نزدیک‌ترین شما به من در قیامت: راستگوترین، امانتدارترین، وفادارترین به عهد و پیمان، خوش اخلاق‌ترین و نزدیک‌ترین شما به مردم است.
امالی طوسی، ص 229

حدیث781

امام رضا(علیه السلام) می فرمایند:
عَونُکَ لِلضَّعیفِ مِن أفضَلِ الصَّدَقَةِ؛
یاریِ تو به ناتوان ، از بهترینِ صدقه هاست.
تحف العقول ، ص 446

حدیث782

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَحسَنُ الاَدابِ ما کَفَّکَ عَنِ المَحارِمِ
بهترینِ ادب‌ها آن است که تو را از حرام‌ها باز دارد.
معدن الجواهر، ص 59

حدیث783

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
رَاسُ العَقلِ بَعدَ الایمانِ بِاللّه‌ِ مُداراةُ النّاسِ فی غَیرِ تَرکِ حَقٍّ
کمال عقل پس از ایمان به خدا، مدارا کردن با مردم است به شرط آن که حق، ترک نشود
تحف العقول، ص 42

حدیث784

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أحزَمُ النّاسِ أکظَمُهُم لِلغَیظِ؛
دوراندیش ترین مردم کسی است که بیش از هر کس بر خشم خویش چیره آید.
الأمالی ، صدوق ، ص 28

حدیث785

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
وُصولُ الْمَرْءِ اِلی کُلِّ ما یَبْتَغیهِ مِنْ طیبِ عَیْشِهِ وَ اَمنِ سِرْبِهِ وَ سَعَةِ رِزْقِهِ بِحُسْنِ نیَّتِهِ وَ سَعَةِ خُلْقِهِ
انسان، با نیّت خوب و اخلاق خوب، به تمام آنچه در جستجوی آن است، از زندگی خوش و امنیت محیط و روزی زیاد، دست می‌یابد.

حدیث786

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
إنَّ مِمّا یُزَیِّنُ الإِسلامَ الأَْخلاقُ الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاسِ؛
خوش اخلاقی در بین مردم زینت اسلام است.
کنزالعمال جلد10 ، ص143

حدیث787

امام علی علیه السلام می فرمایند:
ما اَعْطَی اللّه‌ُ سُبْحانَهُ الْعَبْدَ شَیْئا مِنْ خَیْرِ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ اِلاّ بِحُسْنِ خُلُقِهِ وَ حُسْنِ نیَّتِهِ
خداوند خیر دنیا و آخرت را جز به خاطر خوش اخلاقی و خوش نیتی به بنده نمی‌دهد.
غررالحکم، ح 9670

حدیث788

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَلصَّبْرُ فِی الاُْمورِ بِمَنْزِلَةِ الرَّأسِ مِنَ الْجَسَدِ، فَاِذا فارَقَ الرَّأسُ الجَسَدَ فَسَدَ الْجَسَدُ وَ اِذا فارَقَ الصَّبْرُ الاُْمورَ فَسَدَتِ الاُْمورُ
نقش صبر در کارها همانند نقش سر در بدن است؛ همچنان که اگر سر از بدن جدا شود، بدن از بین می‌رود، صبر نیز هرگاه همراه کارها نباشد، کارها تباه می‌گردند.
کافی، ج 2، ص 90، ح 9

حدیث789

امام سجاد (علیه السلام) می فرمایند:
خَیرُ مَفاتیح الاُمور الصِّدقُ وَ خَیرُ خَواتیمِهَا الوَفاءُ
بهترین شروع کارها صداقت و راستگویی و بهترین پایان آنها وفا است.
بحارالأنوار، ج 78، ص 161

حدیث790

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
ثَلاثَةٌ تُورِثُ المَحَبَّةَ : الدّینُ وَالتَّواضُعُ وَالبَذل؛
سه چیز است که محبّت می آورد : دین ، فروتنی و بخشش.
تحف العقول، ص 316

حدیث791

امام حسن(علیه السلام) فرمودند:
اَلتَّقوی بابُ کُلِّ تَوبَةٍ ورَأسُ کُلِّ حِکمَةٍ وشَرَفُ کُلِّ عَمَل؛
تقوا ، باب هر توبه و سرآمد هر حکمت ، و [مایه] شرافت هر کاری است.
بحارالأنوار، ج 75، ص 110

حدیث792

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلاِنصافُ راحَةٌ؛
انصاف، مایه آسایش است.
(غررالحکم، ح 16)

حدیث793

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
مَن حَسُنَت خَلیقَـتُهُ طابَت عِشرَتُهُ؛
هر کس خوش اخلاق باشد، زندگی اش پاکیزه و گوارا می شود.
(غررالحکم، ح 8153)

حدیث794

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
مَن حُرِمَ الرِّفقَ فَقَد حُرِمَ الخَیرَ کلَّهُ؛
هر کس از مدارا بی بهره باشد، از همه خوبی ها بی بهره مانده است.
(نهج الفصاحه، ح 3057)

حدیث795

مِن کفّاراتِ الذُّنوبِ العِظامِ: اِغاثَةُ المَلهوفِ وَ التَّنفیسُ عَنِ المَکروبِ؛
یاری رساندن به ستمدیده فریاد خواه و شاد کردن غمناک، از کفّاره‌های گناهان بزرگ است.
(نهج البلاغه حکمت 24)

حدیث796

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ فِی الرِّفقِ الزّیادَةَ وَ البَرَکةَ وَ مَن یحرَمِ الرِّفقُ یحرَمِ الخَیرَ ؛
در مدارا، فزونی و برکت است، و هر کس از مدارا محروم باشد، از خیر، محروم شده است.
(کافی، ج 2، ص 119، ح 7 )

حدیث797

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدفَعُ النِّقَمَ؛
صله رحم، نعمت‌ها را فراوان می کند و سختی ها را از بین می برد.
(غررالحکم، ح 5836)

حدیث798

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
إنَّ اللهَ یُحِبُّ الحَییَّ الحَلیمَ؛
همانا خداوند انسان با حیا و بردبار را دوست دارد.
(جهاد با نفس، ح259 )

حدیث799

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
خَیرُ هذِهِ الاُُمَّةِ النَّمَطُ الاَوسَطُ؛
بهترین این امت، میانه روها هستند.
(بحارالأنوار، ج 4، ص 41، ح 18)

حدیث800

پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
ثَلاثٌ مَن کنَّ فیهِ جَمَعَ اللّه‌ُ لَهُ خَیرَ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ: اَلرِّضا بِالقَضاءِ وَ الصَّبرُ عِندَ البَلاءِ وَ الدُّعاءُ عِندَ الشِّدَّةِ وَ الرَّخاءِ؛
کسی که سه خصلت در او باشد، خداوند خیر دنیا و آخرت را برای او فراهم می کند: خشنودی به مقدرات، صبر در بلا و دعا در سختی و راحتی.
(بحارالأنوار، ج 71، ص 156، ح 71)

حدیث801

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
ما عَمِلَ ابنُ آدَمَ شَیئاً اَفضَلَ مِنَ الصَّلاةِ وَ صَلاحِ ذاتِ البَینِ وَ خُلق حَسَن؛
انسان هیچ کاری بهتر از نماز، اصلاح میان مردم و خوش اخلاقی نکرده است.
(نهج الفصاحه، ح 2651 )

حدیث802

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ مِمّا یزَینُ الاِسلامَ الاَخلاقُ الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاس؛
خوش اخلاقی در بین مردم، زینت اسلام است.
(مشکاة الأنوار، ص 422)

حدیث803

پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
اذا رَأَیتَ مِن أَخیک ثَلاثَ خِصالٍ فَارجُهُ: اَلحَیاءُ وَالأَمانَةُ وَالصِّدقُ؛
هر گاه در برادر (دینی) خود سه صفت دیدی به او امیدوار باش: حیا، امانتداری و راستگویی .
(نهج الفصاحه، ح 205)

حدیث804

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ لاَِهلِ الجَنَّةِ اَربَعَ عَلاماتٍ: وَجهٌ مُنبَسِطٌ وَ لِسانٌ لَطیفٌ وَ قَلبٌ رَحیمٌ وَ یدٌ مُعطیةٌ؛
بهشتی ها چهار نشانه دارند: روی گشاده، زبان نرم، دل مهربان و دستِ دهنده.
( مجموعه ورام، ج 2، ص 91 )

حدیث805

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
مَن اَحسَنَ خُلقَهُ اَحَبَّهُ الاخیارُ وَ جانَبَهُ الفُجّارُ؛
انسان خوش اخلاق، از دوستی مردمان خوب برخوردار است و از تعرّض آدم‌های نابکار در امان است .
(مستدرک الوسائل، ج 8 ، ص 449)

حدیث806

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلا اُحَدِّثُک بِمَکارِمِ الاَخلاقِ؟ الصَّفحُ عَنِ النّاسِ وَ مُواساةُ الرَّجُلِ اَخاهُ فی مالِهِ وَ ذِکرُ اللّه‌ِ کثیراِ
آیا به شما بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، کمک مالی به برادر (دینی) خود و بسیار به یاد خدا بودن.
(معانی الأخبار، ص 191، ح 2)

حدیث807

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
ما اَعطَی اللّه‌ُ سُبحانَهُ العَبدَ شَیئا مِن خَیرِ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ اِلاّ بِحُسنِ خُلُقِهِ وَ حُسنِ نیتِهِ
خداوند خیر دنیا و آخرت را جز به خاطر خوش اخلاقی و خوش نیتی به بنده نمی دهد.
(غررالحکم، ح 9670)

حدیث808

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَربَعٌ مَن اُعطِیهُنَّ فَقَد اُعطیَ خَیرَ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ: صِدقُ حَدیثٍ وَ اَداءُ اَمانَةٍ وَ عِفَّةُ بَطنٍ وَ حُسنُ خُلُقٍ
چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده: راستگویی، امانتداری، حلال خوری و خوش اخلاقی .
(غررالحکم، ح2142)

حدیث809

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
اَلحِلمُ لِباسُ العالِمِ فَلا تَعرَینَّ مِنهُ
بردباری لباس عالم است، پس تو خود را از آن عریان مدار.
(کافی، ج 8، ص 55)

حدیث810

مَن تَوکلَ عَلَی اللّه‌ِ ذَلَّت لَهُ الصِّعابُ وَتَسَهَّلَت عَلَیهِ الأسبابِ
هر کس به خدا توکل کند، دشواری‌ها برای او آسان می شود و اسباب برایش فراهم می گردد.
(غررالحکم، ح 9028)

حدیث811

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ اللهَ رَفیقٌ یُحِبُّ الرِّفقَ
خداوند اهل مدارا است و مدارا را دوست دارد.
(جهاد با نفس، ح 283)

حدیث812

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
اَلسَّخیُّ قَریبٌ مِنَ اللّه‌ِ ، قَریبٌ مِنَ النّاسِ ، قَریبٌ مِنَ الجَنَّةِ
سخاوتمند به خدا، مردم و بهشت نزدیک است.
(بحارالأنوار، ج 73، ص 308، ح37)

حدیث813

حضرت زهرا (سلام الله علیها) فرمودند:
جعل الله ... الجهاد عزا للإسلام، و الصبر معونة علی استیجاب الأجر
خداوند جهاد را موجب عزت و هیبت اسلام، و صبر را وسیله استحقاق و شایستگی پاداش حق تعالی قرار داد.
(احتجاج طبرسی، ج 1، ص 258)

حدیث814

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
لَو کَانَ الرِّفقُ خَلقاً یُریَ مَا کَانَ مِمَّا خَلَقَ اللهُ شَیءٌ اَحسَنَ مِنهُ.
اگر مدارا مخلوقی بود که دیده می شد هیچ مخلوقی از مخلوقات خدا از او نیکوتر نبود.
(جهاد با نفس، ح 274)

حدیث815

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَحسَنُ العَدلِ نُصرَةُ المَظلومِ
بهترین عدالت یاری مظلوم است.
(غررالحکم، ج2، ح 2977)

حدیث816

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
أَمَرَنی رَبّی بِمُداراةِ النّاسِ کما أَمَرَنی بِأَداءِ الفَرائِضِ.
پروردگارم، همان گونه که مرا به انجام واجبات فرمان داده، به مدارا کردن با مردم نیز فرمان داده است.
(کافی، ج 2، ص 117، ح 4.)

حدیث817

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
عَدلُ ساعَةٍ خَیرٌ مِن عِبادَةِ سَبعینَ سَنَةً قِیامِ لَیلِها وَ صِیامِ نَهارِها
ساعتی عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است که شب‌هایش به نماز و روزهایش به روزه بگذرد.
(مشکاة‌الأنوار، ص 544)

حدیث818

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
القَنَاعَةُ مَالٌ لا یَنفَدُ؛
قناعت مالی است که تمام شدنی نیست.
(جهاد با نفس، ح 299)

حدیث819

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
أَمَرَنی رَبّی بِمُداراةِ النّاسِ کما أَمَرَنی بِأَداءِ الفَرائِضِ.
پروردگارم، همان گونه که مرا به انجام واجبات فرمان داده، به مدارا کردن با مردم نیز فرمان داده است.
(کافی، ج 2، ص 117، ح 4.)

حدیث820

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
عَدلُ ساعَةٍ خَیرٌ مِن عِبادَةِ سَبعینَ سَنَةً قِیامِ لَیلِها وَ صِیامِ نَهارِها
ساعتی عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است که شب‌هایش به نماز و روزهایش به روزه بگذرد.
(مشکاة‌الأنوار، ص 544)

حدیث821

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
مَن رُزِقَ تُقیً فَقَد رُزِقَ خَیرَ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ
هر کس تقوا روزی اش شود، خیر دنیا و آخرت روزی او شده است.
(نهج الفصاحه، ح 3015)

حدیث822

امام حسین (علیه السلام) فرمودند:
إنَّ أجوَدَ النَّاسِ مَن أعطیَ مَن لا یرجُو؛
بخشنده‌ترین مردم کسی است که به آنکه چشم امید به او نبسته، بخشش کند.
(کشف الغمّة، ج2، ص239 )

حدیث823

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
مِن عَلامَةِ اَحَدِهِم (المُتَقینَ) اَنَّک تَری لَهُ قُوَّةً فی دینٍ... وَحِرصا فی عِلمٍ وَعِلما فی حِلمٍ
از نشانه های پرهیزکاران این است که می بینی در دین نیرومند ... در کسب دانش حریص و دارای علم همراه با بردباری‌اند.
(نهج البلاغه، خطبه 193)

حدیث824

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
انَّ امیر المومنین(علیه السلام) یَقُولُ: افضلُ العِبادَةِ العَفَاف؛
امیر المومنین(علیه السلام) می فرمودند:برترین عبادت پاکدامنی است.
(جهاد با نفس، ح 211)

حدیث825

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
اِنَّ اللّه‌َ یحِبُّ مِن عِبادِهِ الغَیورَ؛
خداوند بندگان غیرتمند خود را دوست دارد.
(نهج الفصاحه، ح 752)

حدیث826

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
قَالَ رَسُول اللهِ (صلی الله علیه و آله و سلم): إنَّ اللهَ یُحِبُّ الحَییَّ الحَلِیمَ العَفِیفَ المُتَعَفِّفَ؛
رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: خداوند دوست می دارد کسی را که با حیا، بردبار، پاکدامن، و باز ایستنده ی از حرام باشد.
(جهاد با نفس، ح 257)

حدیث827

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
مَا حَسَنَةُ الدُّنیا إلّا صِلَةُ الإخوانِ وَالمَعارِفِ؛
خوبی دنیا جز در پیوند با برادران و آشنایان نیست.
(بحار الأنوار، ج46، ص 291)

حدیث828

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
الصَّبرُ یُنَاضِلُ الحِدثَانَ وَ الجَزَعُ مِن أعوَانِ الزَّمَانِ؛
صبر به سوی سختی های زمانه تیر می افکند و بی تابی از یاری کنندگان ِ زمانه است.
(جهاد با نفس، ح 253)

حدیث829

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
حُسنُ البِشرِ یذهَبُ بِالسَّخِیمَةِی
خوش‌رویی کینه را از بین می‌برد.
(کافی، ج2 ، ص 103)

حدیث830

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
الصَّبرُ مِفتاحُ الدَّرک وَ النُّجحُ عُقبَی مَن صَبَرَ؛
صبر کلید رسیدن است و کامیابی سرانجام کسی که صبر می‌کند.
(بحارالأنوار، ج75، ص45)

حدیث831

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
من أحَبِّ عِبادِ اللهِ إلَی اللهِ المُحسِنُ التَّوَّابُی؛
یکی از محبوبترین بندگان خدا در نزد خداوند کسی است که نیکوکار و بسیار توبه کننده باشد.
(جهاد با نفس، ح 836)

حدیث832

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلعَدلُ اَحلَی مِنَ الشَّهدِ وِ اَلیَنُ مِنَ الزُّبدِ وِ اِطیِبُ ریحاً مِنَ المِسکِ؛
عدل شیرین تر از عسل و نرم تر از کف و خوشبوتر از مشک است.
(جهاد با نفس، ح 342)

حدیث833

امام حسن (علیه السلام) فرمودند:
الخَیرُ الَذی لَا شَرَّ فیه ، الشُّکرُ مَع النِعمَة و الصَبرُ عَلی النازلة
خیری که هیچ شری در آن نیست ، شکر بر نعمت و صبر بر مصیبت و ناگواری است.
(تحف العقول ، ص 237)

حدیث834

امام جواد (علیه السلام) فرمودند:
ثلاث یبلغن بالعبد رضوان الله تعالی : کثرة الاستغفار ، و لین الجانب ، و کثرة الصدقة
سه چیز است که بنده را به رضوان خدا می رساند : 1 - زیادی استغفار ، 2 - نرمخویی ، 3 - صدقه بسیار دادن.
(مستند الامام الجواد، ص 247)

حدیث835

امام رضا (علیه السلام) فرمودند:
التَّواضُعُ أن تُعطِیَ النّاسَ مَا تُحِبُّ أََََن تُعطاهُ.
تواضع آن است که آنچه را که دوست می داری مردم به تو عطا کنند، تو به مردم عطا کنی.
(جهاد با نفس، ح 289)

حدیث836

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
قِیلَ لِاَمِیرالمُومِنینَ مَا الزُّهدُ فِی الدُّنیا؟ قَالَ : تَنَکّب حَرَامهَا.
از امیر المومنین پرسیده شد که : زهد در دنیا چیست؟ فرمود: اعراض و دوری کردن از حرام خدا.
(جهاد با نفس، ح 621 )

حدیث837

امام سجاد (علیه السلام) فرمودند:
رَأیتُ الْخَیرَ کُلَّهُ قَدْ اجْتَمَعَ فی قَطْعِ الطَّمَعِ عَمّا فی أیدی النّاسِ.
هم? خوبیها را در بریدن طمع از آنچه در دست مردم است دیدم.
(بحارالأنوار، ج52، ص2)

حدیث838

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
اَفضَل العِبادَة العَفَافُ
برترین عبادت، پاکدامنی است
(جهاد النفس، ح 211)

حدیث839

امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:
مَا حَسَنَةُ الدُّنیا إلّا صِلَةُ الإخوانِ وَالمَعارِفِ؛
خوبی دنیا جز در پیوند با برادران و آشنایان نیست.
(بحار الأنوار، ج 46، ص291)

حدیث840

ان الله تعالی یحب السهل الطلیق؛
خداوند شخص آسان گیر نرم خو را دوست دارد .
(کنز العمال ، ج 3 ، ص 3)

حدیث841

حضرت زهرا (سلام الله علیها) فرمودند:
من أصعد إلی الله خالص عبادته، أهبط الله عزوجل إلیه أفضل مصلحته؛
پاداش خوشرویی در برابر مؤمن بهشت است و خوشرویی با دشمن ستیزه جو، انسان را از عذاب آتش باز می دارد.
(بحار الانوار ، ج 75 ، ص 401)

حدیث842

امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:
ما شیب شی ء بشی ء احسن من حلم بعلم
چیزی با چیزی نیامیخته است که بهتر از حلم با علم باشد.
(بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 75 ، ص 172 )

حدیث843

امام موسی کاظم(علیه السلام) فرمودند:
التودد الی الناس نصف العقل؛
مهرورزی و دوستی با مردم، نصف عقل است.
(تحف العقول، ص 425)

حدیث844

امام رضا (علیه السلام) فرمودند:
أحسن الناس إیماناً أحسنهم خلقاً و ألطفهم باَهله، و اَنا اَلطفکم باَهلی؛
نیکوترین مردم از نظر ایمان، خوش خلق‌ترین و با لطفترین آنها نسبت به اهل خویش است.
(عیون اخبار الرضا2، 38)

حدیث845

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)فرمودند:
انکم لن تسعوا الناس باموالکم فسعوهم باخلاقکم
با دارایی خود نمی توانید دل مردم را به دست بیاورید پس دلشان را با اخلاق (نیک) به دست آورید .
(نثرالدر،ج1ص123)

حدیث846

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
ثلاث تـورث المحبه: الـدیـن و التـواضع والبذل؛
سه چیز است که محبت آورد: قـرض دادن وفـروتنـی و بخشـش.
(تحف العقول،ص 316)

حدیث847

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
خَیرُ الخَلائق الرِّفقُ؛
بهترین خوبی ها رفق است(مهربانی و لطف با مردم).
(غررالحکم)

حدیث848

امام علی علیه السلام فرمودند:
لا یَعدَمُ الصَبورُ الظَّفَرَ و اِن طالَ بِهِ الزَّمان ؛
شخص صبور پیروزی را از دست نمی دهد و عاقبت به پیروزی می رسد اگر چه زمانی طولانی بر او بگذرد.
(جهاد النفس، ح251)

حدیث849

امام صادق علیه السلام فرمودند:
ثَلاث مـَن کـُن فیه کـان سَیـدا: کَظمُ الغیظ وَالعَفـوُ عَن المَسییء والصِّله بِـالنَفـسِ وَالمـال؛
سه چیز است که در هـر که بـاشـد آقـا و سـرور است: خشـم فـرو خـوردن ،گذشت از بدکـردار، کمک و صله رحـم بـا جـان و مـال.

حدیث850

امام علی علیه السلام فرمودند:
العلم وراثه کریمه ، و الاداب حلل مجدده ، و الفکرمرآه صافیه؛
علم میراث گرانبهائی است و ادب لباس فاخر و زینتی است و فکر آئینه ای است صاف.
(نهج البلاغه)

حدیث851

امام علی علیه السلام فرمودند:
بِکَثرَةِ الصَّمتِ تَکون الهَیبَهُ، وَ بِالنَّصَفَهِ یَکثُر المُوَاصِلونَ
کثرت سکوت موجب ابهت و بزرگی است و انصاف مایه فزونی دوستان است.

حدیث852

امام حسن عسکری (علیه السلام) می فرمایند:
التواضع نعمة لایحسد علیها؛
تواضع و فروتنی نعمتی است که بر آن حسد نبرند.
(تحف العقول، ص489)

حدیث853

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر که از ستمی که در حق او شده است گذشت کند، خداوند بجای آن در دنیا و آخرت به او عزت می بخشد.
امالی شیحضرت امام محمد باقر(علیه السلام) می فرمایند:
نیکوکاری و صدقه دادن پنهانی فقر را از بین می برد، عمر را زیاد و هفتاد مرگ بد و ناگوار را دفع می کند.
میزان الحکمه، ج1، ص 475.

حدیث854

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
نیکوکاری، کرداری اصلاحگر است.
غررالحکم، ح 554.

حدیث855

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
سه چیز از درهای نیکوکاری است: سخاوتمندی دل، گفتار نیکو و شکیبایی در برابر آزار و اذیت.
تحف العقول، ص 8.

حدیث856

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
مؤمن بعد از انجام واجبات، عملی محبوب تر از خوش اخلاقی نزد خدای تعالی نمی آورد.
اصول کافی، ج2، ص 100.

حدیث857

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قناعت، ثروتی است تمام نشدنی.
کنزالاعمال، ح 7080.

حدیث858

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
میوه ی قناعت، میانه روی در کسب و کار است و خویشنداری، از دست دراز کردن به سوی مردم.
غررالحکم، ح 4634.

حدیث859

حضرت امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
هر که خشم خود را از مردم باز دارد، خداوند در روز قیامت از گناهان او در گذرد.
ثواب العمال، ص 161.

حدیث860

حضرت امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
هر که خشم خود را نگه دارد، خداوند عیب او را بپوشاند.
اصول کافی، ج2، ص 109.

حدیث861

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)می فرمایند:
خدا و فرشتگان حتی مورچه در لانه اش و ماهی در دریا بر کسی که به مردم خیر و نیکی می آموزد، درود می فرستند.
کنزالعمال، ج10، ص 145.

حدیث862

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
دلهای مردم گریزان است، به کسی روی می آورند که خوش رویی کند.
نهج البلاغه حکمت 50.

حدیث863

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر که از ستمی که در حق او شده است گذشت کند، خداوند بجای آن در دنیا و آخرت به او عزت می بخشد.
امالی شیخ الطوسی، ص 182.

حدیث864

حضرت امام حسین (علیه السلام) می فرمایند:
با گذشت ترین مردم، کسی است که در زمان قدرت داشتن، گذشت کند.
الدره الباهره، ص 24.

حدیث865

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر که خطای مسلمانی را ببخشد، خداوند در روز رستاخیز خطای او را ببخشد.
کنزالعمال، ج 7019.

حدیث866

حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
بر عمر نیافزاید مگر نیکوکاری.
بحارالانوار، ج77، ص 166.

حدیث867

حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
سه چیز از درهای نیکوکاری است: سخاوتمندی دل، گفتار نیکو و شکیبایی در برابر آزار و اذیت.
تحف العقول، ص 8.

حدیث868

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
نیکوکاری، کرداری اصلاحگر است.
غررالحکم، ح 554.

حدیث869

حضرت امام محمد باقر(علیه السلام) می فرمایند:
نیکوکاری و صدقه دادن پنهانی فقر را از بین می برد، عمر را زیاد و هفتاد مرگ بد و ناگوار را دفع می کند.
میزان الحکمه، ج1، ص 475.

حدیث870

حضرت امام کاظم (علیه السلام) می فرمایند:
هر کس به برادران و خانواده ی خود نیکی کند، عمرش دراز شود.
بحارالانوار، ج78، ص 53.

حدیث871

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
مؤمن بعد از انجام واجبات، عملی محبوب تر از خوش اخلاقی نزد خدای تعالی نمی آورد.
اصول کافی، ج2، ص 100.

حدیث872

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
اخلاق نیکو، روزی ها را زیاد می کند و میان دوستان انس و الفت به وجود می آورد.
غررالحکم، ح 4856.

حدیث873

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
آن مؤمن ایمانش کاملتر است، که اخلاقش نیکوتر باشد.
امالی شیخ طوسی، ص 140.

حدیث874

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم):
حسن الخلق نصف الدین؛
خوی نیکو، نصف دین است.
الحضال، ج30، ص 106.

حدیث875

امام حسن(علیه السلام)می فرمایند:
نیکوترین نیکو، خلق نیکو است.
خصال شیخ صدوق، ص 29.

حدیث876

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
با ایمان ترین مردم، خوش اخلاق ترین آنها و مهر ورزترین شان به خانواده خود است.
بحارالانوار، ج71، ص 378.

حدیث877

امام حسین(علیه السلام)می فرمایند:
قناعت مایه ی آسایش تن است.
بحارالانوار، ج78، ص 128.

حدیث878

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
میوه ی قناعت، میانه روی در کسب و کار است و خویشنداری، از دست دراز کردن به سوی مردم.
غررالحکم، ح 4634.

حدیث879

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)می فرمایند:
قناعت، ثروتی است تمام نشدنی.
کنزالاعمال، ح 7080.

حدیث880

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خوشبخت ترین مردم، کسی است که با مردم به بزرگواری رفتار کند.
بحارالانوار، ج74، ص 185.

حدیث881

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
ادب نیکو، سبب تزکیه اخلاق است.
غررالحکم، ح 5520.

حدیث882

حضرت امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
بهترین میراث پدران برای فرزندان، ادب است نه مال و ثروت؛ زیرا ثروت از بین می رود و ادب می ماند.
اصول کافی، ج8، ص 150.

حدیث883

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بهترین شرافت و افتخار خانوادگی، ادب نیکو است.
غررالحکم، ح 2949.

حدیث884

حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) می فرمایند:
خیارکم ألینکم مناکبة و اکرمهم لنسائهم؛
بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان تر است و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند.
کنزالعمال، ج7، ص 225.

حدیث885

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أفضل الجهاد من اصبح لایهم بظلم احد؛
برترین جهاد آن است که آدمی صبح کند و در اندیشه ی ستم به کسی نباشد.
من لا یحضره الفقیه، ج4، ص 353.

حدیث886

قال الامام علی (علیه السلام):
قلوب الرجال و خشیة فمن تألفها اقبلت علیه؛
دلهای مردم گریزان است، به کسی روی می آورند که خوش رویی کند.
نهج البلاغه حکمت 50.

حدیث887

حضرت امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
هر که خشم خود را نگه دارد، خداوند عیب او را بپوشاند.
اصول کافی، ج2، ص 109.

حدیث888

حضرت امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
هر که خشم خود را از مردم باز دارد، خداوند در روز قیامت از گناهان او در گذرد.
ثواب العمال، ص 161.

حدیث889

حضرت امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
قویترین مردم کسی است که با بردباری بر خشم خود چیره شود.
غررالحکم، ح 8756.

حدیث890

امام باقر(علیه السلام)می فرمایند:
زکاة العلم أن تعلمه عباد الله؛
زکات دانش، آموختن به بندگان خداست.
اصول کافی، ج1، ص 41.

حدیث891

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
اَطْعِمُوا الْمَرأَةَ فی شَهْرِها الَّذی تَلِدُ فیهِ التَّمْرَ فَاِنَّ وَلَدَها یَکونُ حَلیما نَقیّا ؛
به زن، در ماهی که زایمان کرده ، خرما بدهید، چرا که فرزند او بردبار و پاک می‌شود .
مکارم الأخلاق ، ص 169 .

حدیث892

امام علی (علیه السلام):
کُلَّمَا ازْدادَ عِلْمُ الرَّجُلِ زادَتْ عِنایَتُهُ بِنَفْسِهِ وَ بَذَلَ فی ریاضَتِها وَ صَلاحِها جُهْدَهُ؛
هر اندازه دانش انسان بیشتر شود، توجه او به خودش بیشتر می‌گردد و در ریاضت و رشد و اصلاح نَفْس، کوشش بیشتری می‌نماید.
غرر الحکم ، ح 7204.

حدیث893

امام علی علیه‌السلام :
زیادَةُ الشُّکْرِ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ تَزیدُ فِی الْعُمْرِ وَ تَفْسَحُ فِی الاَْجَلِ ؛
شکرگزاری فراوان و صله رحم، عمر را زیاد می‌کنند و بر مُهلت زندگی می‌افزایند.
عیون الحکم والمواعظ، ص 275، ح 4999.

حدیث894

امام صادق علیه‌السلام :
اَلْبِرُّ وَ حُسْنُ الْخُلْقِ یَعْمُرانِ الدّیارَ وَ یَزیدانِ فِی الاَْعْمارِ ؛
نیکوکاری و خوش اخلاقی، خانه‌ها را آباد و عمرها را طولانی می‌کنند.
کافی ، ج 2، ص 100، ح 8 .

حدیث895

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) :
اَلصَّدَقَةُ عَلی وَجْهِها وَ بِرُّ الْوالِدَیْنِ وَ اصْطِناعُ الْمَعْروفِ یُحَوِّلُ الشَّقاءَ سَعادَةً وَ یَزیدُ فِی الْعُمْرِ؛
صدقه دادن با مراعات شرایطش و خوبی کردن به پدر و مادر و انجام دادن کارهای نیک، بدبختی را به خوشبختی تبدیل می‌کند و بر عمر می‌افزاید.
کنزالعمال ، ح 4444 .

حدیث896

امام صادق علیه‌السلام :
ما نَعْلَمُ شَیْئا یَزیدُ فِی الْعُمْرِ اِلاّ صِلَةَ الرَّحِمِ، حَتّی اِنَّ الرَّجُلَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثَ سِنینَ فَیکونُ وَصولاً لِلرَّحِمِ فَیَزیدُ اللّه‌ُ فی عُمْرِهِ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَجْعَلُها ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً، وَ یَکونُ اَجَلُهُ ثَلاثا وَ ثَلاثیْنَ سَنَةً فَیَکونَ قاطِعا لِلرَّحِمِ، فَیَنْقُصُهُ اللّه‌ُ ثَلاثیْنَ سَنَةً وَ یَجْعَلُ اَجَلَهُ اِلی ثَلاثِ سِنینَ؛
ما، غیر از صله رحم، چیزی نمی‌شناسیم که بر عمر بیفزاید، تا آن‌جا که گاهی عمر کسی سه سال است، و وقتی که اهل صله رحم می‌شود، خداوند هم سی سال بر عمرش می‌افزاید و آن را سی و سه سال می‌کند و گاهی عمر کسی سی و سه سال است و قطع رحم می‌کند و خداوند هم سی سال از عمر او می‌کاهد و عمرش را به سه سال، کاهش می‌دهد.
کافی ، ج 2، ص 152 ، ح 17 .

حدیث897

امام علی علیه‌السلام :
کَثْرَةُ اصطِناعِ الْمَعْروفِ تَزیدُ فِی الْعُمُرِ وَ تَنْشُرُ الذِّکْرَ ؛
زیاد کار نیک انجام دادن، عمر را می‌افزاید و نام را پرآوازه می‌سازد.
غررالحکم، ح 7113 .

حدیث898

خ الطوسی، ص 182.پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
مَنْ سَرَّهُ اَنْ یُنْسَاَلـَهُ فی عُمُرِهِ وَ یُوَسَّعَ لَهُ فی رِزْقِهِ فَلْیَتَّقِ اللّه‌َ وَ لْیَصِلْ رَحِمَهُ؛
هر کس دوست دارد که عمرش طولانی و روزی‌اش زیاد شود، تقوای الهی پیشه کند و صله رحم نماید.
بحارالأنوار ، ج 74، ص 102، ح 56 .

حدیث899

امام باقر علیه‌السلام :
اَ لْبِرُّ وَ الصَّدَقَةُ یَنْفیانِ الْفَقْرَ وَ یَزیدانِ فِی الْعُمْرِ وَ یَدْفَعانِ عَنْ صاحِبِهِما سَبعینَ میتَةَ سوءٍ ؛
کار خیر و صدقه، فقر را می‌بَرند، بر عمر می‌افزایند و هفتاد مرگ بد را از صاحب خود دور می‌کنند.
ثواب الاعمال ، ص 141 .

حدیث900

امام صادق علیه‌السلام :
ثَلاثَةٌ اِنْ یَعْلَمُهنَّ الْمُؤمِنُ کانَتْ زیادَةً فی عُمُرِهِ وَ بَقاءَ النِّعْمَةِ عَلَیْهِ: تَطْویلُهُ فی رُکوعِهِ وَ سجودِهِ فی صلاتِهِ وَ تَطْویلُهُ لِجلوسِهِ عَلی طَعامِهِ اِذا اَطْعَمَ عَلی مائِدَتِهِ وَ اصْطِناعُهُ الْمَعْروفَ اِلی اَهْلِهِ؛
سه چیز است که اگر مؤمن از آنها مطلع شود، باعث طول عمر و دوام بهره‌مندی او از نعمت‌ها می‌شود: طول دادن رکوع و سجده، زیاد نشستن بر سر سفره‌ای که در آن دیگران را اطعام می‌کند و خوش رفتاری‌اش با خانواده.
کافی، ج 4، ص 49، ح 15.

حدیث901

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
مَنْ اُلْهِمَ الصِّدْقَ فی کَلامِهِ وَ الاِْنْصافَ مِنْ نَفْسِهِ وَ بِرَّ والِدَیْهِ وَ وَصلَ رَحِمِهِ، اُنْسِی‌ءَ لَهُ فی اَجَلُهُ وَ وُسِّعَ عَلَیْهِ فی رِزْقِهِ وَ مُتِّعَ بِعَقْلِهِ وَ لُـقِّنَ حُجَّتَهُ وَقْتَ مُساءَلَتِهِ ؛
به هر کس، راستگویی در گفتار، انصاف در رفتار، نیکی به والدین و صله رحم الهام شود، اجلش به تأخیر می‌افتد، روزیش زیاد می‌گردد، از عقلش بهره‌مند می‌شود و هنگام سئوال [مأموران الهی] پاسخ لازم به او تلقین می‌گردد.
اعلام الدین ، ص 265 .

حدیث902

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
اکملکم ایمانا احسنکم خلقا؛
آن کس از شما ایمانش کاملتر است که اخلاقش نیکوتر باشد.
بحارالانوار، ج71، ص 387.

حدیث903

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)می فرمایند:
بنده ایمان را به کمال نمی رساند مگر سه خصلت در او باشد: انفاق در هنگام تنگ دستی، انصاف دادن و سلام کردن.
کنزالعمال، ح 107.

حدیث904

امام رضا(علیه السلام)می فرمایند:
ان الإمامة زمام الدین، و نظام المسلمین و صلاح الدنیا، و عزالمؤمنین؛
امامت، زمام دین، رشته ی کار مسلمانان، صلاح و آبادانی دنیا و سرافرازی مؤمنان است.
اصول کافی، ج1، ص 200.

حدیث905

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)می فرمایند:
هر کس برای آموختن علم سر از خواب بردارد، فرشتگان سایه ی رحمت بر او می گسترانند، در زندگی او برکت به وجود می آید، و چیزی از روزی او کاسته نمی شود.
بحارالانوار/ج1/ص177.

حدیث906

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اکثروا من الصدقة ترزقوا.
صدقه زیاد بدهید، تا خداوند به شما روزی دهد.
بحارالانوار، ج77، ص 176.

حدیث907

حدیث908

حضرت امام کاظم (علیه السلام) می فرمایند:
هر کس به برادران و خانواده ی خود نیکی کند، عمرش دراز شود.
بحارالانوار، ج78، ص 53.

حدیث909

قال الإمام علی (علیه السلام) :
ثلاث من أبواب البر: سخاء النفس، وطیب الکلام، والصبر علی الأذی.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
سه چیز از درهای نیکی است: سخاوت نفس و نیکویی گفتار و شکیبایی در برابر آزار.
«المحاسن، ج 1، ص 66، ح 14»

رذایل اخلاقی

حدیث1

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
خَلَقَ اللّه ُ عز و جل التَّوانِیَ والکَسَلَ ، فَزَوَّجَهُما فَوُلِدَ بَینَهُمَا الفاقَةُ؛
خداوند سستی و تنبلی را آفرید و میان آن دو را پیوند داد ؛ پس از آن دو ، فقر زاده شد .
الفردوس : 2 / 188 / 2940

حدیث2

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) می‌فرمایند:
فای رجل لطم امراته لطمة، امرالله عزوجل مالک خازن النیران فیلطمه علی حر وجهه سبعین لطمة فی نار جهنم؛
هر کس به صورت زنش سیلی بزند، خداوند به آتشبان جهنم دستور می‌دهد تا در آتش جهنم هفتاد سیلی بر صورت او بزند .
مستدرک الوسائل، ج‌14، ص‌250 .

حدیث3

قال رسول الله (صلی الله علیه وآله وسلم) :
إن أکثر الناس ذنوبا یوم القیامة أکثرهم کلاما فیما لا یعنیه.
پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله وسلم) فرمودند:
بیشترین گناه را در روز قیامت آن مردمی دارند که بیشتر سخنان بیهوده می گویند.
«کنز العمال، ح 8293»

حدیث4

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : أکثر الناس ذنوبا أکثرهم کلاما فیما لا یعنیه.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: گناه کار ترین مردم کسانی هستند که بیشتر بیهوده گویی می کنند.
«الترغیب و الترهیب، ج 3، ص 540، ح 51»

حدیث5

قال الإمام علی - علیه السلام - : سوء المنطق یزری بالبهاء و المروة.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: زشت گویی شکوه و مروت را لکه دار می کند.
«غررالحکم، ح 5621»

حدیث6

قال الإمام علی - علیه السلام - : سنة اللئام قبح الکلام.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: شیوه ی فرومایگان زشت گویی است.
«غررالحکم، ح 5551»

حدیث7

قال الإمام علی - علیه السلام - : من ساء لفظه ساء حظه.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر کس سخنش بد باشد، بهره بد برد.
«غررالحکم، ح 9173»

حدیث8

قال الإمام علی - علیه السلام - : من ساء کلامه کثر ملامه.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که گفتارش بد باشد، ملامت بسیار شنود.
«غررالحکم، ح 8496»

حدیث9

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
أیُّ داءٍ أدوی مِنَ البُخلِ ؛
کدامین درد ، دردناک‌تر از تنگْ‌چشمی است؟!
فقه الرضا علیه‌السلام ، ص 277 .

حدیث10

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
آفَةُ السَّماحَةِ المَنُّ ؛
آفت بخشش ، منّت‌گذاری است .
معدن الجواهر ، ص 59 .

حدیث11

قال الامام الصادق - علیه السلام - : حَرُمَ الحَرِیصُ خَصلَتَینِ وَ لَزَمَتهُ خَصلَتَانِ: حَرُمَ القِنَاعَةَ فَافتَقَدَ الرَّاحَةَ، وَ حَرُمَ الرِضَا فَافتَقَدَ الیَقِینَ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: آزمند از دو خصلت محروم شده و در نتیجه دو خصلت را با خود دارد: از قناعت محروم است و در نتیجه آسایش را از دست داده است، از رضایت و خرسندی محروم است و در نتیجه یقین را از کف داده است.
«خصال، ص 69، ح 104»

حدیث12

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : الحَرِیصُ مَحرُومٌ، وَ هُوَ مَعَ حِرمَانِهِ مَذمُومٌ فی أیِّ شَئٍ کَانَ، وَ کَیفَ لا یَکُونُ مَحرُوماً و قَد فَرَّ مِن وِثَاقِ اللهِ تَعَالی؟
پیامبر خدا - صلی الله علیه وآله - فرمودند: آدم حریص همیشه محروم است و افزون بر محروم بودن، در هرکاری که می‌کند نکوهیده است و چگونه محروم نباشد در حالی که از بند خدا گریخته است؟
«مصباح الشریعة، ص 187»

حدیث13

قال الامام الحسن - علیه السلام - وَ قَد سَأَلَهُ اَبُوهُ عَنِ الفَقرِ، اَلحِرصُ وَالشَّرَهُ.
امام حسن - علیه السلام - در پاسخ به پدر بزرگوارشان که پرسیدند: فقر چیست؟ فرمودند: آزمندی و سیری ناپذیری.
«معانی الأخبار، ص 244»

حدیث14

قال الامام علی - علیه السلام - : الحِرْصُ أَحَرُّ مِنَ النَّارِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: حرص سوزنده‌تر از آتش است.
«جامع الأخبار، ص 383، ح 1071»

حدیث15

قال الامام علی - علیه السلام - : إظهَارُ الحِرصِ یُورِثُ الفَقرَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: حرص زدن موجب فقر می شود.
«بحار الانوار، ج 73، ص 162»

حدیث16

قال الإمام علی - علیه السّلام - : حبُّ الدنیا یوجِبَ الطمع.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: دوستی دنیا سبب طمع می شود.
«غرر الحکم، ص 142»

حدیث17

قال الامام علی - علیه السّلام - : لَحُبُّ الدنیا صَمَّت الأسماعَ عن سماعِ الحکمةِ و عَمِّیَت القلُوب عن نورِ البصیرةِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: البته دوستی دنیا گوشها را از شنیدن حکمت کر می کند و دلها را از دیدن نور بصیرت کور می کند.
«غرر الحکم، ص 65»

حدیث18

قال الامام علی - علیه السّلام - : حبُّ الدنیا یُفسِد العقلَ، و یُهِمُّ القّلبَ عن سماعِ الحکمةِ، و یُوجب الیمَ العقاب.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: دوستی دنیا عقل را فاسد و دل را از شنیدن حکمت اندوهگین می سازد و موجب عذاب دردناک می شود.
«مستدرک الوسائل، ج 12، ص 42»

حدیث19

قال الامام الباقر - علیه السّلام - : مَثَلُ الحَریصِ عَلَی الدنیا مَثَل دُودَةِ القَزّ، کُلَّما اِزادادَت مِنَ القَزِّ علی نَفسِها لَفّاً کان أَبعَدَ لها من الخروج حتی تَموتَ.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: شخص حریص بر دنیا مانند کرم ابریشم است که هر چه بیشتر ابریشم بر خود می پیچید راه خروجش دورتر و بسته تر می گردد تا اینکه بمیرد.
«الکافی، ج 2، ص 316»

حدیث20

قال الإمام الصّادق - علیه السّلام - : من کَثُر اِشْتِباکُه بالدنیا کان أشَدُّ لِحَسْرَتَهِ عند فراقِها.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: هر که به دنیا بیشتر آلوده باشد شدت افسوسش هنگام جدائی از آن بیشتر است.
«الکافی، ج 2، ص 230»

حدیث21

قال الإمام الصّادق - علیه السّلام - : من تعلَّقَ قلبُه بالدُّنیا تَعَلَّقَ قَلْبُه بثلاثٍ خصال: هَمٌّ لا یَفنی، و أَمَل لا یُدرَکُ، و رجاءٌ لا یُنالُ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: هر کس به دنیا دل بندد به سه خصلت دل بسته می شود: 1. اندوهی که پایان ندارد. 2. آرزوئی که درک نشود. 3. امیدی که بدان نرسد.
«الکافی، ج 2، ص 230»

حدیث22

قال الإمام الصّادق - علیه السّلام - : ما فَتَحَ اللهُ علی عبدٍ باباً من امرِ الدنیا إلا فَتَحَ اللهُ علیه من الحرصِ مِثلَه.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: خداوند دری از امور دنیا را بر بنده نگشاید جز اینکه مانند آن دری از حرص بر او بگشاید.
«الکافی، ج 2، ص 319»

حدیث23

قال الإمام الصّادق - علیه السّلام - : رَأسُ کلِّ خطیئةٍ حبُّ الدنیا.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: سرآغاز هر گناه، دوستی دنیا است.
«الکافی، ج 2، ص 315»

حدیث24

قال الإمام الصّادق - علیه السّلام - : . . . الحُبُّ أَفضَلُ مِنَ الخَوفِ ثُمَّ قالَ وَ الله ما أَحبَّ اللهَ مَن أَحبَّ الدُّنیا وَ والَی غَیرَنا وَ مَن عَرَفَ حَقَّنا و أحبَّنا فَقَد أَحبَّ اللهَ تَبارکَ و تَعالَی.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: دوستی از ترس برتر است سپس فرمودند: سوگند به خدا کسی که دنیا را دوست داشته باشد خدا را دوست نداشته است و غیر ما را دوست داشته و کسی که حق ما را شناخته و ما را دوست داشته باشد البته خدای تبارک و تعالی را دوست داشته است.
«الکافی، ج 8، ص 128»

حدیث25

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : إنه ما سَکَنَ حبُّ الدنیا قَلْبَ عَبدٍ إلا التاطَ فیها بثلاث: شُغلٍِ لا ینفَدُ عناءهُ، و فقرٍ لا یُدرک غِناه، و أملٍ لا ینالُ مُنْتهاه.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: دوستی دنیا در دل بنده ای جای نگرفت جز اینکه سه خصلت در آن پیوسته وجود دارد: 1. مشغولیتی که رنجش پایان نپذیرد. 2. فقری که توانگریش درک نشود. 3. آرزوئی که به پایانش نرسد.
«بحارالانوار، ج 74، ص 188»

حدیث26

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : إن أولَ ما عُصِیَ الله عزوجل به ستٌّ: حبُّ الدنیا و حبَّ الرئاسة و حبُ الطعامِ و حبُّ النَومِ و حبُّ الراحةِ و حبُّ النساءِ.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: سرآغاز نافرمانی خدا - عزوجل - شش چیز است: 1. دوستی دنیا. 2. دوستی ریاست. 3. دوستی خوراک. 4. دوستی خواب 5. دوستی راحتی 6. دوستی زنان.
«الکافی، ج 2، ص 289»

حدیث27

قال الامام علی - علیه السّلام - : مِنْ اَقْبَحِ الکِبرِ، تکبُّرُ الرَّجُلِ علی ذَوی (ذی) رَحِمِهِ وَ اَبناءِ جنسِهِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: از زشت ترین تکبرها، تکبر کسی است که در برابر خویشان و همنوعان خود تکبر می ورزد.
«عیون الحکم و المواعظ، ص 473»

حدیث28

قال الامام علی - علیه السّلام - : الکِبرُ مَصیَدَةُ اِبلیسَ العُظمی.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: تکبر دام بزرگ شیطان است.
«نهج البلاغه، خطبه 192»

حدیث29

قال الامام علی - علیه السّلام - : من تکبَّرِ النّاسِ ذَلَّ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هر کس بر مردم تکبر بورزد ذلیل می شود.
«بحارالانوار، ج 77، ص 235»

حدیث30

قال الامام علی - علیه السّلام - : لا یَتَعَلَّمُ مَن یتکَبَّرُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: کسی که تکبر می ورزد چیزی را نمی آموزد.
«غرر الحکم، ح 10586»

حدیث31

قال الامام علی - علیه السّلام - : اِستَعذُّوا باللهِ مِن لواقِحِ الکِبرِ... فَلَو رَخَّصَ اللهُ فی الکِبرِ لِاَحَدٍ مِن عِبادِهِ لَرَخَّصَ فیه لِخاصَّةِ اَنبیائِهِ وَ اَولیائِهِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: به خدا پناه ببرید از عواقب تکبر... . اگر خدا تکبر را برای احدی از بندگانش مجاز می دانست، بدون تردید برای خواص از انبیاء و اولیاء خود، تجویز می نمود.
«نهج البلاغه، خطبه 192»

حدیث32

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : اکثر اهل جَهنمَ المتَکَبّروُنَ.
پیامبر اکرم - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: بیشتر اهل دوزخ متکبران هستند.
«ثواب الاعمال، ص 502»

حدیث33

قال ابو جعفر - علیه السّلام - : الکِبرُ مَطایا النّار.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: کبر از مرکب های دوزخ است (که انسان را به جهنم می برد).
«ثواب الاعمال، ص 500»

حدیث34

قال الصادق - علیه السّلام - : ما من رجُلٍ تکبَّرَ او تَجَبَّرَ اِلا لِذِلّةٍ وَجَدَها فی نفسِهِ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: کسی تکبر نمی ورزد جز آنکه کمبود و ذلتی در درون خود احساس می کند.
«الکافی، ج 3، ص 462»

حدیث35

قال الصّادق - علیه السّلام - : اَعظَمُ الکِبرِ اَن تَسَفَهَ الحقَّ وَ تَغَمِصَ النّاس.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: عظیم ترین حالت تکبر آن است که در برابر حق تجاهل ورزی (خود را به سفاهت بزنی) و مردم را نادیده بگیری.
«الکافی، ج 2، ص 311»

حدیث36

قال ابو عبدالله - علیه السّلام - : اِنَّ المُتکبّرینَ یَجعَلُونَ فی صُورَةِ الذّرِّ یَتَوَطَّأُهُمُ النّاس حتّی یَفرغَ اللهُ مِن الحساب.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: انسانهای متکبر در قیامت به صورت مورچگان پدیدار می گردند و زیر دست و پای مردم قرار می گیرند تا خداوند از حسابرسی فارغ گردد.
«الکافی، ج 3، ص 424»

حدیث37

قال الصادق - علیه السّلام - : اَلاِستِکبارُ هُوَ اوَّلُ مَعصیَةٍ عُصِیَ اللهُ بِهِ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: تکبر ورزی، اولین گناهی است که به عنوان نافرمانی از خدا، صورت پذیرفته است.
«بحارالانوار، ج 60، ص 274»

حدیث38

قالَ سَئَلتُ ابا عبدِاللهِ - علیه السّلام - عن اَدنی الاِلحادِ قال: اِنَّ الکِبرَ اَدناهُ.
راوی می گوید از امام صادق - علیه السّلام - درباره کمترین درجه الحاد (بی دینی) سئوال کردم، امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: کمترین درجه الحاد، تکبر است.
«الکافی، ج 3، ص 423»

حدیث39

قال الباقر - علیه السّلام - : قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : ویلٌ لِمَن یَختالُ فی الارضِ یُعارضُ جَبّارَ السّمواتِ و الارضِ.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: پیامبر - صلّی الله علیه و آله - فرموده است: وای بر کسی که در زمین تکبر ورزد که با خدای جبار آسمانها و زمین به معارضه برخاسته.
«ثواب الاعمال، ص 627»

حدیث40

قال الامام علی - علیه السّلام - : الحِرصُ و الکِبرُ و الحَسَدُ دَواعٍ اِلی التَّقَحُّمِ فی الذُّنُوب.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: حرص و تکبر و حسد، انگیزه روی آوردن به گناه و عصیان می باشند.
«نهج البلاغه، حکمت 370»

حدیث41

قال الامام علی - علیه السّلام - : اِیّاک و الکِبرَ فَانَّهُ اَعْظَمُ الذُّنُوبِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: از تکبر بر حذر باش، زیرا که تکبر بزرگترین گناهان است.
«غرر الحکم، ح 1985»

حدیث42

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إنَّ مِنَ الغِیبَةِ أَن تَقُولَ فی أَخِیکَ مَا سَتَرَهُ اللهُ عَلَیهِ، وَ إنَّ مِنَ البُهتَانِ أَن تَقُولَ فی أخیکَ مَا لَیسَ فِیهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: غیبت آن است که در مورد برادرت آنچه را خدا پوشانده بیان کنی و بهتان آن است که آنچه در او نیست را به او نسبت دهی.
«بحار الانوار، ج 2، ص 248»

حدیث43

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إذَا اِتَّهَمَ المُؤمِنُ أخَاهُ اِنمَاثَ الإیمَانُ مِن قَلبِهِ کَمَا یَنمَاثُ المِلحُ فی المَاءِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمود : هرگاه مؤمن به برادر (دینی) خود تهمت زند، ایمان در قلب او ناپدید می شود همچنان که نمک در آب حلّ می‌شود.
«الکافی، ج 2، ص 361»

حدیث44

قال الامام زین العابدین - علیه السلام - : مَن رَمَی النَّاسَ بِمَا فِیهِم رَمُوهُ بِمَا لَیسَ فِیهِ.
امام سجاد - علیه السلام - فرمودند: هر کس به مردم عیبی را که دارند نسبت دهد، مردم به او عیبی را که ندارد نسبت دهند.
«بحار الانوار، ج 78، ص 160»

حدیث45

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَن اِتَّهَمَ أخَاهُ فی دِینِهِ فَلا حُرمَةَ بَینَهُمَا.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر کس به برادر دینی خود تهمت زند حرمتی میان آن دو به جا نمی‌ماند.
«الکافی، ج 2، ص 361»

حدیث46

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ... وَ أَمَّا عَلامَةُ الفَاسِقِ فَأَربَعَةٌ: اَللَّهوُ، وَ اللَّغوُ، وَ العُدوَانُ، وَ البُهتَانُ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: فاسق چهار نشانه دارد: (اشتغال به) لهو، لغو، دشمنی و بهتان.
«بحار الانوار، ج 1، ص 120»

حدیث47

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : من بَهَّتَ مُؤمِناً أو مُؤمِنَةً أو قَالَ فِیهِ مَا لَیسَ فِیهِ أقَامَهُ اللهُ تَعَالی یَومَ القِیَامَةِ عَلَی تَلٍّ مِن نَّارٍ حَتَّی یَخرُجَ مِمَّا قَالَهُ فِیهِ.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هر کس به مرد یا زن مؤمن بهتان زند یا درباره او چیزی بگوید که از آن مبراست خداوند در روز رستاخیز وی را بر تلّی از آتش نگه دارد تا از حرف خود درباره او برگردد.
«بحار الانوار، ج 75، ص 194»

حدیث48

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلمُؤمِنُ لا یَغُشُّ أخَاهُ وَ لا یَخُونُهُ وَ لا یَخذُلُهُ وَ لا یَتَّهِمُهُ وَ لا یَقُولُ لَهُ: أنَا مِنکَ بَرِئٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: مومن با برادر مومنش فریبکاری نمی کند و به او خیانت نمی ورزد و او را خوار نمی سازد و به او تهمت نمی زند و به او نمی گوید من از تو بیزارم.
«بحار الأنوار، ج 2، ص 143»

حدیث49

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن دَخَلَ مَدَاخِلَ السُوءِ اِتَّهَمَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که به جاهای بد رفت و آمد کند، مورد بدگمانی و تهمت واقع شود.
«بحار الانوار، ج 75، ص 91»

حدیث50

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلبُهتَانُ عَلَی البَرِئِ أعظَمُ مِنَ السَّمَاءِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بهتان زدن به آدم بی گناه (گناهش) بزرگتر از آسمان است.
«بحار الانوار، ج 78، ص 31»

حدیث51

قال الامام علی - علیه السلام - : لا قحَةَ کَالبُهتِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هیچ بی شرمی و وقاحتی چون بهتان زدن نیست.
«غرر الحکم، ح 4438»

حدیث52

قال الامام الصادق - علیه السلام - : لاتَمزَح فَیَذهَبَ نُورُک.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: شوخی مکن؛ زیرا نورانیّتت از بین می رود.
«أمالی شیخ صدوق، ص 436»

حدیث53

قال الامام الصادق - علیه السلام - : اَلمِزَاحُ السَّبَابُ الأَصغَرُ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: شوخی، دشنام کوچک است.
«الکافی، ج 2، ص 665»

حدیث54

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلمِزَاحُ یُورِثُ الضَّغَائِنَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: شوخی، کینه بر جای می گذارد.
«تحف العقول، ص 86»

حدیث55

قال الامام علی - علیه السلام - : لِکلِّ شَئٍ بَذرٌ وَبَذرُ العَدَاوَةِ اَلمِزَاحُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر چیزی را بذری است و بذر دشمنی شوخی است.
«غرر الحکم، ح 7316»

حدیث56

قال الامام علی - علیه السلام - : فی السَّفَهِ وَکثرَةِ المِزَاحِ اَلخُرقُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: در سبک سری و شوخی زیاد، حماقت نهفته است.
«غرر الحکم، ح 6523»

حدیث57

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : بینما موسی - علیه السلام - جالسا إذ أقبل إبلیس ... قال موسی: فأخبرنی بالذنب الذی إذا أذنبه ابن آدم استحوذت علیه؟ قال: إذا أعجبته نفسه، واستکثر عمله، وصغر فی عینه ذنبه.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: موسی - علیه السّلام - نشسته بود که ابلیس نزد او آمد، موسی فرمودند: مرا از آن گناهی خبر ده که اگر آدمی مرتکبش شود تو بر او استیلا می یابی؟ ابلیس گفت: هر گاه خودپسند شود و عملش را زیاد بیند و گناهش در نظرش خَُرد آید.
«الکافی، ج 2، ص 314»

حدیث58

قال الإمام علی - علیه السلام - (من کتاب له إلی الحارث الهمدانی): احذر الغضب، فإنه جند عظیم من جنود إبلیس.
امام علی - علیه السّلام - (در نامه خود به حارث همدانی)، فرمودند: از خشم دوری کن، زیرا که خشم یکی از لشگریان بزرگ ابلیس است.
«نهج البلاغه، نامه 69»

حدیث59

قال الإمام الصادق - علیه السلام - : من لم یبال ما قال وما قیل فیه فهو شرک شیطان، ومن لم یبال أن یراه الناس مسیئا فهو شرک شیطان، ومن اغتاب أخاه المؤمن من غیر ترة بینهما فهو شرک شیطان ... .
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: کسی که اهمیت ندهد چه می گوید و درباره اش چه گفته می شود او شریک شیطان است و کسی که برایش مهم نباشد مردم او را بدکار ببینند (و بشناسند نیز) شریک شیطان است و کسی که از برادر مؤمن خود غیبت کند بی آن که میانشان ظلم و ستمی رفته باشد، شریک شیطان است و هر که شیفته حرام و شهوت زنا باشد شریک شیطان است.
«الخصال، ص 216»

حدیث60

قال الامام الرضا - علیه السّلام - : اِستماع الاَوتار مِنَ الکبائر.
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند: گوش دادن به (صدای) تارهای موسیقی از گناهان کبیره است.
«مستدرک الوسائل، ج 13، ص 220»

حدیث61

قال الامام الباقر - علیه السّلام - : الغناءُ یُنبِتُ النفاق فی القلب کما یُنبت النخلُ الطلع.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: غناء و آوازه خوانی نفاق و دروئی را در دل می رویاند همان گونه که درخت نخل، خوشه خرما را رویش می دهد.
«دعائم الاسلام، ج 2، ص 208»

حدیث62

قال الامام الباقر - علیه السّلام - : الغِناءُ مِمّا وَعَدَاللهُ علیه النارَ و تلاهذه الآیة: و مِنَ الناس مَن یشتری لهوَ الحدیث لیُضِلَّ عن سبیل الله ... (لقمان، 6).
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: غنا و آوازه خوانی از جمله گناهانی است که خداوند برای آن وعده آتش داده است، سپس این آیه را تلاوت فرمودند: «برخی از مردم کسانی هستند که سخن بیهوده را می خرند تا دیگران را از روی نادانی از راه خدا گمراه کنند و آیات الهی را به استهزاء گیرند، برای آنان عذابی خوارکننده خواهد بود».
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 226»

حدیث63

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : بیتُ الغناء بیتٌ لا تُؤمَنُ فیه الفجیعةُ و لا تُجابُ فیه الدَّعوةُ و لا تَدخلُه الملائکة.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: خانه ای که در آن غناء و ساز و آواز نواخته شود، از مصیبت ها و بلاهای دردناک در امان نیست و دعا در آن خانه مستجاب نمی گردد و فرشتگان به آن خانه وارد نمی شوند.
«دعائم الاسلام، ج 2، ص 280»

حدیث64

عن ابی عبدالله - علیه السّلام - فی قول الله تعالی: «و اجتنبوا قولَ الزُّور» (حج، 30)، قال: قول الزُّورِ الغِناء.
امام صادق - علیه السّلام - درباره سخن خداوند که می فرماید: «از گفتار باطل بپرهیزید» فرمودند: گفتار باطل همان غناء است.
«وسائل الشیعه، ج12، ص227»

حدیث65

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : شرُّ الاَصواتِ الغِناء.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: بدترین صداها، غناء (و آوازه خوانی) است.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 229»

حدیث66

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : الغناءُ مجلسٌ لاینظر اللهُ اِلی اَهلهِ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: مجلس غناء مجلسی است که خدواند به اهل آن نظر (لطف و رحمت) نمی کند.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 288»

حدیث67

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : الغناءُ یورث النفاقَ و یُعقِبُ الفقر.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: غناء و آوازه خوانی باعث نفاق و دوروئی شده و فقر و تنگدستی را به دنبال دارد.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص230»

حدیث68

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : الغناءُ عُشُّ النفاق.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: غناء و آوازه خوانی، لانه نفاق و دوروئی است.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 227»

حدیث69

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : الغناءُ یُورِثُ الفقر.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: غناء و آوازه خوانی موجب فقر و تنگدستی می گردد.
«مستدرک الوسائل، ج 13، ص 213»

حدیث70

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : اِستماعُ اللَّهو و الغناء یُنبِتُ النفاقَ کما یُنبت الماءُ الزَّرع.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: گوش کردن به چیزهای بیهوده و غناء و آوازه خوانی، نفاق را می رویاند همان گونه که آب کشتزار را می رویاند.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 236»

حدیث71

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : لا یَحِلُّ بیعُ الغِناء و لا شِراءُه و استماعُه نفاقٌ و تعلیمهُ کُفر.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: خرید و فروش (آلات) غناء و ساز وآواز حلال نیست و گوش دادن به آن، نفاق و دوروئی و آموزش دادنش، کفر و بی دینی است.
«دعائم الاسلام، ج 2، ص 209»

حدیث72

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : مَنْ اَنْعم الله علیه بِنعمةٍ فَجاءَ عند تلک النّعمة بِمِزمارٍ فقد کَفَرَها.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: کسی که خداوند به او نعمتی عطا فرماید و با وجود آن نعمت به نی و ساز و آواز روی آورد، کفران نعمت کرده است.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 233»

حدیث73

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : اَلمُغَنّیةُ ملعونةٌ و مَن آواها و أکَلَ کسبَها ملعونٌ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: زن آوازه خوان ملعون است و کسی که او را جای دهد و از درآمد آوازه خوانی او بخورد (روزی خود را بگذراند) نیز ملعون است.
«بحار الانوار، ج 79، ص 211»

حدیث74

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا تَدخلُ الملائکةُ بیتاً فیه خَمرٌ أو دفٌّ أو طَنبُور أو نَردٌ و لا یُستجابُ دعاءُ هُم و تَرتفِع عَنهم البرکةُ.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: فرشتگان وارد خانه ای که در آن شراب یا دایره یا طنبور (نوعی از آلات موسیقی) و یا نرد (نوعی وسیله قمار) باشد، نمی شوند و دعای اهل آن خانه مستجاب نمی گردد و برکت از آنان برداشته می شود.
«مستدرک الوسائل، ج 13، ص 218»

حدیث75

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : یُحشَر صاحبُ الغناء مِن قبره اَعمی و اَخرس و اَبکم.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: دارنده (آلات) غناء و آوازه خوانی محشور می شود در حالی که کور و کر و لال است.
«مستدرک الوسائل، ج 13، ص 219»

حدیث76

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : یُحشرُ صاحبُ الطَّنبور یوم القیامةِ و هو أسودُ الوجهِ و بِیَده طنبورٌ من نار و فوقَ رأسه سبعون اَلف ملکٍ، بید کُلُّ ملکٍ مِقْمعَةُ یَضربون رأسَهُ و وجهَه.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: دارنده طنبور (نوعی از آلات موسیقی) روز قیامت محشور می شود در حالی که صورتش سیاه و در دستش طنبوری از آتش است و بالای سرش هفتاد هزار فرشته قرار دارند که در دست هر کدام از آنها عمودی آهنین است که بر سر و صورتش می زنند. «مستدرک الوسائل، ج 13، ص 219»

حدیث77

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : مَنِ استمعَ اِلی اللَّهو یُذابُ فی اُذُنهِ الآنُک.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که به چیزهای لهو و بیهوده گوش فرادهد (روز قیامت) در گوشش سرب گداخته (و ذوب شده) ریخته می شود.
«دعائم الاسلام، ج 2، ص 210»

حدیث78

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ثلاثٌ یَقسینَ القلبَ: اِستماعُ اللَّهو و ... .
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: سه چیز باعث قساوت و سنگ دلی می گردد: (یکی از آنها) گوش دادن به چیزهای لغو و بیهوده است.
«بحار الانوار، ج 79، ص 252»

حدیث79

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اَربعٌ یُفسِدنَ القلبَ و یُنبتنَ النفاقَ فی القلب کما یُنبِتُ الماءَ الشجرَ؛ اِستماعُ اللَّهو و ... .
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: چهار چیز است که قلب و روح را تباه و نفاق را در آن می رویاند، همچنان که آب، درخت را می رویاند؛ (یکی از آنها) گوش دادن به چیزهای لغو و بیهوده است.
«بحار الانوار، ج 79، ص 252»

حدیث80

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : الغناءُ رُقْیَةُ الزّنا.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: غناء و آوازه خوانی، طلسم زناکاری است.
«بحار الانوار، ج 79، ص 247»

حدیث81

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : کان اِبلیسُ اَوّلَ مَن تَغَنّی.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: ابلیس نخستین کسی است که به غناء و آوازه خوانی پرداخت.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 231»

حدیث82

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : تَرکُ العِبَادَةِ یُقسِی القَلبَ تَرکُ الذِّکرِ یُمِیتُ النَّفسَ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: ترک عبادت، دل را سخت می کند، رها کردن یاد خدا، جان را می میراند.
«تنبیه الخواطر، ج 2، ص 120»

حدیث83

قال الامام الباقر - علیه السلام - : إِنَّ للهِ عُقُوبَاتٍ فی القُلُوبِ وَالأبدَانِ، ضَنکٌ فی المَعِیشَةِ وَ وَهنٌ فی العِبَادَةِ، وَ مَا ضُرِبَ عَبدٌ بِعُقُوبَةٍ أَعظَمَ مِن قَسوَةِ القَلبِ.
امام باقر - علیه السلام - فرمودند: خداوند را برای دلها و بدنها کیفرهایی است؛ تنگی در معیشت و سستی در عبادت و به هیچ بنده ای کیفری بزرگ تر از سنگ دلی چشانده نشده است.
«تحف العقول، ص 296»

حدیث84

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : شَرُّ العَمَی عَمَی القَلبِ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: بدترین کوری، کوری دل است.
«أمالی شیخ صدوق، ص 395»

حدیث85

قال الامام الباقر - علیه السّلام - : لَعَنَ رسول الله - صلّی الله علیه و آله - رجلاً ینظر إلی فَرْجِ امرأةٍ لا تحلُّ له.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - مردی را که به عورت زن نامحرم نگاه کند، لعنت فرمود.
«وسائل الشیعه، ج 14، ص 138»

حدیث86

قال الامام علی - علیه السّلام - : مَن نَظَرَ بعینِ هواه إفتَتَنَ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: کسی که با چشم هوی و هوس نگاه کند، در فتنه و گناه افتد.
«غرر الحکم، ص 368»

حدیث87

قال الامام علی - علیه السّلام - : نَهی رسول الله - صلّی الله علیه و آله - أن ینظر الرجلُ إلی عورة أخیه المسلم و قال: من تأمَّل عورةَ أَخیه المسلم لَعَنَه سبعون ألف ملکٍ و نَهی المرأةَ إن تنظر إلی عورةِ المرأة.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - نهی فرمودند از این که مرد به عورت برادر مسلمانش نگاه کند و فرمودند هر کس با توجّه به عورت برادر مسلمانش نظر افکند، هفتاد هزار فرشته او را لعنت کنند، و همچنین نهی فرمودند از نگاه کردن زن به عورت زن دیگر.
«من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 9»

حدیث88

قال الامام الصادق - علیه السلام - : اَلیَأسُ مِن رَوحِ اللهِ أَشَدُّ بَرداً مِنَ الزَّمهَرِیرِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: نومیدی از رحمت خدا، سردتر از زمهریر است.
«بحار الأنوار، ج 72، ص 338»

حدیث89

قال الامام علی - علیه السلام - (فی صِفَةِ المُنَافِقِینَ): حَسَدَةُ الرَّخَاءِ وَ مُؤَکدُو البَلاءِ، وَ مُقنِطُو الرَّجَاءِ.
امام علی - علیه السلام - (در وصف منافقان) فرمودند: حسودانِ آسایش (دیگران) هستند و به گرفتاری (مردم) دامن می زنند و امید را به یأس می کشانند.
«نهج البلاغه، خطبه 194»

حدیث90

قال الامام علی - علیه السلام - : کلُّ قَانِطٍ آیِسٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر ناامیدی، ناکام است.
«غرر الحکم، ح 6842»

حدیث91

قال الامام علی - علیه السلام - : قَتَلَ القُنُوطُ صَاحِبَهُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: ناامیدی، صاحب خود را می کشد.
«غرر الحکم، ح 6731»

حدیث92

قال الامام علی - علیه السلام - : فی القُنُوطِ اَلتَّفرِیطُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: نومیدی، موجب تفریط و تقصیر می شود.
«بحار الأنوار، ج 77، ص 211»

حدیث93

قال الامام علی - علیه السلام - : أَعظَمُ البَلاءِ اِنقِطَاعُ الرَّجَاءِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بزرگترین بلا, ناامیدی است.
«غرر الحکم، ح 2860»

حدیث94

قال الامام الحسن - علیه السلام - : اَلْغَفْلَةُ تَرکُکَ الْمَسْجِدَ، وَ طَاعَتُکَ الْمُفْسِدَ.
امام حسن - علیه السلام - فرمودند: غفلت آن است که مسجد رفتن (برای نماز) را ترک کنی و از شخص مفسد فرمان بری.
«بحار الانوار، ج 78، ص 115»

حدیث95

قال الامام علی - علیه السلام - : دَوَامُ الْغَفْلَةِ یُعْمِی الْبَصِیرَةَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: ادامه یافتن غفلت، دیده بصیرت را کور می کند.
«غررالحکم، ح 5146»

حدیث96

قال الامام الباقر - علیه السلام - : إِیَّاکَ وَ الْغَفْلَةَ، فَفِیهَا تَکُونُ قَسَاوَةُ الْقَلْبِ.
امام باقر - علیه السلام - فرمودند: از غفلت بپرهیز؛ زیرا که در آن، قساوت دل است.
بحار الانوار، ج 78، ص 164

حدیث97

قال الامام علی - علیه السلام - : مَنْ غَلَبَتْ عَلَیْهِ الْغَفْلَةُ مَاتَ قَلْبُهُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که غفلت بر او چیره گردد، دلش بمیرد.
«غررالحکم، ح 8430»

حدیث98

قال الامام علی - علیه السلام - : سکْرُ الْغَفْلَةِ وَ الْغُرُورِ أَبْعَدُ إِفَاقَةً مِنْ سُکِْرِ الْخَمُورِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: مستی غفلت و فریب، دیرتر از مستی شرابها زایل می شود.
«غررالحکم، ح 5651»

حدیث99

قال الامام علی - علیه السلام - : وَیْلٌ لمَنْ غَلَبَتْ عَلَیْهِ الْغَفْلَةُ، فَنَسِیَ الرِحْلَةَ وَ لم یَسْتَعِدَّ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: وای بر کسی که غفلت بر او چیره آید و در نتیجه سفر (آخرت) را فراموش کند و خود را آماده نسازد.
«غررالحکم، ح 2656»

حدیث100

قال الامام علی - علیه السلام - : فی السُّکُونِ إلی الغفلَةِ اِغْتِرَارٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: روی آوردن به غفلت، موجب فریب خوردن است.
«غررالحکم، ح 6454»

حدیث101

قال الامام علی - علیه السلام - : الغَفلَةُ ضِدُّ الحَزْمِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، ضد هوشیاری است.
«غررالحکم، ح 1031»

حدیث102

قال الامام علی - علیه السلام - : الغَفْلَةُ فَقْدٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، موجب گم کردن (راه حق) است.
«غررالحکم، ح 85»

حدیث103

قال الامام علی - علیه السلام - : الغَفْلَةُ طَربٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، باعث آشفتگی (یا سرمستی) می شود.
«غررالحکم، ح 221»

حدیث104

قال الامام علی - علیه السلام - : الغَفْلَةُ تَکْسِبُ الاغْتِرَارَ، و تُدْنِی مِنَ الْبَوَارِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، فریب خوردگی می آورد و به هلاکت نزدیک می گرداند.
«غررالحکم، ح 2125»

حدیث105

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلْغَفْلَةُ ضَلالَةٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، گمراهی است.
«غررالحکم، ح 196»

حدیث106

قال الامام علی - علیه السلام - : الغَفْلَةُ ضَلالُ النُّفُوسِ و عُنْوَانُ النّحُوسِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، گمراهی جانها و سر لوحه شومی ها و نافرجامی هاست.
«غررالحکم، ح 1404»

حدیث107

قال الامام علی - علیه السلام - : الغَفْلَةُ شِیمَةُ النَّوکَی.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، خصلت احمقان است.
«غررالحکم، ح 897»

حدیث108

قال الامام علی - علیه السلام - : فَیَالَهَا حَسْرَةً عَلَی کُلِّ ذِی غَفْلَةٍ أنْ یَکُونَ عُمْرُهُ عَلَیْهِ حُجَّةً، وَ أنْ تُؤَدِّیَهُ أیَامُهُ إلی الشَّقْوَةِ!
امام علی - علیه السلام - فرمودند: ای دریغا بر هر غافلی که عمرش بر ضد او حجت باشد و روزهایش او را به سوی بدبختی کشاند!
«نهج البلاغه، خطبه 64»

حدیث109

قال الامام علی - علیه السلام - : الغَفْلَةُ أضَرُّ الاَعْدَاءِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غفلت، زیانبارترین دشمنان است.
«غررالحکم، ح 472»

حدیث110

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِذَا رَأَیتُمُ العَبدَ مُتَفَقِّداً لِذُنُوبٍ (النَّاسِ) نَاسِیاً لِذُنُوبِهِ، فَاعلَمُوا أَنَّهُ قَد مُکِرَ بِهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر گاه دیدید بنده گناهان مردم را می‌جوید و گناهان خودش را از یاد برده است، بدانید که گرفتار مکر خدا شده است.
«مستطرفات السرائر، 569»

حدیث111

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَنْ دَخَلَهُ الْعُجْبُ هَلَکَ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر که مبتلا به خودپسندی شود، نابود می گردد.
«الکافی، ج 2، ص 313»

حدیث112

قال الامام الصادق - علیه السلام - : لا جَهْلَ أَضَرُّ مِنَ العُجْبِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هیچ نادانی ای زیانبارتر از خودپسندی نیست.
«الاختصاص، ص 227»

حدیث113

قال الامام الهادی - علیه السلام - : العُجْبُ صَارِفٌ عَنْ طَلَبِ الْعِلْمِ، داعٍ إِلَی الغمطِ.
امام هادی - علیه السلام - فرمود: خودپسندی، (آدمی را) از طلب علم باز می دارد و به تحقیر دیگران فرا می خواند.
«بحار الانوار، ج 72، ص 199»

حدیث114

قال الامام علی - علیه السلام - : العُجْبُ هَلاکٌ، والصَبْرُ مَلاکٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمود: خودپسندی، مایه نابودی است و شکیبایی مایه سامان یافتن (کارها).
«الخصال، ص 506، ح 3»

حدیث115

قال الامام علی - علیه السلام - : الإِعْجَابُ ضِدُّ الصَّوَابِ، وآفَةُ الأَلْبَابِ.
امام علی - علیه السلام - فرمود: خودپسندی، دشمن درستی و آفت خردهاست.
«تحف العقول، ص 74»

حدیث116

قال الامام علی - علیه السلام - : آفَةُ الدِّینِ سُوءُ الظَّنِّ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: آفت دین بدگمانی است.
«غرر الحکم، 3924»

حدیث117

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن کَثُرَت رَیبَتُهُ کَثُرَت غَیبَتُهُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هرکه گمانهای بدش زیاد باشد، غیبتش (از مردم یا مردم از او) زیاد شود.
«غرر الحکم، ح 8094»

حدیث118

قال الامام علی - علیه السلام - : أَسوَأُ النَّاسِ حَالاً مَن لم یَثِق بِأَحَدٍ لِسُوءِ ظَنِّهِ، وَلم یَثِق بِهِ أَحَدٌ لِسُوءِ فِعلِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: آن کس از همه حال و روزش بدتر است، کسی است که به سبب بدگمانیش به هیچ کس اعتماد ندارد و به سبب بدرفتاریش هیچ کس به او اعتماد نمی‌کند.
«بحار الانوار، ج 78، ص 93»

حدیث119

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن غَلَبَ عَلَیهِ سُوءُ الظَّنِّ لم یَترُک بَینَهُ و بَینَ خَلِیلٍ صُلحاً.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هرکه بدگمانی بر او چیره شود، بین او و دوستانش دوستی ای باقی نمی ماند.
«غرر الحکم، ح 8950»

حدیث120

امام علی - علیه السلام - فرمودند: هرکه بدگمان باشد، بدنهاد و بد طینت شود.
«غرر الحکم، ح 7792»

حدیث121

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن سَاءَت ظُنُونُهُ اِعتَقَدَ الخِیَانَةَ بِمَن لا یَخُونُهُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هرکه گمانهای بد برد، کسی را که به او خیانت نمی‌کند، خیانتکار شمارد.
«غرر الحکم، ح 8837»

حدیث122

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلرَّجُلُ السُّوءُ لایَظُنُّ بِأَحَدٍ خَیراً، لأنَّهُ لا یَرَاهُ إلا بِوَصفِ نَفسِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: آدم بد، به هیچ کس خوشبین نیست ؛ زیرا همه را مانند خودش می بیند.
«غرر الحکم، ح 2175»

حدیث123

قال الامام علی - علیه السلام - : شَرُّ النَّاسِ مَن لا یَثِقُ بِأَحَدٍ لِسُوءِ ظَنِّهِ، وَلا یَثِقُ بِهِ أَحَدٌ لِسُوءِ فِعلِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بدترین مردم کسی است که به سبب سوء ظنی که دارد به هیچ کس اعتماد نمی‌کند و دیگران نیز به سبب بد کرداریش به او اعتماد نمی‌کنند.
«غرر الحکم، ح 5748»

حدیث124

قال الامام علی - علیه السلام - : سُوءُ الظَّنِّ بِالمُحسِنِ شَرُّ الإِثمِ وَأَقبَحُ الظُّلمِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بدبینی به نیکوکار بدترین گناه و زشت‌ترین ستم است.
«غرر الحکم، ح 5573»

حدیث125

قال الامام علی - علیه السلام - : سُوءُ الظَّنِّ بِمَن لا یَخُونُ مِنَ اللُّؤمِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بدبینی به کسی که خیانت نمی‌کند، از پستی است.
«غرر الحکم، ح 5574»

حدیث126

قال الامام علی - علیه السلام - : سُوءُ الظَّنِّ یُفسِدُ الاُمُورَ وَیبعثُ عَلَی الشُّرُورِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بدگمانی کارها را تباه می‌کند و باعث روی آوردن به انواع بدیها می‌شود.
«غرر الحکم، ح 5575»

حدیث127

قال الامام علی - علیه السلام - : لا دِینَ لِمُسِئِ الظَّنِّ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: برای بد گمان، دینی نیست (دین ندارد).
«غرر الحکم، ح 10511»

حدیث128

قال الامام علی - علیه السلام - مِن کِتَابِهِ لِلأَشتَرِ لَمَّا وَلاهُ مِصرَ: إِنَّ البُخلَ وَالجَورَ وَالحِرصَ غَرَائِزُ شَتَّی یَجمَعُهَا سُوءُ الظَّنِّ بِاللهِ، کُمُونُهَا فی الأَشرَارِ.
امام علی - علیه السلام - (در فرمان استانداری مصر به مالک اشتر) فرمودند: همانا بخل و ستم و آزمندی (حرص) خصلتهای گوناگونی هستند که منشأ آنها بدگمانی به خداست و در نهاد اشرار از مردمان نهفته‌اند.
«بحار الانوار، ج 77، ص 243»

حدیث129

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِنَمَّا الجًبَّارُ الملعُونُ مَن غَمَصَ النَّاسَ وَ جَهِلَ الحَقَّ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: جباری که مورد لعن است کسی است که مردم را خوار و سبک بشمارد و نسبت به حق نادانی ورزد.
«الکافی، ج 2، ص 311»

حدیث130

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَنْ حَقَّرَ مُومِناً لِقِلَّةِ مَالِهِ حَقَّرَهُ اللهُ فَلَم یَزَلْ عِنْدَ اللهِ مَحْقُوراً حَتَّی صَنَعَ یَتُوبَ مِمَّا.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر کس مومنی را به خاطر کمی مالش تحقیر کند، خدا او را تحقیر خواهد نمود و پیوسته در نزد خدا تحقیر شده خواهد بود تا از کاری که انجام داده توبه نماید.
«الکافی، ج 2، ص 351»

حدیث131

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَنْ اِسْتَذَلَّ مُومِناً وَ حَقَّرَهُ لِقِلَّةِ ذَاتِ یَدِهِ وَ لِفَقْرِِهِ شَهَّرَهُ اللهُ یَوْمَ القِیامَةِ عَلَی رُوُوسِ الْخَلائِقِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر کس مومنی را به خاطر تنگدستی و ناداریش خوار شمارد، خداوند او را در برابر همه خلائق رسوا خواهد ساخت.
«ثواب الأعمال، ص 570»

حدیث132

قال الامام علی - علیه السلام - : و مَن تَکَبَّرَ حُقِّرَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر کس تکبر ورزد، تحقیر گردد.
«نهج السعادة، ج 1، ص 54»

حدیث133

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إنَّ اللهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالی یَقُولُ: مَنْ أَهَانَ لی وَلِیّاً فَقَدْ أَرْصَدَ لِمُحَارِبَتِی و اَنَا أَسْرَعُ شَئ إِلَی نُصْرَةِ أوْلِیَائِی.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: خدای تبارک و تعالی می‌فرماید: هر که یکی از دوستان مرا خوار شمارد، آماده جنگ با من شده است و من در یاری دادن دوستدارانم شتابنده ترینم.
«الکافی، ج 2، ص 351»

حدیث134

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَنْ حَقَّرَ مُؤمِناً مِسْکِیناً لم یَزَلِ اللهُ لَهُ حَاقِراً مَاقِتاً حَتَّی یَرْجِعَ عَنْ مَحْقَرَتِِِِِِِِِِهِ إیَّاهُ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر که مؤمن بینوایی را حقیر شمارد، خداوند پیوسته او را تحقیر کند و دشمنش دارد تا آن گاه که از تحقیر او دست بردارد.
«بحار الانوار، ج 72، ص 52»

حدیث135

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : أَمَرَنِی رَبِّی بِحُبِّ المَسَاکِینَ المُسلِمِینَ وَ اعلَمُوا أَنَّهُ مَن حَقَّرَ أَحَداً مِنَ المُسلِمِینَ أَلقَی اللهُ عَلَیهِ المَقتَ مِنهُ وَ المَحقَرَةَ حَتَّی یَمقُتَهُ النَّاسُ وَ اللهُ لَهُ أَشَدُّ مَقتاً.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: پروردگارم مرا فرمان داده به محبّت داشتن به مسلمانان فقیر و بدانید هر کس فردی از مسلمانان را تحقیر کند، خدا بر او غضبناک خواهد شد و او را خوار خواهد نمود تا مردم بر او غضب کنند و خدا غضبش بیشتر است.
«مستدرک سفینة البحار، ج 2، ص 334»

حدیث136

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : حَسبُ ابْن آدَمَ مِنَ الشَّرِ أَنْ یُحَقِّرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: در بدی فرزند آدم همین بس که برادر مسلمان خود را کوچک شمارد.
«تنبیه الخواطر، ج 2، ص 122»

حدیث137

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا تُحَقِّرَنَّ أحَداً مِنَ الْمُسْلِمِینَ، فَإِنَّ صَغِیرَهُمْ عِنْدَ اللهِ کَبِیرٌ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هیچ مسلمانی را خوار و حقیر مشمار؛ زیرا کوچک آنان هم نزد خداوند بزرگ است.
«تنبیه الخواطر، ج 1، ص 31»

حدیث138

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : مَنْ اِسْتَذَلَّ مُؤمِناً أَوْ مُؤمِنَةً أَوْ حَقَّرَهُ لِفَقْرِهِ أَوْ قِلَّةِ ذَاتِ یَدِهِ، شَهَّرَهُ اللهُ تَعَالی یَوْمَ القِیَامَةِ ثُمَّ یُفْضِحُهُ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هر کس مرد یا زن مؤمنی را خوار و ذلیل شمارد و یا به سبب تهیدستی یا کم بضاعتی حقیر شمارد، خدای تعالی در روز رستاخیز او را انگشت‌نما و سپس رسوا و مفتضحش کند.
«بحار الانوار، ج 72، ص 44»

حدیث139

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ألا وَ مَنِ اسْتَخَفَّ بِفَقِیرٍ مُسْلِمٍ فَقَدْ اِسْتَخَفَّ بِحَقِّ اللهِ، وَ اللهُ یَسْتَخِفُّ بِهِ یومَ القِیَامَةِ إلا أنْ یَتُوبَ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: آگاه باشید که هر کس مسلمان فقیری را خوار و سبک بشمارد حق خدا را سبک شمرده و در روز قیامت خدا او را خوار و سبک خواهد نمود مگر اینکه توبه نماید.
«بحار الانوار، ج 72، ص 37»

حدیث140

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : إنّما الشَّحیح مَنْ منع حقَّ الله و أنفقَ فی غَیرِ حقِّ اللهِ عزّوجل.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: بخیل کسی است که از پرداخت حق خدا (مانند زکات و خمس) خودداری نموده، در راه غیر خدا بذل و بخشش می‌کند.
«معانی الاخبار، ص 246»

حدیث141

سُئلَ الامام الحسن - علیه السّلام - عن البُخل، فقال: هو أنْ یَری الرَّجلُ ما أنفقهُ تَلَفاً و ما أمسَکَهُ شرَفا.
از امام حسن - علیه السّلام - در مورد معنای بخل پرسیدند، حضرت فرمودند: بخل آن است که انسان آنچه را انفاق و خرج می‌کند از دست رفته و بیهوده بپندارد و آنچه را که نگه می‌دارد، مایه شرف و بزرگی بداند.
«بحار الانوار، ج 75، ص 113»

حدیث142

قال الامام الرّضا - علیه السّلام - : البَخیلُ بَعیدٌ مِن الله، بَعیدٌ من الجَنَّةِ، بَعیدٌ مِن النّاس، قریبٌ مِن النّار.
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند: انسان بخیل از خدا، بهشت و مردم دور و به آتش دوزخ نزدیک است.
«بحار الانوار، ج 68، ص 356»

حدیث143

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : جاهلٌ سَخِیٌّ أفضلُ مِن ناسکٍ بخیل.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: نادان با سخاوت و گشاده دست از پارسای بخیل، برتر است.
«بحار الانوار، ج 74، ص 288»

حدیث144

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : لا یَطمَعَنَّ البَخیلُ فی صِلَةِ الرَّحم.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: شخص بخیل نسبت به صله رحم رغبتی از خود نشان نمی‌دهد.
«بحار الانوار، ج 73، ص 304»

حدیث145

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : خیارُکُم سُمَحائکُم و شِرارُکُم بُخَلائکُم.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: بهترین شما، جوانمردان با سخاوت و بدترین شما، بخیلانتان هستند.
«بحار الانوار، ج 70، ص 307»

حدیث146

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : حَسْبُ البَخیلِ مِنْ بُخلِهِ سوء الظنِّ بِرَبِّهِ، مَن أیْقَنَ بالخَلَفِ جادَ بالعطیِّه.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: برای (گنه‌گار بودن) بخیل همین بس که به پروردگارش بدگمان است، کسی که به جایگزینی انفاق و بخشش از طرف خداوند یقین داشته باشد، نیکو بخشش می‌کند.
«بحار الانوار، ج 70، ص 307»

حدیث147

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : إنْ کانَ الخَلَفُ مِنَ الله عزّوجل حقّاً فَالبُخلُ لِماذا؟
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: اگر جایگزینی انفاق و بخشش از طرف خداوند حق است (که حق است)، پس بخل ورزیدن برای چه؟
«بحار الانوار، ج 75، ص 190»

حدیث148

قال الامام علی - علیه السّلام - : عَجِبتُ لِلبَخیلِ یَستَعجِلُ الفقرَ الذی مِنهُ هَرَبَ و یَفُوتُهُ الغِنَی الذی إیّاه طَلَبَ فَیَعیشُ فی الدّنیا عَیْشَ الفُقراء و یُحاسَبُ فی الاخرةِ حِسابَ الأغنیاء.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: در شگفتم از برای شخص بخیل که می‌شتابد به سوی تنگدستی و فقری که از آن گریزان است و مال و ثروتی را که می‌جوید از دست می‌دهد، لذا در دنیا مانند فقیران زندگی می‌کند و در آخرت مانند توانگران به حسابش رسیدگی می‌شود.
«نهج البلاغه، حکمت 121»

حدیث149

قال الامام الرّضا - علیه السّلام - : البخل یُمَزِّقُ العِرض.
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند: بخل، انسان را رسوا و بی‌آبرو می‌کند.
«بحار الانوار، ج 78، ص 357»

حدیث150

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : البُخلُ أذمُّ الأخلاق.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: بخل، مذموم ترین خلق و خوی است.
«بحار الانوار، ج 69، ص 199»

حدیث151

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا یَنبغی لِلمُؤمن أنْ یکونَ بَخیلاً و لا جباناً.
رسول خدا- صلی الله علیه و آله - فرمودند: برای مؤمن شایسته نیست که بخیل و ترسو باشد.
«محجة البیضاء، ج 6، ص 74»

حدیث152

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : خصلَتانِ لاتَجتمعانِ فی مسُلِم: البُخل و سُوءُ الخلَق.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: دو خصلت است که در مسلمان جمع نمی‌شود: بخل و بد اخلاقی.
«بحار الانوار، ج 70، ص302»

حدیث153

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا یَدخُلُ الجنَةَ بخیلٌ.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: بخیل، وارد بهشت نمی‌شود.
«محجة البیضاء، ج 6، ص 71»

حدیث154

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : أربعُ خصالٍ من الشِّقاء: جُمودُ العین و قَساوةُ القلب و بُعدُ الأمل و حُبُّ البقاء.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: چهار خصلت از شقاوت و بدبختی است: خشکی چشم، قساوت قلب (سنگدلی) و آرزوی دراز و دوستیِ باقی ماندن در دنیا.
«بحارالانوار، ج 70، ص 164»

حدیث155

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : یهرُمُ ابنُ آدم و تشبُّ منه اثنتان: الحرصُ و الأمل.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: آدمیزاد پیر می شود و دو چیز در او جوان می گردد: یکی حرص و آز و دیگری آرزوی دراز.
«مجموعه ورّام، ص 205»

حدیث156

قال الامام علی - علیه السّلام - : ما أطال عبدٌ الأملَ إلاّ أساءَ العَمَل.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هیچ بنده ای آرزویش را طولانی نکرد، مگر این که کردارش را زشت نمود.
«بحارالانوار، ج 70، ص 166»

حدیث157

قال الامام علی - علیه السّلام - : انَّ أخوفَ ما أخافُ علیکم خصلتان: اِتِّباعُ الهَوی و طُولُ الأمَل، و أمّا اتّباعُ الهَوی فیصُدُّ عن الحق، و أمّا طول الأمَل فَیُنسِی الاخرة.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بیش از هر چیز از دو خصلت بر شما نگران و ترسانم: هواپرستی و آرزوی دراز، چرا که هواپرستی حق را مسدود می کند و آرزوی دراز آخرت را از یاد می برد.
«تحف العقول، ص 224»

حدیث158

قال الامام الکاظم - علیه السلام - : مَنِ اقْتَصد وَ قَنَعَ بَقیتْ علیه النِّعمة و مَن بذَّر و أسرف زالتْ عنه النّعمة.
امام موسی کاظم - علیه السلام - فرمودند: کسی که در زندگی میانه‌روی و قناعت کند، نعمتش باقی می‌ماند، و کسی که اسراف و زیاده روی نماید، نعمتش زایل شود.
«تحف العقول، ص 301»

حدیث159

قال الامام العَسْکری - علیه السلام - : علیْکَ بِالاِقْتصاد و ایّاک و الاِسْرافَ فانَّه مِنْ فِعلِ الشَّیطنة.
امام حسن عسکری - علیه السلام - فرمودند: میانه‌روی کن و از اسراف برحذر باش؛ زیرا اسراف و زیاده‌روی از کارهای شیطان است.
«سفینة البحار، ج 1، ص 616»

حدیث160

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إنَّ القصدَ أمرٌ یُحِبّهُ الله - عزَّ وَ جلَّ - و إن السَّرَف یُبغِضُه الله حتّی طَرحُک النَّواة فانّها تَصلح لشئ و حتّی صَبُّک شرابَک.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: میانه‌روی را خدای بزرگ و بلند مرتبه دوست دارد و بر اسراف و زیاده روی خشم می‌ورزد، حتی به اندازه دور انداختن هسته خرمایی؛ زیرا قابل مصرف است و یا به مقدار دور ریختن باقی مانده نوشیدنی.
«بحار الانوار، ج 71، ص 346»

حدیث161

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إنّما الاسرافُ فیما أتلفَ المالَ و أضَرَّ بالبدن.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: اسراف آن است که مال را از بین ببرد و به بدن زیان برساند.
بحار الانوار، ج 75، ص 303

حدیث162

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إنَّ السَّرَفَ یُورِثُ الفَقْرَ و إنَّ القصدَ یورث الغِنی.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: همانا اسراف، فقر و تنگدستی آورد و میانه‌روی بی‌نیاز گرداند.
«وسائل الشیعة، ج 12، ص 41»

حدیث163

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إنَّ معَ الاِسراف قِلَّة البَرکة.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: به درستی که با اسراف و زیاده‌روی، کمی برکت است.
«وسائل الشیعة، ج 15، ص 361»

حدیث164

قال الامام الصادق - علیه السلام - : ... لِلْمُسرِف ثلاثُ عَلاماتٍ: یَشْترِی ما لیس له و یَلْبِسُ ما لیس له و یأکُلُ ما لیس له ... .
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: اسراف‌کننده سه نشانه دارد: چیزهایی را می‌خرد و می‌پوشد و می‌خورد که در شأن او نیست.
«بحار الانوار، ج 72، ص 206»

حدیث165

قال الامام علی - علیه السّلام - : لیس لِبخیلٍ حبیبٌ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: شخص بخیل، دوست و رفیقی ندارد.
«غررالحکم، ص 315»

حدیث166

قال الامام علی - علیه السّلام - : أبْخَلُ النّاس مَن بَخِلَ علی نَفسِهِ بِمالِهُ و خَلَّفَه لِوارثِهِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخیل‌ترین مردم کسی است که با ثروتش بر خود بخل ورزد و آن را برای وارثش بر جای نهد.
«غررالحکم، ص 103»

حدیث167

قال الامام علی - علیه السّلام - : البخیلُ یَبْخلُ علی نَفسهِ بالیَسیرِ مِن دنیاهُ و یَسْمَحُ لِوارثهِ بِکلّها.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخیل جز به مقدار کمی از دارائی خود، بر خودش بخل می‌ورزد و (بعد از مدتی) تمام دارائی خود را به وارثش می‌بخشد.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث168

قال الامام علی - علیه السّلام - : البخیل أبداً ذلیلٌ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخیل، همیشه خوار و زبون است.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث169

قال الامام علی - علیه السّلام - : البخل جامعٌ لَمساوِی العُیوب و هو زِمامٌ یُقادُ به إلی کلِّ سُوء.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخل گرد آورنده بدی‌ها و عیب‌ها است و آن افساری است که انسان با آن به سوی هر بدی ای کشیده می‌شود.
«بحار الانوار، ج 73، ص 307»

حدیث170

قال الامام علی - علیه السّلام - : البُخلُ جِلبابُ المَسکَنَةِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخل، جامة فقر و تهیدستی است.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث171

قال الامام علی - علیه السّلام - : البَخیلُ ذلیلٌ بینَ أعِزَّتِهِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: شخص بخیل میان دوستان و عزیزان خود، خوار و ذلیل است.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث172

قال الامام علی - علیه السّلام - : البُخلُ یُذِلُّ مُصاحِبَهُ و یُعِزُّ مُجانِبَهُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخل، صاحب خود را خوار و ذلیل می‌کند و کسی را که از آن دوری کند، عزیز و ارجمند می‌دارد.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث173

قال الامام علی - علیه السّلام - : البَخیلُ یَسْمَحُ مِنْ عِرضِهِ بأکثَرِ ممّا أمْسَکَ مِنْ عَرضِهِ و یُضَیِّعُ مِن دینه أضعافَ ما حفظ مِن نَشَبِهِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخیل بیشتر از آنچه از مالش امساک می کند از آبرویش می‌بخشد و از دین خود چندین برابر دارائی و ثروتش تباه می‌سازد.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث174

قال الامام علی - علیه السّلام - : مَنْ بَخَلَ بِمالهُ ذَلَّ و مَنْ بَخَلَ بِدینِهِ جَلَّ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: کسی که در مال خود بخل ورزد، خوار و ذلیل گردد و آن کسی که نسبت به دین خود بخل ورزد، عزیز و بزرگوار شود.
«غررالحکم، ص 335»

حدیث175

قال الامام علی - علیه السّلام - : البُخلُ باخراجِ ما أفْترضه الله سُبْحانه من الأموالِ أقْبَحُ البُخل.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخل ورزیدن نسبت به پرداخت آنچه خداوند سبحان (از اموال) واجب کرده است، زشت‌ترین نوع بخل است.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث176

قال الامام علی - علیه السّلام - : البخیل فی الدنیا مَذمومٌ و فی الآخرة مُعذَّبٌ مَلوم.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بخیل در دنیا دچار مذمت و نکوهش و در آخرت گرفتار عذاب و سرزنش می‌شود.
«غررالحکم، ص 19»

حدیث177

قال الامام علی - علیه السّلام - : النظر إلی البخیل یُقسِی القَلبَ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: نگاه کردن به شخص بخیل، باعث قساوت و تیر گی قلب می‌شود.
«بحار الانوار، ج 75، ص 53»

حدیث178

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اللّهمَّ إنّی أعوذ بِکَ مِنَ البُخل ... .
پیامبراکرم - صلی الله علیه و آله - در دعائی به خداوند عرضه می‌دارد: خدایا! پناه می‌برم به تو از بخل و تنگ نظری.
«محجة البیضاء، ج 6، ص 72»

حدیث179

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : حُرَّمتِ الجنةُ عَلی المَنّان و البخیل و القَتّات.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: بهشت بر کسی که (بر مردم) منت می‌گزارد و نیز بر انسان بخیل و سخن چین حرام شده است.
«بحار الانوار، ج 70، ص 308»

حدیث180

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إتَّق الله وَ لاتُسْرِفْ و لا تُقَتِّر ولکِنْ بَینَ ذلک قَوامٌ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: تقوای الهی پیشه کن (و از خدا بترس) و اسراف مکن و برخود سخت مگیر، بلکه (میانه‌رو باش که) میانه روی مایه استواری است.
«تفسیر نورالثقلین، ج 3، ص 156»

حدیث181

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَن أنفق شیئاً فی غَیر طاعة الله فهو مُبذِّر و مَنْ أنفق فی سبیل الله فَهو مُقتصِد.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: کسی که چیزی (مالی هر چند اندک) را در غیر راه خدا بدهد، اسراف کار و کسی که چیزی را در راه خدا بدهد، میانه‌رو است.
«بحار الانوار، ج 75، ص 302»

حدیث182

مِن کتابِ علی - علیه السلام - إلی زیاد: فدَعِ الإسراَف مُقتصداً و اذکُرْ فِی الْیَوم غداً و أمسِک مِن المال بقدر ضرورتک و قَدِّم الفَضلَ لَیوم حاجتک.
حضرت علی - علیه السلام - در نامه‌ای که برای زیاد نوشت، فرمودند: از اسراف بپرهیز و میانه‌روی را برگزین و از امروز به فکر فردا باش و به اندازه نیازمندی خود از مال (دنیا) نگهدار و زیادی آن را برای روز نیازمندیت (آخرت) پیش فرست.
«نهج البلاغه، نامه 21»

حدیث183

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : مَن أعطی فی غَیر حقّ فقد أسرف، و مَنْ منع مِنْ حقّ فقد قتر.
رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که در غیر راه حق هزینه کند، اسراف کرده است و کسی که از راه حق باز دارد (وخودداری کند)، سخت‌گیری کرده (و بخل ورزیده) است.
تفسیر نورالثقلین، ج 4، ص 31

حدیث184

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : مَنِ اقْتصد فی مَعیشَته رَزَقَهُ الله و مَن بذَّر حرمه الله.
رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که در زندگی‌اش میانه‌روی کند، خدا او را روزی می‌دهد و کسی که اسراف و زیاده‌روی کند، محرومش سازد.
«وسائل الشیعة، ج 15، ص 259»

حدیث185

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا خیرَ فی السَّرَف و لا سَرَفَ فی الخیر.
رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: در اسراف و زیاده‌روی خیری نیست و در امور خیر اسراف نیست.
«بحار الانوار، ج 77، ص 169»

حدیث186

قال الامام علی - علیه السلام - : ذَرِ السَّرَفَ فانَّ المُسرفَ لایُحمَد جُودُه و لا یُرحَم فقره.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: اسراف و زیاده‌روی را واگذار؛ زیرا اسراف کننده نه بخشش‌اش ستایش می شود و نه به تهیدستی و فقرش ترحّم می‌شود.
«غررالحکم، ص 207»

حدیث187

قال الامام علی - علیه السلام - : ما فَوقَ الْکَفاف إسرافْ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: آن چه از حد کفایت بیشتر باشد، اسراف و زیاده‌روی است.
«غررالحکم، ص 384»

حدیث188

قال الامام علی - علیه السلام - : وَیْحَ الْمُسرِفَ ما أبعدَه عن صَلاح نَفسه و استدراک أمره.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: وای بر اسراف‌کار که چقدر از مصحلت خویش و اصلاح کار خود، دور است.
«تصنیف غررالحکم، ص 359»

حدیث189

قال الامام علی - علیه السلام - : مَنِ افْتَخَرَ بالتَّبذیر اُحتُقِر بالأفلاس.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: کسی که به زیاد‌ه‌روی افتخار کند، با فقر و تنگدستی خوار و زبون می‌گردد.
«غررالحکم، ص 332»

حدیث190

قال الامام علی - علیه السلام - : التّبذیرُ عنوانُ الفاقَة.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: زیاده‌روی، مقدمه فقر و تنگدستی است.
غررالحکم، ص 21

حدیث191

قال الامام علی - علیه السلام - : الاسرافُ یُفنِی الجَزیلَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: اسراف، نعمت فراوان را نابود می سازد.
«غررالحکم، ص 15»

حدیث192

قال الامام علی - علیه السلام - : لا غِنی مع الاسْراف.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بی‌نیازی (و ثروت) با اسراف و زیاده‌روی حاصل نمی‌شود.
«غررالحکم، ص 116»

حدیث193

قال الامام علی - علیه السلام - : أقبحُ البَذلِ السَّرَف.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: زشت‌ترین بذل و بخشش، اسراف و زیاده‌روی است.
غررالحکم، ص430

حدیث194

قال الامام علی - علیه السلام - : إنَّ إعطاءَ الْمال فی غیر حقّه تبذیرٌ و إسرافٌ و هو یَرفعُ صاحبَه فی الدّنیا و یَضَعَهُ فی الآخرة.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بخشش‌های بی جا (از مال و ثروت) زیاده روی و اسراف است و آن مال بخشنده اش را در دنیا رفعت می دهد و در آخرت به زیر می‌کشد (خوار و ذلیل می‌کند).
نهج البلاغه، خطبه 126

حدیث195

عِنِ الْإِمامِ الرضا - علیه السّلام - قال: إِنَّ الله تَعَالی حَرَّمَ الْخَمْرَ لما فِیها مِنْ الْفَسادِ وَ بُطْلانِ الْعُقُولِ فِی الْحَقایِقِ وَذَهابِ الْحَیاءِ مِنَ الْوَجْهِ.
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند: خداوند متعال خمر را به خاطر ایجاد تباهی و عاجز ماندن عقول از درک حقایق و از بین رفتن حیاء، حرام نمود.
«مستدرک الوسائل، ج 2، ص 137»

حدیث196

عِنِ الْإِمامِ الرضا - علیه السّلام - قال: مَنْ زَوَّجَ کرِیمَتَهُ لِشارِبِ الْخَمْرِ فَقَدْ قَطَعَ رَحِمَهُ.
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند: کسی که دختر خود را به آدم شراب خوار (به عنوان همسر) بدهد، حقیقتاً قطع رحم نموده است.
«مستدرک الوسائل، ج 3، ص 139»

حدیث197

قال مُحَمَّد بْنُ عَلِیٍّ - علیه السّلام - ... تَاللهِ أَفاعِیلُ الْخَمْرِ تَعْلُوا عَلی کلِّ ذَنْبٍ کما تَعْلُوا شَجَرَتُها عَلی کلِّ شَجَرَةٍ.
امام جواد - علیه السّلام - فرمودند: قسم به خدا، شرب خمر بالاترین (بزرگترین) گناهان است، چنان که درخت آن نیز بالای سایر درختان است.
«نور الثقلین، ج 5، ص 164»

حدیث198

قالَ اَلْاِمامُ الْباقِرُ - علیه السّلام - : لَعَنَ رَسُولُ اللهِ - صلَی الله علیه و آله - فِی الْخَمرِ عَشَرَةً غارِسَها وَحارِسَها وَعاصِرها وَشارِبَها، وَساقِیها وَحامِلَها وَالْمَحْمُولَةَ إِلَیْهِ وَبایِعَها وَمُشْتَرِیها وَآکلَ ثَمَنِها.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - ده کس را در مورد شراب نفرین کرد: باغبان، نگهبان، شراب ساز، میگسار، ساقی، حمل کننده، انباردار، خریدار، فروشنده، و کسی که سود آن را دریافت می دارد.
«وسائل الشیعه، ج 12، ص 165»

حدیث199

عَنْ أبِی عَبْدِاللهِ - علیه السّلام - قالَ: وَلا تَاْتِمَنْ عَلی شارِبِ الْخَمْرِ فَاِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ فِی کتابِهِ «وَلا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَکمْ» فَایُّ سَفِیهٍ أَسْفَهُ مِنْ شارِبِ الْخَمْرِ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: به کسی که خمر می نوشد اعتماد نکن، زیرا خداوند در قرآن می فرماید: «اموال خود را به دست سفهاء ندهید» (و افزود): کدام سفیه و احمقی، سفیه تر از شراب خوار است.
«الکافی، ج 5، ص 299»

حدیث200

قالَ الامام الْباقِرُ - علیه السّلام - : مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَسَکرَ مِنْها لَمْ یَقْبَلِ اللهُ صَلاتَهُ أَرْبَعِینَ یَوْماً فَاِنْ تَرَک الصَّلاةَ فِی هذِهِ الْأَیَّامِ ضُوعِفَ عَلَیْهِ الْعَذابُ لِتَرْک الصَّلاةِ.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: کسی که شراب بنوشد و از آن مست شود تا چهل روز نماز او قبول نمی شود، پس اگر نمازی را در این روزها ترک کند، عقاب و کیفر وی نیز به خاطر ترک نماز، چند برابر خواهد شد.
«ثواب الأعمال، ص 551»

حدیث201

عَن الامام الباقر - علیه السّلام - قال: ما عُصِیَ اللهُ بِشَیْءٍ أَشَدُّ مِنْ شُرْبِ الْمُسْکرِ.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: نافرمانی نشده است خداوند به چیزی بدتر از شرب خمر.
«وسائل الشیعه، ج 17، ص 250»

حدیث202

عَن الامام علی - علیه السّلام - قالَ: أَرْبَعَةٌ لا تَدْخُلُ واحِدَةٌ مِنْهُنَّ بَیْتاً إِلاّ خَرِبَ وَ لَمْ یُعَمَّرْ الْخِیانَةُ وَالسِّرْقَةُ وَشُرْبُ الْخَمْرِ وَالزِّنا.
أمیرالمؤمنین - علیه السّلام - فرمودند: چهار چیز است که داخل نمی شوند در خانه ای مگر این که آن را خراب کنند، آنهم به گونه ای که قابل جبران نباشد: خیانت، دزدی، شراب و زنا.
«الخصال، ص 241»

حدیث203

عَنْ أمِیرِ الْمُؤْمِنینَ - علیه السّلام - قالَ: لَوْ وَقَعَتْ قَطْرَةٌ فِی بِئْرٍ فبنیتْ مَکانَها مَنارَةٌ لَمْ أؤُذن عَلَیْها.
أمیرالمؤمنین - علیه السّلام - فرمودند: اگر یک قطره شراب در چاهی افتد و پس از چندی آن چاه از بین برود و بجای آن مناره مسجدی بنیان شود. من بالای آن مناره اذان نخواهم گفت.
«سفینة البحار، ص 428»

حدیث204

عَنْ أمِیرِ الْمُؤْمِنینَ - علیه السّلام - قالَ: السُّکرُ أَرْبَعَةُ سُکراتٍ: سُکرُ الْمالِ وَسُکرُ النَّوْمِ وَسُکرُ الْمُلْک وَسُکرُ الشَّرابِ کلُّ مُسْکرٍ خَمْرٌ.
أمیرالمؤمنین - علیه السّلام - فرمودند: مستی چهار نوع است: مستی مال، مستی خواب، مستی قدرت و مستی شراب و هر چیزی که موجب مستی شود، آن «خمر» بشمار می آید.
«المواعظ العددیه، ص 307»

حدیث205

قالَ اَلْاِمامُ الصَّادِقُ - علیه السّلام - : ما بَعَثَ الله نَبِیّاً قَطُّ إِلاّ وَقَدْ عَلِمَ اللهُ أَنَّهُ إِذا أَکمَلَ لَهُ دِینَهُ کانَ فِیهِ تَحْرِیمُ الْخَمْرِ وَلَمْ تَزَلْ الْخَمْرُ حَراماً.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: هیچ پیامبری مبعوث نگشت جز آنکه خدا او را آگاه کرد که آنگاه دین وی کامل می گردد که در آن «خمر» تحریم شده باشد، (به همین دلیل) هیچ گاه حرمت از خمر زائل نشده است.
«وسائل الشیعه، ج 7، ص 237»

حدیث206

عَن الامام الصادق - علیه السّلام - قالَ: ثَمَنُ الْخَمْرِ سُحْتٌ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: پولی که بابت قیمت خمر دریافت می شود حرام است.
«من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 171»

حدیث207

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : مَنْ سَلَّمَ عَلی شارِبِ الْخَمْرِ أَوْ عانَقَهُ أَوْ صافَحَهُ أَحْبَطَ اللهُ عَلَیْهِ عَمَلَ أَرْبَعِینَسَنََةٍ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: کسی که به شراب خوار سلام کند یا با او مصافحه نماید و یا با او معانقه کند، خداوند عبادات چهل سالش را نابود کند.
«لئالی الأخبار، ج 5، ص 216»

حدیث208

مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قالَ: سَئَلْتُ مِنَ الصَّادِقِ - علیه السّلام - لِمَ حَرَّمَ اللهُ الخَمْرَ؟ قالَ حَرَّمَ اللهُ الْخَمْرَ لِفِعْلِها وَ فَسادِهالِأَنَّ مُدْمِنَ الْخَمْرِ تُورِثُهُ الْإرْتَعاشَ وَ تَذْهَبُ بِنُورِهِ وَ تَهْدِمُ مُرُوَّتَهُ وَ ... .
مفضل بن عمر گوید: از امام صادق - علیه السّلام - پرسیدم چرا خداوند شراب را حرام نمود: امام - علیه السّلام - فرمودند: خدا شراب را حرام دانست، بخاطر فساد و تباهی ای که در آن است، چرا که آدمی بر اثر نوشیدن آن تعادل خود را از دست می دهد و ایمان او نابود می گردد و مروت وی نیز از بین می رود و به ارتکاب زنا با محارم و خونریزی می پردازد و هنگامی که مستی بر او قلبه کرد، قبح کردار زشت خویش را ادراک نمی کند.
«وسائل الشیعه، ج 17، ص 244»

حدیث209

عَن الامام الصادق - علیه السّلام - قالَ: ما اُحِبُّ أَنْ انظُرَ إِلَیْهِ وَلا أَشُمُّهُ فَکیْفَ أتَداوی بِهِ.
امام صادق - علیه السّلام - (در پاسخ طبیبی که می خواست با شراب امام را درمان کند) فرمودند: من دوست ندارم (حتی) آن را ببینم و استشمام کنم، پس چگونه به وسیله آن خود را درمان کنم؟
«من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 301»

حدیث210

قال رسول الله - صلَی الله علیه و آله - : کل مسکرٍ حرامٌ و ما اسکَرَ کثیرُه فقلیلُهُ حرامٌ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: هر مست کننده ای حرام است و چیزی که زیاد آن مایه مستی است، اندک آن نیز (گرچه به ظاهر مستی نیاورد) حرام خواهد بود.
«الکافی، ج 6، ص 408»

حدیث211

قالَ رَسُولُ اللهِ - صلَی الله علیه و آله - : مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلاةٌ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً فَاِنْ عادَ فَأَرْبَعِینَ لَیْلَةً مِنْ یَوْمِ شُرْبِها فَاِنْ ماتَ فِِی تِلْک الْأَرْبَعِینَ لَیْلَةً مِنْ غَیْرِ تَوْبَةٍ سَقاهُ اللهُ یَوْمَ الْقِیامَةِ مِنْ طِینَةِ خَبالٍ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که شراب می نوشد نماز وی تا چهل شبانه روز مقبول نیست و اگر بار دیگر لب به شراب زد بازهم تا چهل شبانه روز از زمان نوشیدنش، نماز وی مقبول نیست و اگر بدون «توبه» در این چهل روز بمیرد، خداوند متعال وی را از «طینت خبال» سیراب خواهد ساخت.
«تفسیر القمی، ج 1، ص 181»

حدیث212

عَنِ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فَأَجْلِدُوهُ فَاِنْ عادَ فَأَجْلِدُوهُ فَاِنْ عادَ الرَّابِعَةَ فَاقْتُلُوه.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: شراب خوار را تازیانه بزنید و اگر دوباره نوشید بازهم او را شلاق بزنید تا اینکه در مرتبه چهارم او را به قتل برسانید.
«تفسیر قمی، ج 1، ص 180»

حدیث213

عَنِ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: مَنْ قَضی حاجَتَهُ فَکأَنَّما قَتَلَ أَلْفَ مُؤْمِنٍ أَوْ هَدَمَ الْکعْبَةَ أَلْفَ مَرَّةٍ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که حاجت شارب الخمر را برآورد، چنان است که هزار مؤمن را کشته است و هزار بار کعبه را تخریب کرده است.
«لئالی الأخبار، ج 5، ص 216»

حدیث214

قالَ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - : مَنْ أَطْعَمَ شارِبَ الْخَمْرِ لُقْمَةً مِنَ الطَّعامِ أَوْ شَرْبَةً مِنَ الْماءِ یُسَلِّطُ اللهُ فِی قَبْرِهِ حَیَّاتٍ وَ عَقارِبَ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که به شراب خوار غذا و یا آب دهد، خداوند در قبر بر او مارها و عقرب ها را مسلط می گرداند.
«لئالی الأخبار، ص 217»

حدیث215

عَنِ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: و إِنْ مَرِضَ فَلا تَعودُوه وَ إِنْ ماتَ فَلا تَحضُروه.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: اگر شارب الخمر مریض شد، عیادتش نکنید و اگر مُرد، (در تشییع جنازه اش) حاضر نشوید.
«الکافی، ج 6، ص 397»

حدیث216

قالَ النَّبِیَّ - صلَی الله علیه و آله - : وَ مَنْ أقْرَضَهُ فَقَدْ أَعانَ عَلی قَتْلِ مُؤْمِنٍ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که مالی را به شارب الخمر قرض دهد، چنان است که در قتلمؤمنی دست دارد.
«لئالی الأخبار، ج 5، ص 217»

حدیث217

عَنِ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: شارِبُ الْخَمْرِ مَلْعُونٌ، شارِبُ الْخَمْرِ کعَبَدَةِ الْأَوْثانِ یُحْشَرُ یَوْمَ الْقِیامَةِ مَعَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: شراب خوار ملعون است، شراب خوار مانند بت پرستان است و در روز قیامت با فرعون و هامان محشور می شود.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 14»

حدیث218

قالَ رَسُولُ اللهِ - صلَی الله علیه و آله - : ثَلاثَةٌ لا یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ: مُدْمِنُ خَمْرٍ، وَمُدْمِنُ سِحْرٍ وَ قاطِعُ رَحِمٍ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: سه کس داخل بهشت نمی شوند؛ شراب خوار، ساحر و قاطع رحم.
«نور الثقلین، ج 5، ص 41»

حدیث219

عَنِ النَّبِیَّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: یا عَلِیُّ جُعِلَتِ الذُّنُوبُ کلُّها فِی بَیْتٍ وَجُعِلَ مِفْتاحُها شُرْبُ الْخَمْرِ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: یا علی، تمام خباثت و بدیها در خانه ای قرار داده شده است و کلید آن خانهشراب است.
«بحار الأنوار، ج 77، ص 47»

حدیث220

عَنِ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: سَلِّمُوا عَلی الْیَهُودِ وَالنَّصاری وَ لا تُسَلِّمُوا علی شارِبِ الْخَمْرِ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: به یهود و نصاری سلام کنید ولی به شراب خوار سلام نکنید.
«سفینة البحار، ص 428»

حدیث221

عَنِ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: یا عَلِیُّ شارِبُ الخَمْرِ لا یَقْبَلُ عَزَّ وَجَلَّ صَلاتَهُ أَرْبَعِینَ یَوْماً فَاِنْ ماتَ فِی الْأَرْبَعِینْ ماتَ کافِراً.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: یا علی، خداوند عزوجل نماز آدم شراب خوار تا چهل روز قبول نمی کند و اگر در ظرف چهل روز بمیرد، کافر از دنیا رفته است.
«بحار الأنوار، ج 77، ص 47»

حدیث222

قال الامام الرضا - علیه السلام - : عِلَّةُ ضَربِ الزَّانِی عَلَی جَسَدِهِ بِأَشَدِّ الضَّربِ لِمُبَاشِرَتِهِ الزَّانِ، وَاستِلذَاذِ الجَسَدِ کلِّهِ بِهِ، فَجُعِلَ الضَّربُ عُقُوبَةً لَهُ، وَعِبرَةً لِغَیرِهِ، وَهُوَ أَعظَمُ الجِنَایَاتِ.
امام رضا - علیه السلام - فرمودند: علت آن که بر پیکر زناکار باید با سخت ترین ضربات تازیانه زد، این است که بدن مرتکب زنا شده و با تمام وجود از آن لذّت برده است. لذا تازیانه به عنوان کیفر بدن و درس عبرت برای دیگران قرار داده شده است و زنا بزرگترین جنایت است.
«عیون أخبار الرضا - علیه السلام -، ج 2، ص 97»

حدیث223

قال الامام الکاظم - علیه السلام - : یُجلَدُ الزَّانِی اَشَدَّ الجَلدِ وَجَلدُ المُفتَرِی بَینَ الجَلدَینِ.
امام کاظم - علیه السلام - فرمودند: زناکار را باید به سخت ترین ضربت تازیانه زد و افترا زننده را باید با ضربات متوسط حدّ زد.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 33»

حدیث224

قال الامام الرضا - علیه السلام - : حُرِّمَ الزِّنَا لِمَا فِیهِ مِنَ الفَسَادِ مِن قَتلِ الأَنفُسِ، وَذِهَابِ الأنسَابِ، وَتَرک التَّربِیَةِ لِلأَطفَالِ، وَفَسَادِ المَوَارِیثِ، وَمَا أشبَهَ ذَلِک مِن وُجُوهِ الفَسَادِ.
امام رضا - علیه السلام - فرمودند: زنا به علت مفاسدی که در بردارد مانند قتل نفس، از بین رفتن و مخدوش شدن اصل و نسب، ترک تربیت کودکان، تباه شدن موضوع ارث و میراث و امثال این مفاسد، حرام شده است.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 24»

حدیث225

امام باقر - علیه السلام - فرمودند: در کتاب رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - یافتیم که: هنگامی که بعد از من زنا آشکار گردد، مرگهای ناگهانی زیاد شود.
«الکافی، ج 2، ص 374»

حدیث226

قال الامام الباقر - علیه السلام - لَمَّا سُئِلَ عَن رَجُلٍ اِغتَصَبَ اِمرَأَةً فَرجَهَا: یُقتَلُ مُحصِناً کانَ أَو غَیرَ مُحصِنٍ.
امام باقر - علیه السلام - در پاسخ به سؤال از حکم مردی که به زور به زنی تجاوز کند، فرمودند: باید کشته شود، خواه دارای همسر باشد یا نباشد.
«الکافی، ج 7، ص 189»

حدیث227

قال الامام علی - علیه السلام - : کذَبَ مَن زَعَمَ أَنَّهُ وُلِدَ مِن حَلالٍ وَ هُوَ یُحِبُّ الزِّنَا.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: دروغ می گوید کسی که زنا را دوست داشته باشد و خود را حلال زاده پندارد.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 114»

حدیث228

قال الامام الباقر - علیه السلام - : ثَلاثَةٌ لا یَقبَلُ اللهُ لَهُم صَلاةً: مِنهُم الدَّیُّوثُ الَّذِی یُفجَرُ بِاِمرَأَتِهِ.
امام باقر - علیه السلام - فرمودند: خداوند نماز سه نفر را نمی پذیرد: یکی از آنها مرد بی غیرت است که با زنش زنا می شود.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 115»

حدیث229

قال الامام الباقر - علیه السلام - : قِیلَ یَا رَسُولَ اللهِ: وَمَا الدَّیُّوثُ؟ قَالَ: اَلَّذِی تَزنِی اِمرَأَتُهُ وَ هُوَ یَعلَمُ.
امام باقر - علیه السلام - فرمودند: عرض شد ای رسول خدا بی غیرت کیست؟ حضرت فرمودند: مردی که زنش زنا می دهد و او از آن اطلاع دارد.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 144»

حدیث230

قال الامام علی - علیه السلام - : حَدُّ الزَّانِی أَشَدُّ مِن حَدِّ القَاذِفِ، وَحَدُّ الشَّارِبِ أَشَدُّ مِن حَدِّ القَاذِفِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: (ضربت) حدّ زناکار باید محکمتر از ضربت حدّ افترا زننده (به زنا) باشد و ضربت حدّ شراب خوار محکمتر از ضربت حدّ افترا زننده (به شراب خواری).
«بحار الأنوار، ج 79، ص 33»

حدیث231

قال الامام علی - علیه السلام - : فَرَضَ اللهُ ... تَرک الزِّنَا تَحصِیناً لِلنَّسَبِ وَتَرک اللَّوَاطِ تَکثِیراً لِلنَّسلِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: خداوند واجب فرمود ... ترک زنا را برای حفظ اصل و نسب وترک لواط را برای زیاد شدن نسل.
«نهج البلاغه، حکمت 252»

حدیث232

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلزِّنَا یُوَرِّثُ الفَقرَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: زنا، موجب فقر می شود.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 23»

حدیث233

قال الامام علی - علیه السلام - : أَلا اُخبِرُکم بِأَکبَرِ الزِّنَا؟ ... هِیَ اِمرَأَةٌ تُوَطِّئُ فَرَاشَ زَوجِهَا فَتَأتِی بِوَلَدٍ مِن غَیرِهِ فَتَلزَمُهُ زَوجَهَا، فَتِلک الَّتِی لا یُکلِّمُهَا اللهُ، وَلا یَنظُرُ إِلَیهَا یَومَ القِیَامَةِ، وَلا یُزَکیهَا وَلَهَا عَذَابٌ أَلِیمٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: آیا شما را از بزرگترین زنا خبر ندهم؟ ... زنی که به شوهرخود خیانت کند و از بیگانه فرزندی بیاورد و او را به شوهر خود بچسباند. خداوند در روز قیامت با چنین زنی سخن نمی گوید و به او نمی نگرد و پاکش نمی کند و وی را عذابی دردناک باشد.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 26»

حدیث234

قال الامام علی - علیه السلام - : مَا زَنَی غَیُورٌ قَطُّ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: غیرتمند، هرگز زنا نمی کند.
«نهج البلاغه، حکمت 305»

حدیث235

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَاباً یَومَ القِیَامَةِ رَجُلٌ أَقَرَّ نُطفَتَهُ فی رَحِمٍ تَحرُمُ عَلَیهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: سخت ترین عذاب را در روز قیامت، آن مردی دارد که به حرام با زنی نزدیکی کند.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 26»

حدیث236

قال الامام الصادق - علیه السلام - : عَلامَاتُ وَلَدِ الزِّنَا ثَلاثٌ سُوءُ المَحضَرِ وَ الحَنِینُ إِلی الزِّنَا وَ بُغضُنَا أَهلَ البَیتِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: نشانه های زنا زاده سه چیز است: بدگویی پشت سر دیگران، علاقه مندی به عملزنا و دشمنی با ما اهل بیت.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 19»

حدیث237

قال الامام الصادق - علیه السلام - : ثَلاثَةٌ لا یُکلِّمُهُمُ اللهُ تَعَالی وَلا یُزَکیهِم وَلَهُم عَذَابٌ أَلِیمٌ مِنهُمُ المَرأَةُ الَّتِی تُوَطِّئُ (عَلَی) فَرَاشَ زَوجِهَا.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: سه کس اند که خدای متعال با آنان سخن نمی گوید و پاکشان نمی کند و آنان را عذابی دردناک است. یکی از آنها زنی است که به شوهر خود خیانت کند.
«ثواب الأعمال، ج 2، ص 312»

حدیث238

قال الامام الصادق - علیه السلام - (مِن أَسئِلَةِ الزِّندِیقِ عَنهُ - علیه السلام -): لِمَ حَرَّمَ اللهُ الزِّنَا؟ قَالَ: لِمَا فِیهِ مِنَ الفَسَادِ، وَذِهَابِ المَوَارِیثِ، وَاِنقِطَاعِ الأَنسَابِ لا تَعلَمُ المَرأَةُ فی الزِّنَا مَن أَحبَلَهَا، وَلا المَولُودُ یَعلَمُ مَن أَبُوهُ ... .
امام صادق - علیه السلام - (در پاسخ به سؤال زندیق که چرا زنا حرام شده است؟) فرمودند: چون مایه فساد و از بین رفتن ارث و میراث و انقطاع نسل است. در زنا زن نمی داند که از چه کسی حامله شده و فرزند نمی داند پدرش کیست، نه صله ارحام به جا آورده می شود و نه خویشاوندی ها معلوم است.
«بحار الأنوار، ج 103، ص 368»

حدیث239

قال الامام الصادق - علیه السلام - : اَلذُّنُوبُ الَّتِی تَحبِسُ الرِّزقَ، اَلزِّنَا.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: (از جمله) گناهانی که جلو روزی را می گیرد، زناست.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 23»

حدیث240

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِذَا فَشَا الزِّنَا ظَهَرَت الزَّلازِلُ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هرگاه زنا شیوع یابد، زمین لرزه ها پدیدار شود.
«التهذیب، ج 3، ص 148»

حدیث241

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِذَا کابَرَ الرَّجُلُ المَرأَةَ عَلَی نَفسِهَا ضُرِبَ ضَربَةً بِالسَّیفِ مَاتَ مِنهَا أَو عَاشَ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هرگاه مردی به زور به زنی تجاوز کند، کیفرش یکضربت شمشیر است؛ خواه بر اثر آن بمیرد یا جان به در برد.
«الکافی، ج 7، ص 189»

حدیث242

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِنَّ لِوَلَدِ الزِّنَا عَلامَاتٍ: أَحَدُهَا بُغضُنَا أَهلَ البَیتِ، وَثَانِیهَا أَنَّهُ یَحِنُ إِلی الحَرَامِ الَّذِی خُلِقَ مِنهُ، وَثُالِثُهَا اَلاِستِخفَافُ بِالدِّینِ، وَرَابِعُهَا سُوءُ المَحضَرِ لِلنَّاسِ ... .
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: زنا زاده نشانه هایی دارد: اول آن که با خاندان ما اهل بیت دشمنی می ورزد، دوم آن که به همان کار حرامی که بر اثر آن آفریده شده است (یعنی زنا) علاقه دارد، سوم آن که به دین اهمیتی نمی دهد، چهارم آن که از مردم به بدی یاد می کند. از برادران خود به بدی یاد نکند مگر کسی که از نطفه حرام یا از زنی که در حیض بوده به دنیا آمده باشد.
«بحار الأنوار، ج 75، ص 279»

حدیث243

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَن شَغَفَ بِمَحَبَّةِ الحَرَامِ وَشَهوَةِ الزِّنَا فَهُوَ شِرک شَیطَانٍ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: کسی که شیفته حرام و شهوت زنا باشد شریک شیطان است.
«الخصال، ج 1، ص 217»

حدیث244

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مُدمِنُ الزِّنَا وَالسَّرقِ وَالشُّربِ کعَابِدِ وَثَنٍ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: کسی که به زنا و دزدی و شرابخواری معتاد باشد، مانند بت پرست است.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 24»

حدیث245

قال الامام الصادق - علیه السلام - : أَوحَی اللهُ إِلی مُوسَی ... لا تَزنُوا فَتَزنِی نِسَاؤُکم وَمَن وَطِئَ فَرشَ اِمرِئٍ مُسلِمٍ وُطِئَ فَرَاشُهُ کمَا تَدِینُ تُدَانُ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: خداوند به موسی وحی فرمود ... زنا نکنید که زنانتان زنا می دهند و هر که به همسر مردی مسلمان خیانت کند به همسرش خیانت کنند، که به هر دست بدهی از همان دست می گیری.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 27»

حدیث246

قال الامام الصادق - علیه السلام - : عِفُّوا عَن نِسَاءِالنَّاسِ تُعَفُّ عَن نِسَائِکم.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: نسبت به زنان مردم عفیف باشید تا نسبت به زنان شما عفت ورزند.
«أمالی صدوق، ص 238، ح 6»

حدیث247

قال رَسُول الله - صلی الله علیه و آله - : إِنَّ أَخوَفَ مَا أَخَافُ عَلَی اُمَّتِی مِن عَمَلِ قَومِ لُوطٍ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: بیشترین چیزی که برای امّتم از آن می ترسم، عمل قوم لوط است.
«الترغیب والترهیب، ج 3، ص 285»

حدیث248

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ثَلاثَةٌ لا یُکلِّمُهُم اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ ... : شَیخٌ زَانٍ، وَمَلِک جَبَّارٌ، وَ مُقِلٌّ مُختَالٌ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: سه کس اند که خدای عزوجل با آنان سخن نمی گوید و ... : پیرمرد زناکار، فرمانروای ستمکار و تهیدست متکبر.
«ثواب الأعمال، ج 10، ص 291»

حدیث249

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لَیلَةٌ اُسرِیَ بِی ... رَأَیتُ اِمرَأَةً یُحرَقُ وَجهُهَا وَ یَدَاهَا، وَهِیَ تَأکلُ أَمعَاءُهَا ...، فَإِنَّهَا کانَت قَوَّادَةً.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: شبی که به معراج برده شدم ... زنی را دیدم که چهره و دو دستش می سوزد و روده های خود را می خورد ... زیرا پا انداز (واسطه رساندن مرد و زن بیگانه به هم) بوده است.
«عیون أخبار الرضا - علیه السلام -، ج 2، ص 11»

حدیث250

قَالَ رَسُولُ اللهِ - صَلَّی اللهُ علیه و آله - : إِذَا کثُرَ الزِّنَا کثُرَ مَوتُ الفُجاَةِ.
رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هرگاه زنا زیاد شود، مرگهای ناگهانی افزایش یابد.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 27»

حدیث251

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : أَربَعٌ لا تَدخُلُ بَیتاً وَاحِدَةً مِنهُنَّ إِلا خَرِبَ وَلم یَعمُر بِالبَرَکةِ: اَلخِیَانَةُ، وَالسِّرقَةُ، وَ شُربُ الخَمرِ، وَالزِّنَا.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: چهار چیز است که یکی از آنها وارد خانه ای نمی شود مگر اینکه آن را ویران می کند و از برکت آباد نمی شود: خیانت، دزدی، شرابخواری و زنا.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 23»

حدیث252

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : یَا عَلِیُّ فی الزِّنَا سِتُّ خِصَالٍ: ثَلاثٌ مِنهَا فی الدُّنیَا، وَثَلاثٌ فی الآخِرَةِ فَأَمَّا الَّتِی فی الدُّنیَا فَیَذهَبُ بِالبَهَاءِ، وَیُعَجِّلُ الفَنَاءَ، وَیَقطَعُ الرِّزقَ، وَأَمَّا الَّتِی فی الآخِرَةِ ... .
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: ای علی! زنا شش پیامد دارد: سه تای آنها در دنیا و سه تای دیگر در آخرت. پیامدهای دنیایش این است که آبرو را می برد، مرگ را شتاب می بخشد و روزی را می بُرد و پیامدهای آخرتش عبارت است از حسابرسی سخت و دقیق، خشم خدای رحمان و جاودانگی در آتش.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 22»

حدیث253

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : مَن فَجَرَ بِاِمرَأَةٍ وَلَهَا بَعلٌ، اِنفَجَرَ مِن فَرجِهِمَا مِن صَدِیدٍ وَادٍ مَسِیرَةَ خَمسَ مِائَةَ عَامِ یَتَأَذَّی أَهلُ النَّارِ مِن نَتِنِ رِیحِهِمَا، وَ کانَا مِن أَشَدِّ النَّاسِ عَذَاباً.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هرکه بازن شوهرداری زنا کند، رودخانه ای از چرکابه به طول پانصد سال راه از شرمگاه آن دو جاری شود به طوری که دوزخیان از بوی گند آنها اذیت شوند و عذابشان از همه دوزخیان سخت تر باشد.
«بحار الأنوار، ج 76، ص 366»

حدیث254

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لَمَّا اُسرِیَ بِی مَرَرتُ بِنِسوَانٍ مُعَلَّقَاتٍ بِثُدِیِّهِنَّ فَقُلتُ: مَن هَؤُلاءِ یَا جَبرَئِیلُ؟ فَقَالَ: هؤُلاءِ اللَّوَاتِی یُورِثنَ أَموَالَ أَزوَاجَهُنَّ أَولادَ غَیرِهِم.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: شبی که به معراج برده شدم بر زنانی عبور کردم که به سینه های خود آویزان بودند. پرسیدم: ای جبرئیل! اینها کیستند؟ جبرئیل گفت: اینها زنانی هستند که فرزندان غیر شوهران خود را، وارث اموالآنان می کنند.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 19»

حدیث255

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اِشتَدَّ غَضَبُ اللهِ عَزَّوَجَلَّ عَلَی اِمرَأَةٍ ذَاتِ بَعلٍ مَلَأَت عَینَهَا مِن غَیرِ زَوجِهَا أَو غَیرِ ذِی مَحرَمٍ مِنهَا، فَإِنَّهَا إِن فَعَلَت ذَلِک أَحبَطَ اللهُ کلَّ عَمَلٍ عَمِلَتهُ ... .
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: زن شوهر داری که مرد بیگانه ای غیر از همسر و یا محرم هایش، چشمش را پر کرده باشد، مورد خشم شدید خدای عزوجل است؛ زیرا که اگر چنین باشد خداوند همه اعمال او را باطل گرداند و اگر به شوهر خود خیانت ورزد، بر خداست که او را بعد از عذاب دادن در قبر به آتش دوزخ بسوزاند.
«بحار الأنوار، ج 76، ص 366»

حدیث256

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لَن یَعمَلَ اِبنُ آدَمَ عَمَلاً أَعظَمَ عِندَ اللهِ تَبَارَک وَتَعَالی مِن رَجُلٍ قَتَلَ نَبِیّاً أَو إِمَاماً، أَو هَدَمَ الکعبَةَ الَّتِی جَعَلَهَا اللهُ عَزَّوَجَلَّ قِبلَةً لِعِبَادِهِ، أَو أَفرَغَ مَاءَهُ فی اِمرَأَةٍ حَرَاماً.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هیچ کار (گناه) فرزندآدم نزد خدای تبارک وتعالی سنگین ترازاین نباشد که کسی پیامبری یا امامی را بکشد یا کعبه را که خدای عزوجل قبله بندگان خود قرار داده است ویران کند یا به حرام با زنی نزدیکی کند.
«بحار الأنوار، ج 79، ص 20»

حدیث257

قال الامام الصادق - علیه السلام - :
یَقُولُ إبلِیسُ لِجُنُودِهِ: ألقُوا بَینَهُم الحَسَدَ وَالبَغیَ فَاِنَّهُمَا یَعدِلانِ عِندَ اللهِ الشِّرک.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند:
ابلیس به سربازان خود می گوید: حسادت و ظلم را در میان انسانها منتشر کنید که اینها در نزد خدا با شرک برابرند.
«الکافی، ج 2، ص 327»

حدیث258

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - :
إنَّ أخوَفَ مَا أخَافُ عَلَیکم اَلشِّرک الأصغَرُ، قَالُوا: وَمَا الشِّرک الأصغَرُ یَا رَسُولَاللهِ؟ قَالَ: هُوَ الرِّیَاءُ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند:
آنچه بیش از هر چیز دیگری بر شما می ترسم شرک اصغر است، گفتند: ای پیغمبر خدا شرک اصغر چیست؟ حضرت فرمودند: ریا.
«بحار الأنوار، ج 72، ص 303»

حدیث259

قال الامام علی - علیه السلام - :
اعلَمُوا أَنَّ یَسِیرَ الرِّیَاءِ شِرک.
امام علی - علیه السلام - فرمودند:
بدانید که کمترینِ ریا، شرک به حساب می آید.
«تحف العقول، ص 151»

حدیث260

امام سجّاد علیه‌السلام :
مَن رمی النّاسَ بِما فیهِم رَمَوهُ بِما لیسَ فیهِ .
هر کس به مردم عیبی را نسبت دهد که دارند ، مردم به او عیبی را که ندارد نسبت دهند .
بحار الأنوار : 78 / 160 / 21

حدیث261

امام علی علیه‌السلام :
البُهتانُ علی البَریءِ أعظَمُ مِن السَّماءِ .
بهتان زدن به آدم بیگناه بزرگتر از آسمان است .
بحار الأنوار : 78 / 31 / 99

حدیث262

امام صادق علیه‌السلام :
إذا اتَّهَمَ المؤمنُ أخاهُ انْماثَ الإیمانُ مِن قلبِهِ کما یَنْماثُ المِلحُ فی الماءِ .
هرگاه مؤمن به برادر خود تهمت زند ایمان در قلب او آب شود همچنان که نمک در آب حلّ می‌شود .
الکافی : 2 / 361 / 1

حدیث263

امام صادق علیه‌السلام :
مَنِ اتَّهمَ أخاهُ فی دِینِهِ فلا حُرمَةَ بَینَهُما .
هر کس به برادر دینی خود تهمت زند حرمتی میان آن دو به جا نمی‌ماند.
الکافی : 2 / 361 / 2

حدیث264

امام صادق علیه‌السلام :
مَن قَتَلَ نفسَه مُتَعمِّدا فهُو فی نارِ جَهنَّمَ خالِدا فیها .
هر که به عمد خودکشی کند ، در آتش دوزخ جاودانه است .
الفقیه : 4 / 95 / 5163 منتخب میزان الحکمة : 458

حدیث265

امام باقر علیه‌السلام :
إنّ المؤمنَ یُبتَلی بکُلِّ بَلیَّةٍ ویَموتُ بکُلِّ مِیتَةٍ إلاّ أنّهُ لا یَقتُلُ نفسَهُ .
مؤمن به هر بلایی گرفتار می‌شود و با هر مرگی می‌میرد ، امّا خودکشی نمی‌کند .
الکافی : 3 / 112 / 8 منتخب میزان الحکمة : 458

حدیث266

امام علی علیه‌السلام :
غایَةُ الخِیانَةِ خِیانَةُ الخِلِّ الوَدودِ ، ونَقْضُ الْعُهُودِ .
اوج خیانت ، خیانت کردن به دوست صمیمی و شکستن عهد و پیمانهاست .
غرر الحکم : 6374 منتخب میزان الحکمة : 190

حدیث267

امام علی علیه‌السلام :
الخِیانَةُ رأسُ النِّفاقِ .
خیانت سرآمد نفاق است .
غرر الحکم : 969

حدیث268

امام علی علیه‌السلام :
اعتِیادُ الکِذبِ یُورِثُ‌الفَقرَ .
اعتیاد به دروغگویی ، فقر می‌آورد .
بحار الأنوار : 72 / 261 / 36

حدیث269

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ الکذبَ یُسَوِّدُ الوَجهَ .
دروغ ، روسیاهی می‌آورد .
الترغیب والترهیب : 3 / 596 / 28 منتخب میزان الحکمة : 486

حدیث270

امام علی علیه‌السلام :
لا یَجِدُ عَبدٌ طَعمَ الإیمانِ حتّی یَترُکَ الکذبَ هَزلَهُ وجِدَّهُ .
هیچ بنده‌ای طعم ایمان را نچشد ، مگر آن گاه که دروغ ، شوخی یا جدّی آن را ترک گوید .
بحار الأنوار : 72 / 249 / 14

حدیث271

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ الکذبَ یَهدی إلَی الفُجورِ ، وإنّ الفُجورَ یَهدی إلَی النارِ .
دروغ به ناراستی و انحراف می‌کشاند و ناراستی و انحراف ، به آتش رهنمون می‌شود .
کنز العمّال : 8217

حدیث272

الإمامُ الصّادقُ علیه‌السلام
وقد سَألَهُ الحسنُ بنُ مَحبوبٍ : یکونُ المؤمنُ بَخیلاً ؟: نَعَم ، [قالَ : ]قُلتُ : فیکونُ جَبانا ؟ قالَ : نَعَم ، قلتُ : فیکونُ کَذّابا ؟ قالَ : لا ، ولا خائنا ، ثُمّ قالَ : یُجبَلُ المؤمنُ علی کُلِّ طَبیعَةٍ إلاّ الخِیانَةَ والکذبَ .
حسن بن محبوب :
از امام صادق علیه‌السلام پرسیدم : آیا ممکن است مؤمن ، بخیل باشد ؟ فرمودند: آری . پرسیدم : آیا می‌شود ترسو باشد ؟ فرمودند: آری . پرسیدم : آیا دروغگو هست ؟ فرمودند: نه و خائن هم نیست . سپس فرمودند: مؤمن بر هر خویی سرشته می‌شود ، مگر خیانت و دروغ .
بحار الأنوار : 75 / 172 / 11 منتخب میزان الحکمة : 484

حدیث273

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إذا کَذَبَ العَبدُ کِذبَةً تَباعَدَالمَلَکُ مِنهُ مَسیرَةَ مِیلٍ مِن نَتْنِ ما جاءَ بهِ .
هر گاه بنده دروغ بگوید، از بوی گندی که پدید آورده‌است ، فرشته به مسافت یک میل از او فاصله گیرد .
شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید : 6 / 357 منتخب میزان الحکمة : 484

حدیث274

امام باقر علیه‌السلام :
إنّ الکذبَ هُو خَرابُ الإیمانِ .
براستی که دروغ ویران کننده ایمان است .
بحار الأنوار : 72 / 247 / 8

حدیث275

امام علی علیه‌السلام :
لا سُوءَ أسوَأُ مِن الکذبِ .
هیچ بدیی بدتر از دروغ نیست .
بحار الأنوار : 72 / 259 / 23

حدیث276

امام علی علیه‌السلام :
شَرُّ القَولِ الکذبُ .
بدترین سخن ، دروغ است .
نهج البلاغة : الخطبة 84

حدیث277

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ الکذبَ بابٌ مِن أبوابِ‌النِّفاقِ .
دروغ ، دری از درهای نفاق است .
کنز العمّال : 8212

حدیث278

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
أربَی الرِّبا الکذبُ .
بدترین ربا ، دروغ است .
بحار الأنوار : 72 / 263 / 47

حدیث279

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
أمّا علامةُ المُسرِفِ‌فأربَعةٌ : الفَخرُ بالباطِلِ ، ویَأکُلُ ما لَیسَ عِندَهُ ، ویَزهَدُ فی اصطِناعِ المَعروفِ ، ویُنکِرُ مَن لا یَنتَفِعُ بِشَیءٍ مِنهُ .
اسرافکار چهار نشانه دارد : به کارهای باطل می‌نازد ، آنچه را فراخور حالش نیست می‌خورد ، در کارهای خیر بی‌رغبت است و هر کس را که بدو سودی نرساند ، انکار می‌کند .
تحف العقول : 22 منتخب میزان الحکمة : 270

حدیث280

امام صادق علیه‌السلام :
أدنَی الإسرافِ هِراقَةُ فَضلِ الإناءِ ، وابتِذالُ ثَوبِ الصَّونِ وإلقاءُ النَّوی .
کمترین اندازه اسراف ، دور ریختن ته مانده ظرف (آب یا غذا) و تبدیل لباس بیرون به لباس خانه و دم دستی ، و دور انداختن هسته‌ها (ی خرما و میوه) است .
بحار الأنوار : 75 / 303 / 7

حدیث281

امام علی علیه‌السلام :
إعطاءُ المالِ فی غَیرِ حَقِّهِ تَبذیرٌ وإسرافٌ .
خرج کردن به ناحقّ مال ، حیف و میل و اسراف است .
نهج البلاغة : الخطبة 126 منتخب میزان الحکمة : 270

حدیث282

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنَّ مِنَ السَّرَفِ أن تَأکُلَ کُلَّ ما اشتَهَیتَ .
این‌که هرچه دلت بخواهد بخوری،اسراف است.
کنز العمّال : 7366 منتخب میزان الحکمة : 270

حدیث283

امام هادی علیه‌السلام :
المِراءُ یُفسِدُ الصَّداقَةَ القَدیمَةَ ، ویَحلُلُ العُقدَةَ الوَثیقَةَ ، وأقلُّ ما فیهِ أن تَکونَ فیهِ المُغالَبةُ ، والمُغالَبةُ اُسُّ أسبابِ القَطیعَةِ .
مـجادله کـردن ، دوسـتـی دیرین را از بـین می‌برد و پیوند استوار را از هم می‌گسلد و کمترین چیزی کـه در آن هست ، چیره‌جویی است و چیره‌جویی ، خود عامل اصلی قطع رابطه می‌باشد .
أعلام الدین : 311 منتخب میزان الحکمة : 512

حدیث284

امام علی علیه‌السلام :
أقبَحُ المُکافاةِ الُمجازاةُ بِالإساءَةِ .
زشت‌ترین تلافی ، پاداش دادن (نیکی) با بدی است .
بحار الأنوار : 78 / 53 / 85

حدیث285

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
تَحْرُمُ الجنّةُ علی ثلاثةٍ : علی المَنّانِ ، وعلی المُغْتابِ ، وعلی مُدمِنِ الخَمرِ .
بهشت بر سه کس حرام است : منّت گذارنده (بر خدا) ، غیبت کننده و میگسار .
الزهد للحسین بن سعید : 9 / 17 منتخب میزان الحکمة : 108

حدیث286

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنَّ إبلیسَ یَخطُبُ شَیاطینَهُ ویقولُ : علَیکُم باللَّحمِ والمُسکِرِ والنِّساءِ ، فَإنّیلا أجِدُ جِماعَ الشَّرِّ إلاّ فیها .
ابلیس به شیطانهای خود گفت : بر شما باد به گوشت و مُسکر و زنان ؛ زیرا من چیزی جز این سه را فراهم آورنده بدیها نمی‌یابم .
بحار الأنوار : 73 / 62 / 293

حدیث287

رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَن تَرَکَ الخَمرَ لغَیرِ اللّه سَقاهُ اللّه‌ُ مِن الرَّحیقِ الَمخْتومِ ، فقالَ علیٌّ علیه‌السلام : لغَیرِ اللّه ؟! قالَ : نَعَم واللّه ، صِیانَةً لنفسهِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
هر که برای غیر خدا (هم که شده) شرابخواری را رها کند ، خداوند او را از شراب خالص و مُهر شده بنوشاند . علی علیه‌السلامعرض کرد : برای غیر خدا ؟ فرمودند: آری ، به خدا قسم ؛ برای حفظ (سلامتی) خویش .
بحار الأنوار : 79 / 150 / 64 منتخب میزان الحکمة : 186

حدیث288

امام صادق علیه‌السلام :
إنّ أهلَ الرَّیِّ فی الدُّنیا مِن المُسْکِرِ یَموتونَ عِطاشا ، ویُحْشَرونَ عِطاشا ، ویَدخُلونَ النّار عِطاشا .
آنان که در دنیا از مسکرات سیراب شوند ، تشنه کام می‌میرند و تشنه‌کام محشور می‌شوند و تشنه کام به دوزخ می‌روند .
ثواب الأعمال : 290 / 5

حدیث289

امام علی علیه‌السلام :
مَن شَرِبَ المُسْکِرَ لَم تُقْبَلْ صَلاتُهُ أربَعینَ یَوما ولَیلَةً .
کسی که مست کننده بنوشد تا چهل شبانه‌روز نمازش پذیرفته نشود .
الخصال : 632 / 10 منتخب میزان الحکمة : 186

حدیث290

امام علی علیه‌السلام :
مُدْمِنُ الخَمرِ یَلْقی اللّه‌َ عز و جل حِینَ یَلْقاهُ کعابِدِ وَثَنٍ .
دائم الخمر همچون بت‌پرست خداوند عز و جل را دیدار خواهد کرد .
الخصال : 632 / 10 منتخب میزان الحکمة : 186

حدیث291

امام باقر علیه‌السلام :
إنَّ اللّه عز و جل جَعَلَ لِلشَّرِّ أقفالاً وجَعَلَ مَفاتِیحَ تِلکَ الأقفالِ الشَّرابَ ، والکَذِبُ شَرٌّ مِنَ الشَّرابِ .
خداوند عز و جل برای بدی قفلهایی نهاده و کـلـید همه این قفلها را شراب قرار داده است و دروغ بدتر از شراب است .
بحار الأنوار : 72 / 236 / 3

حدیث292

امام علی علیه‌السلام :
ألا وإنَّ الظُّلمَ ثلاثةٌ :فَظُلمٌ لا یُغفَرُ ، وظُلمٌ لا یُترَکُ ، وظُلمٌ مَغفورٌ لا یُطلَبُ ، فأمّا الظُّلمُ الذی لا یُغفَرُ فالشِّرکُ بِاللّه ... وأمّا الظُّلمُ الذی یُغفَرُ فَظُلمُ العَبدِ نفسَهُ عندَ بعضِ الهَناتِ ، وأمّا الظُّلمُ الذی لا یُترَکُ فظُلمُ العِبادِ بَعضِهِم بَعضا .
بدانید که ظلم بر سه گونه است : ظلمی که هرگز بخشیده نمی‌شود ، ظلمی که بازخواست می‌شود و ظلمی که بخشوده می‌شود و بازخواست نمی‌گردد . امّا ظلمی که هرگز بخشیده نمی‌شود ، شرک ورزیدن به خداست ... اما ظلمی که بخشوده می‌شود ، ستمی است که بنده با ارتکاب بعضی گناهان کوچک به خود روا می‌دارد و امّا ظلمی که بازخواست خواهد شد ، ستم بندگان به یکدیگر است .
نهج البلاغة : الخطبة 176 منتخب میزان الحکمة : 350

حدیث293

امام علی علیه‌السلام :
لَیسَ شَیءٌ أدعی إلی تَغییرِ نِعمَةِ اللّه وتَعجِیلِ نِقْمَتِهِ مِن إقامَةٍ علی ظُلمٍ ؛ فإنّ اللّه‌َ سَمیعُ دَعوَةِ المُضطَهَدِینَ (المَظلومِینَ) ، وهُو للظالِمینَ بِالمِرصادِ .
برای زوال نعمت خدا و شتاب خشم و انتقام او ، هیچ چیز کارگرتر از ستمگری نیست ؛ زیرا خداوند دعای ستمدیدگان را می‌شنود و همواره در کمین ستمگران است .
نهج البلاغة : الکتاب 53 منتخب میزان الحکمة : 350

حدیث294

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
اتَّقُوا الظُّلمَ ؛ فإنّهُ ظُلُماتٌ‌یَومَ القِیامَةِ .
از ظلم کردن بپرهیزید ، که آن ، ظلمتهای روز قیامت است .
الکافی : 2 / 332 / 11

حدیث295

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
الظُّلمُ نَدامَةٌ .
ستمگری ، مایه پشیمانی است .
بحار الأنوار : 75 / 322 / 52 منتخب میزان الحکمة : 350

حدیث296

امام علی علیه‌السلام :
انّما أهلَکَ مَن کانَ قَبلَکُم أنَّهُم مَنَعُوا الناسَ الحَقَّ فاشتَرَوهُ ، وأخَذُوهُم بالباطِلِ فاقتَدَوهُ .
پیشینیان شما از ایـن رو بـه هـلاکت و تباهی در افتادند که مردمان را از حقّ (شان) بازداشتند و آنان (ناچار با رشوه) آن را خریدند و آنان را به ارتکاب باطل و نادرستی واداشتند و مردم هم از آن پیروی کردند .
نهج البلاغة : الکتاب 79 منتخب میزان الحکمة : 236

حدیث297

پیامبرخدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
لَعَنَ اللّه الراشیَ والمُرتَشِیَ والرائشَ الذی یَمشِی بَینَهُما .
خدا لعنت کند رشوه دهنده و رشوه گیرنده و واسطه میان آن دو را .
کنزالعمّال : 15080 منتخب میزان الحکمة : 236

حدیث298

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
عَلی کُلِّ نَفَسٍ مِن بَنیآدَمَ کُتِبَ حَظٌّ مِنَ الزِّنا أدرَکَ ذلکَ لا محالَةَ ، فالعَینُ زِناها النَّظَرُ ، والرِّجلُ زِناها المَشیُ ، والاُذُنُ زِناها الاستِماعُ .
بر هر عضوی از اعـضای انـسـان بـهـره‌ای از زنا نوشته شده که لاجرم به آن می‌رسد ؛ مثلاً زنای چشم نگاه کردن است و زنای پا ، رفتن (به سوی گناه) و زنای گوش ، شنیدن (صداهای حرام) .
کنز العمّال : 13026 منتخب میزان الحکمة : 250

حدیث299

رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
یا علیُّ فی الزِنا سِتُ‌خِصالٍ : ثلاثٌ مِنها فی الدنیا وثلاثٌ فی الآخِرَةِ ، فأمّا التی فی الدنیا فَیَذهَبُ بالبَهاءِ ، ویُعَجِّلُ الفَناءَ ، ویَقطَعُ الرِّزقَ ، وأمّا التی فی الآخِرَةِ فَسُوءُ الحِسابِ ، وسَخَطُ الرحمنِ ، والخُلُودُ فی النارِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
ای علی ! زنا شش پیامد دارد: سه پیامد در دنیا و سه دیگر در آخرت . پیامدهای دنیایی‌اش این است که آبرو را می‌برد ، مرگ را شتاب می‌بخشد و روزی را می‌بُرد و پیامدهای آخرتی‌اش عبارت است از حسابرسی سخت و دقیق ، خشم خدای رحمان و جاودانگی در آتش است .
بحار الأنوار : 79 / 22 / 15 منتخب میزان الحکمة : 248

حدیث300

امام رضا علیه‌السلام :
حُرِّمَ الزِّنا لِما فیهِ مِنَ‌الفَسادِ مِن قَتلِ الأنفُسِ ، وذَهابِ الأنسابِ ، وتَرکِ التَّربیَةِ للأطفالِ ، وفَسادِ المَوارِیثِ ، وما أشبَهَ ذلکَ مِن وُجُوهِ الفَسادِ .
زنا ، به علّت مفاسدی که در بردارد ، مانند : قتل نفس ، از بین رفتن و مخدوش شدن اصل و نسب ، ترک تربیت کودکان ، تباه شدن موضوع ارث و میراث و امثال این مفاسد ، حرام شده است .
بحار الأنوار : 79 / 24 / 19 منتخب میزان الحکمة : 248

حدیث301

امام صادق علیه‌السلام :
إنَّ أشَدَّ الناسِ عَذابایَومَ القِیامَةِ رَجُلٌ أقَرَّ نُطفَتَهُ فی رَحِمٍ تَحْرُمُ علَیهِ .
سخت‌ترین عذاب را در روز قیامت مردی دارد که نطفه خود را در رحمی که بر وی حرام است جای دهد .
بحار الأنوار : 79 / 26 / 28 منتخب میزان الحکمة : 248

حدیث302

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
أرْبَعٌ لا تَدخُلُ بَیتا واحدةٌ مِنهُنَّ إلاّ خَرِبَ ولَم یَعْمُرْ بالبَرَکةِ : الخِیانةُ ، والسَّرِقةُ ، وشُربُ الخمرِ ، والزِّنا .
چهار چیز است که اگر یکی از آنها به خانه‌ای درآید آن را ویران کند و از برکت آبادان نشود : خیانت ، دزدی ، شرابخواری و زنا .
بحار الأنوار : 79 / 19 / 4

حدیث303

امام صادق علیه‌السلام :
إنّ مِن أکبَرِ السِّحرِ الَّنمیمَةَ ؛ یُفَرَّقُ بها بَینَ المُتَحابَّینِ ، ویُجلَبُ العَداوَةُ علَی المُتَصافِیَینِ ، ویُسفَکُ بها الدِّماءُ ، ویُهدَمُ بها الدُّورُ ، ویُکشَفُ بها السُّتورُ ، والَّنمّامُ أشَرُّ مَن وَطئَ علَی الأرضِ بقَدَم .
سخن چینی از بزرگترین جادوهاست ، (زیرا) با سخن‌چینی میان دوستان جدایی افکنده می‌شود ، یاران یکدل را با هم دشمن می‌کند ، به واسطه آن خون‌ها ریخته می‌شود ، خانه‌ها ویران می‌گردد و پرده‌ها دریده می‌شود . آدمِ سخن‌چین ، بدترین کسی است که روی زمین گام برمی‌دارد .
بحار الأنوار : 63 / 21 / 14 منتخب میزان الحکمة : 570

حدیث304

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
ألا اُخبِرُکُم بشِرارِکُم ؟ قالوا : بلی یا رسولَ اللّه . قالَ : المَشّاؤونَ بالَّنمیمَةِ ، المُفَرِّقونَ بَینَ الأحِبهِ ، الباغُونَ لِلبُرَآءِ العَیبَ .
آیاشما را از بدترین‌افرادتان آگاه نکنم؟ عرض کردند : چرا ای رسول خدا ، فرمودند: کسانی که سخن چینی می‌کنند ، آنان که میان دوستان جدایی می‌افکنند ، کسانی که برای افراد پاک و بی‌گناه عیب می‌تراشند .
الخصال : 183 / 249 منتخب میزان الحکمة : 570

حدیث305

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
الغِیبَةُ أسرَعُ فی دِینِ الرجُلِ المُسلمِ مِن الآکِلَةِ فی جَوفِهِ .
غیبت کردن در (نابودی) دین آدمی ، زودتر کارگر افتد تا بیماری خوره در اندرون او .
الکافی : 2 / 357 / 1 منتخب میزان الحکمة : 436

حدیث306

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم:
الغِیبَةُ أشَدُّ مِن الزِّنا ، قیلَ :وکیفَ ؟ قالَ : الرجلُ یَزنی ثُمّ یَتوبُ فَیَتُوبُ اللّه علَیهِ ، وإنّ صاحِبَ الغِیبةِ لایُغفَرُ لَهُ حتّی یَغفِرَ لَهُ صاحِبُهُ .
غیبت‌کردن بدتر از زناست. عرض شد: چگونه؟ فرمودند: مرد زنا می‌کند و سپس توبه می‌نماید و خدا توبه‌اش را می‌پذیرد . امّا غیبت کننده آمرزیده نمی‌شود تا زمانی که غیبت شونده او را ببخشد .
الترغیب والترهیب : 3 / 511 / 24

حدیث307

رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَرَرتُ لیلةَ اُسرِیَ بیعلی قَومٍ یَخمِشُونَ وُجوهَهُم بأظفارِهمِ ، فقلتُ : یا جَبرَئیلُ ، مَن هؤلاءِ ؟ فقالَ : هؤلاءِ الذینَ یَغتابُونَ الناسَ ویَقَعُونَ فی أعراضِهِم .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
در شب معراج ، مردمی را دیدم که چهره‌های خود را با ناخنهایشان می‌خراشند . پرسیدم : ای جبرئیل ، اینها کیستند ؟ گفت : اینها کسانی هستند که از مردم غیبت می‌کنند و آبرویشان را می‌برند .
تنبیه الخواطر : 1 / 115 منتخب میزان الحکمة : 436

حدیث308

امام باقر علیه‌السلام :
سِلاحُ اللِّئامِ قَبیحُ الکلام .
حربه فرومایگان ، زشتگویی است .
بحار الأنوار : 78 / 185 / 14

حدیث309

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ مِن شَرِّ عِبادِ اللّه مَن تُکرَهُ مُجالَسَتُهُ لِفُحشِهِ .
یکی از بدترین بندگـان خدا کسی است که به سبب بد زبانی و دشنام گوییش ، همنشینی با او ناخوشایند باشد .
الکافی : 2 / 325 / 8 منتخب میزان الحکمة : 442

حدیث310

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
ما کانَ الفُحشُ فی شیءٍ قَطُّ إلاّ شانَهُ ، ولا کانَ الحَیاءُ فی شیءٍ قَطُّ إلاّ زانَهُ .
زشت‌گویی(و زشت‌کرداری) هرگز در چیزی نبود ، مگر این که آن را عیبناک گردانید و شرم و حیا هرگز در چیزی نبود مگر این که آن را آراست .
بحار الأنوار : 79 / 111 / 6 منتخب میزان الحکمة : 440

حدیث311

امام کاظم علیه‌السلام :
ما تَسابَّ اثنانِ إلاّانحَطَّ الأعلی إلی مَرتَبهِ الأسفَلِ .
هیچ گاه دو نفر به یکدیگر ناسزا نگفتند مگر این که آن که بیشتر دشنام داده به مرتبه پایین‌تری سقوط می‌کند .
أعلام الدین : 305 منتخب میزان الحکمة : 264

حدیث312

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
سِبابُ المؤمِنِ فُسوقٌ ، وقِتالُهُ‌کُفرٌ ، وأکلُ لَحمِهِ مِن مَعصیَةِ اللّه .
ناسزاگفتن به مؤمن فسق است و جنگیدن با او کفر و خوردن گوشت او (غیبت کردن از وی) معصیت خداست .
بحار الأنوار : 75 / 148 / 6 منتخب میزان الحکمة : 264

حدیث313

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
سابُّ المُؤمِنِ کالمُشرِفِ علی الهَلَکَةِ .
ناسزاگوی به مؤمن همچون کسی است که در آستانه هلاکت باشد .
کنز العمّال : 8093 منتخب میزان الحکمة : 264

حدیث314

رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم
وقد سُئلَ عن کَفّارَةِ الاغتِیابِ: تَستَغفِرُ اللّه‌َ لِمَنِ اغتَبتَهُ کُلَّماذَکَرتَهُ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم - در پاسخ به‌این سؤال که کفّاره غیبت چیست - فرمودند:
کفّاره‌اش این است که هرگاه به یاد کسی که از او غیبت کرده‌ای افتادی ، از خداوند برایش آمرزش بخواهی .
الکافی : 2 / 357 / 4 منتخب میزان الحکمة : 438

حدیث315

امام صادق علیه‌السلام :
إذا رَأیتُمُ العَبدَ مُتَفَقِّدا لِذُنوبِ (النّاسِ) ناسِیا لِذُنوبهِ ، فَاعلَموا أنَّهُ قَد مُکِرَ بهِ .
هر گاه دیدید کسی گناهان مردم را می‌جوید و گناهان خودش را از یاد برده‌است ، بدانید که گرفتار مکر خدا شده‌است .
مستطرفات السرائر : 48 / 7 منتخب میزان الحکمة : 418

حدیث316

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَنِ اقتَطَعَ مالَ مؤمنٍ غَصبا بغَیرِ حَقٍّ لَم یَزَلِ اللّه‌ُ مُعرِضا عَنهُ ، ماقِتا لأِعمالِهِ التی یَعمَلُها مِن البِرِّ والخَیرِ ، لا یُثبِتُها فی حَسَناتِهِ حتّی یَتُوبَ ویَرُدَّ المالَ الذی أخَذَهُ إلی صاحِبهِ .
کسی که مال مسلمانی را به ناحقّ غصب کند ، خداوند پیوسته ازاو رویگردان باشد و از هر کار نیکی که می‌کند در خشم باشد و آنها را درشمار حسناتش ثبت نکند ، تا آن گاه که توبه کند و مالی را که گرفته است به صاحبش برگرداند .
مستدرک الوسائل : 17 / 89 / 20823 منتخب میزان الحکمة : 426

حدیث317

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
حُبُّ الإطراءِ والثّناءِ یُعمی ویُصِمُّ عَنِ الدِّینِ ، ویَدَعُ الدِّیارَ بَلاقِعَ .
دوسـت داشتن مـدح و ثـنای مـبالغه‌آمیـز (ممدوح را) از دین کور و کر می‌سازد و خانه‌ها را (از اهلش) خالی می‌کند .
تنبیه الخواطر : 2 / 122 منتخب میزان الحکمة : 506

حدیث318

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ أخوَفَ ما أخافُ علی اُمّتی مِن عَمَلِ قَومِ لُوطٍ .
بیشترین چیزی که برای امّتم از آن می‌ترسم ، عمل قوم لوط است .
الترغیب والترهیب : 3 / 285 / 1 منتخب میزان الحکمة : 506

حدیث319

امام باقر علیه‌السلام :
مَن قَتَلَ مُؤمنا مُتَعمِّدا أثبَتَ اللّه تعالی علَیهِ جَمیعَ الذُّنوبِ ، وبَرِئَ المَقتولُ مِنها ، وذلکَ قولُ اللّه تعالی : «أُرِیدُ أن تَبُوأَ بِإثْمِی و إثْمِکَ فتَکونَ مِن أصْحابِ النّارِ » .
هـر کس عـمـدا مـؤمـنی را بکشد ، خداوند متعال همه گناهان را برای او ثبت کند و مقتول از گناهان پاک شود و این سخن خداوند متعال است ، آن جا که می‌فرماید : «می‌خواهم گناه من و گناه خودت را به دوش کشی و از دوزخیان باشی» .
المائدة : 29 .ثواب الأعمال : 328 / 9 منتخب میزان الحکمة : 458

حدیث320

رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
أعتَی الناسِ مَن قَتَلَ غیرَ قاتِلِهِ ، أو ضَرَبَ غیرَ ضارِبهِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
سرکش‌ترین مردم کسی است که بی‌گناهی را که قصد کشتن او را نداشته‌است ، بکشد یا غیرزننده خود را بزند .
أمالی الصدوق : 28 / 4 منتخب میزان الحکمة : 456

حدیث321

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
لا یَحِلُّ للمُؤمنِ أن یَهجُرَ أخاهُ فَوقَ ثلاثةِ أیّام .
روا نـیست که مـؤمـن ، بـیش از سه روز با برادرش قهر باشد .
کنزالعمّال : 24793 منتخب میزان الحکمة :

حدیث322

امام صادق علیه‌السلام :
لا یَزالُ إبلیسُ فَرِحا ما اهتَجرَ المُسلِمانِ، فإذا التَقَیا اصطَکَّت رُکبَتاهُ وتَخَلّعَت أوصالُهُ ، ونادَی یا وَیلَهُ ، ما لَقِیَ مِن الثُّبُورِ ؟!
تـا زمانی کـه دو مـسلمان با یکدیگر قـهر باشند ، ابلیس خوشحال است و هرگاه با هم (آشتی و) دیدار کنند ، زانوهایش به هم خورد و بندهایش از هم بگسلد و فریاد زند : ای وای بر من ، هلاک شدم .
الکافی : 2 / 346 / 7 منتخب میزان الحکمة : 580

حدیث323

امام باقر علیه‌السلام :
إنّی لاَبغِضُ الرجُلَ- أو اُبغِضُ للرجُلِ أن یَکونَ کَسلانا عن أمرِ دُنیاهُ ، ومَن کَسِلَ عَن أمرِ دُنیاهُ فهُو عن أمرِ آخرتِهِ أکسَلُ .
من نفرت دارم از شخص - یا برای شخص - که در کار دنیایش تنبل باشد . هر که در کار دنیایش تنبل باشد ، در کار آخرتش تنبل‌تر ، است .
الکافی : 5 / 85 / 4 منتخب میزان الحکمة : 492

حدیث324

امام باقر علیه‌السلام :
الکَسَلُ یُضِرُّ بالدِّینِ والدنیا .
تنبلی به دیـن و دنیا زیــان می‌زند .
بحار الأنوار : 78 / 180 / 64 منتخب میزان الحکمة : 492

حدیث325

امام علی علیه‌السلام :
الکَسَلُ یُفسِدُ الآخِرَةَ .
تنبلی ، آخرت را تباه می‌کند .
مستدرک الوسائل : 13 / 45 / 14695 منتخب میزان الحکمة : 492

حدیث326

امام باقر علیه‌السلام :
بِئسَ العَبدُ عَبدٌ لَهُ طَمَعٌ یَقودُهُ .
چه بد بنده‌ای است آن بنده که طمع زمامدار او باشد .
الکافی : 2 / 320 / 2

حدیث327

امام علی علیه‌السلام :
لا أذَلَّ مِن طامِعٍ .
ذلیل‌تر از طمعکار ، وجود ندارد .
غرر الحکم : 10593 منتخب میزان الحکمة : 344

حدیث328

امام علی علیه‌السلام :
الطامِعُ فی وَثاقِ الذُّلِّ .
طمع کار ، گرفتار خواری است .
نهج البلاغة : الحکمة 226 منتخب میزان الحکمة : 344

حدیث329

امام علی علیه‌السلام :
الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ .
طمعکاری ، بردگی جاودان است .
نهج البلاغة : الحکمة 180 منتخب میزان الحکمة : 344

حدیث330

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ الصَّفاةَ الزُّلالَ الذیلا تَثبُتُ علَیهِ أقدامُ العُلَماءِ الطَّمَعُ .
آن تخته سنگ لغزنده‌ای که پای علما روی آن استوار نمی‌ماند ، طمع است .
تنبیه الخواطر : 1 / 49 منتخب میزان الحکمة : 344

حدیث331

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
الطَّمَعُ یُذهِبُ الحِکمَةَ مِن قُلوبِ العُلَماءِ .
طمع ، حکمت را از دل دانشمندان می‌برد .
کنز العمّال : 7576

حدیث332

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
الطَّمَعُ یُذهِبُ الحِکمَةَ مِن قُلوبِ العُلَماءِ .
طمع ، حکمت را از دل دانشمندان می‌برد .
کنز العمّال : 7576 منتخب میزان الحکمة : 344

حدیث333

امام علی علیه‌السلام :
أزری بِنَفسِهِ مَنِ استَشعَرَ الطَّمعَ .
هرکس جامه طمع به تن کند ، خود را خوار گرداند .
نهج البلاغة : الحکمة 2 منتخب میزان الحکمة :

حدیث334

امام علی علیه‌السلام :
سُوءُ الخُلقِ نَکَدُ العَیْشِ وعذابُ النَّفْسِ .
بدخویی ، مایه تیره روزی و شکنجه روح است .
غرر الحکم : 5639 منتخب میزان الحکمة : 184

حدیث335

امام علی علیه‌السلام :
مَن ضاقَت ساحَتُهُ قَلّتْ راحَتُهُ .
هر که کم تحمّل باشد (و تندخو) آسایشش اندک گردد .
غرر الحکم : 9192 منتخب میزان الحکمة : 184

حدیث336

امام علی علیه‌السلام :
مَن ساءَ خُلقُهُ ضاقَ رِزْقُهُ .
هرکه اخلاقش بد باشد ، روزیش تنگ شود .
غرر الحکم : 8023 منتخب میزان الحکمة : 184

حدیث337

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ العَبدَ لَیَبلُغُ من سُوءِ خُلقِهِ أسْفَلَ دَرَکِ جَهنَّم .
همانا بنده به سبب بد اخلاقیش به پایین‌ترین درجات دوزخ سقوط می‌کند .
المحجّه البیضاء : 5 / 39 منتخب میزان الحکمة : 184

حدیث338

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
سُوءُ الخُلقِ ذَنبٌ لا یُغْفَرُ .
بد خویی ، گناهی نابخشودنی است .
المحجّه البیضاء : 5 / 39 منتخب میزان الحکمة : 184

حدیث339

امام باقر علیه‌السلام :
سُدَّ سَبیلَ العُجبِ‌بِمَعرِفةِ النَّفسِ .
راه خودپسندی را با خودشناسی ببند .
تحف العقول : 285

حدیث340

امام علی علیه‌السلام :
نِفاقُ المَرءِ مِن ذُلٍّ یَجِدُهُ فی نفسِهِ .
نفاقِ انسان ، ناشی از ذلّتی است که در خود حسّ می‌کند .
غرر الحکم : 9988 منتخب میزان الحکمة : 566

حدیث341

امام صادق علیه‌السلام :
مَن لَقِیَ المُسلِمینَ بِوَجهَینِ ولِسانَینِ ، جاءَ یَومَ القِیامَةِ ولَهُ لِسانانِ مِن نارٍ .
هر که با مسلمانانْ دو رو و دو زبان برخورد کند ، روز قیامت آورده شود در حالی که دو زبان از آتش دارد .
ثواب الأعمال : 319/ 1 منتخب میزان الحکمة : 414

حدیث342

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مِن علاماتِ الشَّقاءِ :جُمُودُ العَینِ ، وقَسوَةُ القَلبِ ، وشِدَّةُ الحِرصِ فی طَلَبِ الرِّزقِ ، والإصرارُ علی الذَّنبِ .
از نشانه‌های بدبختی است : چشم بی‌اشک و سختی دل و حرص زدن زیاد در طلب روزی و پایداری بر گناه .
الخصال : 243 / 96 منتخب میزان الحکمة : 300

حدیث343

امام علی علیه‌السلام :
مِن عَلامةِ الشَّقاءِ غِشُّ الصَّدیقِ .
از نشانه بدبختی ، دغلکاری با دوست است .
غرر الحکم : 9297 منتخب میزان الحکمة : 300

حدیث344

امام علی علیه‌السلام :
مِن علاماتِ الشَّقاءِ الإساءَهُ‌إلی الأخیارِ .
از نشانه‌های شقاوت ، بدی کردن به نیکان است .
غرر الحکم : 9307 منتخب میزان الحکمة : 300

حدیث345

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
لَیسَ مِنّا مَن دَعا إلی عَصَبِیَّةٍ ، ولَیسَ مِنّا مَن قاتَلَ (عَلی) عَصَبِیَّةٍ ، ولَیسَ مِنّا مَن ماتَ عَلی عَصَبِیَّةٍ .
از ما نیست کسی که بــه عصبیّتی فرا خواند و از ما نیست کسی که در راه عصبیّتی بجنگد و از ما نیست کسی که با عصبیّت بمیرد .
سنن أبی داود : 5121 منتخب میزان الحکمة : 382

حدیث346

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
منَ کانَ فی قَلبهِ حَبَّةٌ مِن خَردَلٍ مِن عَصَبِیَّةٍ بَعَثَهُ اللّه‌ُ یَومَ القِیامَةِ مَعَ أعرابِ الجاهِلِیَّةِ .
هر کس در دلش به اندازه دانه خردلی عصبیّت باشد ، خداوند در روز قیامت او را با اعراب جاهلیّت برانگیزاند .
الکافی : 2 / 308 / 3 منتخب میزان الحکمة : 382

حدیث347

امام صادق علیه‌السلام :
لا یَطمَعَنَّ ذو الکِبرِ فی الثَّناءِ الحَسَنِ .
متکبّر ، هرگز نباید انتظار تعریف و تمجید (دیگران از خود را) داشته باشد .
الخصال : 434 / 20 منتخب میزان الحکمة : 482

حدیث348

امام علی علیه‌السلام :
مَن تَکَبَّرَ علَی الناسِ ذَلَّ .
هر که بر مردم بزرگی فروشد ، خوار شود .
بحار الأنوار : 77 / 235 / 3 منتخب میزان الحکمة : 482

حدیث349

امام علی علیه‌السلام :
لَیسَ لِمُتَکبِّرٍ صَدیقٌ .
شخص متکبّر ، از دوست بی‌بهره‌است .
غرر الحکم : 7464 منتخب میزان الحکمة : 482

حدیث350

امام علی علیه‌السلام :
لا یَتَعَلَّمُ مَن یَتَکَبَّرُ .
کسی که تکبّر داشتِه باشد ، عالِم نمی‌شود .
غرر الحکم : 10586 منتخب میزان الحکمة : 482

حدیث351

امام علی علیه‌السلام :
الحِرصُ والکِبرُ والحَسَدُ دَواعٍ إلَی التَّقحُّمِ فی الذُّنوبِ .
حـرص و تکبّر و حسادت ، انگیزه‌های فرو رفتن در گناهانند .
نهج البلاغة : الحکمة371 منتخب میزان الحکمة : 482

حدیث352

امام صادق علیه‌السلام :
مَن ذَهَبَ یَری أنَّ لَهُ‌علَی الآخَرِ فَضلاً فهُو مِن المُستَکبِرِینَ [قالَ حَفصُ بنُ غِیاثٍ : ]فقلتُ لَهُ : إنّما یَری أنَّ لَهُ علَیهِ فَضلاً بالعافیَةِ إذا رَآهُ مُرتَکِبا لِلمَعاصِی ، فقالَ : هَیهاتَ هَیهاتَ ! فَلَعَلَّهُ أن یکونَ قد غُفِرَ لَهُ ما أتی وأنتَ مَوقوفٌ مُحاسَبٌ ،أما تَلَوتَ قِصَّةَ سَحَرَةِ موسی علیه‌السلام .
هر که بر این باور باشد که از دیگران برتر است ، او در شمار مستکبران است . حفص بن غیاث می‌گوید : عرض کردم : اگر گنهکاری را ببیند و به سبب بی‌گناهی و پاکدامنی خود ، خویشتن را از او برتر بداند چه ؟ فرمود : هیهات هیهات ! چه بسا که او آمرزیده شود امّا تو را برای حسابرسی نگه دارند ؛ مگر داستان جادوگران (زمان) موسی علیه‌السلام را نخوانده‌ای ؟.
الکافی : 8 / 128 / 98

حدیث353

امام‌صادق علیه‌السلام:
قالَ رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم : إنَّ أعظَمَ الکِبرِ غَمصُ الخَلقِ وسَفَهُ الحَقِّ ، قالَ [ عبدُ الأعلی بنُ أعیَنَ ] : قلتُ : وما غَمْصُ الخَلقِ وسَفَهُ الحَقِّ ؟ قالَ : یَجهَلُ الحَقَّ ویَطعَنُ علی أهلِهِ ، فَمَن فَعَلَ ذلکَ فقد نازَعَ اللّه‌َ عز و جل رِداءَهُ .
رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم فــرمـود : بزرگترین تکبّر ، پَست شمردن مردم است و استخفاف نسبت به حقّ . عبدالاعلی بن اعین می‌گوید : عرض کردم : پست شمردن مردم و استخفاف حقّ چیست ؟ فرمود : در برابر حقّ ، نادانی کند و از اهل حقّ بد گوید . پس هر که چنین کند ، با خداوند بر سر آنچه برازنده خداست با او به ستیز برخاسته است .
الکافی : 2 / 310 / 9

حدیث354

امام صادق علیه‌السلام :
الکِبرُ رِداءُ اللّه، فَمَن نازَعَ اللّه شیئا مِن ذلکَ أکَبَّهُ اللّه فی النارِ .
کِبر، زیبنده خداست . پس هرکه بر سر چیزی از آن با خدا کشمکش کند ، خداوند او را در آتش سرنگون سازد .
بحار الأنوار : 73 / 215 / 5

حدیث355

امام باقر علیه‌السلام :
ما دَخَلَ قَلبَ امرِئٍشیءٌ مِن الکِبرِ إلاّ نَقَصَ مِن عَقلِهِ مِثلُ ما دَخَلَهُ مِن ذلکَ ، قَلَّ ذلکَ أو کَثُرَ .
هیچ مقداری از تکبّر به دل آدمی راه نیابد ، مگر این که به همان اندازه ، کم باشد یا زیاد ، از خردش کاسته شود .
بحار الأنوار : 78 / 186 / 16 منتخب میزان الحکمة : 480

حدیث356

امام صادق علیه‌السلام :
فیما أوحَی اللّه عز و جل إلی داودَ علیه‌السلام : یا داودُ ، کما أنَّ أقرَبَ الناسِ مِن اللّه المُتَواضِعُونَ کذلکَ أبعَدُ الناسِ مِن اللّه المُتَکبِّرُونَ .
از وحی های‌خداوند عز و جل به داود علیه‌السلام این بود : ای داود ! همچنان که نزدیکترین مردم به خدا فروتنانند ، دورترین مردم از خدا گردنفرازانند .
الکافی : 2 / 123 / 2 منتخب میزان الحکمة : 460

حدیث357

امام صادق علیه‌السلام :
إنَّ المُتَکَبِّرینَ یُجعَلونَ فی صُوَرِ الذَّرِّ یَتَوَطَّؤهُمُ النّاسُ حَتّی یَفرُغَ اللّه‌ُ مِنَ الحِسابِ .
(روز قیامت) افراد متکبر به شکل مورچه در آورده می‌شوند و مردم پیوسته آنها را لگدمال می‌کنند ، تا زمانی که خدا از رسیدگی به حساب بندگان فارغ شود .
الکافی : 2 / 311 / 11 منتخب میزان الحکمة : 414

حدیث358

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَن لاحَی الرِّجالَ سَقَطَت مُروءَتُهُ وذَهَبَت کَرامَتُهُ .
هرکه با مردمان ستیزه کند، مروّتش ساقط شود و حرمتش از بین برود.
أمالی الطوسیّ : 512 / 1119 منتخب میزان الحکمة : 360

حدیث359

امام صادق علیه‌السلام :
إنّ فی جَهنَّمَ لَوادِیا لِلمُتَکبِّرِینَ یقالُ لَهُ سَقَرُ ، شَکا إلَی اللّه عز و جل شِدَّةَ حَرِّهِ وسَألَهُ أن یَأذَنَ لَهُ أن یَتَنَفَّسَ ، فَتَنَفَّسَ فَأحرَقَ جَهَنَّم .
در دوزخ درّه‌ای است برای متکبّران به نام «سَقَر» . این درّه از شدّت گرمای خود به خداوند عز و جل شکایت کرد و خواهش نمود که به وی اجازه دهد ، تا نفسی بکشد . پس نفس کشید و (از گرمای نفس خود) دوزخ را سوزاند .
الکافی : 2 / 310 / 10 منتخب میزان الحکمة : 482

حدیث360

امام صادق علیه‌السلام :
عُقوقُ الوالِدَینِ مِن الکَبائرِ ؛ لأنَّ اللّه تعالی جَعَلَ العاقَّ عَصِیّا شَقِیّا .
نافرمانی والدین از گناهان کبیره‌است ؛ زیرا خداوند متعال فرزند نافرمان را عصیانگر و بدبخت قرار داده‌است .
علل الشرائع : 479 / 2 منتخب میزان الحکمة : 614

حدیث361

امام صادق علیه‌السلام :
الذُّنوبُ التی تُعَجِّلُ الفَناءَ قَطیعَةُ الرَّحِم ؛
از جمله گناهانی که مرگ و نابودی را شتاب می‌بخشد ، قطع رحم است .
بحار الأنوار : 74 / 94 / 23

حدیث362

امام علی علیه‌السلام :
الحَیفُ فی الوَصیَّةِ‌مِن الکَبائرِ؛
ستم و حقّ‌کشی در وصیّت، از گناهان کبیره است .
الفقیه : 4 / 184 / 5420 منتخب میزان الحکمة : 594

حدیث363

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
یُبعَثُ اُناسٌ مِن قُبورِهِم یَومَ‌القِیامَةِ تأجَّجُ أفواهُهُم نارا ، فقیلَ لَهُ: یا رسولَ اللّه، مَن هؤلاءِ؟ قالَ : الّذینَ یَأکُلونَ أموالَ الیَتامی ...؛
روز قـیامت عـدّه‌ای از گورهایشان بـیرون می‌آیند در حالی که از دهان‌های آنها آتش زبانه می‌کشد. عرض شد: ای رسول خدا ، آنان چه کسانی هستند؟ فرمودند: کسانی که اموال یتیمان را می‌خورند .
تفسیر العیاشی : 1 / 225 / 47 منتخب میزان الحکمة : 620

حدیث364

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
شَرُّ المَآکِلِ أکلُ مالِ‌الیَتیمِ ظُلما ؛
بدترین خوراک‌ها، خوردن ستمکارانه مال یتیم است .
أمالی الصدوق : 395 / 1 منتخب میزان الحکمة : 620

حدیث365

امام علی علیه‌السلام :
حَسْبکَ مِن الجَهلِ أنْ تُعجَبَ بعِلْمِکَ؛
در نادانی تو همین بس که به دانش خود مغرور شوی .
أمالی الطوسیّ : 56 / 78 منتخب میزان الحکمة : 118

حدیث366

امام علی علیه‌السلام :
حَسْبکَ مِن الجَهلِ أنْ تُعجَبَ بعِلْمِکَ؛
در نادانی تو همین بس که به دانش خود مغرور شوی .
أمالی الطوسیّ : 56 / 78 منتخب میزان الحکمة : 118

حدیث367

امام صادق علیه‌السلام :
یُـهلِکُ اللّه سِـتّا بِسِتٍّ : الاُمَراءَ بـالجَورِ ، والعَربَ بالعَصَبیَّةِ ، والدَّهاقِینَ بالکِبرِ ، والتُّجّارَ بالخِیانَةِ ، وأهلَ الرُّستاقِ بالجَهلِ ، والفُقَهاءَ بالحَسَدِ ؛
خداوند شش گروه را به سبب شش خصلت نابود می‌کند : فرمانروایان را به سبب ستمگری ، عرب‌ها را به سبب تعصّب ، ملاّکان را به سبب کبر ، بازرگانان را به سبب خیانت ، روستاییان را به سبب نادانی و فقیهان را به سبب حسادت .
بحار الأنوار : 78 / 207 / 67

حدیث368

امام صادق(سلام الله علیه):
یَقولُ إبْلیسُ لجُنودِهِ: ألْقُوا بَیْنهُمُ الحَسدَ والبَغْیَ؛ فإنَّهُما یَعْدِلانِ عندَ اللَّهِ الشِّرْکَ؛
ابلیس به لشکریان خود می‌گوید: میان آنان حسادت و تجاوزگری افکنید که این دو خوی، در نزد خدا، برابر با شرک است.
الکافی: ج 2، ص 349، ح 5

حدیث369

امام صادق(سلام الله علیه):
الغَضَبُ مِفتاحُ کُلِّ شَرٍّ؛
خشم کلید هر بدی است.
گزیده تحف العقول: ج 68 ص 280

حدیث370

پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله):
إنّ مِن شَرِّ عِبادِ اللَّهِ مَن تُکرَهُ مُجالَسَتُهُ لِفُحشِهِ؛
بدترین بندگان خدا کسی است که از ترس فحش او، هم‌نشینی با او را خوش ندارند.
الکافی: ج 2، ص 325، ح 8

حدیث371

امام علی(سلام الله علیه) فرمودند:
لا وَجَعَ أوجَعُ للقُلوبِ مِن الذُّنوبِ؛
هیچ دردی برای دل‌ها، درد آورتر از گناهان نیست.
الکافی: ج 2، ص 275، ح 28

حدیث372

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
چهار چیز است که هرکدام در خانه ای رخنه کرد ویرانش کند و برکت از آن خانه ها رود : 1.خیانت، 2.دزدی، 3.شراب و 4.زنا
امالی شیخ صدوق، صفحه 398

حدیث373

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
گاهی می شود که شخص دزد زده که دزد اموالش را برده گناهاش از دزد بیشتر می گردد ، بخاطر این که او مردم را بدون علت متهم به دزدی می کند و به بی گناهان تهمت دزدی می زند.
روضه بحار جلد 1 صفحه 160

حدیث374

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
سه صفت است که در هر که باشد به خودش باز می گردد:
1- مکر وحیله کردن با مردم
2- ظلم و ستم به مردم
3- پیمان شکنی .
نهج الفصاحه، ص268

حدیث375

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
هرکس با تکبر و خودخواهی بر روی زمین راه برود زمین و آنچه در زیر آن است و آنچه بر روی آن است او را لعن و نفرین نمایند.
ثواب الاعمال، ص 627

حدیث376

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلذُّنوبُ الَّتی تُغَیِّیرُ النِّعَمَ البَغیُ وَ الذُّنوبُ التَّی تورِثُ النَّدَمَ القَتلُ وَ الَّتی تُنزِلُ النِّقَمَ الظُّلمُ وَالَّتی تَهتِکُ السُّتورَ شُربُ الخَمرِ وَ الَّتی تَحبِسُ الرِّزقَ الزِّنا وَ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ قَطیعَةُ الرَّحِمِ وَالَّتی تَرُدُّ الدُّعاءَ وَ تُظلِمُ الهَواءَ عُقوقُ الوالِدَینِ؛
گناهی که نعمت‌ها را تغییر می‌دهد، تجاوز به حقوق دیگران است. گناهی که پشیمانی می‌آورد، قتل است. گناهی که گرفتاری ایجاد می‌کند، ظلم است. گناهی که آبرو می‌بَرد، شرابخواری است. گناهی که جلوی روزی را می‌گیرد، زناست. گناهی که مرگ را شتاب می‌بخشد، قطع رابطه با خویشان است. گناهی که مانع استجابت دعا می‌شود و زندگی را تیره و تار می‌کند، نافرمانی از پدر مادر است.
علل الشرایع، ج 2، ص 584

حدیث377

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند :
اَبَی اللّه‌ُ لِصاحِبِ الْخُلْقِ السَّیِّی‌ءِ بِالتَّوبَةِ. فَقیلَ: یا رَسول اللّه‌ِ، وَ کَیْفَ ذلِکَ؟ قالَ: لاَِنـَّهُ اِذا تابَ مِنْ ذَنـْبٍ وَقَعَ فی اَعْظَمَ مِنَ الذَّنـْبِ الّذی تابَ مِنْهُ؛
خداوند از آدم بد اخلاق توبه نمی‌پذیرد. عرض شد: ای رسول خدا، چرا؟ فرمودند: چون هرگاه از گناهی توبه کند در ورطه گناهی بدتر از آن که توبه کرده است می‌افتد.
(بحارالأنوار، ج 73، ص 299، ح 12)

حدیث378

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند :
مَن حَبَسَ عَن اَخیهِ المُسلِمِ شَیئا مِن حَقِّهِ حَرَّمَ اللّه‌ُ عَلَیهِ بَرَکَةَ الرِّزقِ اِلاّ اَن یَتوبَ؛
هر کس چیزی از حقّ برادر مسلمان خود را نگه دارد [و به او ندهد]، خداوند، برکت روزی را بر او حرام می‌کند، مگر آن که توبه کند [و جبران نماید].
(من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 15، ح 4968)

حدیث379

امام حسین (علیه السلام) فرمودند:
مَن طَلَبَ رِضَی الناسِ بِسَخَطَ اللهِ وَکَّلَهُ اللهُ إلی الناسِ؛
کسی که برای جلب رضایت و خوشنودی مردم ، موجب خشم و غضب خداوند شود، خداوند او را به مردم وا می گذارد.
بحارالانوار، ج78، ص126

حدیث380

امام حسین (علیه السلام) فرمودند:
لاأفلَحَ قـَومٌ اشتَـروا مَـرضـاتِ المَخلـُوق بسَخَطِ الخـالِق؛
رستگـار نمی شوند مـردمـی که خشنـودی مخلـوق را در مقـابل غضب خـالق خریدنـد.
تاریخ طبری، ص 1، ص 239

حدیث381

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ اللهَ عَلِمَ اَنَّ الذَّنبَ خَیرٌ لِلمُومنِ مِنَ العُجبِ وَ لَولا ذلک مَا ابتُلِیَ مُومِنٌ بِذَنبٍ اَبَداً؛
خداوند می دانست که برای شخص مومن گناه از عجب بهتر است و اگر این طور نبود، شخص مومن هیچ وقت آلوده به گناه نمی شد.
کافی، ج 2 ، ص 313

حدیث382

امام حسین (علیه السلام) فرمودند:
لَیسَتِ العِفَّةُ بِما نِعَةٍ رِزقا وَلاَ الحِرصُ بِجالِبٍ فَضلاً وَإِنَّ الرِّزقَ مَقسومٌ وَالجَلَ مَحتومٌ وَاستِعمالَ الحِرصِ طالِبُ المَآثِمِ؛
نه خودداری از حرام و ناپسند، مانع روزی می شود و نه حرص روزیِ بیشتر می آورد، که روزی تقسیم شده و اجل حتمی است و حرص به سوی گناه می کشد.
(غررالحکم، ج5، ص 294، ح8439)

حدیث383

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
مَثَلُ الْحَریصِ عَلَی الدُّنْیا مَثَلُ دودَةِ القَزِّ: کُلَّمَا ازْدادَتْ مِنَ القَزِّ عَلی نَفْسِها لَـفّـا کانَ أَبْعَدَ لَها مِنَ الْخُروجِ حَتّی تَموتَ غَمّا؛
حریص به دنیا، همانند کرم ابریشم است که هر چه بیشتر دور خود می‌تند، خارج شدن از پیله بر او سخت‌تر می‌شود، تا آن‌که از غصه می‌میرد.
(کافی، ج 2، ص 316، ح 7)

حدیث384

امام باقر (علیه السلام)فرمودند:
إنَّ لِلّهّ عُقلوباتٍ فی القُلوبِ وَ الأبدانِ ضَنکٌ فی المَعیشَةِ وَ وَهنٌ فی العِبادَةِ وَ ما ضُربَ عَبدٌ بِعُقوبَهٍ أعظَمَ مِن قَسوَةِ القَلبِ؛
خداوند برای دلها و بدنها کیفرهایی دارد:تنگی در معیشت، ستی در عبادت و به هیچ وجه بنده ای کیفری بزرگتر از قساوت قلب چشانده نشده است.
(بحارالانوار، ج75، ص176)

حدیث385

امام باقر (علیه السلام)فرمودند:
مَن کَفَّ غَضَبَهُ عن النّاس کَفَّ اللهُ عنهُ عَذابَ یومَ القِیامة؛
کسی که خشمش را از مردمان باز دارد خداوند نیز در روز قیامت عذابش راامام صادق(علیه السلام) فرمودند:
اَلکِبرُ أَن تَغمِصَ النّاسَ وَتُسَفِّهَ الحَقَّ؛
تکبر، این است که مردم را تحقیر کنی و حق را خوار شماری.
کافی، ج2، ص310، ح8

حدیث386

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
إِذا جاهَرَ الفاسِقُ بِفِسقِهِ فَلا حُرمَةَ لَهُ وَلا غیبَةَ؛
هرگاه شخص فاسق و گنهکار آشکارا گناه کند، نه حرمتی دارد و نه غیبتی.
(بحارالأنوار، ج75، ص253، ح32)

حدیث387

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
مَن اَحصی عَلی اَخیهِ المُؤمِنِ عَیبا لِیَعیبَهُ بِهِ یَوما ما کانَ مِن اَهلِ هذِهِ الآیَةِ قالَ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ: اِنَّ الَّذینَ یُحِبّونَ اَن تَشیعَ الفِاحِشَةُ فِی الَّذینَ آمَنوا لَهُم عَذابٌ اَلیمٌ فِی الدُّنیا وَ الآخِرَةِ وَ اللّه‌ُ یَعلَمُ وَ اَ نتُم لا تَعلَمونَ؛
هر کس درصدد عیب‌جویی برادر مؤمنش برآید، تا با آن روزی او را سرزنش کند، مشمول این آیه است: کسانی که دوست دارند، زشتی‌ها در میان مردم با ایمان شیوع پیدا کند، عذاب دردناکی برای آنان در دنیا و آخرت خواهد بود و خداوند می‌داند و شما نمی‌دانید.
(مستدرک الوسایل، ج 9، ص 110، ح 10379)

حدیث388

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
دِرْهَمُ رِبا أَعْظَمُ عِنْدَ اللّه مِنْ سَبْعینَ زِنْیَةً بِذاتِ مَحْرَمٍ فی بَیْتِ اللّه الْحَرامِ؛
یک درهم ربا نزد خداوند سنگین تر است از هفتاد بار زنا کردن با محارم در خانه خدا.
نورالثقلین، ج 1، ص 295، ح 1177

حدیث389

امام هادی (علیه السلام) فرمودند:
اَلغَضَبُ عَلی مَن تَملِکُ لُؤمٌ؛
بر زیردستان خشمگین شدن نشانه پَستی است.
(بحارالأنوار، ج78، ص 370، ح4)

حدیث390

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
آفَةُ الدِّینِ الحَسَدُ وَ العُجبُ وَ الفَخرُ؛
آفت دینداری حسد و خودبینی و فخر فروشی است.
(جهاد النفس، ح 545)

حدیث391

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
سِتَّةٌ لاتَکونُ فِی المُؤمِنِ: اَلعُسرُ وَالنَّکَهُ وَالحَسَدُ وَاللَّجاجَةُ وَالکَذِبُ وَالبَغیُ؛
شش (صفت) در مؤمن نیست: سخت گیری، بی خیری، حسادت، لجاجت، دروغگویی و تجاوز.
(تحف العقول، ص 377)

حدیث392

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
لِلّهِ دَرُّ الحَسَدِ ما اَعدَلَهُ! بَداَ بِصاحِبِهِ فَقَتلَهُ؛
آفرین بر حسادت! چه عدالت پیشه است! پیش از همه صاحب خود را می کشد.
(شرح نهج البلاغه، ج1، ص316)

حدیث393

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اَلنَّصیحَةُ مِنَ الحاسِدِ مُحالٌ؛
نصیحت و خیرخواهی از حسود محال است.
(خصال، ص 269)

حدیث394

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
یَقولُ إِبلیسُ لِجُنودِهِ: أَلقوا بَینَهُمُ الحَسَدَ وَالبَغیَ، فَإِنَّهُما یَعدِ لانِ عِندَ اللّه الشِّرکَ؛
شیطان به سپاهیانش می گوید: میان مردم حسد و تجاوزگری بیاندازید چون این دو، نزد خدا برابر با شرک است.
(کافی، ج2، ص327، ح2)

حدیث395

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَسَدُ لایَجلِبُ إِلاّ مَضَرَّةً وَغَیظا یوهِنُ قَلبَکَ وَیَمرِضُ جِسمَکَ؛
حسادت نتیجه ای جز زیان و ناراحتی که دلت را سست و تنت را بیمار می گرداند به بار نمی آورد.
(بحارالأنوار، ج73، ص256، ح29)

حدیث396

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَسَدُ عَیبٌ فاضِحٌ وَشُحٌّ فادِحٌ لایَشفی صاحِبَهُ إِلاّ بُلوغُ آمالِهِ فیمَن یَحسِدُهُ؛
حسادت عیبی رسوا و بخلی سهمگین است و حسود تا به آرزوی خود درباره محسودش نرسد آرام نمی گیرد.
(غررالحکم، ج2، ص164، ح2205)

حدیث397

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ: وَلِلحاسِدِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: یَغتابُ إِذا غابَ وَیَتَمَلَّقُ إِذا شَهِدَ وَیَشمَتُ بِالمُصیبَةِ؛
لقمان به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است: پشت سر غیبت می کند، روبه رو تملّق می گوید و از گرفتاری دیگران شاد می شود.
(خصال، ص 121)

حدیث398

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلْحَقودُ مُعَذَّبُ النَّفْسِ، مُتَضاعَفُ لهَمِّ ؛
کینه‌توز، روحش در عذاب است و اندوهش دو چندان.
(غررالحکم، ح 1962)

حدیث399

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَسودُ سَریعُ الوَثبَةِ، بَطی ءُ العَطفَةِ؛
حسود زود خشمگین می شود و دیر کینه از دلش می رود.
(بحارالأنوار، ج73، ص256، ح29)

حدیث400

از او باز می دارد.
(جهادالنفس، ح532)

حدیث401

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
الجَبّارونَ اَبعَدُ النّاس منَ اللهِ عزُّ و جلَّ یومَ القیامَةِ؛
دورترین مردم ار خداوند عزّو جل در روز قیامت سرکشانِ متکبّر هستند.
جهادالنفس،ص254

حدیث402

امام صادق (علیه السلام)فرمودند:
ما من رَجُلٍ تَکبّرَ أَو تَجبَّرَ الّا لذلَّةٍ یَجدُها فی نََفسِهِ؛
هیچ مردی نیست که تکبر بورزد یا خود را بزرگ بشمارد مگر بخاطر ذلتی که در نفس خود می یابد.
جهادالنفس، ح585

حدیث403

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
مَن ذَهَبَ یَری أَنَّ لَهُ عَلَی الآخَرِ فَضلاً فَهُوَ مِنَ المُستَکبِرینَ، (قالَ حَفصُ بنُ غیاثٍ): فَقُلتُ لَهُ إِنَّما یَری أَنَّ لَهُ عَلَیهِ فَضلاً بِالعافیَةِ إذا رَآهُ مُرتَکِبا لِلمَعاصی، فَقالَ: هَیهاتَ هَیهاتَ! فَلَعَلَّهُ أَن یَکونَ قَد غُفِرَ لَهُ ما أتی وَ أَنتَ مَوقوفٌ مُحاسَبٌ أَما تَلَوتَ قِصَّةَ سَحَرَةِ موسی علیه السلام ؛
هر کس خودش را بهتر از دیگران بداند، او از متکبران است. حفص بن غیاث می گوید: عرض کردم: اگر گنهکاری را ببیند و به سبب بی گناهی و پاکدامنی خود، خویشتن را از او بهتر بداند چه؟ فرمودند: هرگز هرگز! چه بسا که او آمرزیده شود اما تو را برای حسابرسی نگه دارند، مگر داستان جادوگران و موسی علیه السلام را نخوانده ای؟
کافی، ج8، ص128، ح98

حدیث404

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
ما مِن أَحَدٍ یَتیهُ إِلاّ مِن ذِلَّةٍ یَجِدُها فی نَفسِهِ؛
هیچ کس نیست که تکبّر ورزد، مگر بر اثر خواری و حقارتی است که در خود می بیند.
کافی، ج2، ص312، ح17

حدیث405

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اصولُ الکُفرِ ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُ؛
ریشه های کفر سه چیز است: حرص و بزرگ منشی نمودن و حسد ورزیدن.
(جهاد النفس، ح 550)

حدیث406

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
حُرِمَ الحَریصُ خَصلَتَینِ وَلَزِمَتهُ خَصلَتانِ: حُرِمَ القَناعَةَ فَافتَقَدَ الرّاحَةَ وَحُرِمَ الرِّضا فَافتَقَدَ الیَقینَ؛
حریص از دو خصلت محروم شده و در نتیجه دو خصلت را با خود دارد: از قناعت محروم است و در نتیجه آسایش را از دست داده است، از راضی بودن محروم است و در نتیجه یقین را از دست داده است.
(غررالحکم، ج3، ص 330، ح4634)

حدیث407

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
عَجِبتُ لِلمُتَکَبِّرِ الَّذی کانَ بِالمسِ نُطفَةً وَیَکونُ غَدا جیفَةً؛
در شگفتم از شخص متکبّر، که دیروز نطفه ای بوده و فردا لاشه ای است.
نهج البلاغه، حکمت 126

حدیث408

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ثَمَرَةُ الکذبِ المَهانَهُ فی الدنیا والعَذابُ فی الآخِرَةِ؛
نـتیجه دروغ ، خـواری در دنـیا و عـذاب در آخرت است .
(غرر الحکم، ص 4640 - منتخب میزان الحکمة، ص 486)

حدیث409

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَسودُ سَریعُ الوَثبَةِ، بَطی ءُ العَطفَةِ؛
حسود زود خشمگین می شود و دیر کینه از دلش می رود.
(بحارالأنوار، ج73، ص 256، ح29)

حدیث410

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
بِئسَ القَرینُ الغَضَبُ: یُبدِی المَعائبَ ویُدنِی الشَّرَّ وَیُباعِدُ الخَیرَ؛
خشم هم نشین بسیار بدی است: عیب ها را آشکار، بدی ها را نزدیک و خوبی ها را دور می کند.
(غررالحکم، ج3، ص 257، ح4417)

حدیث411

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَسَدُ یُضنِی الجَسَدَ ؛
حسد، بدن را فرسوده و علیل می کند.
(غررالحکم، ح 943)

حدیث412

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
سَبَبُ الفِتَنِ الحِقدُ؛
علت فتنه ها و آشوب ها کینه توزی است.
(غررالحکم، ج4، ص 121، ح5522)

حدیث413

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلغِلُّ یُحبِطُ الحَسَناتِ؛
کینه، خوبی ها را نابود می کند.
(غررالحکم، ج1، ص 168، ح6429)

حدیث414

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلدُّنیا أَصغَرُ وَ أَحقَرُ وَ أَنزَرُ مِن أَن تُطاعَ فیهَا الحقادُ؛
دنیا کوچک تر و حقیر تر و ناچیز تر از آن است که در آن ازکینه ها پیروی شود.
(غررالحکم، ج2، ص 52، ح1804)

حدیث415

امام علی (علیه‌السلام)فرمودند:
الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ؛
طمع ورزی ، بردگیِ همیشگی است.
(نهج البلاغه، حکمت180)

حدیث416

امام علی (علیه‌السلام)فرمودند:
اَکثَرُ مَصَارعِ العُقُولِ تَحتَ بُرُوقِ المَطَامِعِ؛
قربانگاه عقلها غالبا در پرتو طمعها است.
(محاضرات، ج1، ص251)

حدیث417

امام علی (علیه السلام)فرمودند:
اَلحِرصُ وَالکِبرُ وَالحَسَدُ دَواعٍ إِلَی التَّقَحُّمِ فِی الذُّنوبِ؛
حرص و تکبّر و حسادت، انگیزه‌های فرورفتن در گناهانند.
(نهج البلاغه، حکمت 371)

حدیث418

امام علی (علیه السلام)فرمودند:
اَعجَبُ ما فِی النسانِ قَلبُهُ وَ لَهُ مَوارِدُ مِنَ الحِکمَةِ وَ اَضدادٌ مِن خِلافِها فَاِن سَنَحَ لَهُ الرَّجاءُ اَذَ لَّهُ الطَّمَعُ وَ اِن هاجَ بِهِ الطَّمَعُ اَهلَکَهُ الحِرصُ وَ اِن مَلَکَهُ الیَأسُ قَتَلَهُ السَفُ... فَکُلُّ تَقصیرٍ بِهِ مُضِرٌّ وَ کُلُّ اِفراطٍ بِهِ مُفسِدٌ؛
شگفت ترین عضو انسان قلب اوست و قلب مایه هایی از حکمت و ضد حکمت دارد. اگر آرزو به آن دست دهد، طمع خوارش می گرداند و اگر طمع در آن سر برکشد، حرص نابودش می کند و اگر ناامیدی بر آن مسلّط شود، اندوه، او را می کُشد... هر کوتاهی برایش زیانبار است و هر زیاده روی برایش تباهی آفرین.
(علل الشرایع، ص 109، ح 7)

حدیث419

امام علی (علیه السلام)فرمودند:
أَعظَمُ النّاسِ ذُلاًّ الطّامِعُ الحَریصُ المُریبُ؛
ذلیل ترین مردم، کسی است که طمعکار، حریص و وسوسه گر باشد.
(غررالحکم، ج2، ص259، ح2549)

حدیث420

اَلحِرصُ موقِعٌ فی کَثیرِ العُیوبِ؛
حرص انسان را به عیب های زیادی مبتلا می کند.
(کافی، ج8، ص244، 388)

حدیث421

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
تِسْعَةُ اَشْیاءَ قَبیحةٌ وَ هِیَ مِنْ تِسْعَةِ اَنـْفُسٍ اَقبَحُ مِنها مِنْ غَیْرِهِمْ: ضیقُ الذَّرْعِ مِنَ الْـمُلوکِ وَ الْبُخْلُ مِنَ الاَغْنیاءِ وَ سُرْعَةُ الْغَضَبِ مِنَ الْعُلَماءِ وَ الصِّبا مِنَ الْکُهولِ وَ الْقَطیعَةُ مِنَ الرُّؤوسِ وَ الْکِذْبُ مِنَ الْـقُضاةِ وَ الزَّمانَةُ مِنَ الاَطِبّاءِ وَ الْبَذاءُ مِنَ النِّساءِ وَ الطَّیشُ مِن ذَوِی السُّلْطانِ؛
نُه چیز زشت است، اما از نه گروه زشت‌تر: درماندگی و ناتوانی از دولتمردان؛ بخل از ثروتمندان؛ زود خشمی از دانشمندان؛ حرکات بچگانه از میانسالان؛ جدایی حاکمان از مردم؛ دروغ از قاضیان؛ بیماری کهنه از پزشکان؛ بدزبانی از زنان و سختگیری و ستمگری از سلاطین.
(دعائم الإسلام، ج 1، ص 83)

حدیث422

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إِنَّ البُخلَ وَالجُبنَ وَالحِرصَ غَرائِزُ شَتّی یَجمَعُها سوءُ الظَّنِّ بِاللّه ؛
به درستی که بخل و ترس و حرص، غریزه ها و تمایلات متعدد و پراکنده ای هستند که سوءظن به خداوند آنها را جمع می کند.
(کافی، ج8، ص243، ح337)

حدیث423

پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم) فرمودند:
مَن تَکَبَّرَ وَضَعَهُ اللهُ فَهو فی أعیُن النّاس صَغیرٌ وَ فی نَفسِهِ کَبیرٌ
هر که تکبر کند خدا پستش گرداند، او در چشم مردم کوچک است و در خیال خودش بزرگ.
کنز العمال ح5737

حدیث424

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
أَلا اُخبِرُکُم بِأَهلِ النّارِ؟ کُلُّ عُتُلٍّ جَوّاظٍ مُستَکبِرٍ؛
آیا شما را از اهل دوزخ آگاه نکنم؟ هر درشتخویِ خشنِ متکبّر.
الترغیب و الترهیب، ج3، ص563، ح16

حدیث425

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
اِذا ظَهَرَ الزِّنا وَ الرِّبا فی قَرْیَةٍ فَقَدْ اَحَلّوا بِاَنْفُسِهِمْ عَذابَ اللّه ؛
هرگاه زنا و ربا در جایی آشکار شود، مردم آنجا خود را در عذاب خدا افکنده اند.
نهج الفصاحه، ح 218

حدیث426

پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم) فرمودند:
فِی الزِّنا سِتُّ خِصالٍ: ثَلاثٌ مِنها فِی الدُّنیا وَ ثلاثٌ فِی الآخِرَةِ، فَاَمّا الَّتی فِی الدُّنیا فَیَذهَبُ بِالبَهاءِ وَ یُعَجِّلُ الفَناءَ وَ یَقطَعُ الرِّزقَ وَ اَمّا الَّتی فِی الآخِرَةِ فَسوءُ الحِسابِ وَ سَخَطُ الرَّحمنِ وَ الخُلودُ فِی النّارِ ؛
زِنا، شش پیامد دارد: سه در دنیا و سه در آخرت. سه پیامد دنیایی اش این است که: آبرو را می بَرد، مرگ را شتاب می بخشد و روزی را می بُرد و سه پیامد آخرتی اش: سختی حسابرسی، خشم خدای رحمان و ماندگاری در آتش است.
خصال، ص 321، ح 3

حدیث427

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند:
إِیّاکُم وَالحَسَدُ، فَإِنَّهُ یَکُلُ الحَسَناتِ کَما تَکُلُ النّارُ الحَطَبَ؛
از حسادت بپرهیزید، زیرا حسد نیکی ها را می خورد چنان که آتش هیزم را می خورد.
(جامع الأخبار، ص 451)

حدیث428

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند:
إِیّاکُم وَالشُّحَّ فَإِنَّما هَلَکَ مَن کانَ قَبلَکُم بِالشُّحِّ اَمَرَهُم بِالبُخلِ فَبَخِلوا وَأَمَرَ هُم بِالقَطیعَةِ فَقَطَعوا وَأَمَرَهُم بِالفُجورِ فَفَجَروا؛
از حرص بپرهیزید که پیشینیان شما در نتیجه حرص هلاک شدند، حرص آنها را به بخل وادار کرد و بخیل شدند. به قطع رحم وادار کرد و قطع رابطه کردند با خویشاوندان. به بدی وادارشان کرد و بدکار شدند.
(غررالحکم، ج2، ص 460، ح3295)

حدیث429

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند:
اَلا اُخْبِرُکُمْ بِاَبْعَدِکُمْ مِنّی شَبَها؟ قَالُوا: بَلی یا رَسولَ اللّه‌ِ. قالَ: اَلْفاحِشُ الْمُتَفَحِّشُ الْبَذی‌ءُ، اَلْبَخِیلُ، اَلْمُخْتَالُ، اَلْحَقودُ، اَلْحَسُودُ، اَلْقاسِی الْقَلْبِ، اَلْبَعِیدُ مِنْ کُلِّ خَیْرٍ یُرْجی، غَیْرُ المَاْمونِ مِنْ کُلِّ شَرٍّ یُتَّقی؛
آیا شما را از کم شباهت‌ترینتان به خودم آگاه نسازم؟ عرض کردند: چرا، ای رسول خدا! فرمودند: زشتگویِ بی آبرویِ بی شرم، بخیل، متکبر، کینه توز، حسود، سنگدل، کسی که هیچ امیدی به خیرش و امانی از شرش نیست.
(کافی، ج 2، ص 291، ح 9)

حدیث430

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
لا یَدخُلُ الجَنَّهَ مَن فِی قَلبهِ مِثقالَ ذَرَّهٍ مِن کِبر؛
کسی که در قلبش به اندازه ذره ای کبر و خود بزرگ بینی باشد به بهشت وارد نمی شود.
(جهاد النفس، ح 569)

حدیث431

امام صادق( علیه‌السلام) فرمودند:
اَلذُّنوبُ الَّتی تُغَیِّیرُ النِّعَمَ البَغیُ وَ الذُّنوبُ التَّی تورِثُ النَّدَمَ القَتلُ وَ الَّتی تُنزِلُ النِّقَمَ الظُّلمُ وَالَّتی تَهتِکُ السُّتورَ شُربُ الخَمرِ وَ الَّتی تَحبِسُ الرِّزقَ الزِّنا وَ الَّتی تُعَجِّلُ الفَناءَ قَطیعَةُ الرَّحِمِ وَالَّتی تَرُدُّ الدُّعاءَ وَ تُظلِمُ الهَواءَ عُقوقُ الوالِدَینِ؛
گناهی که نعمت‌ها را تغییر می‌دهد، تجاوز به حقوق دیگران است. گناهی که پشیمانی می‌آورد، قتل است. گناهی که گرفتاری ایجاد می‌کند، ظلم است. گناهی که آبرو می‌بَرد، شرابخواری است. گناهی که جلوی روزی را می‌گیرد، زناست. گناهی که مرگ را شتاب می‌بخشد، قطع رابطه با خویشان است. گناهی که مانع استجابت دعا می‌شود و زندگی را تیره و تار می‌کند، نافرمانی از پدر مادر است.
علل الشرایع، ج2، ص584

حدیث432

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلحُرِّیَّةُ مُنَزَّهَةٌ مِنَ الغِلِّ وَالمَکرِ؛
آزادگی از کینه‌توزی و مکر منزّه است.
(غررالحکم، ج1، ص385، ح1485)

حدیث433

امام علی ( علیه‌السلام) فرمودند:
لَیْسَ لِکَذوبٍ اَمانَةٌ، وَ لا لِفُجورٍ صیانَةٌ؛
دروغگو امانتدار نیست و بدکار، نگهدارنده اسرار.
غررالحکم، ج 5، ص 85 ، ح 7506

حدیث434

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اَبَی اللّه‌ُ لِصاحِبِ الْخُلْقِ السَّیِّی‌ءِ بِالتَّوبَةِ. فَقیلَ: یا رَسول اللّه‌ِ، وَ کَیْفَ ذلِکَ؟ قالَ: لاِنـَّهُ اِذا تابَ مِنْ ذَنـْبٍ وَقَعَ فی اَعْظَمَ مِنَ الذَّنـْبِ الّذی تابَ مِنْهُ؛
خداوند از آدم بد اخلاق توبه نمی‌پذیرد. عرض شد: ای رسول خدا، چرا؟ فرمودند: چون هرگاه از گناهی توبه کند در ورطه گناهی بدتر از آن که توبه کرده است می‌افتد.
(بحارالأنوار، ج 73، ص 299، ح 12)

حدیث435

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ وَ مَن کَبُرَ هَمُّهُ سَقُمَ بَدَنُهُ؛
هر کس بد اخلاق باشد، خودش را عذاب می دهد و هر کس غم و غصه اش زیاد شود، تنش رنجور می گردد.
(نهج الفصاحه، ح 3002)

حدیث436

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَلسَّیِّئُ الْخُلُقِ کَثیرُ الطَّیْشِ مُنَغَّصُ الْعَیْشِ؛
آدم بد اخلاق بسیار خطا می‌کند و زندگی‌اش تلخ می‌شود.
(غررالحکم، ح 1604)

حدیث437

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
مَنْ ساءَ خُلْقُهُ ضاقَ رِزْقُهُ؛
هر کس بد اخلاق باشد، روزی‌اش تنگ می‌شود.
(غررالحکم، ح 8023)

حدیث438

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
لَیسَ الکَذِبُ مِن خَلائِقِ الإِسلامِ؛
دروغگویی از اخلاق اسلام نیست.
(غررالحکم، ج5، ص74، ح7460)

حدیث439

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ؛
هر کس بداخلاق باشد، خودش را شکنجه و آزار می دهد.
(کافی، ج2، ص321، ح4)

حدیث440

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم):
العبادة مع اکل الحرام کالبناء علی الرمل؛
عبادت کردن با حرام خواری ، مثل بنا کردن ساختمان بر روی شن است .
(بحارالانوار، ج 84، ص 258).

حدیث441

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم):
ترک الغیبة احب الی الله من عشرة الاف رکعة تطوعا؛
ترک غیبت نزدخداوند ازده هزار رکعت نماز مستحبی محبوبتر است .
(قصار الجمل ، 2، ص 107).

حدیث442

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) :
من اغتاب مسلما او مسلمة لم یقبل الله صلوته و لاصیامه اربعین یوما و لیلة الا ان یغفر له صاحبه ؛
هرکس مرد یا زن مسلمانی را غیبت کند، چهل شبانه روز نماز و روزه اش پذیرفته نیست مگر این که غیبت شونده او را ببخشاید.
(بحارالانوار، ج 75، ص 258).

حدیث443

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
لا یَرضَی الحَسُودُ عَمَّن یَحسُدُهُ إلاّ بِالمَوتِ أو بِزَوالِ النِّعمَةِ ؛
حسود ، جز به مرگ یا از بین رفتن نعمتِ کسی که بر او حسد می‌ورزد ، خشنود نمی‌شود .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث10812

حدیث444

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
لا تَستَبطِی‌ء اِجابَةَ دُعائِکَ وَ قد سَدَدتَ طَریقَهُ بِالذُّنُوبِ ؛
اجابت دعایت را دیر مپندار ، وقتی با گناه راه اجابت آن را فرو بسته‌ای .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث10329

حدیث445

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن نَقَلَ إلَیکَ نَقَلَ عَنکَ ؛
کسی که [از دیگران] برای تو خبر می‌آورد ، از تو [برای دیگران ]خبر می‌برد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9133

حدیث446

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن یَکتَسِب مالاً مِن غَیرِ حِلِّهِ یَصرِفهُ فی غَیرِ حَقَّهِ ؛
هرکس مالی را از حرام به دست آورد ، آن را در راه ناشایست خرج می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8883

حدیث447

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن کافَأَ الإحسانَ بِالإساءَةِ فَقَد بَرِی‌ءَ مِنَ المُرُوَّةِ ؛
از مردانگی به دور است آن‌که نیکی را با بدی جزا می‌دهد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8674

حدیث448

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن ظَلَمَ العِبادَ کانَ اللّه‌ُ خَصمَهُ ؛
هر کس به بندگان [خدا] ستم کند ، خداوند دشمن اوست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8637

حدیث449

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن بَخِلَ عَلی نَفسِهِ کانَ عَلی غَیرِهِ أبخَلَ ؛
هر کس بر خود بخیل باشد ، بر دیگران بخیل‌تر است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8625

حدیث450

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن کَثُرَ فِکرُهُ فِی المَعاصی دَعَتهُ إلَیها ؛
هر کس بسیار به گناهان بیندیشد ، گناهان او را به سوی خود می‌کشانند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8561

حدیث451

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن أطاعَ هَواهُ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنیاهُ ؛
هر که از هوس خود پیروی کند ، آخرتش را به دنیایش فروخته است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8354

حدیث452

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن عُرِفَ بِالکِذبِ لَم یُقبَل صِدقُهُ ؛
کسی که به دروغگویی شناخته شود ، سخن راستش نیز پذیرفته نمی‌شود .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث8010

حدیث453

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن وافَقَ هَواهُ خالَفَ رُشدَهُ ؛
هر کس با هوس خود موافقت کند ، با بالندگی خود مخالفت کرده است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث7957

حدیث454

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن أساءَ خُلقَهُ عَذَّبَ نَفسَهُ ؛
هر کس خود را بدخو گردانَد ، خود را عذاب می‌دهد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث7798

حدیث455

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
لِیَکُن أبغَضُ النّاسِ إلَیکَ وَ أبعَدُهُم مِنکَ أطلَبَهُم لِمَعایِبِ النّاسِ ؛
باید مبغوض‌ترینِ مردم و دورترینِ آنها از تو کسی باشد که بیش از همه از مردم عیب‌جویی می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث7378

حدیث456

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
کَثرَةُ الغَضَبِ تُزرِی بِصاحِبِهِ وَ تُبدِی مَعایِبَهُ ؛
خشمِ بسیار ، صاحب خشم را خوار و عیب‌های او را آشکار می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث7107

حدیث457

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
کَثرَةُ المُزاحِ تُسقِطُ الهَیبَةَ ؛
شوخی بسیار ، هیبت را از میان می‌برد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث7101

حدیث458

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
کَیفَ یَدَّعِی حُبَّ اللّه‌ِ مَن سَکَنَ قَلبَهُ حُبُّ الدُّنیا؟! ؛
چگونه ادّعای دوستی خدا می‌کند، کسی که دوستی دنیا در قلبش جای گرفته است ؟!
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث7002

حدیث459

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
کَیفَ یَجِدُ لَذَّةَ العِبادَةِ مَن لا یَصُومُ عَنِ الهَوی؟! ؛
چگونه لذّت عبادت را در می‌یابد، کسی که از هوس باز نمی‌ایستد؟!
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6985

حدیث460

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
کُلُّ داءٍ یُداوی اِلاّ سُوءَ الخُلقِ ؛
هر دردی درمان می‌شود ، جز بد اخلاقی .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6880

حدیث461

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
کُلُّ ذی رُتبَةٍ سَنِیَّةٍ مَحسودٌ ؛
بر هر بلند مرتبه‌ای حسد می‌برند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6862

حدیث462

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
قَد تُورِثُ اللَّجاجَةُ ما لَیسَ لِلمَرءِ إلَیهِ حاجَةٌ ؛
گاه باشد که لجاجت ، آنچه را که آدمی به آن نیاز ندارد ، به بار آوَرد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث 6680

حدیث463

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
غایَةُ الخِیانَةِ خِیانَةُ الخِلِّ الوَدُودِ وَ نَقضُ العُهُودِ ؛
منتهای خیانت ، خیانت کردن به دوست صمیمی و شکستن پیمان است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6374

حدیث464

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
عَجِبتُ لِمَن یَحتَمِی الطَّعامَ لأِذِیَّتِهِ کَیفَ لا یَحتَمِی الذَّنبَ لأِلیمِ عُقُوبَتِهِ ؛
در شگفتم از کسی که از بیم آسیب دیدن ، از غذا دوری می‌گزیند ، چگونه از بیم کیفر دردناک ، از گناه نمی‌پرهیزد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6254

حدیث465

عادَةُ اللِّئامِ المُکافاةُ بِالقَبیحِ عَنِ الإحسانِ ؛
خوبی را با زشتی جواب دادن ، عادت فرومایگان است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6238

حدیث466

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ظُلمُ الیَتامی وَ الاَیامی یُنزِلُ النِّقَمَ وَ یَسلُبُ النِّعَمَ أهلَها ؛
ستم بر یتیمان و بیوه زنان ، کیفر الهی را فرود می‌آورد و نعمت را از اهل نعمت می‌ستاند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6079

حدیث467

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ظُلمُ الضَّعیفِ أفحَشُ الظُّلمِ ؛
ستم کردن بر ناتوان ، زشت‌ترین ستم است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6054

حدیث468

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
طَعنُ اللِّسانِ أمَضٌ مِن طَعنِ السِّنانِ ؛
زخمِ زبان ، دردناک‌تر از زخمِ نیزه است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث6011

حدیث469

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
طُوبی لِمَن خَلا مِنَ الغِلِّ صَدرُهُ وَ سَلِمَ مِنَ الغِشِّ قَلبُهُ ؛
خوشا آن که سینه‌اش از کینه تهی و دلش از ناصافی و خیانت ، پاک است !
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5941

حدیث470

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
شَرُّ النّاسِ مَن لا یُبالِی أن یَراهُ النّاسُ مُسِیئا ؛
بدترینِ مردم ، کسی است که پروا نکند از این که مردم او را گناهکار ببینند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5702

حدیث471

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
شَرُّ النّاسِ مَن لا یَقبَلُ العُذرَ ، وَ لا یُقیِلُ الذَّنبَ ؛
بدترینِ مردم ، کسی است که عذر را نپذیرد و از لغزش در نگذرد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5685

حدیث472

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
سُوءُ الخُلقِ نَکَدُ العَیشِ وَ عَذابُ النَّفسِ ؛
بدخویی موجب سختی زندگی و عذاب جان است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5639

حدیث473

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
رُبَّ واعِظِ غَیرُ مُرتَدِعٍ ؛
بسا واعظی که خود [از گناه] باز نمی‌ایستد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5361

حدیث474

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
رَأسُ الجَهلِ مُعاداةُ النّاسِ ؛
سرآغاز نادانی ، دشمنی با مردم است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5247

حدیث475

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
خُلُوُّ الصَّدرِ مِنَ الغِلِّ وَ الحَسَدِ مِن سَعادَةِ العَبدِ ؛
خالی بودن سینه از کینه و رشک ، از خوش‌بختی آدمی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث5083

حدیث476

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
حُبُّ الاِطراءِ وَ المَدحِ مِن اَوثَقِ فُرَصِ الشَّیطانِ ؛
دوست داشتن ستایش دیگران، از مغتنم‌ترین فرصت‌های شیطان است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4877

حدیث477

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
تَهویِنُ الذَّنبِ اَعظَمُ مِن رُکُوبِ الذِّنبِ ؛
کوچک انگاشتن گناه، از ارتکاب گناه ، بزرگ‌تر است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4490

حدیث478

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إذا رَأیتَ فی غَیرِکَ خُلقا ذَمیما فَتَجَنَّب مِن نَفسِکَ اَمثالَهُ ؛
هرگاه در دیگری خوی نکوهیده‌ای دیدی ، مانند آن را از خودت دور دار.
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4098

حدیث479

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اِذا رَغِبتَ فِی المَکارِمِ فَاجتَنِبِ المَحارِمَ ؛
اگر خواهان بزرگی‌ها هستی ، از حرام‌ها دوری کن .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث4069

حدیث480

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إن تَنَزَّ هُوا عَنِ المَعاصی یُحبِبکُمُ اللّه‌ُ ؛
اگر از گناهان پاک شوید ، خداوند شما را دوست می‌دارد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3759

حدیث481

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَبخَلُ النّاسِ مَن بَخِلَ بِالسَّلامِ ؛
بخیل‌ترینِ مردم، کسی است که از سلام کردن بخل ورزد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3200

حدیث482

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَکبَرُ العَیبِ أن تَعیبَ غَیرَکَ بِما هُوَ فیکَ ؛
بزرگ‌ترین عیب آن است که بر دیگری عیبی بگیری که در تو نیز هست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3167

حدیث483

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَکبَرُ الکُلفَةِ تَعَنّیکَ فِیما لا یَعنیکَ ؛
بزرگ‌ترین زحمت ، سختی کشیدن در چیزی است که سودی برایت ندارد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3166

حدیث484

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَعظَمُ الذُّنُوبِ عِندَ اللّه‌ِ ذَنبٌ اَصَرَّ عَلَیهِ عامِلُهُ ؛
بزرگ‌ترین گناه نزد خداوند ، گناهی است که صاحب گناه بر آن اصرار ورزد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3131

حدیث485

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَسرَعُ شَیءٍ عُقُوبَةً الیَمینُ الفاجِرَةُ ؛
زودآینده‌ترین کیفر ، کیفرِ سوگند دروغ است.
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3041

حدیث486

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَقبَحُ الغَدرِ إذاعَةُ السِّرِّ ؛
زشت‌ترین بی‌وفایی ، فاش کردن راز است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث3005

حدیث487

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أَشَدُّ القُلُوبِ غِلاًّ قَلبُ الحَقُودِ ؛
ناصاف‌ترینِ دل‌ها ، دل کینه‌توز است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2932

حدیث488

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَسوَءُ النّاسِ عَیشا الحَسُودُ ؛
حسود ، بدترین زندگی را در بین مردم دارد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2931

حدیث489

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إیّاکَ أن تَجعَلَ مَرکَبَکَ لِسانَکَ فی غِیبَةِ إخوانِکَ أو تَقُولَ ما یَصیرُ عَلَیکَ حُجَّةً وَ فِی الإساءَةِ إلَیکَ عِلَّةً ؛
بپرهیز از اینکه زبانت را مَرکب غیبت برادرانت کنی ، یا سخنی بگویی که حجّت بر تو و بهانه بدی کردن به تو شود .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2724

حدیث490

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إیّاکَ وَالنِّفاقَ فَإنَّ ذَا الوَجهَینِ لا یَکُونُ وَجیها عِندَ اللّه‌ِ ؛
از دورویی دور باش ، که دورو نزد خداوند آبرویی ندارد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2694

حدیث491

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إیّاکَ وَالمَنَّ بِالمَعرُوفِ فَإنَّ الاِمتِنانَ یُکَدِّرُ الإحسانَ ؛
بپرهیز از منّت گذاشتن در احسان ، که منت‌گذاری احسان را تیره می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2673

حدیث492

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
إیّاکَ وَ النَّمیمَةَ فَإنَّها تَزرَعُ الضَّغینَةَ وَ تُبَعِّدُ عَنِ اللّه‌ِ وَالنّاسِ ؛
بپرهیز از سخن‌چینی که بذر کینه می‌افشانَد و از خدا و مردم دور می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2663

حدیث493

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اِتَّقُوا مَعاصِیَ الخَلَواتِ فَإنَّ الشّاهِدَ هُوَ الحاکِمُ ؛
از گناهان پنهانی بپرهیزید که آن‌که شاهد است، همو داور است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2524

حدیث494

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحِدَّةُ ضَربٌ مِنَ الجُنُونِ لأَِنَّ صاحِبَها یَندَمُ فَإن لَم یَندَم فَجُنونُهُ مُستَحکَمٌ ؛
تندخویی، گونه‌ای از دیوانگی است ؛ زیرا تندخو پشیمان می‌شود. اگر پشیمان نشود ، دیوانگی او استوار گشته است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث2040

حدیث495

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلذُّنُوبُ الدّاءُ وَ الدَّواءُ الاِستِغفارُ وَ الشِّفاءُ أن لا تَعُودَ ؛
گناه، درد است، آمرزشْ‌خواهی داروی آن است و تکرار نکردن ، درمانِ آن .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1890

حدیث496

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحاسِدُ یَری أنَّ زَوالَ النِّعمَةِ عَمَّن یَحسُدُهُ نِعمَةٌ عَلَیهِ ؛
حسود ، نابودی نعمتِ کسی را که به او رشک می‌برد، برای خود نعمتی می‌داند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1832

حدیث497

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلمُرائی ظاهِرُهُ جَمیلٌ وَ باطِنُهُ عَلیلٌ ؛
ریاکار، ظاهرش زیباست و باطنش بیمار .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1577

حدیث498

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلغَضَبُ یُفسِدُ الألبابَ وَ یُبعِدُ مِنَ الصَّوابِ ؛
خشم ، عقل‌ها را فاسد و از راه درست، دور می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1356

حدیث499

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلغِشُّ مِن أخلاقِ اللِّئامِ ؛
ناراستی کردن [با مردم] از خصلت‌های فرومایگان است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1299

حدیث500

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلسّامِعُ لِلغیبَةِ کَالمُغتابِ ؛
شنونده غیبت ، مانند غیبت‌کننده است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1171

حدیث501

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلکِبرُ مِصیَدةُ إبلیسِ العُظمی ؛
خودبزرگ بینی ، دام بزرگ ابلیس است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1132

حدیث502

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَسُودُ لا یَسُودُ ؛
حسود ، سَروری نمی‌یابد .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث1017

حدیث503

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلغیبَةُ آیَةُ المُنافِقِ ؛
غیبت کردن ، نشانه انسان دوروست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث899

حدیث504

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلمَنُّ یُفسِدُ الإحسانَ ؛
منّت گذاشتن ، عمل نیک را تباه می‌کند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث784

حدیث505

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلعُجبُ رَأسُ الحَماقَةِ ؛
خودپسندی ، سرآغاز کم خِرَدی است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث348

حدیث506

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مِن أعظَمِ الشَّقاوَةِ القَساوَةُ ؛
سختْ‌دلی از بزرگ‌ترین بدبختی‌هاست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث9376

حدیث507

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
آفَةُ الجَمالِ الخُیَلاءُ ؛
آفت زیبایی غرور است .
بحار الأنوار : 77 / 59 / 3

حدیث508

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم می فرمایند:
ظُلمُ الأجِیرِ أجرَهُ مِن الکبائرِ ؛
کم دادن مزد مزدبَر (کارگر) از گناهان بزرگ است .
بحار الأنوار : 103 / 170 / 27

حدیث509

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَنِ استَذَلَّ مؤمِنا أو مؤمِنَةً أو حَقَّرَهُ لِفَقرِهِ أو قِلَّةِ ذاتِ یَدِهِ ، شَهَرَهُ اللّه‌ُ تعالی یومَ القِیامَةِ ثُمّ یَفضَحُهُ؛
هر کس مرد یا زن مؤمنی را به سبب تهیدستی یا اندک بودن مال و داراییش خوار شمارد یا تحقیر کند، خداوند متعال در روز قیامت او را (بدین کار زشتش) شهره و سپس رسوایش سازد.
بحار الأنوار : 72 / 44 / 52

حدیث510

امام صادق علیه‌السلام :
الَیمینُ الصَّبرُ الکاذِبَةُ تُورِثُ العَقِبَ الفَقْرَ ؛
سوگند اجباری دروغ برای بازماندگان فقر به بار می‌آورد .
بحار الأنوار : 104 / 209 / 19

حدیث511

امام صادق علیه‌السلام :
مَن حَلفَ علی یَمینٍ وهُو یَعلمُ أ نّهُ کاذِبٌ فقَد بارَزَ اللّه‌َ عز و جل؛
هرکه سوگندی خورد و بداند که دروغ می‌گوید به جنگ خدا رفته است .
ثواب الأعمال : 269 / 1

حدیث512

امام باقر علیه‌السلام می فرمایند:
فی کِتابِ أمیرِ المؤمنینَ علیه‌السلام : ثلاثُ خِصالٍ لا یَموتُ صاحِبُهُنّ حتّی یَری وَبالَهُنَّ : البَغیُ ، وقَطیعَةُ الرَّحِمِ ، والَیمینُ الکاذِبةُ؛
در کـتاب امیر الـمؤمنین علیه‌السلام آمده است : سه گناه است که صاحب آنها در همین دنیا کیفرش را ببیند : ستم ، بریدن پیوند خویشاوندی و سوگند دروغ .
أمالی المفید : 98 / 8

حدیث513

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
العِبادَةُ مَع أکْلِ الحَرامِ کالبِناءِ علی الرَّمْلِ - وقیلَ : علی الماءِ؛
عبادت کردن با وجود حرام خواری مانند ساختن بنایی است بر روی شن و به قولی : بر روی آب .
عدّة الداعی : 141

حدیث514

امام باقر علیه‌السلام :
انَّ الرّجُلَ إذا أصابَ مالاً مِن حَرامٍ لَم یُقْبَلْ مِنهُ حَجُّ ولا عُمْرَةٌ ولا صِلَةُ رَحِمٍ حتّی أنّه یَفْسُدُ فیهِ الفَرْجُ ؛
هرگاه انسان مالی از حـرام بـه دست آورد نه حجّی از او پذیرفته شود، نه عمره‌ای و نه صله رحمی و حتّی در ازدواج و زناشویی او تأثیر سوء می‌گذارد.
أمالی الطوسیّ : 680 / 1447

حدیث515

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم:
لا یَحْتَکِرُ إلاّ الخَوّانونَ؛
جز خیانتکاران احتکار نمی‌کنند.
کنز العمّال : 9738

حدیث516

امام علی علیه‌السلام می فرمایند :
مِن طَبائعِ الأغْمارِ إتْعابُ النُّفوسِ فی الاحْتِکارِ؛
به رنج افکندن خود برای احتکار از خصلتهای ابلهان است .
غرر الحکم : 9349

حدیث517

امام علی علیه‌السلام می فرمایند :
الاحْتِکارُ شِیمَةُ الفُجّارِ ؛
احتکار خوی نابکاران است .
غرر الحکم: 607

حدیث518

امام علی علیه‌السلام:
فیما کَتَبَهُ للأشتَرِ حینَ وَلاّهُ مِصرَ: واعْلَمْ مَع ذلکَ أنّ فی کثیرٍ مِنهُم التُجّار وذَوِی الصَناعاتِ ضِیقا فاحِشا ، وشُحّا قَبیحا ، واحْتِکارا للمَنافِعِ ، وتَحَکُّما فی البِیاعاتِ ، وذلکَ بابُ مَضَرَّةٍ للعامَّةِ ، وعَیْبٌ علی الوُلاةِ ، فامْنَعْ مِن الاحْتِکارِ ؛ فإنَّ رسولَ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم مَنعَ مِنهُ؛
- در فرمان زمامداری مصر به مالک اشتر- : با این همه ، بدان که بسیاری از آنان - تجّار و صاحبان صنعت - در داد و ستد بیش از اندازه سختگیرند و بخل ورزی ناپسندی دارند و به منظور سود بیشتر کالا را احتکار می‌کنند و به دلخواه نرخ گران می‌بندند و این کار برای توده مردم زیانبار و برای حکمرانان عیب و ننگ است . بنابراین ، از احتکار جلوگیری کن ؛ زیرا که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم از آن منع فرموده است .
نهج البلاغه: الکتاب 53 و منتخب میزان الحکمة : 160

حدیث519

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلّم) می فرمایند :
الُمحْتَکِرُ مَلْعونٌ ؛
محتکر از رحمت خدا به دور است .
بحار الأنوار : 62 / 292

حدیث520

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
الُمحتَکِرُ فی سُوقِنا کالمُلْحِدِ فی کِتابِ اللّه ؛
کسی که در بازار ما دست به احتکار زند به منزله کسی است که کتاب خدا را انکار کند .
کنز العمّال: 9717

حدیث521

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
یُحْشَـرُ الحَکّارونَ وقَتَلَهُ الأنْفُـسِ إلی جَهَنّمَ فی دَرَجةٍ ؛
محتکران و آدم‌کشان در جهنّم هم ردیف و هم درجه‌اند .
کنز العمّال :9739

حدیث522

امام علی علیه‌السلام :
الحِرصُ لا یَزیدُ فی الرِّزقِ ، ولکنْ یُذِلُّ القَدْرَ؛
آزمندی، روزی را زیاد نمی‌کند بلکه قدر و منزلت را خوار می‌سازد.
غرر الحکم : 1877

حدیث523

امام علی علیه‌السلام :
الحِرْصُ عَناءٌ مُؤبَّدٌ؛
آزمندی، رنجی جاویدان است.
غرر الحکم : 982

حدیث524

امام علی علیه‌السلام:
الحِرصُ یُزْری بالمُرُوَّةِ ؛
آزمندی جوانمردی را لکه‌دار می‌کند.
غرر الحکم : 1107

حدیث525

امام علی علیه‌السلام:
الحِرصُ مَطِیَّةُ التَّعَبِ؛
آزمندی مَرکب رنج است.
غرر الحکم: 280

حدیث526

امام علی علیه‌السلام:
وقد سُئلَ : أیُّ ذُلٍّ أذَلُّ: الحِرصُ علی الدُّنیا؛
در پاسخ به این پرسش که کدام خواری بدتر است؟(فرمودند) : آزمندی به دنیا .
أمالی الصدوق : 322 / 4

حدیث527

امام علی علیه‌السلام :
الحَریصُ فَقیرٌ ولو مَلَکَ الدُّنیا بحَذافیرِها ؛
آزمـند نـیازمند است اگـر چه مالک همه دنیا باشد .
غرر الحکم : 1753

حدیث528

امام حسین علیه‌السلام :
لَیستِ العِفّةُ بمانِعَةٍ رِزْقا ، ولا الحِرصُ بجالِبٍ فَضْلاً ، وإنَّ الرِّزقَ مَقْسومٌ والأجَلَ مَحتومٌ ، واسْتِعمالُ الحِرصِ طَالبُ المَأْثَم؛
نه عفّت مانع روزی می‌شود و نه حرص، روزی بیشتر می‌آورد؛ زیرا روزی تقسیم شده و اجل حتمی است و حرص زدن طلب گناه است.
أعلام الدین : 428

حدیث529

امام علی علیه‌السلام :
الحِرصُ لا یَزیدُ فی الرِّزقِ ، ولکنْ یُذِلُّ القَدْرَ؛
آزمندی روزی را زیاد نمی‌کند، بلکه قدر و منزلت را خوار می‌سازد .
غرر الحکم : 1877

حدیث530

امام باقر علیه‌السلام :
مَثَلُ الحَریصِ علی الدُّنیا مَثَلُ دُودَةِ القَزِّ : کُلَّما ازْدادَتْ مِن القَزِّ علی نَفْسِها لَفّا کانَ أبْعَدَ لَها مِن الخُروجِ ، حتّی تَموتَ غَمّا؛
حکایت کسی که به دنیا حریص است، حکایت کرم ابریشم است هرچه بیشتر ابریشم بر خود می‌تند ، با بیرون آمدن از پیله بیشتر فاصله می‌گیرد تا آن که سرانجام دق مرگ می‌شود .
الکافی : 2 / 316 / 7

حدیث531

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
اعْلَمْ یا علیُّ ، أنّ الجُبْنَ والبُخْلَ والحِرْصَ غَریزَةٌ واحِدَةٌ ، یَجْمَعُها سُوءُ الظَّنِّ؛
ای علی ! بدان که ترسویی و بخل و آزمندی یک سرشتند و ریشه آنها بدگمانی (به خدا) است .
علل الشرائع : 559 / 1

حدیث532

امام‌علی علیه‌السلام :
علی الشَّکِّ وقِلَّةِ الثِّقَةِ باللّه ، مَبْنی الحِرصِ والشُّحِّ؛
بنای‌آزمندی‌وبخل‌شدید بر شکّ و کم اعتمادی به خدا استوار است .
غرر الحکم : 6195

حدیث533

امام علی علیه‌السلام :
شِدَّةُ الحِرصِ مِن قُوَّةِ الشَّرَةِ وضَعْفِ الدِّینِ؛
آزمندی زیاد ناشی از نیروی سیری ناپذیری و سستی دین است .
غرر الحکم : 5772

حدیث534

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَن غَشَّ أخاهُ المُسلِمَ نَزَعَ اللّه‌ُ عَنهُ بَرَکهَ رِزقِهِ ، وأفسَدَ علَیهِ مَعیشَتَهُ ، ووَکَلَهُ إلی نفسِهِ؛
هر که به برادر مسلمان خود دغلکاری روا دارد ، خداوند برکت را از روزی او بگیرد و زندگیش را بر وی تباه گرداند و او را به خودش واگذارد .
بحار الأنوار : 76 / 365 / 30

حدیث535

امام رضا علیه‌السلام :
لایَجتَمِعُ المالُ إلاّ بخِصالٍ خَمسٍ: بِبُخلٍ شَدیدٍ ، وأمَلٍ طَویلٍ ، وحِرصٍ غالِبٍ ، وقَطیعَةِ الرَّحِمِ ، وإیثارِ الدُّنیا علَی الآخِرَةِ؛
مال و ثروت جمع نشود ، مگر با داشتن پنج خصلت : بخل شدید ، آرزوی دراز ، حرص چیره (بر جان) ، رسیدگی نکردن به خویشان و ترجیح دنیا بر آخرت .
الخصال : 282 / 29

حدیث536

امام علی علیه‌السلام :
لا وِزرَ أعظَمُ مِن وِزرِ غَنیٍّ مَنَعَ الُمحتاجَ ؛
گناهی، بـزرگتر از گـناه ثروتمندی نیست که نیازمند را از حقّش محروم کرده باشد .
غررالحکم : 10738

حدیث537

امام صادق علیه‌السلام :
دِرهَمُ ربا أعظَمُ عِندَاللّه مِن سَبعینَ زَنیةً بِذاتِ مَحرمٍ فی بیتِ اللّه الحـرام؛
یک درهم ربا ، نزد خداوند سنگین‌تر است از هفتاد بار زنا کردن با محارم در (کعبه) خانه محترم خدا .
نور الثقلین: 1 / 295 / 1177

حدیث538

امام صادق علیه‌السلام :
آکِلُ الرِّبا لا یَخرُجُ مِنَ الدنیا حتّی یَتَخَبَّطَهُ الشیطانُ ؛
ربا خوار از دنیا نرود، تا آن که شیطان دیوانه‌اش کند .
تفسیر العیاشی : 1 / 152 / 503

حدیث539

امام باقر علیه‌السلام :
أخبَثُ المَکاسِبِ ، کَسبُ الرِّبا؛
پلیدترین کسب‌ها ، رباست .
الکافی : 5 / 147 / 12

حدیث540

أتَیتُ لیلةَ اُسرِیَ بِی علی قَومٍ بُطونُهُم کالبیوتِ فیها الحَیّاتُ تُری مِن خارجِ بُطونِهِم ، فقلتُ : مَن هؤلاءِ یا جَبرئیلُ ؟ قالَ : هؤلاءِ أکَلَهُ الرِّبا؛
شبی که به معراج رفتم ، بر مردمی گذشتم که شکمهایشان چون خانه‌ای بود و در آنها مارهایی وجود داشت که از بیرون شکمهایشان دیده می‌شد. پرسیدم : ای جبرئیل! اینها کیستند ؟ گفت : اینان ربا خوارانند .
کنز العمّال : 31857

حدیث541

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنّ اللّه‌َ عز و جل لَعَنَ آکِلَ الرِّبا ومُوکِلَهُ وکاتِبَهُ وشاهِدَیهِ؛
خداوند عز و جل ربا خوار و ربادهنده و کاتب و گواهان آن را لعنت کرده است .
أمالی الصدوق : 346 / 1

حدیث542

امام علی علیه‌السلام :
اعتِیادُ الکِذبِ یُورِثُ‌الفَقرَ؛
اعتیاد به دروغگویی ، فقر می‌آورد .
بحار الأنوار : 72 / 261 / 36

حدیث543

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
الکِذبُ یَنقُصُ الرِّزقَ؛
دروغ ، روزی را کم می‌کند .
الترغیب والترهیب : 3 / 596 / 29

حدیث544

امام باقر علیه‌السلام :
إنّ العَبدَ لَیُذنِبُ الذَّنبَ فَیُزوی عنهُ الرِّزقُ؛
بنده گناه می‌کند و به سبب آن روزی از او گرفته می‌شود .
الکافی : 2 / 270 / 8

حدیث545

امام صادق علیه‌السلام :
کَثرَةُ السُحتِ یَمحَقُ الرِّزقَ؛
حرامخواریِ زیاد ، روزی را از بین می‌برد .
تحف العقول : 372

حدیث546

امام صادق (علیه‌السلام) می فرمایند :
إنَ اللّه‌َ تبارکَ وتعالی لَیُبْغِضُ المُنَفِّق سِلْعتَهُ بالأیْمانِ ؛
خداوند تبارک و تعالی از کسی که با قسم و سوگند خوردن کالای خود را به فروش رساند، نفرت دارد .
أمالی الصدوق : 390 / 6

حدیث547

قال الصادق - علیه السلام -:
ان الرجل یذنب الذنب فیحرم صلاة اللیل و ان العمل السیی ء اسرع فی صاحبه من السکین فی اللحم؛
شخصی که به عصیان روی می آورد، از خواندن نماز شب محروم می شود، زیرا اثر کار بد در انسان ، از اثر کارد تیز بر گوشت ، سریع تر است .
(میزان الحکمه ، ج 5، ح 110467).

حدیث548

قال الصادق - علیه السلام -:
ان الرجل لیکذب الکذبة فیحرم بها عن صلوة اللیل؛
چه بسا مردی با گفتن دروغی ، از فیض نماز محروم می شود.
(بحارالانوار، ج 87، ص 146).

حدیث549

قال الباقر - علیه السلام -:
جاء الرجل الی امیرالمؤ منین - علیه السلام - فقال : یاامیرالمؤ منین انی قد حرمت الصلوة باللیل فقال امیرالمؤ منین : انت رجل قد قیدتک ذنوبک؛
مردی نزد امیرالمؤ منین (علیه السلام) آمد و گفت: من از نماز شب محروم شده ام، امام علی (علیه السلام) فرمودند: گناهانت تو را گرفتار نموده است .
(بحارالانوار، ج 83، ص 127).

حدیث550

قال الصادق - علیه السلام -:
ان الرجل یذنب فیحرم صلوة اللیل؛
هرآینه انسان مرتکب گناهی می شود و در نتیجه را، از نماز شب محروم می گردد.
(میزان الحکمه ، ج 5، ص 422).

حدیث551

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
من شرب الخمر لم تقبل له صلاة اربعین لیلة فان عاد فاربعین لیلة من یوم شربها فان مات فی تلک الاربعین لیلة من غیر توبة سقاه الله یوم القیامة من طینة خبال ؛
کسی که شراب می نوشد نماز وی تا چهل شبانه روز مقبول نیست و اگر بار دیگر لب به شراب زد باز هم تا چهل شب و اگر بدون ((توبه )) در این اوقات بمیرد، خداوند متعال وی را از خاک فاسد سیراب خواهد ساخت .
(تفسیر القمی ، ج 1، ص 181)

حدیث552

عن الباقر - علیه السلام -:
ما عصی الله بشی ء اشد من شرب المسکر ان احدهم یدع الصلاة الفریضة و یثب علی امه و ابنته و اخته و هو لا یعقل ؛
گناهی بدتر از شرب خمر، نیست و شرابخوار، در حال مستی ، نماز واجب را رها و با مادر و خواهر و دخترش همبستر می شود ؛زیرا او در آن حال اندیشه خود را از دست داده است .
(وسائل الشیعه ، ج 17، ص 250)

حدیث553

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
من اغتاب مسلما او مسلمة لم یقبل الله صلاته و لا صیامه اربعین یوما الا ان یغفر له صاحبه - من اغتاب فی شهر رمضان لم یوجر علی صیامه ؛
کسی که غیبت شخص روزه داری نماید خداوند متعال نماز و روزه وی را تا چهل روز مورد پسند قرار نمی دهد، مگر آن که غیبت شونده از وی راضی شود.(و افزود:) کسی که در ماه رمضان غیبت کند از روزه داری خویش اجری به دست نمی آورد.
(جامع الاخبار صدوق ، فصل الغیبة )

حدیث554

قال الباقر - علیه السلام -:
من شرب الخمر فسکر منها لم یقبل الله صلاته اربعین یوما فان ترک الصلاة فی هذه الایام ضوعف علیه العذاب لترک الصلاة ؛
کسی که شراب بنوشد و مست شود، تا چهل روز، نماز او قبول نیست ؛ پس اگر نمازی را در این روزها ترک کند، عقاب و کیفر وی نیز چند برابر است .
(ثواب الاعمال ، ص 551)

حدیث555

قال الصادق - علیه السلام -:
ان الرجل لیکذب الکذبة فیحرم بها صلاة اللیل ؛
همانا مردی دروغ می گوید، پس به خاطر آن دروغگویی از نماز شب محروم می شود.
(میزان الحکمه ، ج 5، ص 422)

حدیث556

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
من اغتاب مسلما او مسلمة لم یقبل الله صلوته و لاصیامه اربعین یوما و لیلة الا ان یغفر له صاحبه ؛
هر کس که غیبت مرد یا زن مسلمانی را کند، تا چهل شبانه روز نماز و روزه اش پذیرفته نیست ، مگر این که غیبت شونده او را ببخشاید.
(بحارالانوار، ج 75، ص 258)

حدیث557

قال الصادق - علیه السلام -:
لاتقبل صلوة شارب الخمر اربعین یوما الا ان یتوب ؛
نماز شرابخوار تا چهل روز مقبول نخواهد شد، مگر این که توبه کند.
(بحارالانوار، ج 84، ص 317.میزان الحکمه ، ج 5، ص 388)
431 - انجام نماز برای خودنمایی

حدیث558

عن النبی - صلی الله علیه وآله - قال :
یا علی !شارب الخمر لایقبل - عز و جل - صلاته اربعین یوما فان مات فی الاربعین مات کافرا ؛
ای علی ! نماز آدم شرابخوار تا چهل روز پذیرفته نیست و اگر در ظرف چهل روز بمیرد، کافر از دنیا رفته است .
(بحارالانوار، ج 77، ص 47)

حدیث559

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
من اکل لقمة حرام لم یقبل له صلواة اربعین لیلة و لم تستجب له دعوة اربعین صباحا ؛
کسی که لقمه حرام بخورد، تا چهل شب نماز او قبول نمی شود و دعای وی نیز تا چهل روز به اجابت نمی رسد.
(دارالسلام نوری ، ج 4، ص 213)

حدیث560

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله -:
من اغتاب مسلما او مسلمة لم یقبل الله صلوته و لا صیامه اربعین یوما و لیلة الا ان یغفر له صاحبه ؛
هر کس غیبت مرد یا زن مسلمانی را کند، تا چهل شبانه روز نماز و روزه اش پذیرفته نیست ، مگر این که غیبت شونده او را ببخشد.
(بحارالانوار، ج 75، ص 258)

حدیث561

امام صادق علیه‌السلام :
إنّ الرجُلَ لَیَکذِبُ الکِذبَةَ فیُحرَمُ بها صلاةَ اللیلِ؛
آدمی ، دروغـی مـی‌گویـد و بـه سبب آن از نماز شب محروم می‌شود .
علل الشرائع : 362 / 2 منتخب میزان الحکمة : 330

حدیث562

امام علی علیه‌السلام :
ما جَفَّتِ الدُّموعُ إلاّ لقَسوةِ القلوبِ ، وما قَسَتِ القلوبُ إلاّ لِکَثْرةِ الذُّنوبِ ؛
چشمها نخشکید مگر بر اثر سخت دلی و دلها سخت نشد مگر به سبب گناه زیاد .
بحار الأنوار : 73 / 354 /60 منتخب میزان الحکمة : 78

حدیث563

امام صادق علیه السلام فرمودند:
یَقولُ إِبلیسُ لِجُنودِهِ: أَلقوا بَینَهُمُ الحَسَدَ وَالبَغیَ، فَإِنَّهُما یَعدِ لانِ عِندَ اللّه الشِّرکَ؛
شیطان به سپاهیانش می گوید: میان مردم حسد و تجاوزگری بیاندازید چون این دو، نزد خدا برابر با شرک است.
کافی، ج2، ص327، ح2

حدیث564

امام صادق علیه السلام فرمودند:
اصولُ الکُفرِ ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُ؛
ریشه های کفر سه چیز است:حرص و بزرگ منشی نمودن و حسد ورزیدن.
(جهاد النفس، ح 550)

حدیث565

امام صادق علیه السلام فرمودند:
اِیّـاکُـم اَن یَحسُـدَ بَعضُکـُم بَعضـاً فَـاِنَّ الکُفـرَ اَصلُه الحَسَـد؛
از حسـد ورزی به یکـدیگـر بپـرهیزیـد، زیـرا ریشه کفـر، حسـد است.
(تحف العقول، ص 315)

حدیث566

امام علی علیه السلام فرمودند:
یَکتَسِبُ الکاذِبُ بِکَذِبِهِ ثَلاثا: سَخَطُ اللّه عَلَیهِ وَاستِهانَةُ النّاسِ بِهِ وَمَقتُ المَلائِکَةِ لَهُ؛
دروغگو با دروغگویی خود سه چیز بدست می آورد: خشم خدا را نسبت به خود، نگاه تحقیرآمیز مردم را نسبت به خود و دشمنی فرشتگان را نسبت به خود.
غررالحکم 6/480/11039

حدیث567

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند:
اَلکَذِبُ یَنقُصُ الرِّزقَ؛
دروغ، روزی را کم می کند.
الترغیب و الترهیب 3/596/29

حدیث568

امام علی علیه السلام فرمودند:
لَیسَ الکَذِبُ مِن خَلائِقِ الإِسلامِ؛
دروغگویی از اخلاق اسلام نیست.
غررالحکم، ج5، ص74، ص7460

حدیث569

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
پلیدترین کسبها ، کسب رباست.
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 5 ، ص 147

حدیث570

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
سه خصلت است که دارنده‌اش نمی‌میرد تا عاقبت شوم آن را ببیند: ستمکاری، ازخویشان بریدن، و قسم دروغ که نبرد با خداست.
کافی ، ج 75 ، ص 174

حدیث571

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
خداوند ، دشنام گوی بی‌آبرو را دشمن دارد.
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 176

حدیث572

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
غیبت آن است که درباره برادرت چیزی را بگویی که خداوند بر او پوشیده و مستورداشته است . و بهتان آن است که عیبی را که در برادرت نیست ، به او ببندی .
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 178

حدیث573

امام محمد باقر (علیه السلام)فرمودند:
از سستی و بی‌قراری بپرهیز ، که این دو ، کلید هر بدی می‌باشند ، کسی که سستی کند ،حقی را ادا نکند ، و کسی که بی‌قرار شود ، بر حق صبر نکند
بحارالانوار ، دار احیاء الترا العربی ، ج 75 ، ص 175

حدیث574

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
خشم، کلید هر بدی است.
(بحارالانوار/78/373)

حدیث575

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
همه‌ی پلیدی‌ها در یک خانه نهاده شده و کلید آن دروغ قرار داده شده است.
(بحارالانوار/75/378)

حدیث576

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
یطبع المؤمن علی کلّ خلق لیس الخیانه و الکذب؛
مؤمن هر خوئی تواند داشت مگر خیانت و دروغ گوئی.
نهج الفصاحه

حدیث577

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
و أیّ داء أدوی من البخل؛
و چه مرضی از بخل بدتر است.
نهج الفصاحه

حدیث578

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
النّظره سهم مسموم من سهام ابلیس؛
نگاه بد تیری زهرآگین از تیرهای شیطان است.
نهج الفصاحه

حدیث579

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
المقیم علی الزّنا کعابد وثن؛
آن که بر زنا اصرار ورزد، چون بت پرست است.
نهج الفصاحه

حدیث580

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من أذی مسلما فقد أذانی و من أذانی فقد أذی اللَّه؛
هر که مسلمانی را آزار کند مرا آزار کرده و هر که مرا آزار کند خدا را آزار کرده است.
نهج الفصاحه

حدیث581

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من أذی المسلمین فی طرقهم وجبت علیه لعنتهم؛
هر که مسلمانان را در راههایشان آزار کند لعنت وی بر ایشان واجب است.
نهج الفصاحه

حدیث582

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من ضرب مملوکه ظالما أقید منه یوم القیامه؛
هر که مملوک خویش را به ستم بزند روز قیامت از او تقاص کنند.
نهج الفصاحه

حدیث583

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من ضارّ ضارّ اللَّه به و من شاقّ شاقّ اللَّه علیه؛
هر که زیان به کسان رساند خدا زیانش رساند و هر که سختگیری کند خدا با وی سخت گیرد.
نهج الفصاحه

حدیث584

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من سعی بالنّاس فهو بغیر رشده أو فیه شی ء منه؛
هر که بد مردم گوید از عقل به دور است یا خللی در او هست.
نهج الفصاحه

حدیث585

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مَنْ زَنَی زَنَی بِهِ ؛
هر که زنا کند با کسان وی زنا کنند.
نهج الفصاحه

حدیث586

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من زنی أو شرب الخمر نزع اللَّه منه الإیمان کما یخلع الإنسان القمیص من رأسه؛
هر که زنا کند یا شراب بنوشد خدا ایمان از او بکند همچنان که انسان پیراهن از سر خویش بیرون می کند.
نهج الفصاحه

حدیث587

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من احتکر علی المسلمین طعامهم ضربه اللَّه بالجذام؛
هر که خوراک مسلمانان را احتکار کند خدا به خوره مبتلایش کند.
نهج الفصاحه

حدیث588

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من أذنب و هو یضحک دخل النّار و هو یبکی؛
هر که گناه کند و خندان باشد وارد جهنم شود و گریان باشد.
نهج الفصاحه

حدیث589

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من أعان علی خصومه بظلم لم یزل فی سخط اللَّه حتّی ینزع؛
هر که به وسیله ستمی بر خصومتی کمک کند پیوسته مورد خشم خدا باشد تا دست بردارد.
نهج الفصاحه

حدیث590

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من غشّنا فلیس منّا، المکر و الخداع فی النّار؛
هر که با ما نادرستی کند از ما نیست مکر و خدعه در جهنم است.
نهج الفصاحه

حدیث591

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من کان له وجهان فی الدّنیا کان له یوم القیامه لسانان من نار؛
هر که در دنیا دو رو باشد روز قیامت دو زبان از آتش دارد.
نهج الفصاحه

حدیث592

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من قطع رحما أو حلف علی یمین فاجره رأی و باله قبل أن یموت؛
هر که از خویشاوند ببرد یا قسم دروغ خورد پیش از آن که بمیرد وبال آن ببیند.
نهج الفصاحه

حدیث593

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من هجر أخاه سنه فهو کسفک دمه؛
هر که یک سال از برادر خویش قهر کند چنان است که خون وی را ریخته است.
نهج الفصاحه

حدیث594

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من یعمل سوءا یجز به فی الدّنیا؛
هر که عمل بد کند در دنیا سزای آن بیند.
نهج الفصاحه

حدیث595

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من لا یرحم لا یرحم و من لا یغفر لا یغفر له؛
هر که رحم نکند رحمش نکنند و هر که نیامرزد او را نیامرزند.
نهج الفصاحه

حدیث596

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من حسن إسلام المرء ترکه مالا یعنیه؛
کسی که فضول نباشد، اسلامش نکو باشد.
نهج الفصاحه

حدیث597

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من فرّق بین والده و ولدها فرّق اللَّه بینه و بین أحبّته یوم القیمه؛
هر که میان مادر و فرزندی تفرقه اندازد خدا روز قیامت میان او و دوستانش جدائی افکند.
نهج الفصاحه

حدیث598

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من کان ذا اللّسانین فی الدّنیا جعل له یوم القیامه لسانان من النّار؛
هر که در دنیا دو زبان باشد برای وی روز قیامت دو زبان از آتش نهند.
نهج الفصاحه

حدیث599

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ملعون من سبّ أباه، ملعون من سبّ أمّه؛
هر که به پدر خویش ناسزا گوید ملعون است و هر که به مادر خویش ناسزا گوید ملعون است.
نهج الفصاحه

حدیث600

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ملعون من ضارّ مؤمنا أو مکر به؛
هر که به مؤمنی زیان رساند یا با او حیله کند ملعون است.
نهج الفصاحه

حدیث601

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما محق الإسلام محق الشّح شی ء ؛
هیچ چیز مسلمانی را چون بخل پایمال نمی کند.
نهج الفصاحه

حدیث602

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما ضلّ قوم بعد هدی کانوا علیه إلّا أوتوا الجدل؛
هیچ قومی پس از هدایت به ضلال نیفتاد مگر آن که به جدل خو گرفت.
نهج الفصاحه

حدیث603

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما برّ أباه من شدّ إلیه الطّرف بالغضب؛
هر که نگاه خشمگین سوی پدر خویش افکند از فضیلت نیکی با وی بی نصیب است.
نهج الفصاحه

حدیث604

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما أحد أکثر من الرّبا إلّا کان عاقبه أمره إلی قلّه؛
هر که ربا فراوان خورد سر انجام او به فقر انجامد.
نهج الفصاحه

حدیث605

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا ینبغی لذی الوجهین أن یکون أمینا عند اللَّه؛
دو رو نزد خدا مورد اعتماد نیست.
نهج الفصاحه

حدیث606

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا یدخل الجنّه سیّئ الملکه؛
بدخوی به بهشت نمی رود.
نهج الفصاحه

حدیث607

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا یدخل الجنّه خبّ و لا بخیل؛
حیله گر و بخیل به بهشت نمی روند.
نهج الفصاحه

حدیث608

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا یحتکر إلّا خاطئ؛
جز خطاکار احتکار نمی کند.
نهج الفصاحه

حدیث609

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا یبغی علی النّاس إلّا ولد بغیّ و إلّا من فیه عرق منه؛
بر مردم ستم نکند جز فرزند زنا کار یا کسی که رگی از زنا کار دارد.
نهج الفصاحه

حدیث610

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا تشربوا الخمر فإنّها مفتاح کلّ شرّ؛
شراب منوشید که کلید همه بدی هاست.
نهج الفصاحه

حدیث611

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا تجتمع خصلتان فی مؤمن: البخل و الکذب؛
دو صفت در مؤمن فراهم نشود بخل و دروغ.
نهج الفصاحه

حدیث612

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لیس من خلق المؤمن الملق؛
تملق از اخلاق مؤمن نیست.
نهج الفصاحه

حدیث613

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لیس من أخلاق المؤمن التّملّق و لا الحسد إلّا فی طلب العلم؛
تملق و حسد بر مؤمن روا نیست مگر در طلب علم.
نهج الفصاحه

حدیث614

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لیس أسرع عقوبه من بغی؛
عقوبتی از عقوبت ظلم سریع تر نیست.
نهج الفصاحه

حدیث615

لیس المؤمن بالطّعّان و لا اللّعان و لا الفاحش و لا البذی ء؛
مؤمن طعنه زن و لعنت گر و بد گو و بد زبان نیست.
نهج الفصاحه

حدیث616

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لو کان الفحش خلقا لکان شرّ خلق اللَّه؛
اگر بد و ناسزا مخلوقی بود، بدترین مخلوق خدا بود.
نهج الفصاحه

حدیث617

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لن یزال العبد فی فسحه من دینه ما لم یشرب الخمر و إذا شربها خرق اللَّه عنه ستره و کان الشّیطان ولیّه و سمعه و بصره یسوقه إلی کلّ شرّ و یصرفه عن کلّ خیر؛
بنده تا شراب ننوشد عرصه دین بر او گشاده باشد و چون بنوشد پرده خدا از او بدرد و شیطان یار و گوش و چشم او شود و او را بسوی بدی ها براند و از نیکیها منصرف کند.
نهج الفصاحه

حدیث618

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لعن اللَّه الرّبا و آکله و کاتبه و شاهده و هم یعلمون؛
خدا ربا و رباخوار را با نویسنده و شاهد معامله ربا اگر واقفند لعنت کند.
نهج الفصاحه

حدیث619

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لعن اللَّه الرّاشی و المرتشی و الّذی یمشی بینهما؛
خدا رشوه ده و رشوه گیر را با آنکه میان آنها واسطه می شود لعنت کند.
نهج الفصاحه

حدیث620

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لعنه اللَّه علی الرّاشی و المرتشی؛
لعنت خدا بر رشوه ده و رشوه گیر باد.
نهج الفصاحه

حدیث621

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لأن یزنی الرّجل بعشره نسوه خیر له من أن یزنی بامرأه جاره، و لأن یسرق الرّجل من عشره أبیات أیسر له من أن یسرق من بیت جاره؛
این که مرد باده زن زنا کند گناه آن کمتر است تا با زن همسایه خویش زنا کند و این که مرد از ده خانه دزدی کند برای وی آسان است تا از خانه همسایه خویش بدزدد.
نهج الفصاحه

حدیث622

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الکذب یسوّد الوجه و النمیمه عذاب القبر؛
دروغ مایه روسیاهی است و سخن چینی موجب عذاب قبر است.
نهج الفصاحه

حدیث623

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الکبر من بطر الحقّ و غمط النّاس؛
تکبر نتیجه بی اعتنایی به حق و تحقیر مردم است.
نهج الفصاحه

حدیث624

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کلّ موذ فی النّار؛
هر آزارگری در جهنم است.
نهج الفصاحه

حدیث625

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کلّ المسلم علی المسلم حرام: ماله و عرضه و دمه، حسب امرئ من الشّرّ أن یحقّر أخاه المسلم؛
همه چیز مسلمان، از مال و آبرو و خونش بر مسلمان حرام است، برای مرد همین شر بس که برادر مسلمان خویش را تحقیر کند.
نهج الفصاحه

حدیث626

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کلّ خلّه یطبع علیها المؤمن إلّا الخیانه و الکذب؛
مؤمن هر صفتی تواند داشت مگر خیانت و دروغ.
نهج الفصاحه

حدیث627

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کفی بالرّجل إثما أن یکون بذیّا فاحشا بخیلا؛
گناه مرد همین بس که بدزبان و بدکار و بخیل باشد.
نهج الفصاحه

حدیث628

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
قسم من اللَّه تعالی لا یدخل الجنّه بخیل؛
قسم خداست که بخیلی وارد بهشت نمی شود.
نهج الفصاحه

حدیث629

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الغیبه ذکرک أخاک بما یکره؛
غیبت آن است که برادر خود را به چیزی که دوست ندارد، یاد کنی.
نهج الفصاحه

حدیث630

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الغلّ و الحسد یأکلان الحسنات کما تأکل النّار الحطب؛
کینه و حسد اعمال خوب را می خورد چنان که آتش هیزم را می خورد.
نهج الفصاحه

حدیث631

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الغضب من الشّیطان و الشّیطان خلق من النّار و الماء یطفی النّار فإذا غضب أحدکم فلیغتسل؛
خشم از شیطان است و شیطان از آتش است و آب آتش را خاموش می کند، وقتی یکی از شما خشمگین شود، غسل کند.
نهج الفصاحه

حدیث632

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الظّلمه و أعوانهم فی النّار؛
ستم گران و یارانشان در جهنمند.
نهج الفصاحه

حدیث633

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الظلم ظلمات یوم القیمه؛
ستم مایه تاریکی روز قیامت است.
نهج الفصاحه

حدیث634

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الطّمع یذهب الحکمه من قلوب العلماء؛
طمع، حکمت از دل دانشوران ببرد.
نهج الفصاحه

حدیث635

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الصّیام جنّه ما لم یخرقها بکذب أو غیبه؛
روزه سپری است مادام که آن را به دروغ یا غیبت ندرد.
نهج الفصاحه

حدیث636

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الشّهوه الخفیّه و الرّیاء شرک؛
جاه طلبی و ریا شرک است.
نهج الفصاحه

حدیث637

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
شرّ ما فی الرّجل شحّ هالع و جبن خالع؛
بدترین صفت مرد بخل مفرط و ترس شدید است.
نهج الفصاحه

حدیث638

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الشّحیح لا یدخل الجنّه؛
بخیل به بهشت در نیاید.
نهج الفصاحه

حدیث639

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
شارب الخمر کعابد وثن؛
شراب خوار مانند بت پرست است.
نهج الفصاحه

حدیث640

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
سوء الخلق یفسد العمل کما یفسد الخلّ العسل؛
بدخوئی عمل را به فساد آرد چنان که سرکه عسل را فاسد کند.
نهج الفصاحه

حدیث641

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
سوء الخلق شؤم و شرارکم أسوؤکم خلقا؛
بدخوئی شوم است و بدترین شما بدخوترین شماست.
نهج الفصاحه

حدیث642

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ستّه أشیاء تحبط الأعمال: الإشتغال بعیوب الخلق، و قسوه القلب، و حبّ الدّنیا، و قلّه الحیاء، و طول الأمل، و ظالم لا ینتهی؛
شش چیز است که اعمال خوب را نابود میکند، اشتغال به عیب خلایق، سنگدلی و دنیاپرستی و بی شرمی و درازی آرزو و ستم گری که بس نکند.
نهج الفصاحه

حدیث643

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الزّنا یورث الفقر؛
زنا مایه فقر است.
نهج الفصاحه

حدیث644

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الزّانی بحلیله جاره لا ینظر اللَّه إلیه یوم القیامه و لا یزکّیه و یقول له: ادخل النّار مع الدّاخلین؛
آن که با زن همسایه خود زنا کند روز قیامت خدا به او ننگرد و او را پاک نکند و بدو گوید با جهنمیان بجهنم برو.
نهج الفصاحه

حدیث645

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
زنا اللّسان الکلام؛
زنای زبان، سخن بیجاست.
نهج الفصاحه

حدیث646

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
زنا العینین النّظر؛
زنای چشمان نگاه نارواست.
نهج الفصاحه

حدیث647

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ذو الوجهین فی الدّنیا یأتی یوم القیامه و له وجهان من نار؛
هر که در دنیا دورو باشد روز قیامت بیاید و دو رو از آتش داشته باشد.
نهج الفصاحه

حدیث648

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
درهم ربا یأکله الرّجل- و هو یعلم- أشدّ عند اللَّه من ستّه و ثلاثین زنیه؛
یک درهم ربا که انسان دانسته گیرد در نظر خدا بدتر از سی و شش زناست.
نهج الفصاحه

حدیث649

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الخیانه تجرّ الفقر؛
خیانت مایه فقر است.
نهج الفصاحه

حدیث650

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الخمر جماع الآثام؛
شراب، مجموعه گناهان است.
نهج الفصاحه

حدیث651

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الخمر أمّ الفواحش و أکبر الکبائر من شربها وقع علی أمّه و خالته و عمّته؛
شراب مادر بدیهاست و از همه گناهان بزرگ، بزرگتر است هر که آن را بنوشد باک ندارد که با مادر و خاله و عمه خود زنا کند.
نهج الفصاحه

حدیث652

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الخمر أمّ الخبائث فمن شربها لم تقبل صلاته أربعین یوما فإن مات و هی فی بطنه مات میته جاهلیّه؛
شراب مادر ناپاکیهاست، هر که بنوشد چهل روز نمازش پذیرفته نشود و اگر بمیرد و شراب در شکم او باشد چنان است که در دوران جاهلیت مرده باشد.
نهج الفصاحه

حدیث653

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خمس یعجّل اللَّه لصاحبها- العقوبه: البغی و الغدر و عقوق الوالدین و قطیعه الرّحم و معروف لا یشکر؛
پنج چیز است که خدا مرتکب آن را زود کیفر می دهد: ستم و خیانت و بد رفتاری با پدر و مادر و بریدن از خویشاوندان و حق نشناسی.
نهج الفصاحه

حدیث654

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خمس هنّ من قواصم الظّهر: عقوق الوالدین و المرأه یأتمنها زوجها تخونه و الإمام یطیعه النّاس و یعصی اللَّه و رجل وعد عن نفسه خیرا فأخلف و اعتراض المرء فی أنساب النّاس؛
پنج چیز کمر شکن است، بد رفتاری با پدر و مادر و زنی که شوهرش بدو اطمینان دارد ولی بدو خیانت کند و پیشوائی که مردم او را اطاعت کنند ولی او خدا را اطاعت نکند و مردی که وعده دهد و تخلف کند و بد گوئی شخص در باره نسب مردم.
نهج الفصاحه

حدیث655

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خمس لیس لهنّ کفّاره: الشّرک باللَّه و قتل النّفس بغیر حقّ و بهت المؤمن و الفرار من الزّحف و یمین صابره یقتطع بها مالا بغیر حقّ؛
پنج گناهست که محوشدنی نیست، شریک قرار دادن برای خدا و کشتن کسان بناحق و بهتان زدن به مؤمن و فرار از جنگ و قسم ناحق که به وسیله آن مال کسان را ببرند.
نهج الفصاحه

حدیث656

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خصلتان لا یجتمعان فی مؤمن: البخل و سوء الخلق؛
دو صفت است که در مؤمن جمع نشود بخل و بدخوئی.
نهج الفصاحه

حدیث657

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحسد یأکل الحسنات کما تأکل النّار الحطب و الصّدقه تطفی ء الخطیئه کما یطفی ء الماء النّار؛
حسد کارهای نیک را می خورد چنان که آتش هیزم را می خورد و صدقه گناه را نابود می کند چنان که آب آتش را خاموش می کند.
نهج الفصاحه

حدیث658

پیامبراکرم(صپیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
جعلت الذّنوب کلّها فی بیت و جعل مفتاحها فی شرب الخمر؛
همه گناهان را در خانه ای نهاده و کلید آن را در شراب خواری قرار داده اند.
نهج الفصاحه

حدیث659

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من کنّ فیه فهو منافق و إن صام و صلّی و حجّ و اعتمر و قال: إنّی مسلم من إذا حدّث کذب و إذا وعد أخلف و إذا ائتمن خان؛
سه چیز است که در هر که هست منافق است اگر چه روزه دارد و نماز گزارد و حج و عمره کند و گوید من مسلمانم: آن که وقتی سخن گوید دروغ گوید و وقتی وعده کند تخلف ورزد و وقتی امانت گیرد خیانت کند.
نهج الفصاحه

حدیث660

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث من فعلهنّ فقد أجرم: من عقد لواء فی غیر حقّ أو عقّ والدیه أو مشی مع ظالم لینصره؛
سه کار است که هر کس بکند خطا کار است: هر کس پرچمی جز در راه حق برافرازد، یا با پدر و مادر بدی کند، یا با ستمگری راه سپرد تا او را یاری کند.
نهج الفصاحه

حدیث661

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاثه لا ینفع معهنّ عمل، الشّرک باللَّه و عقوق الوالدین و الفرار من الزّحف؛
سه گناه است که با وجود آن هیچ کار نیکی سودمند نیست شریک قرار دادن برای خدا و ناخشنودی پدر و مادر و فرار از جنگ.
نهج الفصاحه

حدیث662

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاثه لا ینظر اللَّه إلیهم یوم القیامه و لا یزکّیهم و لهم عذاب ألیم: أشمط زان و عائل مستکبر و رجل جعل اللَّه بضاعته لا یشتری إلّا بیمینه و لا یبیع إلّا بیمینه؛
سه کسند که در روز رستاخیز خدا به سوی آنها نمی نگرد و پاکشان نمی کند و عذابی دردناک دارند: پیر زنا کار و فقیر متکبر و مردی که خدا را سرمایه خود کرده چیزی نخرد مگر با قسم و چیزی نفروشد مگر با قسم.
نهج الفصاحه

حدیث663

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاثه لا ینظر اللَّه إلیهم غدا: شیخ زان و رجل اتّخذ الإیمان بضاعه یحلف من کلّ حقّ و باطل و فقیر مختال یزهو؛
سه کسند که روز رستاخیز خدا به سوی آنها نمی نگرد: پیر زنا کار و مردی که قسم را سرمایه خود قرار داده در حق و باطل قسم می خورد و فقیر متکبر و مغرور.
نهج الفصاحه

حدیث664

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاثه لا یدخلون الجنّه: مدمن الخمر و قاطع الرّحم و مصدّق بالسّحر؛
سه کسند که داخل بهشت نشوند: شراب خوار و آن که از خویشان ببرد و آن که جادو را تصدیق کند.
نهج الفصاحه

حدیث665

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاثه قد حرّم اللَّه علیهم الجنّه مدمن الخمر و العاقّ و الدّیّوث الّذی یقرّ فی أهله الخبث؛
سه کسند که خداوند بهشت را بر آنها حرام کرده است: شراب خوار و آن که پدر و مادر از او ناراضی نباشند و دیوث که بی ناموسی را در خانواده خود ندیده گیرد.
نهج الفصاحه

حدیث666

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
التّسویف شعار الشّیطان یلقیه فی قلوب المؤمنین؛
اهمال شعار شیطانست که آن را در دل مؤمنان افکند.
نهج الفصاحه

حدیث667

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
البذاء شؤم و سوء الملکه لؤم؛
بدزبانی مایه شئامت است و بد سیرتی سرچشمه لئامت.
نهج الفصاحه

حدیث668

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
البخیل من ذکرت عنده فلم یصلّ علیّ؛
بخیل آن است که مرا پیش او یاد کنند و بر من صلوات نفرستد.
نهج الفصاحه

حدیث669

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
البادئ بالسّلام بری ء من الکبر؛
آن که سلام آغاز می کند از تکبر بر کنار است.
نهج الفصاحه

حدیث670

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الآخذ و المعطی سواء فی الرّبا؛
آن که ربا می دهد و آن که می گیرد در گناه برابرند.
نهج الفصاحه

حدیث671

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أیّما رجل تدیّن دینا و هو مجمع أن لا یوفیه إیّاه لقی اللَّه سارقا؛
هر کس قرضی بگیرد و در خاطر داشته باشد که آن را نپردازد مانند دزدان محشور شود.
نهج الفصاحه

حدیث672

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أیّ داء أدوی من البخل؛
هیچ دردی بدتر از بخل نیست.
نهج الفصاحه

حدیث673

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ الصّفا الزّلّال الّذی لا تثبت علیه أقدام العلماء الطّمع.
طمع سنگ لغزانی است که پای دانشمندان بر آن استوار نمی ماند.
نهج الفصاحه

حدیث674

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ السّموات السّبع و الأرضین السّبع و الجبال لیلعن الشّیخ الزّانی و إنّ فروج الزّناه لیؤذی أهل النّار نتن ریحها؛
هفت آسمان و هفت زمین و کوه ها پیر زنا کار را لعنت می کنند و تعفن عورت زناکار جهنمیان را اذیت می کند.
نهج الفصاحه

حدیث675

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ الزّناه یأتون تشتعل وجوههم نارا؛
روز قیامت چهره زناکاران از آتش مشتعل است.
نهج الفصاحه

حدیث676

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ الحسد لیأکل الحسنات کما تأکل النّار الحطب؛
حسد نیکی ها را می خورد چنان که آتش هیزم را می خورد.
نهج الفصاحه

حدیث677

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ ابن آدم لحریص علی ما منع؛
آدمیزاد بر چیزی که از آن منع شده سخت حریص است.
نهج الفصاحه

حدیث678

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ أبخل النّاس من بخل بالسّلام و أعجز النّاس من عجز عن الدّعاء؛
بخیل ترین مردم آن کس است که از سلام دادن بخل ورزد و ناتوان ترین مردم کسی است که از دعا ناتوان باشد.
نهج الفصاحه

حدیث679

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ألا أخبرک بأهل النّار؟ کلّ جعظریّ جوّاظ مستکبر جمّاع منوع؛
می خواهی تو را از اهل جهنم خبر دهم؟ هر کس که خود پسند و خود خواه و متکبر و حریص و بخیل باشد.
نهج الفصاحه

حدیث680

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أکبر الکبائر سوء الظّنّ باللَّه؛
بدترین گناهان بزرگ بدگمانی به خداست.
نهج الفصاحه

حدیث681

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أکبر الکبائر الإشراک باللَّه و قتل النّفس و عقوق الوالدین و شهاده الزور؛
بزرگترین گناهان بزرگ شرک به خدا و قتل نفس و بد رفتاری با پدر و مادر و شهادت دروغ است.
نهج الفصاحه

حدیث682

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أقلّ النّاس لذّه الحسود.
لذت حسود از همه کس کمتر است.
نهج الفصاحه

حدیث683

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أقلّ النّاس راحه البخیل؛
آسایش بخیل از همه کس کمتر است.
نهج الفصاحه

حدیث684

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أفقر النّاس الطّامع؛
طمع کار از همه مردم فقیرتر است.
نهج الفصاحه

حدیث685

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أغنی النّاس من لم یکن للحرص أسیرا؛
بی نیازتر از همه مردم کسی است که در بند آز نباشد.
نهج الفصاحه

حدیث686

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أعظم الظّلم ذراع من الأرض ینتقصه المرء من حقّ أخیه لیست حصاه أخذها إلّا طوّقها یوم القیامه؛
بزرگترین ستمها آن است که مردی یک ذراع زمین از حق برادر خویش بگیرد، هر ریگی که بدین طریق در تصرف او در آید روز رستاخیز در گردن او طوقی می شود.
نهج الفصاحه

حدیث687

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اشتدّ غضب اللَّه علی من ظلم من لا یجد ناصرا غیر اللَّه؛
آن کس که بر بی نوائی که بجز خدا پناهی ندارد ستم می کند خشم خدا نسبت به او بسیار سخت است.
نهج الفصاحه

حدیث688

لّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الحریص الّذی یطلب المکسبه من غیر حلّها؛
حریص آن است که سود به نامشروع جوید.
نهج الفصاحه

حدیث689

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الجنّه حرام علی کلّ فاحش أن یدخلها؛
دخول بهشت بر مردم بدزبان، حرام است.
نهج الفصاحه

حدیث690

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اشتدّ غضب اللَّه علی الزّناه؛
خشم خدا نسبت به زناکاران بسیار سخت است.
نهج الفصاحه

حدیث691

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أربع لا یدخل بیتا واحده منها إلا خرب و لم یعمر بالبرکه: الخیانه و السّرقه و شرب الخمر و الزّنا؛
چهار چیز است که هر یک از آنها در خانه ای در آید خراب شود و به برکت آباد نگردد، خیانت و دزدی و شرابخواری و زنا.
نهج الفصاحه

حدیث692

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أربع حقّ علی اللَّه تعالی أن لا یدخلهم الجنّه و لا یذیقهم نعیمها: مدمن خمر و آکل الرّبا و آکل مال الیتیم بغیر حقّ و العاقّ لوالدیه؛
چهار کس را خداوند به بهشت درنیارد و از نعیم آن نچشاند، شرابخوار و رباخوار و آن کس که مال یتیم بناحق خورد و آن کس که که پدر و مادر از او ناخشنود باشند.
نهج الفصاحه

حدیث693

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أربعه یبغضهم اللَّه تعالی: البیّاع الحلّاف و الفقیر المختال و الشّیخ الزّانی و الإمام الجائر؛
چهار کس را خداوند دشمن دارد، فروشنده قسم خور، فقیر متکبر و پیر زنا کار و پیشوای ستمگر.
نهج الفصاحه

حدیث694

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا لم تستحیی فاصنع ما شئت؛
وقتی حیا نداری هر کار می خواهی بکن.
نهج الفصاحه

حدیث695

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا ظهر الزّنا و الرّبا فی قریه فقد أحلّوا بانفسهم عذاب اللَّه؛
وقتی زنا کاری و ربا خواری در دهکده ای آشکار شود، مردم آن عذاب خدا را بخود خریده اند.
نهج الفصاحه

حدیث696

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا تطیّبت المرأه لغیر زوجها فإنّما هو نار و شنار؛
وقتی زنی برای کسی جز شوهر خود بوی خوش بکار برد، مایه آتش و عار است.
نهج الفصاحه

حدیث697

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا استعطرت المرأه فمرّت علی القوم لیجدوا ریحها فهی زانیه؛
اگر زنی خود را معطر کند و بر مردمی بگذرد که بوی او را دریابند، زناکار است.
نهج الفصاحه

حدیث698

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أخشی ما خشیت علی أمّتی کبر البطن و مداومه النّوم و الکسل و ضعف الیقین؛
بر امت خویش، بیشتر از هر چیز، از شکم پرستی و پر خوابی و بیکارگی و بی ایمانی بیمناکم.
نهج الفصاحه

حدیث699

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أخاف علی أمّتی من بعدی ثلاثا: ضلاله الأهواء و اتّباع الشّهوات فی البطون و الفروج و الغفله بعد المعرفه؛
پس از خودم بر امتم از سه چیز بیم دارم، گمراهی هوسها و پیروی خواهشهای شکمها و فرجها و غفلت پس از معرفت.
نهج الفصاحه

حدیث700

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
احتکار الطّعام بمکّه إلحاد؛
احتکار خوردنی ها در مکه کفر است.
نهج الفصاحه

حدیث701

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اجتنبوا التّکبّر فإنّ العبد لا یزال یتکبّر حتّی یقول اللَّه تعالی أکتبوا عبدی هذا فی الجبّارین؛
از تکبر بپرهیزید زیرا بنده همین که به تکبر خو گرفت خداوند می گوید این بنده را در شمار گردن کشان بشمار آرید.
نهج الفصاحه

حدیث702

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اجتنبوا الخمر فإنّها مفتاح کلّ شرّ؛
از شراب بگریزید که کلید همه بدیهاست.
نهج الفصاحه

حدیث703

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اِتَّقُوا الشُّحَّ فَإنَّ الشُّحَّ أهلَکَ مَن کانَ قَبلَکُم وَ حَمَلَهُم عَلَی أن سَفَکُوا دِماءَهُم وَ استَحَلُّوا مَحارِمَهُم؛
از بخل بپرهیزید زیرا که بخل پیشینیان را هلاک کرد و آنها را وادار کرد که به خون یکدیگر دست بیالایند و محارم خویش را حلال شمارند.
نهج الفصاحه

حدیث704

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أتَدرُونَ مَا العِضَّهُ؟.. نَقلُ الحَدیثِ مِن بَعضِ النّاسِ إلَی بَعضٍ لِیُفسِدُوا بَینَهُم؛
آیا می دانید سخن چینی چیست؟ سخن چینی آن است که سخنی را از کسان پیش دیگران نقل کنند و میان آنها را بهم بزنند.
نهج الفصاحه

حدیث705

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أبغَضُ الرِّجالِ إلَی اللَّهِ الألَدُ الخَصمُ؛
منفورترین مردان در پیش خدا مرد لجوج و ستیزه جوست.
نهج الفصاحه

حدیث706

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
آیَهُ المُنافِقِ ثَلاثٌ، إذا حَدَّثَ کَذِبَ وَ إذا وَعَدَ أخلَفَ وَ إذا ائتَمَنَ خانَ؛
نشان منافق سه چیز است، سخن به دروغ گوید، از وعده تخلف کند و در امانت خیانت نماید.
نهج الفصاحه

حدیث707

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
آفَهُ الشَّجاعَهِ البَغیُ وَ آفَهُ الحَسَبِ الاِفتِخارُ وَ آفَهُ السَّماحَهِ المَنُّ وَ آفَهُ الجَمالِ الخَیلاءُ وَ آفَهُ الحَدیثِ الکَذِبُ وَ آفَهُ العِلمِ النِّسیانُ وَ آفَهُ الحِلمِ السَّفَهُ وَ آفَهُ الجُودِ السَّرفُ وَ آفَهُ الدِّینِ الهَوَی؛
سرکشی آفت شجاعت است، تفاخر آفت شرافت است، منت آفت سماحت است، خود پسندی آفت جمال است، دروغ آفت سخن است فراموشی آفت دانش است، سفاهت آفت بردباری است، اسراف آفت بخشش است، هوس آفت دین است.
نهج الفصاحه

حدیث708

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
شرک در میان مردم از جنبش مورچه بر روپوش سیاه در شب تار نهان‌تر است.
(تحف‌العقول/517)

حدیث709

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
همه‌ی پلیدی‌ها در یک خانه نهاده شده و کلید آن دروغ قرار داده شده است.
(بحارالانوار/75/378)

حدیث710

امام حسن عسکری(علیه السلام) فرمودند:
فرزند خردسالی که به پدر گستاخی کند، چون بزرگ شد عاق و ناسپاس او گردد.
(تحف‌العقول/520)

حدیث711

امام حسن عسکری (علیه السلام) می فرمایند:
بئس العبد عبد یکون ذا وجهین و ذا لسانین ، یطری أخاه شاهدا ، و یأکله غائبا ، إن أعطی حسده ، و إن ابتلی خانه؛
چه بد است آن بنده خدا که دورو و دو زبان است . در حضور برادرش او را می ستاید ، و در غیاب او بدگوئیش می کند . اگر عطایی به برادرش رسد حسد برد ، و اگر گرفتار گردد او را وانهد .
تحف العقول ، ص 518

حدیث712

امام حسن عسکری (علیه السلام) می فرمایند:
أقل الناس راحة الحقود؛
کم آسایشترین مردم کینه ورز است .
تحف العقول ، ص 519

حدیث713

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
حسد، نابودکننده‌ی خوبی‌هاست.
(مسند الامام‌الهادی(ع)/302)

حدیث714

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
از نشانه‌های غرور نسبت به خدا آن است که بنده، استمرار و اصرار بر گناه داشته باشد و در همان حال، آرزومند بخشایش الهی باشد.
(حیاه‌الامام‌علی‌الهادی(ع)/164)

حدیث715

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
طمع، سرشتی ناپسند است.
(بحارالانوار/69/199)

حدیث716

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
خود‌پسندی بازدارنده‌ی از طلب علم و فراخواننده‌ی به سوی پستی و نادانی است.
(بحارالانوار/72/199)

حدیث717

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
ستیزه‌جویی و جدال لفظی، دوستی دیرین را تباه می‌سازد.
(بحارالانوار/78/370)

حدیث718

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
سرزنش و تندی‌کردن، کلید دشواری‌های سنگین است.
(بحارالانوار/75/369)

حدیث719

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
خشم بر زیردستان، از پستی است.
(مسند الامام‌الهادی(ع)/304)

حدیث720

امام هادی(علیه السلام) می‌فرمایند:
بخل، نکوهیده‌ترین خوی‌هاست.
(مسند الامام‌الهادی(ع)/302)

حدیث721

امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
الحسد ماحق الحسنات؛
حسد نیکوییها را نابود سازد .
مسند الامام الهادی ، ص 302

حدیث722

امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
الهزل فکاهة السفهاء و صناعة الجهال؛
مسخرگی ، تفریح سفیهان و کار جاهلان است .
مسند الامام الهادی ، ص 304

حدیث723

امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
المراء یفسد الصداقة القدیمة و یحلل العقدة الوثیقة ، و أقل ما فیه أن تکون فیه المغالبة ، و المغالبة أس أسباب القطیعة؛
جدال ، دوستی قدیمی را تباه می کند و پیوند محکم را می گسلد و کمترین چیزی که در آن است کوشش برای غلبه بر دیگری است ، که آن هم ریشه علتهای جدایی می باشد .
مسند الامام الهادی ، ص 304

حدیث724

امام محمد باقر (ع) می فرمایند:
خداوند ، دشنام گوی بی آبرو را دشمن دارد .
بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 75 ، ص 176

حدیث725

امام محمد باقر (ع) می فرمایند:
پلیدترین کسبها ، کسب رباست .
بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 5 ، ص 147

حدیث726

امام سجاد(علیه‌السلام) می فرمایند:
خداوند از بخیلی که با اصرار گدایی کند(انتظار بخشش از دیگران داشته باشد) بیزار است.
(بحارالانوار/75/140)

حدیث727

امام حسن مجتبی - علیه السلام - فرمودند:
هلاکت و نابودی دین و ایمان هر شخص در سه چیز است: تکبّر، حرص، حسد. تکبّر سبب نابودی دین و ایمان شخص می باشد و به وسیله تکبّر شیطان ـ با آن همه عبادت ملعون گردید. حرص و طمع دشمن شخصیّت انسان است، همان طوری که حضرت آدم - علیه السلام - به وسیله آن از بهشت خارج شد. حسد سبب همه خلاف ها و زشتی ها است و به همان جهت قابیل برادر خود هابیل را به قتل رساند.
اعیان الشّیعة، ج 1، ص 577

حدیث728

قالَ الاْمامُ علی - علیه السلام - :
السُّکْرُ أرْبَعُ السُّکْراتِ: سُکْرُ الشَّرابِ، وَسُکْرُ الْمالِ، وَسُکْرُ النَّوْمِ، وَسُکْرُ الْمُلْکِ ؛
امام علی - علیه السلام - فرمودند:
مستی در چهار چیز است: مستی از شراب (و خمر)، مستی مال و ثروت، مستی خواب، مستی ریاست و مقام.
بحارالأنوار، ج 73، ص 142، ح 18

حدیث729

قالَ الاْمامُ علی - علیه السلام - :
اِعْجابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ دَلیلٌ عَلی ضَعْفِ عَقْلِهِ ؛
امام علی - علیه السلام - فرمودند:
فخر کردن انسان به خودش، نشانه کم عقلی او می باشد.
الکافی، ج 1، ص 27

حدیث730

قال رَسُولُ اللّهِ - صلی الله علیه وآله - :
مَنْ اَصابَ مِنْ إمْرَأة نَظْرَةً حَراماً، مَلاَاللّهُ عَیْنَیْهِ ناراً ؛
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند:
هرکس نگاه حرامی به زن نامحرمی بیفکند، خداوند چشم های او را پر از آتش می گرداند.
مستدرک الوسائل، ج 14، ص 270، ح 16685

حدیث731

امام باقر (علیه السلام ) می فرمایند:
من شرب الخمر فسکر منها لم یقبل الله صلاته اربعین یوما فان ترک الصلاة فی هذه الایام ضوعف علیه العذاب لترک الصلاة؛
کسی که شراب بنوشد و مست شود، تا چهل روز نماز او قبول نیست ، پس اگر نمازی را دراین روزها ترک کند عقاب و کیفر وی نیز چند برابر است .
( ثواب الاعمال ، ص 551 )

حدیث732

پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) می فرمایند :
من اکل لقمة حرام لم تقبل له صلوة اربعین لیلة و لم تستجب له دعوة اربعین صباحا؛
کسی که لقمه حرام بخورد، تا چهل شب نماز او قبول نمی شود و دعای وی نیز تا چهل روز به اجابت نمی رسد.
( دارالسلام نوری ، ج 4، ص 213 )

حدیث733

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند :
هر کس درصدد عیب‌جویی برادر مؤمنش برآید، تا با آن روزی او را سرزنش کند، مشمول این آیه است: کسانی که دوست دارند، زشتی‌ها در میان مردم با ایمان شیوع پیدا کند، عذاب دردناکی برای آنان در دنیا و آخرت خواهد بود و خداوند می‌داند و شما نمی‌دانید.
مستدرک الوسایل، ج 9، ص 110، ح 10379.

حدیث734

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند :
از بزرگ‌ترین جادو، سخن‌چینی است؛ زیرا با سخن‌چینی، میان دوستان جدایی می‌افتد، دوستان یکدل با هم دشمن می‌شوند، به واسطه آن خون‌ها ریخته می‌شود، خانه‌ها ویران می‌گردد و پرده‌ها دریده می‌شود. سخن‌چین، بدترین کسی است که روی زمین راه می‌رود.
بحارالأنوار، ج 63، ص 21، ح 14.

حدیث735

اِذَا اتَّهَمَ الْمُؤُمِنُ اَخاهُ اِنْماثَ الایمانُ مِنْ قَلْبِهِ کَما یَنْماثُ الْمِلْحُ فِی الْماءِ؛
هرگاه مؤمن به برادر [دینی] خود تهمت بزند، ایمان در قلب او از میان می‌رود، همچنان که نمک در آب، ذوب می‌شود.
کافی، ج 2، ص 361، ح 1 .

حدیث736

امام علی علیه‌السلام می فرمایند :
بِئْسَ الْقَرینُ الغَضَبُ: یُبدِی الْمَعائِبَ وَ یُدْنِی الشَّرَّ وَ یُباعِدُ الْخَیْرَ ؛
خشم، بدترین همراه است: عیب‌ها را آشکار، بدی‌ها را نزدیک و خوبی‌ها را دور می‌کند.
غرر الحکم، ح 4417.

حدیث737

امام علی علیه‌السلام می فرمایند :
مَنِ اسْتَبَدَّ بِرَأیِهِ هَلَکَ وَ مَنْ شاوَرَ الرِّجالَ شارَکَها فی عُقولِها ؛
هر کس خودرأی باشد، هلاک می‌شود و هر کس با افراد صاحب‌نظر مشورت کند، در عقل آنان شریک می‌شود.
نهج البلاغه، قصار 161.

حدیث738

امام سجاد علیه‌السلام می فرمایند :
وَ الذُّنُوبُ الّتی تُنْزِلُ النِّقَمَ عِصْیانُ الْعارِفِ بِالْبَغیِ وَ التَطاوُلُ عَلَی النّاسِ وَ الاِستِهْزاءُ بِهِمْ وَ السُّخْریَّةُ مِنْهُمْ ؛
گناهانی که باعث نزول عذاب می‌شوند، عبارت‌اند از: ستم کردن شخص از روی آگاهی، تجاوز به حقوق مردم، و دست انداختن و مسخره کردن آنان.
معانی الاخبار ، ص 270 .

حدیث739

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
اَلذَّنْبُ شومٌ عَلی غَیْرِ فاعِلِهِ اِنْ عَیَّرَهُ ابْتُلِیَ بِهِ وَ اِنْ اَغْتابَهُ أَثِمَ وَ اِنْ رَضیَ بِهِ شارَکَهُ؛
گناه برای غیر گناهکار نیز شوم است، اگر گنهکار را سرزنش کند به آن مبتلا می‌شود، اگر از او غیبت کند گنهکار شود و اگر به گناه او راضی باشد، شریک وی است.
نهج الفصاحه، ح 1623.

حدیث740

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند :
آیا شما را از کم شباهت‌ترینتان به خودم آگاه نسازم؟ عرض کردند: چرا، ای رسول خدا! فرمودند: زشتگویِ بی‌آبرویِ بی‌شرم، بخیل، متکبر، کینه‌توز، حسود، سنگدل، کسی
که هیچ امیدی به خیرش و امانی از شرش نیست.
کافی، ج 2، ص 291، ح 9 .

حدیث741

امام علی علیه السلام :
لا یَسْتَطیعُ اَنْ یَتَّقیَ اللَّهَ مَنْ خَاصَمَ؛
هر کس ستیزه جوست، قدرت تقوای الهی را ندارد.
نهج البلاغه، حکمت 298 .

حدیث742

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
ثَلاثٌ مَنْ کُنَّ فیهِ فَهِیَ راجِعَةٌ عَلی صاحِبِها: اَلْبَغْیُ وَ الْمَکْرُ وَ النَّـکْتُ؛
سه چیز است که در هر کس باشد [آثارش] به خود او بر می‌گردد: ستم کردن، فریب دادن و پیمان شکنی.
نهج الفصاحه، ح 1281.

حدیث743

امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
در نامه‌ی رسول خدا [چنین] یافتم : هرگاه پس از من زنا فاش شود ، مرگ ناگهانی بسیار گردد.
( من لایحضره الفقیه ج 1 ص 524 ح 1488 )

حدیث744

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هرگاه پنج چیز در میان شما فاش شود ، پنج چیز به شما راه یابد : هر گاه زنا در میان شما فاش شود ، زلزله رخ دهد.
( وسائل الشیعه ج 9 ص 26 ح 11431 )

حدیث745

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر گاه امت من ربا خورند ، زلزله رُخ دهد.
( کنز العمال : ج 14 ص 280 ح 38731 )

حدیث746

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
از [ وقوع ] غرق [ یا دفن ] شدن و مسخ و زلزله چاره ای نیست ! عرض کردند : ای رسول خدا ! آیا در این امت ؟ فرمودند: آری ، هنگامی که زنان خوانندگی کنند ، و زنا را حلال شمارند ، و ربا خورند ، و شکار در حرم را حلال گردانند ، و لباس ابریشم پوشند ، و مردان به مردان و زنان به زنان بسنده کنند ( یعنی : هم جنس بازی کنند ).
( مستدرک الوسائل : ج 6 ص 188 ح 6737 )

حدیث747

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند:
اِنَّ الاِْخْتِلافَ وَ التَّنازُعَ وَ التَّثَـبُّطَ مِنْ أمْرِ الْعَجْزِ وَ الضَّعْفِ وَ هُوَ مِمّا لا یُحِبُّهُ اللّه‌ُ وَ لا یُعْطی عَلَیْهِ النَّصْرَ وَ الظَّـفَرَ؛
اختلاف و کشمکش و پشت هم اندازی، از ناتوانی و سستی است و خداوند نه آن را دوست دارد و نه با آن یاری و پیروزی می‌دهد.
بحارالأنوار، ج 20، ص 126، ح 50.

حدیث748

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند:
اَلرّاشی وَ الْمُرْتَشی فِی النّارِ؛
رشوه دهنده و رشوه گیرنده در آتشند.
کنزالعمال، ح 15077.

حدیث749

امام علی علیه السلام می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ کانَ مُتَتَبِّعا لِعُیوبِ النّاسِ عَمِیّا لِمَعایِبِهِ؛
بدترین مردم کسی است که در پی عیوب مردم باشد و عیوب خود را نبیند.
غررالحکم، ج 4، ص 176، ح 5739.

حدیث750

شَرُّ النّاسِ مَنْ یَغُشُّ النّاسَ؛
بدترین مردم کسی است که دیگران را فریب می‌دهد.
غررالحکم، ج 4، ص 164، ح 5677.

حدیث751

امام علی علیه السلام می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ کافی عَلَی الْجَمیلِ بِالْقَبیحِ؛
بدترین مردم کسی است که در برابر خوبی، بدی نماید.
غررالحکم، ج 4، ص 178، ح 5750.

حدیث752

امام علی علیه السلام می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ لا یَقْبَلُ الْعُذرَ وَ لا یُقیلُ الذَّنْبَ؛
بدترین مردم کسی است که عذر را نمی‌پذیرد و گناه را نمی‌بخشد.
غررالحکم، ج 4، ص 165، ح 5685.

حدیث753

امام علی علیه السلام می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ یَبْتَغِی الْغَوائِلَ لِلنّاسِ؛
بدترین مردم کسی است که بدخواه دیگران باشد.
غررالحکم، ج 4، ص 176، ح 5741.

حدیث754

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ الظّانُّونَ وَ شَرُّ الظّانِّینَ المُتَجَسِّسونَ وَ شَرُّ الْمُتَجَسِّسینَ القَوّالونَ وَ شَرُّ القَوّالینَ الهَتّاکونَ؛
بدترین مردم، بدگمانانند و بدترین بدگمانان تجسس کنندگانند و بدترین تجسس کنندگان بازگو کنندگانند و بدترین بازگو کنندگان پرده‌درانند.
مستدرک الوسائل، ج 9، ص 147، ح 15.

حدیث755

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
مِنْ شَرِّ نِسائِکُمْ؛ الذَّلیلَةُ فی اَهْلِهَا، العَزیزَةُ مَعَ بَعلِهَا، العَقیمُ الحَقُودُ الَّتی لا تَتَوَرَّعُ عَن قَبیحٍ، المُتَبَرِّجَةُ اِذا غابَ عَنْها زَوْجُها، الحِصانُ مَعَهُ اِذا حَضَرَ، الَّتی لا تَسمَعُ قَولَهُ، وَ لا تُطیعُ اَمْرَهُ، فَاِذا خَلابِها تَمَنَّعَتْ تَمَنُّعَ الصَّعْبَةِ عِندَ رُکُوبِها، وَ لا تَقْبَلُ لَهُ عُذرا وَ لا تَغْفِرُ لَهُ ذَنْبا؛
از بدترین زنان شما، زنی است که در میان خویشاوندان خود، خوار و در برابر شوهر خود سرسخت باشد، نازا و کینه‌توز بوده، از زشتی‌ها دوری نکند، در غیاب شوهرش زینت خود را نمایش دهد ولی در حضور او از این کار خودداری کند، از شوهرش حرف‌شنوی نداشته باشد و امر او را اطاعت نکند، در خلوت با او چون شتری سرکش بهره ندهد و هیچ عذری را از شوهرش نپذیرد و هیچ خطایی را از او نبخشد.
من لا یحضره الفقیه، ج 3، ص 391، ح 4376.

حدیث756

امام علی علیه السلام می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ یَخْشَی النّاسَ فی رَبِّهِ وَ لا یَخْشی رَبَّهُ فِی النّاسِ؛
بدترین مردم کسانی هستند که در اطاعت از خدا از مردم بترسند ولی در اطاعت از مردم از خدا نترسند.
غررالحکم، ج 4، ص 176، ح 5740.

حدیث757

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ اَکْرَمَهُ النّاسُ اتِّقاءَ شَرِّهِ؛
بدترین مردم کسی است که دیگران از ترس شرش به او احترام بگذارند.
مکارم الاخلاق، ص 433.

حدیث758

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
یا عَلیُّ شَرُّ النّاسِ مَنِ اتَّهَمَ اللّه‌َ فی قَضائِهِ؛
ای علی، بدترین مردم کسانی هستند که خداوند را در قضا و قدرش (به بی عدالتی) متهم کنند.
الفقیه، ج 4، ص 363، ح3.

حدیث759

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند:
یا عَلیُّ، شَرُّ النّاسِ مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْیاهُ وَ شَرٌّ مِنْ ذلِکَ مَنْ باعَ آخِرَتَهُ بِدُنْیا غَیْرِهِ؛
ای علی، بدترین مردم کسی است که آخرت خود را به دنیای خود بفروشد و بدتر از او کسی است که آخرت خود را به دنیای دیگری بفروشد.
بحارالأنوار، ج 77، ص 46، ح 3.

حدیث760

امام علی علیه السلام می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ لا یَعْتَقِدُ الاَْمانَةَ وَ لا یَجْتَنِبُ الْخیانَةَ؛
بدترین مردم کسی است که پایبند به امانت نباشد و از خیانت دوری نکند.
غررالحکم، ج4، ص175، ح 5734.

حدیث761

امام علی علیه السلام می فرمایند:
شَرُّ النّاسِ مَنْ لا یَعْفو عَنِ الزَّلَّةِ وَ لا یَسْتُرُ الْعَوْرَةَ؛
بدترین مردم کسی است که خطا را نمی‌بخشد و عیب (دیگران) را نمی‌پوشاند.
غررالحکم، ج4، ص175، ح 5735.

حدیث762

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
مَنْ حَبَسَ عَنْ اَخیهِ الْمُسْلِمِ شَیْئا مِنْ حَقِّهِ حَرَّمَ اللّه‌ُ عَلَیْهِ بَرَکَةَ الرِّزْقِ اِلاّ اَنْ یَتوبَ؛
هر کس چیزی از حقّ برادر مسلمان خود را نگه دارد [و به او ندهد]، خداوند، برکت روزی را بر او حرام می‌کند، مگر آن که توبه کند [و جبران نماید].
(من لایحضره الفقیه، ج 4، ص 15، ح 4968 .)

حدیث763

امام علی علیه‌السلام :
عِنْدَ فَسادِ النِّیَّةِ تَرْتَفِعُ الْبَرَکَةُ؛
هرگاه نیّت‌ها فاسد باشد، برکت از میان می‌رود.
غررالحکم، ح 6228

حدیث764

امام هادی علیه‌السلام :
اَلغَضَبُ عَلی مَن تَملِکُ لُؤمٌ؛
بر زیردستان خشمگین شدن نشانه پَستی است.
بحارالأنوار، ج78، ص 370، ح 4.

حدیث765

امام صادق علیه‌السلام :
اَلْغَضَبُ مِفْتاحُ کُلِّ شَرٍّ؛
خشم کلید همه بدی‌هاست.
کافی، ج2، ص 303، ح3.

حدیث766

امام علی علیه‌السلام :
شِدَّةُ الْغَضَبِ تُغَیِّرُ الْمَنْطِقَ وَتَقْطَعُ مادَّةَ الْحُجَّةِ وَتُفَرِّقُ الْفَهْمَ؛
خشم شدید، چگونگی گفتار را تغییر می‌دهد، اساس استدلال را بر هم می‌ریزد و تمرکز فکری را از بین می‌برد.
بحارالأنوار، ج 71، ص 428 .

حدیث767

امام علی علیه‌السلام :
بِئسَ القَرینُ الغَضَبُ: یُبدِی الْمَعائِبَ وَیُدْنِی الشَّرَّ وَیُباعِدُ الخَیْرَ؛
خشم هم‌نشین بسیار بدی است: عیب‌ها را آشکار، بدی‌ها را نزدیک و خوبی‌ها را دور می‌کند.
غررالحکم، ج3، ص 257، ح4417.

حدیث768

امام سجاد(علیه السلام) می فرمایند:
ایاک والکسل والضجر فانهما مفتاح کل شر؛
از تنبلی و کم حوصلگی بپرهیز؛ زیرا این دو، کلید هر کار زشتی است.
سیره پیشوایان، مهدی پیشوایی، صص427و428.

حدیث769

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تندخویی را واگذار و در دلیل و برهان اندیشه کن و از شتابکاری و بیهوده گویی خود داری کن تا از لغزش ایمن گردی.
(غررالحکم ، باب تندی)

حدیث770

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
تند خویی نوعی دیوانگی است زیرا شخص تندخو پشیمان شود و اگر پشیمان نشود دیوانگی او محکم و استوار شده است.
(غررالحکم ، باب تندی)

حدیث771

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
هیچ نادانی مانند اسراف کردن نیست.
(غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

حدیث772

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
اسراف نشانه و سرآغاز فقر و نیازمندی است.
(غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

حدیث773

حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
یکی از اقسام اسراف این است که هر چه می خواهی بخوری.
(نهج الفصاحه ، ح 918)

حدیث774

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خود رأی نباش که هر که خود رأی شد نابود گشت.
(غررالحکم ، باب استبداد)

حدیث775

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که استبداد رأی داشته باشد خود را به خطر انداخته و در معرض نابودی قرار دهد.
(غررالحکم ، باب استبداد)

حدیث776

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که استبداد رأی دارد، پایمال کردن او بر دشمنانش آسان باشد.
(غررالحکم ، باب استبداد)

حدیث777

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که استبداد رأی دارد بی باکانه خود را در اشتباه و غلط اندازد.
(غررالحکم ، باب استبداد)

حدیث778

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
شخص بد زبان ادب ندارد.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث779

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
با بی ادبی شرافتی به جا نماند.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث780

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
کسی که ادبش کم شد، بدی هایش بسیار است.
غررالحکم و دررالکلم ، باب ادب

حدیث781

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
از خلق و خوی افراد نادان و بی تجربه است که خود یا دیگران را برای احتکار به رنج و تعب وادارند.
باب احتکار

حدیث782

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
احتکار شیوه و طریقه بدکاران و گنه کاران است.
باب احتکار

حدیث783

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
احتکار کننده از نعمت خود محروم و بی بهره خواهد ماند.
باب احتکار

حدیث784

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
احتکار به حرمان و بی بهره ماندن (محتکر) انجامد.
باب احتکار

حدیث785

امام علی (علیه السلام) می فرمایند :
احتکار پستی آورد.
باب احتکار

حدیث786

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
سرکشی آفت شجاعت است , تفاخر آفت شرافت است , منّت آفت سماحت است ؛ خودپسندی آفت جمال است , دروغ آفت سخن است , فراموشی آفت دانش است , سفاهت آفت بردباری است , اسراف آفت بخشش است , هوس آفت دین است.
(نهج الفصاحه ، ح 1)

حدیث787

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
لغزشگاه خرد، بیشتر در زیر برق طمع است .
نهج البلاغه

حدیث788

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
آزمند همواره فقیر است هر چند تمام دنیا را مالک شود.
(شرح غررالحکم ، ج 2، ص 39)

حدیث789

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
انسان حریص، برده آزمندی ها است.
(شرح غررالحکم ، ج 1، ص 165)

حدیث790

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
شیوه افراد پست و نادان بی تجربه، آزار کریمان و آزادگان است.
غررالحکم ، باب آزار

حدیث791

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
شیوه انسانهای بد، آزار کردن رفیقان است.
غررالحکم ، باب آزار

حدیث792

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
آزار کردن خشم به بار آرد.
غررالحکم ، باب آزار

حدیث793

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
شش چیز است که اعمال خوب را نابود می کند , اشتغال به عیب خلایق , سنگدلی و دنیا پرستی و بی شرمی و درازی آرزو و ستم گری که بس نکند.
(نهج الفصاحه ، ح 1736)

حدیث794

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
از اهمال (سستی و کوتاهی) و طول امل (آرزو) بپرهیزید که موجب هلاکت اقوام است.
(نهج الفصاحه ، ح 985)

حدیث795

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند :
وقتی زنی برای کسی جز شوهر خود بوی خوش بکار برد مایه آتش و عار است.
نهج الفصاحه ، حدیث 188

حدیث796

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اندکی از حرص (که در انسان باشد) آدمی را بر طمع بسیار وادار می کند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث797

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
نمایانگر بدی مرد، حرص بسیار و طمع سخت و زیاد او است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث798

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حریص را راحت و آسوده نخواهی دید.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث799

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حریص و آزمند ، شرم و حیاء ندارد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث800

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
مبادا حرص بر شکیبایی و صبر شما چیره شود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث801

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
نفس انسانی را چیزی همچون حرص خوار نگرداند ، آبرو را چیزی مانند بخل زشت و معیوب نسازد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث802

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که حرص و آزش زیاد شد بدبختی و شقاوتش زیاد گردد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث803

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حریص و آزمند توانگری و بی نیازی ندارد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث804

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
هیچ گاه شخص آزمند را خوشنود نخواهی دید.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث805

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
هر چیزی بذر و دانه ای دارد ، و بذر شرّ و بدی ، حرص بسیار است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث806

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که بر دنیا حرص ورزد نابود گردد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث807

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که آزمند و حریص باشد از اهانت و خوار کردن (دیگران یا نفس خود) در امان نیست.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث808

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که حرصش زیاد باشد یقین او اندک است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث809

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که حرص ورزد بدبخت و گرفتار شود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث810

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که دچار حرص بسیار گردد ، در حال توانگری خوار می گردد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث811

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که حرص و آزش بسیار شود قدر و مرتبه‌اش پست و خوار شود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث812

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که حرص بر او چیره شود خواری اش بزرگ گردد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث813

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
با حرص و آز ، عفاف و پاکدامنی نخواهد بود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث814

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
چه بسا حریص و آزمندی که نومید گشت ، و انسان میانه روی که نومید نگشت.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث815

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص بسیار صاحب خود را بدبخت ، و کرانه او را خوار سازد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث816

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آزمند و حریص فقیر و نیازمند است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث817

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که بر مرکب حرص سوار شود او را خواهد کشت.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث818

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از حرص خود بکاه ، و به همان مقدار از روزی که برای تو مقدّر شده قناعت کن تا دین خود را نگاه داری.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث819

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص و رنج و تعب ، با هم مقرون و پیوسته اند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث820

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدبختی و گرفتاری در حرص است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث821

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
رنج و تعب در حرص است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث822

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بر روی شک و تردید ، و کم اعتمادی بر خدای بزرگ ، حرص و بخل پی ریزی شده است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث823

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شدت حرص از شدت شره و سستی دین است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث824

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
چه بسا حریص و آزمندی که آز و حرصش او را کشته است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث825

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بهترین مردم کسی است که حرص را از دل خود بیرون کرده ، و در راه اطاعت پروردگار خویش از هوا و هوس نافرمانی کند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث826

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
میوه آز و حرص بسیار ، یورش بردن به سوی عیب ها و زشتی ها است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث827

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
میوه و ثمره حرص ، رنج و تعب است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث828

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به وسیله آز و حرص زیاد است که خلق و خوها زشت گردد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث829

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
توانگرترین توانگران، کسی است که اسیر حرص نباشد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث830

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
به راستی که رنج و تعب در حرص و آز است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث831

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدبخت ترین شما حریص ترین شماست.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث832

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از حرص زیاد بپرهیز که پارسایی را تباه کرده و به دوزخ در آورد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث833

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بپرهیز از حرص که به راستی حرص سبب زشتی دین و قرین و همراه بدی است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث834

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
مرگ حتمی است ، و روزی قسمت شده است و دیر رسیدن آن شما را غمگین نکند ، زیرا نه حرص آن را پیش اندازد ، و نه عفاف و خویشتن داری آن را به تأخیر اندازد و انسان مؤمن به خویشتن داری و تحمل سزاوار و شایسته است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث835

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از آز بپرهیزید که خلق و خوی نابود کننده ای است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث836

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از آز و حرص زیاد پرهیز کن که چه بسا لقمه ای که لقمه ها را باز دارد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث837

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز و حرص بسیار ، نفس انسانی را زشت و دین را تباه و جوانمردی را سست گرداند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث838

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شخص آزمند ، فقیر و ندار است اگر چه تمامی دنیا را دارا شود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث839

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، سر فقر و نیازمندی و اساس شرّ و بدی است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث840

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، خواری و پستی است برای هر کس که آن را شعار خود گرداند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث841

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، از قدر و ارزش مرد بکاهد و در روزیش را نیفزاید.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث842

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
روزی ها با حرص و زیاده خواهی به دست کسی نرسد (جز آنکه خود را خسته می کند).
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث843

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شخص آزمند ، برده و اسیر خواری و پستی است و از اسارت رها نشود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث844

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز و حرص زیاد، از زشتی های اخلاق است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث845

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز و حرص بسیار ، اساس هر بدی است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث846

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، آدمی را در بسیاری از خطاها در اندازد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث847

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز و حرص بسیار ، در برگیرنده همه عیب های زشت است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث848

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، جوانمردی را سست گرداند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث849

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، رنجی است همیشگی.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث850

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شخص آزمند به چیزی راضی و خوشنود نشود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث851

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز ، خشم را زیاد گرداند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث852

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز ، خوی پلیدان است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث853

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، یقین انسان را (به خدا و روز جزا) تباه سازد.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث854

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، خواری و رنج است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث855

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آزمند ، خود را به رنج افکنده در چیزی که به او زیان رساند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث856

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز ، سر آغاز طمع است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث857

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص ، نشانه بدبختان است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث858

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شخص آزمند ، برده مطامع (و چیزهایی که مورد طمع و آز است) خواهد بود.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث859

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شخص حریص و آزمند به چیزی بسنده نکند (و پیوسته زیاده طلب است).
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث860

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز ، انسان را به شرّ و بدی می خواند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث861

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص نشانه فقر و نیاز است (و حریص هر چه هم ثروت داشته باشد فقیر است).
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث862

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حرص بر روزی نیفزاید ولی قدر و مرتبه انسان را خوار و پست گرداند.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث863

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آز و حرص خوار کننده است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث864

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
انسان حریص و آزمند ، در رنج است.
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث865

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
روزی (مردمان) قسمت شده است و حریص محروم (و بی بهره) است. (و تلاشش بی فایده است).
غرر الحکم ، باب حرص (آز)

حدیث866

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود از کسی که بدو حسد ورزیده خوشنود نشود جز به مرگ او ، یا به زوال نعمت از وی.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث867

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
زندگی کسی سخت تر از زندگی حسود و کینه توز نیست.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث868

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
مؤمن ، حسود نیست.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث869

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
دردی همچون حسد نیست.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث870

چقدر کم است راحتی و آسایش حسود.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث871

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد از خلق و خوی مردمان با تقوا نیست.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث872

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
هر کس حسدش بسیار شد درد و رنجش بسیار باشد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث873

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که در دلش تقوای الهی باشد حسد در آن دل داخل نشود.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث874

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
همان گونه که زنگ آهن را می خورد تا نابودش کند ، حسد نیز تن را رنجور می سازد تا از بین ببرد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث875

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
هر کس رتبه والایی دارد مورد حسد دیگران خواهد بود.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث876

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
دل های خود را از حسد پاک کنید که به راستی حسد بیماری سخت و رنجوری آورد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث877

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدترین چیزی که مصاحب انسان گردد حسد و رشک بر دیگران است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث878

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد ، سلاح پستی است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث879

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد و دروغ و کینه را واگذار که این هر سه ، دین انسان را عیب دار ، و مرد را نابود گرداند.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث880

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اساس و سر پستی ها حسد است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث881

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
رشک بردن دوست (بر دوست خود) از بیماری دوستی (میان آن دو) است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث882

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
تهی بودن سینه از کینه و حسد ، از خوشبختی بنده (خدا) است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث883

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
میوه حسد ، بدبختی دنیا و آخرت است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث884

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود ، بد رفیقی است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث885

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
هنگامی که ابر حسد ورزی به یکدیگر بر جایی ببارد ، از آنجا درخت فسادگری (و فتنه و آشوب) بروید.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث886

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدترین زندگی ها ، زندگی آدم حسود است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث887

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از حسد بپرهیز که بدترین خلق و زشت ترین خصلت و خوی شیطان است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث888

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از حسد بپرهیزید که نفس انسانی را عیبناک کند.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث889

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود در گفتارش اظهار دوستی کند و در کردارش کینه خود را پنهان دارد و چنین کسی نام دوست را دارد ، و صفت دشمن را.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث890

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد عیبی است رسوا و بخلی است سنگین و گران ، بیماری حسود درمان نشود مگر با رسیدن به آرزو های خود در باره آن کس که بدو رشک برده است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث891

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسود پیوسته بیمار است اگر چه در ظاهر تن او سالم باشد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث892

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد (چون آتشی است) که حسنات (و اعمال نیک انسان) را می خورد و می سوزاند همان گونه که آتش هیزم را می خورد (و می سوزاند.)
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث893

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد درد بی درمانی است که از بین نرود مگر به نابود شدن حسود و یا مرگ محسود.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث894

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود می پندارد که زوال نعمت از کسی که بر او حسد می ورزد نعمتی است برای او (در صورتی که از زوال نعمت او چیزی به حسود نمی رسد.)
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث895

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود همیشه بیمار و آدم بخیل همیشه خوار و ذلیل است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث896

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
برای شخص حسود و کینه جو ، شادمانی و مسرّتی پایدار نماند.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث897

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود حسرت ها و افسوس هایش بسیار و گناهانش چند برابر است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث898

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسود ، از بدیها شادمان و از شادمانی ها اندوهگین شود.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث899

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد ، شیوه و روش مردمان پست و فرومایه و دشمنان دولت هاست.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث900

حسد، بیماری است که مداوا نگردد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث901

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود ، بر قضا و قدر الهی خشمناک است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث902

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد ، دام شیطان بزرگ است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث903

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد ، دل را بیمار و اندوه شدید آرد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث904

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسود به آقایی نرسد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث905

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد، بدن را می گذارد.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث906

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
شخص حسود را دوستی و رفاقت نیست (یعنی نمی تواند با کسی دوستی کند و اگر دوستی کرد اعتمادی به دوستی او نیست.)
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث907

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد ، زندگی را بر انسان سخت و دشوار کند.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث908

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم حسود ، همیشه بیمار است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث909

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
ایمان از حسد بیزار است. (و هر جا که حسد باشد از آنجا بگریزد)
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث910

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد ، اساس همه عیب هاست.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث911

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کینه ، خوی حسودان است (چون حسود وقتی نتواند نعمتی را از محسود سلب کند کینه اش را به دل گیرد.)
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث912

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد گرفتار کردن و در بند کردن روح و جان است.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث913

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد بدترین بیماری هاست.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث914

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حسد آدمی را رنجور می کند.
غرر الحکم ، باب حسد

حدیث915

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که با حق دشمنی کند خدای تعالی خصم (و طرف نزاع) او باشد.
غررالحکم ، باب حق

حدیث916

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از جمله عقوق (نافرمانی و آزار پدر و مادر) ضایع کردن و تباه ساختن حقوق آنهاست.
غررالحکم ، باب حقوق

حدیث917

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
از کمال حماقت تکبر در حال نداری و فقر است.
غررالحکم ، باب حماقت

حدیث918

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
عشوه گری و فخر بی جهت ، و لاف زدن بدون داشتن شرف و کمال از نشانه های حماقت است.
غررالحکم ، باب حماقت

حدیث919

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حماقت و بی خردی مرد شناخته شود به این که در حال فراخی زندگی و نعمت سرمست گردد و در حال رنج و محنت سخت به خواری و ذلّت افتد.(و دست نیاز پیش دیگران برد)
غررالحکم ، باب حماقت

حدیث920

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
احمق ترین مردم کسی است که از کار نیک جلوگیری می کند و می خواهد که او را سپاس گویند و کار بد می کند و انتظار پاداش نیکو دارد.
غررالحکم ، باب حماقت

حدیث921

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
احمق ترین مردم کسی است که کار پستی را برای دیگران زشت بداند ولی خود بدان دچار باشد.
غررالحکم ، باب حماقت

حدیث922

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
احمق ترین مردم کسی است که گمان دارد عاقل ترین مردم است.
غررالحکم ، باب حماقت

حدیث923

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
حماقت ، از میوه های جهل و نادانی است.
غررالحکم ، باب حماقت

حدیث924

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
پررویی مرد (او را نزد مردمان) عیبناک کند.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث925

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که شرم ندارد خیری در او نیست.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث926

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدترین اشرار کسی است که از مردم شرم ندارد و از خدای سبحان نمی ترسد.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث927

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اساس هر بدی پر رویی است.
غررالحکم ، باب حیا

حدیث928

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
پرخوری از حرص پیدا شود و حرص بدترین عیبهاست.
غررالحکم ، باب خوردن

حدیث929

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
انسان کریم و بزرگوار کینه توز نیست.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث930

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کینه ، پست ترین عیب هاست.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث931

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کینه ، سبب بر انگیختن خشم است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث932

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
از زنا بپرهیزید که در آن چهار خصلت است : رونق از چهره ببرد (زیبایی و شادابی) و روزی را ببرد و خدا را خشمگین کند و مایه عذاب جاودان شود.
نهج الفصاحه ، حدیث 991

حدیث933

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
آنکه بر زنا اصرار ورزد چون بت پرست است .
نهج الفصاحه ، حدیث 3117

حدیث934

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر که زنا کند با کسان وی (ناموس او) زنا کنند.
نهج الفصاحه ، حدیث 3000

حدیث935

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر که زنا کند یا شراب بنوشد خدا ایمان از او بکند همچانکه انسان پیراهن از سر خویش بیرون می کند.
نهج الفصاحه ، حدیث 2999

حدیث936

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
زنا مایه فقر است.
نهج الفصاحه ، حدیث 1711

حدیث937

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
زنای چشمان نگاه نارواست.
نهج الفصاحه ، حدیث 1704

حدیث938

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
سه کس اند که در روز قیامت خدا به سوی آنها نمی نگرد و پاکشان نمی کند و عذابی دردناک دارند : پیر زناکار و فقیر متکبّر ، و شخصی که خدا را سرمایه خود کرده ، چیزی نخرد مگر با قسم و چیزی نخرد نفروشد مگر با قسم.
نهج الفصاحه ، حدیث 1240

حدیث939

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خداوند پیر زناکار و ثروتمند ستمکار و فقیر متکبّر را دشمن دارد.
نهج الفصاحه ، حدیث 795

حدیث940

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
روز قیامت چهره زناکاران از آتش مشتعل است.
نهج الفصاحه ، حدیث 631

حدیث941

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خشم خدا نسبت به زناکاران بسیار سخت است.
نهج الفصاحه ، حدیث 295

حدیث942

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
وقتی زنا رواج گیرد زلزله پیدا شود ، وقتی حاکمان ستم کنند باران کم شود .
نهج الفصاحه ، حدیث 219

حدیث943

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
وقتی بنده ایی زنا کند ایمان از او بیرون رود و چون سایه ایی بر سرش بایستد و هنگامی که از آن دست بردارد بازمی گردد.
نهج الفصاحه ، حدیث 212

حدیث944

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
وقتی زناکاری و رباخواری در جایی آشکار شود مردم آن عذاب خدا را به خود خریده اند.
نهج الفصاحه ، حدیث 218

حدیث945

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
الْبُخْلُ عَارٌ وَ الْجُبْنُ مَنْقَصَةٌ وَ الْفَقْرُ یُخْرِسُ الْفَطِنَ عَنْ حُجَّتِهِ وَ الْمُقِلُّ غَرِیبٌ فِی بَلْدَتِهِ؛
بْخل ننگ و ترس نقصان است . و تهیدستی مرد زیرک را در برهان کُند می سازد و انسان تهیدست در شهر خویش نیز بیگانه است.
نهج البلاغه، حکمت 3

حدیث946

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
کسی که از خدا ببرد و به غیر خدا پیوند کند بدبخت گشته و به رنج و تعب دچار گردد.
غررالحکم ، باب معرفت خدا

حدیث947

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
پیروز نیست آن کس که گناه بر او چیره گشته است.
غررالحکم و دررالکلم ، باب گناه

حدیث948

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
هیچ پلیدی ، زشت‌تر از نادانی نیست.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث949

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
نادانی برای پستی (انسان) کافی است.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث950

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
نادانی در انسان ، از خوره در بدن زیانبار تر است.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث951

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
نادان بودن به فضیلتها و کمالات ، از زشت ترین پستی ها و فرومایگی هاست.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث952

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
نادانی و بخل ، بدی و زیان است.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث953

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
حرص و آز و بخل ، نتیجه و محصول نادانی است.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث954

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
نادانی ، ریشه و اساس هر بدی است.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث955

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
نادانی ، کانون شر و بدی است.
غررالحکم ، باب جهل

حدیث956

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
مَنْ بَغی صَیَّرَ اللّه‌ُ بَغْیَهُ عَلی نَفْسِهِ وَصارَتْ نُصْرَةُ اللّه‌ِ لِمَنْ بَغی عَلَیْهِ وَمَنْ نَصَرَهُ اللّه‌ُ غَلَبَ وَاَصابَ الظَّفَرَ مِنَ اللّه‌ِ؛
هر کس ستم کند خداوند ستمش را به خود او باز می‌گرداند و یاری خدا نصیب کسی می‌گردد که به او ستم شده و کسی که خدا او را یاری کند غلبه پیدا می‌کند و از جانب خدا پیروزی نصیبش می‌شود.
تحف العقول، ص 315 .

حدیث957

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
إنَّ الاِختِلافَ والتَّنازُعَ وَالتَّثَبُّطَ مِنْ أمْرِ الْعَجْزِ وَالضَّعْفِ وَهُوَ مِمّا لا یُحِبُّهُ اللّه‌ُ وَلا یُعْطی عَلَیْهِ النَّصْرَ وَالظَّفَرَ؛
اختلاف و کشمکش و پشت هم‌اندازی، از ناتوانی و سستی است و خداوند نه آن را دوست دارد و نه با آن یاری و پیروزی می‌دهد.
بحارالأنوار، ج20، ص 126.

حدیث958

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
اِعْلَموا اَنَّ اللّه‌َ تَعالی یُبْغِضُ مِنْ خَلْقِهِ الْمتَلَوِّنَ، فَلا تَزولوا عَنِ الْحَقِّ وَاَهْلِهِ، فَاِنَّ مَنِ اسْتَبَدَّ بِالْباطِلِ وَاَهْلِهِ هَلَکَ وَفاتَتْهُ الدُّنْیا؛
بدانید که خداوند از انسان‌هایی که دائما رنگ عوض می‌کنند نفرت دارد. پس از حق و اهل آن جدا نشوید، چرا که هر کس به باطل و اهل آن بپیوندد، نابود می‌شود و دنیا را هم از دست می‌دهد.
امالی مفید، ص137، ح 6 .

حدیث959

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
أتَیْتُ لَیْلَةً اُسْرِیَ بی‌عَلی قَوْمٍ بُطونُهُم‌کَالْبُیوتِ فیهَا الْحَیّاتُ تُری مِنْ خارِجِ بُطونِهِمْ فَقُلْتُ: مَنْ هؤُلاءِ یا جَبْرَئیلُ؟ قالَ: هؤُلاءِ أَکَلَةُ الرِّبا؛
شبی‌که‌به‌معراج‌رفتم‌برمردمی‌گذشتم‌که‌شکم‌هایشان چون خانه‌ای بود و در آنها مارهایی وجود داشت که از بیرون شکمهایشان دیده می‌شد. پرسیدم: ای جبرئیل اینها کیستند؟ گفت: اینان رباخوارانند.
کنزالعمال، ج 4، ص 107، ح 9766.

حدیث960

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
مَنْ أَکَلَ الرِّبا مَلأََ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ بَطْنَهُ مِنْ نارِ جَهَنَّمَ بِقَدْرِ ما أَکَلَ ، وَإِنِ اکْتَسَـبَ مِنْهُ مالاً لایَقْبَلُ اللّه‌ُ تَعالی مِنْهُ شَیْـئا مِنْ عَمَلِهِ ، وَلَمْ یَزَلْ فی لَعْنَةِ اللّه‌ِ وَالْمَلائِکَةِ ما کانَ عِنْدَهُ مِنْهُ قیراطٌ (واحِدٌ)؛
هر کس ربا بخورد خداوند عزوجل به اندازه ربایی که خورده شکمش را از آتش دوزخ پر کند و اگر از طریق ربا مالی به دست آورد، خدای تعالی هیچ عمل او را نپذیرد و تا زمانی که قیراطی (کمترین مقدار) از مال ربا نزدش باشد، پیوسته خداوند و فرشتگانش او را نفرین کنند.
ثواب الاعمال، ص 285.

حدیث961

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
إِنَّهُ لَو کانَ الرِّبا حَلالاً لَتَرَکَ النّاسُ التِّجاراتِ وَما یَحْتاجونَ إِلَیْهِ فَحَرَّمَ اللّه‌ُ الرِّبا لِیَفِرَّ النّاسُ مِنَ الْحَرامِ إلَی الْحَلالِ وَ إِلَی التِّجاراتِ وَ إِلَی الْبَیْعِ وَالشِّراءِ فَیَبْقی ذلِکَ بَیْنَهُمْ فِی الْقَرْضِ؛
براستی، اگر ربا حلال بود، مردم تجارت و تلاش برای معاش را رها می‌کردند. به همین دلیل خداوند ربا را حرام کرد تا مردم از حرام به حلال و تجارت و خرید و فروش رو بیاورند و به یکدیگر قرض بدهند.
من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 567، ح 4937.

حدیث962

امام رضا علیه السلام می فرمایند:
اِعْلَمْ‌ـیَرْحَمُکَ‌اللّه‌ُ ـ اَنَ‌الرِّباحَرامٌ‌سُحتٌ،مِنَ‌الکَبائِرِ وَ مِمّا قَدْ وَعَدَ اللّه‌ُ عَلَیْهِ النّارَ فَنَعوذُ بِاللّه‌ِ مِنْها، وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلی لِسانِ کُلِّ نَبیٍّ وَفی کُلِّ کِتابٍ؛
خدایت رحمت کند! بدان که ربا حرام و از گناهان کبیره است و خداوند بر آن وعده آتش داده است پس پناه می‌بریم به خدا از آتش. ربا را همه پیامبران و همه کتاب‌های آسمانی حرام کرده‌اند.
فقه الرضا، ح 256.

حدیث963

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
اِنَّ اَخْوَفَ ما اَخافُ عَلی اُمَّتی مِنْ بَعْدی هذِهِ الْمَکاسِبُ المُحَرَّمَةُ وَ الشَّهْوَةُ الخَفیَّةُ وَ الرِّبا؛
آنچه بیش از هر چیز بر امتم بعد از خود می‌ترسم، درآمدهای حرام، هواپرستی پنهان و رباست.
بحارالانوار، ج 103، ص 54، ح 26.

حدیث964

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
یَاْتی آکِلُ الرِّبا یَوْمَ القیامَةِ مُخْتَبِلاً یَجُرُّ شَقَّیْهِ، ثُمَّ قَرَاَ: لا یَقومونَ اِلاّ کَما یَقومُ الَّذی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیطانُ مِنَ الْمَسِّ؛
رباخوار روز قیامت دیوانه محشور می‌شود و بر سر خود می‌زند. سپس این آیه را قرائت فرمودند: (ربا خواران) بپای نمی‌خیزند جز مانند آن کس که شیطان، بواسطه تماس او را آشفته حال می‌سازد.
الدرالمنثور، ج 1، ص 364.

حدیث965

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
اَلرِّبا وَ اِنْ کَثُرَ فَاِنَّ عاقِبَتَهُ تَصیرُ اِلی قُلٍّ؛
سود ربا گرچه بسیار باشد ولی سرانجام به کمی (و بی‌برکتی) می‌گراید.
کنزالعمال، ج 4، ص 105، ح 9758 .

حدیث966

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
عَنْ اَبی بصیرٍ قال: قُلْتُ: آکِلُ الرِّبا بَعْدَ البَیِّنَةِ؟ قالَ: یُؤَدَّبُ فَاِنْ عادَ اُدِّبَ فَاِنْ عادَ قُتِلَ؛
ابو بصیر از امام صادق علیه السلام پرسید: حکم رباخوار بعد از روشن بودن حکم ربا برای وی چیست؟ حضرت فرمودند: تأدیب می‌شود و اگر (برای بار دوم) ربا گرفت باز تأدیب می‌شود و (برای بار سوّم) اگر ربا گرفت، کشته می‌شود.
کافی، ج 7، ص 242، ح 9.

حدیث967

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
آکِلُ الرِّبا لایَخْرُجُ مِنَ الدُّنْیا حَتّی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ؛
ربا خوار از دنیا نرود، تا آن که شیطان دیوانه‌اش کند.
بحارالانوار، ج 103، ص 120، ح 30.

حدیث968

امام باقر علیه السلام می فرمایند:
إِنَّما حَرَّمَ اللّه‌ُ عَزَّوَجَلَّ الرِّبا لِئَلاّ یَذْهَبَ الْمَعْروفُ؛
خدای عزوجل ربا را حرام فرمود تا احسان کردن از بین نرود.
وسائل الشیعه، ج 12، ص 425، ح 10.

حدیث969

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
دِرْهَمُ رِبا أَعْظَمُ عِنْدَ اللّه‌ِ مِنْ سَبْعینَ زِنْیَةً بِذاتِ مَحْرَمٍ فی بَیْتِ اللّه‌ِ الْحَرامِ؛
یک درهم ربا نزد خداوند سنگین‌تر است از هفتاد بار زنا کردن با محارم در خانه خدا.
نورالثقلین، ج 1، ص 295، ح 1177.

حدیث970

رسول اکرم صلی الله علیه و آله وسلم می فرمایند :
اِنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ لَعَنَ آکِلَ الرِّبا وَمُؤکِلَهُ وَکاتِبَهُ وَشاهِدَیْهِ؛
خدای عزوجل رباخوار و ربا دهنده و نویسنده و شاهد بر آن را لعنت کرده است.
امالی صدوق، ص 346.

حدیث971

امام علی علیه السلام می فرمایند:
لَیْسَ لِکَذوبٍ اَمانَةٌ، وَ لا لِفُجورٍ صیانَةٌ؛
دروغگو امانتدار نیست و بدکار، نگهدارنده اسرار نیست.
غررالحکم، ج 5، ص 85 ، ح 7506.

حدیث972

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَلکَذِبُ فِی العاجِلَةِ عارٌ وَ فِی الآجِلَةِ عَذابُ النّارِ؛
دروغ در دنیا ننگ و عار است و در آخرت عذاب جهنم.
غررالحکم، ج 2، ص 31، ح 1708 .

حدیث973

امام علی علیه السلام می فرمایند:
اَمرانِ لا یَنْفَکّانِ مِنَ الْکَذِبِ: کَثْرَةُ المَواعیدِ، وَ شِدَّةُ الاِْعتِذارِ؛
دو چیز از دروغ جدا نمی‌شود: بسیار وعده دادن و به شدت عذرخواهی نمودن.
نهج البلاغه ابن‌ابی‌الحدید، ج 20، ص 287، ح 282.

حدیث974

امام باقر علیه السلام می فرمایند:
اِنَّ اللّه‌َ عَزَّوَجَلَّ لِلشَّرِّ اَقْفالاً وَ جَعَلَ مَفاتیحَ تِلکَ الاَقْفالِ الشَّرابَ وَالکَذِبُ شَرٌّ مِنَ الشَّرابِ؛
به راستی که خداوند عزوجل برای شر قفل‌هایی گذارد و کلید آن قفل‌ها را شراب قرار داد و دروغ از شراب بدتر است.
کافی، ج 2، ص 338، ح 3.

حدیث975

امام صادق علیه السلام می فرمایند:
إِنَّ مِمّا أَعانَ اللّه‌ُ (بِهِ) عَلَی الْکَذّابینَ النِّسْیانَ؛
از جمله کمکهای خداوند بر ضد دروغگویان فراموشی است.
کافی، ج 2، ص 341، ح 15.

حدیث976

امام علی علیه السلام می فرمایند:
یَکْتَسِبُ الْکاذِبُ بِکَذِبِهِ ثَلاثا: سَخَطُ اللّه‌ِ عَلَیْهِ وَاسْتِهانَةُ النّاسِ بِهِ وَمَقْتُ الْمَلائِکَةِ لَهُ؛
دروغگو با دروغگویی خود سه چیز بدست می‌آورد: خشم خدا را نسبت به خود، نگاه تحقیرآمیز مردم را نسبت به خود و دشمنی فرشتگان را نسبت به خود.
غررالحکم، ج 6 ، ص 480، ح 11039.

حدیث977

رسول اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند:
اَلْکَذِبُ یَنْقُصُ الرِّزْقَ؛
دروغ، روزی را کم می‌کند.
الترغیب والترهیب، ج 3، ص 596، ح 29.

حدیث978

امام سجاد علیه السلام می فرمایند:
اِتَّقُوا الْکَذِبَ الصَّغیرَ مِنْهُ وَالْکَبیرَ، فی کُلِّ جِدٍّ وَهَزْلٍ فَإِنَّ الرَّجُلَ إِذا کَذِبَ فِی الصَّغیرِ اجْتَرَأَ عَلَی الْکَبیرِ؛
از دروغ کوچک و بزرگش، جدّی و شوخیش بپرهیزید، زیرا انسان هرگاه در چیز کوچک دروغ بگوید، به گفتن دروغ بزرگ نیز جرئت پیدا می‌کند.
تحف العقول، ص 278.

حدیث979

امام علی (علیه السلام):
نَـکَدُ الْعِلْمِ الْکَذِبُ وَ نَـکَدُ الْجِدِّ اللَّعِبُ؛
آفت علم دروغ و آفت جدیت، بازی است.
غرر الحکم ، ح 10000.

حدیث980

پیامبر اکرم (صلی الله و علیه و آله):
اِنَّ الْعَبْدَ لِیُذْنِبُ الذَّنْبَ فَیَنْسی بِهِ الْعِلْمَ الَّذی کانَ قَدْ عَلِمَهُ؛
انسان گناه می‌کند، پس با آن، علمی را که پیشتر می‌دانسته، از یاد می‌برد.
عدّة الداعی، ص 197.

حدیث981

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
من تسرع الی الشهوات تسرع الیه الافات؛
کسی که درشهوات تندروی کند آفات و بلایا نیز به سرعت به سوی او می شتابد.
غررالحکم و دررالکلم ج 5، ص 327

حدیث982

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
ایّاکَ وَ خَصْلَتَینِ: اَلضَّجَرَ وَ الْکَسَلَ، فَاِنَّکَ اِنْ ضَجِرْتَ لَمْ تَصْبِرْ عَلی حَقٍّ وَ اِنْ کَسِلْتَ لَمْ تُؤَدِّ حَقّا؛
از دو خصلت بپرهیز: بی‌حوصلگی و تنبلی، زیرا اگر کم‌حوصله باشی بر حق شکیبایی نکنی و اگر سست و تنبل باشی حقّی را ادا نکنی.
امالی صدوق، ص 636

حدیث983

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
اَلسَّیِّئُ الْخُلُقِ کَثیرُ الطَّیْشِ مُنَغَّصُ الْعَیْشِ؛
آدم بد اخلاق بسیار خطا می‌کند و زندگی‌اش تلخ می‌شود.
غررالحکم، ح 1604

حدیث984

پیامبراکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم می فرمایند:
اَبَی اللّه‌ُ لِصاحِبِ الْخُلْقِ السَّیِّی‌ءِ بِالتَّوبَةِ. فَقیلَ: یا رَسول اللّه‌ِ، وَ کَیْفَ ذلِکَ؟ قالَ: لاَِنـَّهُ اِذا تابَ مِنْ ذَنـْبٍ وَقَعَ فی اَعْظَمَ مِنَ الذَّنـْبِ الّذی تابَ مِنْهُ؛
خداوند از آدم بد اخلاق توبه نمی‌پذیرد. عرض شد: ای رسول خدا، چرا؟ فرمودند: چون هرگاه از گناهی توبه کند در ورطه گناهی بدتر از آن که توبه کرده است می‌افتد.
بحارالأنوار، ج 73، ص 299.

حدیث985

امام صادق علیه‌السلام می فرمایند:
حُرِمَ الْحَریصُ خَصْلَتَیْنِ وَلَزِمَتْهُ خَصْلَتانِ: حُرِمَ القَناعَةَ فَافْتَقَدَ الرّاحَةَ وَحُرِمَ الرِّضا فَافْتَقَدَ الْیَقینَ؛
حریص از دو خصلت محروم و با دو خصلت همراه است: از قناعت محروم است و در نتیجه آسایش را از دست می‌دهد، از راضی بودن محروم است، در نتیجه یقین را از دست می‌دهد.
خصال ص 69

حدیث986

امام علی علیه‌السلام می فرمایند:
مَنْ جارَ قَصُرَ عُمْرُهُ ؛
هر کس ظلم کند، عمرش کوتاه می‌شود.
عیون الحکم والمواعظ ، ص 429.

حدیث987

امام علی علیه‌السلام می فرمایند :
یَنْبَغی لِلْعاقِلِ اَنْ یَحْتَرِسَ مِنْ سُکْرِ الْمالِ وَ سُکْرِ الْقُدْرَةِ ، وَ سُکْرِ الْعِلْمِ ، وَ سُکْرِ الْمَدْحِ وَ سُکْرِ الشَّبابِ ، فَاِنَّ لِکُلِّ ذالِکَ ریاحا خَبیثَةً تَسْلُبُ الْعَقْلَ وَ تَسْتَخِفُّ الْوَقارَ ؛
سزاوار است که عاقل، از مستی ثروت، قدرت ، دانش ، ستایش و مستی جوانی بپرهیزد، چرا که هر یک را بادهای پلیدی است که عقل را نابود می‌کند و وقار و هیبت را کم می‌نماید .
غرر الحکم ، ح 10948 .

حدیث988

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
هیچ چیزی زیانبارتر از خودپسندی نیست.
(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 348)

حدیث989

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
خسیس بودن آبروی انسان را از بین می‌برد.
(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 357)

حدیث990

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
هرگاه مردم به گناهان بی‌سابقه روی آورند به بلاهای بی‌سابقه گرفتارمی‌شوند .
(اصول کافی ، ج 3 ، ص 377)

حدیث991

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
از حرص و حسادت بپرهیز که این دو، امتهای گذشته را نابود کرد، و بخیل نباش که هیچ مؤمن و آزاده‌ای به آفت بخل مبتلا نمی‌شود. بخل مغایر با ایمان است .
(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 346)

حدیث992

امام رضا (علیه السلام) می فرمایند:
عُجب درجاتی دارد : یکی این که کردار بد بنده در نظرش خوش جلوه کند وآن را خوب بداند و پندارد کار خوبی کرده . یکی این که بنده‌ای به خدا ایمان آورد و منت بر خدا نهد با این که خدا را به او منت است در این باره.
(تحف العقول ، ص 468)

حدیث993

امام رضا(علیه السلام) می فرمایند:
بخیل را آسایشی نیست ، و حسود را خوشی و لذتی نیست و دروغگو را مروت و مردانگی نیست .
(تحف العقول ، ص 473)

حدیث994

امام علی (علیه‌السلام) می فرمایند:
مَنْ لَجَّ وَ تَمادی فَهُوَ الرّاکِسُ الَّذی رانَ اللّه‌ُ عَلی قَلْبِهِ وَ صارَت دائرَةُ السَّوءِ عَلی رَأسِهِ ؛
هر کس لجاجت کند و بر آن پافشاری نماید، او همان بخت برگشته‌ای است که خداوند بر دلش پرده [غفلت] زده و پیشامدهای ناگوار بر فراز سرش قرار گرفته است.
نهج البلاغه، از نامه 58.

حدیث995

پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله وسلم) می فرمایند:
اَلا وَ اِنَّ الْغَضَبَ جَمْرَةٌ فی قَلْبِ ابْنِ آدَمَ، اَما رَأیْتُمْ اِلی حَمْرَةِ عَیْنَیْهِ وَ انْتِفاخِ اَوْ داجِهِ؟! فَمَنْ اَحَسَّ بِشَیْ‌ءٍ مِنْ ذلِکَ فَلْیَلْصَقْ بِالاَْرْضِ ؛
بدانید که خشم پاره آتشی در دل انسان است. مگر چشمان سرخش و رگ‌های گردنش را [هنگام خشم] ندیده‌اند. هر کس چنین احساسی پیدا کرد، روی زمین بنشیند.
سنن الترمذی، ج 3، ص 328، ح 2286.

حدیث996

امام باقر (علیه‌السلام) می فرمایند:
مَثَلُ الْحَریصِ عَلَی الدُّنْیا مَثَلُ دودَةِ القَزِّ: کُلَّمَا ازْدادَتْ مِنَ القَزِّ عَلی نَفْسِها لَـفّـا کانَ أَبْعَدَ لَها مِنَ الْخُروجِ حَتّی تَموتَ غَمّا؛
حریص به دنیا، همانند کرم ابریشم است که هر چه بیشتر دور خود می‌تند، خارج شدن از پیله بر او سخت‌تر می‌شود، تا آن‌که از غصه می‌میرد.
کافی، ج 2، ص 316، ح 7.

حدیث997

امام علی علیه‌السلام :
اَ لْجَهْلُ مُمیتُ الاَْحْیاءِ وَ مُخَلِّدُ الشَّقاءِ؛
نـادانی، مایـه مرگ زندگان و دوام بدبختی است.
غررالحکم، ح 1464 .

حدیث998

حضرت خاتم الانبیاء(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مَن کَشَفَ عَورَةَ اَخیهِ المُسلِمِ کَشَفَ اللّه‌ُ عَورَتَهُ حَتّی یَفضَحَهُ بِها فی بَیتِهِ؛
هر کس عیب و زشتی برادر مسلمان خود را فاش کند، خداوند زشتی او را آشکار سازد، تاجایی که او را در درون خانه اش رسوا سازد.
الترغیب والترهیب، ج 2، ص 239، ح 9

حدیث999

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اَلطّیَرَةُ شِرکُ وَمامِنّا إِلاّ وَلکِنَّ اللّه‌َ یُذهِبُهُ بِالتَّوَکُّلِ؛
فال بد زدن شرک‌است‌وهیچ‌کس‌ازمانیست‌مگراین‌که‌به‌نحوی‌دستخوش فال بد زدن می‌شود، اما با توکل، خداوند آن را از بین می‌برد.
سنن ابن ماجه ج2 ، ص1170

حدیث1000

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اِنَّ العَبدَ لِیُذنِبُ الذَّنبَ فَیَنسی بِهِ العِلمَ الَّذی کانَ قَد عَلِمَهُ؛
انسان گناه می‌کند، پس با آن، علمی را که پیشتر می‌دانسته، از یاد می‌برد.
عدّة الداعی، ص 197

حدیث1001

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَلبَغیُ یَصرَعُ الرِّجالَ وَ یُدنِی الاآجال؛
ظلم و تجاوز، انسان را زمین می‌زند و مرگ‌ها را نزدیک می‌سازد.
غررالحکم، ح 1494

حدیث1002

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ وَ مَن کَبُرَ هَمُّهُ سَقُمَ بَدَنُهُ؛
هر کس بد اخلاق باشد، خودش را عذاب می‌دهد و هر کس غم و غصه‌اش زیاد شود، تنش رنجور می‌گردد.
نهج الفصاحه، ح 3002

حدیث1003

امام موسی کاظم (علیه السلام) فرمودند:
إنَّ العاقِلَ لایَکذِبُ و إن کانَ فیهِ هَواهُ؛
خردمند دروغ نمی‌گوید، اگرچه میل او در آن باشد.
تحف العقول ، ص 391

حدیث1004

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَلمَطَلُ وَ المَنُّ مُنَکِّدَا الإحسانِ؛
تعلّل ورزیدن و منّت نهادن ، از [ارزش] احسان می‌کاهد.
غررالحکم و دررالکلم، ح 1595

حدیث1005

امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
العُجبُ صارِفٌ عَن طَلَبِ العِلمِ ، داعٍ إلَی الغَمطِ والجَهلِ؛
خودپسندی، آدمی را از دانش‌جویی باز می‌دارد و به‌ناسپاسی وانکار حق می‌خواند.
بحار الأنوار، ج 69، ص 199

حدیث1006

امام سجاد علیه السلام می فرمایند:
وَ الذُّنُوبُ الّتی تُنزِلُ النِّقَمَ عِصیانُ العارِفِ بِالبَغیِ وَ التَطاوُلُ عَلَی النّاسِ وَ الاِستِهزاءُ بِهِم وَ السُّخریَّةُ مِنهُم
گناهانی که باعث نزول عذاب می‌شوند، عبارت‌اند از: ستم کردن شخص از روی آگاهی، تجاوز به حقوق مردم، و دست انداختن و مسخره کردن آنان.
معانی الاخبار ، ص 270

حدیث1007

امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
العُجبُ صارِفٌ عَن طَلَبِ العِلمِ ، داعٍ إلَی الغَمطِ والجَهلِ؛
خودپسندی، آدمی را از دانش‌جویی باز می‌دارد و به‌ناسپاسی و انکار حق می‌خواند.
بحار الأنوار، ج 69، ص 199

حدیث1008

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اَلعِبادَةُ مَعَ أکلِ الحَرامِ کَالبِناءِ عَلَی الرَّملِ؛
عبادت کردن با وجود حرام خواری، مانند ساختن بنایی است بر روی شن.
عدّة الداعی ، ص 141

حدیث1009

امام باقر (علیه السلام) می فرمایند:
مَثَلُ الْحَریصِ عَلَی الدُّنْیا مَثَلُ دودَةِ القَزِّ: کُلَّمَا ازْدادَتْ مِنَ القَزِّ عَلی نَفْسِها لَـفّـا کانَ أَبْعَدَ لَها مِنَ الْخُروجِ حَتّی تَموتَ غَمّا
حریص به دنیا، همانند کرم ابریشم است که هر چه بیشتر دور خود می‌تند، خارج شدن از پیله بر او سخت‌تر می‌شود، تا آن‌که از غصه می‌میرد.
کافی، ج 2، ص 316

حدیث1010

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَلْمُریبُ اَبَدا عَلیلٌ
آدم بدبین، همیشه بیمار است.
غررالحکم، ح 839

حدیث1011

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اَلْحَقودُ مُعَذَّبُ النَّفْسِ، مُتَضاعَفُ الهَمِّ؛
کینه توز، روحش در عذاب است و اندوهش دو چندان.
غررالحکم، ح 1962

حدیث1012

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ وَ مَن کَبُرَ هَمُّهُ سَقُمَ بَدَنُهُ
هر کس بد اخلاق باشد، خودش را عذاب می‌دهد و هر کس غم و غصه ه‌ایش زیاد شود، تنش رنجور می گردد.
نهج الفصاحه، ح 3002

حدیث1013

امام صادق (سلام الله علیه):
نگاه بعد از نگاه(به نا محرم)، بذر شهوت در دل می کارد و این خود برای فتنه و به گناه کشاندن صاحبش کافی است.
(الفقیه 4970/18/4)

حدیث1014

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم):
خشم خداوند عزوجل سخت است، بر زن شوهرداری که چشم خود را از غیر شوهر خود یا از کسی که محرم او نیست پر کند.
(ثواب الاعمال 1/338)

حدیث1015

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم):
هر که چشم خود را از حرام پر کند، خداوند در روز قیامت چشم او را از آتش پرگرداند مگر این که توبه کند و از عمل خود دست بردارد.
(البحار 1/334/76)

حدیث1016

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلحَسَدُ یضنِی الجَسَدَ؛
حسد، بدن را فرسوده و علیل می کند.
غررالحکم، ح 943

حدیث1017

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
امَنِ اغتابَ مُسلِماً اَو مُسلِمَةً لَم یقبَلِ اللَّهُ تَعالی صَلاتَهُ وَ لا صیامَهُ اَربَعینَ یوماً وَ لَیلَةً اِلّا اَن یغفِرَ لَهُ صاحِبُهُ؛
خداوند متعال تا چهل شبانه روز نماز و روزه غیبت کننده مرد و زن مسلمان را نمی‌پذیرد، مگر این که غیبت شونده او را ببخشد.
(جامع الأخبار، ص 412، ح 1141)

حدیث1018

امام حسن عسکری علیه السلام فرمودند:
جُعِلتِ الخَبائِثُ فی بَیت وَ جُعِل مِفتاحُهُ الکَذِبَ؛
تمام پلیدیها در خانه ای قرار داده شده و کلید آن دروغگویی است.
(بحار الانوار، ج78، ص377)

حدیث1019

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
ابِئسَ القَرینُ الغَضَبُ: یبدِی المَعائِبَ وَ یدنِی الشَّرَّ وَ یباعِدُ الخَیرَ ؛
خشم، بدترین همراه است: عیب‌ها را آشکار، بدی‌ها را نزدیک و خوبی‌ها را دور می کند.
(غرر الحکم، ح 4417 )

حدیث1020

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
ثَلاثٌ مَن کنَّ فیهِ فَهِیَ راجِعَةٌ عَلی صاحِبِها: اَلبَغیُ وَ المَکرُ وَ النَّکتُ؛
سه چیز است که در هر کس باشد [آثارش] به خود او بر می گردد: ستم کردن، فریب دادن و پیمان شکنی.
(نهج الفصاحه، ح 1281)

حدیث1021

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
ما مِن رَجُلٍ تَکبَّرَ أو تَجَبَّرَ إلاّ لِذِلَّةٍ وَجَدَها فی نفسِهِ؛
هیچ مردی تکبّر یا گردن فرازی نکرد ،مگر به سبب احساس خواری و حقارتی که در خود یافت.
(میزان الحکمه ، ح 9814)

حدیث1022

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اِذا اَرادَ اللّه‌ُ بِقَومٍ هَلکا ظَهَرَ فیهِمُ الرِّبا؛
هنگامی که خداوند بخواهد ملتی را نابود کند، رباخواری در میان آنان رواج می‌یابد.
(وسائل الشیعه، ج 18، ص 123، ح 17)

حدیث1023

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
الکِبرُ مَطَایَا النَّارِ؛
کبر و بزرگی نمودن(به منزله ی) مرکبی است که سوار خود را به سوی آتش می برد.
(جهاد با نفس، ح 578 )

حدیث1024

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن ساءَ خُلقُهُ ضاقَ رِزقُهُ؛
هر کس بد اخلاق باشد، روزی اش تنگ می شود.
(غررالحکم، ح 8023)

حدیث1025

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
مَن ساءَ خُلقُهُ، مَلَّهُ اَهلُهُ
هر کس بد اخلاق باشد، خانواده اش از او دلتنگ و خسته می شوند.
(تحف العقول، ص 214)

حدیث1026

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ الفُحشَ وَ البَذَاءَ وَ السَّلاطَةَ مِنَ النِفاقِ
همانا دشنام دادن و هرزه گویی و زبان درازی ناشی از نفاق و دورویی است
(جهاد بانفس، ح667 و ص 284)

حدیث1027

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اِنَّ الفُحشَ وَ البَذَاءَ وَ السَّلاطَةَ مِنَ النِفاقِ
همانا دشنام دادن و هرزه گویی و زبان درازی ناشی از نفاق و دورویی است.
(جهاد بانفس، ح667 و ص 284)

حدیث1028

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
الظُلمُ فِی الدُّنیَا هُوَ الظُلُمَاتُ فِی الاَخِرَه.
ظلم در دنیا همان ظلمتها و تاریکی های آخرت است.
(جهاد با نفس، ح 733)

حدیث1029

رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
آیة المنافق ثلاث : اذا حدث کذب و اذا وعد اخلف و اذا اؤتمن خان
نشان منافق سه چیز است : 1 - سخن به دروغ بگوید. 2 - از وعده تخلف کند. 3 - در امانت خیانت نماید.
(صحیح مسلم، کتاب الایمان، ح 89 )

حدیث1030

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
أرکانُ الکُفر أربَعَةٌ الرَّغبَةُ وَ الرَّهبَةُ وَ السَّخَطُ وَ الغَضَبُی
پایه های کفر چهار چیز است : میل و خواهش، ترس و بیم ، ناخشنودی و خشم.
(جهاد با نفس، ح 475)

حدیث1031

امام علی (علیه السلام) فرمودند:
اَشَّدُ الذّنُوبِ مَا استَهَانَ بِهِ صَاحِبُهُ؛
سخت ترین گناهان، گناهی است که انجام دهنده ی آن، آن را ناچیز بشمارد.
(جهاد با نفس، ح 398)

حدیث1032

امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:
إنَّ اللهَ یُبغِضُ الفَاحِشَ المُتَفَحِّشَ
راستی که خداوند شخص بد زبان بیهوده گوی را دشمن می دارد.
(جهاد با نفس، ح 677)

حدیث1033

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
ِانَّ الفُحشَ وَ البَذاءَ وَ السَّلاطَةَ مِنَ النِّفاق؛
همانا دشنام دادن و هرزه گویی و زبان درازی ناشی از نفاق و دورویی است.
(جهاد با نفس، ح 678)

حدیث1034

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
مَن ظَلَمَ مَظلِمَة ً اُخِذَ بهَا فِی نَفسِهِ أو فِی مَالِهِ أو فِی وُلدِهِ؛
کسی که ستمی کند به سبب آن ستم، در جانش یا مالش یا فرزندانش گرفتاری می افتد.
(جهاد با نفس، ح 727)

حدیث1035

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که تخم کینه (در دل) بکارد محنت و اندوه درو کند.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1036

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کسی که کینه را از درون خود به یک سو اندازد دل و قلبش آسوده و راحت شود.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1037

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم کینه توز اخوّت و برادری ندارد.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1038

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدترین چیزی که در قلب جای گیر شود کینه است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1039

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
سلاح بدی و شرّ، کینه است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1040

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
سبب فتنه ها کینه است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1041

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
اساس و سر عیب ها کینه است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1042

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم کینه ور بد معاشری است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1043

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
سخت ترین دل ها از نظر آلودگی و ناصافی ، دل شخص کینه توز است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1044

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کینه آتشی است که جز به غلبه و ظفر خاموش نشود.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1045

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کینه توزی از خصلت های بدان و بدکاران است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1046

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم کینه توز جانش در شکنجه و عذاب و اندوهش چند برابر است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1047

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کینه ، دردی است سخت و دردناک و بیماری وباداری است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1048

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
کینه ، خویی پست است و بیماری نابود کننده ای است.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1049

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم کینه توز راحتی و آسایش ندارد.
غررالحکم ، باب کینه

حدیث1050

امیر المؤمنین (علیه السلام) فرمودند:
صِحَّه الجَسَدِ مِن قِلّه الحَسَدی
سلامت بدن نشانه کمی حسد است.
(جهاد با نفس، ح 553)

حدیث1051

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)فرمودند:
یَهرمُ اِبنَ آدَمُ وَ یَشِبُ مَعَهُ اثنَتَانِ: الحِرصُ عَلَی المَالِ وَ الحِرصُ عَلَی العُمر؛
آدمیزاد پیر می شود و دو چیز از او جوان می شود: حرص مال و حرص عمر.
(کنز العمال، ج 3، ص 490، ح 7557)

حدیث1052

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
إنَّ سُوءَ الخُلُق لَیُفسِدُ العَمَلَ کَما یُفسِدُ الخَلُّ العَسَلَ
راستی که بداخلاقی عمل را تباه می کند همچنان که سرکه عسل را فاسد می سازد.
(جهاد با نفس، ح 659 )

حدیث1053

امام صادق(علیه السلام)فرمودند:
ِالبذاء من الجفاء و الجفاء فی النار؛
زشت گفتاری ناشی از ستمکاری و ستمکاری در آتش است.
(جهاد النفس، ح 689)

حدیث1054

امام حسن عسگری (علیه السلام) فرمودند:
بئس العبد عبد یکون ذا وجهین و ذا لسانین، یطری أخاه شاهدا، و یأکله غائبا، إن أعطی حسده، و إن ابتلی خانه
چه بد است آن بنده خدا که دورو و دو زبان است. در حضور برادرش او را می ستاید و در غیاب او بدگوئیش می کند. اگر عطایی به برادرش رسد حسد برد، و اگر گرفتار گردد او را وانهد.
(تحف العقول ، ص 518)

حدیث1055

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
مَن کَفَّ غَضَبَهُ عن النّاس کَفَّ اللهُ عنهُ عَذابَ یومَ القِیامة؛
کسی که خشمش را از مردمان باز دارد خداوند نیز در روز قیامت عذابش را از او باز می دارد.
(جهادالنفس،ح532)

حدیث1056

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
الغیبة ان تقول فی اخیک ما ستره الله علیه
غیبت آن است که درباره برادرت چیزی بگویی که خداوند آن را پنهان کرده است.
(میزان الحکمه،ح?????)

حدیث1057

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
ما من رَجُلٍ تَکبّرَ أَو تَجبَّرَ الّا لذلَّةٍ یَجدُها فی نََفسِهِ
هیچ مردی نیست که تکبر بورزد یا خود را بزرگ بشمارد مگر بخاطر ذلتی که در نفس خود می یابد.
(جهادالنفس، ح585)

حدیث1058

امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
اِذا رأَیتمُ العَبدَ مُتفُقَّداً لِذُنوبِ النّاس ناسیا لِذنوبه فَاعلُمو اَنَّهُ مُکِرَ بهِ
هرگاه دیدید که بنده ای گناهان مردمان را جستجو می کند و گناهان خویش را فراموش کرده است بدانید که او فریب شیطان را خورده است.
(جهاد النفس،ح 237)

حدیث1059

پیامبرخدا (صلی الله علیه وآله) می فرمایند:
هر کس چهل روز گوشت نخورد، بدخوی می شود.گوشت بخورید؛چرا که بر شنوایی تان می افزاید.
الفردوس،ج3،ص627،ح5960

حدیث1060

پیامبر خدا(صلی الله علیه وآله) می فرمایند:
هر کس چهل روز پیوسته گوشت بخورد، سنگ دل می شود.
(بحار الانوار،62،ص294)

حدیث1061

امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:
الْجَبّارونَ اَبعَدُ النّاس منَ اللهِ عزُّ و جلَّ یومَ القیامَةِ
دورترین مردم ار خداوند عزّو جل در روز قیامت سرکشانِ متکبّر هستند.
(جهادالنفس،ص254)

حدیث1062

امام صادق علیه السلام فرمودند:
ایـاکـم ان یحسـد بعضکـم بعضـا فـان الکفـر اصله الحسـد.
از حسـد ورزی به یکـدیگـر بپـرهیزیـد، زیـرا ریشه کفـر، حسـد است.
(تحف العقول ، ص 315)

حدیث1063

امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:
لا یکُونُ اَلْعَبْدُ عالِماً حَتّی لا یکُونَ حاسِداً لِمَن فَوقَهُ و لا مُحَقِّراً لِمَنْ دُونَهُ.
هیچ بنده ای عالم نباشد تا اینکه به بالا دست خود حسد نبرد و زیر دست خود را خوار نشمارد.
(تحف العقول ص293)

حدیث1064

امام علی علیه السلام فرمودند:
أشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَهَانَ بِهِ صَاحِبُهُ.
سخت ترین گناهان آن است که صاحبش آن را کوچک بشمرد.
(نهج البلاغه حکمت 348)

حدیث1065

حضرت امام کاظم (علیه السلام) می فرمایند:
بخیل کسی است که در پرداخت آنچه خدا بر او واجب کرده است بخل ورزد.
بحارالانوار، ج96، ص 16.

حدیث1066

حضرت امام صادق (علیه السلام) می فرمایند:
انسان بخیل، آسایش ندارد.
بحارالانوار، ج73، ص 303.

حدیث1067

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بخل در بردارنده بدیهای هر عیبی است و افساری است که (بخیل) به وسیله ی آن به سوی هر بدی کشانده می شود.
بحارالانوار، ج73، ص 307.

حدیث1068

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
آدم بخیل، خزانه دار وارثان خود است.
غررالحکم، ح 464.

حدیث1069

حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
بخیل واقعی کسی است که نام من نزد او برده شود و صلوات نفرستد.
بحارالانوار، ج73، ص 306.

حدیث1070

حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
بخیل ترین مردم کسی است که در سلام کردن بخل ورزد.
بحارالانوار، ج77، ص 209.

حدیث1071

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خالی بودن دل از کینه و حسادت، از خوشبختی بنده است.
غررالحکم، ح 5083.

حدیث1072

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
افضاء سرأخیک خیانة ما جتنب ذلک؛
فاش کردن راز برادرت خیانت است؛ پس از این کار دوری کن.
بحارالانوار، ج77، ص 91.

حدیث1073

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:
ستمگر و یاری دهنده ی او و کسی که به ستم او راضی باشد هر سه در ستم شریکند.
اصول کافی، ج2، ص 333.

حدیث1074

حضرت امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
خشم گرفتن بر کسی که در اختیار توست، پستی است.
اعلام الدین، ص 311.

حدیث1075

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند:
خشم ایمان را تباه می کند همان گونه که سرکه عسل را.
بحارالانوار، ج73، ص 268.

حدیث1076

حضرت علی (علیه السلام) می فرمایند:
خداوند سبحان، از آدم و قیح گستاخ در گناهان نفرت دارد.
غررالحکم، ح 3437.

حدیث1077

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند:
سه کس نزد خدا از همه منفورترند: کسی که روز زیاد می خوابد در حالی که شب اصلا نمازی نخوانده است و کسی که زیاد می خورد و هنگام غذا خوردن نام و حمد خدا نمی گوید و کسی که بی دلیل می خندد.
کنزالعمال، ح 2143.

حدیث1078

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند:
هیچ چیز نزد خدا منفورتر از بخل و بدخویی نیست. همان گونه که خاک عسل را تباه می کند این دو نیز عمل را تباه می کنند.
بحارالانوار، ج16، ص 231.

حدیث1079

امام علی علیه‌السلام :
مَنْ جارَ قَصُرَ عُمْرُهُ ؛
هر کس ظلم کند، عمرش کوتاه می‌شود.
عیون الحکم والمواعظ ، ص 429، ح 7334 .

حدیث1080

اَلذُّنوبُ الَّتی تُغَیِّیرُ النِّعَمَ الْبَغْیُ وَ الذُّنوبُ التَّی تورِثُ النَّدَمَ الْقَتْلُ وَ الَّتی تُنْزِلُ النِّقَمَ الظُّلْمُ وَالَّتی تَهْتِکُ السُّتورَ شُرْبُ الْخَمْرِ وَ الَّتی تَحْبِسُ الرِّزْقَ الزِّنا وَ الَّتی تُعَجِّلُ الْفَناءَ قَطیعَةُ الرَّحِمِ وَالَّتی تَرُدُّ الدُّعاءَ وَ تُظْلِمُ الْهَواءَ عُقوقُ الْوالِدَیْنِ؛
گناهی که نعمت‌ها را تغییر می‌دهد، تجاوز به حقوق دیگران است. گناهی که پشیمانی می‌آورد، قتل است. گناهی که گرفتاری ایجاد می‌کند، ظلم است. گناهی که آبرو می‌بَرد، شرابخواری است. گناهی که جلوی روزی را می‌گیرد، زناست. گناهی که مرگ را شتاب می‌بخشد، قطع رابطه با خویشان است. گناهی که مانع استجابت دعا می‌شود و زندگی را تیره و تار می‌کند، نافرمانی از پدر و مادر است.
علل الشرایع ، ج 2، ص 584 .

حدیث1081

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله :
فِی الزِّنا سِتُّ خِصالٍ: ثَلاثٌ مِنْها فِی الدُّنْیا وَ ثلاثٌ فِی الاْآخِرَةِ، فَاَمّا الَّتی فِی الدُّنْیا فَیَذْهَبُ بِالْبَهاءِ وَ یُعَجِّلُ الْفَناءَ وَ یَقْطَعُ الرِّزْقَ وَ اَمّا الَّتی فِی الاْآخِرَةِ فَسوءُ الْحِسابِ وَ سَخَطُ الرَّحمنِ وَ الْخُلودُ فِی النّارِ ؛
زِنا، شش پیامد دارد: سه در دنیا و سه در آخرت. سه پیامد دنیایی‌اش این است که: آبرو را می‌بَرد، مرگ را شتاب می‌بخشد و روزی را می‌بُرد و سه پیامد آخرتی‌اش: سختی حسابرسی، خشم خدای رحمان و ماندگاری در آتش است.
خصال ، ص 321، ح 3 .

حدیث1082

حضرت امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
از حسادت کردن بپرهیزید، زیرا کفر ریشه اش حسادت است.
اصول کافی، ج8، ص 8.

حدیث1083

حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) فرمودند:
ان الحسد لتأکل الایمان کما تاکل النار الحطب؛
همان گونه که آتش هیزم را می خورد، حسد ایمان را می خورد.
اصول کافی، ج2، ص 306.

حدیث1084

حضرت علی (علیه السلام) فرمودند:
ما رأیت ظالما اشبة لمظلوم من الحاسد: نفس دائم، قلب هائم و حزن لازم ؛
ستمگری چون حسود ندیدم که به ستمدیده شبیه تر باشد: جانی سرگردان دارد و دلی بی قرار و اندوهی پیوسته.
بحارالانوار، ج73، ص 256.

حدیث1085

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
الحسد لا یجلب الا مضرة و غیضا یوهن قلبک و یمرض جسمک؛
حسادت نتیجه ای جز زیان و ناراحتی که دلت را سست و تنت را بیمار می گرداند به بار نمی آورد.
بحارالانوار، ج73، ص 256.

حدیث1086

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم)می فرمایند:
اما علامة الحاسد: الغیبة والتملق و الشماته بالمصیبة؛
نشانه های حسود عبارتند از غیبت کردن، چاپلوسی کردن و شاد شدن از گرفتاری دیگران
تحف العقول، حدیث 22.

حدیث1087

امام کاظم(علیه السلام) می فرمایند:
ما اقبح الفقر بعدالغنی، واقبح الخطیئة بعد النسک! واقبح من ذلک العابد لله ثم یترک عبادته.
چه زشت است نیازمندی بعد از توانگری و چه زشت است گناه به دنبال عبادت و زشت تر از اینها کار کسی است که عبادت خدا را پیشه کند و سپس از عبادتش دست شوید.
تحف العقول/ ح397.

حدیث1088

حضرت فاطمه ی زهرا (علیها السلام) می فرمایند:
جعل الله الصلاة تنزیها لکم عن الکبر.
خداوند متعال نماز را مایه ی دوری شما از کبر و خودپسندی قرار داد.
اعیان الشیعه/ج1/ص 316.

حدیث1089

حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) می فرمایند:
ان العبد کیذنب الذنب فیروی عنه الرزق.
بنده گناه می کند و به سبب آن روزی از او گرفته می شود.
اصول کافی، ج2، ص 270.

حدیث1090

امام علی علیه السلام فرمودند:
لا تَرَی الْجاهِلَ اِلّا مُفْرِطاً اَو مُفَرِّطاً.
همیشه جاهل: یا افراط گر و تجاوزکار و یا کندرو و تفریط کننده است.
(النهایه،جلد 3 ص 435)

حدیث1091

امام علی علیه السلام فرمودند:
اُحْصُدِ الشَّرَّ مِنْ صَدْرِ غَیرِکَ بِقَلْعِهِ مِنْ صَدْرِکَ.
قلب خود را از کینه دیگران پاک کن، تا قلب آنها از کینه تو پاک شود.
(الامالی، ج2، ص 174)

حدیث1092

امام حسن عسکری علیه السلام فرمودند:
جُعِلتِ الخَبائِثُ فی بَیت وَ جُعِل مِفتاحُهُ الکَذِبَ
تمام پلیدیها در خانه ای قرار داده شده و کلید آن دروغگویی است.
(بحار الانوار، ج78، ص377)

حدیث1093

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدترین مردم کسی است که لغزش را نمی بخشد و عیب و خطا را نمی پوشاند.
غررالحکم، ح 5735.

حدیث1094

حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
بخیل ترین مردم کسی است که در سلام کردن بخل ورزد.
بحارالانوار، ج77، ص 209.

حدیث1095

حضرت رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
بخیل واقعی کسی است که نام من نزد او برده شود و صلوات نفرستد.
بحارالانوار، ج73، ص 306.

حدیث1096

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بخل در بردارنده بدیهای هر عیبی است و افساری است که (بخیل) بوسیله ی آن به سوی هر بدی کشانده می شود. بحارالانوار، ج73، ص 307.

حدیث1097

حضرت امام کاظم (علیه السلام) می فرمایند:
بخیل کسی است که در پرداخت آنچه خدا بر او واجب کرده است بخل ورزد.
بحارالانوار، ج96، ص 16.

حدیث1098

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
خالی بودن دل از کینه و حسادت، از خوشبختی بنده است.
غررالحکم، ح 5083.

حدیث1099

امام حسین (علیه السلام) می فرمایند:
چنان چه سر که عسل را فاسد می کند، خلق بد ایمان را فاسد می کند.
اصول کافی، ج2، ص 321.

حدیث1100

امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
ستمگری در دنیا مایه ی نابودی و در آخرت موجب هلاکت است.
غررالحکم، ح 1707.

حدیث1101

حضرت امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
خشم گرفتن بر کسی که در اختیار توست، پستی است.
اعلام الدین، ص 311.

حدیث1102

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرمایند:
هیچ چیز نزد خدا منفورتر از بخل و بدخویی نیست. همان گونه که خاک عسل را تباه می کند این دو نیز عمل را تباه می کنند.
بحارالانوار، ج16، ص 231.

حدیث1103

امام حسن عسکری(علیه السلام) می فرمایند:
اعتدال و صرفه جویی در مصرف مال، اندازه ای دارد که اگر از آن بیش تر شود، بخل است.
بحارالانوار، ج17، ص 218.

حدیث1104

حضرت امام علی (علیه السلام) می فرمایند:
بدترین مردم کسی است که لغزش را نمی بخشد و عیب و خطا را نمی پوشاند.
غررالحکم، ح 5735.

حدیث1105

امام باقر (علیه السلام) می‌فرمایند:
إنّی لَأَبغَضُ الرَّجُلَ ـ أو أبغَضُ لِلرَّجُلِ ـ أن یَکونَ کَسلانا عَن أمرِ دُنیاهُ ، ومَن کَسِلَ عَن أمرِ دُنیاهُ فَهُوَ عَن أمرِ آخِرَتِهِ أکسَل؛
هر آینه من دشمن می شمارم کسی را که در کار دنیایش تنبلی ورزد؛ زیرا آن کس که در کار دنیایش تنبلی کند، در کار آخرتش بیشتر تنبلی می ورزد .
الکافی : 5 / 85 / 4

احادیث اخلاق و توصیه ها

حدیث1

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
لا تَضجَر فَیَمنَعَکَ الضَّجَرُ مِنَ الآخِرَةِ وَالدُّنیا ؛
بی حوصلگی مکن ؛ که آن ، تو را از آخرت و دنیا باز می دارد .
بحار الأنوار : 77 / 145 / 45 .

حدیث2

امام صادق(علیه السلام) می‌فرمایند:
مَن کَسِلَ عَن طَهورِهِ وصَلاتِهِ فَلَیسَ فیهِ خَیرٌ لِأَمرِ آخِرَتِهِ ، ومَن کَسِلَ عَمّا یُصلِحُ بِهِ أمرَ مَعیشَتِهِ فَلَیسَ فیهِ خَیرٌ لِأَمرِ دُنیاهُ ؛
هر کس در طهارت و نمازش سستی کند ، خیری در کار آخرتش نباشد و هر که در سامان بخشی به گذران زندگی اش سستی ورزد ، خیری در کار دنیایش نباشد .
الکافی : 5 / 85 / 3

حدیث3

امام علی (علیه السلام) می‌فرمایند:
مَن تَرَکَ العُجبَ وَالتَّوانِیَ لَم یَنزِل بِهِ مَکروهٌ؛
هر کس خودپسندی و سستی را ترک کند ، ناخوشایندی بر او فرود نمی آید .
غرر الحکم : 8805 .

حدیث4

امام باقر (علیه السلام) می‌فرمایند:
النسآء یحببن ان یرین الرجل فی مثل ما یحب الرجل ان یری فیه النسآء من الزینة ؛
همان گونه که مردان دوست دارند زینت و آرایش را در زنانشان ببینند، زنان نیز دوست دارند زینت و آرایش را در مردانشان ببینند .
مکارم الاخلاق، ص‌80 .

حدیث5

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) می‌فرمایند:
خیر الرجال من امتی الذین لایتطاولون علی اهلیهم و یحنون علیهم ولا یظلمونهم ؛
بهترین مردان امت من، آن کسانی هستند که نسبت‌به خانواده خود خشن و متکبر نباشند و بر آنان ترحم و نوازش کنند و به آنان آزار نرسانند .
مکارم الاخلاق، ص‌216 .

حدیث6

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) می‌فرمایند:
للمراة علی زوجها ان یشبع بطنها، و یکسو ظهرها، ویعلمها الصلاة والصوم والزکاة ان کان فی مالها حق، ولاتخالفه فی ذلک ؛
حق زن بر شوهرش این است که او را سیر کند، لباس بپوشاند، نماز و روزه و زکات را - اگر در مال زن حق زکاتی است - به او یاد دهد، و زن نیز در این کارها با او مخالفت نورزد .
مستدرک الوسائل، ج‌14، ص‌243 .

حدیث7

امام سجاد (علیه السلام) می‌فرمایند:
«لان ادخل السوق ومعی درهم ابتاع به لحما لعیالی وقد قرموا الیه احب الی من ان اعتق نسمة؛
برای من به بازار رفتن و خرید یک درهم گوشت‌برای خانواده‌ام که میل به گوشت دارند، از بنده آزاد کردن دوست داشتنی‌تر است
وسائل الشیعة، ج‌15، ص‌251 .

حدیث8

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) به یکی از زنان درباره حق زن بر شوهرش می‌فرمایند:
حقک علیه ان یطعمک مما یاکل ویکسوک مما یلبس ولا یلطم ولا یصیح فی وجهک؛
حق تو بر شوهرت این است که از آنچه خود می‌خورد به تو غذا دهد، و از آنچه خود می‌پوشد تو را نیز بپوشاند، و به روی تو سیلی نزند و فریاد نکشد .
مکارم الاخلاق، ص‌218 .

حدیث9

قال الإمام الصادق (علیه السلام) :
العالم لا یتکلم بالفضول.
امام صادق (علیه السلام) فرمودند:
دانا (و عالم)، زیاده گویی نمی کند.
«مستدرک الوسائل، ج 9، ص 33، ح 10127»

حدیث10

قال الإمام الباقر (علیه السلام) فی قول الله عزوجل«و قولوا للناس حسنا»: قولوا للناس أحسن ما تحبون أن یقال فیکم.
امام باقر (علیه السلام) درباره آیه ی «و با مردم به نیکویی سخن بگویید»، فرمودند: بهترین سخنی را که دوست دارید درباره شما گفته شود، به مردم بگویید.
«الکافی، ج 2، ص 165، ح 10»

حدیث11

قال الإمام علی (علیه السلام) :
عود لسانک لین الکلام و بذل السلام، یکثر محبوک و یقل مبغضوک.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
زبانت را به نرم گویی و سلام کردن (به دیگران) عادت ده، تا دوست دارانت زیاد شوند و بدخواهانت اندک.
«غررالحکم، ح 6231»

حدیث12

قال الإمام علی (علیه السلام) :
عود لسانک حسن الکلام تأمن الملام.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
زبانت را به نیکو گویی عادت ده، تا از سرزنش ایمن مانی.
«غررالحکم، ح 6233»

حدیث13

قال الإمام علی (علیه السلام) :
لا ترخص لنفسک فی شئ من سئ الأقوال والأفعال.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
به خودت اجازه کمترین زشت گفتاری و زشت کرداری، مده.
«غررالحکم، ح 10190»

حدیث14

قال الإمام علی (علیه السلام) :
من حسن کلامه کان النجح أمامه.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
هر که گفتارش نیکو باشد، پیروزی در برابر اوست.
«غررالحکم، ح 8495»

حدیث15

قال الإمام علی (علیه السلام) :
نکیر الجواب من نکیر الخطاب.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
زشتی پاسخ (که می شنوی)، از زشتی سخن است (که می گویی).
«غررالحکم، ح 9963»

حدیث16

قال الإمام علی (علیه السلام) :
أجملوا فی الخطاب تسمعوا جمیل الجواب.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
زیبا سخن بگویید، تا پاسخ زیبا بشنوید.
«غررالحکم، ح 2568»

حدیث17

قال الإمام علی (علیه السلام) :
قولوا الخیر تعرفوا به، واعملوا الخیر تکونوا من أهله.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
گفتار نیک بگویید، تا به آن شناخته شوید و کارهای نیک انجام دهید تا از اهل آن (نیکو کاران) باشید.
«بحارالانوار، ج71، ص 311، ح 9»

حدیث18

قال الإمام علی (علیه السلام) :
لا تقولن ما یسوؤک جوابه.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
هرگز سخنی را که از جوابش ناراحت می شوی، مگوی.
«غررالحکم، ح 10155»

حدیث19

قال الإمام علی (علیه السلام) :
أحسن الکلام مازانه حسن النظام، وفهمه الخاص والعام.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
بهترین سخن، آن است که به زیبایی نظم (نیکویی تألیف و ترکیب) آراسته باشد و خواص و عوام آن را بفهمند.
«غررالحکم، ح 3304»

حدیث20

قال الإمام علی (علیه السلام) :
أحسن الکلام ما لا تمجه الآذان و لا یتعب فهمه الأفهام.
امام علی (علیه السلام) فرمودند: بهترین سخن آن است که گوشها از شنیدن آن رنجیده و بیزار نشود و فهمیدن آن اندیشه ها را به رنج نیندازد.
«غررالحکم، ح 3371»

حدیث21

قال الإمام علی (علیه السلام) :
الکلام کالدواء، قلیله ینفع و کثیره قاتل.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
سخن چون داروست، اندکش سود می بخشد و بسیارش کشنده است.
«غررالحکم، ح2182»

حدیث22

قال الإمام علی (علیه السلام) :
إیاک و فضول الکلام، فإنهیظهر من عیوبک ما بطن، و یحرک علیک من أعدائک ما سکن.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
از زیاده گویی بپرهیز که آن عیب های پنهان تو را آشکار می سازد و کینه های آرام گرفته دشمنانت را بر ضد تو تحریک می کند.
«غررالحکم، ح 2720»

حدیث23

قال الإمام علی (علیه السلام) :
من عذب لسانه کثر إخوانه.
امام علی (علیه السلام) فرمودند:
کسی که زبانش شیرین باشد، برادرانش زیاد شوند.
«غررالحکم، ح 7761»

حدیث24

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - (لما سأله رجل عن أفضلالأعمال) : إطعام الطعام، وإطیاب الکلام.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - (در پاسخ به مردی که پرسید برترین کارها کدام است) فرمودند: اطعام کردن و نیکو سخن گفتن.
«بحارالانوار، ج 71، ص 312، ح 12»

حدیث25

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : من فقه الرجل قلة کلامه فیما لا یعنیه.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: نشانه ی فهمیدگی مرد این است که کمتر سخن بیهوده گوید.
«بحارالانوار، ج 2، ص 55، ح 28»

حدیث26

قال الإمام الحسین - علیه السلام - لابن عباس: لا تتکلمن فیما لا یعنیک فإنی أخاف علیک الوزر، ولا تتکلمن فیما یعنیک حتی تری للکلام موضعا.
امام حسین - علیه السلام - به ابن عباس فرمودند: هرگز سخن بیهوده مگوی، زیرا بیم گناه برای تو دارم و سخن سودمند نیز مگوی مگر این که آن سخن به جا باشد.
«بحارالانوار، ج 71، ص 278، ح 16»

حدیث27

قال الإمام علی - علیه السلام - لما مر برجل یتکلم بفضول الکلام: إنک تملی علی حافظیک کتابا إلی ربک، فتکلم بما یعنیک ودع ما لا یعنیک.
امام علی - علیه السلام - وقتی بر مردی گذشت که زیاده گویی می کرد، فرمودند: بدان که تو بر دو فرشته نگهبان اعمالت مطلبی املا می کنی و به سوی پروردگارت می فرستی، پس سخنانی بگو که برایت سودمند باشد و از سخنان بیهوده دم فرو بند.
«أمالی الصدوق، ص 37، 4»

حدیث28

قال الإمام علی - علیه السلام - : لا تسئ اللفظ و إن ضاق علیکالجواب.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: سخن بد مگوی اگر چه از پاسخ درماندی.
«غررالحکم، ح 10267»

حدیث29

قال الإمام علی - علیه السلام - : إیاک و ما یستهجن من الکلام، فإنه یحبس علیک اللئام و ینفر عنک الکرام.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بپرهیز از به زبان آوردن سخنان زشت، زیرا که فرومایگان را گرد تو جمع می کند و گران مایگان را از تو می راند.
«غررالحکم، ح 2722»

حدیث30

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : الصَّبرُ یُعَقِّبُ خَیراً فاصْبِروا تَظْفَروا.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: عاقبت صبر و شکیبائی خیر است، پس صبر کنید تا پیروز شوید.
«بحار الانوار، ج 71، ص 96»

حدیث31

عن الامام جعفر ابن محمد - علیه السّلام - : کَم مِنْ صَبر ساعةٍ قَدْ أورَثتْ فَرَحاً طویلاً و کَم من لذَّةِ ساعةٍ قَدْ أورَثَتْ حُزناً طویلاً.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: چه بسا یک لحظه صبر کردن موجب سرور و خوشحالی طولانی شود و چه بسا لحظه ای لذت بردن موجب اندوه طولانی گردد.
«سفینة البحار، ج 2، ص 5»

حدیث32

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : نَحنُ صُبّرٌ وَ شیعتُنا أصبَرُ منّا. قُلتُ: جعِلْتُ فداکَ، کیف صار شیعتُکم أصبَرُ منکُم؟ قالَ ... .
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: ما خاندانی صبور و شکیبائیم و شیعیان ما از ما شکیبا ترند. گفتم: جانم به فدایت، چگونه شیعیان شما از شما شکیبا ترند؟ فرمود: چون صبر ما بر چیزی است که می دانیم، امّا آنها بر چیزی که نمی دانند صبر می کنند.
«بحار الانوار، ج 71، ص 80»

حدیث33

قال الامام الجواد - علیه السّلام - : تَوسَّدِ الصّبرَ و اعْتنِقِ الفَقْرَ وَ ارْفَضِ الشّهواتِ وَ خالِفِ الهَوی ... .
امام جواد - علیه السّلام - فرمودند: در زندگی صبر را تکیه گاه و فقر و تنگدستی را همنشین خود قرار بده، شهوات و خواسته های دنیوی را رها کن و با هواهای نفسانی به مخالفت برخیز و بدان که هیچ گاه از دید خداوند مخفی نیستی، پس مواظب باش که چگونه رفتار می کنی.
«بحار الانوار، ج 75، ص 358»

حدیث34

قال الامام الباقر - علیه السّلام - : الجنَّةُ محفوفَةٌ بالمکارِهِ و الصَّبرِ فَمَن صَبَر علی المکارِهِ فی الدّنیا دَخَلَ الجنّةَ.
امام باقر- علیه السّلام - فرمودند: بهشت آمیخته به سختی ها و صبر و بردباری است، پس هر کس در دنیا بر سختی ها صبور باشد، وارد بهشت خواهد شد.
«اصول کافی، ج 2، ص 89»

حدیث35

اِنّ النّبی - صلی الله علیه و آله - قالَ: علامةُ الصّابرِ فی ثلاثٍ، أوّلها أن لا یکْسَلَ و الثّانیةُ أن لا یَضجَرَ و الثالثةُ أن لا یَشکُو من ربّهِ عزّوجلّ ... .
نبی اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: نشانه های انسان صبور سه چیز است: 1- کسل و خسته نمی شود. 2- بی قراری نمی کند. 3- از پروردگارش شکایت نمی کند، چون وقتی کسل شود، حقوق را ضایع و تباه خواهد کرد و هنگامی که بی قراری کند، سپاسگزاری نمی کند و وقتی از پروردگارش شکایت کند، گناه خواهد کرد.
«بحار الانوار، ج 71، ص 86»

حدیث36

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : النَّصرُ مَعَ الصَّبرِ و الفَرج بعدَ الکربِ و انّ مَعَ العُسرِ یُسراً.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: پیروزی، در پرتو صبر و شکیبائی به دست می آید و پایان رنج و سختی، فرج خواهد بود و همانا همراه هر سختی آسانی است.
«مستدرک الوسائل، ج 2، ص 295»

حدیث37

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : علیکَ بالعلم ِفانّ العِلْم خلیلُ المؤمِنِ و الحلمَ وزیرُهُ والعقلَ دلیلُهُ و ... و الصّبر امیرُ جنودِهِ.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: برتو باد به فراگیری علم، همانا که علم دوست مؤمن است و بردباری وزیر او و عقل راهنمایش و عمل سرپرست او و رفق و مدارا پدر او و ملایمت با دیگران برادر او و صبر، امیر سپاهیان او است.
«نهج الفصاحه، ح 1961»

حدیث38

قال الامام علی - علیه السّلام - : کَمْ یُفْتَح بالصَّبرِ من غَلَقٍ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: چه بسیارند گره های پیچیده و مشکلات سختی که با صبر گشوده می شوند.
«تصنیف غررالحکم، ص 285، ح 6368»

حدیث39

قال الامام علی - علیه السّلام - : لکُلِّ نعمةٍ مفتاح و مِغْلاقٌ: فمِفْتاحُها الصّبرُ و مغِلاقُها الکَسَلُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: برای تمام نعمت ها کلید و قفلی مقرر شده است، پس کلید آن صبر و قفل آن تنبلی است.
«شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، ص 285»

حدیث40

قال الامام علی - علیه السّلام - : مَنْ صَبَرَ علی طاعَةِ الله و عَنْ معاصیهِ فَهو المجاهدُ الصّبور.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: کسی که بر طاعت پروردگارش و اجتناب از معصیت او صبر نماید، همانا او مجاهد صبوری است (که در راه خدا به جهاد برخواسته است).
«تصنیف غررالحکم، ص 283، ح 6309»

حدیث41

قال الامام علی - علیه السّلام - : صابِروُا أنفُسَکُم علی فعلِ الطّاعاتِ و صُونُوها عن دَنَسِ السیّئاتِ تَجدُوا حَلاوَةَ الایمان.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: در انجام طاعت پروردگار صبر پیشه کنید و نفس خود را از آلوده شدن به پلیدی گناهان حفظ نمائید، آنگاه شیرینی و حلاوت ایمان را در می یابید.
«تصنیف غررالحکم، ص 283، ح 6310»

حدیث42

قال الامام علی - علیه السّلام - : اِنّکَ لَنْ تُدْرِکَ ما تُحبُّ من رّبِکَ الاّ بالصّبرِ عمّا تَشتَهی.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: همانا تو به آنچه دوست داری از پروردگارت به تو برسد دست نمی یابی مگر اینکه در مقابل خواسته های نفسانی مقاومت کنی.
«تصنیف غررالحکم، ص 283، ح 6305»

حدیث43

قال الامام علی - علیه السّلام - : ایّها النّاس علیکم بالصّبر، فاِنَّهُ لا دینَ لِمَنْ لا صبرَ لهُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: ای مردم ! بر شما باد به صبر و شکیبائی، همانا کسی که صبر نداشته باشد، دین نخواهد داشت.
«بحار الانوار، ج 71، ص 92»

حدیث44

قال الامام علی - علیه السّلام - : الصَّبرُ فی الامور بمنزِلَة ِالرّأس ِمن الجسَدِ فاذا فارَقَ الرأسُ الجسَدَ فَسَدَ الجسدُ فاذا فارقَ الصّبرُ الامورَ فسدَتِ الامورُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبر در کارها همانند سر در بدن است، همان طور که وقتی سر از بدن جدا شود، بدن فاسد می گردد، اگر صبر از کارها جدا شود، کارها تباه و فاسد خواهد شد.
«بحار الانوار، ج 71، ص 73»

حدیث45

امام علی - علیه السّلام - فرمودند: صبر، یا صبر بر مصیبت است یا بر اطاعت خدا و یا در مقابل معصیت، که قسم سوم از دو قسم دیگر با ارزش تر می باشد.
«شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 1، ص 319»

حدیث46

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : اَلاِبْقاءُ علی الْعَمَلِ حَتّی یَخْلُصَ اَشَدُّ مِنَ الْعَمَلِ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: پایداری بر عمل تا آنجا که خالص شود، سخت تر از خود عمل است.
«الکافی، ج 2، ص 16»

حدیث47

عن رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اِعْمَلْ لِوَجْهٍ واحِدٍ یَکْفیکَ الْوُجُوُهُ کُلَّها.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: برای خدا کار کن، تو را از همگان کفایت می کند.
«تنبیه الخواطر، ج 2، ص 119»

حدیث48

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : أخْلِصْ قَلبَکَ یَکفیکَ الْقَلیلُ منَ العَملِ.
رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: دلت را خالص گردان که (در آن صورت) کار (خیر) اندک تو را بس است.
«بحارالانوار، ج 73، ص 175»

حدیث49

قال الامام علی - علیه السّلام - : اَخْلِصْ تَنَلْ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: اخلاص داشته باش، کامیاب و سعادتمند می شوی.
«غررالحکم، ح 2248»

حدیث50

قال الامام علی - علیه السّلام - : اِخْلاصُ الْعَمَلَ مِنْ قُوَّةِ الیَقینِ وَ صَلاحُ النِّیَّةِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: اخلاص عمل ناشی از نیروی یقین و درستی و پاکی نیت است.
«غررالحکم، ح 1301»

حدیث51

قال الامام علی - علیه السّلام - : کَیْفَ یَسْتَطیعُ اْلاخلاصَ مَنْ یَغْلِبُهُ الْهَوی؟
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: چگونه کسی که هوی و هوس بر او چیره است، می تواند اخلاص داشته باشد؟
«غررالحکم، ح 6977»

حدیث52

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
سعادتمند کسی است که از دیگران پند گیرد.
من لایحضره الفقیه/4/377

حدیث53

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
کودکان را دوست بدارید و با آنان مهربان باشید.
وسائل‌الشیعه/21/484

حدیث54

پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
با اطاعت دستورات الهی، خود را در معرض رحمت او قرار دهید.
تنبیه‌الخواطر(مجموعه ورام) /437

حدیث55

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
إنَّ مِن موجِباتِ المَغفِرَةِ إدخالُ السُّرورِ عَلی أخیکَ المؤمِنِ ؛
از جمله اسباب مغفرت ، شاد کردن برادر مؤمن است .
المعجم الکبیر ، ج 3 ، ص 83 .

حدیث56

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
إنَّ اللّه‌َ لا یَقبَلُ عَمَلَ عَبدٍ حَتّی یَرضی قَولَهُ ؛
خداوند ، عمل بنده را نمی‌پذیرد ، مگر آن که از گفتارش خشنود باشد .
مسند الشهاب ، ج 2 ، ص 17 .

حدیث57

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
إذا جاءَکُمُ الزّائِرُ فَأکرِموهُ ؛
هر گاه کسی به دیدار شما آمد ، گرامی‌اش بدارید .
الأمالی ، صدوق ، ص 600 .

حدیث58

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :
إذا أتاکُم کَریمُ قَومٍ فَأَکرِموهُ ؛
هرگاه بزرگ قومی بر شما وارد شد ، گرامی‌اش بدارید .
الکافی ، ج 2 ، ص 659 .

حدیث59

قال الامام الکاظم - علیه السّلام - : . . . یا هشام مَن أَحبَّ الدُّنیا ذَهَبَ خوفُ الآخرةِ مِن قَبله و ما اُوتیَ عبدٌ علماً فَازدادَ للدنیا حباًً إلا من الله بُعداً و ازدادُ الله علیه غَضَباً.
امام کاظم - علیه السّلام - فرمودند: ای هشام کسی که دنیا را دوست داشته باشد ترس آخرت از دلش برود و اگر به بنده ای دانش داده شود و سپس بر دوستی دنیایش زیاد شود، بر خشم و غضب خدا بر او افزوده گردد.
«تحف العقول، ص 399»

حدیث60

قال الامام الباقر - علیه السّلام - : أَکثِر ذِکرَ الموتِ، فإنه لم یُکثِر إنسانٌ ذکرَ الموت إلا زَهِدَ فی الدنیا.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: مرگ را بسیار یاد کن، زیرا انسان مرگ را زیاد یاد نمی کند جز آنکه به دنیا بی رغبت شود.
«الکافی، ج 2، ص 131»

حدیث61

قال الامام الصّادق - علیه السّلام - : مَن زَهدَ فی الدنیا أَثَبتَ اللهُ الحکمةَ فی قلبه و أَنْطقَ بها لسانَه و بَصَّره عیوبَ الدنیا داءَها و دواءَها و أَخرَجَه من الدنیا سالماً إلی دار السلام.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: کسی که به دنیا بی رغبت باشد خداوند حکمت را در قلبش ثابت کند و زبانش را به آن گویا سازد و او را به عیبهای دنیا و درد و درمانش بینا گرداند و او را از دنیا سالم بیرون برد و وارد بهشت دارالسلام کند.
«الکافی، ج 2، ص 128»

حدیث62

قال الإمام الصّادق - علیه السلام - : إن فی کتاب علی - صلوات الله علیه - : إنما مَثلُ الدنیا کمَثل الحَیّةِ ما ألین مَسُّها و فی جوفها السمُّ الناقعُ، یَحذُرها الرجلُ العاقلُ، و یَهوی إلیها الصَبّیُ الجاهلُ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: در کتاب علی - صلوات الله علیه - است که به درستی مثل دنیا مثل مار است که پوستش نرم است و زهر کشنده در درون دارد، مرد عاقل از آن بپرهیزد و کودک نادان به او گرایش یابد.
«الکافی، ج 2، ص 136»

حدیث63

قال الإمام الصّادق - علیه السلام - : من أصبَحَ و أمْسی و الدنیا أَکبَرُ همِّه جَعَلَ اللهُ تعالی الفَقرَ بین عَیْنَیْه و شَتَّتَ أَمرَه و لم یَنِلْ من الدنیا إلاّ ما قَسَّمَ اللهُ له و مَن أصبَح و أمسی و الآخرةُ أکبرُ همِّه جَعَلَ اللهُ الغنی فی قلبه و جَمَعَ له أمره.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: هر کس بامداد کند و روز را به شب رساند و بزرگ ترین هم و غمش دنیا باشد خداوند متعال فقر را جلوی چشمش قرار داده و کارش را پریشان می سازد و بجز آنچه خداوند روزی او کرده به دنیا دست پیدا نمی کند و هر کس بامداد کند و روز را به شب رساند و بزرگترین هم و غمش آخرت باشد خداوند بی نیازی را در دل او قرار داده و کارش را منظم می سازد.
«الکافی، ج 2، ص 319»

حدیث64

قال الإمام الصّادق - علیه السّلام - : کانَ فیما وَعَظَ اللهُ تبارک و تعالی به عیسی بن مریم - علیه السّلام - : . . . وِ اَعلَم أنَّ رأسَ کُلَّ خطیئةٍ و ذنبٍ حُبُّ الدنیا، فلا تُحِبَّها فَإنّی لا أُحِبُّها.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: از جمله موعظه های خداوند به حضرت عیسی - علیه السّلام - این بود که: . . . و بدان که ریشه هر خطا و گناه، دوستی دنیاست پس آن را دوست نداشته باش و البته من آن را دوست ندارم.
«الکافی، ج 8، ص 140»

حدیث65

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : من تَعلّم القرآن فلم یَعمل به وآثَرَ علیه حبُّ الدنیا و زینتَها اِستوجَبَ سَخَطَ الله و کانَ فی الدرجةِ مع الیهود و النصاری الذین یَنْبِذُون کتاب الله وراءَ ظَهُورِهم.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: کسی که قرآن را یاد بگیرد و بدان عمل نکند و دوستی دنیا و زینت آن را بر قرآن برگزیند مستحق خشم خداست و با یهودیان و مسیحیان، که کتاب خدا را پشت سر می اندازند، در یک درجه خواهد بود.
«وسائل الشیعة، ج 6، ص 183»

حدیث66

قال الامام علی - علیه السّلام - : طَلَبْتُ الخُضُوعَ فما وَجَدتُ اِلاّ بِقبُولِ الحَقِّ، اِقبلُوا الحقَّ فَاِنَّ قَبُول الحقَّ یُبعدُ من الکِبرِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: خضوع را (از خدا) خواستم، پس نیافتم تواضع و خضوع را جز در تسلیم در برابر حق، (پس) حق را بپذیرید، زیرا قبول آن آدمی را از تکبّر دور می سازد.
«جامع الاخبار، فصل 71، ص 144»

حدیث67

قال الامام علی - علیه السّلام - : التَّکَبُرُ علی المتکبِّرِ هُوَ التّواضُعِ بِعَیْنِهِ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: تکبر در برابر شخص متکبر عین تواضع است.
«نهج البلاغه، حکمت 410»

حدیث68

قال الامام علی - علیه السّلام - : ضَع فَخرَکَ واحطُط کِبرَکَ و اذکُر قَبرَکَ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: فخر و مباهات را کنار بگذار و خود را خالی از تکبر کن و به یاد قبر خود باش.
«نهج البلاغه، حکمت 398»

حدیث69

قال النّبی - صلّی الله علیه و آله - : اِذا رَأیتُم المتواضعینَ من اُمّتی فتواضعوا لهم و اذا رایتُمُ المستکبرین فتکبرُّوا علیهم فاِنَّ ذلک لَهُمُ مَزَلَّةٌ و صَغارٌ.
پیامبر اکرم - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: هر وقت اهل تواضع را دیدید برای آنها تواضع کنید و زمانی که مستکبران را دیدید با آنها با تکبر رفتار کنید چون به این وسیله ذلیل و تحقیر می شوند.
«محجة البیضاء، ج 6، ص 222»

حدیث70

قال أبو عبد الله - علیه السلام - : لَیسَ لَکَ أَن تَأتَمِنَ مَن غَشَّکَ، وَ لا تَتَّهِمَ مَنِ ائتَمَنتَ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر کس تو را فریب داد نباید امین بشماری و هر کس را امین یافتی متهم نکن.
«قرب الاسناد، ص 35»

حدیث71

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : مَن صَامَ شَهرَ رَمَضَانَ فَاجتَنَبَ فِیهِ الحَرامَ وَ البُهتَانَ رَضِیَ اللهُ عَنهُ وَ أوجَبَ لَهُ الجَنَانَ.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هر کس ماه رمضان را روزه بگیرد و از کارهای حرام مخصوصا بهتان دوری کند، خدا از او راضی شود و بهشت را بر او واجب کند.
«بحار الانوار، ج 39، ص 346»

حدیث72

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : أولَی النَّاسِ بِالتُّهَمَةِ مَن جَالَسَ أَهلَ التُّهَمَةِ.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: سزاوارترینِ مردم به تهمت، کسی است که با متهمان و افراد مظنون همنشینی کند.
«أمالی شیخ صدوق، ص 28»

حدیث73

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لَیسَ لَکَ أن تَتَّهِمَ مَن قَد اِئتَمَنتَهُ، وَ لا تَأمَنَ الخَائِنَ وَ قَد جَرَّبتَهُ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: حق نداری کسی را که امین یافته ای متهم کنی و نباید به خائن اطمینان کنی در حالی که او را آزموده ای.
«قرب الاسناد، ص 40»

حدیث74

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن وَقَفَ نَفسَهُ مَوقِفَ التُّهَمَةِ فَلا یَلُومَنَّ مَن أسَاءَ بِهِ الظَّنَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: کسی که خود را در معرض تهمت قرار دهد نباید کسی را که به او گمان بد برد، سرزنش کند.
«بحار الانوار، ج 75، ص 90»

حدیث75

قال الامام علی - علیه السلام - : إیَّاکَ وَ مَوَاطِنَ التُّهَمَةِ وَ المَجلِسَ المَظنُونَ بِهِ السُّوءُ، فَإنَّ قَرینَ السُّوءِ یَغُرُّ جَلِیسَهُ.
امام علی - علیه السلام - فرمود : از رفت و آمد به جاهای تهمت برانگیز و مجالسی که گمان بد به آنها برده می‌شود بپرهیز؛ زیرا دوست بد همنشین خود را می‌فریبد.
«بحار الانوار، ج 75، ص 90»

حدیث76

قال الامام الباقر - علیه السلام - لِرَجُلٍ اِستَوصَاهُ: اُوصِیک بِتَقوَی اللهِ، وَإِیَّاک وَالمِزَاحَ فَإِنَّهُ یَذهَبُ هَیبَةَ الرَّجُلِ وَمَاءَ وَجهِهِ، وَعَلَیک بِالدُّعَاءِ لإخوَانِک بِظَهرِ الغَیبِ فَإِنَّهُ یُهِیلُ الرِّزقَ - یَقُولُهَا ثَلاثاً -.
امام باقر - علیه السلام - به مردی که از ایشان سفارشی درخواست کرده بود، فرمودند: تو را سفارش می کنم به رعایت تقوای الهی و اینکه از شوخی کردن بر حذر باشی که شوخی ابهّت مرد و آبروی او را از بین می برد و بر تو باد که در پنهانی برای برادرانت دعا کنی که این کار روزی را زیاد می کند - و این جمله را سه بار تکرار کرد - .
«مستطرفات السرائر، ص 144»

حدیث77

قال الامام الصادق - علیه السلام - لِیُونُس الشِّیبَانِی: کیفَ مُدَاعَبَةُ بَعضِکم بَعضاً؟ قُلتُ: قَلِیلٌ، قَالَ: فَلا تَفعَلُوا، فَإِنَّ المُدَاعَبَةَ مِن حُسنِ الخُلقِ، وَإِنَّک لَتَدخُلُ بِهَا السُّرُورَ عَلَی أَخِیک ... .
امام صادق - علیه السلام - به یونس شیبانی فرمودند: چه قدر با یکدیگر شوخی می کنید؟ عرض کردم: کم. فرمودند: این گونه نکنید؛ زیرا شوخی از خوش خویی است و تو بدان وسیله برادرت را شاد می سازی و به تحقیق رسول خدا - صلی الله علیه و آله - برای این که کسی را شاد کند، با او شوخی می کرد.
«الکافی، ج 2، ص 663»

حدیث78

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِیَّاکم وَالمِزَاحَ، فَإِنَّهُ یَذهَبُ بِمَاءِ الوَجهِ وَمَهَابَةِ الرِّجَالِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: از شوخی بپرهیزید؛ زیرا آبرو و وقار مردان را از بین می برد.
«الکافی، ج 2، ص 665»

حدیث79

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِذَا أَحبَبتَ رَجُلاً فَلا تُمَازِحهُ وَ لا تُمَارِهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هرگاه شخصی را دوست داشتی، با او نه شوخی کن و نه مجادله.
«الکافی، ج 2، ص 664»

حدیث80

قال الامام علی - علیه السلام - : إِیَّاکم وَالمِزَاحُ، فَإِنَّهُ یَجِرُّ السَّخِیمَةَ وَیُورِثُ الضَّغِینَةَ، وَهُوَ السَّبُ الأَصغَرُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: از شوخی بپرهیزید؛ زیرا که شوخی بدخواهی می آورد و کینه بر جای می گذارد و آن دشنام کوچک است.
«الکافی، ج 2، ص 664»

حدیث81

قال الامام علی - علیه السلام - : دَعِ المِزَاحَ، فَإِنَّهُ لِقَاحُ الضَّغِینَةِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: شوخی را رها کن؛ زیرا شوخی بارورکننده کینه است.
«غرر الحکم، ح 5134»

حدیث82

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن مَزَحَ اُستُخِفَّ بِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که شوخی کند، به سبب آن شوخی، سبک می شود.
«بحار الأنوار، ج 77، ص 235»

حدیث83

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن کَثُرَ مِزَاحُهُ قَلَّ وِقَارُهُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که زیاد شوخی کند، وقارش کم می شود.
«غرر الحکم، ح 8432»

حدیث84

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن کثُرَ مِزَاحُهُ اُستُجهِلَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که زیاد شوخی کند، نادان شمرده می شود.
«غرر الحکم، ح 7883»

حدیث85

قال الامام علی - علیه السلام - : کثرَةُ المِزَاحِ تَسقُطُ الهِیبَةَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: شوخی زیاد (انسان را) از هیبت می اندازد.
«غرر الحکم، ح 7101»

حدیث86

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن کثُرَ مِزَاحُهُ لم یَخِلَّ مِن حَاقِدٍ عَلَیهِ وَ مُستَخِفٍّ بِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که زیاد شوخی کند، از داشتن بدخواه و کسی که او را خفیف شمارد بی نصیب نخواهد بود.
«غرر الحکم، ح 8930»

حدیث87

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : یا علیُّ! لا تَمزَح فَیَذهَبَ بَهَاؤُک، وَلا تَکذِب فَیَذهَبَ نُورُک.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: ای علی، شوخی مکن که ارج و احترامت از بین می رود و دروغ مگو که نورانیّتت از میان می رود.
«مکارم الأخلاق، ج 2، ص 321»

حدیث88

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا یَبلُغُ العَبدُ صَرِیحَ الإِیمَانِ حَتَّی یَدَعَ المِزَاحَ وَالکذبَ وَیَدَعَ المِرَاءَ وَإِن کانَ مُحِقّاً.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: بنده به ایمان ناب نرسد، مگر آن گاه که شوخی و دروغ را ترک گوید و مجادله را رها کند، هر چند بر حق باشد.
«الکافی، ج 3، ص 594»

حدیث89

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : کثرَةُ المِزَاحِ یَذهَبُ بِمَاءِ الوَجهِ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: شوخی زیاد، آبرو را می برد.
«أمالی شیخ صدوق، ص 223»

حدیث90

امام کاظم - علیه السّلام - (در سفارشی به هشام)، فرمودند: دشمنی تو با ابلیس باید سخت باشد و نباید که او در تلاشش برای نابودی تو، شکیباتر و پایدارتر از تو در مبارزه ات با او باشد، زیرا ابلیس با همه قدرتش از تو ناتوانتر است و با همه بدیش کمتر از تو می تواند ضربه زند اگر تو به خداوند پناه بری، هر آینه به راهی راست هدایت شده ای.
«تحف العقول، ص 400»

حدیث91

قال الإمام زین العابدین - علیه السلام - (فی دعائه): فلولا أن الشیطان یختدعهم عن طاعتک ما عصاک عاص، ولولا أنه صور لهم الباطل فی مثال الحق ما ضل عن طریقک ضال.
امام سجاد - علیه السّلام - (در دعای خود) فرمودند: اگر شیطان با فریبکاری آنان را از طاعت تو باز نمی داشت، هیچ معصیت کاری معصیت تو نمی کرد و اگر او باطل را در لباس حق برای آنان در نمی آورد، هیچ ره گم کرده ای راه تو را گم نمی کرد.
«صحیفه سجادیه، دعای 37»

حدیث92

قال الإمام الباقر - علیه السلام - : تحرز من إبلیس بالخوف الصادق.
امام باقر - علیه السلام - فرمودند: با ترس واقعی (ترس از خدا)، خود را از ابلیس مصون دار.
«بحار الأنوار، ج 78، ص 162»

حدیث93

قال الإمام الباقر - علیه السلام - : علیکم بالصدقة، فبکروا بها، فإنها تسود وجه إبلیس.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: بر شما باد به صدقه دادن، صدقه را صبح زود بدهید، همانا (صدقه) روی ابلیس را سیاه می کند.
«تحف العقول، ص 298»

حدیث94

عَنِ اَلْاِمامِ الرِّضا - علیه السّلام - قالَ: إِنَّ إِبْلِیسَ لَهُ خُرْطُومٌ کخُرْطُومِ الْکلْبِ واضِعَهُ عَلی قَلْبِ ابْنِ آدَمَ یُذَکرُهُ الشَّهَواتِ وَاللَّذَّاتِ وَ یَأْتِیهِ بِالْأَمانِِی وَیَأْتِیهِ بِالْوَسْوَسَةِ عَلی قَلْبِهِ یُشَککهُ فِی رَبِّهِ ... .
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند: ابلیس دارای پوزه ای است همچون پوزه سگ و هنگامی که آن پوزه را در دل آدمی می نهد، او را به یاد شهوات نفسانی و لذات جسمانی می اندازد و آرزوهای آنچنانی در او خودنمایی می کند و وسوسه در قلب وی راه می یابد و نسبت به پروردگارش در شک و تردید واقع می شود و البته هنگامی که بنده «أعوذ بالله السمیع العلیم» را به زبان آورد، شیطان از قلب او دور می شود.
«میزان الحکمه، ج 10، ص 452»

حدیث95

عَنِ النَّبِیِّ - صلَی الله علیه و آله - قالَ: لِکلِّ قَلْبٍ وَسْوَسَةٌ فَاِذا فَتَقَ الْوَسْواسُ حِجابَ الْقَلْبِ وَنَطَقَ بِهِ اللِّسانُ فَلا حَرَجَ.
پیامبر اکرم - صلَی الله علیه و آله - فرمودند: برای هر قلبی وسوسه ای وجود دارد، پس اگر آن وسوسه پرده دل را بدرد و بر زبان جاری شود، آدمی مورد مؤاخذه قرار می گیرد. ولی اگر اظهار و عملی نشود، مسئولیتی متوجه آدمی نخواهد بود.
«سفینة البحار، ج 2، ص 655»

حدیث96

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ألا اخبرکم بشئ إن أنتم فعلتموه تباعد الشیطان منکم تباعد المشرق من المغرب؟ قالوا: بلی، قال: الصوم یسود وجهه، والصدقة تکسر ظهره ... .
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: آیا شما را از چیزی خبر ندهم که اگر به آن عمل کنید شیطان از شما دور شود، چندان که مشرق از مغرب دور است؟ عرض کردند: چرا. فرمودند: روزه، روی شیطان را سیاه می کند و صدقه، پشت او را می شکند و دوست داشتن برای خدا و همیاری در کار نیک، ریشه او را می کنَد و استغفار، شاهرگش را می زند.
«أمالی شیخ صدوق، ص 59»

حدیث97

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - (لابن مسعود و هو یعظه): یابن مسعود! اتخذ الشیطان عدوا، فإن الله تعالی یقول: «إن الشیطان لکم عدو فاتخذوه عدوا».
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - (در اندرزی به ابن مسعود)، فرمودند: ای پسر مسعود! شیطان را دشمن بگیر، زیرا خدای متعال می فرماید: «همانا شیطان دشمن شماست، پس او را دشمن گیرید»
«مکارم الأخلاق، ج 2، ص 354»

حدیث98

قال الإمام علی - علیه السلام - : اتخذوا التواضع مسلحة بینکم وبین عدوکم إبلیس وجنوده، فإن له من کل امة جنودا وأعوانا، ورجلا وفرسانا.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: تواضع و فروتنی را سلاح میان خود و دشمنانتان یعنی ابلیس و سپاهیانش قرار دهید، زیرا او در هر امتی لشکریان و یاران و نیروهای پیاده و سواره، دارد.
«نهج البلاغه، خطبه 192»

حدیث99

قال الإمام علی - علیه السلام - (من کتابه للأشتر): إیاک والإعجاب بنفسک، والثقة بما یعجبک منها، وحب الإطراء، فإن ذلک من أوثق فرص الشیطان فی نفسه لیمحق ما یکون من إحسان المحسنین.
امام علی - علیه السّلام - (در نامه خود به مالک اشتر)، فرمودند: از خودپسندی و تکیه به آنچه موجب خودپسندی تو می شود و از علاقه به مدح و ستایش دوری کن، زیرا این خصلتها از مهمترین فرصتهای شیطان است تا نیکی نیکوکاران را نابود کند.
«نهج البلاغه، نامه 53»

حدیث100

قال الإمام علی - علیه السلام - : مجالسة أهل الهوی منساة للإیمان و محضرة للشیطان.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: همنشینی با هوسرانان باعث از یاد رفتن ایمان و حاضر شدن شیطان است.
«نهج البلاغه، خطبه 86»

حدیث101

قال الإمام علی - علیه السلام - : إنما بدء وقوع الفتن أهواء تتبع ... فهنالک یستولی الشیطان علی أولیائه، وینجو الذین سبقت لهم من الله الحسنی.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: در حقیقت نقطه آغاز فتنه ها و گمراهیها، پیروی از هواهای نفس است، در این جاست که شیطان بر دوستان خود استیلا می یابد، اما کسانی که پیشتر لطف خدا شامل حالشان گشته است (از سلطه شیطان) می رهند.
«نهج البلاغه، خطبه 50»

حدیث102

قال الإمام علی - علیه السلام - : الشیطان موکل به - أی العبد - یزین له المعصیة لیرکبها، ویُمَنیِه التوبة لیُسَوِفَها.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: شیطان بر بنده گماشته شده است و معصیت را در نظرش می آراید تا مرتکب آن شود و او را به توبه کردن امیدوار می سازد تا آن را به تأخیر اندازد.
«نهج البلاغه، خطبه 64»

حدیث103

قال الإمام علی - علیه السلام - : أن الشیطان یُسَنِی لکم طُرُقَه ، ویرید أن یَحُلَ دینَکم عقدة عقدة، ویعطیکم بالجماعة الفرقة.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: همانا شیطان راههای خود را برای شما هموار می کند و می خواهد گره های دین شما را یکی پس از دیگری سست گرداند و به جای اتحاد، تفرقه به شما دهد.
«نهج البلاغه، خطبه 121»

حدیث104

قال الإمام علی - علیه السلام - : اعلموا أن الشیطان إنما یُسَنِی لکم طُرُقَه لتتبعوا عَقِبَهُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بدانید که همانا شیطان راههای خود را برای شما هموار می کند تا از او دنباله روی کنید.
«نهج البلاغه، خطبه 138»

حدیث105

قال الإمام علی - علیه السلام - : یا کمیل! إن إبلیس لا یعد عن نفسه، وإنما یعد عن ربه لیحملهم علی معصیته فیورطهم.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: ای کمیل! ابلیس از طرف خود وعده نمی دهد، بلکه از جانب پروردگارش وعده می دهد تا آنان را به معصیت او وا دارد و در ورطه هلاکتشان افکند.
«بشارة المصطفی، ص 27»

حدیث106

قال الإمام علی - علیه السلام - : الله الله فی عاجل البغی و آجل وخامة الظلم وسوء عاقبة الکبر، فإنها مصیدة إبلیس العظمی، ومکیدته الکبری.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: از خدا بترسید از (کیفر) سرکشی در این جهان و از زیان ستمگری در آن جهان و از فرجام بد کبر، زیرا اینها (سرکشی و ستمگری و کبر) عظیم ترین دام و بزرگ ترین فریب ابلیس است.
«نهج البلاغه، خطبه 129»

حدیث107

قال الإمام علی - علیه السلام - : فاحذروا - عباد الله - عدو الله أن یعدیکم بدائه، و أن یستفزکم بندائه، وأن یجلب علیکم بخیله و رجله ... .
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: ای بندگان خدا! از دشمن خدا (شیطان) بر حذر باشید که همانا او شما را به درد خود گرفتار می کند و با فریاد خویش شما را از جا می پراند و نگرانتان می سازد و سواران و پیادگان خود را علیه شما فراهم می آورد.
«نهج البلاغه، خطبه 192»

حدیث108

قال الإمام علی - علیه السلام - (فی ذم أتباع الشیطان): اتخذوا الشیطان لأمرهم ملاکا، واتخذهم له أشراکا، فباض وفرخ فی صدورهم، ... !
امام علی - علیه السّلام - (در نکوهش پیروان شیطان)، فرمودند: آنان ملاک کارهاشان را شیطان قرار دادند و شیطان هم آنها را در دام خود قرار داد پس در سینه های آنان تخم کرد و جوجه گذاشت و به تدریج در خردهای آنان نفوذ کرد و با چشمهایشان نگریست و با زبانشان سخن گفت، پس آنها را گرفتار خطاها و لغزشها کرد و نادرستی را در نظرشان آراست، کارهای آنان مانند کار کسی است که شیطان در قدرتش شریک شده و زبان او را به باطل گویا کرده است!
«نهج البلاغه، خطبه 7»

حدیث109

قال الإمام علی - علیه السلام - : احذروا عدوا نفذ فی الصدور خفیا، و نفث فی الآذان نجیا.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بپرهیزید از آن دشمنی که پنهانی در سینه ها نفوذ می کند و آهسته در گوشها افسون می دمد.
«غرر الحکم، ح 2623»

حدیث110

قال الإمام علی - علیه السلام - : فاعتبروا بما کان من فعل الله بإبلیس، إذ أحبط عمله الطویل وجهده الجهید (الجمیل) وکان قد عبد الله ستة آلاف سنة، لایدری أمن سنی الدنیا أم من سنی الآخرة.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: از کاری که خدا با ابلیس کرد درس بگیرید، هنگامی که کار دراز مدت و کوششهای توان فرسای او را باطل ساخت، او شش هزار سال خدا را پرستش کرده بود که معلوم نیست آیا از سالهای دنیاست یا از سالهای آخرت.
«نهج البلاغه، خطبه 192»

حدیث111

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : إِنْ کانَ الشَّیْطانُ عَدُوّاً فالْغَفْلَةُ لِماذا.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: اگر شیطان دشمن (شما) است، پس چرا غافلید؟
«بحار الأنوار، ج 70، ص 157»

حدیث112

عَنِ اَلْاِمامِ الصَّادِقِ - علیه السّلام - قالَ: قالَ الشَّیْطانُ: إِذا اسْتَمْکنْتُ مِنْ ابْنِ آدَمَ فِی ثَلاثٍ لَمْ اُبالِ ما عَمِلَ فَإِنَّهُ غَیْرُ مَقْبُولٍ مِنْهُ إذا اسْتَکثَرَ عَمَلَهُ وَ نَسِیَ ذَنْبَهُ وَدَخَلَهُ الْعُجْبُ.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: شیطان (به یارانش) گفت: از راه سه چیز بر بنی آدم غلبه می کنم و در این صورت باکی ندارم که او چه اعمال (نیکی) انجام می دهد زیرا اعمال نیک وی در نزد خدا پذیرفته نمی شود. (و آن سه عبارتند از:) هنگامی که «عمل» خود را بیش از واقع آن ارزیابی کند و گناهان خود را فراموش کند و دارای عجب و خودپسندی باشد.
«سفینة البحار، ج 2، ص 161»

حدیث113

قال الإمام الصادق - علیه السلام - : إن الشیطان یدیر ابن آدم فی کل شئ، فإذا أعیاه جثم له عند المال فأخذ برقبته.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: شیطان آدمی را همه جا می چرخاند و چون او را خسته و درمانده کرد، نزدیک ثروت کمین می کند و گردنش را می گیرد.
«الکافی، ج 2، ص 315»

حدیث114

قال الإمام الصادق - علیه السلام - : لقد نصب إبلیس حبائله فی دار الغرور، فما یقصد فیها إلا أولیاءنا.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: ابلیس در این سرای پر فریب، دامهای خود را پهن کرده و هدف او کسی جز دوستداران ما نیست.
«تحف العقول، ص 301»

حدیث115

قال الإمام الصادق - علیه السلام - : قال إبلیس: خمسة (أشیاء) لیس لی فیهن حیلة وسائر الناس فی قبضتی من اعتصم بالله عن نیة صادقة ... .
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: ابلیس گفت: پنج نفر هستند که هیچ چاره ای برای آنها ندارم اما دیگر مردمان در مشت من هستند: هر که با نیت درست به خدا پناه برد و در همه کارهایش به او تکیه کند، کسی که شب و روز بسیار تسبیح خدا گوید، کسی که برای برادر مؤمنش آن پسندد که برای خود می پسندد، کسی که هر گاه مصیبتی به او می رسد، بی تابی نمی کند و هر کسی که به آنچه خداوند قسمتش کرده، خرسند است و غم روزیش را نمی خورد.
«الخصال، ج 1، ص 285»

حدیث116

قال الإمام الکاظم - علیه السلام - (لما سئل عن أوجب الأعداء مجاهدة): أقربهم إلیک و أعداهم لک ... و من یحرض أعداءک علیک و هو إبلیس.
امام کاظم - علیه السّلام - (در پاسخ به این پرسش که جهاد با کدام دشمن واجب تر است)، فرمودند: آن که از همه به تو نزدیکتر و دشمنیش با تو بیشتر است و کسی که دشمنان تو را بر ضدت تحریک می کند و آن شیطان است.
«تحف العقول، ص 399»

حدیث117

سَمِعَ امیرالمؤمنین - علیه السّلام - رجلاً یَطربُ بالطَنبور فمنعه و کَسَرَ طنبورَه ... فقال: اِنّه یقول: سَتَندِم سَتَندِم اَیا صاحبی سَتَدخُل جهنَّم اَیا ضاربی.
امام علی - علیه السّلام - شنید مردی طنبور می نوازد، وی را از این کار منع کرد و طنبورش را شکست و از وی خواست که توبه کند او هم توبه کرد، سپس به او فرمودند: آیا می دانی هنگامی که طنبور نواخته می شود چه می گوید؟ عرض کرد جانشین رسول خدا - صلی الله علیه و آله - داناتر است. حضرت فرمودند: می گوید: بزودی پشیمان می شوی، به زودی پشیمان می شوی ای صاحب من! به زودی داخل جهنم می گردی ای نوازنده من!
«مستدرک الوسائل، ج 13، ص 220»

حدیث118

قال ابوالحسن - علیه السّلام - : مَن نزَّهَ نفسَه عن الغناء فاِنَّ فی الجنةِ شجرةً یأمرُ اللهُ عزّوجلّ الریاحَ اَنْ تُحرِّکَها فَیسمعُ لها صوتاً ام یَسمعْ بمثله و مَن لم یتنزَّه عنه لم یَسمعْه.
امام کاظم - علیه السّلام - فرمودند: کسی که خود را از غناء و ساز و آواز، پاکیزه و دور نگه دارد در عوض آن در بهشت درختی است که خداوند به باد فرمان می دهد که آن درخت را به حرکت درآورد و از آن درخت صدایی دل نواز به گوش می رسد که هرگز مانند آن را نشنیده است، اما کسی که در دنیا خود را از غناء، پاکیزه و دور نگه ندارد آن صدا را نمی شنود.
«جامع الاحادیث الشیعه، ج 17، ص 207»

حدیث119

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا تَکثُرُوا الکَلامَ بِغَیرِ ذِکرِ اللهِ، فَإِنَّ کَثرَةَ الکَلامِ بِغَیرِ ذِکرِ اللهِ قَسوَةُ القَلبِ، إِنَّ أَبعَدَ النَّاسِ مِنَ اللهِ القَلبُ القَاسِی.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: در غیر از یاد خدا، زیاده گویی نکنید؛ زیرا زیاده گویی در غیر یاد خدا، موجب سختدلی می شود و دورترین مردم از خدا، شخص سختدل است.
«أمالی شیخ طوسی، ص 3»

حدیث120

امام باقر - علیه السلام - فرمودند: کوری حقیقی، کوری قلب است، زیرا به درستی که چشمها کور نیستند، اما دلهایی که در سینه هاست کور هستند.
«من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 379، ح 1109»

حدیث121

قال الامام الصادق - علیه السلام - : أنهَاکُم أن تَطرَحُوا التُّرَابَ عَلَی ذَوِی الأرحَامِ، فَإِنَّ ذَلِکَ یُورِثُ القَسوَةَ فی القَلبِ، وَ مَن قَسَی قَلبُهُ بَعُدَ مِن رَبِّهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: شما را از ریختن خاک روی (جنازه) خویشاوندانتان نهی می کنم؛ زیرا این کار، سختدلی به بار می آورد و هر که دلش سخت گردد، از پروردگارش دور می شود.
«الدعوات، ص 269، ح 767»

حدیث122

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : ثَلاثَةٌ یُقسِینَ القَلبَ: اِستِمَاعُ اللَّهوِ وَ طَلَبُ الصَّیدِ وَ إِتیَانُ بَابُ السُّلطَانِ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: سه چیز دل را سخت می کند: بیهوده شنوی، شکار و آمد و شد به دربار سلطان.
«خصال، ص 126، ح 122»

حدیث123

قال الامام علی - علیه السلام - : مِن وَصِیَّتِهِ لابنِهِ الحَسَنِ - علیه السلام - : إنَّمَا قَلبُ الحَدَثِ کَالأرضِ الخَالِیَةِ مَا أُلقِیَ فِیهَا مِن شَئٍ قَبِلَتهُ، فَبَادَرتُکَ بِالأدَبِ قَبلَ أَن یَقسُوَ قَلبُکَ وَیَشتَغِلَ لُبُّکَ.
امام علی - علیه السلام - در سفارشی به فرزند بزرگوارشان امام حسن - علیه السلام - فرمودند: دل جوان، در حقیقت همچون زمین خالی و بایری است که هر تخمی در آن افکنده شود، می پذیردش. از این رو، پیش از آن که دلت سخت گردد و اندیشه ات مشغول و گرفتار شود، به تربیت تو مبادرت کردم.
«نهج البلاغه، نامه 31»

حدیث124

قال الامام علی - علیه السلام - : القُلُوبُ قَاسِیَةٌ عَن حَظِّهَا، لاهِیَةٌ عَن رُشدِهَا، سَالِکَةٌ فی غَیرِ مِضمَارِهَا، کَأَنَّ المَعنِیَّ سِوَاهَا، وَکَأَنَّ الرُّشدَ فی إِحرَازِ دُنیَاهَا !.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: دلها در به دست آوردن بهره (و حظ معنوی) خود، سخت گشته اند و از رستگاری خویش غافل شده اند و در راهی جز مسیر خویش، ره می سپارند؛ گویی مقصود چیزی جز دلهاست و گویی رستگاری آنها در به دست آوردن دنیایشان است!
«نهج البلاغه، خطبه 83»

حدیث125

قال الامام علی - علیه السلام - : قَلبُ الکَافِرِ أَقسَی مِنَ الحَجَرِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: دل کافر، سخت تر از سنگ است.
«جامع الأخبار، ص 383، ح 1071»

حدیث126

قال الامام علی - علیه السلام - : وَ مَن لَجَّ وَ تَمَادَی فَهُوَ الرَاکِسُ الَّذِی رَانَ اللهُ عَلَی قَلبِهِ وَ صَارَت دَائِرَةُ السَّوءِ عَلَی رَاسِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر آن کس که (در گمراهی) لجاجت ورزیده و ستیزه نماید، او همان پیمان شکن نگونساری است که خدا بر دلش پرده کشیده و پیشامدهای بد روزگار، بر فراز سر او می چرخند.
«نهج البلاغه، نامه 58»

حدیث127

قال الامام علی - علیه السلام - : مَا جَفَّتِ الدُّمُوعُ إلا لِقَسوَةِ القُلُوبِ، وَمَا قَسَتِ القُلُوبُ إلا لِکَثرَةِ الذُّنُوبِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: اشکها نخشکیدند، مگر به سبب سخت شدن دلها و دلها سخت نشد، مگر به سبب فزونی گناهان.
«علل الشرائع، ص 81، ح 1»

حدیث128

قال الامام علی - علیه السلام - : لا یَطُولَنَّ عَلَیکُمُ الأمَدُ فَتَقسُوا قُلُوبُکُم.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: نقطه پایان زندگی (مرگ) را دور و دراز نبینید که دلهایتان سخت می شود.
«کشف الغمه، ج 2، ص 350»

حدیث129

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : یا أیّها الناس إنما النظرةُ مِنَ الشیطان فمَن وَجَدَ من ذلک شیئاً فلیأتِ أهلَه.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - فرمودند: ای مردم! نگاه (حرام) از شیطان است، هر کس چنین نگاهی برایش پیش آمد، به نزد همسر خود رود.
«من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 19»

حدیث130

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : ما اعتَصَمَ أحدٌ بمثل ما اعتصم بغَِضِّ البصر فانّ البصرَ لا یُغَضُّ عن مَحارم الله إلاّ و قد سبق إلی قلبه مشاهدةُ العظمة والجلال.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: هیچ کس به چیزی (محکم تر از) فروبستن چشم (از گناه) چنگ نزده است، زیرا چشم از محرّمات الهی بسته نمی گردد مگر این که قبلا عظمت و جلال خداوند را در دل خویش مشاهده کرده باشد.
«بحار الانوار، ج 104، ص 41»

حدیث131

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : النظرةُ بَعدَ النظرةِ تزرعُ فی القلب الشهوةَ و کفی بها لصاحبها فتنةً.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: نگاهِ بعد از نگاه، بذر شهوت را در دل می کارد و همین برای به فتنه (و گناه) کشاندن صاحب آن نگاه کافی است.
«وسائل الشیعه، ج 14، ص 139»

حدیث132

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : سُئل امیرالمؤمنین - علیه السّلام - : بما یُستعان علی غَمضِ البصر؟ فقال: بالخُمُود تحت سلطان المطّلع علی سترک.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: از امیر المؤمنین - علیه السّلام - پرسیده شد: برای فرو بستن چشم (از گناه) از چه چیز می توان کمک گرفت؟ فرمودند: با آرامش یافتن )و خاموش کردن شعله شهوت) در تحت قدرت و حکومت کسی که آگاه بر اسرار توست (خداوند متعال).
«بحار الانوار، ج 104، ص 41»

حدیث133

قال الامام علی - علیه السّلام - : اذا رأی أحدُکم امرأةً تُعجِبُهُ فلیأتِ أهلَه فانّ عند أهله مثلَ ما رأی ... .
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هر گاه فردی از شما زنی را دید و به شگفت آمد به نزد همسرش رود، زیرا نظیر آنچه دیده است در همسر خود او نیز هست، پس شیطان را به دل خود راه ندهد و چشم خود را از آن زن برگرداند؛ و اگر همسر ندارد دو رکعت نماز بخواند و بسیار حمد خدا گوید و بر پیامبر و آل او صلوات فرستد، و آن گاه از خداوند درخواست کند که از فضل خویش (همسری) عطایش فرماید، خداوند هم از روی مهر و رأفت خود نیاز او را برطرف می سازد.
«بحار الانوار، ج 10، ص 115»

حدیث134

قال الامام علی - علیه السّلام - : لیس فی البدن شئٌ أقلُّ شکراً من العین فلا تُعطُوها سُؤلها فَتَشغَلَکم عن ذکر الله عزّوجلّ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: در بدن عضوی کم سپاس تر از چشم نیست، پس خواهش آن را بر آورده نسازید که شما را از یاد خدای بزرگ و بلند مرتبه باز می دارد.
«بحار الانوار، ج 104، ص 36»

حدیث135

قال الامام علی - علیه السّلام - : من غَضَّ طرفه قلَّ أَسَفهُ و أمِنَ تلفهُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هر کس (از گناه) چشم فرو بندد اندوهش کمتر شده و از نابودی در امان ماند.
«غرر الحکم، ص 354»

حدیث136

قال الامام علی - علیه السّلام - : مَن أطلق طرفَه کثر أسَفُهُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هر کس چشم خود را رها کند، اندوهش بسیار شود.
«بحار الانوار، ج 77، ص 286»

حدیث137

قال الامام علی - علیه السّلام - فی صفة المتقین: غَضُّو أبصارهم عمّا حرَّم الله علیهم.
امام علی - علیه السّلام - در وصف پرهیزگاران فرمودند: دیدگان خود را از آنچه خداوند بر آنان حرام کرده است فرو بسته اند.
«نهج البلاغه، خطبه 184»

حدیث138

قال الامام علی - علیه السّلام - : العینُ جاسوسُ القلب و بریدُ العقل.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: چشم، جاسوس دل و پیک عقل است.
«بحار الانوار، ج 104، ص 41»

حدیث139

قال الامام علی - علیه السّلام - : العینُ رائدُ الفِتَن.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: چشم، جلودار فتنه ها و گناهان است.
«غرر الحکم، ص 51»

حدیث140

قال الامام علی - علیه السّلام - : مَن غَضَّ طَرفَه أراح قلبَه.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هرکس (در برابر گناه) چشم خود را فرو بندد، دلش را آسوده گرداند.
«غرر الحکم، ص 354»

حدیث141

قال الامام الصادق - علیه السلام - : ارجِ اللهَ رَجَاءً لا یُجرِئُکَ عَلَی مَعَاصِیهِ، وَ خَفِ اللهَ خَوفاً لا یؤیِسُکَ مِن رَحمَتِهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: طوری به خدا امید داشته باش که امیدت تو را بر ارتکاب گناهان جرئت نبخشد و به گونه ای از خدا بترس که ترست تو را ناامید از رحمت الهی نکند.
«بحار الأنوار، ج 70، ص 384»

حدیث142

قال الامام الصادق - علیه السلام - : أَروَحُ الرَّوحِ اَلیَأسُ مِنَ النَّاسِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: آساینده ترین آسایش، ناامیدی از مردم است.
«بحار الأنوار، ج 78، ص 249»

حدیث143

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : یَبعَثُ اللهُ المُقنِطِینَ یَومَ القِیَامَةِ مُغَلَّبَةً وُجُوهُهُم، یَعنِی غَلَبَةَ السَّوَادِ عَلَی البَیَاضِ، فَیُقَالُ لَهُم: هَؤُلاءِ المُقنِطُونَ مِن رَحمَةِ اللهِ.
پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمودند: روز قیامت، خداوند نومید کنندگانِ (از رحمت حق) را در حالی بر می انگیزد که سیاهی چهره شان بر سفیدی آن غالب است، پس به آنها گفته می شود: آنان نومید کنندگانِ از رحمت خدا هستند.
«بحار الأنوار، ج 2، ص 55»

حدیث144

قال الامام العسکری - علیه السلام - : اَللهُ، الَّذِی یَتَالَّهُ اِلَیهِ عِندَ الحَوَائِجِ وَ الشَّدَائِدِ کُلُّ مَخلُوقٍ عِندَ اِنقِطَاعِ الرَّجَاءِ مِن کُلِّ مَن دُونَهُ.
امام حسن عسگری - علیه السلام - فرمودند: خدا همان است که در هنگام نیازمندی ها وسختی ها، توسط هر کس که امیدش از غیر او قطع شده است، مورد توجّه قرار می گیرد.
«بحار الأنوار، ج 3، ص 41»

حدیث145

قال الامام علی - علیه السلام - مِن وَصِیَّتِهِ لابنِهِ الحُسَین - علیه السلام - : أَی بُنَیَّ، لا تُؤیِس مُذنِباً، فَکم مِن عَاکفٍ عَلَی ذَنبِهِ خُتِمَ لَهُ بِخَیرٍ، وَکم مِن مُقبِلٍ عَلَی عَمَلِهِ مُفسِدٍ فی آخِرِ عُمرِهِ، صَائِرٍ إِلی النَّارِ، نَعُوذُ بِاللهِ مِنهَا.
امام علی - علیه السلام - در سفارشی به فرزندشان (امام) حسن - علیه السلام - فرمودند: ای فرزندم! هیچ گنهکاری را نومید مکن؛ زیرا ای بسا کسی که عمری گناه می کند، اما فرجامش به نیکی ختم می شود و ای بسا کسی که عمری عمل می کند، لیکن در پایان عمرش گرفتار فساد می شود و رهسپار دوزخ می گردد؛ پناه می برم به خدا از آتش دوزخ.
«بحار الأنوار، ج 77، ص 239»

حدیث146

قال الامام علی - علیه السلام - مِن وَصِیَّتِهِ لابنِهِ الحَسَن - علیه السلام - : اِعلَم أَنَّ الَّذِی بِیَدِهِ خَزَائِنُ السَّمَاوَاتِ وَالأرضِ قَد أَذِنَ لَک فی الدُّعَاءِ، وَتَکفَّلَ لَک بِالإِجَابَةِ ... فَلا یُقَنِّطَنَّک إِبطَاءُ إِجَابَتِهِ، فَإنَّ العَطِیَّةَ عَلَی قَدرِ النِّیَّةِ.
امام علی - علیه السلام - در سفارشی به فرزندشان (امام) حسن - علیه السلام - فرمودند: بدان که آن کسی که خزانه های آسمانها و زمین در دست اوست به تو اجازه دعا کردن داده است و اجابت نمودن آن را ضمانت کرده است ... پس، مبادا تأخیر در اجابت او تو را نومید گرداند؛ زیرا که بخشش به قدر نیّت بستگی دارد.
«نهج البلاغه، نامه 31»

حدیث147

قال الامام علی - علیه السلام - : لا تَکن مِمَّن یَرجُو الآخِرَةَ بِغَیرِ العَمَلِ ... یُعجَبُ بِنَفسِهِ إِذَا عُوفِیَ، وَیَقنَطُ إَذَا اُبتُلِیَ ... إِن اِستَغنَی بَطِرَ وَ فُتِنَ، وَإِن اِفتَقَرَ قَنِطَ وَ وَهَنَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: چونان کسی مباش که بدون عمل به (ثواب) آخرت امید می بندد ... هرگاه عافیت بیند خود پسند شود و هرگاه گرفتار گردد، نومید می شود ... اگر بی نیاز شود، سرمست و فریفته گردد و اگر نیازمند شود، به نومیدی و سستی گراید.
«نهج البلاغه، حکمت 150»

حدیث148

قال الامام علی - علیه السلام - : وَلاتَیأَسُوا مِن مُدبِرٍ، فَإِنَّ المُدبِرَ عَسَی أَن تَزِلَّ بِهِ إِحدَی قَائِمَتَیهِ وَتَثبُتَ الاُخرَی، فَتَرجِعَا حَتَّی تَثبُتَا جَمِیعاً.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: از هیچ بخت برگشته ناکامی قطع امید مکن؛ زیرا ممکن است که یکی از دو پای او بلغزد و پای دیگرش استوار ماند و آن گاه هر دو پایش به حالت اول برگردد و استوار برجای ماند.
«نهج البلاغه، خطبه 100»

حدیث149

قال الامام علی - علیه السلام - : وَلاتَیأَسَنَّ لِشَرِّ هَذِهِ الاُمَّةِ مِن رَوحِ اللهِ، لِقَولِهِ تَعَالی «إِنَّهُ لایَیأَسُ مِن رَوحِ اللهِ إِلا القَومُ الکافِرُونَ).
امام علی - علیه السلام - فرمودند: حتّی برای بدترین فرد این امّت از رحمت خدا نومید مشو؛ زیرا که خداوند متعال فرموده است: «از رحمت خدا ناامید نمی شوند، مگر گروه کافران».
«نهج البلاغه، حکمت 377»

حدیث150

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلیَأسُ یُعِزُّ الأَسِیرَ، اَلطَّمَعُ یُذِلُّ الأَمِیرَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: چشم نداشتن اسیر را عزّت می بخشد. طمع امیر را به خواری می کشاند.
«غرر الحکم، ح 1091 و 1092»

حدیث151

قال الامام علی - علیه السلام - : لاتَیأَس مِنَ الزَّمَانِ إِذَا مَنَعَ، وَلا تَثِق بِهِ إِذَا أَعطَی، وَکن مِنهُ عَلَی أَعظَمِ الحَذَرِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: نومید مشو از زمانه، هرگاه دریغ کرد، و هرگاه عطا کرد به آن اعتماد مکن و از آن سخت برحذر باش.
«غرر الحکم، ح 10302»

حدیث152

قال الامام علی - علیه السلام - : قَد یَکونُ الیَأسُ إِدرَاکاً إِذَا کانَ الطَّمَعُ هَلاکاً.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: جایی که طمع مایه هلاکت است, قطع امید مایه رسیدن به مقصود است.
«نهج البلاغه، نامه 31»

حدیث153

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلفَقِیهُ کلُ الفَقِیهِ مَن لم یَقنَطِ النَّاسَ مِن رَحمَةِ اللهِ، ولم یُؤیِسهُم مِن رَوحِ اللهِ، وَلم یُؤمِنهُم مِن مَکرِ اللهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: فقیه به تمام معنا، کسی است که مردم را از رحمت خدا نومید نگرداند و از فضل و بخشایش خدا مأیوسشان نسازد و از مکر و عذاب خدا هم، آسوده خاطرشان نکند.
«نهج البلاغه، حکمت 90»

حدیث154

قال الامام علی - علیه السلام - : اَللَّهُمَّ فَاسقِنَا غَیثَک، وَلا تَجعَلنَا مِنَ القَانِطِینَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بار خدایا! ما را از بارانت سیراب گردان و از ناامیدان، قرارمان نده.
«نهج البلاغه، خطبه 143»

حدیث155

قال الامام علی - علیه السلام - : لا تَیأَس لِذَنبِک وَ بَابُ التَّوبَةِ مَفتُوحٌ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: تا زمانی که درِ توبه باز است، به خاطر گناه خود نومید مشو.
«تحف العقول، ص 214»

حدیث156

قال الامام علی - علیه السلام - : عَجِبتُ لِمَن یَقنَطُ وَ مَعَهُ الاِستِغفَارُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: در شگفتم از کسی که ناامید می شود، در حالی که استغفار را با خود دارد.
«نهج البلاغه، حکمت 87»

حدیث157

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إنْ کَانَ الشَّیْطَانُ عَدُوّاً فَالغَفْلَةُ لماذَا؟!
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: اگر شیطان دشمن است، پس غفلت چرا؟
«بحار الانوار، ج 78، ص 190»

حدیث158

قال الامام علی - علیه السلام - : اَلْحَذَرَ، اَلْحَذَرَ، أَیُّهَا الْمُسْتَمِعُ! وَ الجِدَّ اَلْجِدَّ أَیُّهَا الْغَافِلُ ! و لایُنَبِئُکَ مِثْلُ خَبِیرٍ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هشدار! هشدار! ای شنونده! بکوش! بکوش! ای غافل! هیچ کس مانند شخصِ آگاه، تو را آگاه و خبردار نمی کند.
«نهج البلاغه، خطبه 153»

حدیث159

قال الامام علی - علیه السلام - : مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ، وَ مَنْ غَفَلَ عَنْه خَسِرَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که نفس خود را حسابرسی کند، سود برد و هر که از آن غفلت ورزد، زیان بیند.
«نهج البلاغه، حکمة 208»

حدیث160

قال الامام علی - علیه السلام - : عَجِبْتُ لِغَفْلَةِ ذَوِی الأَلْبَابِ عَنْ حُسْنِ الاِرْتِیَادِ، وَ الاِسْتِعْدَادِ لِلْمَعَادِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: از غافل بودن خردمندان، جهت نیکو طلب کردنِ (توشه و ذخیره آخرت) و آماده شدن برای معاد، تعجب می کنم.
«غررالحکم، ح 6263»

حدیث161

قال الامام علی - علیه السلام - : إِیَّاکَ وَ الْغَفْلَةَ وَ الاغْتِرَارَ بِالْمُهْلَةِ، فَإِنَّ الْغَفْلَةَ تُفْسِدُ الأَعْمَالَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: زنهار از غفلت و فریب مهلت (عمر) را خوردن؛ زیرا که غفلت اعمال را تباه می کند.
غررالحکم، ح 2717

حدیث162

الامام علی - علیه السلام - : مَنْ غَفَلَ جَهِلَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که غافل شد، نادان شد.
«غررالحکم، ح 7686»

حدیث163

قال الامام علی - علیه السلام - : اِنْتِبَاهُ الْعُیُونِ لا یَنْفَعُ مَعَ غَفْلَةِ الْقُلُوبِ.
امام علی - علیه السلام - فرمود: با وجود غفلت دلها، بیداری چشمها سودی نمی بخشد.
«غررالحکم، ح 1870»

حدیث164

قال الامام علی - علیه السلام - : أَلا مُسْتَیْقِظٌ مِنْ غَفْلَتِه قَبْلَ نَفَادِ مُدَّتِهِ؟
امام علی - علیه السلام - فرمودند: آیا کسی هست که پیش از آن که عمرش به سر آید، از خواب غفلت خویش بیدار شود؟
«غررالحکم، ح 2752»

حدیث165

امام علی - علیه السلام - فرمودند: وای بر فرزند آدم که چه غافل است و گم کرده راه و سرگشته!
«غررالحکم، ح 5754»

حدیث166

قال الامام علی - علیه السلام - : التًّیَقُظُ فی الدِّینِ نِعْمَةٌ عَلَی مَنْ رُزِقَهُ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بیداری در دین، نعمتی است که روزی افراد می شود.
«غررالحکم، ح 2058»

حدیث167

قال الامام علی - علیه السلام - : ضَادُّوا الْغَفْلَةَ بِالْیَقَظَةِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: با بیداری، به جنگ غفلت بروید.
«غررالحکم، ح 5925»

حدیث168

قال الامام علی - علیه السلام - فی صِفَةِ المُتَّقِین: إنْ کَانَ فی الغَافِلِینَ کُتِبَ فی الذَّاکِرِینَ، وَإنْ کَانَ فی الذَّاکِرِینَ لم یُکْتَبْ مِنَ الغَافِلِینَ.
امام علی - علیه السلام - در وصف پرهیزگاران فرمودند: اگر در میان غافلان باشند، از شمار یاد کنندگان خدا قلمداد می شوند و اگر در میان یاد کنندگان خدا باشند، در زمره غافلان نوشته نمی شوند (که به زبان ذکر گویند و به دل از خدا غافل باشند).
«نهج البلاغه، خطبه 193»

حدیث169

قال الامام علی - علیه السلام - فی صِفَةِ المُتَّقِین: یَبِیتُ حَذِراً وَ یُصْبِِحُ فَرِحاً، حَذِراً لَمَّا حُذِّرَ مِنَ الْغَفْلَةِ، و فَرِحاً بما أصَابَ مِنَ الفَضْلِ وَ الرَّحْمَةِ.
امام علی - علیه السلام - در وصف پرهیزگاران فرمودند: شب را در حذر به سر می برد و روز را با شادی؛ حذر از غفلتی که او را از آن بر حذر داشته اند و شاد از فضل و رحمتی که به او رسیده است.
«نهج البلاغه، خطبه 193»

حدیث170

قال الامام علی - علیه السلام - : اِحْذَرْ مَنَازِلَ الغفلَةِ ... .
امام علی - علیه السلام - فرمودند: از منزلهای غفلت، دوری کن.
«غررالحکم، ح 2600»

حدیث171

قال الامام علی - علیه السلام - : مِنْ دَلائِلِ الدَّوْلَةِ قِلَّةُ الْغَفْلَةِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: یکی از نشانه های کامیابی کمی غفلت است.
«غررالحکم، ح 9410»

حدیث172

قال الامام علی - علیه السلام - : اُوصِیکُمْ بِذِکْرِ الْمَوْتِ، وَ إقْلالُ الْغَفْلَةِ عَنْهُ، وَ کَیْفَ غَفْلَتُکُمْ عَمَّا لَیْسَ یُغْفِلُکُم؟!
امام علی - علیه السلام - فرمودند: شما را سفارش می کنم که به یاد مرگ باشید و از آن کمتر غفلت ورزید؛ چگونه از چیزی غفلت می کنید که او از شما غافل نیست؟
«نهج البلاغه، خطبه 188»

حدیث173

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : مَن مَقَّتَ نَفسَهُ دُونَ مَقتِ النَّاسِ آمَنَهُ اللهُ مِن فَزَعِ یَومِ القِیَامَةِ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه وآله - فرمودند: هر کس به جای خشم گرفتن بر مردم بر نفس خویش خشم گیرد، خداوند او را از وحشت روز قیامت در امان دارد.
«بحار الانوار، ج 75، ص 48»

حدیث174

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : طُوبَی لِمَن مَنَعَهُ عَیبُهُ عَن عُیُوبِ المُؤمِنِینَ مِن إِخوَانِهِ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه وآله - فرمودند: خوشا به حال آن کس که عیب خودش، او را از پرداختن به عیب های برادران مؤمنش باز دارد.
«بحار الانوار، ج 77، ص 126»

حدیث175

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَن اِستَصغَرَ زَلَّةَ نَفسِهِ اِستَعظَمَ زَلَّةَ غَیرِهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: کسی که لغزش خود را کوچک شمارد، لغزش دیگران را بزرگ بیند.
«کشف الغمة، ج 2، ص 370»

حدیث176

قال الامام الصادق - علیه السلام - : أَنفَعُ الأَشیَاءِ لِلمَرءِ سَبقُهُ النَّاسَ إِلی عَیبِ نَفسِهِ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: سودمندترین چیزها برای آدمی، این است که در رسیدگی به عیب های خود بر مردم پیشی گیرد.
«الکافی، ج 8، ص 243»

حدیث177

قال الامام علی - علیه السلام - : طُوبَی لِمَن شَغَلَهُ عَیبُهُ عَن عُیُوبِ النَّاسِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: خوشا به حال آن کس که عیب خودش، او را از پرداختن به عیب های مردم باز دارد.
«نهج البلاغة، خطبة 176»

حدیث178

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن أَبصَرَ عَیبَ نَفسِهِ شَغَلَ عَن عَیبِ غَیرِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: کسی که عیب خود را ببیند، از پرداختن به عیب دیگران باز ایستد.
«تحف العقول، ص 88»

حدیث179

قال الامام علی – علیه السلام - : جَهلُ المَرءِ بِعُیُوبِهِ مِن أَعظَمِ ذُنُوبِهِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: بی‌خبری انسان از عیب هایش، ازبزرگترین گناهان است.
«بحار الانوار، ج 74، ص 419»

حدیث180

امام علی - علیه السلام - فرمود: انسان خندانِ معترف به گناه خویش، برتر است از گریانی که (به سبب کثرت عبادت واطاعت) بر پروردگار خود منت گذارد.
«الإرشاد، ج 1، ص 304»

حدیث181

قال الامام الهادی - علیه السلام - : إِذَا کَانَ زَمَانٌ، اَلعَدلُ فِیهِ أَغلَبَ مِنَ الجَورِ فَحَرَامٌ أَن یُظَنَّ بِأَحَدٍ سُوءً حَتَّی یعلَمَ ذَلِکَ مِنهُ، وَإِذَا کَانَ زَمَانٌ، اَلجَورُ أَغلَبَ فِیهِ مِنَ العَدلِ فَلَیسَ لأَحَدٍ أَن یَظُنَّ بِأَحَدٍ خَیراً مَا لم یَعلَم ذَلِکَ مِنهُ.
امام هادی - علیه السلام - فرمودند: هرگاه روزگاری بود که عدالت در آن بر ستم غالب باشد، حرام است که به کسی گمان بد بری مگر این که بدی او بر تو معلوم شود و هرگاه روزگاری بود که در آن ظلم و ستم بر عدل و دادگری غالب باشد، هیچ کس نباید به کسی گمان نیک برد، مگر این که خوبی او بر وی معلوم شود.
«أعلام الدین، ص 312»

حدیث182

قال رسول الله - صلی الله علیه وآله - : إِیَّاکُم وَالظَّنَّ، فَإِنَّ الظَّنَّ أَکذَبُ الکِذبِ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه وآله - فرمودند: از ظن و گمان بپرهیزید زیرا ظن (نابجا) دروغ ترین دروغ ها است.
«بحار الانوار، ج 75، ص 195»

حدیث183

قال الامام الکاظم - علیه السلام - : إِذَا کَانَ الجَورُ أَغلَبَ مِنَ الحَقِّ لم یَحِلَّ لأحَدٍ أَن یَظُنَّ بِأَحَدٍ خَیراً حَتَّی یَعرِفَ ذَلِکَ مِنهُ.
امام کاظم - علیه السلام - فرمودند: هرگاه ظلم و ستم، از حق و درستکاری بیشتر بود، بر هیچ کس روا نیست که به کسی گمان خوب برد، مگر آن گاه که خوبی او بر وی معلوم شود.
«الکافی، ج 5، ص 298»

حدیث184

قال الامام الصادق - علیه السلام - : إِذَا کَانَ الزَّمَانُ زَمَانُ جَورٍ وَأَهلُهُ أَهلُ غَدَرٍ فَالطُّمَأنِینَةُ إِلی کُلِّ أَحَدٍ عَجزٌ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هرگاه روزگار، روزگارِ ستم باشد و مردمش اهل نیرنگ، اطمینان کردن به هر کسی درماندگی است.
«بحار الانوار، ج 78، ص 239»

حدیث185

قال الامام الصادق - علیه السلام - : لا تَثِقَنَّ بِأَخِیکَ کُلَّ الثِّقَةِ، فَإِنَّ صُرعَةَ الاِستِرسَالِ لا تُستَقَالُ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: به برادرت اعتماد کامل و تمام مکن؛ زیرا زمین خوردن ناشی از اطمینان کردن قابل عفو نیست.
«تحف العقول، ص 357»

حدیث186

قال الامام علی - علیه السلام - : إِذَا اِستَولَی الصَلاحُ عَلَی الزَّمَانِ وَأَهلِهِ ثُمَّ أَسَاءَ رَجُلٌ اَلظَّنَّ بِرَجُلٍ لم تَظهَر مِنهُ حَوبَةٌ فَقَد ظَلَمَ، وَإِذَا اِستَولَی الفَسَادُ عَلَی الزَّمَانِ وَأَهلِهِ فَأَحسَنَ رَجُلٌ اَلظَّنَّ بِرَجُلٍ فَقَد غَرَّرَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هرگاه درستی و پاکی بر روزگار و مردمش حکمفرما شد، اگر کسی به دیگری بی‌آن که گناهی از او آشکار شود گمان بد برد ستم کرده است و هرگاه فساد و ناراستی بر روزگار و مردم آن چیره شد، اگر کسی به دیگری گمان نیک برد و خوشبین باشد هلاک و نابود می شود.
«نهج البلاغة، حکمت 114»

حدیث187

قال الامام علی - علیه السلام: فی وصیته لابنه الحسن - علیه السلام - : لا یَعدَمُکَ مِن شَفِیقٍ سُوءُ الظَّنِّ.
امام علی - علیه السلام - فرمود در سفارش به فرزند بزرگوار خود امام حسن - علیه السلام -، می‌فرمایند: بدگمانی، تو را از دوست دلسوز محروم نکند.
«بحار الانوار، ج 74، ص 211»

حدیث188

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن لم یُحسِن ظَنَّهُ اِستَوحَشَ مِن کُلِّ أَحَدٍ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر که حسن ظن نداشته باشد، از همگان گریزان باشد و با هیچ کس خو نگیرد.
«غرر الحکم، ح 9084»

حدیث189

قال الامام علی - علیه السلام - : مُجَالَسَةُ الأَشرَارِ تُورِثُ سُوءَ الظَّنِّ بِالأَخیَارِ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: همنشینی با بدان بدگمانی به نیکان را در پی دارد.
«بحار الانوار، ج 74، ص 197»

حدیث190

قال الامام علی - علیه السلام - : مَن وَقَفَ نَفسَهُ مَوضِعَ التُّهَمَةِ فَلا یَلُومَنَّ مَن أَسَاءَ بِهِ الظَّنَّ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هرکه خود را در جایگاه تهمت و بدگمانی قرار دهد، نباید کسی را که به او گمان بد می‌برد سرزنش کند.
«أمالی الصدوق، ص 250، ح 8»

حدیث191

قال الامام علی - علیه السلام - : لَیسَ مِنَ العَدلِ القَضَاءُ عَلَی الثَّقَةِ بِالظَّنِّ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: قضاوتی که با تکیه به ظن و گمان باشد، عادلانه نیست.
«نهج البلاغة، حکمت 220»

حدیث192

قال الامام علی - علیه السلام - : إِیَّاکَ أَن تُسِئَ الظَّنَّ، فَإِنَّ سُوءَ الظَّنِّ یُفسِدُ العِبَادَةَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: از بدگمانی بپرهیز ؛ زیرا بدگمانی عبادت را تباه می‌کند.
«غرر الحکم، ح 2709»

حدیث193

قال الامام علی - علیه السلام - : إِیَّاکَ أَن تَغلِبَکَ نَفسُکَ عَلَی مَا تَظُنُّ وَلا تَغلِبُهَا عَلَی مَا تَستَیقِنُ، فَإِنَّ ذَلِکَ مِن أَعظَمِ الشَّرِّ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: زنهار که نفست در آنچه گمان می‌بری بر تو چیره آید و تو در آنچه یقین داری بر او چیره نشوی؛ زیرا این کار از بزرگترین بدیهاست.
«غرر الحکم، ح 2708»

حدیث194

قال الامام علی - علیه السلام - : اِطرَحُوا سُوءَ الظَّنِّ بَینَکُم، فَإِنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ نَهَی عَن ذَلِکَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: سوء ظن و بدبینی نسبت به یکدیگر را دور افکنید؛ زیرا خدای عزوجل از این امر نهی فرموده است.
«الخصال، ص 624»

حدیث195

قال الامام الصادق - علیه السلام - : و عَلَیکُم بِحُبِّ المَسَاکِینَ المُسلِمِینَ، فَإنَّهُ مَن حَقَّرَهُم وَ تَکَبَّرَ عَلَیهِم فَقَد زَلَّ عَن دینِ اللهِ، وَ اللهُ لَهُ حَاقِرٌ مَاقِتٌ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: بر شما باد به دوست داشتن فقیران مسلمان که هر کس آنها را تحقیر کند و بر آنها تکبّر ورزد، از دین خدا لغزیده است و خدا او را خوار شمارد و بر او غضب کند.
«مستدرک سفینة البحار، ج 2، ص 334»

حدیث196

قال الامام الصادق - علیه السلام - : مَن قَضَی حَاجَةَ المُؤمِنِ مِن غَیرِ استِخفَافٍ مِنهُ اُسکِنَ الفِردَوسَ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: هر کس نیاز مومنی را برآورده کند بدون اینکه او را خوار نماید، در بهشت اسکان داده شود.
«مشکاة الأنوار، ص 556»

حدیث197

قال الامام الصادق - علیه السلام - : لا تَسْتَخِفُّوا بِفُقَرا شِیعَةِ عَلِیٍّ (ع) فَاِنَّ الرَّجُلَ مِنْهُمْ یَشْفَعُ فی مِثْلِِ رَبِیعَة وَ مُضْرٍ.
امام صادق - علیه السلام - فرمودند: فقیران از شیعیان علی - علیه السلام - را خوار و سبک نشمارید که همانا یک نفر از آنها به اندازه قبیله ربیعه و مضر را شفاعت خواهد نمود.
«مشکاة الانوار، ص 556»

حدیث198

قال الامام علی - علیه السلام - : و مَن خَالَطَ العُلَمَا وُقِّرَ وَ مَن خَالَطَ الاَنذَالَ حُقِّرَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر کس با علما معاشرت کند، مورد احترام قرار گیرد و هر کس با فرومایگان معاشرت نماید تحقیر شود.
«نهج السعادة، ج 1، ص 52»

حدیث199

قال الامام الباقر - علیه السلام - : قال الله تعالی لموسی - علیه السلام - : یا موسی ! لا تَسْتَذِلَّ الْفَقِیرَ، وَ لا تَغْبِطِ الغَنِیَّ بِالشَّئِ الْیَسِیرِ.
امام باقر - علیه السلام - فرمودند: خداوند تبارک و تعالی به موسی - علیه السلام - فرمودند: ای موسی فقیر را خوار و ذلیل نشمار و ذره ای به حال انسان متمول غبطه نخور.
«بحار الانوار، ج 69، ص 43»

حدیث200

قال الامام علی - علیه السلام - : لاتُحَقِّرُوا ضُعَفَا إخْوَانِکُمْ، فَإِنَّهُ مَنْ اِحْتَقَرَ مُؤمِناً لم یَجْمَعِ اللهُ عَزَّوَجَلَّ بَیْنَهُمَا فی الْجَنَّةِ إِلا أَنْ یَتُوبَ.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: برادران خود را که دچار ضعف (مالی) هستند خوار و حقیر نشمارید که هر کس مومنی را خوار شمارد خدا در میان آنها در بهشت جمع نخواهد کرد مگر آنکه توبه کند.
«الخصال، ص 614، ح 10»

حدیث201

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا تُحَقِّرَنَّ أحَداً مِنَ الْمُسْلِمِینَ، فَإِنَّ صَغِیرَهُمْ عِنْدَ اللهِ کَبِیرٌ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هیچ مسلمانی را خوار و حقیر مشمار؛ زیرا کوچک آنان هم نزد خداوند بزرگ است.
«تنبیه الخواطر، ج 1، ص 31»

حدیث202

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : لا یَزْرِأنَّ أَحَدُکُمْ بِاَحَدٍ مِنْ خَلْقِ اللهِ فَإِنَّهُ لا یَدْرِی أیُّهُمْ وَلِیُّ اللهِ.
پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمودند: هیچ یک از شما نباید احدی از بندگان خدا را خوار و بی مقدار شمارد؛ زیرا نمی‌داند که کدام یک از آنها دوست و ولّی خداست.
«بحار الانوار، ج 75، ص 147»

حدیث203

قال الامام الرّضا - علیه السّلام - : إیّاکم و البُخلَ فَانّها عاهةٌ لا تکونُ فی حرّ و لا مُؤمن إنّها خِلافُ الإیمان.
امام رضا - علیه السّلام - فرمودند: از بخل برحذر باشید چرا که بخل آفتی است که در هیچ انسان آزاده و مؤمنی نمی باشد، همانا بخل خلاف ایمان است.
«بحار الانوار، ج 75، ص 364»

حدیث204

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : شابٌّ سخی مُرهَقٌ فی الذُّنوب أحبُّ إلی الله مِن شَیخٍ عابدٍ بخیل.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: جوان با سخاوتی که مرتکب گناهانی شود، نزد خدا از پیرمرد عابد بخیل محبوب‌تر است.
«الکافی، ج 4، ص 41»

حدیث205

قال الامام علی - علیه السّلام - : یا بُنَیَّ ... إیّاک و مُصادقَةَ البَخیل فإنَّهُ یَقعُد عنک أحوجَ ما تکون الیه.
امام علی - علیه السّلام - (خطاب به فرزندشان امام حسن - علیه السّلام -) فرمودند: پسرم! از دوستی با بخیل بپرهیز، زیرا او از تو باز می‌دارد آن چه را که بسیار به آن نیازمندی.
«نهج البلاغه، حکمت 37»

حدیث206

قال الامام علی - علیه السّلام - : لا تُدخِلَنَّ فی مَشورتک بخیلاً یَعْدِلُ بک عن الفضلِ و یَعدِکُ الفقر.
امام علی - علیه السّلام - (در ضمن نامه خود به مالک اشتر) فرمودند: در مشورت خود انسان بخیل را دخالت مده که تو را از نیکی و بخشش باز داشته، از فقر و تنگدستی می‌ترساند.
«نهج البلاغه، نامه 53»

حدیث207

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : طُوبی لِمن لَم تُلهِه الأمانیّ الکاذبة.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: خوشا به حال کسی که آرزوهای پوچ، او را سرگرم و غافل نکرده باشد.
«بحارالانوار، ج 78، ص 280»

حدیث208

قال الامام الصادق - علیه السّلام - : «کَم مِن نعمةٍ لله عَلی عبدِهِ فی غیر أمله وَ کَم مِن مؤمِّلٍ أملاً الخیارُ فی غیره.
امام صادق - علیه السّلام - فرمودند: چه بسیار نعمتی که خداوند به بنده اش دهد، بی آن که آرزویش کرده باشد و چه بسا کسی که آرزوی چیزی داشته و خلاف آن نصیبش شده است.
«بحارالانوار، ج 71، ص 152»

حدیث209

قال الامام الکاظم - علیه السّلام - : لو ظهرتِ الآجالُ إفتضحتِ الآمالُ.
امام کاظم - علیه السّلام - فرمودند: وقتی اجل‌ها آشکار شود (زمان مرگ فرا برسد)، آرزوها رسوا و مفتضح می‌شوند.
«أعلام الدین، ص 305»

حدیث210

امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: با کوتاه کردن آرزو، شیرینی زهد و پارسایی را به دست آور.
«بحارالانوار، ج 78، ص 164»

حدیث211

قال الامام الباقر - علیه السّلام - : تزوَّدْ من الدنیا بقصرِ الأمل.
امام باقر - علیه السّلام - فرمودند: با کوتاه کردن آرزو، (برای آخرتت) از دنیا توشه برگیر.
«بحارالانوار، ج 78، ص 164»

حدیث212

قال رسول الله - صلّی الله علیه و آله - : لابن مسعود: قصِّر أمَلَک فاذا أصبحتَ فقل: إنّی لا اُمسِیَ و إذا أمسیتَ فقل: إنّی لا اُصبِحُ.
رسول خدا - صلّی الله علیه و آله - به ابن مسعود فرمودند: آرزویت را کوتاه گردان و چون صبح شد بگو: من روز را به شب نخواهم رساند و چون شب در آمد بگو: من تا صبح زنده نخواهم بود.
«بحارالانوار، ج 77، ص 101»

حدیث213

قال الامام علی - علیه السّلام - : خُذ بالثِّقة مِنَ العمل و إیاک و الإغترارَ بالأمل و لا تُدخِلْ علیک الیوم هَمَّ غَدٍ ... و لو أخلیتَ قلبک مِنَ الأمل لَجَددتَ فی العمل.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: با اطمینان و استواری کار (نیک) را انجام ده و از فریفته شدن به آرزو بپرهیز و امروز غم فردا را به دل راه مده ... و اگر دل خود را از آرزو تهی کردی، هر آینه در عمل (نیک) کوشا شوی.
«بحارالانوار، ج 73، ص 112»

حدیث214

قال الامام علی - علیه السّلام - : أشرف الغِنی ترکُ المُنی.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: شریف ترین دارائی و بی نیازی، ترک آرزوها است.
«بحارالانوار، ج 70، ص 166»

حدیث215

قال الامام علی - علیه السّلام - : من أیقن أنّه یُفارِق الأحبابَ و یسکُنُ التُرابَ و یُواجِه الحسابَ و یستغنی عمّا خَلَّفَ و یفتقرُ الی ما قدَّم کان حَریّاً بقصر الأمل و طولِ العمل.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: کسی که یقین کند از دوستان جدا خواهد شد و در دل خاک خواهد خفت و حساب و کتابی در پیش رو دارد و آنچه بر جای می نهد به کارش نخواهد آمد و به آنچه پیش فرستاده نیازمند است، سزاوار است که آرزو را کوتاه و دامنه کردار نیک را دراز گرداند.
«بحارالانوار، ج 73، ص 167»

حدیث216

قال الامام علی - علیه السّلام - : أما رأیتم الذین یأملون بعیداً و یبنُون مشیداً و یجمعون کثیراً کیف أصبحتْ بُیوتُهم قبوراً ...
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: آیا ندیدید کسانی را که آرزوی دور و دراز داشتند و خانه های استوار ساختند و مال فراوان گرد آوردند، چگونه خانه هایشان تبدیل به قبرهایشان شد و دارائی شان تباه و اموالشان نصیب وارثان گردید.
«نهج البلاغه، خطبه 132»

حدیث217

قال الامام علی - علیه السّلام - : معاشرَ الناس إتّقوا الله فکَمْ مِن مُؤَمَّلٍ ما لا یَبلُغُه و بانٍ ما لا یسکُنُهُ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: ای مردم! از خدا بترسید، چه بسا آرزومندی که به آنچه دل بسته نمی رسد و چه بسا کسی که خانه ای می سازد اما در آن ساکن نمی گردد.
«نهج البلاغه، حکمت 336»

حدیث218

قال الامام علی - علیه السّلام - : لا تکن مِمَّنْ یَرجُوا الآخرةَ بغیر العمل و یُرَجِّی التوبةَ بطولِ الأمل.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: از کسانی نباش که بدون کردار نیک، آرزوی بهشت می کند و با آرزوهای طولانی توبه و بازگشت را به تأخیر می اندازد.
«نهج البلاغه، حکمت 142»

حدیث219

قال الامام علی - علیه السّلام - : ... و مِن عِبَرِها أنّ المرء یُشرِفُ عَلی أمله فیقتطِعُه حُضورُ أجله فلا أملٌ یُدرَک و لا مؤمَّلٌ یُترَک.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: از جمله عبرت های دنیا آن است که هنگامی که انسان به تحقق آرزوی خود نزدیک می شود، فرا رسیدن مرگ ناامیدش می گرداند، پس نه به آرزوی خود می رسد و نه ( از مرگ) رهایی می یابد.
«نهج البلاغه، خطبه 113، ص 353»

حدیث220

قال الامام علی - علیه السّلام - : ... و استَقرَبوا الأجلَ فبادرُوا العملَ و کذّبوا الأملَ فلاحَظُوا الأجل.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: دوستان خدا مرگ را نزدیک دانسته، به انجام عمل نیکو شتافتند و آرزو را دروغ پنداشته، و فرا رسیدن مرگ را در نظر گرفتند.
«نهج البلاغه، خطبه 113، ص 353»

حدیث221

قال الامام علی - علیه السّلام - : لو رأی العبدُ أجلَه و سرعته إلیه لأبغَضَ الأملَ و تَرَکَ طلب الدنیا.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: اگر بنده مرگش را ببیند و شتاب او را به سوی خویش درک کند، حتماً دشمن آرزو گشته و دنیا طلبی را رها می کند.
«عیون اخبار الرضا - علیه السّلام -، ج 1، ص 43»

حدیث222

قال الامام علی - علیه السّلام - : من جَری فی میدان أمله عُثِرَ بأجله.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: هر که در میدان آرزوی خود بتازد، به اجل خود با سر در افتد.
«بحارالانوار، ج 73، ص 166»

حدیث223

قال الامام علی - علیه السّلام - : إعلموا أن الأمل یُسِهی العقل و یُنسِی الذکر فأکذِبُوا الأملَ فانّه غُرورٌ صاحبُهُ مغرور.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: بدانید که آرزو عقل را گمراه کرده و باعث فراموشی یاد خدا می گردد، پس آرزو را دروغ انگارید، زیرا آرزو فریب دهنده و آرزومند فریب خورده است.
«نهج البلاغه، خطبه 85»

حدیث224

قال الامام علی - علیه السّلام - : و اعلموا عباد الله أنَّ الأملَ یُذهبُ العقلَ و یُکذِّبُ الوَعدَ و یحثُّ علی الغفلة و یورِثُ الحسرَةَ.
امام علی - علیه السّلام - فرمودند: ای بندگان خدا! بدانید که آرزو عقل را بر باد می دهد، وعده های دروغین داده و غفلت می آورده و باعث حسرت می گردد.
«تحف العقول، ص 162»

حدیث225

إن الله لیرضی عن العبد أن یأکل الأکله فیحمده علیها أو یشرب الشربه فیحمده علیها؛
خداوند از بنده ای که پس از خوردن لقمه غذا و یا آشامیدن جرعه ای او را سپاس می گوید، خشنود می گردد.
نهج الفصاحه ح 791

حدیث226

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
أکثرأن تنظر إلی من فضلت علیه، فإن ذلک من أبواب الشکر؛
به کسی که بر او برتری داده شده ای بسیار بنگر، زیرا این کار یکی از انگیزه های شکرگزاری است.
نهج البلاغه ، نامه 69

حدیث227

امام سجاد(علیه السلام) فرمودند:
من لم یرج الناس فی شی ء ورد أمره إلی الله عزوجل فی جمیع اموره استجاب الله عزوجل له فی کل شیء.
هرکس در هیچ کاری به مردم امید نبندد و همه کارهای خود را به خدای عزوجل واگذارد، خداوند هر خواسته ای که او داشته باشد اجابت کند.
کافی 2/148/3

حدیث228

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
یقول الله عزوجل ما من مخلوق یعتصم دونی إلا قطعت أسباب السماوات و أسباب الأرض من دونه فإن سألنی لم اعطه و إن دعانی لم اجبه؛
خداوند عزوجل می فرماید: هیچ مخلوقی نیست که به غیر من پناه ببرد، مگر این که دستش را از اسباب و ریسمان های آسمانها و زمین کوتاه کنم، پس اگر از من بخواهد عطایش نکنم و اگر مرا بخواند جوابش ندهم.
امالی طوسی 585/1210

حدیث229

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
رأی رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: قوماً لا یزرعون قال: ما أنتم؟ قالوا: نحن المتوکلون، قال: لا، بل أنتم المتکلون؛
رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) گروهی را که کشت و کار نمی کردند، دیدند و فرمودند: شما چه کاره اید؟ عرض کردند ما توکل کنندگانیم. فرمودند: نه، شما سر بارید.
مستدرک الوسائل 11/217/12789

حدیث230

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
جاهدوا فی سبیل الله بأید یکم فإن لم تقدروا فجاهدوا بألسنتکم فإن لم تقدروا فجاهدوا بقلوبکم؛
در راه خدا با دستهای خود جهاد کنید، اگر نتوانستید با زبانهای خود و اگر باز هم نتوانستید با قلب خود جهاد کنید.
بحارالانوار 100/49/23

حدیث231

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
إنا نأمر صبیاننا بتسبیح فاطمه علیها السلام کما نأمرهم بالصلاه فالزمه فإنه لم یلزمه عبد فشقی؛
ما همان گونه که فرزندان خود را به نماز وا می داریم به تسبیح حضرت فاطمه(سلام الله علیها) وادار می سازیم پس به آن پایبند باش که هرکس به آن پایبند شود، بدبخت نخواهد شد.
کافی 3/343/13

حدیث232

امام باقر(علیه السلام) فرمودند:
من أصبح یجد برد حبنا علی قلبه فلیحمد الله علی بادی النعم قیل و ما بادی النعم؟ قال: طیب المولد؛
هرکس صبح کند و خنکای محبت ما را در قلب خود بیابد، باید خدا را برای نخستین نعمت سپاس گوید، گفته شد نخستین نعمت چیست؟ فرمودند: حلال زادگی.
امالی صدوق 1/562/755

حدیث233

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
إنی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی أهل بیتی ما إن تمسکتم بهما لن تضلوا؛
من دو چیز ارزشمند در میان شما می گذارم؛ کتاب خدا، و عترت و اهل بیتم، اگر به آنها چنگ بزنید هرگز گمراه نمی شوید.
غایه المرام 1/115

حدیث234

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
یا بنی لا تغفل عن قراءه القرآن فان القرآن یحیی القلب و ینهی عن الفحشاء و المنکر و البغی؛
فرزندم از خواندن قرآن غافل مباش، زیرا که قرآن دل را زنده می کند و از فحشاء و زشتی و ستم باز می دارد.
کنزالعمال2/291/4032

حدیث235

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
من استخار الله راضیاً بما صنع الله له خار الله له حتماً؛
هرکس از خدا خیر بخواهد و به آنچه خدا خواسته راضی باشد، خداوند حتماً برای او خیر خواهد خواست.
کافی 8/241/330

حدیث236

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
من ترک لله سبحانه شیئاً عوضه الله خیراً مما ترک؛
هرکس به خاطر خدای سبحان از چیزی بگذرد، خداوند بهتر از آن را به او عوض خواهد داد.
غررالحکم 5/395/8909

حدیث237

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
طوبی لمن أخلص لله عمله و علمه وحبه و بغضه و أخذه و ترکه و کلامه و صمته و فعله و قوله؛
خوشا به سعادت کسی که عمل، علم، دوستی، دشمنی، گرفتن، رها کردن، سخن، سکوت، کردار و گفتارش را برای خدا خالص گرداند.
تحف العقول ص 100

حدیث238

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
إن الله لا ینظر إلی صورکم و لا إلی أموالکم و إنما ینظر إلی قلوبکم و أعمالکم؛
خداوند به شکل شما و اموال شما نگاه نمی کند بلکه در دلها و اعمال شما توجه می نماید.
امالی طوسی 1/536/1162

حدیث239

امام صادق(علیه السلام) فرمودند:
المفوض أمره إلی الله فی راحه الأبد و العیش الدائم الرغد و المفوض حقاً هو العالی عن کل همه دون الله تعالی؛
کسی که کارهای خود را به خدا بسپارد همواره از آسایش و خیر و برکت در زندگی برخوردار است و واگذارنده حقیقی کارها به خدا، کسی است که تمام همتش تنها به سوی خدا باشد.
مصباح الشریعه 1/175/83

حدیث240

قال الامام علی - علیه السلام - : کُنْ سَمِحاً و لا تکُنْ مُبذِّراً و کُنْ مُقَدِّراً وَ لا تَکنْ مُقَتِّراً.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: گشاده دست باش ولی زیاده‌روی مکن، و (در زندگی) حسابگر باش، امّا سخت‌گیر مباش.
«نهج البلاغه، حکمت 32»

حدیث241

قال الامام علی - علیه السلام - : مَنْ أسرف فی طَلبِ الدّنیا ماتَ فَقیراً.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر کس بیش از حد در طلب دنیا برآید، فقیر ازدنیا می‌رود.
غررالحکم، ص 329

حدیث242

قال الامام علی - علیه السلام - : مَنْ اقتصَدَ فِی الغِنی و الفقر استعدَّ لنوائِب الدَّهر.
امام علی - علیه السلام - فرمودند: هر کس در توانگری و تهیدستی، میانه‌روی را پیشه خود سازد، خود را برای گرفتاری‌های روزگار آماده کرده است.
غررالحکم، ص 332

حدیث243

رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
مِن کُنوزِ البِرِّ کِتمانُ المَصائِبِ ، وَالأَمراضِ ، وَالصدَّقَةِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
یکی از گنج‌های نیکی ، پوشیده داشتن مصیبت‌ها ، بیماری‌ها و صدقه است .
کنز العمّال ، جلد 3 ، صفحه 299 ، حدیث 6643 ، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 162

حدیث244

الإمام علیّ علیه‌السلام :
إخفاءُ الفاقَةِ وَالأَمراضِ مِنَ المُرُوَّةِ .
امام علی علیه‌السلام :
پوشیده داشتن تهی‌دستی و بیماری‌ها از مردانگی است .
غرر الحکم ، حدیث 1146 ، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 166

حدیث245

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
لِلمَریضِ أربَعُ خِصالٍ : یُرفَعُ عَنهُ القَلَمُ ، ویَأمُرُ اللّه‌ُ المَلَکَ یَکتُبُ لَهُ‌کُلَّ فَضلٍ کانَ یَعمَلُهُ فی صِحَّتِهِ ، ویَتَتَبَّعُ مَرَضُهُ کُلَّ عُضوٍ فی جَسَدِهِ فَیَستَخرِجُ ذُنوبَهُ مِنهُ ، فَإِن ماتَ ماتَ مَغفوراً لَهُ ، وإن عاشَ عاشَ مَغفوراً لَهُ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
برای بیمار ، چهار ویژگی است : قلمِ تکلیف از او برداشته می‌شود ؛ خداوند به فرشته فرمان می‌دهد همه پاداش آنچه را در دوران تن‌درستی خویش انجام می‌داده است ، بنویسید ؛ بیماری وی بر همه اندام‌هایش گذر می‌کند و گناهانش را از آن بیرون می‌برد . پس اگر بمیرد ، آمرزیده‌شده می‌میرد و اگر زنده بماند ، آمرزیده‌شده زندگی می‌کند .
بحارالأنوار ، جلد 81 ، صفحه 184 ، حدیث 35 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 156

حدیث246

الإمام الباقر علیه‌السلام :
إنَّ اللّه‌َ عز و جل إذا کانَ مِن أمرِهِ أن یُکرِمَ عَبداً ولَهُ ذَنبٌ ؛ اِبتَلاهُ بِالسُّقمِ .
امام باقر علیه‌السلام :
آن‌گاه که خداوند عز و جل اراده کرده باشد بنده‌ای را که گناهی دارد ، گرامی بدارد ، وی را به بیماری گرفتار می‌سازد .
بحارالأنوار ، جلد 81 ، صفحه 198 ، حدیث 54 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 150

حدیث247

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
المَرضی أحِبّاءُ اللّه‌ِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
بیماران ، دوستان خدایند .
الفردوس ، جلد 3 ، صفحه 157 ، حدیث 4424 عن دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 148

حدیث248

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
الأَمراضُ هَدایا مِنَ اللّه‌ِ عز و جل لِلعَبدِ ، فَأَحَبُّ العِبادِ إلَی اللّه‌ِ أکثَرُهُم هَدِیَّةً .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
بیماری ، هدیه‌هایی از جانب خداوند عز و جل به بنده است. پس محبوب‌ترینِ بندگان نزد خداوند ، کسی است که بیشترین هدیه به وی رسیده باشد .
الفردوس ، جلد 1 ، صفحه 123 ، حدیث 422 عن أبی اُمامة دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 148

حدیث249

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
لَولا ثَلاثٌ فِی ابنِ آدَمَ ما طَأطَأَ رَأسَهُ شَیءٌ : المَرَضُ ، وَالفَقرُ ، وَالمَوتُ ، کُلُّهُم فیهِ ، وإنَّهُ مَعَهُنَّ لَوَثّابٌ !
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
اگر سه چیز در آدمیزاد نبود ، هیچ چیز سرِ او را فرو نمی‌آورد : بیماری ، تهی‌دستی و مرگ . اینها همه در انسان هست و با این حال ، انسان ، همچنان گستاخ است .
بحارالأنوار ، جلد 72 ، صفحه 53 ، حدیث 82 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 138

حدیث250

الإمام علیّ علیه‌السلام :
ألا وإنَّ مِنَ البَلاءِ الفاقَةَ ، وأشَدُّ مِنَ الفاقَةِ مَرَضُ البَدَنِ ، وأشَدُّ مِن مَرَضِ البَدَنِ مَرَضُ القَلبِ .
امام علی علیه‌السلام :
هان! یکی از گرفتاری‌ها تهی‌دستی است . سخت‌تر از تهی‌دستی ، بیماری تن است و سخت‌تر از بیماری تن ، بیماری دل .
نهج البلاغة ، حکمت388 ، بحارالأنوار ، جلد 70 ، صفحه 51 ، حدیث 8 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 134

حدیث251

الإمامُ الباقرُ علیه‌السلام :
الجَسَدُ إذا لم یَمرَضْ‌أشِرَ ، ولا خَیرَ فی جَسَدٍ یَأشَرُ .
امام باقر علیه‌السلام :
جسم اگر بیمار نشود، سرمست می‌شود و در بدنی که به بیماری دچار نشود و سرمست شود ، خیری نیست .
مشکاة الأنوار : 280 منتخب میزان الحکمه: 512

حدیث252

الإمام علیّ علیه‌السلام :
المَریضُ فی سِجنِ اللّه‌ِ - مالَم یَشکُ إلی عُوّادِهِ - تُمحی سَیِّئاتُهُ .
امام علی علیه‌السلام :
بیمار ، تا آن هنگام که نزد عیادت‌کنندگان خویش شِکوه نکرده ، در زندان خداوند است و گناهانش محو می‌شوند .
بحارالأنوار ، جلد 81 ، صفحه 211 ، حدیث 29 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 170

حدیث253

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام :
مَن کَتَمَ وَجَعا أصابَهُ ثلاثةَ أیّامٍ مِن النّاسِ وشَکا إلَی اللّه ، کانَ حَقّا علَی اللّه أن یُعافِیَهُ مِنهُ .
امام علی علیه‌السلام :
هر کس دردی را که به او رسیده‌است ، سه روز از مردم پنهان بدارد و به خدا شکایت بَرَد ، بر خداست که او را از آن درد بهبود بخشد .
الخصال : 630 / 10

حدیث254

رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
یُکتَبُ أنینُ المَریضِ ، فَإِن کانَ صابِراً کُتِبَ حَسَناتٍ ، وإن کانَ جَزِعاً کُتِبَ هَلوعاً لا أَجرَ لَهُ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
ناله بیمار ، نوشته می‌شود . پس اگر شکیبا باشد ، [این ناله ] حسنه نوشته می‌شود و اگر بی‌تاب باشد ، ناشکیبا و بی‌پاداش نوشته می‌شود .
کنز العمّال ، جلد 3 ، صفحه 311 ، حدیث 6706 ، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 168

حدیث255

مَن مَرِضَ یَوماً ولَیلَةً فَلَم یَشکُ إلی عُوّادِهِ ، بَعَثَهُ اللّه‌ُ عز و جل یَومَ القِیامَةِ مَعَ خَلیلِهِ إبراهیمَ خَلیلِ الرَّحمنِ علیه‌السلام ، حَتّی یَجوزَ الصِّراطَ کَالبَرقِ اللاّمِعِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
هر کس یک شبانه روز بیمار شود و نزد عیادت‌کنندگانش شکوه نکند ، خداوند ، او را در روز قیامت ، با خلیل خویش ، ابراهیم خلیل الرحمان ، برمی‌انگیزد ، تا به‌سان برقی پُردرخشش ، از صراط بگذرد .
بحارالأنوار ، جلد 81 ، صفحه 177 ، حدیث 17 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 170

حدیث256

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
قالَ اللّه‌ُ عز و جل : مَن مَرِضَ ثلاثا فلَم یَشکُ إلی أحَدٍ مِن عُوّادِهِ أبدَلتُهُ لَحما خَیرا مِن لَحمِهِ ودَما خَیرا مِن دَمهِ ، فإن عافَیتُهُ عافَیتُهُ ولا ذَنبَ لَهُ ، وإن قَبَضتُهُ قَبَضتُهُ إلی رَحمَتی .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
خداوند عز و جل فرمود : هر که سه روز بیمار شود و از آن به هیچ یک از عیادت کنندگانش شکوه نکند ، گوشت و خونی بهتر از آن گوشت و خونی که دارد جایگزینش کنم . پس ، اگراو را عافیت بخشم ، عافیتی بدون گناهش دهم و اگر جانش را بستانم ، او را به جوار رحمت خود برم .
الکافی : 3 / 115 / 1

حدیث257

الإمامُ الکاظمُ علیه‌السلام:
إذا مَرِضَ المؤمنُ أوحَی اللّه‌ُ عز و جل إلی صاحِبِ الشِّمالِ : لا تَکتُبْ علی عَبدی مادامَ فی حَبسی ووَثاقی ذَنبا . ویُوحی إلی صاحِبِ الَیمینِ أنِ اکتُبْ لِعَبدی ما کُنتَ تَکتُبُهُ فی صِحَّتِهِ مِن الحَسَناتِ .
امام کاظم علیه‌السلام :
هرگاه مؤمن بیمار شود ، خداوند عز و جل به فرشته دست چپ او وحی فرماید که برای بنده‌ام ، تا زمانی که در زندان و بند من است ، گناهی منویس و به فرشته دست راست او وحی می‌فرماید که همان حسناتی را که در زمان سلامتی بنده‌ام می‌نوشتی ، برایش بنویس .
الکافی : 3 / 114 / 7

حدیث258

امام صادق علیه‌السلام :
المَعروفُ زکاةُ النِّعَمِ ، والشَّفاعةُ زکاةُ الجاهِ ، والعِلَلُ زکاةُ الأبدانِ ،والعَفوُ زَکاةُ الظَّفَرِ ، وما أدّیتَ زکاتَهُ فهُو مَأمونُ السَّلْبِ .
نیکی ، زکات نعمتهاست و وساطت کردن ، زکات مقام و موقعیت ، و بیماریها زکات بدنها ، و گذشت زکات پیروزی ، و هر چیزی که زکاتش را بدهی ، از خطر نابودی در امان است .
بحار الأنوار : 78 / 268 / 182

حدیث259

الامام علی علیه السلام
فی المَرَضِ یُصیبُ‌الصَّبِیَّ: کفّارةٌ لوالِدَیهِ .
امام علی علیه‌السلام
- دربـاره بـیـماری کودکان- فرمودند : کفاره گناهان پدر و مادر آنهاست .
بحار الأنوار : 81 / 186 / 40

حدیث260

رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنَّ الرَّجُلَ لَیَکونُ لَهُ الدَّرَجَةُ عِندَاللّه‌ِ لایَبلُغُها بِعَمَلِهِ ؛ حَتّی یُبتَلی بِبَلاءٍ فی جِسمِهِ ، فَیَبلُغُها بِذلِکَ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
انسان ، گاه دارای مرتبه‌ای در پیشگاه خداوند است که با عمل خویش ، بدان نمی‌رسد تا آن هنگام که به ابتلای در جسم خود ، آزموده شود و بدین واسطه ، بدان مرتبت برسد .
کنز العمّال ، جلد 3 ، صفحه 335 ، حدیث 6822 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 148

حدیث261

رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
المَریضُ تَحاتُّ خَطایاهُ کَما یَتَحاتُّ وَرَقُ الشَّجَرِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
گناهان شخص بیمار ، همچون برگ درخت ، می‌ریزد .
الترغیب والترهیب : 4 / 293 / 56 منتخب میزان الحکمة : 510

حدیث262

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَنِ ابتَلاهُ اللّه‌ُ بِبَلاءٍ فی جَسَدِهِ ؛ فَهُوَ لَهُ حِطَّةٌ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
هر کس که خداوند ، او را به گرفتاری جسمی بیازماید ، آن گرفتاری برایش مایه فرو ریختن گناهان است .
کنز العمّال ، جلد 15 ، صفحه 902 ، حدیث 43553 ، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 140

حدیث263

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنَّ اللّه‌َ لَیَبتَلی عَبدَهُ بِالسُّقمِ ، حَتّی یُکَفِّرَ ذلِکَ عَنهُ کُلَّ ذَنبٍ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
خداوند ، گاه بنده خویش را به ناتن‌درستی گرفتار می‌کند تا این ناتن‌درستی ، کفّاره هر گناه وی شود .
کنز العمّال ، جلد 3 ، صفحه 335 ، حدیث 6820 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 142

حدیث264

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
إذا رَأَیتُمُ الرَّجُلَ ألَمَّ اللّه‌ُ بِهِ الفَقرَ وَالمَرَضَ ؛ فَإِنَّ اللّه‌َ تَعالی یُریدُ أن یُصافِیَهُ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
چون کسی را دیدید که خداوند ، او را به ناداری و بیماری در میان گرفته ، [بدانید که] خداوند متعال ، اراده کرده است که او را پاک کند .
کنز العمّال ، جلد 6 ، صفحه 472 ، حدیث 16602 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 144

حدیث265

الإمام علیّ علیه‌السلام :
إذَا ابتَلَی اللّه‌ُ عَبداً أسقَطَ عَنهُ مِنَ الذُّنوبِ بِقَدرِ عِلَّتِهِ .
امام علی علیه‌السلام :
اگر خداوند ، بنده‌ای را گرفتار [بیماری] سازد ، به اندازه بیماری‌اش از گناهان او فرو می‌کاهد .
دعائم الإسلام ، جلد 1 ، صفحه 218 ، بحارالأنوار ، جلد 81 ، صفحه 176 ، حدیث 13 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 146

حدیث266

الإمام زین العابدین علیه‌السلام
- لِمَریضٍ قَد بَرَأَ: یَهنِئُکَ الطَّهورُ مِنَ الذُّنوبِ ، إنَّ اللّه‌َ قَد ذَکَرَکَ فَاذکُرهُ ، وأقالَکَ فَاشکُرهُ .
امام سجّاد علیه‌السلام
- خطاب به بیماری که بهبود یافته بود: پاک شدن از گناهان ، بر تو مبارک باد! خداوند ، تو را یاد کرده است . او را یاد کن ، و از تو درگذشته است . او را سپاس گوی .
تحف العقول ، صفحه 280 ، بحارالأنوار ، جلد 78 ، صفحه 138 ، حدیث 10، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 146

حدیث267

الإمامُ الصّادقُ علیه‌السلام :
إنّ فی الجَنّةِ مَنزِلةً لا یَبلُغُها عبدٌ إلاّ بالابْتِلاءِ فی جَسدِهِ .
امام صادق علیه‌السلام :
همانا در بهشت منزلتی است ، هیچ بنده‌ای بدان نرسد مگر با بلایی که (در دنیا) به بدنش رسد .
بحار الأنوار : 81 / 212 / 16

حدیث268

الإمامُ الصّادقُ علیه‌السلام :
إنّه لَیکونُ لِلعبدِ مَنزِلةٌ عند اللّه فما یَنالُها إلاّ بإحْدی خَصْلتَینِ : إمّا بذَهابِ مالِهِ أو ببَلِیّةٍ فی جَسدِهِ .
امام صادق علیه‌السلام :
بنده را نزد خدا مقام و منزلتی استکه بدان نرسد مگر با یکی از این دو : از بین رفتن مال و دارایی‌اش یا رسیدن بلایی به جسمش .
الکافی : 2 / 257 / 23

حدیث269

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَن تَطَبَّبَ ولَم یَکُن بِالطِّبِّ مَعروفاً ، فَأَصابَ نَفساً فَما دونَها ، فَهُوَ ضامِنٌ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
هر کس در حالی که به طبابت شناخته شده نیست ، عهده‌دار آن گردد و موجب فوت کسی یا صدمه‌ای کمتر از آن شود ، ضامن است .
کنز العمّال ، جلد 10 ، صفحه 32 ، حدیث 28222 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 68

حدیث270

الإمام علیّ علیه‌السلام :
عُد مَن لا یَعودُکُ ، وأهدِ إلی مَن لا یُهدی إلَیکَ .
امام علی علیه‌السلام :
به عیادت کسی که به عیادتت نیامده برو ، و به کسی که به تو هدیده‌ای نداده هدیه بده.
کنز العمّال ، جلد 9 ، صفحه 97 ، حدیث 25150 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 206

حدیث271

رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
عِیادَةُ المَریضِ أعظَمُ أجرا مِنِ اتِّباعِ الجَنائِزِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
عیادت بیمار ، پاداشی بزرگ‌تر از تشییع جنازه دارد .
کنز العمّال ، جلد 9 ، صفحه 97 ، حدیث 25154.

حدیث272

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
أطعِمُوا الجائِعَ ، وعودُوا المَریضَ ، وفُکُّوا العانِیَ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
گرسنه را غذا بدهید ، به عیادت بیماران بروید و اسیران را آزاد کنید.
کنز العمّال ، جلد 15 ، صفحه 867 ، حدیث 43451 ، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 196

حدیث273

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم
- مِن وَصایاهُ لِعَلِیٍّ علیه‌السلام: یا عَلِیُّ . . . سِر مَیلاً عُد مَریضا .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم
- از سفارش‌های ایشان به امام علی علیه‌السلام -: ای علی!... [حتّی اگر شده] یک فرسخ برو و بیماری را عیادت کن .
کنز العمّال ، جلد 9 ، صفحه 27 ، حدیث 24758 ، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 196

حدیث274

امام صادق علیه‌السلام :
تَمامُ العِیادَةِ للمَریضِ‌أن تَضَعَ یَدَکَ علی ذِراعِهِ وتُعَجِّلَ القِیامَ مِن عِندِهِ ؛ فإنَّ عِیادَةَ النَّوکی أشَدُّ علَی المَریضِ مِن وَجَعِهِ .
عیادت کامل ، این است که دستت را روی بازوی بیمار بگذاری و زود از پیش‌او برخیزی؛زیرا عیادت احمق‌ها برای بیمار سخت‌تر از درد خود اوست .
الکافی : 3 / 118 / 4

حدیث275

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام :
إنّ مِن أعظَمِ العُوّادِ أجرا عندَ اللّه عز و جل لَمَن إذا عادَ أخاهُ خَفَّفَ الجُلوسَ ، إلاّ أن یَکونَ المَریضُ یُحِبُّ ذلکَ ویُریدُهُ ویَسألُهُ ذلکَ .
امام علی علیه‌السلام :
بـزرگتریـن پـاداش را نــزد خداوند عز و جل آن عیادت کننده‌ای دارد که هرگاه به عیادت برادرش برود ، زمان کوتاهی نزد او بنشیند ، مگر این که خود بیمار دوست داشته باشد و از او بخواهد که بیشتر بنشیند .
الکافی : 3 / 118 / 6

حدیث276

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
عُودوا المَریضَ واتبَعوا الجَنازَةَ یُذَکِّرْکُم الآخِرَةَ .
به عیادت بـیمار بروید و در تشییع جـنازه شرکت کنید ، که شما را به یاد آخرت می‌اندازد .
کنز العمّال : 25143 منتخب میزان الحکمه : 512

حدیث277

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
إنَّ اللّه عز و جل یقولُ یَومَ القِیامَةِ : یابنَ آدمَ ، مَرِضتُ فلَم تَعُدْنی ! قالَ : یاربِّ ، کیفَ أعودُکَ وأنتَ رَبُّ العالَمینَ ؟! قالَ : أما عَلِمتَ أنّ عَبدیَ فُلانا مَرِضَ فلَم تَعُدْهُ ؟! أما عَلِمتَ أنّکَ لَو عُدتَهُ لَوَجَدتَنی عِندَهُ ؟!
خداوند عز و جل در روز قیامت می‌فرماید : ای پسر آدم ! من بیمار شدم اما عیادتم نکردی ؟ عرض می‌کند : پروردگارا ، چگونه تو را عیادت کنم حال آن که تو پروردگار جهانیانی (و بیمار نمی‌شوی) ؟ خداوند فرماید : آیا نمی‌دانستی که فلان بنده‌ام بیمار شد و عیادتش نکردی ، مگر نمی‌دانی که اگر به عیادتش می‌رفتی ، مرا نزد او می‌یافتی ؟.
الترغیب والترهیب : 4 / 317 / 3 ، منتخب میزان الحکمه : 512

حدیث278

رسولُ اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
عائدُ المَریضِ یَخوضُ فی الرَّحمَةِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
عیادت کننده از بیمار ، در رحمت (خدا) غوطه می‌خورد.
کنز العمّال : 25141

حدیث279

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
عائِدُ المَریضِ عَلی مَخارِفِ الجَنَّةِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
عیادت کننده بیمار ، در راه بهشت گام می‌نهد .
کنز العمّال ، جلد 9 ، صفحه 95 ، حدیث 25142 ، دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 200

حدیث280

رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
مَن عادَ مَریضا ناداهُ مُنادٍ مِنَ السَّماءِ بِاسمِهِ : یا فُلانُ ، طِبتَ وطابَ لَکَ مَمشاکَ بِثَوابٍ مِنَ الجَنَّةِ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
هر کس بیماری را عیادت کند ، منادی‌ای از آسمان او را می‌خواند : «ای فلانی! خوش باش ، و گام برداشتنت به پاداش بهشت ، گوارایت باد!» .
کنز العمّال ، جلد 9 ، صفحه 94 ، حدیث 25134 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 200

حدیث281

الإمام الباقر علیه‌السلام :
کانَ فیما ناجی بِهِ موسی علیه‌السلام رَبَّهُ أن قالَ : یا رَبِّ ما بَلَغَ مِن عِیادَةِ المَریضِ مِنَ الأَجرِ؟
فَقالَ اللّه‌ُ عز و جل : اُوَکِّلُ بِهِ مَلَکا یَعودُهُ فی قَبرِهِ إلی مَحشَرِهِ .
امام باقر علیه‌السلام :
در مناجات‌های موسی علیه‌السلام با پروردگار خویش آمده است که پرسید : پروردگارا! پاداش عیادت بیمار به چه مرتبه‌ای رسیده است؟
خداوند عز و جل فرمود : «فرشته‌ای را با او می‌گمارم که تا رستاخیز ، وی را در قبرش عیادت کند» .
بحار الأنوار ، جلد 81 ، صفحه 217 ، حدیث 11 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 202

حدیث282

الإمام الصادق علیه‌السلام :
أیُّما مُؤمِنٍ عادَ مُؤمِنا مَریضا فی مَرَضِهِ حینَ یُصبِحُ شَیَّعَهُ سَبعونَ ألفَ مَلَکٍ ، فَإِذا قَعَدَ غَمَرَتهُ الرَّحمَةُ وَاستَغفَرُوا اللّه‌َ عز و جل لَهُ حَتّی یُمسِیَ ، وإن عادَهُ مَساءً کانَ لَهُ مِثلُ ذلِکَ حَتّی یُصبِـحَ .
امام صادق علیه‌السلام :
هر مؤمنی که مؤمن بیمار دیگری را در زمان بیماری‌اش به هنگام صبح عیادت کند ، هفتاد هزار فرشته ، او را همراهی کنند و چون [ در نزد او] بنشیند ، رحمت ، او را در میان می‌گیرد و فرشتگان برای او از خداوند عز و جل آمرزش طلبند تا زمانی که شامگاه فرا رسد ؛ و اگر هم او را شامگاهان عیادت کند ، او را پاداشی همانند باشد تا زمانی که شب را به صبح برساند .
بحار الأنوار ، جلد 81 ، صفحه 224 ، حدیث 32 نقلاً عن الدعوات دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 202

حدیث283

الإمام الصادق علیه‌السلام :
مَن عادَ مَریضا مِنَ المُسلِمینَ ، وَکَّلَ اللّه‌ُ بِهِ أبَدا سَبعینَ ألفا مِنَ المَلائِکَةِ یَغشَون رَحلَهُ ویُسَبِّحونَ فیهِ ویُقَدِّسونَ ویُهَلِّلونَ ویُکَبِّرونَ إلی یَومِ القِیامَةِ ، نِصفُ صَلاتِهِم لِعائِدِ المَریضِ .
امام صادق علیه‌السلام :
هر کس بیماری از مسلمانان را عیادت کند ، خداوند برای همیشه ، هفتاد هزار فرشته را با او می‌گمارد که به خانه او در می‌آیند و در آن تا روز قیامت ، تسبیح و تقدیس خداوند و «لا اله إلاّ اللّه» و «اللّه اکبر» می‌گویند و نیمی از نماز آنان برای عیادت کننده بیمار است .
الکافی ، جلد 3 ، صفحه 120 ، حدیث 5 عن صفوان الجمّال ، بحار الأنوار ، جلد 59 ، صفحه 187 ، حدیث 36 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 204

حدیث284

الإمامُ الباقرُ علیه‌السلام :
اِستَرضِعْ لِولدِکَ بِلَبَنِ الحِسانِ ، وإیّاکَ والقِباحَ ؛ فإنّ اللَّبَنَ قد یُعدِی .
امام باقر علیه‌السلام :
برای شیر دادن کودک خود دایه خوش اخلاق استخدام کن و از دایه‌های بد اخلاق کن ؛ زیرا شیر (ویژگیها را) سرایت می‌دهد .
الکافی : 6 / 44 / 12

حدیث285

امیر المؤمنین علیٌّ علیه‌السلام :
مَن تَطَبَّبَ أو تَبَیطَرَ فَلْیَأخُذِ البَراءةَ مِن وَلِیِّهِ، وإلاّ فهُو لَهُ ضامِنٌ .
امام علی علیه‌السلام :
طبیب و دامپزشک هنگام مداوای مریض یا حیوان ، باید از سرپرست (مریض) و صاحب آن (حیوان) برائت نامه (و اجازه) بگیرد و گرنه در قبال (صدمه دیدن یا تلف شدن مال و جان) او ضامن است .
مستدرک الوسائل: 14 / 37 / 16038 منتخب میزان الحکمه : 340

حدیث286

رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلّم :
إذا رَأی أحَدُکُم بِأَخیهِ بَلاءً ، فَلیَحمَدِ اللّه‌َ عز و جل ولا یُسمِعهُ ذلِکَ .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
اگر کسی از شما ، برادر خویش را گرفتار بلایی ببیند ، خداوند عز و جل را [بر سلامت خویش] بستاید ، و البته این حمد گفتن را به گوش بیمار نرساند.
کنز العمّال ، جلد 2 ، صفحه 142 ، حدیث 3510 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 220

حدیث287

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
أقِلّوا مِنَ النَّظَرِ إلی أهلِ البَلاءِ ولا تَدخُلوا عَلَیهِم ، وإذا مَرَرتُم بِهِم فَأَسرِعُوا المَشیَ لایُصیبُکم ما أصابَهُم .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
گرفتار شدگانِ به بلا را کمتر تماشا کنید و بر آنان ، وارد نشوید و چون با آنان برخورد کردید ، راه رفتنِ خویش را تندتر کنید تا آنچه بدانان رسیده است ، به شما نیز نرسد.
بحارالأنوار ، جلد 62 ، صفحه 213 ، حدیث 9 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 220

حدیث288

رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم :
لاتُدیمُوا النَّظَرَ إلی أهلِ البَلاءِ وَالمَجذومینَ ؛ فَإِنَّ ذلِکَ یَحزُنُهُم .
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم :
به گرفتار شدگان بلا و جذامیان ، نگاهِ پیوسته میفکنید؛ چه ، این کار ، آنان را اندوهگین می‌کند.
بحارالأنوار ، جلد 75 ، صفحه 16 ، حدیث 11 دانش نامه احادیث پزشکی : 1 / 222

حدیث289

الإمام علیّ علیه‌السلام
- مِن وَصِیَّتِهِ لاِبنِهِ الحَسَنِ علیه‌السلام: أکرِم عَشیرَتَکَ ؛ فَإِنَّهُم جَناحُکَ الَّذیِ بِه تَطیرُ . . . وعُد سَقیمَهُم .
امام علی علیه‌السلام - در توصیه‌های ایشان به فرزندشان امام حسن علیه‌السلام: خاندانت را گرامی بدار ، که آنان ، بال و پَر تو اند که با آنها پر